^

Geeshsha Mas'aafaa

The Holy Bible in the Dawuro language of Ethiopia, Latin script

copyright © 2024 The Word for the World International
Language: (Dawro)
Contributor: The Word for the World International

This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution Share-Alike license 4.0.

You have permission to share and redistribute this Bible translation in any format and to make reasonable revisions and adaptations of this translation, provided that:

You include the above copyright and source information.

If you make any changes to the text, you must indicate that you did so in a way that makes it clear that the original licensor is not necessarily endorsing your changes.

If you redistribute this text, you must distribute your contributions under the same license as the original.

Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners.

Note that in addition to the rules above, revising and adapting God's Word involves a great responsibility to be true to God's Word. See Revelation 22:18-19.

2025-05-01

ePub generated by Haiola 20 May 2025 from source files dated 1 May 2025
eBible.org certified

e663db08-d959-5a91-aa50-cd0737b1040c

Doometsaa

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

Doometsaa Mas'aafaa

Geluwaa

Ha mas'aafay «Doometsaa» geetettiide s'eesetteedda gaasuu yewuwaa ubbaa doometsaa bessiyaa diraassa.

Doometsaabaa geetettiyaa mas'aafay ha alamii wooti med'etteeddentto: salotuunne sa'ay med'etteedda med'etaabaa, asaa zarii yeedda yuussaabaa, nagaraanne nagaraa maarotaabaa, anjjuunne shek'ay doometteedda doometsaabaa, S'oossaannanne asaa zaratuwaanna de'iyaa gaketetsaabaa odee. Doometsaabay laa"u huup'e gishuwaan shaakettiide s'eelettanaw danddayee.

Shemppuwaa ittuwaappe biide tammanne ittuwaa gakkanaw de'iyaa sa'ay, saluunne sa'ay med'etteedda med'etaabaanne asaa zariyaa koyro taarikiyaa odee. Addaamenne Hewaani taarikii, K'aayeelanne Aabeela taarikii, Nohenne bashshaa haatsaa taarikii, hewaadankka Baabloone Gimbbiyaa taarikii de'iyaawe ha shaakuwaana.

Shemppuwaa tammanne laa"uwaappe biide ishatamuwaa gakkanaw de'iyaa sa'ay Israa'eeliyaa asaw beni mayza aawotuwaa taarikiyaa odee. Unttuttu gidduwaan koyro bare ammanuwaaninne S'oossaw azazettiyaa hanotaan eretteeddawe Abrahaama. Hewaappe k'ay Aa na'aa Yisaak'a, Aa na'aa na'aa Yaak'oobanne Yaak'ooba naanaa tammanne laa"atuwaa taarikii kaalleedda. Hawanttu Yaak'ooba naanay tammanne laa"atuu, tammanne laa"u Israa'eeliyaa zaretoo ano gideeddawantta. Hawanttu ha tammanne laa"u Israa'eeliyaa naanatuwaa giddonkka Yooseefa dummayiide, hewaaddankka k'ay Yaak'oobanne Aa naanaa yenkkotuwaa unttuttu golle asaana Gibs'e gadiyaa afeedda hanotatuwaa minissiide s'eellee.

Ha mas'aafay asaa taarikiyaa odiyaawaa gidooppenne, ubbaappe aatsiide I odiyaawe S'oossay ootseedda oosuwaabaa. S'oossay salotuwaanne sa'aa med'd'eedda taarikiyaa oduwaa doommiide S'oossay bare asaw k'oppiyaawaa aggennawaa odiyaa hidootaan polee. Ha mas'aafaa giddon ha gas'aappe ya gas'aa gakkanaw odettiyaa taarikiyaa Goday, balabaa haniyaawantta pirddiyaawenne muriyaawe, bare asaa kaaletsiyaawenne maaddiyaawe, unttuttu taarikiyaa tangguwaakka giigissiyaawe bare huup'iyaan S'oossaa. Hawe beni mas'aafay s'aafetteeddawe asaa ammanuwaa taarikiyaa mazggabiide oyk'k'anaassanne he ammanuukka pas'a de'anaadan ootsanaassa.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Med'etaa Doometsaabaa 1:1—2:3

Eden Gennetiyaabaa 2:4-25

Nagaraanne Nagaraa Maarotaabaa 3:1-24

Addaamappe Noha Gakkanaw 4:1—5:32

Nohanne Bashshaa Haatsaa 6:1—10:32

Baabloona Gimbbiyaa 11:1-9

Seemappe Abraama Gakkanaw 11:10-32

Abraama, Yisaak'anne Yaak'ooba Taarikiyaa 12:1—35:29

Eesaa Yeletaa 36:1-43

Yoosefanne Aa Ishatuwaa 27:1—45:28

Israa'eelatuu Gibs'e Gadiyaan 46:1—50:26

1

Med'etaa Doometsaabaa

(1:1—2:3)

1 S'oossay salotuwaanne sa'aa koyro med'd'eedda. 2 He wode sa'ay giigibeennanne ayaynne baynna mela; c'iimmuwaa bollan d'umay de'ee; S'oossaa Ayyaanay* haatsaappe bollanna mayyi utteedda.

3 S'oossay hewaappe guyye hawaadan yaagiide haasayeedda; «Poo'uu Hano» yaageedda; poo'uukka haneedda.* 4 Poo'uu lo"a gideeddawaa S'oossay be'eedda; yaatiide poo'uwaa d'umaappe shaakkeedda. 5 S'oossay poo'uwaa «Gallassaa» giide suntseedda; d'umaa «K'ammaa» giide suntseedda. Sa'ay k'ammeeddanne wontteedda; hewenne koyro gallassaa.

6-7 S'oossay hewaappe guyye hawaadan yaagiide haasayeedda; «Bollanna de'iyaa haatsaa garssanna de'iyaa haatsaappe shaakkiyaa saluwaa guufantsuu hano» yaageedda; geetettowaadankka haneedda. S'oossay saluwaa guufantsuwaa giigissiide, saluwaa guufantsuwaappe bollanna de'iyaa haatsaa garssanna de'iyaa haatsaappe shaakkeedda.* 8 S'oossay he guufantsuwaa «Saluwaa» giide suntseedda. Sa'ay k'ammeeddanne wontteedda; hewenne laa'entso gallassaa.

9 S'oossay hewaappe guyye hawaadan yaagiide haasayeedda; «Saluwaappe garssanna de'iyaa haatsay ittisaan eello; mela sa'ay k'onc'c'o» yaageedda; hewaappe guyyiyaan haneedda. 10 S'oossay he mela sa'aa «Biittaa» giide suntseedda; k'ay itti sa'aan eelleedda haatsaa «Abbaa» giide suntseedda. Yaatiide S'oossay hewe lo"a gideeddawaa be'eedda. 11 Hewaappe simmiide S'oossay, «Biittay mitsaa maataa dolisso; zeretsaa ayfii de'iyaa katsaanne zeretsaa ayfiyaana de'iyaa teeriyaa mitsaa dolisso» yaageedda; hewekka haneedda. 12 Biittay, mitsaa maataa Aa k'ommuwaan k'ommuwaan doleedda. S'oossay hewe lo"a gideeddawaa be'eedda. 13 Sa'ay k'ammeeddanne wontteedda; hewenne heezzentso gallassaa.

14 S'oossay hewaappe guyye hawaadan yaagiide haasayeedda; «Gallassaa k'ammaappe shaakkanaw poo'otuu saluwaa guufantsuwaan hanino; unttuttu gallassaa, wodiyaanne laytsaa erissanaw mallaa gidino; 15 sa'aa bollan poo'issana mala unttuttu saluwaa guufantsuwaan poo'ino» yaageedda; hewaappe guyyiyaan haneedda. 16 S'oossay laa"u wolk'k'aama poo'otuwaa, dariyaawe gallassaa mooddanaadaninne k'eera"iyaawe k'ammaa mooddanaadan med'd'eedda; s'oolinttetuwaakka I med'd'eedda. 17-18 S'oossay unttuttu ha sa'aa bollan poo'issana mala, gallassaanne k'ammaa mooddana malanne poo'uwaa d'umaappe shaakkana mala, saluwaa guufantsuwaan unttuntta wotseedda. Yaatiide S'oossay hewe lo"a gideeddawaa be'eedda. 19 Sa'ay k'ammeeddanne wontteedda; hewenne oyddentso gallassaa.

20 S'oossay hewaappe guyye hawaadan yaagiide haasayeedda; «De'uwaan de'iyaa dumma dumma med'etatuu haatsaan darino; kafuukka sa'aappe bollananne saluwaa guufantsuwaappe garssana paallo» yaageedda. 21 Yaatiide S'oossay abbaan de'iyaa wolk'k'aamaa do'atuwaa, haatsaa giddon wos's'i k'aas's'iyaa med'etaa ubbaanne k'efiyaana de'iyaa kafuwaa ubbaa Aa k'ommuwaan k'ommuwaan med'd'eedda. S'oossay hewe lo"a gideeddawaa be'eedda. 22 S'oossay unttuntta, «Yelettite; c'orite; abbaa haatsaa kumite; kafuukka biittaa bollan c'oratto» yaagiide anjjeedda. 23 Sa'ay k'ammeeddanne wontteedda; hewenne ichcheshentso gallassaa.

24 S'oossay hewaappe guyye hawaadan yaagiide haasayeedda; «De'uwaan de'iyaa med'etatuu barenttu k'ommuwaan k'ommuwaan: mehetuu, biittaana gooshettiyaa med'etatuunne do'atuu barenttu k'ommuwaan k'ommuwaan biittaa bollan kesino» yaageedda; haneedda. 25 S'oossay do'atuwaa unttunttu k'ommuwaan k'ommuwaan, mehetuukka unttunttu k'ommuwaan k'ommuwaan, biittaana gooshettiyaa med'etatuwaakka ubbaa unttunttu k'ommuwaan k'ommuwaan med'd'eedda. S'oossay hewe lo"a gidiyaawaa be'eedda.

26 Hewaappe simmiide S'oossay, «Asaa nu leemisuwaan nuuna malattisiidde ane med'd'oytte; unttunttu abbaa moliyaa, saluwaa kafuwaa, biittaa bolla wos's'i k'aas's'iyaa med'etaa ubbaa mooddino» yaageedda. 27 Hawaadan S'oossay asaa bare leemisuwaan med'd'eedda; I asaa S'oossaa leemisuwaan med'd'eedda; I unttuntta attuma asaanne mac'c'a asaa ootsiide med'd'eedda.**

28 S'oossay unttuntta hawaadan yaagiide anjjeedda; «Yelettite; c'orite; ha sa'aa kumitenne mooddite; abbaa moliyaa, saluwaa kafuwaanne biittaa bolla wos's'i k'aas's'iyaa, de'uwaan de'iyaa med'etaa ubbaa mooddite» yaageedda.

29 Hewaappe simmiide S'oossay, «Be'ite! Taani ha biittaa ubbaa bollan zeretsaa ayfiiyaana de'iyaa katsaa ubbaanne zeretsaa ayfiiyaana de'iyaa teeriyaa mitsaa ubbaa hinttenttoo immaad; unttunttu hinttenttoo k'uma gidana. 30 K'aykka ha sa'aan de'iyaa mehiyawunne do'aa ubbaw, saluwaa kafuwaa ubbaw, biittaana gooshettiyaa med'etaa ubbawunne shemppuwaanna de'iyaa med'etaa ubbaw miyaawaa gidanaadan, irs's'a mitsaanne maataa immaad» yaageedda; haneedda. 31 S'oossay bare med'd'eedda ubbabaakka s'eelleedda; daro lo"a gideeddawaa be'eedda. Sa'ay k'ammeeddanne wontteedda; hewenne usuppuntso gallassaa.

2

1 Salotuunne sa'ay unttunttun de'iyaawe ubbabay hawaadan med'etti poletteedda. 2 S'oossay bare ootseedda oosuwaa usuppuntsa gallassi poliide, bare ootseedda oosuwaa ubbaappe laappuntsa gallassi shemppeedda.* 3 K'ay S'oossay laappuntsa gallassaa anjjeeddanne geeshsha ootseedda; ayaw gooppe, S'oossay bare ootsiyaa oosuwaa wurssiide shemppeeddawe he gallassaana.

Edene Gennetiyaabaa

(2:4-25)

4 Saluunne sa'ay med'etteeddawe hawaadaana.

Med'inaa Goday S'oossay sa'aanne saluwaanne med'd'eedda wode, 5 sa'aa bollan mitsaynne maatay dolibeenna; c'arshshaynne c'aaribeenna; ayaw gooppe, Med'ina Goday S'oossay iraa bukkissibeenna; k'ay biittaa ootsiyaa asaykka baawa. 6 Gidooppenne sa'aappe haatsay pude kesiide, biittaa ubbaa irs's'issee. 7 Hewaappe guyye, Med'inaa Goday S'oossay biittaa baanaappe itti asaa* med'd'iide Aa siid'iyaan de'uwaa shemppuwaa shemppi gelisseedda; yaatina bitanii de'uwaan de'iyaa asaa gideedda.

8 Med'inaa Goday S'oossay away doliyaa baggana Edene giyaa sa'aan gennetiyaa tokkeedda; yan bare med'd'eedda bitaniyaa wotseedda. 9 Med'inaa Goday S'oossay s'eellanaw lo"iyaa, maanawukka mal"iyaa ubbaa k'ommo mitsaa biittaappe doliseedda. Gennetiyaa gidduwaan de'uwaa mitsaanne lo'uwaanne iitaa erissiyaa mitsaa wotseedda.*

10 Gennetiyaa ushshiyaa shaafaa haatsay Edeneppe goggee. Edeneppe keseeddawaappe guyye, oyddu shaafaa kes shaakettee. 11 Koyro shaafaa suntsay Pisoona; Pisooni work'k'ay de'iyaa Ewulaas'a giyaa biittaa ubbaa bollan goggee. 12 He biittaa work'k'ay geeshsha work'k'aa; k'ay al"o shittuunne loytsi lo"iyaa shuchchay yan de'ee. 13 Laa"entso shaafaa suntsay Giyoona; Giyooni Top'p'iyaa† biittaa ubbaa bollan goggee. 14 Heezzentso shaafaa suntsay S'egiroosa; S'egiroosi Asooreppe away doliyaa baggana goggee. K'ay oyddentso shaafay Efiraas'iisa.

15 Bitanii Edene Gennetiyaa ootsana malanne naagana mala, Med'inaa Goday S'oossay Aa afiide wotseedda. 16 Med'inaa Goday S'oossay bitaniyaa, «Gennetiyaa mitsaa teeraa ubbaappe neeni maana gooppe ma; 17 shin lo"uwaanne iitaa erissiyaa mitsaa teeraappe mooppa; ayaw gooppe, neeni aappe meedda gallassi tumu hayk'k'ana» yaagiide azazeedda.

18 Hewaappe guyye Med'inaa Goday S'oossay, «Bitanii barekka de'iyaawe lo"a gidenna; taani aw injjetiyaanonne Aa maaddiyaano med'ana» yaageedda.

19 Med'inaa Goday S'oossay mehetuwaa ubbaa, do'atuwaa ubbaanne saluwaa kafotuwaa ubbaa biittaappe med'd'eedda; k'ay bitanii unttuntta waagi suntsanenttonne be'anaw aakko aheedda; bitanii de'uwaan de'iyaa med'etaa ubbaa suntseedda suntsay unttunttu suntsaa gidiide atteedda. 20 Hewaadan bitanii mehetuwaa ubbaa, saluwaa kafotuwaanne bazuwaa do'atuwaa ubbaa suntseedda; shin Addaamaw‡ injjetiyaanne Aa maaddiyaawe beettibeenna. 21 Hewaa diraw Med'inaa Goday S'oossay bitaniyaa gem"ishshuwaa kayroyeedda; I gem"ishshuwaa kayrotti de'ishshin, Aa miyyiyaa mek'etsaappe§ ittuwaa akkiidde, he sa'aa ashuwaa kuntseedda. 22 Med'inaa Goday S'oossay bitaniyaappe akkeedda mek'etsaa mac'c'aano ootseedda; yaatiide izo bitaniyaakko aheedda. 23 Yaatina bitanii, «Hayanaasho! Ha mek'etsatta ta mek'etsaappe, ha ashattakka ta ashuwaappe aketteeddawunno; izakka attuma asaappe* aketeedda diraw, mac'c'awunno geetettu» yaageedda. 24 Hewaa diraw Asay bare aawuwaanne bare aatto aggiide, bare machchattinna ittippe de'ana; unttunttu laa"u itti asho gidanawantta.* 25 Bitaniinne Aa machatanne laa"attukka kallo s'iira de'ino; shin ittuu ittoo yeellattikkino.

3

Nagaraanne Nagaraa maarotaabaa

(3:1-24)

1 Shooshshay Med'inaa Goday S'oossay med'd'eedda do'aa ubbaappe aad'd'eedda genanchcha. Itti gallassi shooshshay he mishiratto, «S'oossay tumu hinttentta, ‹Gennetiyaan de'iyaa mitsaa teeraa ubbaappe mooppite› geeddee?» yaagiide oochcheedda.*

2-3 Mishirata shooshshaw zaaraade, «Tuytti, S'oossay hawaadan gibeenna; nuuni gennetiyaan de'iyaa mitsatuwaa teeraa maanaw danddayeetto; shin S'oossay nuuna, Gennetiyaa gidduwaan de'iyaa mitsaa teeraa mooppite; bochchoppite; hewe d'ayooppe hinttenttu hayk'k'anita geedda» yaagaaddu.

4 Shooshshay mishiratto, «Tuytti, hinttenttu ayine hayk'k'ikitta; 5 S'oossay hewaa geeddawe, he mitsaa teeraa hinttenttu mooppe, hinttenttu ayfii dooyettina, lo"uwaanne iitaa S'oossaadan* hinttenttu eranawaa I eriyaa diraassa» yaageedda.

6 Mishirata he mitsaa teeray maanaw mal"iyaawaa, s'eellanaw lo"iyaawaa, k'ay Asay aad'd'eedda eraa demmanaw amoyiyaawaa gidiyaawaa be'aaddu; he mitsaa teeraappe akkaade maaddu; k'ay barenana de'iyaa bare asinawukka hewaappe immina, ikka meedda.

7 Hewaappe unttunttu laa"uwaa ayfiikka dooyetteedda; yaatina unttunttu barenttoo kallo s'iira de'iyaawaa ereeddino; balasiyaa giyaa mitsaa haytsaa sikkiide, barenttoo k'antsaan danc'c'eeddino.

8 Sa'ay omarsseedda wode, gennetiyaa gidduwaan Med'inaa Goday S'oossay hamettishin, Aa kooshshaa bitaniinne Aa machata siseeddino; unttunttu gennetiyaa mitsaa giddon Med'inaa Godaa S'oossaappe k'osetteeddinno. 9 Shin Med'inaa Goday S'oossay bitaniyaa s'eesiide, «Addaamaa, hak'an de'ay?» yaageedda.

10 Bitanii, «Gennetiyaa gidduwaan ne kooshshaa sisaadde, taani kallo de'iyaa diraw, yayaade k'osettaad» yaageedda.

11 Med'ina Goday S'oossay Aa, « ‹Neeni kallo de'aasa› giide new odeeddawe oonee? Taani neena, ‹Mooppa› gaade azazeedda mitsaa teeraappe maadiyyee?» yaagiide oochcheedda.

12 Shin I, «Taananna de'anaadan neeni immeedda mac'c'awunna he mitsaa teeraappe taw immina maad» yaageedda.

13 Med'inaa Goday S'oossay hewaappe guyye machchatto, «Neeni hewaa ayaw ootsaad?»* yaagiide oochcheedda.

Mishirata, «Taana shooshshay c'immina maad» yaagaaddu.

S'oossaa Pirddaa

14 Med'inaa Goday S'oossay hewaappe guyye shooshshaa, «Neeni hawaa ootseedda diraw, mehiyaa ubbaanne do'aa ubbaa garssan ne s'alalay shek'k'etteeddawaa! Neeni ne uluwaan biittaana gooshettana; ne de'uwaa laytsaa ubbaan baanaa laac'c'ana. 15 Taani neenanne mishirato, ne zeretsaanne izi zeretsaa† morkke kessana; I ne huup'iyaa k'os's'ana; neenikka Aa ginddiyaa dukkanaassa» yaageedda.*

16 Mishirattokka Med'inaa Goday S'oossay, «Ne shahaaro wode daro tuggatana; k'ay neeni wolk'k'aama oytsan naanaa yelana. Gidooppenne neeni ne asinaana de'anaw amottana; I neena mooddana» yaageedda.

17 Bitaniyaakka Med'inaa Goday S'oossay hawaadan yaageedda; «Neeni ne machchatti oduwaa siseedda dirawunne taani neena, ‹He mitsaa teeraa mooppa› gaade azazeedda mitsaa ayfiyaa neeni meedda diraw, biittay ne gaasuwaan shek'etteeddawaa gido! Neeni ne de'uwaa laytsaa ubbaan wolk'k'aama daaburan biittaa goshaadde maana.* 18 Biittay new aguntsaanne kashiyaa dolana; neeni woran doleeddawaa maana. 19 Neeni biittaw simmana gakkanaw, daaburan ne som"i c'awattina ootseedda ne k'umaa maana; ayaw gooppe, neeni biittaappe aketaadda; neeni baana; neeni baanaw simmana» yaageedda.

20 Addaame bare machchatto Hewaano‡ giide suntseedda; ayaw gooppe, iza de'uwaan de'iyaa asaa ubbaw aatto.

21 Med'inaa Goday S'oossay Addaamawunne Aa machatiw c'alaa giigissiide unttuntta mayzzeedda.

22 Hewaappe guyye Med'inaa Goday S'oossay, «Simmi Asay nuuppe ittuwaadan lo"uwaanne iitaa eriyaawaa gideedda. I bare kushiyaa yeddiide, de'uwaa mitsaappe akkiidde, k'ay meenna malanne med'inaw de'uwaan de'enna mala te'ettanaw koshshee» yaageedda. 23 Hewaa diraw, I bare aketeedda biittaa ootsana mala, Med'ina Goday S'oossay Edene Gennetiyaappe Aa keseedda. 24 Aa kesi diggiide, de'uwaa mitsaakko afiyaa ogiyaa naagana mala, kiruubeela giyaa kiitanchchatuwaanne aad'd'i aad'd'i wod'd'iyaa tamaa lac'uwaa mashshaa Edene Gennetiyaappe away doliyaa baggana wotseedda.

Addaamappe Noha Gakkanaw

4

(Dom. 4:1—5:32)

K'aayeelanne Aabeela

1 Addaami bare machchatti Hewaanina ak'eeda; iza shahaaro wode attuma na'aa yelaaddu; «Med'inaa Goday taana maaddina, attuma na'aa demmaad» gaade Aa K'aayeela* suntsaaddu. 2 K'ay Aa ishaa Aabeela yelaaddu.

Aabeeli dorssaa heemmee; k'ay K'aayeeli biittaa goshee. 3 Unddenna wodiyaappe guyye, K'aayeeli bare gaden doliyaa katsaappe Med'inaa Godaw yarshshuwaa yarshsheedda; 4 shin Aabeeli bare dorssaa wudiyaa giddon bayira yeletteedda maratuwaappe akki shukkiide, unttunttu ashuwaappe mod'd'iyaawaa yarshsheedda. Med'inaa Goday Aabeelanne Aa yarshshuwaa akkeedda;* 5 shin K'aayeelanne Aa yarshshuwaa akibeenna. Hewaa diraw, K'aayeeli loytsi yiloteedda; bare deemuwaakka d'umisseedda.

6 Yaatina Med'inaa Goday K'aayeela, «Ayaw yilotay? Ne deemuukka ayaw d'umeedee? 7 Neeni lo"obaa ootsowaa gidintto, ne som"i pashikkennee?† Shin neeni lo"obaa ootsana d'ayooppe, nagaray do'aadan ne penggiyaan muggee; I neena mooddana koyee; shin neeni Aa s'oonana bessee» yaageedda.

8 Hewaappe guyye, K'aayeeli bare ishaa Aabeela, «Ane dembbaa boytte» yaageedda. Unttunttu dembban de'ishshin, K'aayeeli bare ishaa Aabeela bolla denddiide wod'eedda.*

9 Med'inaa Goday K'aayeela, «Ne ishay Aabeeli hak'anee?» yaagiide oochcheedda.

K'aayeeli zaariide, «Taani erikke; ta ishaa naagiyaawe taaneeyye?» yaageedda.

10 Med'inaa Goday K'aayeela, «Hawaa ayaw ootsaad? Be'a; ne ishaa suutsay biittaappe taakko waassee.* 11 Ne kushiyaappe ne ishaa suutsaa akkiide, mittanaw hanggeedda biittaappe ha"i neeni shek'etteeddawaa. 12 Neeni goshinakka biittay new ayfena; betiyaadan neeni sa'aa bollan toyilakattanaassa» yaageedda.

13 K'aayeeli Med'inaa Godaa, «Poora! Neeni taana muriyaa muray taani ubbakka danddayennawaa. 14 Hekko neeni taana hachche ha biittaappe yederssaassa; taani ne sintsaappe k'osettana; betiyaadan taani sa'aa bollan toyilakattana; taana demmowe ooninne wod'ana» yaageedda.

15 Med'inaa Goday Aa, «Neena ooninne wod'ena; wod'ooppe, ne haluwaa aan laappun kushiyaa kesana» yaageedda. Hewaa diraw, demmowe ooninne Aa wod'enaadan Med'inaa Goday Aa bolla malaataa wotseedda. 16 K'aayeeli Med'inaa Godaa sintsaappe kesiide, Edene baggaappe away doliyaa baggana de'iyaa Nooda biittaan de'eeddino.‡

K'aayeela Yeletaa

17 K'aayeeli bare machchattina ak'eeda; Iza shahaaro wode Heenooka yelaaddu. K'aayeeli katamaa he wode kees's'iide, he katamaa bare na'aa suntsan «Heenooka» giide suntseedda. 18 Heenooki Iraada yeleedda; Iraadi Mahuyaa'eela yeleedda; Mahuyaa'eeli Matushaa'eela yeleedda; Matushaa'eeli Laameeka yeleedda.

19 Laameeki Aadonne S'iilo giyaa laa"u machatuwaa dawutsaa akkeedda. 20 Aada Yaabaala yelaaddu; Yaabaali mehiyaa mooddiyaa, dunkkaaniyaan de'iyaa asatuwaa aawuwaa. 21 Aa ishaa suntsay Yuubaala; Yuubaali k'ay diitsaa diis's'iyaanne uldduudiyaa punniyaa asatuwaa ubbaa aawuwaa; 22 S'iila k'ay Tubaalik'ayna giyaa na'aa yelaaddu; Tubaalik'ayni nahaasiyaappenne birataappe dumma dumma miishshatuwaa k'os'iyaawaa.§ Tubaalik'ayna michchata Naa'imo.

23 Itti gallassi Laameeki bare machchetuwaa, «Aadee, S'iilee, sisite; ta machattoo, ane taani odiyaawaa hayzitte. Itti bitanii taana dechcheedda diraw, taani Aa wod'aad; ee, taani he taana masuntseedda wodallaa wod'aad. 24 K'aayeela haluwaa kessanaw laappun kushii koshooppe, Laameeka haluwaa kessanaw laappun tammanne laappun kushii koshshee» yaageedda.

Seetanne Heenoosa

25 Addaame bare machchattina gisina hara na'aa yelaade, «K'aayeeli wod'eedda Aabeela diraw S'oossay taw hara na'aa immeedda» gaade, Aa Seeta* gaade suntsaaddu. 26 Seetikka attuma na'aa yeleedda; Aa «Heenoosa» giide suntseedda. Aasi Med'inaa Godaa suntsaa s'eesiide goyniyaawaa he wode doomeedda.

5

Addaama Yeletaa

(1 Od. 1:1-4)

1 Addaama yeletay hawaappe kaalliide s'aafetteedda. S'oossay asaa med'd'eedda gallassi barena malatisiidde med'd'eedda.* 2 I attuma asaanne mac'c'a asaa ootsi med'd'iide, unttuntta anjjeedda. Unttuntta med'd'iide Asaa* giide suntseedda.

3 Addaami 130 laytsaa de'iide, barena malatiyaa attuma na'aa yeleedda; Aa «Seeta» giide suntseedda. 4 Addaami Seeta yeleeddawaappe guyye, 800 laytsaa de'eedda; hara attuma naanaanne mac'c'a naanaa yeleedda. 5 Addaami mule 930 laytsaa de'iide hayk'k'eedda.

6 Seeti 105 laytsaa de'iide, Heenoosa yeleedda; 7 Seeti Heenoosa yeleeddawaappe guyye, 807 laytsaa de'eedda; hara attuma naanaanne mac'c'a naanaa yeleedda. 8 Seeti mule 912 laytsaa de'iide hayk'k'eedda. 9 Heenoosi 90 laytsaa de'iide, K'aynaana yeleedda; 10 Heenoosi K'aynaana yeleeddawaappe guyye, 815 laytsaa de'eedda; hara attuma naanaanne mac'c'a naanaa yeleedda. 11 Heenoosi mule 905 laytsaa de'iide hayk'k'eedda.

12 K'aynaani 70 laytsaa de'iide, Malaali'eela yeleedda; 13 K'aynaani Malaali'eela yeleeddawaappe guyye, 840 laytsaa de'eedda; hara attuma naanaanne mac'c'a naanaa yeleedda. 14 K'aynaani mule 910 laytsaa de'iide hayk'k'eedda.

15 Malaali'eeli 65 laytsaa de'iide, Yaareedda yeleedda; 16 Malaali'eeli Yaareedda yeleeddawaappe guyye, 830 laytsaa de'eedda; hara attuma naanaanne mac'c'a naanaa yeleedda. 17 Malaali'eeli mule 895 laytsaa de'iide hayk'k'eedda.

18 Yaareed 162 laytsaa de'iide, Heenooka yeleedda; 19 Yaareed Heenooka yeleeddawaappe guyye, 800 laytsaa de'eedda; hara attuma naanaanne mac'c'a naanaa yeleedda. 20 Yaareed mule 962 laytsaa de'iide hayk'k'eedda.

21 Heenooki 65 laytsaa de'iide, Maatusaala yeleedda; 22 Maatusaala yeleeddawaappe guyye, Heenooki 300 laytsaa S'oossanna hamettiidde de'eedda; hara attuma naanaanne mac'c'a naanaa yeleedda. 23 Heenooki mule 365 laytsaa de'eedda; 24 I S'oossanna hamettiidde d'ayeedda; ayaw gooppe, S'oossay Aa afeedda.*

25 Maatusaali 187 laytsaa de'iide, Laameeka yeleedda; 26 Maatusaali Laameeka yeleeddawaappe guyye, 782 laytsaa de'eedda; hara attuma naanaanne mac'c'a naanaa yeleedda. 27 Maatusaali mule 969 laytsaa de'iide hayk'k'eedda.

28 Laameeki 182 laytsaa de'iide, attuma na'aa yeleedda. 29 «Ha na'ay Med'inaa Goday shek'k'eedda biittaa bollan nuuna nu kushiyaa oosuwaa daaburaappe shemppissana» giide Noha† suntseedda. 30 Laameeki Noha yeleeddawaappe guyye, 595 laytsaa de'eedda; hara attuma naanaanne mac'c'a naanaa yeleedda. 31 Laameeki mule 777 laytsaa de'iide hayk'k'eedda.

32 Nohe 500 laytsaa de'iide, Seema, Kaamanne Yaafeeta yeleedda.

Nohanne Bashshaa Haatsaa

6

(6:1—10:32)

Asaa Iitatetsaa

1 Aasi sa'aa bollan dareedda wode, unttunttoo mac'c'a naanay yeletteeddino;* 2 «Saluwaa Med'etatuwaa»* geetettiyaawanttu ha asaa mac'c'a naanay malaa lo"a gidiyaawaa be'eeddino; yaatiide unttunttuppe barenttoo dooreeddawantta akkeeddino. 3 Med'inaa Goday, «Ta Ayyaanay asan med'inaw de'enna; ayaw gooppe, Asay hayk'k'iyaawaa; Aa laytsatuukka itti s'eetanne laatama gidana» yaageedda. 4 He wodenne hewaappe guyye Saluwaa med'etatuu asaa mac'c'a naanaa akkina, naanay yeletteedda wode, wogga adussa asatuu sa'aa bollan de'eeddino. Unttunttune beni wode olaw minanne eretteedda asaa.

5 Med'inaa Goday he wode sa'aa bollan de'iyaa asaa iitatetsay dareeddawaanne unttunttu wozanay k'oppiyaabay ubbay ubbaa wodekka iita s'alala gideeddawaa be'eedda;* 6 Med'inaa Goday asaa ha sa'aa bollan med'd'eeddawoo kayyotteedda; bare wozanaan loytsi seeletteedda. 7 Hewaa diraw Med'inaa Goday, «Taani med'd'eedda asaa ha sa'aa bollappe mule d'ayssana; asaa, mehiyaa, do'aa, biittaana gooshettiyaa med'etatuwaanne saluwaa kafotuwaa d'ayssana; ayaw gooppe, taani unttuntta med'd'eeddawoo kayyottaad» yaageedda. 8 Shin Nohe Med'inaa Godaa sintsan nashetteedda.

Noha

9 Nohe haneeddabay hawaappe kaalliide s'aafetteedda. Nohe s'illo asaa; I bare wodiyaan de'eedda asaa giddon suure asaa; Nohe S'oossanna hametteedda. 10 Nohe Seema, Kaamanne Yaafeeta giyaa heezzu attuma naanaa yeleedda.*

11 He wode biittay sa'ay S'oossaa sintsan tuneedda; sa'ay ubbay makkalan kumeedda. 12 S'oossay ha sa'aa s'eelleedda; sa'ay tuneeddawaa be'eedda; ayaw gooppe, sa'aan de'iyaa Asay ubbay bare ogiyaa tunissi wotseedda.

13 Hewaa diraw, S'oossay Noha hawaadan yaagiide azazeedda; «Taani asaa ubbaa d'ayssana hanay; unttunttu gaasuwaan sa'ay makkalan kumeedda diraw, taani tumuppe asaakka sa'aakka d'ayssana. 14 Hewaa diraw, mino mitsaappe new markkabiyaa kees's'a; he markkabiyaa giddon c'ora k'ol"otuwaa kessa; yaataade soonnanne karenna shidiyaan bara. 15 Markkabiyaa hawaadan yaataade kees's'a; adussatetsaa heezzu s'eetu wad'aa, gomppaa ishatamu wad'aa, geesaa hattamu wad'aa ootsa; 16 markkabiyaw kaaraa† med'd'a; kaaraappenne godaappe gidduwaan itti wad'aa gidiyaa sa'aa kallo agga basha; penggiyaa markkabiyaw miyiyaanna kessa; markkabiyaa heezzu pook'iyaa kessaade kees's'a.

17 «Taani saluwaappe garssan de'uwaa shemppuwaanna de'iyaa med'etaa ubbaa d'ayssanaw, ha sa'aa bollan bashshaa haatsaa yeddana; ha sa'aan de'iyaabay ubbay d'ayana. 18 Shin taani ta k'aalaa c'aak'k'uwaa neenana c'aak'k'ettana. Neeni ne machchatto, ne attuma naanaanne ne attuma naanaa machatuwaa neenanna akkaade markkabiyaa giddo gela. 19 Unttunttu neenana shemppuwaanna attana mala, shemppuu de'iyaa med'etaa ubbaappe k'ommuwaan k'ommuwaan attumawaanne mac'c'awaa laa"uwaa laa"uwaa akkaade, markkabiyaa giddo gelissa. 20 Dumma dumma k'ommo kafuwaappe, dumma dumma k'ommo mehiyaappenne biittaana gooshettiyaa dumma dumma k'ommo med'etatuwaa ubbaappe laa"uwaa laa"uwaa gidiide, shemppuwaanna attana mala neekko yaana. 21 K'ay neeninne neenanna de'iyaawanttu maanaw, dumma dumma k'ommu miyaa katsaa Eefeera, markkabiyaa giddon k'ola» yaageedda.

22 Nohe ubbabaakka S'oossay azazeeddawaadan ootseedda.*

7

1 Med'inaa Goday hewaappe guyye Noha hawaadan yaageedda; «Neeni ne soo asaa ubbaanna markkabiyaa giddo gela; ayaw gooppe, taani ha wodiyaa yeletaa giddon neeni s'illo gideeddawaa be'aaddi. 2-3 Neeni geeshsha gideedda mehiyaanne do'aa ubbaappe Aa k'ommuwaappe k'ommuwaappe attumawaanne mac'c'awaa laappunuwaa laappunuwaa, geeshsha gidenna mehiyaanne do'aa ubbaappe Aa k'ommuwaappe k'ommuwaappe itti attumawaanne itti mac'c'awaa, k'ay saluwaa kafuwaappe Aa k'ommuwaappe k'ommuwaappe attumawaanne mac'c'awaa laappunuwaa laappunuwaa ootsaade, sa'aa ubbaa bollan dumma dumma zeretsay shemppuwaanna attana mala neenana akkaade gela. 4 Ayaw gooppe, laappun gallassaappe guyye, taani oytamu gallassaanne oytamu k'ammaa ha sa'aa bollan iraa bukissana; yaataade taani med'd'eedda med'etaa ubbaa sa'aa bollaappe d'ayssana» yaageedda.

5 Nohe Med'inaa Goday Aa azazeedda ubbabaa ootseedda.

6 Bashshaa haatsay ha sa'aa bolla yeedda wode, Nohe laytsay usuppun s'eeta. 7 Nohe, Aa attuma naanay, Aa machatanne Aa naanaa machchetuu bashshaa haatsaappe attanaw markkabiyaa giddo geleeddino.* 8 Geeshsha mehiyaappenne do'aappe, geeshsha gidenna mehiyaappenne do'aappe, kafuwaappenne biittaana gooshettiyaawanttu ubbaappe 9 S'oossay Noha azazeeddawaadankka attumawenne mac'c'awe laa"uwaa laa"uwaa gidi, Nohekko yiide markkabiyaa giddo geleeddino. 10 Laappun gallassaappe guyye, bashshaa haatsay ha sa'aa bollan yeedda.

11 Nohe usuppun s'eetu laytsaa de'ina, laa"entsa aginaan, tammanne laappuntsa gallassan, he gallassan biittaa giddon de'iyaa wolk'k'aama c'iimmaa pulttuwaa ubbay d'uuk'k'i aggeeda; saluwaan de'iyaa haatsaa penggetuukka dooyetti wod'd'eeddino;* 12 Iray ha sa'aa bollan oytamu gallassaanne oytamu k'ammaa bukkeedda. 13 He gallassan Nohenne Aa attuma naanay, Seeme, Kaamenne Yaafeeti, Nohe machatanne Aa naanaa heezzatuwaa machatuu ittippe markkabiyaa giddo geleeddino. 14 Unttunttune do'aa ubbaappe bare k'ommuwaan k'ommuwaan, mehiyaa ubbaappe bare k'ommuwaan k'ommuwaan, sa'aanna gooshettiyaawanttu ubbaappe bare k'ommuwaan k'ommuwaan, kafuwaa ubbaappe bare k'ommuwaan k'ommuwaan, unttunttunna ittippe geleeddino; 15 de'uwaa shemppuwaanna de'iyaawanttu ubbay laa"uwaa laa"uwaa gidi, Nohekko yiide markkabiyaan geleeddino; 16 S'oossay Noha azazeeddawaadan, med'etaa ubbaappe attumawaanne mac'c'awaa gidiide, markkabiyaa giddo geli simmowaan, Med'inaa Goday markkabiyaa penggiyaa gorddeedda.

17 Bashshaa haatsay oytamu gallassaa sa'aa bollan bukkiidde gam"eedda; haatsay dariide, markkabiyaa biittappe pude dentseedda. 18 Haatsay biittaa bollan loytsi darina, markkabii haatsaa bollan tooketteedda. 19 Saluwaappe garssaana de'iyaa d'ok'k'a deretuu ubbay mitettana gakkanaw, haatsay ha sa'aa bollan loytsi wolk'k'aappe dareedda. 20 Haatsay deretuwaa s'eeraappe aad'd'iide, tammanne ichcheshu wad'aa gakkanaw tookeedda. 21 Yaatina sa'aa bollan shemppuwaanna k'aas's'iyaa med'etatuu ubbay: kafuu, mehii, do'ay, sa'aa bollan sham"i giyaa med'etaa ubbaynne Asay ubbay hayk'k'eedda. 22 Ee, mela biittaa bollan de'iyaa, bare siid'iyaan de'uwaa shemppuwaa shemppiyaa ubbaykka hayk'k'eedda. 23 Ha sa'aan pas'a de'iyaabay ubbay: asay, mehiinne do'ay, biittaana gooshettiyaa med'etatuunne saluwaa kafotuu ubbaykka sa'aappe d'ayeeddino. Nohe s'alalaynne aanana markkabiyaa giddon de'iyaawanttu atteeddino. 24 He haatsay s'eetanne ishatamu gallassaa gakkanaw sa'aa bollan gam"eedda.

8

Bashshaa Haatsay shooreedda

1 Shin S'oossay Noha, aanana markkabiyaa giddon de'iyaa do'aa ubbaanne mehiyaa ubbaa k'oppeedda; sa'aa bollan c'arkkuwaa c'arkkisseedda; he haatsay wod'd'i wod'd'i beedda. 2 K'ay biittaa gidduwaan de'iyaa c'iimmuwaa pulttuunne saluwaan de'iyaa haatsaa penggetuu gorddetteeddino; iraykka saluwaan ek'k'eedda. 3 Yaatina haatsay wod'd'i wod'd'i beedda. He s'eetanne ishatamuntsa gallassaappe guyye, haatsay wod'd'eedda. 4 Haatsay wod'd'ina markkabii laappuntsa aginaan, tammanne laappuntsa gallassan Araaraate giyaa deretuwaa bolla utteedda. 5 Haatsay tammantsa aginay gakkanaw wod'd'i wod'd'i beedda; tammantsa aginaw koyro gallassi deretoo s'eeray beetteedda.

6 Oytamu gallassaappe guyye, Nohe bare kees's'eedda markkabiyaa maskkootiyaa dooyyeedda; 7 yaatiide itti k'uuruwaa kare yeddina; k'uuruu haatsay biittaa bollappe melana gakkanaw, yaanne haanne paalliidde gam"eedda. 8 K'ay Nohe haatsay biittaa bollappe wod'd'i wureeddenttonne be'anaw itti harap'p'atto kare yedeedda; 9 shin he harap'p'atta haatsay biittaa ubbaa bollan ha"ikka de'iyaa diraw, shemppiyaa sa'aa demmabeykku. Hewaa diraw simmaade, markkabiyaa giddon de'iyaa Nohekko yaaddu; I bare kushiyaa yeddiide, barekko markkabiyaa giddo akkeedda.

10 Hewaappe guyye, hara laappun gallassaa gam"iide, Dogomatto zaariidekka markkabiyaa giddoppe kessiide yeddeedda. 11 He harap'p'atta sa'ay omarssiyaa wode aakko simmaade yaaddu; wogaraa malatiyaa mitsaappe duutseedda irs's'a haytsaa bare doonaan sa"a akkaade yaaddu. Hewaa diraw, haatsay biittaa bollappe wod'd'eeddawaa Nohe ereedda. 12 K'ay Nohe hara laappun gallassaa gam"iide, he harap'p'atto zaaretsiide yedeedda; shin he harap'p'atta aakko simmaade yabeykku.

13 Nohe usuppun s'eetanne itti laytsaa de'ina, koyro aginaan koyro gallassi, haatsay biittaa bollappe s'i"eedda; Nohe markkabiyaa k'um"iyaa dooyi s'eelliide, biittay s'i"eeddawaa be'eedda. 14 Laa"entso aginaan laatamanne laappuntsa gallassan, biittay mule meleedda.

15 S'oossay he wode Noha hawaadan yaagiide azazeedda; 16 «Neeni ne machchatto, ne attuma naanaanne ne naanaa machatuwaa akkaade markkabiyaa giddoppe kesa. 17 Unttunttu yelettiide, dariide c'orana mala, shemppuu de'iyaa med'etaa ubbaappe neenana de'iyaawantta: kafotuwaa, mehetuwaa, do'atuwaanne biittaana gooshettiyaa ubbaa neenana kessa» yaageedda. 18 Nohe bare attuma naanatuwaan, bare machchattinanne bare naanaa machchetuwaanna markkabiyaa giddoppe kesseedda. 19 Mehiyaanne do'aa ubbay, biittaana gooshettiyaa med'etaa ubbay, kafuwaa ubbaynne sa'aa bollan wos's'i k'aas's'iyaabaa ubbay bare k'ommuwaan k'ommuwaan markkabiyaa giddoppe keseeddino.

20 Nohe Med'inaa Godaw yarshshiyaa sa'aa gimbbeedda; geeshsha mehiyaanne do'aa ubbaappenne geeshsha kafuwaa ubbaappe akkiide, yarshshiyaa sa'aan s'uuggiide yarshsheedda. 21 Yaatina Med'inaa Goday yarshshuwaa peenuwaa sawiyaawaa singgiide, bare wozanaan hawaadan yaageedda; «Na'atetsaappe doommina, Asay wozanaan k'oppiyaabay ubbay iita gidooppenne, taani asaa diraw gaade laa'entso ubbakka ha sa'aa shek'k'ikke. K'ay taani ha"i ootseeddawaadan pas'a de'iyaa med'etaa ubbaa laa'entso ubbakka d'ayssikke. 22 Ha sa'ay de'eedda keeshshaa ubbaan, zeriyaa wodiinne c'akkiyaa wodii, meeguunne hombbii, boniinne balgguu, gallassaynne k'ammay ubbaadekka de'ana» yaageedda.

9

S'oossay Nohena Geleedda
K'aalaa C'aak'uwaa

1 S'oossay Nohanne Aa attuma naanaa hawaadan yaagiide anjjeedda; «Yelettite; c'orite; sa'aa ubbaa kumite.* 2 Sa'aa do'atuu ubbay, saluwaa kafatuu ubbay, gadiyaan wos's'i k'aas's'iyaabaa ubbaynne abban de'iyaa moletuu ubbay hinttenttoo yayyinonne dagammino. Unttunttu hinttenttoo aad'd'iide imetteeddino; 3 taani mokkiyaa dumma dumma katsatuwaa hinttenttoo immeeddawaadankka, shemppuu de'iyaa wos's'i k'aas's'iyaa med'etaa ubbay hinttenttoo k'uma gidana. 4 Shin suutsaa giddon shemppuu de'iyaa diraw suutsay Aa gidduwaan de'iyaa ashuwaa mooppite.* 5 Taani hinttenttu shemppuwaanna de'iyaa hinttenttu suutsaa do'aa ubbaappe tumu achchana; k'ay asaa ubbaappe, Aa mala asaa suutsaa achchana. 6 S'oossay asaa barena malatisiidde med'd'eedda diraw, asaa suutsaa gussiyaa oonanne gidooppenne, Aa suutsaykka asaa kushiyaan gukkanawaa.* 7 Hinttenttu yelettite; c'orite; sa'aan darite; an c'orite» yaageedda.*

8 Hewaappe guyye, S'oossay Nohanne aanana de'iyaa Aa attuma naanaa, 9-10 «Simmi ha"i, taani ta c'aak'uwaa hinttenana, hintteppe guyye hinttenttu zeretsaannanne pas'a neenana de'iyaa med'etaa ubbaanna c'aak'k'etay; ee, taani ta c'aak'k'uwaa kafuwaanna, mehiyaanna, sa'aa do'aa ubbaananne, markkabiyaappe hinttenana keseedda, shemppuwaanna de'iyaa med'etaa ubbaanna c'aak'k'ay. 11 Taani hinttenana ta c'aak'k'uwaa c'aak'k'etay; hawaappe sintsan shemppuu de'iyaabay ubbay bashshaa haatsaan ubbakka bayenna; ha sa'aa bayzziyaa haatsay hawaappe sintsan ubbakka de'enna» yaageedda.

12 K'aykka S'oossay, «Taani taappenne hintteppe, hinttenana de'iyaa pas'a med'etatuwaa ubbaappe gidduwaan yaana yeletaa ubbaanna c'aak'k'etiyaa c'aak'uwaa malaatay hawaa; 13 taani ta zuluwaa shaariyaan essaad; I taappenne ha sa'aappe gidduwaan de'iyaa c'aak'k'oo mallaa gidana. 14 Taani sa'aappe bollan shaariyaa aheedda wodenne shaariyaan zuluu beetteedda wode, 15 taappenne hintteppe shemppuu de'iyaa dumma dumma k'ommo med'etaa ubbaappe gidduwaan c'aak'k'eteedda ta c'aak'uwaa hassayana; pas'a de'iyaawaa ubbaa d'ayssanaw hawaappe sintsan ubbakka bashshaa haatsay yeenna. 16 Zuluu shaariyaan beetteedda wode awudenne, taani Aa be'ana; taappe S'oossaappenne ha sa'aa bollan shemppuwaanna de'iyaa dumma dumma k'ommo med'etaa ubbaappe gidduwaan c'aak'k'eteedda med'ina c'aak'k'uwaa taani hassayana» yaageedda.

17 S'oossay Noha, «Taani taappenne ha sa'aa bollan shemppuwaanna de'iyaawaa ubbaappe gidduwaan c'aak'k'etteedda c'aak'k'uwaa malay hawaa» yaageedda.

Nohanne Aa Naanaa

18 Markkabiyaappe keseedda Nohe attuma naanay Seema, Kaamanne Yaafeeta; Kaame Kanaane aawuwaa. 19 Hawanttu heezzuukka Nohe naanaa; sa'aan ubbaan de'iyaa Asay unttunttuppe yeletteedda.

20 Nohe goshshanchcha; I woyniyaa turaa toketsaa doommeedda. 21 Itti gallassi I he woyniyaa eessaa ushiidde matsotteedda; bare dunkkaaniyaa giddon kallo s'iira giseedda. 22 Kanaane aawuwaa Kaame bare aawuwaa kalluwaa be'eedda; kare kesiide, bare laa"u ishatoo odeedda. 23 Shin Seeminne Yaafeeti afilaa ittuwaa akkiide, laa"attukka barenttu hashiyaana hashiyaana gatsi oyk'k'iide, guyyegutsaan hametti geliide, barenttu aawuwaa kalluwaa kammeeddino; unttunttu barenttu aawuwaa kalluwaa be'enna mala barenttu deemuwaa wora zaareeddino.

24 Nohe matsuu aad'd'ina beegottiide, Aa na'ay ubbaappe teefay Aa ootseeddawaa ereedda. 25 Aa,

«Kanaane shek'etteeddawaa gido!

I bare ishatoo wurssetsa ayiliyaa gido» yaageedda.

26 K'aykka Nohe,

«Med'inaa Goday, Seema S'oossay galatetto!

Kanaane Seema ayiliyaa gido;

27 S'oossay Yaafeeta* biittaa aasso.

Yaafeeta zaratuu Seema zaratuwaa giddon de'ino;

Kanaane Yaafeeta ayiliyaa gido» yaageedda.

28 Bashshaa haatsaappe guyye, Nohe 350 laytsaa de'eedda. 29 Nohe mule 950 laytsaa de'iide hayk'k'eedda.

10

Nohe Naanatuwaa Yeletaa

(1 Od. 1:5-23)

1 Nohe naanaa, Seema, Kaamanne Yaafeeta yeletay hawaappe kaalliide s'aafetteeddawaa; bashshaa haatsaappe guyye, unttunttoo attuma naanay yeletteeddino.

Yaafeeta Naanaa

2 Yaafeeta attuma naanay: Goomera, Maagooga, Maadaaya, Yaawaana, Tubaala, Meshekanne Tiiraasa.

3 Goomera attuma naanay: Ashkkanaaza, Riifaatanne Togarmma.

4 Yaawaana attuma naanay: Eliisha, Tarsseese, Kitiimanne Rooda.

5 Hawanttuppe abbaa doonaan de'iyaa Asay ubbay bare gadiyaan gadiyaan, bare k'aalan k'aalan, bare yaran yaraaninne, bare kawutetsan kawutetsan shaaketteeddino.

Kaama Naanaa

6 Kaama attuma naanay: Kuusha, Mis'irayma, Puus'anne Kanaana.

7 Kuusha attuma naanay: Saaba, Ewulaas'a, Saabita, Raa'imanne Sabttaka.

Raa'ima attuma naanay: Saabanne Dadaana.

8 Kuushi Naamiruuda yeleedda; Naamiruudi ha sa'aan koyro wolk'k'aama olanchchaa gideedda; 9 Med'inaa Godaa sintsankka I wolk'k'aama shankkanchcha gideedda; «Naamiruudadan Med'inaa Godaa sintsan wolk'k'aama shankkanchcha gideedda» guussay hewaa diraassa. 10 Aa kawutetsay koyro katamati Sanaa'oore gadiyaan de'iyaa Baabloone, Ereeka, Akkaadanne Kalnna. 11-12 I he biittaappe Asoore biide, Nenewe, Rohobootanne Kaalaha kees's'eedda; k'ay Nanaweppenne Kaalaahappe gidduwaan de'iyaa Reseena giyaa wolk'k'aama katamaakka kees's'eedda.

13-14 Mis'irayme Ludetuwaa, Anaamaawatuwaa, Lahaabetuwaa, Nafttuuhetuwaa, Patiroosatuwaa, Kaasiluhetuwaanne Piliss's'eematuwaa zeretsatuwaa yeleedda Kafttooretuwaa yeleedda. 15-18 Kanaane bare bayira na'aa Sidoonanne Heeta yeleedda; k'ay Kanaane Yaabuusa asaa, Amoore asaa, Gerggeese asaa, Hiiwe asaa, Ark'k'e asaa, Siina asaa, Ariwaade asaa, S'amaare asaanne Hamaata asaa yeleedda.

Hewaappe guyye, Kanaane zaratuu laalettina, 19 Kanaane biittaa zaway Sidoonappe doommiide, Geeraarananne Gaazaanna aad'd'iidde, Sodoomaanne Gamoora, Adaamanne S'aboyma biide, Lashaa'an zawatee. 20 Kaame attuma naanay barenttu yaran yaran, barenttu k'aalan k'aalan, barenttu biittan biittaaninne barenttu kawutetsan kawutetsan s'aafetteeddawanttu hawantta.

Seema Naanaa

21 Seemaw naanay yeletteeddino; I Yaafeetaw bayira ishaanne Eboora naanaa ubbaw mayza aawuwaa. 22 Seema attuma naanay: Elaama, Asoora, Arifaakisaada, Luudanne Araama.

23 Araama attuma naanay: Uus'a, Huula, Geteeranne Mesheka.

24 Arifaakisaadi Shelaaha yeleedda.

Shelaahi Eboora yeleedda.

25 Ebooraw laa"u attuma naanay yeletteeddino. Ittuwaa suntsay Peeleega; ayaw gooppe, sa'aan de'iyaa Asay Aa wodiyaan shaakketeedda; Aa ishaa suntsay Yok'is'aana.

26 Yok'is'aani naanaa yeleedda. Unttunttune: Almmodaada, Sheleefa, Has'armmaaweta, Yeraaha, 27 Hadoraama, Uzaala, Diik'ila, 28 Oobaala, Abimaa'eela, Saaba, 29 Ofiira, Hawiilanne Yobaaba. Hawanttu ubbaykka Yok'is'aana attuma naanaa.

30 Unttunttu de'eedda heeray Meeshappe biide away doliyaa baggana de'iyaa derii dariyaa gadiyaan Safaara gakkee. 31 Seema attuma naanay barenttu yaran yaran, barenttu k'aalan k'aalan, barenttu gadiyaan gadiyaaninne barenttu kawutetsan kawutetsan s'aafetteeddawanttu hawantta.

32 Hawanttu barenttu yaran yaraaninne barenttu kawutetsan kawutetsan s'aafetteedda Nohe attuma naanaa zaratuwaa. Bashshaa haatsaappe simmiide, kawutetsatuwaa hawanttuppe sa'aa ubbaw yeletti aakkeeddinno.

11

Baabloona Gimbbiyaa

(11:1-9)

1 Sa'aa bollan de'iyaa Asay ubbay koyro itti doonaanne itti k'aalaa haasayiino. 2 Asatuu away kesiyaa bagga simmiide beedda wode, Sanaa'oore giyaa gadiyaan dembbaa ittuwaa demmiide yan, utteeddino.

3 Unttunttu ittuu ittuwaa, «Haa yiite; s'uubiyaa med'd'iide, taman s'uuggoytte» yaageeddino. Unttunttu shuchchaa diraw s'uubiyaa, urk'k'aa diraw shidiyaa akkeeddino; 4 «Haa yiite; nu suntsaa s'eesissanawunne k'ay nuuni ha sa'aa ubbaa bollan laalettennaan attanaw itti wolk'k'aama katamaanne s'eeray saluwaa gakkiyaa itti pook'iyaa nuw kees's'oytte» yaageeddino.

5 Shin Goday asatuu kees's'eedda wolk'k'aama katamaanne pook'iyaa be'anaw duge wod'd'eedda; 6 Med'inaa Goday «Hekko unttunttu itti asaa; k'ay unttunttu ubbaykka itti k'aalan haasayiino; unttunttu ha"i hawaa ootsanaw doommowaappe guyye, unttunttu barenttoo ootsanaw k'oppowaa unttunttoo danddayettenawe ayaynne baawa. 7 Haa yiite; duge wod'd'iide unttunttu ittuu haasayiyaa k'aalaa ittuu erenna mala, unttunttu k'aalaa dummayoyitte» yaageedda. 8 Med'inaa Goday unttuntta hewaappe sa'aa ubbaa bollan laalina, unttunttu he wolk'k'aama katamaa kees's'iyaawaa aggiisheedino. 9 Med'inaa Goday sa'aa asaa k'aalaa yan dummayeedda diraw, he katamay Baabeela* geetetteedda. Goday unttuntta hewaappe sa'aa ubbaa bollan laaleedda.

Seemappe Abraama Gakkanaw

(11:10-32)

10 Seema yeletay hawaappe kaaliide s'aafetteeddawaa. Bashshaa haatsaappe guyye, laa"u laytsaa gidina, Seema laytsay 100 gideedda wode, Seemi Arifaakisaada yeleedda. 11 Seemi Arifaakisaada yeleeddawaappe guyye, 500 laytsaa de'eedda; hara attuma naanaakka mac'c'a naanaakka yeleedda.

12 Arifaakisaadi 35 laytsaa de'iide, Shelaaha yeleedda; 13 Arifaakisaadi Shelaaha yeleeddawaappe guyye, 403 laytsaa de'eedda; hara attuma naanaakka mac'c'a naanaakka yeleedda.

14 Shelaahi 30 laytsaa de'iide, Eboora yeleedda; 15 Shelaahi Eboora yeleeddawaappe guyye, 403 laytsaa de'eedda; hara attuma naanaakka mac'c'a naanaakka yeleedda.

16 Eboori 34 laytsaa de'iide, Peeleega yeleedda; 17 Eboori Peeleega yeleeddawaappe guyye, 430 laytsaa de'eedda; hara attuma naanaakka mac'c'a naanaakka yeleedda.

18 Peeleegi 30 laytsaa de'iide, Raa'a yeleedda; 19 Peeleegi Raa'a yeleeddawaappe guyye, 209 laytsaa de'eedda; hara attuma naanaakka mac'c'a naanaakka yeleedda.

20 Raa'u 32 laytsaa de'iide, Saruuga yeleedda; 21 Raa'u Saruuga yeleeddawaappe guyye, 207 laytsaa de'eedda; hara attuma naanaakka mac'c'a naanaakka yeleedda.

22 Saruugi 30 laytsaa de'iide, Naakoora yeleedda; 23 Saruugi Naakoora yeleeddawaappe guyye, 200 laytsaa de'eedda; hara attuma naanaakka mac'c'a naanaakka yeleedda.

24 Naakoori 29 laytsaa de'iide, Taara yeleedda; 25 Naakoori Taara yeleeddawaappe guyye, 119 laytsaa de'eedda; hara attuma naanaakka mac'c'a naanaakka yeleedda.

26 Taari 70 laytsaa de'iide, Abraama, Naakooranne Haaraana yeleedda.

Taara Yeletaa

27 Taara yeletay hawaappe kaaliide s'aafetteeddawaa. Taari Abraama, Naakooranne Haaraana yeleedda; Haaraani Loos'a yeleedda. 28 Haaraani bare aawuu Taari pas'a de'ishshin, bare yeletteedda Kaladaawetuwaa gadiyaan, Uura giyaa wolk'k'aama kataman hayk'k'eedda. 29 Abraaminne Naakoorinne laa"attuukka akkeeddino; Abraamo machchatti suntsay Saaro; k'ay Naakoora machchatti suntsay Milkko; Milkka Haaraana naatto; Haaraani Milkkiwunne Yiskkaaniw aawuwaa. 30 Saara mantsato; iziw na'i baawa.

31 Taari bare na'aa Abraama, bare na'aa Haaraana na'aa Loos'anne, bare na'aa Abraamo machchatto Saaro akkiidde kesina, unttunttu ittippe Kanaane gadiyaa baanaw Uuri giyaa Kaladaawetuwaa katamaappe denddeeddino; shin unttunttu Kaaraane giyaa katamaa gakkanaw biide, yan utteeddino. 32 Taari 205 laytsaa de'iide, Kaaraanen hayk'k'eedda.

Abraama, Yisaak'anne Yaak'ooba Taarikkiyaa

12

(12:1—35:29)

Abraamo S'eesaa

1 Med'inaa Goday Abraama yaageedda; «Neeni ne gadiyaappe, ne dabbotuwaappenne ne aawuwaa golle asaappe shaakettaade, taani neena bessiyaa gadiyaa ba.* 2 Taani neena wolk'k'aama kawutetsaa ootsana; k'ay taani neena anjjana; taani ne suntsaa gitayana; yaatina neeni anjjo gidana; 3 taani neena anjjiyaawantta anjjana;* k'ay neena shek'k'iyaawantta taani shek'k'ana; ha sa'aa bollan de'iyaa Asay ubbay ne baggana anjjettana»* yaageedda.

4 Abraame Med'inaa Goday aw odeeddawaadan denddiide beedda; Loos'ekka aanana beedda; Abraame Kaaraaneppe beedda wode, aw laytsay laappun tammanne ichchesha. 5 Abraame bare machchatto Saaro, bare ishaa na'aa Loos'a, yan shiishsheedda barenttu mas'uwaa ubbaanne, Kaaraanen unttunttu demmeedda k'oomatuwaa akkiide, Kanaane gadiyaa baanaw denddeedda; biide unttunttu Kanaane gadiyaa gakkeeddino.

6 Abraame he gadiyaan Sekeema giyaa sa'aan de'iyaa Moore giyaa wolk'k'aama wolaa gakkanaw hametiidde beedda. He wode Kanaane asatuu he gadiyaan de'ino. 7 Shin Med'inaa Goday Abraamaw k'onc'c'iide Aa, «Ha gadiyaa taani ne zeretsaw immana» yaageedda. I barew k'onc'c'eedda Med'inaa Godaw he sa'aan yarshshiyaa sa'aa kees's'iide goynneedda.* 8 Hewaappe denddiide, Beeteeleppe away doliyaa baggana de'iyaa deretiyaa sa'aa biide, hewaan Beeteele away wulliyaa bagga aggiide, k'ay Ayi away doliyaa bagga aggiide, gidduwaan bare dunkkaaniyaa d'ogeedda; hewaan Med'inaa Godaw yarshshiyaa sa'aa kees's'iide, Med'inaa Godaa suntsaa s'eeseedda. 9 Hewaappe guyye, Abraame yaappe denddi biide Neegeeba bazzuwaa gakkeedda.

Abraame Gibis'e Beedda

10 He wode he gadii koshateedda; koshay s'iis's'i de'iyaa diraw, Abraame amareeda wodiyaa de'anaw duge Gibis'e wod'd'eedda. 11 Gibis'e gelana hanishin, Abraame bare machchatto Saaro hawaadan yaageedda; «Sisa; neeni loytsa malaa lo"o mac'c'a asaa gidiyaawaa taani eray. 12 Gibis'e asatuu neena be'iyaa wode unttunttu, ‹Hanna Aa machchatto› yaagiide unttunttu taana wod'ana; shin neena pas'a aggana. 13 Simmi unttunttu taw ne gaasuwaan keekana malanne, k'ay taani hayk'k'ennan ne gaasuwaan attana mala neeni, ‹Taani Aa michchato› yaaga»* yaageedda.

14 Abraame Gibis'e biittaa geleedda wode, Gibis'e asatuu he mishirata daro malaa lo"o mac'c'a asaa gidiyaawaa be'eeddino. 15 K'ay Gibis'e kaatiyaw ootsiyaa kaappatuukka izo be'eedda wode, kaatiyaa sintsan izo nashsheeddino; yaatiide izo kaatiyaa golle afeedino. 16 Yaatina izi gaasuwaan kaatii Abraama lo"o ayfiyaan s'eelleedda; Abraamaw dorssatuwaanne booratuwaa, attuma haretuwaanne mac'c'a haretuwaa, attuma k'oomatuwaanne mac'c'a k'oomatuwaa, gaaluwaa immeedda.

17 Shin Med'inaa Goday Abraama machchatti Saari gaasuwaan Gibis'e kaatiyaa bollanne Aa soo asaa bolla daro kaa'iyaa harggiyaa yeddeedda. 18 Yaatina kaatii Abraama s'eesiide, «Neeni hawaa ayaw ta bolla ootsaad? iza ne machchatto gideeddawaa ayaw taw odabeykkii? 19 Neeni izo, ‹Iza ta michchato› gaade taw ayaw odaaddii? Taani izo taw machche ootsanaw akkeeddawe hewaa diraassa. Simmi ha"i ne machchatto hanno be'a; izo akkaade ba» yaageedda. 20 Bare asaa azazina, unttunttu Abraama Aa machchattinanne aw de'iyaa ubbabaanna kessiide yeddeeddino.

13

Abraaminne Loos'e Shaaketteeddino

1 Hewaa diraw Abraame bare machchattinanne, barew de'iyaawaa ubbaanna Gibs'eppe Negeeba bazzuwaa beedda; Loos'ekka aanana beedda. 2 Abraame he wode miizaa, biraaninne work'k'aan darii duretteedda.

3 I Negeebappe denddiide Beeteele gakkanaw beedda; he sa'aynne Beeteeleppenne Ayippe gidduwaan I koyro bare dunkkaaniyaa d'ogeedda sa'aanne 4 yarshshiyaa sa'aa I koyro kees's'eedda sa'aa. Yan Abraame Med'inaa Godaa suntsaa s'eeseedda.

5 Abraamena yuuyyiyaa Loos'ewukka miizzay, dorssaa wudiinne dunkkaanii de'ee. 6 Shin unttunttu ittippe de'anaw unttunttoo biittay gidibeenna; unttunttoo daro mehii de'iyaa diraw, unttunttu ittippe de'anaw danddayibeykkino. 7 Hewaa gaasuwaan Abraamo wudiyaa heemmiyaawanttu giddoninne Loos'e wudiyaa heemmiyaawanttu giddon walassay kesseedda. He wode Kanaanatuunne Parzzetuu he gadiyaan de'ino.

8 Yaanina Abraame Loos'a, «Nuuni ishatuwaa gidiyaa diraw, ta giddoninne ne giddon, ta wudiyaa heemmiyaawanttu giddoninne ne wudiyaa heemmiyaawanttu giddon walassaa kessoppa. 9 Biittaa ubbay ne sintsan de'ennee? Ane nuuni shaakettoytte; neeni haddirssa bagga booppe, taani ushechcha bagga baana; neeni ushechcha bagga booppe, taani haddirssa bagga baana» yaageedda.

10 Loos'e yuuyyi aad'd'i s'eelliide, Yorddaanoosa Shaafaa wombbay ubbay biide Zoo'aara gakkanaw, Med'inaa Godaa gennetiyaa* woy Gibis'e biittaa mala daro haatsay de'iyaawaa gidiyaawaa be'eedda. (Hewenne Med'ina Goday Sodoomanne Gamoora geetettiyaa katamato d'ayissanaappe kase).* 11 Hewaa diraw Loos'e barew Yorddaanoosa wombbaa ubbaa dooriide, away doliyaa bagga beedda; yaatina unttunttu ittuu ittiwaappe shaaketteeddino. 12 Abraame Kanaane gadiyaan de'eedda; shin Loos'e wombban de'iyaa wolk'k'aama katamatuwaa gidduwaan uttiide, Sodooma katamaa matan bare dunkkaaniyaa d'ogeedda. 13 He wode Sodooma asatuu iitanne Med'inaa Godaa bolla pala nagaraa ootsiyaawantta.

14 Loos'e Abraameppe shaaketteeddawaappe guyye, Med'inaa Goday Abraama hawaadan yaageedda; «D'ok'k'u gaade neeni de'iyaasaappe away doliyaa bagganne away wulliyaa bagga, k'ay huup'issa bagganne gedissa bagga s'eella. 15 Ha neeni s'eelliyaa biittaa ubbaa taani newunne ne zariyaw med'inaw immana;* 16 taani ne zariyaa sa'aa shafiyaadan darissana; ooninne sa'aa shafiyaa paydana danddayooppe, ne zariikka paydettana. 17 Dendda; biittaa gomppan pudenne dugenne hininne haanne hamettaadde be'a; ayaw gooppe, taani ha biittaa new immana» yaageedda.

18 Abraame bare dunkkaaniyaa shoddiide, Kebroone katamaan de'iyaa Mamire wolatuwaa woggatuwaa matan de'anaw beedda. Hewaan Med'inaa Godaw yarshshiyaa sa'aa kees's'eedda.

14

Abraame Loos'a Wotsi Akkeedda

1 He wode Sanaa'oore Kaatii Amiraafeeli, Elaasaara Kaatii Ariyooki, Elaama Kaatii Kadorllaa'oomerinne Goyma Kaatii Tidi'aali oydduu, 2 Sodooma Kaatiyaa Beera'aara, Gamoora Kaatiyaa Birshshaara, Adaama Kaatiyaa Shin"aabaara, S'aboyma Kaatiyaa Shemebeeraaranne (S'oo'aaro geetettiyaa) Belaa'a Kaatiyaanna olaw salppeeddino. 3 Hawanttu ichcheshu kaatetu gaketiide itti wolk'k'aa gidiide, (Mas'ine Abbaa giyaa) Siiddima Wombban shiik'eeddino. 4 Unttunttu kase tammanne laa"u laytsaa Kadorllaa'oomeraw moodetteeddino; shin tammanne heezzentsa laytsan aw makkaleeddino.

5 Tammanne oyddentso laytsan Kadorllaa'oomerinne aanana zuppeteedda kaatetu barenttu olanchchatuwaa akki biide, Asttaarooti s'arnnayman de'iyaa Raafaayeta, Haaman de'iyaa Zuuzetanne Shaawe-K'iriyaatayman de'iyaa Eemeta oliide s'ooneeddino. 6 Hoora biittaa asatuwaakka Se'iira Deriyaan oliide, bazzuwaa matan de'iyaa Elpparaana giyaa sa'aa gakkanaw yedersseeddino. 7 Hewaappe guyye simmiide, Ayin-Mishppaas'a yeeddino. (Ha"i he sa'ay K'aadeesa geetettee.) Unttunttu Amaaleek'atuwaa biittaa ubbaanne k'ay Has'aas'oone Taamaara giyaa sa'aan de'iyaa Amooratuwaa oliide s'ooneeddino.

8 Hewaappe simmiide, Sodooma kaatii, Gamoora kaatii, Addaama kaatii, S'aboyma kaatiinne (S'oo'aaro geetettiyaa) Belaa'a kaatii denddeeddino; Siiddima Wombban salppeeddino. 9 Hawanttu ubbay Elaama kaatiyaanna, Goyma kaatiyaanna, Sanaa'oore kaatiyaannanne Elaasaara kaatiyaanna (ha ichcheshu kaatetu oyddu kaatetuwaanna) oletteeddino. 10 Siiddima Wombban he wode, shidiyaadan oyk'k'iyaabay kumeedda ollay besseedda; Sodooma kaatiinne Gamoora kaatii barenttu olanchchatuwaanna olaappe bak'atishin, unttunttuppe amareedawanttu he ollatuwaan kunddeeddino; shin atteedawanttu deriyaa bak'ateeddino. 11 Oyddu kaatetu Sodoomanne Gamoora katamatuwaa mas'uwaa ubbaanne unttunttu k'umaa ubbaa bonk'k'iide akkeeddino. 12 Abraamo ishaa na'ay Loos'e Sodooman de'iyaa diraw, aakka Aa mas'uwaakka akkeeddino.

13 Hewaappe guyye, itti bitanii bak'ati yiide Ibraawiyaa Abraamaw hawaa odeedda. Abraame he wode, Eshkkolanne Aneera ishaa Amooriyaa Mamire wolaa matan de'ee. Unttunttu ubbaykka olaa zaaranaw Abraamena c'aak'k'uwaa c'aak'k'eti utteeddino. 14 Abraame bare dabbuu omoodetteeddawaa siseedda wode, olaa eriyaa bare son yeletteedda 318 asaa dentseedda; he oyddu kaatetuwaa kaalliidde Daani giyaa katamaa gakkanaw beedda. 15 K'amman bare asaa c'uguwaan c'uguwaan shaakki, bare morkkatuwaanna olettiide unttuntta s'ooneedda. Demask'k'oppe huup'issa baggana de'iyaa Hooba giyaa sa'aa gakkanaw yedersseedda. 16 Mas'uwaa ubbaa, k'ay bare dabbuwaa Loos'anne Aa mas'uwaa, mac'c'a asaanne hara asaa wotsi akkeedda.

17 Abraame Kadorllaa'oomeranne aanana zuppeteedda kaatetuwaa s'ooniide simmeeddawaappe guyye, Sodooma kaatii, (Kaatetuwaa Wombbaa giyaa) Shaaweeha Wombban Aa mokkanaw keseedda.

Malkka-S'edek'k'i Abraama Anjjeedda

18 He wode, Saleeme Kaatii Malkka-S'edek'k'i ukitsaanne woyniyaa eessaa akkiide yeedda; I Ubbaappe d'ok'k'iyaa S'oossaa k'eesiyaa.* 19 I Abraama hawaadan yaagiide anjjeedda;

«Ubbaappe D'ok'k'iyaa S'oossay,

saluwaanne sa'aa med'd'eeddawe Abraama anjjo.

20 K'ay Ubbaappe D'ok'k'iyaa S'oossay,

ne morkkatuwaa ne kushiyaan

aatsi immeeddawe galatetto» yaageedda.

Abraame ubbabaappe asiraataa kessiide, Malkka-S'edek'k'aw immeedda.

21 Sodooma kaatii Abraama, «Asaa taw immaade, mas'uwaa new akka» yaageedda.

22 Shin Abraame Sodooma kaatiyaa, «Taani Med'inaa Godaw, Ubbaappe D'ok'k'iyaa S'oossaw, saluwaanne sa'aa med'd'eddawoo, ta kushiyaa dentsaade c'aak'k'aad. 23-24 Ta Asay meeddawaappenne taananna beedda Aneera, Eshkkolanne Mamire gakkiyaawaappe attina, neeni, ‹Abraama taani dureyaad› ubbakka geena mala, taani newaappe haray atto k'unc'c'uutiyaa woy c'aammaa k'achchiyaawaanne akkikke. Unttunttu barena gakkiyaawaa akkino» yaageedda.

15

Med'inaa Goday Abraamena C'aak'k'eteedda

1 Hewaappe guyye, Med'inaa Godaa k'aalay sas'aani Abraamekko yiide, «Abraamaa, yayyoppa! Taani new gonddalle; ne gatii loytsi dara» yaageedda.

2 Abraame, «Abeet Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw, taw ubbakka na'i baynna diraw, neeni immiyaa gatii taw ayissee? Demask'k'o El"eezeri taana laattana shin»* yaageedda. 3 K'aykka Abraame, «Neeni taw na'aa immabaakka; hewaa diraw ta son de'iyaa k'oomay taana laattiyaawaa» yaageedda.

4 Med'inaa Godaa k'aalay aakko yiide, «Ha k'oomay neena laattenna; shin ne gulbbataappe kesiyaawe neena laattana» yaageedda. 5 Simmiide kare Aa kessiide, «Saluwaa pude s'eella; neeni s'oolinttetuwaa paydanaw danddayooppe payda; ne zeretsaykka hawaa keeshshaa gidana» yaageedda.*

6 Abraamo Med'inaa Godaa ammaneedda; Med'inaa Goday hewaa aw s'illotetsaadan paydeedda.*

7 Med'inaa Goday k'aykka Aa, «Taani neeni ha biittaa laattana mala new immanaw Uuri giyaa Kaladaawetuwaa katamaappe neena kessa aheedda Med'inaa Godaattee» yaageedda.

8 Shin Abraamo Aa, «Abeet Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw, taani ha biittaa laattanawaa ayaan eroo?» yaageedda.

9 Med'inaa Goday Aa, «Heezzu laytsaa ussaa, heezzu laytsaa deeshshaa, heezzu laytsaa dorssaanne laa"u k'ommo harap'p'etuwaa taw akkaade ya» yaageedda. 10 I hawantta ubbaa aw afeedda; unttuntta p'alk'k'iide laa"u keseedda; laa"uwaa keseeddawaa ittuwaa ittuwaa baggan wotseedda; shin kafotuwaa laa"u kessi p'alk'k'ibeenna. 11 He wode ankkotu he ashuwaa bolla wod'd'eeddino; shin Abraame unttuntta yedersseedda.

12 Away wulliyaa wode Abraama wolk'k'aama gem"ishuu oyk'k'eedda; d'ip'p'i geedda d'umay Aa bolla wod'd'eedda.* 13 Yaatina Med'inaa Goday Aa, «Ne zeretsay hara gadiyaan bete gidiide de'anawaa neeni tumuppe era; unttunttu ayiletiide oyddu s'eetu laytsaa naak'ettana.* 14 Shin ayileyiide unttuntta mooddiyaa kawutetsaa taani murana; hewaappe guyye, unttunttu daro ak'uwaana he biittaappe kessana.* 15 Neena gidooppe, neeni ne mayza aawotuwaakko sarotetsaan baana; neeni loytsa c'imaade hayk'k'ananne moogettana. 16 Shin oyddentso yeletaan ne zeretsay ha gadiyaa simmana; ayaw gooppe, Amooretuu nagaray biro likkiyaa gakkibeenna» yaageedda.

17 Away wullina sa'ay d'umeedda; c'ooc'iyaa c'uwaynne tamaa lac'uu akeekenan beettiide, he laa"u kessi p'alk'k'eteeddawanttuppe gidduwaana aad'd'eedda. 18 He gallassi Med'inaa Goday Abraamena hawaadan yaagiide c'aak'k'uwaa c'aak'k'eteedda; «Gibis'e Shaafaappe doommiide Efiraas'iisa giyaa wolk'k'aama shaafaa gakkanaw, ha biittaa taani ne zeretsaw immaad;* 19-21 ha biittay K'eenatuwaa, K'eniizetuwaa, K'adimoonetuwaa, Hiitetuwaa, Parzzetuwaa, Raafaayetuwaa, Amooretuwaa, Kanaanetuwaa, Gerggeesetuwaanne Yaabuusatuwaa biittaa» yaageedda.

16

Aggaaronne Isimaa'eela

1 Abraamo machata Saara aw na'aa yelabeykku; shin iziw Gibis'eppe yeedda Aggaaro giyaa itti ayilata de'aw. 2 Hewaa diraw Saara Abraama s'eesaade, «Be'a, Med'inaa Goday taw yeluwaa diggeedda. Neeni baade, ta ayilatina gisa; ooni erii, taani izi baggana na'aa daayo gidanenttonne» yaagaaddu. Abraame Saari k'aalaa sisiide mayyeedda. 3 Abraame Kanaane gadiyaan tammu laytsaa utteeddawaappe guyye, Abraamo machata Saara Gibis'eppe aheedda bare ayilatto Aggaaro, bare asinaa Abraamaw machchetetsaw immaaddu. 4 Aggaaro akkeedda; iza shahaaraaddu. Iza barew shahaaray atteedawaa ereedda wode, bare godatto kad'iyaa doommaaddu.

5 He wode Saara Abraama, «Taana ha naak'uwaa naak'k'issiyaawe neena;* taani ta ayilatto new immina, iza ha"i barew shahaaray atteeddawaa eraade, taana kad'aw. Nebaanne tabaa Med'inaa Goday pirddo» yaagaaddu.

6 Abraame Saaro, «Hanno be'a; ne ayilata ne kushiyaanna; neeni izo new lo"owaa ootsa» yaageedda. Hewaappe guyye, Saara Aggaaro naak'k'ina, iza kesaade iippe bak'attaaddu.

7 Med'inaa Godaa kiitanchchay pulttuwaa matan woran Aggaaro demmeedda; he pulttuu Shura giyaa gadiyaa afiyaa ogiyaa mataana. 8 I Aggaaro, «Hanne Saari ayilattee Aggaaree, hak'appe yaad? K'ay hak'a bay?» yaagiide oochcheedda.

Iza, «Taani ta godatti Saarippe bak'atay» yaagaaddu.

9 Med'inaa Godaa kiitanchchay iziw, «Neeni ne godattikko guyye simmaade ba; iziw moodeta» yaagiide odeedda. 10 K'aykka Med'inaa Godaa kiitanchchay izo, «Ne zarii paydanaw danddayettennawaa keenaa taani c'orissana» yaageedda. 11 K'aykka Med'inaa Godaa kiitanchchay izo, «Ha"i neeni shahaara; neeni attuma na'aa yelana; Aa Isimaa'eela† gaade suntsana; ayaw gooppe, Med'inaa Goday ne waasuwaa siseedda. 12 I woran yeda de'iyaa hariyaa mala asaa gidana; asaa ubbaanna I ek'ettana; k'ay Asay ubbaykka aanana ek'ettana; I bare ishatuwaa ubbaanna is'o gidiide de'ana» yaageedda.

13 Aggaara, «Taani taana be'iyaawaa be'aade pas'a attanee?» yaagaaddu; iza barew haasayeedda Med'inaa Godaa, «Neeni taana be'iyaa S'oossaa» yaagaade suntsaaddu. 14 Hewaa diraw he pulttuwaa ollay, «Taana Be'iyaa De'uwaa S'oossaa Pulttuwaa» geetetteedda; he ollay hanno gakkanaw K'aadeeseppenne Baareedappe gidduwaan de'ee.

15 Aggaara Abraamaw attuma na'aa yelaaddu; Abraame Aggaara yeleedda na'aa Isimaa'eela giide suntseedda.* 16 Aggaara Isimaa'eela Abraamew yeleedda wode, Abraamo laytsay hosppun tammanne usuppuna.

17

K'as's'araa, C'aak'k'uwaa Mallaa

1 Abraamo laytsay udduppun tammanne udduppuna gidiyaa wode, Med'inaa Goday aw k'onc'c'iide Aa, «Taani Ubbaa Danddayiyaa S'oossaa; neeni ta sintsan hametta; suure gidaa. 2 Taani taappenne neeppe gidduwaan ta c'aak'k'uwaa wotsay; taani neena loytsa c'orissana» yaageedda. 3 Abraame bare deemuwaan duge guufanneedda; S'oossay aw hawaadan yaageedda; 4 «Simmi, taani neenana c'aak'k'etiyaa c'aak'uu hawaa; neeni daro kawutetsaa aawuwaa gidana. 5 Hawaappe doommiide ne suntsay Abraama geetettenna; shin ne suntsay Abrahaama* gidana. Ayaw gooppe, taani neena daro kawutetsaa aawuwaa ootsaad.* 6 Taani neena loytsa c'orissana; taani neeppe kawutetsatuwaa med'd'ana; kaatetuukka neeppe kesana. 7 Taani taappenne neeppe, neeppe guyye ne zeretsaappenne gidduwaan, yeletaappe yeletaa gakkanaw ta c'aak'k'uwaa c'aak'k'etay; ha c'aak'k'uu taani newunne neeppe guyye ne zeretsaw S'oossaa gidana mala med'inaa c'aak'uwaa.* 8 Ha"i neeni bete gidaade de'iyaa Kanaane biittay ubbay newunne neeppe guyye ne zeretsaw med'inaw laata gidana mala taani immana; k'ay taani unttunttu S'oossaa gidana» yaageedda.*

9 K'aykka S'oossay Abrahaama, «Neena gidooppe, neeni ta c'aak'uwaa naaga; neenikka neeppe guyye ne zeretsaykka, yeletaappe yeletaa gakkanaw naagite. 10 Taappenne neeppenne, neeppe guyye ne zeretsaappe gidduwaan hinttenttu naagana ta c'aak'uu hawaa; hinttenttu gidduwaan de'iyaa attumawe ubbay k'as's'aretto.* 11 Hinttenttu attumatetsaa shookuwaa k'as's'arettiita; hewe taappenne hintteppe gidduwaan de'iyaa c'aak'k'oo mallaa gidanawaa. 12 Hinttenttu giddon sintsappe yelettana attuma naanay ubbay yeletteedda hosppuntsa gallassan k'as's'arettanaw koshshee. Ne soon yeletteeddawantta gidina, woy allagaappe shaluwaan shametteedda ayiletuwaa gidina, ne zeretsaa gidenawanttakka attumawantta k'as's'aranaw koshshee. 13 Ne son yeletteeddawanttu ne shaluwaan shamettowanttu k'as's'arettino. Hawe hinttenttu ashuwaan de'iyaa ta c'aak'k'uu med'inaa c'aak'uwaa gidana. 14 K'as's'arettibeenna, bare shookuwaanna de'iyaa attuma Asay ubbay bare asaappe duus's'ana; ayaw gooppe, I ta c'aak'uwaa mentseedda» yaageedda.

15 K'aykka S'oossay Abrahaame, «Simmi, ne machchatti Saari suntsaa Saaray gooppa; hawaappe sintsaw izi suntsay Saaro.† 16 Taani izo anjjana; taani iippe new attuma na'aa tumu immana. Izo taani anjjana; iza kawutetsatuwaa aatto gidana; asaa kaatetu iippe yaana» yaageedda.

17 Abrahaame bare deemuwaan guufanneedda; I miic'c'iide bare wozanaan, «S'eetu laytsaa Asay tumu na'aa yelanee? K'ay udduppun tammu laytsaa gideedda Saara na'aa yelanee?» yaagiide k'oppeedda. 18 Abrahaame S'oossaa, «Isimaa'eeli taana laattiyaawaa gidanaw danddayennee?» yaageedda.

19 Shin S'oossay, «Tuytti, ne machata Saara new attuma na'aa tumuppe yelana; neeni Yisaak'a‡ gaade Aa suntsana. Aappe guyye, Aa zeretsaw med'inaa c'aak'uwaa gidana mala, taani aanana ta c'aak'uwaa c'aak'k'etana. 20 K'ay Isimaa'eelabaa gidooppenne, neeni oochcheeddawaa taani sisaad; taani aakka anjjana; taani Aa anjjananne Aa zeretsaa loytsa c'orissana; I tammanne laa"u yeletatuwaa yelana; taani Aa zeretsaa wolk'k'aama kawutetsaa ootsana. 21 Shin taani ta c'aak'uwaa laytsi hannoode Saara new yeliyaa Yisaak'ana c'aak'k'etana» yaageedda. 22 S'oossay Abrahaamaana haasayiide wursseeddawaappe guyye, Abrahaameppe shaakettiide pude beedda.

23 He gallassan Abrahaame bare na'aa Isimaa'eela, bare son yeletteedda ubbaa, bare shaluwaan shammeeddawantta ubbaa, bare son de'iyaa attuma asaa ubbaa, S'oossay aw odeeddawaadan unttunttu attumatetsaa k'as's'areedda. 24 Abrahaame bare attumatetsaa k'as's'arettiyaa wode, udduppun tammanne udduppun laytsaa asaa; 25 Aa na'ay Isimaa'eeli bare attumatetsaa k'as's'arettiyaa wode, tammanne heezzu laytsaa na'aa. 26 Abrahaamenne Aa na'ay Isimaa'eeli laa"attuukka he gallassi k'as's'aretteeddino. 27 Abrahaame son de'iyaa attuma Asay ubbay, Aa son yeletteeddawanttunne shaluwaan shammeeddawanttu ubbay aanana k'as's'aretteeddino.

18

Heezzu Imatsatuwaa

1 Abrahaame Mamire wolatuwaa wogatuwaa garssan bare dunkkaaniyaa penggiyaan seeta gallassi utti de'ishshin, Med'inaa Goday aw k'onc'c'eedda. 2 Abrahaame d'ok'k'u giide s'eelliide heezzu asatuu Aa matan ek'k'eeddawantta be'eedda; unttunttunna gaketanaw bare dunkkaaniyaa penggiyaappe denddi wos's'eedda; gakkiide, gediyaan hokkiide, unttunttu sintsan goyneedda.* 3 Simmiide I, «Abeet ta Godaw, taani ne sintsan nashshetteedawaa gidooppe, taana ne k'oomaa aggaade aad'd'oppa. 4 Hayanaa guutsa haatsay yo; hinttenttu gedii meec'ettina, ha mitsaa kuwaan shemppi akkite. 5 Hinttenttu ha"i taakko hinttenttu k'oomaakko yeedda diraw, kam"i giide hinttenttu biyaasa'aa baana mala, taani hinttenttoo miyaawaa ahay» yaageedda.

Unttunttu, «Daro lo"a; neeni giyaawaadan ootsa» yaageeddino.

6 Abrahaame dunkkaaniyaa giddo Saarikko elleelli biide, «Elleellaade liik'o d'iiliyaappe heezzu kere gidiyaawaa akka munak'aade ukitsaa uukka» yaageedda. 7 K'ay, Abrahaame bare mehiyaakko wos's'i biide, lo"o bolttiboltta bolttiboltta maraa dooriide, itti k'oomaw immina, I elleelli shukkiide giigisseedda. 8 Yaatina Abrahaame me"eedda maatsaanne giigisseedda maraa ashuwaa imatsatuwaa sintsa aatseedda; unttunttu miishshin, I he mitsaa garssan unttunttu matan ek'k'eedda.

9 Unttunttu Aa, «Ne machata Saara hak'anee?» yaagiide oochcheeddino.

Iza, «Hini dunkkaaniyaa gidduwaan de'aw» yaageedda.

10 Med'inaa Goday Aa, «Taani laytsi hannoode tumu neekko simmana; he wode ne machata Saara attuma na'aa yelana» yaageedda.

Saara he wode aappe guyye baggana de'iyaa dunkkaaniyaa penggiyaan de'iyaana hewaa sisaaddu.* 11 Abrahaamenne Saara barenttu laytsaa loytsi sugiide c'imeeddino. Saariw piilay yiyaawaa aggeedda. 12 Hewaa diraw Saara bare wozanaan, «Taani ha"i c'ima wura kichchowaappe guyyiyaaninne ta goday c'imowaappe guyye, ha"i taw attuma asaana gaketiyaawe waan hananee?» yaagaade miic'c'aaddu.*

13 Med'inaa Goday Abrahaame he wode, « ‹Taani c'ima kichchowaappe guyye, tumu na'aa yelanitaayye?› gaade, Saara ayaw miic'c'aade? 14 Med'inaa Godaw danddayettennabay tumu de'ii? Laytsi hannoode taani neekko simmana; he wode Saara attuma na'aa yelana» yaageedda.*

15 Saara loytsa yayyeedda diraw, «Taani miic'c'abeykke» yaagaade lakaaddu.

Shin I, «Ee, neeni tumu miic'c'aadda» yaageedda.

Abrahaame Sodooma Diraw Gaannateedda

16 Hewaappe guyye asatuu denddiide bi, Sodooma katamaa duge zaari s'eelleeddino; Abrahaamenne unttuntta moyzziide unttunttunna beedda. 17 Med'inaa Goday he wode, «Taani ta ootsanaw haniyaabaa Abrahaameppe k'osikke. 18 Abrahaame tumuppe gitanne wolk'k'aama kawutetsaa gidana; ha sa'aa kawutetsatuu ubbay Aa baggana anjjettana.* 19 Ayaw gooppe, s'illotetsaanne pirddaa ootsiide, Med'inaa Godaa ogiyaa naaganaadan bare naanaanne bareppe guyye, bare soo asaa I zorana mala, taani Aa dooraad; hewenne Med'inaa Goday Abrahaamew immana geeddawaa ubbaa polanaassa» yaageedda.

20-21 Med'inaa Goday Abrahaame, «Sodoomappenne Gamoorappe waassiyaa waasuu loytsi dareedda dirawunne unttunttu nagaray loytsi dees'eedda diraw, unttunttu ootseeddabay taakko gakkeedda waasuwaa keeshshaa iitenttonne be'anaw ane taani duge wod'd'ay; hewaa mala iita gidana d'ayinttonne erana» yaageedda.

22 Hewaappe guyye, laa"u asatuu Sodoomakko simmiide beeddino; shin Abrahaame Med'inaa Godaa sintsan woosi de'ee. 23 He wode Abrahaame Med'inaa Godaakko shiik'iide yaageedda; «Tumu neeni s'illotuwaa iitatuwaana d'ayssay? 24 He wolk'k'aama katamaan ishatamu s'illotuu de'inttokka, neeni d'ayssay? Neeni aan de'iyaa ishatamu s'illotuwaa diraw he katamaa ashshikkii? 25 Hewe neeppe haakko; s'illotuwaa iitatuwaana wod'iyaawenne s'illotuwaanne iitatuwaa itti ayfiyaan s'eelliyaawe neeppe haakko. Ha sa'aa ubbaa pirddiyaawe s'illuwaa pirddenneeyye?» yaageedda.

26 Med'inaa Goday, «He Sodooma kataman ishatamu s'illotuu de'ooppe, he sa'aa ubbaa unttunttu diraw taani ashshana» yaageedda.

27 Hewaappe guyye Abrahaame, «Taani biittanne bidintsaa gidaadde ta Godaana s'alaade haasayanaw simmi doomma kichchaad; 28 ishatamu s'illotuwaappe ichcheshu pac'c'intto, neeni he ichcheshatuwaa diraw he katamaa ubbaa d'ayssay?» yaageedda.

Med'inaa Goday, «Taani yan oytamanne ichcheshu s'illotuwaa demmintto, he katamaa d'ayisikke» yaageedda.

29 Abrahaame zaaretsiidekka, «Yan oytamu s'alalay beettintto shin?» yaageedda.

I, «Taani he oytamatuwaa diraw, he katamaa d'ayisikke» yaageedda.

30 Hewaappe guyye I, «Hay Goday taw hank'k'ettoppo; taani gujjaadekka haasayay. Yan hattamu s'alalay beettintto shin?» yaageedda.

Med'inaa Goday, «Taani yan hattamuwaa demmintto, he katamaa d'ayssikke» yaageedda.

31 Abrahaame k'aykka, «Taani Godaana s'alaade haasayanaw doomma kichchaad; yan laatamuwaa s'alalay beettintto shin?» yaageedda.

Med'inaa Goday, «He laatamatuwaa diraw taani Aa d'ayssikke» yaageedda.

32 Hewaappe guyye Abrahaame, «Hay Goday taw hank'k'ettoppo; taani mes's'i itti gede haasayay; yan tammu s'alalay beettintto shin?» yaageedda.

Med'inaa Goday, «He tammatuwaa diraw taani he katamaa d'ayssikke» yaageedda.

33 Med'inaa Goday Abrahaamena haasayaa wursseeddawaappe guyye beedda; Abrahaamekka bare soo simmeedda.

19

Sodooma Nagaraa

1 He laa"u kiitanchchatuu omarssi Sodooma katamaa gakkeeddino; he wode Loos'e he katamaa penggiyaan utteedda. Loos'e unttuntta be'inne unttunttunna gaketanaw ek'k'iide beedda; bare deemuwaa sa'aa gatsiide goyneedda; 2 «Ta godatoo, hinttenttu k'oomaa soo simmeerikkitee; hinttenttu gediyaa meec'ettiide k'ammaa ak'ite; guuran denddiide hinttenttu biyaasa'aa baanita» yaageedda.

Unttunttu, «Tuytti; nuuni ha katamaa dabaabaan ak'ana» yaageeddino.

3 Shin I unttuntta loytsi shoobbeedda diraw, aanana biide Aa soo geleeddino; I unttunttoo k'umaa katsiide, c'aalenna ukitsaa uukkiide aatsina, unttunttu meeddino.

4 Unttunttu gisennan de'ishshin, Sodooma katamaa attuma Asay ubbay, naanatuwaappe c'imaa gakkanaw, ittuunne attenaan yiide, golliyaa yuuyyi aad'd'i dooddeeddino. 5 Loos'a s'eesiide yaageeddino; «Hachche k'amma ne soo yeedda attuma asatuu hak'an de'iinoo? Nuuni unttunttunna sharmus'ana mala unttuntta nuukko kare kessa» yaageeddino.*

6 Loos'e unttunttunna gaketanaw kare kesiide, kariyaa guyye gorddeedda; 7 unttuntta hawaadan yaageedda; «Ta ishatoo, ha iita oosuwaa ootsoppite. 8 Simmi taw laa"u mac'c'a naanay, attuma asaa eribeenna wodoratuu de'iino; taani unttuntta hinttenttoo kare kessay; hinttenttu unttuntta hinttew lo"owaadan ootsana danddayiita. Shin ha asatuwaa bolla ayinne ootsoppite; ayaw gooppe, unttunttu ta golle geliide ta kaaraa garssan de'iino» yaageedda.

9 Asatuu Aa, «Nu sintsaappe kichcha!» yaageeddino; k'aykka unttunttu, «Ha bitanii ha gadiyaan bete gidi yiide, ha"i nu bolla pirddanaw kajjeeleedda! Ha"i nuuni neena unttunttu bolla ootsanaw k'oppeeddawaappe iitaa ootsana!» yaageeddino. Unttunttu Loos'a guyye sugi yeggiide penggiyaa mentsanaw shiik'eeddino. 10 Shin he laa"u asatuu barenttu kushiyaa kare yeddiide, Loos'a soo goochchi gelissiide penggiyaa gorddeeddino. 11 Hewaappe guyye, unttunttu golle penggiyaan de'iyaa asaa, guutsaappe gitaa gakkanaw k'ook'isseeddino. Yaatina unttunttu penggiyaa demmanaw koyiide daabureeddino.*

Loos'e Sodoomappe Kesiide Beedda

12 He laa"u asatuu Loos'a, «New hawaan ne mac'c'a naanaa giigisseeddawanttu, ne attuma naanay woy ne mac'c'a naanay woy nebaa gideedda Asay oona gidooppene ha katamaan de'ii? Unttuntta hawaappe kessa digga. 13 Ayaw gooppe, nuuni ha sa'aa d'ayssana haneetto. Unttunttu waassiyaa waasuu Godaa sintsan loytsi dareedda diraw, Med'inaa Goday nuuna ha katamaa d'ayssanaw kiitteedda» yaageeddino.

14 Hewaa diraw Loos'e kesiide, bare mac'c'a naanaa giigisseeddawanttukko biide unttuntta, «Elleelli denddiide hawaappe kesite; ayaw gooppe, Med'inaa Goday ha katamaa d'ayssana hanee» yaageedda. Shin Aa mac'c'a naanaa giigisseeddawanttu I k'id'd'eedda giide k'oppeeddino.

15 Sa'ay wonttanaw holjjojji zo"iyaa wode, he kiitanchchatuu Loos'a, «Dendda! Ne machchattonne hawaan de'iyaa ne laa"u mac'c'a naanaa akkaade elleella kesa! Hewe d'ayooppe, ha katamay pirddettiyaa wode neenikka d'ayaassa» yaagiide dirbbiseeddino. 16 Shin Loos'e yatti giina, he asatuu Aa kushiyaa, Aa machchatti kushiyaanne Aa mac'c'a naanaa laa"uwaa kushiyaa oyk'k'iide, he katamaappe unttuntta kesseeddino; ayaw gooppe, Med'inaa Goday unttunttoo k'aretteedda.* 17 Kiitanchchatuu unttuntta katamaappe kesseedda saannakka, he kiitanchchatuwaappe ittuu yaageedda; «Hinttenttu shemppuwaa akkiide bak'atite! Guye s'eelloppite! K'ay ha wombban hak'ankka ek'k'oppite! Deriyaakko bak'atite! Hinkkoode hinttenttu d'ayana» yaageedda.

18 Shin Loos'e unttunttoo yaageedda; «Tuytti! Hay ta godatoo, yaagoppite. 19 Taani hinttenttu k'oomay hinttenttu sintsan nashshetteeddawaa diraw, taana ashshanaw taw daroppe loytsi maadeeddita. Shin taani deriyaakko bak'atanaw danddaykke; hawe bashshay gakkiide taana muukkananne taanikka hayk'k'ana. 20 S'eellite; hawaan itti katamay de'ee; I wos's'anaw matanne guutsa katamaa. Taani yaa bak'atoo? I k'eeri guutsa katamaa gidennee? Ta shemppuu yan attanawaa» yaageedda.

21 Kiitanchchay, «Ee, taani ne ooshaa sisana; taani neeni giyaa katamaa d'ayssikke. 22 Shin yaa elleella bak'ata; ayaw gooppe, neeni yaa gakkanaw, taani ayinne ootsanaw danddaykke» yaageedda. Hewaa diraw he katamaa suntsay zoo'aaro* geetetteedda.

Sodoomanne Gamoora Katamatuu D'ayeeddino

23 Loos'e S'oo'aaro gakkeedda wode, biro s'alk'k'ii doleedda. 24 Med'inaa Goday he wode tamaanne ees's'iyaa diiniyaa Sodoomanne Gamoora bollan Med'inaa Godaa mataappe saluwaappe bukiide bayzzeedda.* 25 Hewaadan ootsiide Med'ina Goday he katamata, he wombbaa ubbaa, he katamatuwaa giddon de'iyaa ubbaanne he gadiyaan de'iyaa mitsaa maataa d'aysseedda. 26 Shin Loos'e machata guyye s'eellaade mas'ine tuussaa gidaaddu.*

27 Wonttetsa gallassi wontta guuran Abrahaame denddiide, Med'inaa Godaa sintsan kase I ek'k'eedda sa'aa simmiide beedda. 28 I Sodoomanne Gamoora he zanggaaraan de'iyaa biittaa ubbaa duge s'eelleedda; he wode c'uway c'ooc'iyaa tamaa c'uwaadan he biittaappe denddiyaawaa be'eedda.

29 S'oossay he zanggaaraa katamatuwaa d'aysseedda wode, Abrahaama hassayeedda; Loos'e de'eedda katamatuwaa d'ayssiide Loos'a bashshaappe keseedda.

Loos'e Yeletaa

30 Loos'e zoo'aaran uttanaw yayyeedda diraw, bare mac'c'a naanaa laa"uwaanna deriyaa keseedda; gonggolo giddon bare laa"u mac'c'a naanatuwaanna utteedda. 31 Itti gallassi bayira naatta teefatto, «Nu aawuu c'imeedda; sa'aa ubbaan† de'iyaa wogaadan nuunana gisanaw ha gadiyaan ubbakka attuma Asay baawa. 32 Haaya; woyniyaa eessaa nu aawuwaa ushshiide, aanana gisiide, nu aawuwaappe nu zariyaa turaa ashshooytte» yaagaaddu. 33 He gallassaa k'amma barenttu aawuwaa woyniyaa eessaa ushsheeddino; bayirata gelaade aanana gisaaddu; iza aanana gisiyaa wodekka denddiyaa wodekka I eribeenna.

34 Wonttetsa gallassi bayirata teefatto, «Sisa; zino taani ta aabunna gisaad; hachche k'amma k'ay woyniyaa eessaa ushshina, neenikka gelaade aanana gisa; yaatiide nuuni nu aawuwaappe nu zariyaa turaa ashshoytte» yaagaaddu. 35 He gallassi k'amma k'aykka woyniyaa eessaa ushsheeddino; teefatakka gelaade aanana gisaaddu; iza aanana gisiyaa wodekka denddiyaa wodekka I eribeenna. 36 Yaatide Loos'e mac'c'a naanay laa"attuukka barenttu aawuwaappe shahaareeddino. 37 Bayirata attuma na'aa yelaaddu; Aa suntsaa Moo'aaba‡ gaade suntsaaddu; inne hachche gakkanaw Moo'aabatuwaa aawuwaa. 38 K'ay teefattakka attuma na'aa yelaaddu; Aa suntsaa Ben"aama§ gaade suntsaaddu; inne hachche gakkanaw Amoonatuwaa aawuwaa.

20

Abrahaamenne Abimeleeka

1 Abrahaame Mamireppe denddiide, Negeeba giyaa gadiyaa beedda; K'aadeesanne Shura giyaa katamatuwaappe gidduwaan de'eedda; Garaarankka amareeda wodiyaa takkeedda. 2 Yan Abrahaame bare machchatto Saaro, «Aa ta michchato» yaageedda. Garaara Kaatii Abimeleeki kiittiide Saaro afeedda.* 3 Shin S'oossay itti k'amman akumuwaan Abimeleekekko yiide, Aa hawaadan yaageedda; «Neeni aheedda machati gaasuwaan hayk'k'aasa; ayaw gooppe, iza asaa machchatto» yaageedda.

4 Shin Abimeleeki iikko shiik'ibeenna. Yaateeddawe, «Godaw, neeni s'illo kawutetsaa d'ayssaniiyye? 5 I, ‹Iza ta michchato› gibeenneyye? K'ay iza, ‹I ta ishaa› gabeykkee? Taani ta wozanaa suuretetsaaninne ta kushiyaa geeshshatetsaan hawaa ootsaad» yaageedda.

6 Hewaappe guyye, S'oossay akumuwaan Aa yaageedda; «Ee, neeni ne wozanaa geeshshatetsaan ootseeddawaa taani eraad; hewaa diraw, neeni izo bochchenna malanne ta sintsan nagaraa ootsenna mala neena taani te'aad. 7 Ha"i ha bitaniyaa machchatto zaara; ayaw gooppe, I Timbbitiyaa odiyaawaa; I new S'oossaa woosana; neeni pas'a de'ana. Shin izo zaarana d'ayooppe, neeninne new de'iyaabay ubbay hayk'k'iyaawaa tumuppe era» yaageedda.

8 Abimeleeki wonttetsa gallassi wontta bare kawutetsaa kaappatuwaa ubbaa s'eeseedda; ha yewuwaa ubbaa unttunttoo odina, unttunttu loytsi daro yayyeeddino. 9 Yaatina Abimeleeki Abrahaama s'eesiide, «Neeni ayaa nu bolla ootsaaddii? Neeni ta bollanne ta kawutetsaa bolla wolk'k'aama nagaraa ahanaw taani new ay iitabaa ootsaadditaa? Neeni ta bolla oosetanaw bessenabaa ootsaadda» yaageedda. 10 K'aykka Abimeleeki Abrahaama, «Neena hawaa oosisseeddawe ayee?» yaagiide oochcheedda.

11 Abrahaame yaageedda; « ‹S'oossaw yayyiyaa itti asaynne ha sa'aan baawa› gaade k'oppeedda diraassanne, ‹Ta machchatti gaasuwaan unttunttu taana wod'ana› gaade k'oppeedda diraassa. 12 Hewaa bolla iza tumukka ta michchato; ta aati naatto gidukkuppe attin, ta aabbu naatto; k'ay iza ta machchatto gidaaddu. 13 S'oossay taana ta aawuwaa golliyaappe kesseedda wode taani iziw, ‹Nuuni beedda gadiyaan ubbaan neeni taw ootsana keekatetsay hawaa; «I ta ishaa» gaade tabaa haasaya› yaagaad» yaageedda.

14 Hewaappe guyye Abimeleeki dorssaa, mehiyaa, mac'c'a ayiletuwaanne attuma ayiletuwaa ahiide, Abrahaamew immeedda; k'ay Aa machchatto Saaro aw zaareedda. 15 Abimeleeki, «Simmi ta biittay ne sintsaana; neena lo"osan de'a» yaageedda. 16 Saarokka, «Taani ne ishaw itti sha"a s'agaraa biraa* immay; hawe simmi neenana de'iyaa ubbaa sintsan neeni s'illatto gidiyaawaanne neeni shatimmeeddawaa erissiyaawaa gido» yaageedda.

17-18 Med'inaa Goday Abrahaame machchatti Saari gaasuwaan Abimeleeka golle asaa ubbaa k'antsaa maynissi wotseedda diraw, Abrahaame S'oossaa woossina, Abimeleeki, Aa machatanne Aa mac'c'a k'oomatuwaa na'aa yelana mala S'oossay unttuntta patseedda.

21

Yisaak'i Yeletteedda

1 S'oossay bare odeeddawaadan Saarikko yeedda; S'oossay Saaro bare geeddawaadan ootseedda. 2 Saara shahaaraade, c'imeedda Abrahaamew S'oossay geedda wodii gakkina, attuma na'aa yelaaddu. 3 Saara Aw yeleedda bare na'aa suntsaa Abrahaame «Yisaak'a» yaagiide suntseedda.* 4 Abrahaame bare na'aa Yisaak'a S'oossay azazeeddawaadan hosppuntsa gallassan k'as's'areedda.* 5 Aa na'aa Yisaak'i aw yeletteedda wode, Abrahaame laytsay s'eeta. 6 Saara, «S'oossay taw miichchaa* immeedda; k'ay hawaa sisiyaawe ubbay taananna miic'c'ana» yaagaaddu. 7 K'aykka Saara, «Abrahaamew Saara na'aa d'antsana geeddawe oonee? Gidooppenne taani ha"i aw I c'imeedda wodiyaan na'aa yelaad» yaagaaddu.

Aggaaranne Ismaa'eeli Yedersseteeddino

8 Guutsa na'ay dic'c'iide; d'antsaa duutseedda; Abrahaame Yisaak'i d'antsaa duutseedda gallassi wolk'k'aama baalaa keseedda. 9 Shin Gibs'eppe yeedda Aggaara Abrahaamew yeleedda na'ay Yisaak'ana kaa'iyaawaa Saara be'aaddu. 10 Abrahaama, «Ha ayilatti na'ay ta na'aa Yisaak'ana ubbakka laattenna diraw, ayilatonne izi na'aa kessa yedda» yaagaaddu.*

11 Ha yewuu bare na'aa bochchiyaa diraw, Abrahaame loytsi metooteedda. 12 Shin S'oossay Abrahaame, «Na'awunne ne ayilatiw loytsa metoottoppa; Saara new odiyaawaa ubbaa sisa; ayaw gooppe, ne zeretsay Yisaak'a baggana s'eesettanawaa.* 13 K'ay ayilatti na'aa taani kawutetsaa kessana; ayaw gooppe, ikka ne zare» yaageedda.

14 Wontta guuran Abrahaame denddeedda; k'umaanne ogoruwaan haatsaa akkiide, Aggaaro hashiyaan toossiide, izi na'aakka iziw immiide kessi yeddeedda. Iza baade, Berssaabehe giyaa woraan toyilakattaw. 15-16 Haatsaykka ogoruwaan wureedda wode iza, «Na'ay hayk'k'ishin, uttaade be'ikke» yaagaade, na'aa itti buuraa garssan wotsaade, laa"u s'eetu wad'aa gidiyaawaa keeshshaa baade uttaaddu. Matan uttaade, bare k'aalaa d'ok'k'issaade yeekkaaddu.

17 S'oossay na'aa waasuwaa siseedda; S'oossaa kiitanchchay Aggaaro saluwaappe s'eesiide, «Aggaaree, waanaaddii? S'oossay na'ay giseedda sa'aan waassiyaawaa siseedda diraw yayyoppa; 18 dendda ek'k'a; na'aanne ne kushiyaan dentsa; ayaw gooppe, taani Aa wolk'k'aama kawutetsaa ootsana» yaageedda. 19 S'oossay izi ayfiyaa dooyina, haatsaa ollaa be'aaddu; baade ogoruwaan haatsaa kuntsaaddu; na'aakka ushshaaddu. 20 Na'ay dic'c'iyaa wode, S'oossay aanana gideedda; I woran de'iide, wonddaafiyaa dukkiyaa asaa gideedda. 21 I Paaraana giyaa woran de'ishshin, Aa daaya Gibs'eppe aw machchatto demmaaddu.

Abrahaameppenne Abimeleekeppe Gidduwaan Wotseedda C'aak'k'uwaa

22 He wode, Abimeleeki bare wotaadaratuwaa kaappuwaa Pikoolaana Abrahaamekko biide, «Neeni ootsiyaa ubbaban S'oossay neenana de'ee.* 23 Neeni ta bolla woy ta naanaa bolla woy ta zeretsaa bolla genebaa ootsenna mala, ha"i hawaan, S'oossaa sintsan taw c'aak'k'a; taani new keekeeddawaadan, neenikka tawunne neeni imatsatetsan de'iyaa ha biittaw lo"a» yaageedda.

24 Abrahaame, «Taani c'aak'k'ay» yaageedda.

25 He wode, Abrahaame Abimeleeka k'oomatuu akkeedda haatsaa ollaabaa Abimeleekaw maganneedda. 26 Shin Abimeleeki, «Hewaa ooni ootseedentto taani erikke; neenikka k'ay taw odabaakka; taani hachche gakkanaw hewaa sisabeykke» yaageedda.

27 Hewaappe guyye Abrahaame dorssaanne miizzatuwaa ahiide, Abimeleekaw immina, unttunttu laa"u c'aak'uwaa c'aak'k'eteeddino. 28 Abrahaame laappun mac'c'a dorssaa maratuwaa wudiyaappe shaakkeedda; 29 Abimeleeki Abrahaama, «Ha neeni dumma shaakka wotseedda laappun mac'c'a dorssaa maratuwaa ayaw shaakkaadii?» yaagiide oochcheedda.

30 Abrahaame, «Taani ha haatsaa ollaa bookkeeddawoo markka gidana mala, ha laappun mac'c'a dorssaa maratuwaa ta kushiyaappe akka» yaageedda.

31 Hewaan he laa"u asatuu c'aak'k'eteedda diraw, he sa'ay Berssaabehe† geetetteedda.

32 Berssaabehen c'aak'uwaa c'aak'k'eteeddawaappe guyye, Abimeleekenne Aa wotaadaratuu kaappuwaa Pikooli denddiide, Pilss's'eema biittaa simmeeddino. 33 Abrahaame Berssaabehen Tamaariskke geetettiyaa mitsaa tokkeedda. Hewaan Godaa, Med'ina S'oossaa, suntsaa s'eeseedda. 34 Abrahaame Pilss's'eema gadiyaan daro wodiyaa de'eedda.

22

Yisaak'a Barew Yarshshanaadan
S'oossay Abrahaama Azazeedda

1 Hewaappe simmiide, S'oossay Abrahaama paac'c'eedda; I Aa, «Abrahaamee» yaagiide s'eeseedda.

I, «Abee» yaagiide koyeedda.*

2 S'oossay, «Neeni siik'iyaa ne mes's'i itti na'aa Yisaak'a akkaade, Mooriyaa giyaa gadiyaa ba; yan taani new odiyaa itti deriyaa bollan Aa s'uuggiyaa yarshshuwaa ootsaade taw yarshsha» yaageedda.*

3 Wonttetsa gallassi Abrahaame guuran denddiide, bare hariyaa c'aaneedda; bare k'oomatuwaappe laa"uwaanne bare na'aa Yisaak'a barenana akkiide, s'uuggiyaa yarshshuwaa mitsaa p'alk'k'i akkiide, S'oossay aw odeedda sa'aa baanaw denddeedda. 4 Biide heezzentsa gallassi Abrahaame d'ok'k'u giide, he sa'aa haakuwaan be'eedda. 5 Abrahaame bare k'oomatuwaa, «Ha hariyaana hawaan de'ishshite; taaninne ta na'ay yaa biide S'oossaw goyinniide, hinttenttukko simmana» yaageedda.

6 Abrahaame yarshshuwaa mitsaa dentsiide, bare na'aa Yisaak'a tooseedda; tamaanne mashshaa I barew oyk'k'eedda. Unttunttu laa"u ittippe biishshin, 7 Yisaak'i bare aawuwaa Abrahaama, «Ta aawoo» yaageedda.

Abrahaame, «Abee, ta na'aw» yaageedda.

I, «Tamaynne mitsay hawesh; shin s'uuggiide yarshshiyaa dorssaa maray hak'anee?» yaageedda.

8 Abrahaame, «Ta na'aw, s'uuggiide yarshshiyaa dorssaa maraa S'oossay giigisana» yaageedda. Unttunttu laa"u ittippe beeddino.

9 Unttunttu S'oossay aw odeedda sa'aa gakkeedda wode, Abrahaame yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aa yan gimbbiide, mitsaa maari yeggeedda; bare na'aa Yisaak'a k'achchiide, he mitsaa bollan gisiseedda.* 10 Abrahaame bare na'aa shukkanaw bare kushiyaa yeddiide mashshaa akkeedda. 11 Shin Med'inaa Godaa kiitanchchay saluwaappe Aa, «Abrahaamee, Abrahaamee» yaagiide s'eeseedda.

I, «Abee» giide koyeedda.

12 Aa, «Na'aa bollan ne kushiyaa wotsoppa; Aa ayinne ootsoppa; neeni ne mes's'i itti na'aakka taana diggabeenna diraw, neeni S'oossaw yayyiyaawaa gidiyaawaa taani ha"i eray» yaageedda.

13 Abrahaame d'ok'k'u gi s'eelliide, hewaan dorssaa ittuu kac'ii buuran geli k'as'etti utteeddawaa be'eedda. Abrahaame biide he dorssaa akkiide, bare na'aa diraw s'uuggiyaa yarshshuwaa ootsiide yarshshi basheedda. 14 Hewaa diraw Abrahaame, «Med'ina Goday immana»* yaagiide he sa'aa suntseedda; hachche gakkanaasikka, «Med'inaa Godaa deriyaan imettana» geetettee.

15 Med'inaa Godaa kiitanchchay saluwaappe laa"entsiide Abrahaama s'eesiide yaageedda; 16 «Med'ina Goday, ‹Hawaadan yaagaade new taani ta huup'iyaan c'aak'k'ay; neeni hawaa ootseedda dirawunne ne mes's'i itti na'aakka taana diggabeenna diraw,* 17 taani neena tumu anjjana; ne zeretsaakka taani saluwaa s'oolinttiyaa keenanne abbaa doonaa shafiyaa keena ootsaade c'orissana. Ne zeretsatuu barenttu morkkatuwaa katamatuwaa laattana.* 18 Neeni taw azazetteedda diraw, ha sa'aa kawutetsatuu ubbay ne zeretsaa baggana anjjettana› yaagee» yaageedda.*

19 Hewaappe guyye, Abrahaame bare k'oomatuwaakko simmiide, unttunttu ubbay ittippe Berssaabehe denddiide beeddino. Abrahaame Berssaabehen de'eedda.

Naakoora Yeletaa

20 Hewaappe simmiide Abrahaamew, «Milkka ne ishaa Naakooraw naanaa yelaaddu; 21 unttunttune bayiray Uus'a; Uus'a ishatuu Buuza, 22 Araama aawuwaa K'amu'eela, Keesade, Haazo, Pilddaasha, Yidilaafanne Baatu'eela. 23 Hawantta ha hosppun naanaakka Milkka Abrahaame ishaa Naakooraw yelaaddu; Baatu'eeli Ribik'o yeleedda. 24 Raa'uma giyaa Aa k'oomata k'ay S'ebaaha, Gahaama, Tahaashanne Maa'ika yelaaddu» yaagiide odeeddino.

23

Saari Hayk'k'uwaa

1 Saara s'eetanne laatamanne laappun laytsaa de'aaddu. 2 Hewaappe guyye iza Kanaane gadiyaan de'iyaa (Kebroone giyaa) K'iriyaati-Arbba'a kataman hayk'k'aaddu. Abrahaame Saariw yeekkanawunne kayyottanaw beedda.

3 Yeekki simmiide, Abrahaame bare machchatti anhaa mataappe denddi biide, Hiitetuwaa hawaadan yaageedda; 4 «Taani hinttenttu giddon betenne imatsaa; ta machchatti anhaa mooganaw taw hinttenttu gadiyaappe duufuwaa zal"eerikkitee!» yaageedda.*

5-6 Hiitetuu aw, «Godaw, nuuni odiyaawaa sisa; neeni nu giddon wolk'k'aama kaappuwaa; neeni ne machchatti anhaa nu duufuwaappe new lo"eeddawaan mooga; neeni ne machchatti anhaa mooganaw bare duufuwaa ooninne neena diggenna» yaagi zaareeddino.

7 Yaagina Abrahaame denddi ek'k'iide, Hiitetuwaa sintsan goynneedda. 8-9 I unttunttoo, «Hinttenttu taana, ‹Ne machchatti anhaa mooga› gooppe sisite; S'ohaara na'aa Efiroonaw Aa gadiyaa gas'an de'iyaa Maakip'eela giyaa gonggoluwaa taw duufuwaa kessanaw zal"ana mala kumentsaa gatiyaan nuuna zal"iseerikkite» yaageedda.

10 Hiitiyaa Efiroone he wode katamaa penggiyaan shiik'eedda bare asaa giddon utteedda; Hiitetuu ubbay sisishshin, Abrahaamew yaageedda; 11 «Hewaadan gidenna; ta godaw, ta odiyaawaa sisa; taani gadiyaakka Aa giddon de'iyaa gonggoluwaakka new immay; taani new Aa ta asaa sintsan immay; neeni ne machchatti anhaa mooga» yaageedda.

12 Abrahaame he gade asaa sintsan zaaretsi goynneedda, 13 asay sisishshin Efiroona, «Ta odiyaawaa sisaarikkii! Taani he gadiyaa gatiyaa c'iggana; neeni taappe akkaarikkii! Hewaan taani ta machchatti anhaa moogana» yaageedda.

14-15 Efiroone Abrahaamew zaariide, «Ta godaw, taani odiyaawaa sisa; gadii oyddu s'eetu s'agaraa biraa* kessiyaawaa; shin hewe ne giddoninne ta giddon ayinne gidenna; ne machchatti anhaa mooga» yaageedda. 16 Abrahaame Hiitetuu sisishshin, Efiroone geedda gatiyaa mayyeedda; he wode shaluwaan oyddu s'eetu s'agaraa biraa Efiroonaw immeedda.

17 Mamire katamaa matan Maakip'eelan de'iyaa Efiroona gadii, hewan de'iyaa gonggoluunne he gadiyaan de'iyaa mitsaa ubbay, 18 katamaa penggiyaan shiik'eedda Hiitetuwaa ubbaa sintsan higgiyaan Abrahaame gade gideedda.

19 Hewaappe guyye, Abrahaame bare machchatto Saaro Kanaane gadiyaan (Kebroone giyaa) Mamire katamaa matan de'iyaa Maakip'eela giyaa gade gonggoluwaan moogeedda. 20 Hewaa diraw he gadiinne hewaan de'iyaa gonggoluu Hiitetuwaa sintsan higgiyaan Abrahaamew duufuwaa gideedda.

24

Yisaak'aw Machchata Ooshettaaddu

1 Abrahaame loytsi laytsaa sugiide c'imeedda; Med'ina Goday Aa ubbabankka anjjeedda. 2 Abrahaame bare k'oomaa, bare soo asaa ubbaw kaappotiyaa, bare asaa ubbaw godattiyaawaa hawaadan yaageedda; «Ne kushiyaan ta gulbbataa oyk'k'a;* 3 taani unttunttu giddon de'iyaa Kanaanetuwaa mac'c'a naanatuwaappe ta na'aw machchatto oochchenna mala, Med'inaa Godaan, saluwaa S'oossaaninne sa'aa S'oossan taani neena c'aak'k'etsay; 4 shin neeni ta yeletteedda biittaa, ta dabbotuwaakko baade, ta na'aa Yisaak'aw machchatto oochcha» yaageedda.

5 Aa k'oomay, «Mac'c'aanna taananna yaanaw dosennabaa gidooppe, ne na'aa neeni yeedda gadiyaa guyye afoo?» yaagiide oochcheedda.

6 Abrahaame, «Ta na'aa yaa afenaadan neena era! 7 Med'ina Goday, saluwaa S'oossay, taana ta aawuwaa sooppenne ta yeletteedda biittaappe keseeddawe taw, ‹Ne zariyaw taani ha biittaa immana› yaagiide c'aak'k'eeddawe, neeni ta na'aw yaappe machchatto demmana mala, I bare kiitanchchaa neeppe sintsaw kiittana. 8 Mishirata neenana guyye yaanaw dosennabaa gidooppe, ha taani neena c'aak'k'etseedda c'aak'uu new gometenna; shin ta na'aa yaa guyye ubbakka afoppa» yaageedda. 9 K'oomay bare godaa Abrahaame gulbbataa oyk'k'eedda; ha yewoo c'aak'k'eedda.

10 Hewaappe guyye, k'oomay bare godaa gaalotuwaappe tammuwaa akkiidde, bare godaa miishshaappekka muruta murutaa akkiidde beedda; Masp'p'es'oomiyaa giyaa gadiyaan Naakoora katamaa gakkeedda. 11 Omarssi, mac'c'a Asay haatsaa tikkanaw yiyaa wodiyaan, katamaappe gas'an haatsaa ollaa matan bare gaalotuwaa gulbbatisseedda.

12 Yaatiide I hawaadan yaagiide woosseedda; «Med'inaa Godaw, ta godaa Abrahaame S'oossaw, hachche taani k'oppaade yeeddabaa taw injjeya; k'ay ta godaa Abrahaamew lo"obaa ootsa. 13 Be'a! Taani ha haatsaa pulttiyaa matan ek'k'ay; ha katamaa asaa mac'c'a naanay haatsaa tikkanaw haa yaana. 14 Taani, ‹Ane otuwaa hokisaadde taana haatsaa ushsha› giyaa wode, izakka, ‹Hey usha; k'ay ne gaaluwaa taani ushshana› yaagiyaanna, henna ne k'oomaa Yisaak'aw neeni dooreeddaano gidu; neeni ta godaw lo"obaa ootseeddawaa taani hewaan erana» yaageedda.

15 Biro I woosaa wurissenaan de'ishshin, Ribik'a haatsaa otuwaa tookkaade puttu gaaddu. Izo Baatu'eeli yeleedda; Baatu'eeli Milkka na'aa; Milkka Abrahaame ishaa Naakoora machchatto. 16 Ribik'a loytsa puulanchchanne attuma Asay bochchibeenna wodoratto. Pulttuwaa duge wod'd'aade, bare otuwaa kuntsaade kessaaddu. 17 He k'oomay iikko wos's'i biide izo, «Ne otuwaappe taana guutsa haatsaa ushshaarikkii!» yaageedda.

18 Iza, «Eeno ta godaw, ushikkii» yaagaaddu. Elleellaadde otuwaa bare hashiyaappe wotsaade, gede zaara oyk'k'aadde Aa ushshaaddu. 19 Aa ushsheeddawaappe guyye, «Ne gaalatuwaakka alana gakkanaw taani unttunttoo haatsaa duuk'k'ana» yaagaaddu. 20 Atteedda haatsaa elleella wonggiriyaan tigaade, hara haatsaa duuk'k'anaw ollaa wos's'aaddu; gaalatuu ubbay alana gakkanaw, haatsaa ollaappe duuk'k'a duuk'k'aade ahaade wonggiriyaan tigaade ushshaaddu. 21 I k'oppiide yeedda k'ofaa Med'inaa Goday injjeyiidde de'intto eranaw bitanii c'o"u giide izo s'eellee.

22 Gaalotuu haatsaa ushi simmiina, bitanii ichcheshu giraamenne bakka gideedda work'k'aa migiduwaanne, s'eetanne tammu giraame gideedda laa"u work'k'aa sagaayetuwaa keseedda; 23 izo, «Neeni O naatti? Ane taw oda; ne aawuwaa son nuw ak'iyaa sa'ay de'anee?» yaageedda.

24 Iza, «Taani Baatu'eela naatto; Baatu'eeli Milkka Naakooraw yeleedda na'aa. 25 Nuwaan gidiyaa dalaynne bassuu de'ee; k'ay hinttenttu ak'anawukka sa'ay de'ee» yaagaaddu.

26 Bitanii gulbbati Med'inaa Godaw goynniidde, 27 hawaadan yaageedda; «Ta godaw keekiyaawaanne ammanettiyaawaa aggibeenna Med'ina Goday, ta godaa Abrahaama S'oossay galatetto! Taani yiishshin, Med'inaa Goday taana ta godaa dabbatuwaa soy kaaletseedda» yaageedda.

28 Naatta wos's'a baade, bare aati son de'iyaa asaw haneeddabaa odaaddu. 29 Ribik'iw Laabaana giyaa ishay de'ee; Laabaani kare kesiide, haatsaa pulttuwaa matan de'iyaa bitaniyaakko wos's'eedda. 30 Migiduwaanne bare michchati kushiyaan de'iyaa sagaayetuwaa be'eeddasaana Ribik'a bitanii barena geeddawaa odina sisosaanna, kesiide bitaniyaakko bi be'eedda; bitaniyaa gaalotuwaanna pulttuwaa matan ek'k'eeddawaa demmeedda. 31 Aa, «Med'inaa Goday neena anjjeedawo, haaya! Neeni hawaan karen ayaw ek'k'ay? Taani new golliyaanne gaalotookka sa'aa giigissaad» yaageedda.

32 Bitanii soo geleedda; Laabaani gaalotuwaa c'aanaa billeedda; dalaanne bassuwaa gaalotoo yegeedda. Gediyaa meec'c'anaw aasinne aanana de'iyaa asatoo haatsaa aheedda; 33 k'umaykka Aa sintsa aad'd'eedda. Shin I, «Taani taana aheedabaa hinttenttoo odennan de'aadde k'umaa miikke» yaageedda.

Laabaani, «Yaatooppe oda» yaageedda.

34 Hewaa diraw I, «Taani Abrahaame k'oomaa. 35 Med'inaa Goday ta godaa loytsi anjjina, I duretteedda; dorssaa, miizzaa, biraa, work'k'aa, attuma k'oomatuwaa, mac'c'a k'oomatuwaa, gaalotuwaanne haretuwaa aw immeedda. 36 Ta godaa machata Saara bare c'iimmatetsaa laytsan aw attuma na'aa yelaaddu; I barew de'iyaawaa ubbaa aw immeedda. 37 Ta goday taana hawaadan c'aak'k'iseedda; ‹Taani de'iyaa Kanaane biittaa mac'c'a naanatuwaappe ta na'aw machchatto oochchoppa; 38 shin ta aawuwaa asaakko, ta zaratuwaakko baade, ta na'aw machchatto oochcha› yaageedda. 39 Taani ta godaa, ‹Naatta taananna yaanaw dosennan aggooppe shin?› yaagaad. 40 I, ‹Med'inaa Goday, taani Aa sintsan hametteeddawe neenana bare kiitanchchaa kiittana; neeni ta na'aw ta aawuwaa asaappe, ta zaratuwaappe machchatto demmana mala, ne biyaasaakka injjeyana. 41 Neeni ta zaratuwaakko biina, unttunttu new izo immennan is's'ooppe, he wode new c'aak'uu gometenna› yaageedda.

42 «Taani hachche ha pulttuwaakko yeedda wode yaagaad; ‹Med'inaa Godaw, ta godaa Abrahaame S'oossaw, ne shene gidooppe, taani biyaa yewuwaa injjeya. 43 Be'a; taani ha pulttuwaa matan ek'k'ay; gellayatta ittina haatsaa tikkanaw yooppe, taani izo, «Taana ne otuwaappe guutsa haatsaa ushshaarikkii!» yaagana. 44 Iza taana, «Eeno usha; k'ay ne gaalotookka taani haatsaa duuk'k'ana» yaagiyaanna, Med'inaa Goday ta godaa na'aw dooreeddaano gidu› yaagaad.

45 «Taani ta wozanaan woossiyaawaa wurissenaan de'ishshin, Ribik'a bare otuwaa tookka akkaade, puttu gaaddu; pulttuwaa duge wod'd'aade haatsaa duuk'k'aadu; taani izo, ‹Taana haatsaa ushshaarikkii› yaagaad.

46 «Iza elleella bare hashiyaappe otuwaa wotsaade, ‹Hekko usha; k'ay taani ne gaalotuwaa ushshana› yaagaaddu. Taani ushaad; k'ay ta gaalotuwaa iza ushshaaddu.

47 «Taani izo, ‹Neeni O naatti?› yaagaad.

«Iza, ‹Taani Baatu'eela naatto; Baatu'eeli, Milkka Naakooraw yeleedda na'aa› yaagaaddu.

«Taani iziw migiduwaa aatsaad; izi kushiyaankka sagaayetuwaa wotsaad. 48 Hewaappe guyye taani gulbbataade, Med'inaa Godaw goynnaad; taani Med'inaa Godaa, ta godaa Abrahaame S'oossaa, ta godaa ishaa na'aa naatto Aa na'aw akkanaw taana likke ogiyaa kaaletseeddawaa galatay. 49 Ha"ikka hinttenttu ta godaw keekanabaanne ammanettanawaa gidooppe, taw odite; gidana d'ayinttonne odite; hewaappe sintsan taani hananawaa erana» yaageedda.

50 Laabaaninne Baatu'eeli zaariide yaageeddino; «Ha yewuu Med'inaa Godaappe yeedda; nuuni new yaa haa gaanaw danddayokko. 51 Ribik'o hanno be'a; akkaade ba; Med'inaa Goday geeddawaadan ne godaa na'aw machchatto gidu» yaageeddino.

52 Abrahaama k'oomay unttunttu giyaawaa siseedda wode, sa'aan gulbbatiide Med'inaa Godaw goynneedda. 53 K'oomay biraa alleek'k'uwaanne work'k'aa alleek'k'uwaa, mayuwaakka kessiide, Ribik'iw immeedda; k'ay al"o miishshatuwaa izi ishawunne izi aatiw immeedda.

54 Hewaappe guyye, inne aanana de'iyaawanttu meeddinonne usheeddino; yaatiide yan ak'eedino; unttunttu guuran denddiide, «Taana ta godaakko yeddite» yaageedda.

55 Izi ishaynne izi aata, «Naatta itti tammu gallassaa keeshshaa nuunana takku; hewaappe guyye iza baana» yaageeddino.

56 Shin I, «Med'inaa Goday taani yeeddawaa injjey diggina, hinttenttu taana gam"etsoppite; taani ta godaakko baana mala taana moyzzite» yaageedda.

57 Unttunttu, «Naatto s'eesiide ane izo oochchoytte» yaageeddino. 58 Ribik'o s'eesiide, «Ha bitaniyaanna baanii?» yaagiide oochcheeddino.

Iza, «Ee; taani baana» yaagaaddu.

59 Unttunttu barenttu michchato Ribik'o, izo dichchiyaanina, Abrahaama k'oomaananne Aa asatuwaana moyzzeeddino. 60 Unttunttu Ribik'o,

«Nu michchati Ribik'ee,

sha"aappe sha"aa gakkanaw c'oratta.

Ne zaratuu barenttu morkkatuwaa katamatuwaa laattino» yaagiide anjjeeddino.

61 Hewaappe guyye, Ribik'anne izi danggaas'iretuu denddiide, gaalotuwaa toggiide, bitaniyaanna beeddino. Yaatina k'oomay Ribik'o akkiidde beedda.

62 He wode Yisaak'i, «Taana Be'iyaa De'uwaa S'oossaa Pulttuwaa» giyaa pulttuwaa mata biide, Neegeeba woran de'ee. 63 Itti gallassi omarssi Yisaak'i bare wozanaan k'oppiide dembbaa kesiide yuuyyee; I d'ok'k'u giide s'eelliyaa wode, gaalatuu yiyaawantta be'eedda. 64 Ribik'akka d'ok'k'u gaade s'eelliyaa wode, Yisaak'a be'aaddu; gaaluwaappe wod'd'aaddu. 65 K'oomaa, «Ha nuunana gaketanaw dembbaana yiyaa bitanii oonee?» yaagaaddu.

K'oomay, «I ta godaattee» yaageedda. Iza bare shaashiyaa akkaade gullottaaddu.

66 K'ay k'oomay bare ootseeddawaa ubbaa Yisaak'aw odeedda. 67 Yisaak'i Ribik'o bare aati Saari dunkkaaniyaa afeedda. Izo akeedda; izakka aw machchatto gidaaddu. Yaatina I izo siik'eeddanne bare aati hayk'k'uwaan kayyottiyaawaappe minetteedda.

25

Abrahaame Hara Naanaa Yeleedda

(1 Od. 1:32-33)

1 K'ay Abrahaame K'as'uro geetettiyaa hara machchatto akkeedda. 2 Iza Ziimiraana, Yok'ishaana, Madaana, Midiyaama, Yishibaak'anne Shuha aw yelaaddu.

3 Yok'ishaani Saabanne Dadaana yeleedda. Dadaani Ashooreta, Les'uushetanne Le'aamata yeleedda.

4 Midiyaama naanay Eefa, Eefeera, Hanooka, Abiidaa'anne Elddaa'a. Hawanttu ubbaykka K'as'uri naanaa.

5 Abrahaame barewaa ubbaa Yisaak'a laatisseedda. 6 Shin I biro pas'a de'iidde, bare hara machatuwaappe yeleedda naanaatoo barew de'iyaawaappe woyteedda. Bare na'aa Yisaak'appe unttuntta shaakki, away doliyaa bagga biittaw yeddeedda.

Abrahaame Hayk'uwaa

7 Abrahaame mule itti s'eetanne laappun tammanne ichcheshu laytsaa de'eedda. 8 Abrahaame daro wodiyaa de'iide, lo"o c'imiide hayk'k'eedda; bare mayzzatuwaanna gaketteedda. 9 Aa naanay Yisaak'inne Isimaa'eeli Aa Maakip'eela giyaa gonggolo duufuwaan moogeeddino; he gonggoluu Mamire matan, Hiitiyaa S'ohaara na'aa Efiroona gadiyaan de'ee. 10 Hewenne Abrahaame Hiitetuwaappe shammeedda gadiyaa. Abrahaame bare machata Saara moogetteedda sa'aan moogetteedda.* 11 Abrahaame hayk'k'eeddawaappe guyye, S'oossay Aa na'aa Yisaak'a anjjeedda. He wode Yisaak'i, «Taana Be'iyaa De'uwaa S'oossaa Pulttuwaa» giyaa pulttuwaa matan de'ee.

Isimaa'eela Yeletaa

12 Saari ayilata, Gibs'eppe yeedda Aggaara, Abrahaamew yeleedda na'aa Isimaa'eela yeletay hawaappe kaalliide s'aafetteeddawaa. 13 Isimaa'eela naanay barenttu suntsaaninne barenttu yeletaa maaran hawantta; hewanttunne: Nabaayoota, K'eedaara, Adibi'eela, Mibssaama, 14 Mishimaa'a, Duuma, Maasa, 15 Hadaada, Teema, Yis'ura, Naafiishanne K'eedima. 16 Isimaa'eela naanay hawantta; unttunttu suntsay unttunttu mootsaaninne de'iyaa sa'aan hawaa. Unttunttu barenttu yaran tammanne laa"u kaappatuwaa. 17 Isimaa'eeli mule s'eetanne hattamanne laappun laytsaa de'iide, hayk'k'eedda; bare mayzzatuwaanna gaketteedda. 18 Isimaa'eela zaratuu Gibs'eppe away doliyaa baggan de'iyaa Hawiilappenne Shurappe gidduwaan, Asoora afiyaa ogiyaa matan de'eeddino. Unttunttu barenttu ishatuwaa ubbaanna morkkiyaan de'eeddino.

Yaak'oobinne Eesay Yeletteedda

19 Abrahaama na'aa Yisaak'a yeletay hawaappe kaaliide s'aafetteeddawaa. Abrahaame Yisaak'a yeleedda. 20 Yisaak'aw laytsay oytamuwaa gideedda wode, Ribik'o akkeedda; iza Masp'p'es'oomiyaan de'iyaa Sooriyaa Baatu'eela naattiwune Sooriyaa Laabaana michchato. 21 Yisaak'i bare machata mantsato gideedda diraw, iziw Med'inaa Godaa woosseedda; Med'inaa Goday Aa woosaa siseedda. Yaatina Aa machata Ribik'a shahaaraaddu. 22 Shin izi ulo giddon de'iyaa naanay mantte gidi uttiide, ittuu ittuwaanna sugetteeddino; yaatina iza, «Hawe taw ayaw hanii?» yaagaaddu. Hewaa diraw Med'inaa Godaa oochchanaw baaddu.

23 Med'inaa Goday iziw,*

«Ne uluwaan laa"u kawutetsay de'ee;

K'ay ne gidduwaan de'iyaa laa"u gade asatuu ittuu ittuwaappe shaakettana;

Itti gade asatuu hinkkotuwaappe minnana;

K'ay bayiray teefaw azazettana» yaageedda.

24 Iza yeliyaa wodii gakkina, izi uluwaan mantte attuma naanay de'iino. 25 Koyro yeletteeddawe arssa; Aa bollaa ubbaa isikii mayyeedda; hewaa diraw unttunttu Aa Eesaw* giide suntseeddino. 26 Hewaappe guyye, Aa ishay yeletteedda; I bare kushiyaan Eesaw ginddiyaa oyk'k'i utteedda; hewaa diraw Aa Yaak'ooba† giide suntseeddino. Ribik'a unttuntta yeleedda wode, Yisaak'aw usuppun tammu laytsaa gideedda.

27 Naanay dic'c'eeddino; Eesay shankkaa hiillaa eriyaa bazuwaa asaa gideedda; shin Yaak'oobi dunkkaaniyaan de'iyaa woppa asaa gideedda. 28 Yisaak'i Eesaa siik'eedda; ayaw gooppe, I shankkateeddabaappe maanaw doseedda; shin Ribik'a Yaak'ooba siik'aaddu.

29 Itti gede Yaak'oobi wos'iyaa katsishin, Eesay koshay wod'eeddawe, woraappe yeedda. 30 Eesay Yaak'ooba, «Taana ha zo'o wos'iyaappe miza; taana koshay wod'eedda» yaageedda. (Hewaa diraw k'ay Aa suntsay Eedooma‡ geetetteedda).

31 Yaak'oobi Aa, «Koyro taw ne bayiratetsaa zal"a» yaageedda.

32 Eesay, «Be'a! Taani hayk'k'ana hanay; ha bayiratetsay taw ayaa go"i de'ii?» yaageedda.

33 Yaak'oobi zaariide, «Ane taw koyro neeni c'aak'k'a»* yaageedda.

I c'aak'k'eedda; bare bayiratetsaa Yaak'oobaw zal"eedda. 34 Yaak'oobi Eesaw sooluwaanne missiriyaa wos'iyaa immeedda; I meeddanne usheedda; hewaappe guyye denddiide beedda. Eesay bare bayiratetsaa hawaadan kad'eedda.

26

Yisaak'anne Abimeleeka

1 He gadiyaan kase Abrahaame wodiyaan de'iyaa koshaa bolla hara koshay denddeedda; yaatina Yisaak'i Piliss's'eema kaatiyaa Abimeleekekko Garaara beedda. 2 Med'ina Goday Yisaak'aw k'onc'c'iide hawaadan yaageedda; «Gibis'e gadiyaa duge booppa; taani new odeedda gadiyaan de'a. 3 Ha gadiyaan amareedawaa takkashsha; taani neenana gidana; neena anjjana; ayaw gooppe, ha biittaa ubbaa taani newunne ne zeretsaw immana; taani ne aawuwaa Abrahaamew c'aak'k'eedda c'aak'uwaa minisana.* 4 Ne zeretsaa saluwaa s'oolinttiyaadan darissana; ha biittaa ubbaa taani unttunttoo immana; sa'aa kawutetsaa ubbay ne zeretsaa baggana anjjettana. 5 Ayaw gooppe, Abrahaame ta k'aalaa siseedda; ta pirddatuwaanne ta azazuwaa, ta awaayotuwaanne ta higgiyaa naageedda» yaageedda. 6 Hewaa diraw Yisaak'i Garaaran utteedda.

7 He biittaa Asay Ribik'ibaa dentsiide Yisaak'a, «Hanna new ayee?» yaagiide oochcheedda.

I, «Hanna taw michchato» yaageedda. Ayaw gooppe, I Ribik'a daro puulanchcha gidiyaa diraw, «Taani, ‹Iza ta machchatto gooppe›, ha gade Asay izi gaasuwaan taana wod'anenttonne» yaagi k'oppiide yayyeedda.* 8 Yisaak'i hewaan daro wodiyaa de'owaappe guyye, Pilss's'eema Kaatii Abimeleeki maskkootiyaanna duge s'eeliide, Yisaak'i bare machchatti Ribik'ina gaketishin be'eedda. 9 Hewaa diraw Abimeleeki Yisaak'a s'eesiide, «Hekko iza tumu ne machchato! Neeni ayaw, ‹Iza ta michchato› gaaddii?» yaagiide oochcheedda.

Yisaak'i, « ‹Iza ta machchatto gooppe›, izi gaasuwaan Asay taana wod'ana gaade gaad» yaageedda.

10 Abimeleeki, «Hawe neeni nu bollan ootseeddabay ayee? Ta asaappe itti Asay ne machchattina gisi diggeeddashin; neeni nu bollan gomiyaa ahaadashin» yaageedda. 11 Hewaa diraw Abimeleeki bare asaa ubbaa, «Ha bitaniyaa woy Aa machchatto bochchiyaa ooninne tumu hayk'k'ana» yaagiide azazeedda.

12 Yisaak'i he gadiyaan katsaa zeriide, he laytsan s'eetu kushiyaa c'akkeedda; ayaw gooppe, Med'inaa Goday Aa anjjeedda. 13 I duretteedda; duretaa bolla duretay aw dari dari beedda. 14 Yisaak'aw dorssaa wudii, miizzaa wudiinne k'oomatuu loytsi dareedda diraw, Pilss's'eema asatuu Aa k'anaateeddino. 15 Hewaa diraw, Aa aawuwaa Abrahaame wodiyaan, Aa aawuwaa k'oomatuu bookkeedda haatsaa ollaa ubbaa Pilss's'eema asatuwaa biittaa zaariide bareedino.

16 He wode Abimeleeki Yisaak'a, «Nuuppe shaakettaade ba; neeni nuuppe aad'd'a minnaadda» yaageedda. 17 Yisaak'i hewaappe denddiide, Garaara Wombbaa biide yan utteedda. 18 Yisaak'i bare aawuwaa Abrahaame wodiyaan booketteedda haatsaa ollatuwaa, Abrahaame hayk'k'eeddawaappe guyye, Pilss's'eema asatuu bareedawantta zaari bookki kessiide, Aa aawuu suntseedda suntsan unttuntta s'eeseedda.

19 Yisaak'a k'oomatuu wombban bookkiide, pulttiyaa haatsaa ollaa yan demmeeddino. 20 Shin Garaara hentsanchchatuu Yisaak'a hentsanchchatuwaana, «Haatsay nuwaa» yaagiide walak'etteeddino. Unttunttu aanana palumetteedda diraw, Yisaak'i he haatsaa ollaa, «Palumiyaa» giide suntseedda.

21 Hewaappe guyye, unttunttu hara haatsaa ollaakka bookkeeddino; shin unttunttu he haatsaa ollaa geeduwaan walak'etteeddino; hewaa diraw I he haatsaa ollaa «Morkketiitta» giide suntseedda. 22 Hewaappe guutsaa zardda''iide, hara haatsaa ollaa bookisseedda; Aa gaasuwaan ooninne walak'ettibeenna; «S'oossay ha"i nuw aasseeda; nuuni ha gadiyaan c'oraana» giide Aa, «Aako sa'aa» giide suntseedda.

23 Hewaappe denddiide, pude Berssaabehe beedda. 24 He beedda gallassi k'amma Med'ina Goday Aw k'onc'c'iide Aa, «Taani ne aawuwaa Abrahaame S'oossaa; taani neenana de'iyaa diraw, neeni yayyoppa; taani neena anjjana; ta k'oomaa Abrahaame diraw ne zeretsaa taani c'orissana» yaageedda. 25 Yisaak'i hewaan yarshshiyaa sa'aa kees's'iide, Med'inaa Godaa suntsaa s'eeseedda. Yan I bare dunkkaaniyaa d'ogeedda; k'ay yan Aa k'oomatuu haatsaa ollaa bookkeeddino.

26 Hewaappe guyye, Abimeleeki barena zoriyaa Ahuuzatanne bare wotaadaratuwaa kaappuwaa Pikoola akkiidde, Garaarappe Yisaak'akko yeedda.* 27 Yisaak'i unttuntta, «Hinttenttu kase taana is's'iide, hinttenttu biittaappe kessi yeddeeddita; ha"i k'ay taakko ayaa akkana yedditee?» yaageedda.

28-29 Unttunttu Aa, «Med'inaa Goday neenana de'iyaawaa nuuni k'onc'c'iyaan be'eeddo. Hewaa diraw c'aak'k'o c'aak'uu nu giddoninne ne giddon de'ana koshshee yaagetto. Nuuni neena bochchibeykko; shin nuuni new keekatetsaa s'alalaa ootsiide, neena sarotetsaan moyzzi yeddeeddo. Hewaaddankka neeni nu bolla iitabaa ootsenna mala, ane neenana c'aak'uwaa c'aak'k'etoytte. Ha"i neeni Med'inaa Goday anjjeedawaa» yaageeddino. 30 He wode Yisaak'i unttunttoo baalaa giigissina, meeddinonne usheeddino. 31 Wonttetsa gallassi wontta guuran denddiide, unttunttu ittuu ittuwaanna c'aak'k'eteeddino. Yisaak'i unttuntta moyzzina, unttunttu aappe saro shaakettiide beeddino.

32 He gallassi Yisaak'a k'oomatuu yiide, barenttu bookkeedda haatsaa ollaabaa aw odeeddino; «Nuuni haatsaa demmeeddo» yaageeddino. 33 I he haatsaa ollaa Saabehi giide suntseedda; hewaa diraw he katamaa suntsay hachche gakkanaw Berssaabehi* geetettee.

Eesay Hiitetuwaa Machatuwaa Akkeedda

34 Eesaa laytsay oytamuwaa gidiyaa wode, Hiitiyaa Bi'eedo naatto Yooditonne Hiitiyaa Eloona naatto Baasemaato akkeedda. 35 Unttunttu Yisaak'anne Ribik'o kayyoyiidde de'eeddino.

27

Yisaak'i Yaak'ooba Anjjeedda

1 Yisaak'i c'imina, Aa ayfii s'eelaa is's'eedda wode, bare bayiratiyaa na'aa Eesaa s'eesiide Aa, «Ta na'aw» yaageedda.

I, «Abee» giide koyeedda.

2 I, «Be'a, ha"i taani c'imaad; taani hayk'ana gallassaa erikke. 3 Yaatiyaa diraw, ha"i ne shankkatiyaa wonddaafiyaanne zubbiyaa akkaade, bazuwaa ba; do'aa taw shankkataade, ashuwaa akkaade ya. 4 Mal"o k'umaa, taani dosiyaawaa katsaade aatsa; hewenne taani hayk'k'anaappe kase neena anjjanaassa» yaageedda.

5 Ribik'a Yisaak'i bare na'aa Eesaw odiyaa wode sisaaddu. Eesay do'aa shankkatiide ahanaw bazuwaa beeddawaappe guyye, 6 Ribik'a bare na'aa Yaak'ooba, «Ne aawuu ne ishaa Eesaw, 7 ‹Do'aa shankkata ahaade, taw mal"o k'umaa taani maanaw katsaa; hewenne taani hayk'k'anaappe kasetaade, Med'inaa Godaa sintsaan neena anjjanaassa› yaagiyaawaa taani sisaad. 8 Ta na'aw, ha"i taani neena azaziyaawaa loytsaade sisa. 9 Wudiyaa garssa baade, laa"u bolttiboltta deeshshaa maratuwaa taw akkaade ya; taani ne aabboo mal"o k'umaa I dosiyaawaadan katsana. 10 Ne aawuu miide hayk'k'ennan kasetiide neena anjjana mala, aw aatsaasa» yaagaaddu.

11 Shin Yaak'oobi bare aatto Ribik'o, «Ta ishaa Eesaa bollan isikii de'ee; shin ta bollay liik'o. 12 Ta aawuu taana oyk'k'i be'ooppe shin? Taani Aa c'immiyaawaa aw malatina, taani anjjuwaa diraw shek'aa ta bolla ahanenttone» yaageedda.

13 Aa daaya Aa, «Ta na'aw, he shek'ay taana gakko. Taani new odiyaawaa ootsa; baade deeshsha maratuwaa taw akkaade ya» yaagaaddu.

14 Bi ahiide bare daayiw immeedda; Aa daaya mal"o k'umaa Aa aawuu dosiyaawaadan katsaaddu. 15 Hewaappe guyye, Ribik'a son bare matan de'iyaa bare bayira na'aa Eesaa mayuwaa lo"uwaa ahaade, bare teefa na'aa Yaak'ooba mayzzaaddu. 16 K'ay he deeshshatuwaa galbbaa Aa kushiyaanne Aa liik'o k'ood'iyaa mayzzaaddu. 17 Bare katseedda mal"o k'umaanne ukitsaa bare na'aa Yaak'ooba kushiyaan wotsaaddu.

18 Yaatina I bare aawuwaakko biide geliide, «Ta aawoo» yaageedda.

I, «Abee! Ta na'aw, neeni oonee?» yaageedda.

19 Yaak'oobi bare aawuwaa, «Taani ne bayira na'aa Eesaa; neeni taana azazeeddawaadan taani ootsaad; dendda; dendda uttaade, taani shankkaappe aheedawaa ma; yaataade taana anjja» yaageedda.

20 Yisaak'i bare na'aa, «Ta na'aw, waata elleella demmad?» yaagiide oochcheedda.

I, «Med'inaa Goday ne S'oossay taana maaddeedda» yaageedda.

21 Yisaak'i Yaak'ooba, «Ta na'aw, neeni tumu ta na'aa Eesenttonne taani oyk'k'a be'anaw ane taakko shiik'a» yaageedda. 22 Yaak'oobi bare aawuwaa Yisaak'akko shiik'ina oyk'k'i be'iide, «Ha k'aalay Yaak'ooba k'aalaa; shin kushii Eesaa kushiyaa» yaageedda. 23 Aa kushii Aa ishaa Eesaa kushiyaadan isikiyaana de'iyaa diraw, eribeenna; I erennan Aa anjjeedda. 24 Aa, «Tumu neeni ta na'aa Eeseyee?» yaagiide oochcheedda.

I, «Ee, taanattee» yaageedda.

25 I, «Ta na'aw, taani neeni shankkateeddawaa maanaw haa aatsa; maade taani neena anjjana» yaageedda. Yaak'oobi aatsina, I meedda; k'ay I aw woyniyaa eessaa ahina usheedda.

26 Hewaappe guyye Aa aawuwaa Yisaak'i, «Ta na'aw, haaya; shiik'aade taana yera» yaageedda.

27 Yaak'oobi shiik'iide Aa yereedda; Yisaak'i Aa mayuwaa singgi sisiide, hawaadan yaagiide anjjeedda; «Ta na'aa peenuu Med'inaa Goday anjjeedda goshshaadan sawee.* 28 S'oossay saluwaa c'okkuwaanne sa'aa shic'aa, katsaanne ooratsa woyniyaa eessaa darssiide new immo. 29 Kawutetsatuu new moodettino; asatuu new gulbbatino. Neeni ne ishatoo goda gida; ne aati zaratuu new gulbbatino. Neena shek'k'iyaawe shek'etteeddawaa gido; neena anjjiyaawe anjjetteeddawaa gido» yaageedda.*

30 Yisaak'i Yaak'ooba anjji wursseeddawaappe guyye, Yaak'oobi bare aawuwaa Yisaak'a sintsaappe kesowaan Eesay shankkaappe puttu geedda. 31 Ikka k'ay mal"o k'umaa katsiide, bare aawoo aatseedda. Aa, «Ta aawoo, dendda; dendda uttaade, taani shankkateeddawaappe ma; yaataade taana anjja» yaageedda.

32 Aa aawuu Yisaak'i Aa, «Neeni oonee?» yaagiide oochcheedda.

I, «Taani ne na'aa, ne bayira na'aa Eesaa» yaageedda.

33 Yisaak'i dagammiide kokkoriidde; «Yaatina do'aa shankkateeddawaa akkiidde taw aatseedawe oonee? Taani ha"i neeni yaana sintsan maade, Aa anjja diggaad; tumukka I anjjetteeddawaa gidanawaa» yaageedda.

34 Eesay bare aawuwaa k'aalaa siseedda wode, bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, daro yibbaata yeekuwaa yeekkiide bare aawuwaa, «Taana anjja; ta aawoo, taanakka anjja!» yaageedda.

35 Shin I, «Ne ishay yiide c'immiidde, ne anjjuwaa aki diggeedda» yaageedda.

36 Eesay, «Aa eriide Yaak'ooba* suntseedda; I taana c'immoode, hawe laa"entsuwaa; I ta bayiratetsaa akkeedda; k'ay ha"i ta anjjuwaa akkeedda» yaageedda. K'ay I, «Neeni taw anjjuwaappe ayaanne ashshabeykkii?» yaagiide oochcheedda.

37 Yisaak'i Eesaa, «Taani Aa new goda ootsaad; Aa ishatuwaa ubbaakka Aa k'oomatuwaa ootsaad; k'ay taani katsaaninne ooratsa woyniyaa eessan Aa minisaad. Yaatina, ta na'aw, new taani ayaa ootsoo?» yaageedda.

38 Eesay bare aawuwaa, «Ta aawoo, new itti anjjo s'alalay de'ii? Ta aawoo, taanakka k'ay anjja» yaageedda. Hewaappe guyye, Eesay bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide yeekkeedda.*

39 Aa aawuwaa Yisaak'i zaariide,*

«Ne de'iyaa ha sa'aa duretetsaappe haakkaade de'ana;

Saluwaa c'okkuukka new wod'd'enna;

40 Neeni ne mashshaan ak'ana;*

Neeni ne ishaw moodetana.

Shin neeni aanana ek'ettiyaa wode,

Aa morge mitsa ne morggiyaappe olana» yaageedda.

41 Yaak'ooba Aa aawuu anjjeedda diraw, Eesay bare uluwaan Aa morkkeedda; I bare wozanaan, «Ta aawuu hayana mateedda; taani aw kayyotta simmaade, ta ishaa Yaak'ooba wod'ana» yaageedda.

42 Shin Ribik'a ha bare bayira na'aa Eesaa k'aalaa siseedda diraw, bare teefa na'aa Yaak'ooba s'eesissa ahaade hawaadan yaagaaddu; «Ne ishay Eesay neena wod'iide haluwaa kesanaw halchcheedda. 43 Hayyanaa ta na'aw, taani new odowaa ootsa. Dendda! Kaaraanen de'iyaa ta ishaa Laabaanakko bak'ata! 44 Yaataade ne ishaa hank'k'uu dochchana gakkanaw, amareeda wodiyaa aanana de'ashsha. 45 Ne ishay new hank'k'ettiyaawaa aggiyaa wodenne, neeni Aa bolla ootseeddawaa I dogiyaa wode, taani kiittaade neena yaappe ahissana. Taani itti gallassi hinttenttu laa"uwaappe mela kessana koyikke» yaagaaddu.

Yisaak'i Yaak'ooba Laabaanakko Yeddeedda

46 Hewaappe guyye Ribik'a Yisaak'a, «Eesay akkeedda Hiitetuwaa mac'c'a naanaa gaasuwaan taani ta de'uwaa shenetaad; k'ay Yaak'oobikka hawanttu mala Hiitetuwaa mac'c'a naanatuwaappe machchatto akkooppe, taani simmi hayk'k'anaw koyaad» yaagaaddu.

28

1 Hewaa diraw, Yisaak'i Yaak'ooba s'eesiide hawaadan anjjeedanne azazeedda; «Kanaane gadiyaa mac'c'a naanatuwaappe new machchatto akkoppa. 2 Dendda! Ne daay aawuwaa Baatu'eelakko, Masp'p'es'oomiyaa gadiyaa baade yaappe ne daay ishaa Laabaana mac'c'a naanatuwaappe ittinno new machchatto ootsaade akka. 3 Ubbaa Danddayiyaa S'oossay neena anjjo; I ne yeletaa aasso; neeni itti dere asaa keena gakkanaw neena c'orisso. 4 Neeni ha"i betetetsan utteedda ha biittaa newaa ootsana mala newunne ne zeretsaw S'oossay Abrahaame anjjuwaa immo» yaageedda.* 5 Yisaak'i Yaak'ooba yeddeedda; Yaak'oobi Masp'p'es'oomiyaa gadiyaa Laabaanakko beedda. Laabaani Yaak'oobanne Eesaa yeleedda aati Ribik'a ishaanne Sooriyaa Baatu'eela na'aa.

Eesay Hara Machchiyaa Gujjiide Akkeedda

6 Yisaak'i Yaak'ooba anjjeedawaanne, yaappe machchatto akkanaw Masp'p'es'oomiyaa gadiyaa Aa yedeeddawaa, k'ay I Yaak'ooba anjjeedda wode, «Kanaane mac'c'a asaa akkoppa» yaagiide azazeeddawaanne, 7 Yaak'oobi bare aawuwaanne bare aatonne azazettiide, Masp'p'es'oomiyaa gadiyaa beeddawaa Eesay ereedda. 8 Eesay hewaan Kanaane biittaa mac'c'awunna bare aawuwaa Yisaak'a ay keeshshaa iitintto akeekeedda. 9 Hewaa diraw Eesay Abrahaame na'aa Isimaa'eelekko biide, Aa naatto Maahilaato bare machatuwaa bolla gujjiide akkeedda. Iza Nabaayoota michchato.

Yaak'oobi Beeteelen Be'eedda Akumuwaa

10 Yaak'oobi Berssaabeheppe Kaaraane baanaw denddeedda. 11 I itti sa'aa gakkina away wullina, yan k'ammaa ak'eeda. He sa'aan de'iyaa shuchchatuwaappe ittuwaa akkiidde, bare huup'iyaan borkkotiide he sa'aan gem"isheedda. 12 I akumuwaa akumeteedda; he akumuwaan gayyiyaa ittuu biittan ek'k'ina, aw s'eeray saluwaa gakkiyaawaan, S'oossaa kiitanchchatuu gi"ishiinanne wod'd'ishin be'eedda;* 13 gayyiyaw bolla s'eeran Med'inaa Goday ek'k'iide Aa, «Taani Med'inaa Godaa, ne aawuwaa Abrahaama S'oossaa, Yisaak'a S'oossaa. Ha neeni giseedda biittaa newunne ne zeretsaw immana;* 14 Ne zeretsay sa'aa shafiyaadan darana; neeni away wulliyaa baggananne, away doliyaa baggana, huup'issananne hirkki baggana de'iyaa sa'aa gakkanaw aakkana; sa'aa bollan de'iyaa Asay ubbay ne baggananne ne zeretsaa baggana* anjjettana 15 Taani neenana de'ay; neeni biyaasa'aa ubbaan taani neena naagana; k'ay taani neena ha gadiyaa guyye zaaraade ahana; taani new ootsana geeddawaa ootsana gakkanaw neena yeggikke» yaageedda.

16 Yaak'oobi gem"ishuwaappe beegotteedda wode, «Med'inaa Goday tumu ha sa'aan de'ee; taani erabeykkeppe attin» yaageedda. 17 I yayyiide, «Ha sa'ay wooti yashshii! Ha sa'ay S'oossaa golliyaappe attin, ayinne hara sa'aa gidenna; hawe saluwaa penggiyaa» yaageedda.

18 Wonttetsa gallassi wontta guuran Yaak'oobi denddiide, bare borkkoteedda shuchchaa akkiidde, tuussaadan essiide, S'oossaw dummayanaw Aa bolla zayitiyaa tigeedda. 19 Yaak'oobi he sa'aa Beeteele† giide s'eeseedda. Shin he katamay hewaappe kase Looza geetettee.

20-21 Yaak'oobi hawaadan yaagiide shiik'k'eedda; «Ta aawuwaa soo taani saro simmana mala S'oossay taananna gidooppe, taani biyaa ha buussan taana naagooppenne taw miyaa k'umaanne mayiyaa mayuwaa immooppe, Med'inaa Goday ta S'oossaa gidana; 22 taani tuussaadan esseedda ha shuchchay S'oossaa golliyaa gidana. Neeni taw immiyaawaa ubbaappe tammuwaappe ittuwaa taani new immana» yaageedda.

29

Yaak'oobi Laabaana Soo Gakkeedda

1 Hewaappe guyye, Yaak'oobi denddi biide, away doliyaa bagga asatuwaa gadiyaa gakkeedda. 2 Itti haatsaa ollay dembban de'iyaawaa be'eedda; heezzu dorssaa wudii k'ay he ollaa matan giseeddino. Ayaw gooppe, wudii ubbay haatsaa ushiyaawe he ollaappe. He haatsaa ollaa doonaan de'iyaa shuchchay wolk'k'aama. 3 Dorssaa wudii ubbay hewaan dagatteedda wode, he wudiyaa heemmiyaawanttu haatsaa ollaa doonaappe he shuchchaa gonddorssiide dorssaa ushshiino. He shuchchaa ollaa doonaan zaariide wotsino.

4 Yaak'oobi unttuntta, «Ta ishatoo, hinttenttu hak'appe yeddite?» yaagiide oochcheedda.

Unttunttu, «Nuuni Kaaraaneppe yeeddo» yaageeddino.

5 I, «Naakoora na'aa na'aa Laabaana hinttenttu eriiteyye?» yaageedda.

Unttunttu, «Ee, Aa ereetto» yaageeddino.

6 Yaak'oobi unttuntta, «I lo"o de'ii?» yaagiide oochcheedda.

Unttunttu, «Ee, lo"a; Aa naatta Raaheela dorssaa akkaade yewunno hanno be'a» yaageeddino.

7 Yaak'oobi unttuntta, «Be'ite; away ha"i wullibeena; wudiyaa mehii soo shiik'iyaa wodii biro gakkibeenna; dorssaa ha"i ushshi afiide, heemmite» yaageedda.

8 Shin unttunttu, «Wudii ubbay shiik'ana gakkanaw, shuchchaa haatsaa ollaa doonaappe gonddorssana gakkanaw, nuuni ushshanaw danddayokko. Hewaappe guyye, nuuni dorssaa ushshana» yaageeddino.

9 I biro haasayishin, Laabaana naatta Raaheela bare aawuwaa dorssatuwaa laagga akkaade gakkaaddu; ayaw gooppe, iza dorssaa hentsanchchaa. 10 Yaak'oobi bare aati ishaa Laabaana naatto Raaheelo be'eedda wodenne, bare aati ishaa Laabaana dorssaa be'eedda wode, biide ollaa doonaappe shuchchaa gonddorsseedda; bare aati ishaa dorssatuwaa haatsaa ushsheedda. 11 Yaak'oobi Raaheelo yeriide, nashechchaw bare k'aalaa d'ok'k'isiide yeekkeedda. 12 Yaak'oobi iziw aawuwaa dabbonne Ribik'i na'aa gidiyaawaa Raaheeliw odeedda. Hewaa diraw iza wos's'a baade bare aawoo odaaddu.

13 Laabaani bare michchati na'aa Yaak'ooba woriyaa siseedda saannakka, aanana gaketanaw wos's'eedda. Aa idimmi yeriide, bare soo afeedda. Yan Yaak'oobi haneeddawaa ubbaa Laabaanaw odeedda. 14 Laabaani Aa, «Neeni tumu ta ashonne ta suutsaa» yaageedda. Yaak'oobi aanana itti aginaa kumentsaa utteedda.

Yaak'oobi Raaheeli Dirawunne Liya Diraw Laabaw Ootseedda

15 Hewaappe guyye Laabaani Aa, «Neeni taw dabbo gideedda diraw, taw c'oo mela ootsaniyee? Ane new ayaa c'igganaw bessintto taw oda» yaageedda. 16 Laabaanaw laa"u mac'c'a naanatuu de'iino; bayirati suntsay Liyo, teefattiwe Raaheelo. 17 Liya ayfiyaana c'uuc'a; shin Raaheela geesanchanne malaa lo"a.

18 Yaak'oobi Raaheelo siik'iide Aa, «Taani ne teefa naatti Raaheeli diraw new laappun laytsaa ootsana» yaageedda.

19 Laabaani, «Izo hara asaw immanaappe new immiyaawe lo"a; neeni taananna hawaan de'a» yaageedda. 20 Hewaa diraw Yaak'oobi Raaheelo akkanaw laappun laytsaa ootseedda; shin I izo siik'iyaa diraw, aw amareeda gallassaa malateedda.

21 Hewaappe guyye Yaak'oobi Laabaana, «Ta machchato taw imma; ta wodii poletteedda; taani izo akkanaw koyaad» yaageedda. 22 Hewaa diraw Laabaani hewaan de'iyaa asaa ubbaa s'eesiide, bullachchaa keseedda. 23 Shin sa'ay k'ammina, I bare naatto Liyo afiide Yaak'oobaw immeedda. Yaak'oobi izo akkeedda. 24 K'ay Laabaani bare k'oomatoo Zilppo bare naatti Liyiw danggaas'ire gidanaadan immeedda.

25 Sa'ay wonttina s'eelliyaa wode, hekko Liyo! Yaatina Yaak'oobi Laabaana, «Hawe neeni ta bolla ootseeddawe ayee? Taani new ootseeddawe Raaheeli dirassa gidenneeyye? Taana ayaw c'immaad?» yaageedda.

26 Laabaani Aa, «Nu biittan bayirata de'ishshin, teefatto asinaw immiyaawe woga gidenna. 27 He mishiraa saaminttaa wurssa; k'ay teefatiyaanokka nuuni new immana; hewaappe guyye, hara laappun laytsaa taw ootsaasa» yaageedda.

28 Yaak'oobi hewaadan haniide he saaminttaa wursseedda; hewaappe guyye, Laabaani bare naatto Raaheelo aw immeedda. 29 K'ay Laabaani bare k'oomato Baalo bare naatti Raaheeliw danggaas'ire gidanaadan immeedda. 30 Yaak'oobi Raaheelo akkeedda. Raaheelo Liyippe aatsiide siik'eedda. Hara laappun laytsaa Laabaanaw ootseedda.

Yaak'oobaw Naanay Yeletteeddino

31 Med'inaa Goday Liya siik'ettabeennawaa be'iide, iziw yeliyaa uluwaa dooyeedda; shin Raaheela mantsato. 32 Liya shahaaraade attuma na'aa yelaaddu. Aa suntsakka Roobeela* suntsaaddu; ayaw gooppe iza, «Med'inaa Goday ta metuwaa be'eedda; ha"i tumu taana ta asinay siik'ana» yaagaaddu.

33 Iza haraakka shahaaraade attuma na'aa yelaaddu. Iza, «Med'inaa Goday taani siik'ettabeenawaa siseedda diraw, taw hawaakka gujjeedda» yaagaadde, Aa Simoona† suntsaaddu.

34 Aa haraakka shahaaraade attuma na'aa yelaaddu. Iza, «Taani aw heezzu attuma naanaa yeleedda diraw, ta asinay ha"i taananna waas'ettana» yaagaadde, Aa Leewii‡ suntsaaddu.

35 Aa haraakka shahaaraade attuma na'aa yelaaddu. Iza, «Hachchiwaan taani Med'inaa Godaa galatana» yaagaaddu. Hewaa diraw Aa Yihudaa§ suntsaaddu. Hewaappe guyye yeluwaa essaaddu.

30

1 Raaheela Yaak'oobaw naanaa yelabeennawaa be'eedda wode, bare michchato k'anaataaddu; hewaa diraw Yaak'ooba, «Taw naanaa imma; hewe d'ayooppe, taani hayk'k'ana» yaagaaddu.

2 Yaak'oobi Raaheelo hank'k'etsiide, «Taana new yeluwaa diggeedda S'oossaa gaaddiyye?» yaageedda.

3 Iza, «Ta danggaas'irato Baalo hinno be'a; iza ta diraw yelana mala neeni izo akka; yaatooppe izi baggana taanikka na'aa daayo gidana» yaagaaddu. 4 Bare danggaas'iratto Baalo machchatto ootsiide akkana mala, aw immaaddu; Yaak'oobi izo akkeedda. 5 Baala shahaaraade attuma na'aa Yaak'oobaw yelaaddu. 6 Yaatina Raaheela, «S'oossay taw daannateedda; ta woosaakka sisiide, taw attuma na'aa immeedda» yaagaaddu. Hewaa diraw Aa Daana* suntsaaddu.

7 Raaheeli danggaas'irata Baala haraa shahaaraade, Yaak'oobaw laa"entsuwaa attuma na'aa yelaaddu. 8 Raaheela, «Taani ta michchatina wolk'k'aama baas'iyaa baas'etaade s'oonaad» yaagaaddu. Hewaa diraw Aa Nifttaaleema† suntsaaddu.

9 Liya barew yeluu ek'k'eeddawaa be'aade, bare danggaas'irato Zilppo afaade Yaak'oobi izo akkana mala immaaddu. 10 Liya danggaas'irata Zilppa attuma na'aa Yaak'oobaw yelaaddu. 11 Liya, «Laa hawe ayaa lo"o kaac'ee!» yaagaaddu. Hewaa diraw Gaada‡ suntsaaddu.

12 Liya danggaas'irata Zilppa Yaak'oobaw laa"entsuwaa attuma na'aa yelaaddu. 13 Liya, «Taani ay keeshshaa nashettayttaasha! Mac'c'a Asay taana nashettiyaanno gaana» yaagaaddu. Hewaa diraw Aa Aaseera§ suntsaaddu.

14 Zarggaa c'akkiyaa aginaan Roobeeli gade biide, inkkoyiyaa giyaa timaatimiyaa malatiyaa teeraa demmiide, bare aati Liyiw aheedda. Raaheela Liyo, «Ne na'aa inkkoyiyaappe taw imma» yaagaaddu.

15 Shin Liya, «Ta asina neeni wotsa akkeeddawe gidennaan is's'ina, k'ay ta na'aa inkkoyiyaa* akkay?» yaagaaddu.

Raaheela, «Yaatooppe, ne na'aa inkkoyiyaa diraw Yaak'oobi hachche k'ammaa neenanna ak'o» yaagaaddu.

16 He gallassaa omarssi Yaak'oobi woraappe yeedda wode, Liya Aa mokkanaw kesaade Aa, «Neeni taananna ak'ana koshshee; ayaw gooppe, taani ta na'aa inkkoyiyaan neena keraw akka diggaad» yaagaaddu. Hewaa diraw I he gallassaa k'amma izina ak'eeda.

17 S'oossay Liya woosaa siseedda; iza shahaaraade, ichcheshantsa attuma na'aa Yaak'oobaw yelaaddu. 18 Liya, «Taani ta danggaas'irato ta asinaw immeedda diraw, S'oossay hewaa keraa taw c'iggeedda» yaagaaddu. Hewaa diraw Aa Yisaakoora† gaade suntsaaddu. 19 Liya haraakka shahaaraade, usuppuntsa attuma na'aa Yaak'oobaw yelaaddu. 20 Liya, «S'oossay taw al"o imotaa immeedda; taani ta asinaw usuppun naanaa yeleedda diraw, ha"i I taana bonchchanawaa» yaagaaddu. Hewaa diraw Aa Zaabiloona‡ suntsaaddu. 21 Hewaappe guyye itti mac'c'a naatto yelaaddu; izo Diino suntsaaddu.

22 S'oossay Raaheelo hassayeedda; izi woosaa sisiide izi yeliyaa uluwaa dooyeedda. 23 Iza shahaaraade attuma na'aa yelaaddu; «S'oossay ta yeellaa k'aareedda. 24 Med'ina Goday taw hara attuma na'aakka gujjeerenneeshsha» yaagaaddu. Hewaa diraw Aa Yooseefo§ suntsaaddu.

Yaak'oobi Laabaana Dirgguwaan Palumetteedda

25 Raaheela Yooseefa yeleeddawaappe guyye, Yaak'oobi Laabaana, «Taani ta aawuwaa gadiyaa simmana mala, taana moyzza. 26 Taani unttunttu diraw new ootseedda ta machatuwaanne ta naanaa hamma; taani baana; ayaw gooppe, taani new ay keeshshaa oosuwaa ootseedentto neeni eraasa» yaageedda.

27 Shin Laabaani Aa, «Taani new ittibaa oday; Med'inaa Goday ne gaasuwaan taana anjjeedawaa taani be'aaddi. 28 Ne dirgguwaa taw oda; taani new c'iggana» yaageedda.

29 Yaak'oobi, «Taani new waata ootseedentto, ne mehiikka waan yeletteeddentto neeni eraasa. 30 Taani yaanaappe kase new de'iyaa guutsay ha"i loytsi dareedda; Med'inaa Goday neena taani aad'd'eedda sa'aan ubbaan anjjeedda. Shin ha"i, taani ta soo asaw ootsanawe awudee?» yaageedda.

31 Laabaani, «Taani new ayaa immoo?» yaagiide Aa oochcheedda.

Yaak'oobi, «Taw ayinne immoppa; shin neeni taw ittibaa ootsooppe, taani ne wudiyaa k'aykka heemmananne naagana. 32 Taani hachche ne wudiyaa ubbaa gidduwaana aad'd'ana; hewaan ne dorssaappe punc'c'ariyaa woy gazzaa ubbaa, karetsa dorssaa mara ubbaanne deeshshaappe gazzaanne punc'c'ariyaa ubbaa taani shaakkana; unttunttu ta dirgguwaa gidana. 33 Hewaa diraw ta s'illotetsay neeni taw c'iggeedda dirgguwaa paydanaw sintsappe yiyaa wode, taw markkattana; ta deeshshaappe gazza woy punc'c'are gidennawe woy karetsa gidenna ay dorssaa maraynne ta matan beettintto, wuu"etteeddawaadan payddettana» yaageedda.

34 Laabi, «Mayyaad; neeni geeddawaadan gido» yaageedda. 35 Shin he gallassan Laabi danc'c'aa woy gazza gideedda attuma deeshshaa ubbaa, punc'c'are woy gazza gideedda mac'c'a deeshshaa ubbaa, bootsa gideedda ubbaanne karetsa dorssaa mara ubbaa kessiide, bare attuma naanaa hentseedda. 36 Yaatiide he wudiyaanna heezzu gallassaa ogiyaa Yaak'oobappe haakkiide beedda. Shin Yaak'oobi atteeda Laabaana wudiyaa heemmeedda.

37 Yaak'oobi deeshsha loomiyaappe, gumariyaappenne s'ank'k'arssaappe k'ayye gatimaa kessiide, pok'uwaa pok'k'i pok'k'iide, giddo bootsa bagga k'aariide gazzayeedda. 38 Wudii haatsaa ushanaw yiyaa sa'aa ubbaan, wonggiriyaan, wudiyaa sintsan pok'k'eedda gatimatuwaa wotseedda. Kahowanttu haatsaa ushanaw yiide, 39 he gatimatuwaa sintsan birasseeddino; unttunttu danc'c'aa, punc'c'arenne gazza maratuwaa yeleeddino. 40 Yaak'oobi maratuwaa wudiyaappe shaakki dumma wotseedda; atteeda wudiyaa danc'c'anne karetsa gideedda Laabaana mehiyaa sintsa zaareedda. Yaatiide barew wudiyaa dummayeedda; Laabaana mehetuwaanna unttuntta gatsibeenna.

41 Pas's'anne mino mac'c'awanttu kahiyaa wode awudenne, unttunttu he gatimatuwaa matan birassana mala, Yaak'oobi he gatimatuwaa haatsaa wonggiriyaan, miizatuwaa sintsaan wotsee. 42 Shin mehetuu laafa gidooppe, unttunttu sintsaan gatimatuwaa wotsenna. Hewaa diraw laafiyaa mehetuu Laabawaa gidina, dariyaawanttu Yaak'oobawaa gideeddino. 43 Hawaadan haniide, Yaak'oobi loytsi duretiide, daro wudiyaa, mac'c'a k'oomatuwaanne attuma k'oomatuwaa, daro gaalotuwaanne haretuwaa mooddeedda.

31

Yaak'oobi Laabaappe Bak'atiide Beedda

1 Yaak'oobi Laabaana naanay barena, «Yaak'oobi nu aawuwaa ubbaa aki diggeedda; ha duretaa ubbaa nu aawuwaappe demmeedda» giyaawaa siseedda. 2 Yaak'oobi Laabaana som"i barew kasewaa mala gidennawaa be'eedda.

3 He wode Med'inaa Goday Yaak'ooba, «Neeni ne aawotuwaa gadiyaa, ne dabbotuwaakko guyye simma; taani neenana gidana» yaageedda.

4 Yaak'oobi Raaheelonne Liyo bare wudii de'iyaa sa'aa dembbaa yaana mala kiittiide s'eesisseedda. 5 I unttuntta, «Hinttenttu aawuwaa som"i taw kasewaa mala gidennawaa taani be'ay; shin ta aawuwaa S'oossay taananna de'ee. 6 Taani ta wolk'k'aa ubbaan hinttenttu aawuu ootseeddawaa hinttenttu eriita; 7 shin hinttenttu aawuu taana c'immiidde, ta dirgguwaa tammu gede laammeedda. Gidooppenne S'oossay taana I k'ohenaadan diggeedda. 8 I, ‹Punc'c'aretuu ne dirgguwaa gidana› giina, wudii ubbay punc'c'ariyaa yeleedda; k'ay I, ‹shachchatuu ne dirgguwaa gidana› giina, wudii ubbay shachchaa yeleedda. 9 S'oossay hawaadan hinttenttu aawuwaa mehiyaa wotsi akkiidde taw immeedda.

10 «Mehetuu kahiyaa aginaan, taani itti akumuwaa akumetaad; he akumuwaan taani s'eelliyaa wode, wudiyaa birassiyaa deeshsha koletuu danc'c'aa, punc'c'arenne gazza. 11 S'oossaa kiitanchchay akumuwaan taana, ‹Yaak'ooba› yaageedda; taani, abee yaagaadde koyaad. 12 Taana I, d'ok'k'u gaade wudiyaa s'aaliyaa deeshshaa koliyaa ubbaa shachchaa, punc'c'ariyaanne gazzaa be'a; ayaw gooppe, Laabi ne bolla ootsiyaawaa ubbaa taani be'aaddi. 13 Neeni esseedda shuchchaa okkaadde, taw shiik'etteedda Beeteele S'oossay taana ha"i dendda; ha biittaappe kesa; guyye ne yeletaa gadiyaa simma yaageedda» yaageedda.*

14 Hewaappe guyye, Raaheelanne Liya hawaadan yaagiide zaareeddino; «Nu aawuwaappe nuuna gakkanabay ayee? 15 I nuuna allagaadan s'eellee gidennee? I nuuna zal"i akkeedda; zal"iidde akkeeddawaakka mi d'aysseedda. 16 S'oossay nu aawuwaappe wotsi akkeedda mas'uu ubbay tumukka nuwaanne nu naanaawaa. Hewaa diraw s'oossay new odeeddawaa ubbaa ootsa» yaageeddino.

17-18 Yaak'oobi Kanaane gadiyaan de'iyaa bare aawuwaa Yisaak'akko baanaw denddeedda; I bare naanaanne bare machatuwaa gaaluwaa togisseedda; wudiyaa ubbaa bareppe sintsanna laaggiide, Masp'p'es'oomiyaan de'iidde I shiishsheedda mas'uwaa ubbaa akkiidde beedda. 19 Laabi bare dorssatuwaa isikiyaa k'ans's'anaw bidigeeddoshin, Raaheela bare aawuwaa soo misiletuwaa wuu'aaddu. 20 K'ay Yaak'oobi Sooriyaa Laabaanaw bare bak'atiyaawaa odenaan c'immeedda. 21 I barew de'iyaawaa ubbaa akkiidde bak'ateedda; Efiraas'iisa Shaafaa pinniide, Gala'aade giyaa gezziyaakko simmiide beedda.

Laabi Yaak'ooba Kaalleedda

22 Heezzentsa gallassan, Laabi Yaak'oobi bak'ati bi kichcheeddawaa siseedda. 23 Bare dabbotuwaa barenana akkiidde, laappun gallassaa ogiyaa Yaak'ooba geeduwaa kaalliidde, Gala'aade gezziyaan Aa gakkeedda. 24 He wode S'oossay k'amma Sooriyaa Laabaanakko akumuwaan yiide Aa, «Neeni Yaak'ooba bolla iita gidina, lo"a gidina, ayinne haasayennaadan neena era!» yaageedda. 25 Laabi gakkiyaa wode, Yaak'oobi Gala'aade gezziyaan dunkkaaniide utteedda; k'ay Laabinne Aa dabbotuu yan dunkkaaneeddino.

26 Hewaappe guyye Laabi Yaak'ooba, «Neeni hawaadan ayaw ootsaaddii? Neeni taana c'immaade, ta mac'c'a naanaa olan omoodetteeddawaadan laaggaade kessaadda. 27 Neeni ayaw k'osuwaan taappe kessa akkaade, taana c'immaadii? Taani neena nashechchaaninne yetsaan, karabuwaaninne diitsaan moyzzana mala taw ayaw odabeykkii? 28 Neeni haray atto, ta naanaa naanaanne ta mac'c'a naanaa taani yera akkena mala diggaadda. Neeni eeyyabaa ootsaadda. 29 Taani neena genanaw taw wolk'k'ay de'ee; shin ne aawuwaa S'oossay zino k'amma taana, ‹Yaak'ooba bolla iita gidina, lo"a gidina, ayinne haasayennaadan neena era!› yaagiide taw odeedda. 30 Ha"i gidooppenne, neeni ne aawuwaa soo baanaw loytsa laamoteedda diraw kesaadda. Shin ta soo misiletuwaa neeni ayaw wuu'aadii?» yaageedda.

31 Yaak'oobi Laabaana, «Neeni ne naanaa taappe wolk'k'an wotsa akkaninttonne gaade k'oppeedda dirawunne yayyeedda diraw, hawaadan ootsaad. 32 Shin ne soo misiletuwaa oyk'k'eedda asaa oonanne neeni demmooppe, he uray siifetto! Newaa gideeddawe ta matan beettintto, nu dabbatuwaa sintsan koya; newaa gidooppe akka» yaageedda; ayaw gooppe, Yaak'oobi Raaheela he soo misiletuwaa wuu'eeddawaa eribeenna.

33 Hewaa diraw Laabi Yaak'ooba dunkkaaniyaa giddo, Liya dunkkaaniyaa giddon laa"u k'oomatuwaa dunkkaaniyaa giddo geleedda; shin ayinne demmibeenna. Liya dunkkaaniyaappe kesiide, Raaheeli dunkkaaniyaa geleedda. 34 Raaheela soo misiletuwaa akkaade, gaaluwaa kooraa garssan k'osaade, Aa bolla uttaaddu. Laabi dunkkaaniyaan de'iyaawaa ubbaa bulluuk'k'i koyeedda; shin ayinne demmibeenna. 35 Raaheela bare aawuwaa, «Ta godaw, taana hank'k'etsoppa; taani new ek'k'ana danddaykke; taw piilay yi utteedda» yaagaaddu. I koyeedda; shin soo misiletuwaa demmibeenna.

36 Yaak'oobi Laabaana hank'k'ettiide wok'k'aseedda; Yaak'oobi Laabaana, «Taani ayaa bayzaadittaa? Hawaa neeni taana kaallanaw, taani ootseedda nagaray ayee? 37 Ha"i neeni ta miishshaa ubbaa bulluk'k'aadde koyaadda; ne soo miishshaappe ayaa demmaad? Unttunttu nu laa"uwaa gidduwaan pirddana mala, ta dabbatuwaa sintsaaninne ne dabbatuwaa sintsaan hawaan wotsa.

38 «Taani neenana laatamu laytsaa kumentsaa de'aad; ne dorssaykka ne deeshshaykka boshetibeenna; woy ne wudiyaappe s'abootiyaa mabeykke. 39 Do'ay mentseeddawaanne new ahabeyikke; shin hewaa taanan paydaad. Gallassi wuu'etteeddawaa woy k'amma wuu'etteeddawaa taana c'igissaadda. 40 Gallassaa suuluu, k'amma meeguu taana k'oheedda; gem"ishuu taappe d'ayeedda. 41 Taani hawaadan ne soon laatamu laytsaa de'aad; tammanne oyddu laytsaa ne laa"u mac'c'a naanaa dirawunne usuppun laytsaa ne wudiyaa diraw new ootsaadde de'aad; shin neeni ta dirgguwaa tammu gede laammaadda. 42 Ta aawuwaa S'oossay, Abrahaame S'oossay, Yisaak'i yayyeeddawe taananna gidibeennawaa gidintto, sid'e baynnan neeni taana mela kushe kessa yeddaadda; shin S'oossay ta tuggaanne ta kushiyaa oosuwaa be'iide, zino k'amma neena seereedda» yaageedda.

Yaak'oobinne Laabi C'aak'k'eteedda C'aak'uwaa

43 Laabi Yaak'ooba, «Machatuu ta mac'c'a naanaa; naanaykka ta naanaa; wudiikka ta wudiyaa; neeni be'iyaa ubbay tawaa. Hachche ha mac'c'a naanaa tawanttu bollanne unttunttu yeleedda naanaa bolla ayaa ootsanaw danddayayitaa? 44 Ha"i haaya; neeninne taani c'aak'uwaa c'aak'k'etoytte; hewe neeppenne taappe gidduwaan markka gido» yaageedda.

45 Hewaa diraw Yaak'oobi itti shuchchaa akkiidde tuussaadan esseedda. 46 I bare dabbotuwaa, «Shuchchaa shiishshite» yaageedda; unttunttu shuchchaa shiishshiide keeleeddinno; he keelaa lank'k'iyaan meeddino. 47 Laabi he keelaa, Yigaari-Sahaaduta* giide suntseedda; k'ay Yaak'oobi Aa C'imeedda giide suntseedda. 48 Laabi, «Ha keelay neeppenne taappe gidduwaan hachche markka» yaageedda. Hewaa diraw Aa suntsay C'imeedda geetetteedda.

49 K'ay I he shuchchaa tuussaa Mis'ip'p'a† giide suntseedda; ayaw gooppe, Laabi, «Nuuni ittuu ittuwaappe haakkiide de'iyaa wode, Med'inaa Goday ne gidduwaaninne ta gidduwaan gidiide naago. 50 Neeni ta mac'c'a naanaa naak'k'ooppe, woy neeni ta mac'c'a naanaa bolla hara machatuwaa akkooppe, nuunana ha"i ooninne baynnawaa gidooppenne ne gidduwaaninne ta gidduwaan S'oossay markka gidiyaawaa hassaya» yaageedda.

51 Laabi k'aykka Yaak'ooba, «Keeleteedda shuchchay hawesh; k'ay taani ne gidduwaaninne ta gidduwaan esseedda shuchchaa tuussay hawesh. 52 Taani ha keelaappe neena genanaw neekko aad'd'enaaddan, neenikka taana genanaw ha keelaappenne ha shuchchaa tuussaappe aad'd'enaaddan, ha keelaynne ha shuchchaa tuussay markka. 53 Abrahaame S'oossay, Naakoora S'oossay, unttunttu aawuwaa S'oossay, nu gidduwaan I pirddo» yaageedda. Yaak'oobi bare aawuu Yisaak'i Yayyeeddawaa suntsaan c'aak'k'eedda. 54 Yaak'oobi deriyaa bollan yarshshuwaa yarshsheedda; bare dabbotuwaakka k'umaa maanaw s'eeseedda. Unttunttu miide deriyaa bollan ak'eedino.

55 Wonttetsa gallassi guuran Laabi denddiide, bare naanaa naanaanne bare mac'c'a naanaa yereedda; k'ay unttuntta anjjeedda. Bare soo simmeedda.

32

Yaak'oobi Eesaanna Gaketanaw Giigeedda

1 Yaak'oobi denddiide bare ogiyaa biishshin, S'oossaa kiitanchchatuu aanana gaketeeddino. 2 Yaak'oobi unttuntta be'eedda wode, «Hawe S'oossay ak'iyaa sa'aa» yaagiide, he sa'aa Maahinayma* giide suntseedda.

3 Yaak'oobi Se'iira giyaa sa'aan, Eedooma biittan de'iyaa bare ishaa Eesaakko kiitaa bareppe sintsaw kiitteedda. 4 I unttuntta hawaadan yaagiide azazeedda; «Hinttenttu ta godaa Eesaw gaanawe hawaa; ‹Ne k'oomay Yaak'oobi, «Taani Laabaana matan de'aadde hanno gakkanaw gam"aad. 5 Taw miizzaynne harii, dorssaynne deeshshay, attuma k'oomatuunne mac'c'a k'oomatuu de'iino; ha"i taani ha kiitaa ta godaa sintsaan nashettana mala kiittaad» yaageedda› yaagite» yaageedda.

6 Kiitetteeddawanttu Yaak'oobakko simmiide Aa, «Nuuni ne ishaa Eesaakko beeddo; ha"i I k'ay neenana gaketanaw yee; aanana oyddu s'eetu Asay de'ee» yaageeddino.

7 Yaak'oobi yayyiide batibateedda; barenana de'iyaa asaa laa"u c'itan shaakkeedda; k'ay bare dorssaa, deeshshaa, miizzaanne gaaluwaa laa"u c'itan shaakkeedda. 8 I, «Eesay yiide itti c'itaa oliyaawaa gidooppe, atteeda c'uguu kessi akkooppenne» yaagiide k'oppeedda.

9 He wode Yaak'oobi hawaadan yaagiide woosseedda; «Abeet Med'inaa Godaw, ta aawuwaa Abrahaame S'oossaw, ta aawuwaa Yisaak'a S'oossaw, taana, ‹Ne gadiyaa, ne dabbotuwaakko simma; taani new lo"obaa ootsana› geeddawoo, 10 neeni ne k'oomaw ootseedda keekkatetsawunne tumatetsaw ubbaw taani bessenawaa. Taani ha Yorddaanoosa Shaafaa pinneedda wode, taw itti s'am"aa s'alalay de'ee; shin ha"i taani laa"u c'ugo gidaaddi. 11 Taani neena woossay; ta ishaa Eesaa kushiyaappe taana ashsha; ayaw gooppe, I yiide, taananne mac'c'awantta unttunttu naanatuwaakka d'ayssanawenttonne gaade yayaad. 12 Shin neeni taana, ‹Taani new tumu lo"obaa ootsana; taani ne zeretsaanne paydanaw danddayettenna abbaa shafiyaa keeshshaa ootsana› geeddawaa k'oppa» yaageedda.*

13 He gallassaa k'amma I yan ak'eeda; barew de'iyaawaa ubbaappe bare ishaa Eesaw immiyaawaa k'oriide keseedda; 14-15 I kesseeddawanttu laa"u s'eetu mac'c'a deeshshatuwaanne laatamu deeshsha koletuwaa, laa"u s'eetu mac'c'a dorssatuwaanne laatamu dorssaa koletuwaa, hattamu d'antsiyaa gaalotuwaa unttunttu maratuwaanna, oytamu mac'c'a miizzatuwaa, tammu korumaa booratuwaa, laatamu mac'c'a haretuwaanne tammu attuma haretuwaa. 16 Hawantta wudiyaan wudiyaan shaakki, bare k'oomatuwaa kushiyaan wotsiide, bare k'oomatuwaa, «Taappe sintsaw biide, wudiyaa wudiyaappe haakuwaan haakuwaan laaggite» yaageedda.

17 Sintsan kaaletsiyaawaa, «Ta ishay Eesay neenana gaketiide neena, ‹Neeni oossee? Neeni hak'a bay? Ne sintsan de'iyaa mehiyaa ubbay oossee?› yaagiide oochchiyaawaa gidooppe, 18 neeni aw, ‹Hawanttu ne k'oomaa Yaak'oobawaa; unttunttu ta godaa Eesaw immanaw yeddeeddawantta; k'ay ikka nuuppe guyyenna yide'ee› yaaga» yaagiide azazeedda.

19 K'ay I laa'entsa heezzantsuwaan wudiyaa kaalliyaa haratuwaa ubbatuwaa hawaadan azazeedda; «Hinttenttu Eesaanna gaketiyaa wode, hanniidankka giita; 20 ‹Ne k'oomaa Yaak'oobi nuuppe guyyenna yide'ee› geenan aggoppite» yaageedda. Ayaw gooppe I, «Taani taappe sintsaw immanaw kiitteeddawaan Aa doshissana; ooni erii, hewaappe guyye taani aanana gaketiyaa wode, I taana mokki akkanenttonne» yaagiide k'oppeedda. 21 Hewaa diraw bare immiyaawaa bareppe sintsaw yeddeedda. Shin I bare huup'iyaw he gallassi k'amma yan ak'eeda.

Yaak'oobi S'oossanna Baas'eteedda

22-23 He gallassi k'amma Yaak'oobi denddiide, bare laa"u machatuwaa, bare laa"u k'oomatuwaanne bare naanaa tammanne ittatuwaa akkiidde, Yaabook'a giyaa pinuwaa gakkeedda; I unttuntta shaafaa pintseedda; barew de'iyaawaa ubbaakka pintsiide yeddeedda; 24 shin Yaak'oobi barekka atteedda.*

He wode itti Asay sa'ay wonttana gakkanaw aanana baas'eteedda. 25 He Asay Aa s'oonanaw danddayibeenawaa be'eedda wode, Yaak'oobaw muk'k'eechchaa mek'etsaa bochcheedda; Aa muk'k'eechchaa mek'etsay kes wod'd'eedda. 26 Yaatina bitanii Aa, «Sa'ay wontteedda diraw, taana yedda» yaageedda.

Shin Yaak'oobi Aa, «Neeni taana anjjenan taani neena yeddikke» yaageedda.

27 Bitanii Aa, «Ne suntsay oonee?» yaagiide oochcheedda.

I, «Yaak'ooba» yaagiide zaareedda.

28 Bitanii Aa, «Hawaappe sintsaw ne suntsay Israa'eeliyaa† geetettooppe attina, Yaak'ooba geetettoppo; ayaw gooppe, neeni S'oossaananne asaana baas'etaade s'oonaadda»* yaageedda.

29 Yaak'oobi Aa, «Ne suntsay oonee?»* yaagiide oochcheedda.

Shin bitanii, «Neeni ta suntsaa ayaw oochchay?» yaageedda giide Aa anjjeedda.

30 Hewaa diraw Yaak'oobi he sa'aa P'iini"eela‡ giide suntseedda; ayaw gooppe I, «Taani S'oossaa bazzuwaan s'eellaad; gidooppenne taani pas'a ataad» yaageedda. 31 I P'iini"eelappe denddiyaa wode, Aa bolla s'alk'k'ii doleedda. I bare muk'k'eechchaa mek'etsaa diraw dooggee. 32 Yaak'ooba muk'k'eechchaa ashuwaa matan bosheteedda diraw, Israa'eeliyaa Asay mehiyaa muk'k'eechchaa ashuwaa hachche gakkanaw meenna.

33

Yaak'oobi Eesaanna Gaketteedda

1 Yaak'oobi d'ok'k'u gi s'eelliide, Eesay bare oyddu s'eetu asaana yiyaawaa be'eedda. Hewaa diraw naanaa Liyiw, Raaheeliwunne laa"u k'oomatuwaakko shaakkeedda. 2 K'oomatuwaanne unttunttu naanaa sintsan, Liyonne I naanaa unttunttu geeduwaan, Raaheelonne Yooseefa wurssetsan wotseedda. 3 Shin I bare huup'iyaw sintsaw aad'd'iide, bare ishaakko matiidde, sa'aa gakki gakkiide laappun kaala goynneedda.

4 Shin Eesay aanana gaketanaw wos's'iide, Aa k'ood'iyaa k'oommi yereedda. Unttunttu yeekkeeddino. 5 Yaatina Eesay d'ok'k'u gi s'eelliide, machatuwaanne naanaa be'eedda; I, «Ha neenana de'iyaawanttu oonee?» yaagiide oochcheedda.

Yaak'oobi, «Unttunttu S'oossay ne k'oomaw keekatetsaan immeedda naanaa» yaageedda. 6 K'oomatuu barenttu naanatuwaanna shiik'iide goynneeddinno. 7 Hewaappe guyye, Liyanne izi naanay yiide goynneeddinno; wurssetsaan Yooseefonne Raaheela yiide goynneeddinno.

8 Eesay, «Ha sintsan taananna gaketeedda wudii ubbay k'ay ayee?» yaagiide oochcheedda.

I, «Ta godaw, hewe taani ne sintsaan nashettanaassa» yaageedda.

9 Shin Eesay, «Ta ishaw, taw darobay de'ee; newe neessa gido» yaageedda.

10 Yaak'oobi, «Tuytti, ha"i taani ne sintsaan nashshetteedawaa gidooppe, ha taani immiyaawaa taappe akka. Neeni taana mokka akkeedda diraw, taani ne deemuwaa be'iyaawe S'oossaa deemuwaa be'iyaawaa mala. 11 Taani new aheedda ha imuwaa akka; ayaw gooppe, S'oossay keekiidde immina, taw besseedda» yaageedda. Yaak'oobi shoobiyaa toleedda diraw, Eesay hewaa akkeedda.

12 Hewaappe guyye Eesay, «Ane dendda; nu ogiyaa boytte; taani neenana ittippe baana» yaageedda.

13 Shin Yaak'oobi Aa, «Ta godaw, naanay shuga gidiyaawaa eraasa; k'ay taani barenttu galo maratuwaa d'antsiyaa dorssatuwaanne miizzaa naagana koshshee; Asay unttunttu itti gallassaa dirbbissi laaggooppe, mehiyaa ubbay hayk'k'ana. 14 Hewaa diraw, ta godaw, ne k'oomaappe sintsataade ba; taani Se'iiran ta godaa gakkanaw, ta sintsaan de'iyaa mehiyaa hemetaa keenaanne naanaa hemetaa keenaa loddan kaallana» yaageedda.

15 Eesay Aa, «Yaatooppe taani ta asaappe amareedawaa new ashshay» yaageedda.

Shin Yaak'oobi Aa, «Hewe ayissee? Taani ta godaa sintsaan nashshettiyaawe taw gidana» yaageedda.

16 Hewaa diraw Eesay he gallassi ogiyaan geliide, Se'iira simmeedda. 17 Shin Yaak'oobi Sukkoota beedda; yan barew golliyaa kees's'eedda; bare mehetookka daasiyaa daaseedda. Hewaa diraw he sa'aa Sukkoota* giide suntseedda.

18 Yaak'oobi Masp'p'es'oomiyaappe simmeedda wode, Kanaane biittan de'iyaa Sekeeme giyaa katamaa sarotetsaan gakkeedda; I he katamaw bazzuwaan utteedda. 19 Bare dunkkaaniyaa d'ogeedda gadiyaa Shekeema aawuwaa Hamoora naanatuwaappe s'eetu s'agaraa biran shammeedda.* 20 Yan yarshshiyaa sa'aa kees's'iide Aa, «S'oossaa, Israa'eeliyaa S'oossaa» giide suntseedda.

34

Shekeeme Diino Horeedda

1 Liya Yaak'oobaw yeleedda naatta Waana, he wode he gadiyaa mac'c'awantta be'anaw kesaaddu. 2 He gadiyaa mooddiyaa Hiwiyaa Hamoora na'aa Shekeeme izo be'iide, izo hori afiide bayzzeedda. 3 Aa wozanay Yaak'ooba naatto Diino amotteedda; I izo siik'eedda; iziw lo"iyaawaa haasayeedda. 4 Shekeeme bare aawuwaa Hamoora, «Taw ha naatto machchetetsaw oochchaarikki» yaageedda.

5 Yaak'oobi bare naatta Diinaa bayeeddawaa sisiyaa wode, Aa attuma naanay woran mehiyaanna de'ino; hewaa diraw unttunttu gakkanaw c'o"u geedda.

6 Hewaappe guyye, Shekeema aawuwaa Hamoori Yaak'oobanna haasayanaw yeedda. 7 Yaak'ooba attuma naanay hewaa siseedda saanna woraappe yeeddino; unttunttu kayyotteeddinonne hank'k'eteeddino; ayaw gooppe, Shekeeme Yaak'ooba naatto hori afiide bayzziyaawaa, Israa'eeliyaa bolla pokkobaa, ootsanaw bessenabaa ootseedda.

8 Shin Hamoori unttuntta, «Ta na'ay Shekeeme hinttenttu naattiw darssi dagammeedda; hayyanaa izo aw machchetetsaw immeerikkitee! 9 Nuunana akettitenne gelettite; hinttenttu mac'c'a naanaa nuw immite; nu mac'c'a naanaanne hinttenttoo akkite. 10 Hinttenttu nu giddon uttanaw danddayiita; biittay loytsi aaka; aan de'ite; zal"ite; aan mas'uwaa demmite» yaageedda.

11 He wode Shekeeme Diini aawuwaanne I ishatuwaa, «Taani hinttenttu sintsaan nashettooppe, hinttenttu oochchiyaawaa ayaa gidooppenne immana. 12 Hinttenttu mishira naattiw immiyaawaanne c'ilooshshaa hinttenttu koyowaa keeshshaa darissiide taana oochchite; taani hinttenttu taana oochcheeddawaa ayaanne immana; shin taani akkanaaddan naatto taw immeerikkitee!» yaageedda.

13 Barenttu michchato Diino Shekeeme tunisseedda diraw, Yaak'ooba attuma naanay Shekeemawunne Aa aawuwaa Hamooraw wordduwaa odeeddino; 14 unttuntta hawaadan yaageeddino; «Nuuni hewaa mallaa ootsana danddayokko; nuuni nu michchato k'as's'arettibeenna asaw immokko; hewe nuuna kawushshiyaawaa. 15 Nuuni hinttenttu ittibaa ootsooppe hinttenttoo, ‹Eeno› gaana; hewe ayee gooppe, hinttenttu gadiyaa attuma Asay ubbay k'as's'arettiide nuunaadan hanooppe, 16 nuuni nu mac'c'a naanaa hinttenttoo immanaw ‹Eeno› gaana; hinttenttu mac'c'a naanaakka nuw akkana. Nuuni hinttenttu giddon uttiide, hinttenana itti asaa gidana. 17 Shin hinttenttu k'as's'arettanaw eeno geenawaa gidooppe, nuuni nu michchato akkiidde baana» yaageeddino.

18 Unttunttu geeddawe Hamoorawunne Aa na'aa Shekeemaw lo"a malateedda. 19 He wodallay, bare aawuwaa gollen de'iyaa ubbaappe aad'd'i bonchchetteeddawe, Yaak'ooba naattin nashetteedda diraw, unttunttu geeddawaa ootsanaw gam"ibeena. 20 He wode Hamoorinne Aa na'ay Shekeeme barenttu katamaa gutaraa biide, barenttu katamaa asaw hawaadan yaagiide odeeddino; 21 «Ha asatuu nuunana siga; unttunttu nu biittan de'iinonne zal"iino; biittay loytsi aaka. Unttunttu mac'c'a naanaakka nuuni akkana; unttunttukka nu mac'c'a naanaa akkana. 22 Shin nuunana unttunttu itti asaadan de'anaw nuuni ittibaa mayettanaw koshshee; hewenne, unttunttu k'as's'aretteeddawaadan nu attuma Asay ubbay k'as's'arettanawaa. 23 Nuuni hewaadan ootsooppe, unttunttu miizzay, unttunttu mas'uunne unttunttu hara mehii ubbay nuwaa gidennee? Hewaa diraw ane nuuni unttunttu giyaawaa eeno goytte; unttunttukka nu giddon de'ana» yaageeddino.

24 Katamaa gutaraa shiik'eedda asatuu ubbay Hamoorawunne Aa na'aa Shekeemaw, «Eeno» geeddino. Yaatina he katamaa attuma asatuu ubbay k'as's'aretteeddino.

25 Heezzentso gallassi, unttunttu ubbay barenttu k'as's'araa madutsan saketi de'ishshin, Yaak'ooba attuma naanatuwaappe laa"uu, Simooninne Leewii, Diini ishatuu, barenttu mashshaa akkiidde, ooninne erennan katamaa geliide, attuma asatuwaa ubbaa wod'eeddino. 26 Hamooranne Aa na'aa Shekeema mashshaan wod'iide, barenttu michchato Diino Shekeema golliyaappe akkiidde afeedino. 27 Yaak'ooba attuma naanay he anhatuwaa bolla geliide, barenttu michchato Diino tunisseedda katamaa bonk'k'eeddino. 28 Unttunttu dorssaa wudiyaa, miizzaa wudiyaa, hariyaa, katamaa giddon de'iyaawaanne gas'an de'iyaawaa ubbaa akkeeddino. 29 Unttunttu mas'uwaa ubbaa, unttunttu naanaa ubbaanne machatuwaa ubbaa omoodeeddino; gollen de'eeddawaa ubbaa bonk'k'eeddino.

30 Yaak'oobi Simoonanne Leewiyaa, «Hinttenttu ta bolla metuwaa ahi kichcheedditta; ha gadiyaan de'iyaa Kanaanatuunne Parzzetuu taana is's'anawantta; nuuni payduwaan guutsa; unttunttu ittippe gidiide ta bolla denddooppe, taaninne ta soo Asay d'ayana» yaageedda.

31 Shin unttunttu, «Yaatina I nu michchato sharmus'aadan ootsana bessii?» yaageeddino.

35

Yaak'oobi Beeteele Simmeedda

1 S'oossay hewaappe guyye Yaak'ooba, «Denddaade pude Beeteele baade yan de'a. Neeni ne ishaa Eesaappe bak'atiyaa wode new k'onc'c'eedda S'oossaw yan yarshshiyaa sa'aa kees's'a» yaageedda.*

2 Yaak'oobi bare soo asaanne barenana de'iyaawantta ubbaa, «hinttenttu gidduwaan de'iyaa allaga S'oossatuwaa misiletuwaa diggite; hinttenttu bollaa geeshshite; hinttenttu mayuwaanne laammite. 3 Ane denddiide, pude Beeteele boytte; ta metuwaa gallassi taana siseedda, taani beedda sa'aan ubbaan taananna gideedda S'oossaw, taani yan yarshshiyaa sa'aa kees's'ana» yaageedda. 4 Hewaa diraw unttunttu barenttoo de'iyaa allaga s'oossatuwaa misiletuwaa ubbaanne barenttu haytsaan de'iyaa gudichchaa ubbaa Yaak'oobaw immeeddino; Yaak'oobi hewantta Sekeeman de'iyaa wolaa garssan moogeedda.

5 Hewaappe guyye, Yaak'oobinne Aa attuma naanay denddiide biishshin, itti uraynne unttuntta oyk'k'anaw kaallibeenna; ayaw gooppe, unttunttu biishshin, unttunttu yuushshuwaan de'iyaa katamaa asaa ubbaa bolla S'oossaa dagamay wod'd'eedda.

6 Yaak'oobinne aanana de'iyaa Asay ubbay Kanaane gadiyaan de'iyaa (Beeteele giyaa) Looza gakkeeddino. 7 Yan I yarshshiyaa sa'aa kees's'eedda; I he sa'aa El-Beeteele giide suntseedda; ayaw gooppe, I bare ishaappe bak'atiide biyaa wode, S'oossay aw k'onc'c'eedda sa'ay hewaa.

8 Ribik'o dichchiyaa Deboora yan hayk'k'aaddu; Beeteeleppe hirkkinna de'iyaa wolaa garssan iza moogettaaddu; hewaa diraw he mitsaa suntsay Yeekuwaa Wolaa geetetteedda.

9 Yaak'oobi Masp'p'es'oomiyaappe simmeeddawaappe guyye, S'oossay aw zaaretsi k'onc'c'iide, Aa anjjeedda; 10 S'oossay Aa, «Ne suntsay Yaak'ooba; shin hawaappe sintsanaw neeni ubbakka Yaak'ooba geetettakka; ne suntsay israa'eeliyaa gidana» yaagiide I Aa israa'eeliyaa suntseedda.*

11 K'ay S'oossay Yaak'ooba, «Taani Ubbaa Danddayiyaa S'oossaa; neeni yeletta; c'oratta; kawutetsatuunne kawutetsaa Asay neeppe kessana; kaatetuukka ne gulbbataappe kessana.* 12 Taani Abrahaamewunne Yisaak'aw immeedda biittaa, k'ay new immay; neeppe guyyenna taani ha biittaa ne zeretsaw immana» yaageedda. 13 Hewaappe guyye, S'oossay aanana haasayeedda sa'aappe pude kesseedda.

14 Yaak'oobi S'oossay barenana haasayeedda sa'aan shuchchaa essiide, Aa bolla ushshaa yarshshuwaa tigeedda; zayitiyaakka bolla tigeedda.* 15 Yaak'oobi S'oossay barenana haasayeedda sa'aa «Beeteele» giide suntseedda.

Raaheelinne Yisaak'a Hayk'k'uwaa

16 Unttunttu hewaappe guyye, Beeteeleppe denddeeddino. Unttunttu Efiraataa gakkanaw laafaa ashshiyaa wode, Raaheelo yeluu oyk'k'eedda; yeluwaan iza loytsa waayettaaddu. 17 Yeluu izo waayisseedda wode izo yelissiyaana, «Yayyoppa; hawekka attuma na'aa» yaagaaddu. 18 Shin iza hayk'k'aadde, shemppu kesishshin, bare na'aa Been"oona* suntsaaddu; shin Aa aawuu Aa Biiniyaama† suntseedda.

19 Hewaappe guyye, Raaheela hayk'k'a bashaaddu; Beeteleeme giyaa Efiraataa afiyaa ogiyaa doonaan moogettaaddu. 20 Yaak'oobi izi duufuwaan hawulttiyaa shuchchaa esseedda; he hawulttii hachche gakkanaw Raaheeli duufuwaa erissee.

21 Israa'eelii hewaappe denddiide, Edera gimbbiyaappe hefintsaan bare dunkkaaniyaa tokkeedda. 22 Israa'eelii he gadiyaan de'ishshin, Roobeeli biide, bare aawoo yeleedda k'oomatti Baalina giseedda. Israa'eelii ha yewuwaa siseedda.*

Yaak'ooba attuma naanay tammanne laa"a. 23 Liya naanay Yaak'ooba bayira na'aa Roobeela, Simoona, Leewa, Yihudaa, Yisaakooranne Zaabiloona. 24 Raaheeli attuma naanay Yooseefanne Biiniyaama. 25 Raaheeli danggaas'iratti Baali attuma naanay Daananne Nifttaaleema. 26 Liya danggaas'iratti Zilppi attuma naanay Gaadanne Aaseera. Hawanttu Masp'p'es'oomiyaan Yaak'oobaw yeletteedda Aa attuma naanaa.

27 Yaak'oobi (Kebroona giyaa) K'iriyaati-Arbba'a matan Maamiren de'iyaa, bare aawuwaa Yisaak'a soo yeedda; he sa'ay kase Abrahaamenne Yisaak'i de'eedda sa'aa.* 28 Yisaak'i s'eetanne hosppun tammu laytsaa de'eedda; 29 I daro wodiyaa de'iide, lo"o c'imi hayk'k'iidde bare mayzzan gaketeedda. Aa naanay Eesaynne Yaak'oobi Aa moogeeddino.

36

Eesaa Yeletaa

(36:1-43; 1 Od. 1:34-37)

1 Eedooma giyaa Eesaa yeletay hawaappe kaalliide s'aafetteeddawaa. 2 Eesay Kanaane biittaa mac'c'a naanatuwaappe barew machchetuwaa akkeedda; unttunttune Hiitiyaa Eloona naatto Aado, Hiiwiyaa S'ibaa'oona na'ay Aani yeleedda Oholiibaamonne.* 3 Isimaa'eela naatto, Nabaayoota michchato Baasemaato.* 4 Aada Eesaw Elifaaza yelaaddu; Baasemaatakka Ra'u'eela yelaaddu; 5 Oholiibaama Ya'uusha, Yaa'ilaamanne K'oraaha yelaaddu; Kanaane gadiyaan Eesaw yeletteedda attuma naanay hawantta.

6 Eesay bare machchetuwaa, bare attuma naanaanne mac'c'a naanaa, bare soo asaa ubbaa, bare miizzatuwaanne bare mehiyaa ubbaa Kanaane gadiyaan I mooddeeddawaa ubbaa akkiidde, bare ishaa Yaak'oobappe haakkiyaa gadiyaa beedda. 7 Unttunttu mas'uu dareedda diraw, unttunttu ittippe de'anaw danddayibeykkino; unttunttu mehii dareedda diraw, unttunttu de'iyaa biittay unttunttu mehiyaw gidanaw danddayibeenna.

8 Yaatina Eedooma giyaa Eesay Se'iira giyaa gezziyaan utteedda.

9 Se'iira gezziyaan de'eedda Eedoomatuwaa aawuwaa Eesaa yeletay hawaappe kaalliide s'aafetteeddawaa. 10 Hawe Eesaa attuma naanaa suntsaa; hewanttunne Eesaa machchatti Aadi na'aa Elifaazanne Eesaa machchatti Baasemaati na'aa Ra'u'eela.

11 Elifaaza naanay Temaana, Omaara, S'afa, Ga'itaamanne K'anaaza. 12 K'ay Timinaa'a Eesaa na'aa Elifaazaw k'oomatuwaa; iza Elifaazaw Amaaleek'a yelaaddu. Hawanttu Eesaa machchatti Aadi na'aa naanaa.

13 Ra'u'eela attuma naanay Nahaata, Zaraaha, Shammanne Miizaa; hawanttu Eesaa machchatti Baasemaati na'aa naanaa.

14 S'ibaa'oona na'ay Aani yeleedda Oholiibaama attuma naanay hawantta; iza Eesaw Ya'uusha, Yaa'ilaamanne K'oraaha yelaaddu.

15 Eesaa yeletaa kaappatuu hawaappe kaalliide s'aafetteeddawantta. Eesaw bayira na'aa Elifaaza attuma naanay, kaappuwaa gideeddawanttu Temaana, Omaara, S'afa, K'anaaza, 16 K'oraaha, Ga'itaamanne Amaaleek'a; Eedooma biittan Elifaazi yeleedda kaappatuu hawantta; hawanttu ubbay Aadi na'aa naanaa.

17 Eesaa na'aa Ra'u'eela attuma naanay, kaappuwaa gideeddawanttu Nahaata, Zaraaha, Shammanne Miizaa; Eedooma biittan Ra'u'eeli yeleedda kaappatuu hawantta; unttunttu Eesaa machchatti Baasemaati na'aa naanaa.

18 Eesaa machchatti Oholiibaami attuma naanay, kaappuwaa gideeddawanttu Ya'uusha, Yaa'ilaamanne K'oraaha; unttunttu Aana naatti, Eesaa machchatti Oholiibaamippe yeletteedda kaappatuwaa.

19 Eedooma giyaa Eesaa attuma naanay hawantta; unttunttu kaappatuukka hawantta.

Se'iira Yeletaa

(1 Od. 1:38-42)

20 Eedooma gadiyaan de'iyaa Hooriyaa Se'iira attuma naanay hawaappe kaalliide s'aafetteeddawantta; hewanttukka Los'aana, Shobaala, S'ibaa'oona, Aana, 21 Dishoona, Es'eeranne Dishaana; hewanttu, Eedooma gadiyaan de'iyaa Se'iira attuma naanay, Hooretuwaa kaappatuwaa.

22 Los'aana attuma naanay Hooranne Heemaama; Los'aana michchata Timinaa'o.

23 Shobaala attuma naanay Aaliwaana, Maanahaata, Eebaala, Shefanne Oonaama.

24 S'ibaa'oona attuma naanay Aayanne Aana; hawe Aani woran bare aawuwaa S'ibaa'oona haretuwaa heemiidde haatsaa bol"uwaa demmeeddawaa.

25 Aana na'ay Dishoona; naatta k'ay Oholiibaamo.

26 Dishoona attuma naanay Hemddaana, Eshibaana, Yitiraananne Karaana.

27 Es'eera attuma naanay Bilihaana, Za'iwaananne Ak'ana.

28 Dishaana attuma naanay Uus'anne Araana.

29 Hooretuwaa kaappatuu hawantta; Los'aana, Shobaala, S'ibaa'oona, Aana, 30 Dishoona, Es'eeranne Dishaana. Hawanttu Se'iira biittan barenttu yaran yaran shaaketteedda Hooretuwaa kaappatuwaa.

Eedooma Kaatetuwaa

(1 Od. 1:43-54)

31 Israa'eelan kaatii kawutanaappe kase Eedooma biittan kaateteedda kaatetu hawaappe kaalliide s'aafetteeddawantta.

32 Ba'oora na'ay Belaa'i Eedooman kaateteedda; Aa katamaa suntsay Dinaaba geetettee.

33 Belaa'i hayk'k'ina, Boos'irappe yeedda Zaraaha na'ay Yobaabi kaateteedda.

34 Yobaabi hayk'k'ina, Temaana biittaappe yeedda Hushaami kaateteedda.

35 Hushaami hayk'k'ina, Badaada na'ay Hadaadi, Midiyaama asaa moo'aabe gadiyaan s'ooneeddawe kaateteedda; Aa katamaa suntsay Awiita geetetteedda.

36 Hadaadi hayk'k'ina, Maasireek'appe yeedda Saamili kaateteedda.

37 Saamili hayk'k'ina, shaafaa matan de'iyaa Rahobootappe yeedda Shaa'uuli kaateteedda.

38 Shaa'uuli hayk'k'ina, Akiboora na'ay Ba'aalihanaani kaateteedda.

39 Akiboora na'aa Ba'aalihanaani hayk'k'ina, Hadaari kaateteedda; Aa katamaa suntsay Paa'u geetettee; Aa machata Mezaahaaba naatta Maas'ireeda yeleedda Mahes'aabi'eelo geetettaw.

40 Eesaa yeletaa kaappatuu barenttu yaran yaran, barenttu sa'aan ellekka barenttu suntsan suntsan hawantta; Timinaa'a, Aliwa, Yeteeta, 41 Oholiibaama, Eela, Piinoona, 42 K'anaaza, Temaana, Mibs's'aara, 43 Maagidi'eelanne Iraama. Hawanttu barenttu mooddiyaa biittan, barenttu de'iyaa sa'aan de'iyaa sa'aan Eedooma kaappatuwaa. Hawe Eesay, Eedoomatuwaa aawuwaa.

37

Yooseefanne Aa Ishatuwaa

(37:1—45:28)

1 Yaak'oobi bare aawuu de'eedda Kanaane biittan utteedda.

2 Yaak'ooba naanay haneeddabay hawaappe kaalliide s'aafetteeddawaa.

Yooseefo tammanne laappun laytsaa na'aa gideedda wode, bare aawoo hara machchetuwaappe, Baalippenne Zilppippe yeletteedda bare ishatuwaanna wudiyaa heeme. He wode I bare aawoo unttunttu ootseedda iitabaa odeedda.

3 Israa'eelii Yooseefa c'imiide yeleedda diraw, bare hara attuma naanaa ubbaappe aatsiide siik'ee. I aw alleek'k'eedda mayuwaa giigisseedda. 4 Aa ishatuu barenttu aawuu Aa unttunttuppe aatsiide siik'iyaawaa be'eedda wode, unttunttu Aa is's'iide, lo"o k'aalaa aw haasayanaw danddayibeykkino.

5 Yooseefo akumuwaa akumetiide, bare ishatoo odeedda; unttunttu Aa yaa darissiide is's'eeddino. 6 I unttuntta, «Taani akumeteedda akumuwaa sisite. 7 Nuuni gaden pochchiyaa k'achchishin, ta mirk'k'ii itti kutsaan denddiide sitti gi ek'k'ishshina, hinttenttu mirk'k'etuu yuuyyi aad'd'iide ta mirk'k'iyaw goynneeddinno» yaageedda.

8 Aa ishatuu Aa, «Neeni nu bollan kaatetana hanayiyee? Woy nuuna tumu mooddana hanayiyee?» yaageeddino. Unttunttu Aa akumuwaa dirawunne Aa oduwaa diraw, yaa darissiide is's'eeddino.

9 K'ay Yooseefo hara akumuwaa akumetiide, bare ishatoo odeedda; «sisite; taani hara akumuwaakka akumetaad. He akumuwaan away, aginaynne tammanne itti s'oolinttetuu taw goynniino» yaageedda.

10 Bare aawoonne bare ishatoo he akumuwaa odeedda wode, Aa aawuu Aa, «Hawe neeni akumeteedawe ayaa akumee? Tumu taani, ne daayanne ne ishatuu yiide, ne sintsaan sa'aan guufaniide new goynnaneyye?» yaagiide seereedda. 11 Aa ishatuu Aa k'anaateeddino; shin Aa aawuu ha yewuwaa bare wozanaan wotseedda.*

Ishatuu Yooseefa zal"eeddino

12 Itti gallassi Aa ishatuu Sekeema matan barenttu aawuwaa dorssaa heemanaw beeddino. 13 Israa'eelii Yooseefa, «Ne ishatuu Sekeeman wudiyaa heemiyaawaa eraasa. Haaya; taani neena unttunttukko kiittana» yaageedda.

Yooseefo, «Eeno» yaageedda.

14 I Aa, «Ba; ne ishatuwaanne wudii sara gidiyaawaa be'a; unttunttubaa taw odaasa» yaageedda. Aa Kebroona dilbbaappe kiitteedda.

I Sekeema beedda. 15 Yan dembbaa giddon yaa haa simerettishin, itti Asay Aa demmiide, «Laa ayaa koyay?» yaagiide oochcheedda.

16 I, «Ta ishatuwaa koyay; unttunttu wudiyaa heemiyaa sa'ay hak'anentto hayana taw odaarikkii!» yaageedda.

17 Bitanii, «Hawaappe denddi kichcheeddino; unttunttu, ‹Nuuni Dootaana beto› giishin sisaad» yaageedda. Hewaa diraw, Yooseefo bare ishatuwaa geeduwaa biide, unttuntta Dootaanan demmeedda.

18 Shin I haakuwaan de'ishshin, unttunttu Aa be'eeddino; I unttunttukko gakkennan de'ishshin, unttunttu Aa wod'anaw Aa bolla mak'etteeddinno. 19 Ittuu ittuwaa, «Be'ite! Akumuwaawu yee. 20 Haayite; Aa wod'iide, ha ollatuwaappe ittuwaa giddo yeggoytte. Hewaappe guyye, ‹Iita do'ay Aa meedda› yaagana; yaatiide Aa akumuu ahiyaawaa be'ana» yaageeddino.

21 Roobeeli hewaa siseedda wode, unttunttu kushiyaappe Aa ashshanaw koyiide, «Aa wod'enaan aggoytte. 22 Suutsaa gussoppite; Aa hinttenttu woran de'iyaa ha ollaa giddo olite; Aa bolla kushiyaa wotsoppite» yaageedda. Roobeeli hawaa Aa unttunttuppe ashshiide guyye Aa aawuwaakko yeddanaw geedda.

23 Yooseefo bare ishatuwaakko gakkeedda wode, I mayyeedda alleek'k'eedda mayuwaa aappe k'aari akkeeddino; 24 Aa afiide haatsay baynna mela ollaan yegeeddino.

25 Unttunttu barenttu k'umaa maanaw utti de'ishshin, Isimaa'eela asatuu Gibs'e baanaw Gala'aadeppe yiyaawantta d'ok'k'u giide be'eeddino; unttunttu barenttu gaaluwaan sawuwaa, balasaane giyaa d'aliyaanne karbbiyaa c'aani wotseeddino.

26 Yihuday bare ishatuwaa, «Nuuni nu ishaa wod'iide Aa suutsaa k'osiyaawaa gidooppe nuuna ayaa go"ii? 27 Haayite; Aa Isimaa'eelatoo zal"oytte; Aa bolla nu kushiyaa wotsokko; ayaw gooppe, I nu ishaa, nu ashuwaa» yaageedda. Aa ishatuu mayetteeddino. 28 Hewaa diraw Midiyaama biittaa zal"anchchatuu hewaanna aad'd'ishshin, Aa ishatuu Yooseefa ollaappe kessiide, Isimaa'eela asatoo laatamu s'agaraa biraan zal"eeddino. Unttunttu Yooseefa Gibs'e gadiyaa afeeddino.*

29 Roobeeli ollaakko simmiide, Yooseefo yan baynnawaa be'eedda wode, kayyotiide bare mayuwaa pooshsheedda. 30 I guyye bare ishatuwaakko biide, «Na'ay yan baawa; ha"i taani hak'a booshsha!» yaageedda.

31 Hewaappe guyye unttunttu Yooseefo mayuwaa akkiidde, deeshsha orggiyaa shukkiide, he suutsan naak'k'eeddino. 32 Alleek'k'eedda Aa mayuwaa barenttu aawuwaakko afiide Aa, «Nuuni hawaa demmeeddo; hawe ne na'aa mayenttonne ane s'eella» yaageeddino.

33 Mayuwaa I eriide, «Hawe ta na'aa mayuwaa! wora do'ay Aa mi diggeedda. Yooseefo tumukka dus's'ereti kichcheedda» yaageedda.

34 Yaak'oobi kayyottiidde, bare mayuwaa peed'eedda; bare s'eessan waaruwaa danc'c'iidde, bare na'aw daro gallassaa yeekkeedda. 35 Aa attuma naanaynne mac'c'a naanay ubbay Aa mintsetsanaw yeeddino; shin I minnenaan is's'iide, «tuytti, taani yeekkaadde ta na'aakko baade, duufuwaan gelana» yaagiide, Aa aawuu aw yeekkeedda.

36 He wode Miidiyaama biittaa asatuu Yooseefa Gibs'e kaatiyaa oosanchchaa P'oos'ifaaraw Gibs'en zal"eeddino; I naagiyaawanttu kaappuwaa.

38

1 He wode Yihuday bare ishatuwaappe shaakettiide, Adulaama giyaa kataman de'iyaa Hiira giyaa bitaniyaanna de'anaw beedda. 2 Yan Yihuday Shuu'a giyaa Kanaane naattinna gaketeedda; I izo akkeedda. 3 Iza aw shahaaraade attuma na'aa yelaaddu; Aa Eera suntsaaddu. 4 K'aykka shahaaro wode attuma na'aa yelaaddu; Aa Oonaana suntsaaddu. 5 K'ay gujjaadekka attuma na'aa yelaaddu; Aa Sheela suntsaaddu. Iza yeleeddawe Akiziiba giyaa biittaana.

6 Yihuday bare bayira na'aa Eeraw Ti'imaaro giyaa machchato immeedda. 7 Yihudaa bayira na'ay, Eeri, Med'inaa Godaa sintsaan iita asaa gidiyaa diraw, Med'ina Goday Aa wod'eedda.

8 Yihuday Oonaana, «Ne ishaa machchatikko gelaade, izo akka; ne ishaw na'aa yelaade Aa s'eesissa» yaageedda. 9 Shin Oonaani yelettiyaa naanay barewantta gidenawaa ereedda; hewaa diraw bare ishaa machchattinna gisiyaa wode awudenne, bare ishaw na'i yelettenna mala, bare zeretsaa biittan gussee. 10 I ootseeddabay Med'inaa Godaa sintsaan iitabaa gideedda diraw, Med'inaa Goday aakka wod'eedda.

11 Hewaappe guyye, Yihuday bare na'aa machchato Ti'imaaro, «Ta na'ay Sheeli dic'c'ana gakkanaw ne aawuwaa soo baade, am"etetsaan de'ashsha» yaageedda. Hewaa I ayaw geedde gooppe, ikka bare ishatuwaadan hayk'k'anenttonne giide hirggeedda diraassa. Hewaa diraw Ti'imaara baade bare aawuwaa soon de'aaddu.

12 Daro wodiyaappe guyye Yihudaa machata, Shuu'a naatta hayk'k'aaddu. Yihuday bare kayyuwaappe minetteedda wode, bare dorssaa isikiyaa meediyaa asatuwaakko Timina kesseedda; k'ay Aa lagge, Adulaamiyaa Hiiri aanana beedda.

13 Aasi Ti'imaaro, «Be'a; ne bolluu Yihuday, bare dorssatuwaa isikiyaa meedanaw Timina kesseedda» yaagiide odeedda. 14 Iza bare am"etetsaa mayuwaa k'aaraaddu; barena baletsanaw shaashiyaa akkaade gullottaaddu. Timina afiyaa ogiyaa doonaan de'iyaa Enayma katamaa penggiyaan uttaaddu. Hewaa iza ootseeddawe, Sheeli dic'c'i gakkinkka iza aw machchatto gidanaw imettabeennawaa ereedda diraassa.

15 Yihuday izo be'eedda wode, sharmus'atto giide k'oppeedda; ayaw gooppe, iza bare deemuwaa gullotta uttaaddu. 16 Bare na'aa machchato gidiyaawaa erennan de'iide, ogiyaa gas'aa iikko shiik'iide izo, «Taananna gisaarikii!» yaageedda.

Iza, «Taani neenana gisooppe, neeni taw ayaa immanii?» yaagaadde oochchaaddu.

17 I, «Taani ta wudiyaappe itti deeshsha maraa new yeddana» yaageedda.

Iza, «Neeni hewaa taw yeddana gakkanaw ayaa ootsanii?» yaagaaddu.

18 I, «Ayaa ootsoo?» yaageedda.

Iza, «Ne maatafaa wotsiyaa migiduwaa, Aa aatsiyaa sak'k'iyaanne ne kushiyaan de'iyaa gatimaa oytsa» yaagaaddu. I hewantta immiide, izina gisina, iza aw shahaaraaddu. 19 Iza hewaappe denddaade beeddawaappe guyye, bare gullotsaa shaashiyaa k'aaraade, bare am"etetsaa mayuwaa mayyaaddu.

20 Yihuday bare oytseeddawaa he mishiratippe zaari akkanaw deeshsha maraa bare laggiyaa Adulaama bolla iziw kiitteedda; shin I izo demmibeenna. 21 I he biittaa asaa, «Enayma kataman, ogiyaa doonaan utteedda sharmus'a mishirata hak'anee?» yaagiide oochcheedda.

Aasi, «Sharmus'a mac'c'aanna hawaan ubbakka baawa» yaageedda.

22 I Yihudaakko simmiide Aa, «Taani izo demmabeykke; hewaa bollakka he biittaa asay, ‹Sharmus'a mac'c'aanna hawaan ubbakka baawaa› yaageedda» yaageedda.

23 Yihuday, «Bare oyk'k'eeddawaa barew akku; hewe d'ayooppe, Asay nuuna miic'c'ana. Simmi taani iziw deeshsha maraa yeddaad; shin neeni izo demmabeykka» yaageedda.

24 Heezzu aginaa keeshshaappe guyye asay, «Ne na'aa machata Ti'imaara sharmus'aade shahaaraaddu» yaagiide Yihudaw odeedda.

Yihuday, «Izo kare kessiide taman s'uuggite» yaageedda.

25 Izo kare kessiyaa wode, «Taani shahaareeddawe ha miishshaa godaassa; be'a; ha maatafaa wotsiyaa migiduu, Aa aatsiyaa sak'k'iinne gatimay oowentto erana danddayooppe era» yaagaadde bare bolloo kiitaa kiittaaddu.

26 Yihuday he miishshatuwaa eriide, «Taappe iza s'illa; ayaw gooppe, taani izo ta na'aa Sheelaw immabeykke» yaageedda. Hewaappe guyye, I izina zaari gisibeenna.

27 Iza yelana haniyaa wode, izi uluwaan mantte attuma naanay de'iino. 28 Iza yelishiin, unttunttuppe ittuu bare kushiyaa keseedda; maarissiyaanna, «Be'ite; hawe koyro kesseedda» gaanaw zo'o k'unc'c'uutiyaa akkaade Aa kushiyaan k'achchaaddu. 29 Shin I bare kushiyaa guyye akkeedda wode, Aa ishay kesseedda; iza, «Neeni waana portsu gaade kesaadii!» yaagaaddu. Hewaa diraw, Paareesa* gaade Aa suntsaaddu. 30 Hewaappe guyye, Aa kushiyaan zo'o k'unc'c'uutii de'iyaa Aa ishay keseedda; Aa suntsay Zaaraaha† geetetteedda.

39

Yooseefanne P'oos'ifaara Machchatto

1 Isimaa'eela asatuu Yooseefa Gibs'e afi wotseeddino. Gibs'aawe P'oos'ifaari, kaatiyaa oosanchchatuwaappe ittuu, naagiyaawanttu kaappuu Yooseefa Isimaa'eeletuwaappe shammeedda.

2 Med'inaa Goday Yooseefonna de'ee; hewaa diraw, I ootsiyaawaa ubbaa aw injjeyeedda; yaatina bare godaa, Gibs'aawiyaa soon de'eedda.* 3 Med'inaa Goday aanana de'iyaawaanne Med'inaa Goday I ootseeddawaa ubbaa aw suurisiyaawaa P'oos'ifaari be'eedda wode, 4 Yooseefo Aa sintsaan nashetteedda; I aw kiitetteedda. P'oos'ifaari Aa bare golle asaa bolla suntseedda; barew de'iyaawaa ubbaa Aa kushiyaan wotseedda. 5 P'oos'ifaari bare gollen de'iyaawaa ubbaa bollanne bare mas'uwaa ubbaa bolla suntseedda wodiyaappe doommiide, Med'inaa Goday Gibs'e bitaniyaa golliyaa Yooseefo diraw anjjeedda. Med'inaa Godaa anjjuu P'oos'ifaara sooninne gaden de'eedda ubbabaa bolla wod'd'eedda. 6 Hewaa diraw barew de'iyaa ubbabaa Yooseefow sheed'd'eedda; I bare miyaa k'umaappe attina, ayinne k'oppenna.

Yooseefo geesanchanne malaa lo"o asaa. 7 Amareeda wodiyaappe guyye, Aa godaa machata Yooseefa s'eella be'aade, «Haaya; taananna gisa» yaagaaddu.

8 Shin I is's'eedda. Bare godaa machchatto, «Be'a; ta goday taw sheed'd'iide bare son de'iyaabaw ayawunne hirggenna; barew de'iyaawaa ubbaa ta kushiyaan wotseedda. 9 Ha son taappe gitatiyaawe ooninne baawa. Neeni Aa machchatto gidiyaa diraw ne s'alalaappe attina, ta goday taw immibeennabay baawa. Yaatina taani waataade hawaa mala daro iitabaa hanaade S'oossaa bolla nagaraa ootsoo?» yaageedda. 10 Iza ha yewuwaa hachche hachche Yooseefow odooppenne, I izina gisennan woy izi matan uttennan is's'eedda.

11 Itti gallassi I bare oosuwaa ootsanaw soo geliyaa wode, soo k'oomatuwaappe ooninne son baawa. 12 Iza Yooseefo afilaa oyk'k'aadde, «Taananna gisa» yaagaaddu. Shin I bare afilaa I kushiyaan yeggiide, sooppe kare wos's'iide kesseedda.

13 Yooseefo bare afilaa I kushiyaan yeggiide, sooppe kare wos's'i kesowaa iza be'eedda wode, 14 bare soo k'oomatuwaa s'eesaade unttuntta, «Be'ite; ta asinay aheedda ha Ibraawe bitanii taana baletsi diggiide ashsheeda; I taananna gisanaw hawaa geleedda; shin taani ta kooshshaa d'ok'k'issaade waassaad. 15 Taani waassina siseedda wode, I bare afilaa ta matan yeggiide, sooppe kare wos's'iide kesseedda» yaagaaddu.

16 Aa goday soo yaana gakkanaw iza Yooseefo afilaa bare matan wotsaaddu. 17 Hewaappe guyye, iza aw hawaadan yaagaadde odaaddu; «Hewe neeni nuw aheedda Ibraawe ayilii taananna gisanaw taakko geleedda; 18 shin taani ta k'aalaa d'ok'k'issaade waassowe, bare afilaa ta matan yeggiide, sooppe kare wos's'eedda» yaagaaddu.

19 Aa goday bare machata, «Ne ayilii taana hawaadan ootseedda» yaagaadde odeedda k'aalaa sisiide, hank'k'uwaan pentteedda. 20 Yooseefa A goday afiide, kaatiyaa k'ashuwaa sa'ay de'iyaa k'asho gollen yeggeedda.

21 Shin Yooseefo yan k'asho gollen de'iyaa wode, Med'inaa Goday aanana de'ee. I aw k'aretteedda; k'asho golle kaappuwaa sintsan aw nashshuwaa immeedda.* 22 Yaatina k'asho golle kaappuu k'ashuwaa asaa ubbaa Yooseefo kushiyaan wotseedda; hewaan oosettiyaawaa ubbaa ootsiyaawe Aa. 23 K'asho golle kaappuu Yooseefo kushiyaan de'iyaabaw ayawunne hirggenna; ayaw gooppe, Med'inaa Goday aanana de'ee; I ootsiyaawaakka ubbaa aw injjeyeedda.

40

Yooseefo K'ashuwaa Asatuwaa akumuwaa Billeedda

1 Amareeda wodiyaappe guyye, Gibs'e kaatew eessaa tigiyaawenne ukitsaa uukkiyaawe barenttu godaa Gibs'e kaatiyaa naak'k'eeddino. 2 Kaatii eessaa tigiyaawanttu kaappuwaanne ukitsaa uukkiyaawanttu kaappuwaa laa"uwaakka loytsi hank'k'etteedda. 3 Yooseefo k'ashetteedda k'asho gollen, naagiyaawanttu kaappuwaa son unttuntta wotseedda. 4 Naagiyaawanttu kaappuu unttuntta Yooseefow sheed'd'eedda; I unttunttoo ootsee. Unttunttu k'asho gollen amareeda wodiyaa utteeddino.

5 Gibs'e kaatiyaw eessaa tigiyaawenne ukitsaa uukkiyaawe, k'asho gollen de'iyaa laa"attuukka, itti k'amma dumma dumma akumuwaa akumeteeddino. K'ay akumotoo huup'iyaan huup'iyaan unttunttu biletsay de'ee. 6 Yooseefo wontta unttunttukko geleedda wode, kayyoti utteeddawantta be'eedda. 7 Hewaa diraw bare godaa soon barenana k'asho gollen de'iyaa kaatiyaa oosanchchatuwaa, «Hachche hinttenttu demuu ayaw d'umeedee?» yaagiide oochcheedda.

8 Unttunttu Aa, «Nuuni laa"u akumuwaa akumetteeddo; shin nuw biliyaawe d'ayeedda» yaageeddino.

Yooseefo unttuntta, «Akumuwaa biletsay S'oossawaa gidenneeyyee? Hinttenttu akumuwaa taw odite» yaageedda.

9 Eessaa tigiyaawanttu kaappuu bare akumuwaa Yooseefow hawaadan yaagiide odeedda; «Taani ta akumuwaan itti woyniyaa turaa ta sintsaan be'aaddi. 10 K'ay he woyniyaa turaw heezzu tashii de'ee. I maraa yeliide, c'iishshaa c'iishiide, wurc'c'uwaa wurc'c'eedda; wurc'c'unne teereedda. 11 Kaatiyaa wanc'c'ay ta kushiyaan de'ee; taani woyniyaa teeraa akkaade, kaatiyaa wanc'c'an gum"aade, he wanc'c'aa Aa kushiyaan wotsaad» yaageedda.

12 Yooseefo, «Hewaa birshshetsay hawaa; heezzu tashetuu heezzu gallassatuwaa. 13 Heezzu gallassaa gidduwaan kaatii neena dentsana; I neena kase ne suntsatetsaw zaarana; kase neeni eessaa tigiyaa wode ootseeddawaadan, neeni kaatiyaa wanc'c'aa Aa kushiyaan wotsana. 14 Shin new sa'ay lo"eedda wode taana dogoppa; taw lo"a; tabaa kaatiyaw odaadde, ha k'asho golliyaappe taana kesissa; 15 ayaw gooppe, taana Ibraawetuwaa biittaappe gidiide aheeddino; haray atto hawankka taana k'ashissiyaawaa ayinne ootsabeykke» yaageedda.

16 Ukitsaa uukkiyaawanttu kaappuu Yooseefo akumuwaa loytsi billeeddawaa be'eedda wode Yooseefo, «Taanikka akumuwaa akumetaad; ta huup'iyaan heezzu samppa ukitsay de'ee; 17 bolla bagga samppan Gibs'e kaatiyaw uuketteedda ubbaa k'ommo ukitsay de'ee. Shin kafuu hewaa ta huup'iyaan de'iyaa samppaappe mee» yaageedda.

18 Yooseefo, «Hewaa birshshetsay hawaa; heezzu samppatuu heezzu gallassatuwaa. 19 Heezzu gallassaa giddon kaatii neena dentsana; ne k'ood'iyaa muuc'issiide mitsaan kak'issana; ne ashuwaakka kafuu maana» yaageedda.

20 Heezzentso gallassan Gibs'e kaatii bare yeletteedda gallassi bare oosanchchatuwaa ubbaw baalaa giigisseedda. Eessaa tigiyaawanttu kaappuwaanne ukitsaa uukkiyaawanttu kaappuwaa dentsiide, bare oosanchchatuwaa giddon esseedda. 21 Eessaa tigiyaawanttu kaappuwaa Aa suntsatetsaw zaarina, I kaatiyaa kushiyaan wanc'c'aa wotseedda. 22 Shin kaatii ukitsaa uukkiyaawanttu Kaappuwaa unttunttu akumuwaa biletsaa Yooseefo odeeddawaadankka kak'isseedda. 23 Shin eessaa tigiyaawanttu kaappuu Yooseefo hassayibeenna; dogiisheedda.

41

Yooseefo Gibs'e Kaatiyaa akumuwaa Billeedda

1 Laa"u laytsaa kumentsay aad'd'eedda wode, Gibs'e kaatii akumuwaa akumeteedda; akumuwaan I Nayle Shaafaa doonaan ek'k'eedda; 2 Laappun orddenne mod'd'o miizzatuu Nayle Shaafaappe kes wod'd'iide, mak'k'aa gidduwaan miyaawantta be'eedda. 3 Unttunttuppe simmiide, hara laappun malaa iitanne gilk'k'a miizzatuu Nayle Shaafaappe keseeddino; shaafaa doonaan de'iyaa hara miizzatuu matan ek'k'eeddinno. 4 He malaa iitanne gilk'k'a miizzatuu laappun orddanne mod'd'o miizzatuwaa meeddino. Hewaappe guyye kaatii beegotteedda.

5 I zaaretsi gem"ishiide, laa"entso akumuwaakka akumeteedda; laappun lo"anne muruta tishatuu itti anuwaan dic'c'eeddino. 6 Unttunttuppe simmiide, c'eec'c'edanne away doliyaa bagga c'arkkuwaan shulleedda hara laappun tishatuu keseeddino. 7 He c'eec'c'eedda tishatuu lo"anne muruta tishatuwaa mitteeddino. Hewaappe guyye kaatii beegottiide, akumuwaa gidiyaawaa ereedda. 8 Sa'ay wonttina, Aa wozanay shabbiretteedda; hewaa diraw Gibs'en de'iyaa bitiyaawanttu ubbawunne aad'd'eeda eranchchatuwaa ubbaw kiittiide s'eesisseedda; kaatii unttunttoo bare akumuwaa odeedda; shin aw he akumuwaa birshshiyaawe d'ayeedda.*

9 Eessaa tigiyaawanttu kaappuu he wode Gibs'e kaatiyaa hawaadan yaageedda; «Taani ta bayzzuwaa hachche hassayay. 10 Itti gede kaatii bare k'oomatoo hank'k'ettiide, taananne ukitsaa uukkiyaawanttu kaappuwaa k'asho gollen yeggeedda. 11 Yan de'iidde nuuni huup'iyaan huup'iyaan akumuwaa akumetteeddo; akumoo dumma dumma birshshetsay de'ee. 12 He wode naagiyaawanttu kaappuu, k'oomay, Ibraawe wodallay nuunana k'asho gollen de'ee. Nuuni nu akumuwaa aw odeeddo; I nuw huup'iyaan huup'iyaan akumuwaa birshsheedda. 13 Yaanina he yewotuu I nuw billeeddawaadankka haneeddino. Hewe ayee gooppe, taani ta suntsatetsaw simmaad; hinkko bitanii kak'etteedda» yaageedda.

14 Gibs'e kaatii Yooseefow kiittiide s'eesisseedda. Unttunttu Aa k'asho golliyaappe ellekka aheeddino. I meedettiide bare mayuwaa laammiide, kaatiyaakko geleedda. 15 Kaatii Yooseefo, «Taani akumuwaa akumetaad; shin Aa ittuunne billanaw danddayibeenna. Shin taani, ‹Yooseefo akumuwaa sisooppe, billanaw danddayee› giyaawaa sisaad» yaageedda.

16 Yooseefo, «Taani hewaa danddaykke; shin S'oossay kaatiyaw likke birshshetsaa immana» yaageedda.

17 Kaatii, «Taani ta akumuwaan Nayle Shaafaa doonaan ek'k'a de'ishin, 18 laappun orddanne mod'd'o miizzatuu Nayle Shaafaappe kesiide, mak'k'aa gidduwaan miino. 19 Unttunttuppe simmiide, hara laappun malaa iita, gilk'k'anne laafa miizzatuu keseeddino; taani hewaa mala malaa iita miizzaa Gibs'e gadiyaan ubbakka be'a erikke. 20 Malaa iitanne laafa miizzatuu koyrowantta, laappun mod'd'o miizzatuwaa meeddino. 21 Shin unttuntta meeddawaappe guyyenna, unttunttu meeddawaa ooninne eranaw danddayibeenna; ayaw gooppe, unttunttu malay kasewaadankka iiti utteedda. Hewaappe guyye taani beegottaad.

22 «Taani ta akumuwaan k'ay laappun lo"anne muruta tishatuwaa itti anuwaan dic'c'eeddawantta be'aaddi. 23 Unttunttuppe simmiide, c'eec'c'edanne away doliyaa bagga c'arkkuwaan shulleedda hara laappun tishatuu keseeddino. 24 He c'eec'c'eedda tishatuu laappun lo"o tishatuwaa mitteeddino. Taani ha akumuwaa bitiyaawanttoo odaad; shin taw akumuwaa biliyaawe beettibeenna» yaageedda.

25 Hewaappe guyye Yooseefo Gibs'e kaatiyaa, «Kaatiyaa akumotuu ittuwaa. S'oossay bare ootsana haniyaawaa kaatiyaw k'onc'c'isseedda. 26 He laappun lo"o miizzatuu laappun laytsatuwaa; k'ay laappun lo"o tishatuu laappun laytsatuwaa; ha akumuu ittuwaa. 27 He laappun malaa iitanne laafa miizzatuu laappun laytsatuwaa; k'ay away doliyaa bagga c'arkkuwaan shulleedda, c'eec'o laappun tishatuu laappun koshaa laytsatuwaa.

28 «Taani kaatiyaw odeeddawaadankka, S'oossay bare ootsana haniyaawaa kaatiyaw besseedda. 29 Laappun daro kalo laytsatuu Gibs'e biittaw ubbaw yaana; 30 shin laappun koshaa laytsay hewaa kaallana. He wode Gibs'e kaluu ubbay dogettana; koshay biittaa s'iis's'ana. 31 He biittaa kaluu hassayettenan attanawaa; ayaw gooppe, hewaa kaalleedda koshay loytsi suullana. 32 Laa"u ogiyaan kaatiyaw he akumuu beetteeddawe ayaasee gooppe, ha yewuwaa S'oossay minisiidde k'achcho diraassa; S'oossay hewaa ellekka ootsana.

33 «Ha"i simmi, kaatii aad'd'eeda eranchchanne c'inc'c'a asaa koyiide, Gibs'e biittan suntso. 34 Kaatii biittan suntsatuwaa laappun kalo laytsaan bukiyaa katsaappe ichcheshu kushiyaappe ittuwaa shiishshanaw suntso. 35 Unttunttu yiyaa kalo laytsatuwaan katsaa shiishshiide, kaatiyaa aawotetsaan minjjino; he katsaa katamatuwaan naagino. 36 Biittay koshaan d'ayenna mala, ha katsay Gibs'e biittan laappun laytsaan denddana koshaw minjjettiide de'o» yaageedda.

Kaatii Yooseefa Gibs'e Biittaa Ubbaa Bollan Suntseedda

37 Ha yewuu Gibs'e kaatiyawunne Aa oosanchchatoo lo"a gidiide beetteedda. 38 Hewaa diraw kaatii unttuntta, «Nuuni S'oossaa Ayyaanana de'iyaa hawaa mala hara asaa demmaneeyye?» yaagiide oochcheedda.

39 Hewaappe guyye kaatii Yooseefo, «S'oossay hawaa ubbaa neena erisseedda diraw, ne mala aad'd'eeda eraynne c'inc'c'atetsay de'iyaawe ooninne baawa. 40 Taani neena ta gollen suntsay; ta Asay ubbay new azazettana; taani neeppe aad'd'iyaawe ta kawutetsaa araataa s'alalaana gido» yaageedda.*

41 Hewaa diraw kaatii Yooseefo, «Be'a; taani neena Gibs'e gadiyaa ubbaa bollan suntsaad» yaageedda. 42 Hewaappe guyye, kaatii bare paramiyaa migiduwaa bare birad'd'iyaappe kessiide, Yooseefo birad'd'iyaan wotseedda. Talbbaappe dadetteedda mayuwaa I Aa mayzziide, Aa k'ood'iyaankka work'k'aa sanssalataa aatseedda.* 43 Kaatii bare laa"entso paraa gaariyaa Yooseefa togisseedda; k'oomatuu, «Goynnite! Goynnite!» yaagiidde aappe sintsanna hametteeddino. Hawaadan ootsiide, kaatii Aa Gibs'e biittaa ubbaa bollan suntseedda.

44 Hewaappe guyye kaatii Yooseefo, «Taani kaatiyaa; shin neeni dentso geenan Gibs'e biittaa ubbaan ooninne kushiyaa woy gediyaa dentsenna» yaageedda. 45 Kaatii Yooseefa, «S'aafinaati-Pa'inaaha» giide suntseedda; I aw Oona giyaa katamaa k'eesiyaa P'oos'ifaara naatto Asinaato machche ootsi immeedda. Yaatina Yooseefo Gibs'e biittaa ubbaa saanna aad'd'eedda.

46 Yooseefo Gibs'e kaatiyaw ootsanaw doommiyaa wode, aw laytsay hattama. K'ay Yooseefo kaatiyaa sintsappe kesiide, Gibs'e biittaa ubbaa gidduwaa hametteedda. 47 He laappun kalo laytsatuwaan biittay daro katsaa doleedda. 48 Yooseefo Gibs'e biittan he laappun kalo laytsaa katsaa ubbaa shiishshiide, katamatuwaan minjjeedda. Itti itti katamaa yuushshuwaan de'iyaa goshshaa katsaa ubbaa he katamatuwaan minjjeedda. 49 Yooseefo abbaa shafiyaa keeshshaa daro katsaa minjjeedda; katsay darina, makkanaw danddayibeenna diraw, makki makki k'oliyaawaa aggi basheedda.

50 Koshaa laytsay yaanaappe kase, Oona katamaa k'eesiyaa P'oos'ifaara naatti Asinaatippe Yooseefo laa"u attuma naanaa yeleedda. 51 Yooseefo bare bayira na'aa Minaasa* suntseedda. 52 Laa"entso na'aa Efireema† suntseedda.

53 Gibs'e biittan de'iyaa he laappun kalo laytsatuu wureeddino. 54 K'ay Yooseefo odeeddawaadan laappun koshaa laytsatuu doommeeddino. Hara biittan ubbaan koshay denddeedda; shin Gibs'e biittaa ubbaan katsay de'ee.* 55 Gibs'e biittay ubbay koshateedda wode, Asay katsaw kaatiyaa waasseedda. Kaatii Gibs'e asaa ubbaa, «Yooseefokko biite; I odiyaawaa ootsite» yaageedda.*

56 Koshay Gibs'e biittaa ubbaa gakkeedda wode, Yooseefo katsaa minjjeedda golliyaa ubbaa dooyiide, katsaa Gibs'e asaw zal"eedda; ayaw gooppe, Gibs'en koshay pentteedda. 57 Sa'aa ubbaan koshay s'iis's'i de'iyaa diraw, sa'aan de'iyaa Asay ubbay katsaa Yooseefoppe woomanaw Gibs'e yeedda.

42

Yooseefo Ishatuu Gibs'e beeddino

1 Yaak'oobi Gibs'en katsay de'iyaawaa siseedda wode, bare attuma naanaa, «hinttenttu ittuu ittuwaa ayaw s'eelliitee? 2 Be'ite! Gibs'en katsay de'iyaawaa taani sisaad; yaa duge biide, nuuni hayk'k'ennan pas'a de'ana mala, yaappe amareedawaa nuw woomite» yaageedda.* 3 Yooseefo ishatuu tamattu katsaa woomanaw duge Gibs'e beeddino. 4 Shin Yaak'oobi Yooseefo ishaa Biiniyaama Aa ishatuwaanna yeddibeenna; ayaw gooppe, I k'ohettanenttonne giide k'oppeedda. 5 Kanaane biittan wolk'k'aama koshay de'iyaa diraw, katsaa woomanaw yeeddawanttuna israa'eeliyaa attuma naanay Gibs'e geleeddino.

6 He wode Yooseefo he biittaa ayissiyaawanttanne biittan de'iyaa asaw ubbaw katsaa zal"iyaawaa; hewaa diraw Yooseefo ishatuu gakkeedda wode, barenttu deemuwaa sa'aa gatsiide aw goynneeddinno. 7 Yooseefo bare ishatuwaa be'o saani eri aggeeda; shin I unttuntta erennawaadan laametteedda; I unttuntta, «hinttenttu hak'appe yeedditee?» yaagiide oochcheedda.

Unttunttu, «Katsaa woomanaw, Kanaane biittaappe yeeddo» yaageeddino.

8 Yooseefo bare ishatuwaa ereedda; shin unttunttu Aa eribeykkino. 9 Hewaappe guyye, Yooseefo unttunttuwaa akumeteedda bare akumuwaa hassayiide unttuntta, «hinttenttu geeddi s'eelliyaa asaa; hinttenttu nu biittan naagu leppiyaa baggay hak'awentto be'anaw yeeddita» yaageedda.*

10 Unttunttu, «tuytti, nu godaw, nuuni geeddi s'eelliyaa asaa gidokko; nuuni ne k'oomatuu katsaa woomanaw yeeddo. 11 Nuuni ubbaykka itti aawuwaa naanaa. Nuuni ne k'oomatuu ammanettiyaa asaa» yaageeddino.

12 Yooseefo unttuntta, «tuytti; hinttenttu nu biittan naagu leppiyaa baggay hak'awentto be'anaw yeeddita» yaageedda.

13 Shin unttunttu, «Nuuni ne k'oomatuu tammanne laa"u ishatuwaanne Kanaane biittan de'iyaa itti bitaniyaa naanaa. Wurssetsa d'antsaa duusuu ha"i nu aabunna de'ee; ittuu d'ayeedda» yaageeddino.

14 Yooseefo unttuntta, «Taani hinttenttoo odeeddawaadankka hinttenttu biittaa geediyaawantta. 15 K'ay hinttenttu paac'ettanawe hawaana; tumuwaappe kaatii hayk'k'o; hinttenttu wurssetsa teefa ishay hawaa yaana d'ayooppe, hinttenttu hawaappe biikkita. 16 Hinttenttu odiyaawe tuma gidiyaawaa paac'c'anaw, hintteppe ittuwaa kiittite; I hinttenttu ishaa akkiidde yo; atteedawanttu k'asho gollen gam"iita. Hewaa gidana d'ayooppe, kaatii hayk'k'o; hinttenttu biittaa geediyaawantta» yaageedda. 17 Unttuntta heezzu gallassaw k'asho gollen yeggeedda.

18 Heezzentso gallassan Yooseefo unttuntta, «Taani S'oossaw yayyiyaa asaa; hinttenttu ittibaa ootsooppe, pas'a de'ana. 19 Hinttenttu tumukka ammanettiyaa asaa gidooppe, hinttenttu ishatuwaappe ittuu hawaan k'asho gollen de'o; atteedawanttu koshatiyaa hinttenttu soo asaw katsaa akkiidde afite; 20 shin hinttenttu k'aalaa tumayana malanne hinttenttu hayk'k'enna mala hinttenttu hinttenttu wurssetsa teefa ishaa taakko ahana koshshee» yaageedda. Unttunttunne ha yewuwaa mayyeeddino.

21 Unttunttu ittuu ittuwaa, «Tumu nuuni nu ishaw ootseeddabay nuuna kaa'ee. I bare shemppo haniyaabay is's'ina, nuw watiwatiyaa wode, nuuni sisiide is's'eeddo; ha waayii nuuna gakkeeddawe hewaa diraassa» yaageeddino.

22 Roobeeli, «Taani hinttentta, ‹Na'aa bolla nagaraa ootsoppite› gaade odabeykkitaa? Shin hinttenttu sisennan is's'eeddita. Simmi ha"i, Aa suutsay nuuna achchee» yaageedda.* 23 Unttunttu giyaabaa Yooseefo ereeddawaa unttunttu akeekibeykkino; ayaw gooppe, I unttunttunna wokkaaliyaan haasayiyaa diraassa. 24 I unttunttuppe wora simmiide yeekkeedda; shin k'ay unttunttukko simmiide, unttunttoo gujjiide haasayeedda. I Simoona unttunttuppe duutsi ashshiide unttunttu be'ishin k'achcheeda.

Yooseefo Ishatuu Kanaane Biittaa Simmeeddino

25 Yooseefo bare k'oomatuwaa, «Katsaa unttunttu ogoruwaa kuntsite; unttunttu biraakka zaariide, unttunttu ogoruwaan ogoruwaan wotsite; k'ay unttunttu ogiyaw shink'k'aa immite» yaagiide azazeedda. 26 I geeddawaadan ootseeddawaappe guyye, Yooseefo ishatuu katsaa barenttu haretuwaan c'aaniide, denddiide beeddino.

27 Unttunttu k'ammaa ak'anaw simmeeddino unttunttuppe ittuu bare hariyaw katsaappe yegganaw bare ogoruwaa biliide, he ogoruwaa doonaan de'iyaa bare biraa be'eedda. 28 I bare ishatuwaa, «Ta biray taw simmeedda; tumu hawaa be'ite! Ta ogoruwaan de'ee» yaageedda.

Unttunttu wozanay dagaminna, kokkoriidde ittuu ittuwaakko simmiide, «S'oossay nu bolla ootseeddabay hawe ayee?» yaageeddino.

29 Unttunttu Kanaane biittan de'iyaa barenttu aawuwaa Yaak'oobakko yeedda wode, barena gakkeeddawaa ubbaa aw odeeddino. 30 Unttunttu aw, «He biittaw goda gideedda bitanii nuuna hank'k'eteedda. Hewaappe guyye, I nuuna he biittaa geeddiyaawaadan godatteedda. 31 Shin nuuni Aa, ‹Nuuni ammanettiyaa asaa; biittaa geediyaawantta gidokko. 32 Nuuni tammanne laa"u ishatuu itti aawuwaa naanaa; ittuu d'ayeedda; wurssetsa teefay Kanaane biittan ha"i nu aabunna de'ee› yaageeddo. 33 He biittaw goda gideedda bitanii nuuna, ‹Hintte ammanettiyaa asaa gidiyaawaa taani hawaan erana; hinttenttu ishatuwaappe ittuwaa hawaan ta matan yeggiide, koshatiyaa hinttenttu soo asaw katsaa akkiidde biite. 34 Hinttenttu biittaa geediyaawantta gidenaan, ammanettiyaa asaa gidiyaawaa taani erana mala, hinttenttu wurssetsa teefa ishaa taakko akki yiite. Yaatooppe taani haan atteeda hinttenttu ishaa hinttenttoo zaaraadde immana; hinttenne ha biittan zal"iita› geedda» yaageeddino.

35 Unttunttu barenttu ogoruwaappe katsaa k'oliidde, barenttu ogoruwaan ogoruwaan barenttu biraa k'ashuwaana utteeddawaa demmeeddino. Unttunttunne unttunttu aawuu he k'ashuwaana de'iyaa biraa be'iide yayyeeddino. 36 Unttunttu aawuwaa Yaak'oobi unttuntta, «hinttenttu taana ta naanatuwaappe mela kesseeddita; Yooseefo baawa, Simooni baawa; k'ay hinttenttu Biiniyaama afana koyiita. Ubbabay taw tiraan sitti geedda» yaageedda.

37 Hewaappe guyye Roobeeli bare aawuwaa, «Taani Biiniyaama new zaaraadde ahana d'ayooppe, ta attuma naanaa laa"uwaakka wod'a; taana ammanettaade Aa ta kushiyaan wotsa; k'ay taani Aa zaaraadde ahana» yaageedda.

38 Shin Yaak'oobi unttuntta, «Ta na'ay hinttenana yaa duge beenna; Aa ishay hayk'k'ina, atteedawe Aa s'alala; hinttenttu afishshin, ogiyaan iitabay Aa gakkiyaawaa gidooppe, hinttenttu ta puuluntsaa huup'iyaa kayyuwaan duufuwaan yeggiita» yaageedda.

43

Yooseefo Ishatuu Biiniyaamana Simmiide Gibs'e beeddino

1 Ha"inne koshay Kanaane biittan wolk'k'aameedda. 2 Yaatina unttunttu Gibs'eppe aheedda katsaa ubbaa mi wurssi diggina, unttunttu aawuu, «K'aykka guyye biide nuw amareeda katsaa woomite» yaageedda.

3 Shin Yihuday Aa, «He bitanii nuuna, ‹Hintte ishay hinttenana yaana d'ayooppe, ta deemuwaa zaari be'ikkita› yaagiide loytsi odeedda. 4 Neeni nu ishaa nuunana yeddooppe, nuuni duge biide new katsaa shammana. 5 Shin neeni Aa yeddennawaa gidooppe, nuuni duge bookko; ayaw gooppe, he bitanii nuuna, ‹Hintte ishay hinttenana yaana d'ayooppe, hinttenttu ta deemuwaa zaari be'ikkita› geedda» yaageedda.

6 Israa'eelii, «Hinttenttu, ‹Nuw hara ishay de'ee› giide odiide ha metuwaa ta bolla ayaw aheedditee?» yaageedda.

7 Unttunttu Aa, «He bitanii nubaanne nu soo asaabaa loytsi oochcheedda. I nuuna, ‹Hintte aawuu ha"ikka pas'a de'ii? hinttenttoo hara ishay de'ii?› yaagiide oochcheedda. Nuuni I oochcheeddawaa aw zaareeddo. I nuuna, ‹Hintte ishaa duge haa ahite› gaanawaa nuuni ayan eranee?» yaageeddino.

8 Yihuday bare aawuwaa israa'eeliyaa, «Nuunikka neenikka nu naanaykka pas'a de'ana malanne hayk'k'ennan attana mala, na'aa taananna yedda; nuuni ellekka baana. 9 Na'aa ta waasetetsaan imma; aban taana oochcha; taani Aa new saro zaaraadde ahana d'ayooppe, ta de'uwaa ubbaan ne shek'ay taana gakko! 10 Nuuni gam"ibeenawaa gidintto, hannoode laa'entsuwaa yaa gakkiide simmana shin» yaageedda.

11 Hewaappe guyye unttunttu aawuu Israa'eele unttuntta, «Hewaa gidooppe, yaatite; he bitaniyaw kushiyaa gentsiyaawaa ha biittan doleeddawaa ubbaappe lo"iyaawaa doorite; hewenne balasaane giyaa d'aliyaa, eessaa, sawuwaa, karbbiyaanne tamire lawuziyaa giyaa mitsatuwaa teeraa hinttenttu ogoruwaan yeggiide akki biite. 12 Hinttenttu ogoruwaa doonaan simmeedda biray baletseeddawaa gidanaw danddayiyaa diraw, biraakka laa"u kushe ootsiide akki biite. 13 K'ay hinttenttu ishaanne akkiidde, he bitaniyaakko ellekka guyye biite. 14 I hinkko hinttenttu ishaa yeddana mala, Biiniyaamenne hinttenana yaana mala, Ubbaa Danddayiyaa S'oossay he bitanii hinttenttoo k'arettanaadan ootso. Taana gidooppe, ta naanatuwaappe mela attooppenne ataad» yaageedda.

15 Hewaa diraw he asatuu imotaanne laa"u kushe biraanne k'ay Biiniyaamanne akkeeddino. Unttunttu duge Gibs'e biide, Yooseefo sintsa shiik'eeddino. 16 Yooseefo Biiniyaama unttunttunna be'eedda wode, bare golle kaappuwaa, «He asaa ta soo akkaade ba; itti mehiyaa shukkaade giigissa; unttunttu seeta gallassan laas'aa taananna miino» yaagiide azazeedda.

17 Yaatina I Yooseefo aw odeeddawaadan he asaa Yooseefo soo afeedda. 18 Asatuu Yooseefo soo beedda diraw, yayyeeddino; unttunttu, «Nuuni hawaa yeeddawe koyro ogoruwaanna simmiide beedda biraa diraassa; I nuuna wad'd'anaw, ayiletetsaan mooddanawunne nu haretuwaa akkanaw haneedda» yaagiide k'oppeeddino.

19 Hewaa diraw unttunttu Yooseefo golle penggiyaa gakkiide, golliyaa kaappuwaa haasayisseeddino; 20 «Ta godaw, nuuni koyro katsaa woomanaw hawaa yeeddo; 21 simmiide nuuni k'ammaa ak'iyaa sa'aan ogoruwaa biliide, huup'iyaan huup'iyaan nu biray pac'c'ennan nu ogoruwaa doonaan de'iyaawaa demmeeddo; hewaa diraw ha"i nuuni Aa guyye akkiidde yeeddo. 22 K'ay nuuni katsaa woomanaw hara biraakka aheeddo. Nu biraa nu ogoruwaa ogoruwaa doonaan ooni wotseeddenttonne erokko» yaageeddino.

23 I unttuntta, «Hewe ayinne baawa; yayyoppite! hinttenttu S'oossay, hinttenttu aawuwaa S'oossay, hinttenttu ogoruwaa giddon hinttenttoo biraa immeedda; taani hinttenttu biraa akkaad» yaageedda. Hewaappe guyye, I Simoona unttunttukko keseedda.

24 He bitanii he asaa Yooseefo soo afiide, unttunttu gediyaw haatsaa ayina, barenttu gediyaa meec'etteeddino. Unttunttu haretoo hark'k'uwaa yeggeedda. 25 Yooseefo seeta gallassi yiina immanaw, unttunttu barenttu immotaa aw giigisseeddino; ayaw gooppe, unttunttu yan maanawaa sisi utteeddino.

26 Yooseefo bare soo geleedda wode, unttunttu soo aheedda barenttu immiyaawaa son aw immeeddino; unttunttu Aa sintsan sa'aa gakkiide goynneeddinno. 27 I unttunttu sarotetsaa oochchi simmiide, «Hinttenttu taw odeedda hinttenttu aawuu c'imay lo"ee? Ha"ikka I pas'a de'ii?» yaageedda.

28 Unttunttu, «Ee, ne k'oomay, nu aawuu ha"ikka pas'a de'ee; I lo"a» yaagiide hokkiide aw goynneeddinno.

29 I bare aati na'aa Biiniyaama be'eedda wode unttuntta, «hinttenttu odeedda wurssetsa teefa hinttenttu ishay hawe?» yaageedda. K'ay I Biiniyaama, «Ta na'aw, neena S'oossay anjjo» yaageedda. 30 Yooseefo Aa ishay aw gomppay mishetteedda diraw, yeekkanaw itti sa'aa lawuhu geedda. I bare dumma k'ol"uwaa geliide yan yeekkeedda.

31 I bare deemuwaa meec'ettowaappe guyye kesiide, barena mintsetsiide, «K'umaa aatsite» yaageedda.

32 Unttunttu aw dumma, he ishatoo dumma, hewaan aanana miyaa Gibs'e asatoo dumma aatseeddino; ayaw gooppe, Gibs'e asatuu Ibraawe asatuwaana ittippe miikkino. Hewe Gibs'e biittaa asaa sheneyiyaawaa. 33 Unttunttu Yooseefo sintsan bayiray bare bayiratetsaadan, teefay bare teefatetsaadan maaran utteeddino. Unttunttu ittuu ittuwaa s'eelliide, unttuntta wooti utisseeddinontto be'iide maalaleteeddino. 34 Yooseefo maaddaappe unttunttoo k'umaa gishiyaa wode, Biiniyaamew gakkeeddawe haratuwaappe ichcheshu kushiyaa daree; yaatina unttunttu nashettiidde aanana meeddinonne usheeddino.

44

Yooseefo Biraa Wanc'c'aa

1 Yooseefo bare golle kaappuwaa, «Neeni ha asatuwaa ogoruu akiyaawaa keeshshaa katsaa unttunttoo kuntsaa; unttunttu ubbaa biraakka unttunttu ogoruwaa ogoruwaa doonaan wotsa; 2 yaataade wurssetsa teefaa ogoruwaa doonaan ta biraa wanc'c'aanne Aa katsaa biraa wotsa» yaagiide azazeedda; I Yooseefo geeddawaadan ootseedda.

3 Sa'ay wonttina he asatuu barenttu haretuwaa akkiidde baanaw moyzzeteeddino. 4 Unttunttu he katamaappe kesiide haakki beennan de'ishshin, Yooseefo bare golle kaappuwaa, «Dendda! Ha asatuwaa geeduwaa kaala; neeni unttuntta gakkeedda wode unttunttu, ‹Hintte ayaw keekaa iitan zaareedditee? 5 Hawe ta goday ushiyaanne k'ay s'uurabaa demmiyaa wanc'c'aa gidennee? Hawe hinttenttu ootseeddabay balabaa› yaaga» yaageedda.

6 I unttunttu geeduwaa gakkiide, ha geeddawaadankka unttunttoo odeedda. 7 Shin unttunttu, «Ta goday hawaa mala k'aalaa ayaw haasayii? Hewaa malaa ootsiyaawe nuuppe ne k'oomatuwaappe haakko! 8 Nuuni haray atto nu ogoruwaa doonaappe demmeedda biraa Kanaane biittaappe guyye new zaari aheeddo. 9 Ne godaa golliyaappe nuuni work'k'aa woy biraa wooti wuu'eetoo? Ne k'oomatuwaa giddon he wanc'c'ay beetteedda uray hayk'k'o; k'ay atteeda nuuni nu godaw ayile gidana» yaageeddino.

10 I unttuntta, «Hewaa gidooppe lo"a; hinttenttu geeddawaadan wanc'c'aa akkeedda ooninne ta ayile gidana; hinkko atteeda hinttenttu boriyaappe saro attana» yaageedda.

11 Hewaappe guyye, unttunttu ellekka barenttu ogoruwaa ogoruwaa sa'aan wotsiide billeeddino. 12 He kaappuu ubbaappe bayiratiyaawaa ogoruwaappe doommiide wurssetsa teefa gakkanaw koyeedda; he wanc'c'aa Biiniyaama ogoruwaa giddoppe demmeedda. 13 Hewaan unttunttu kayyotiide, barenttu mayuwaa peed'eeddino; barenttu ogoruwaa barenttu haretuwaan c'aaniide, guyye katamaa simmeeddino.

14 Yihuday bare ishatuwaanna Yooseefokko geliyaa wode, Yooseefo son de'ee; unttunttu Aa sintsan sa'aan guufanneeddino. 15 Yooseefo unttuntta, «hinttenttu ayaa iitabaa ootseeddite? Ta mala Asay s'uurabaa demmiyaawaa erikkiteeyye?» yaageedda.

16 Yihuday, «Ta godaw nuuni ayaa gaanee? Nuuni ayaa haasayanee? Woy nuuni s'illuwaa gidiyaawaa wooti bessanee? S'oossay ne ayiletuwaa bayzzuwaa k'onc'c'issi diggeedda. Simmi nuunikka he wanc'c'ay aappe beetteeddawekka ta godaw ayile gideedda» yaageedda.

17 Shin Yooseefo, «Hawaa malaa ootsiyaawe taappe haakko; ta wanc'c'ay aappe beetteedda bitaniyaa s'alalay ta ayile gidana. Hinkko hinttenttu hinttenttu aawuwaakko guyye saro simmite» yaageedda.

18 Yihuday aakko shiik'iide Aa, «Ta godaw, taani itti k'aalaa haasayana mala neena woossay; taana ne ayiliyaa hank'k'ettoppa; ayaw gooppe, neeni kaatiyaa mala. 19 Neeni ta goday nuuna ne ayiletuwaa, ‹Hinttenttoo aawuu de'iiyye woy ishay de'ii?› yaagaadde oochchaadda. 20 Nuunikka, ‹Nuw c'imeedda aawuu de'ee; I c'imi kichchiide yeleedda teefa na'aykka de'ee; he na'aa ishay hayk'k'eedda; bare aatiw itti Aa s'alalay atteedda; Aa aawuu Aa siik'ee› yaageedda.

21 «Neeni ne ayiletuwaa, ‹Taani Aa be'ana mala taw ahite› yaagaadda. 22 Nuuni ta godaa, ‹He na'ay bare aawuwaappe shaakettanaw danddayenna; shaakettooppe Aa aawuu hayk'k'anita› yaageedda. 23 Shin neeni ne ayiletuwaa, ‹Hintte teefa ishay hinttenana duge yaana d'ayooppe, laa"entsuwaa ta deemuwaa be'ikkita› yaagaadda. 24 Nuuni ne ayilatuu nu aawuwaakko simmiide beedda wode, ta goday geeddawaa aw odeeddo.

25 «Nu aawuu, ‹Guye biide amareeda katsaa woomite› yaagina, 26 nuuni Aa, ‹Nu teefa ishay nuunana booppe attin, duge baanaw danddayokko; ayaw gooppe, nu ishay teefay nuunana beennawaa gidooppe, nuuni he bitaniyaa deemuwaa be'anaw danddayokko› yaageeddo.

27 «Nu aawuu ne ayili nuuna, ‹Ta machata Raaheela taw laa"u attuma naanaa yeleeddawaa hinttenttu eriita; 28 unttunttuppe ittuu taappe shaakettiide biina, «Tumu Aa do'ay puuzereetsi meedda» yaagaad; hachche gakkanaw taani Aa be'abeykke. 29 Hawaa k'ay hinttenttu taappe shaakki afina, iitabay Aa gakkooppe, hinttenttu ta puuluntsaa huup'iyaa kayyuwaan duufuwaan yeggana› yaageedda.

30-31 «Hewaa diraw, ha"i taani guyye ne ayiliyaa ta aawuwaakko biyaa wode, ta aawuu, na'aa bare shemppuwaadan siik'iyaawe, na'ay nuunana baynnaawaa be'ooppe hayk'k'i aggana. Nuuni ne ayiletuu nu aawuwaa puuluntsaa huup'iyaa kayyuwaan duufuwaan yeggeetto. 32 Taani ne ayili na'aa ta waasetetsaan akkaad; taani Aa, ‹Ta aawoo, taani Aa new saro zaaraadde ahana d'ayooppe, ta de'uwaa ubbaan ne shek'ay taana gakko!› yaaga wotsaad.

33 «Yaateedda diraw, taani ne ayili ta godaw na'aa diraw ayiletaade, hawaan attina, na'ay bare ishatuwaanna guyye simmo. 34 Na'ay baynnan taani waanaade guyye ta aawuwaakko simmanee? tuytti, taana ta aawuu seelettana seelaa bessoppa» yaageedda.

45

Yooseefo Barena Bare Ishatoo Erisseedda

1 He wode Yooseefo he asaa ubbaa sintsaan genc'c'ana danddayibeenna; «Asaa ubbaa ta sintsaappe kessite» yaagiide waasseedda. Hewaa diraw Yooseefo barena bare ishatoo erisseedda wode, aanana ooninne baawa.* 2 I bare k'aalaa d'ok'k'isiide, Gibs'etuu Aa sisana gakkanaw loytsi yeekkeedda. Kaatiyaa soo Asay he woriyaa siseedda.

3 Yooseefo bare ishatoo, «Taani Yooseefattee! Ta aawuu hanno gakkanaw pas'a de'iiyye?» yaagiide oochcheedda. Shin Aa ishatuu loytsi dagammeedda diraw, aw zaarana danddayibeykkino.

4 Yaatina Yooseefo bare ishatuwaa, «Taakko haa shiik'ite» yaageedda. Unttunttu aakko shiik'eeddino; I unttuntta, «Taani hinttenttu ishaa Yooseefa; hinttenttu Gibs'e biittaw zal"eeddawaa. 5 K'ay hinttenttu taana hawoo zal"eedda diraw, k'um"ettopitenne kayyotoppite; ayaw gooppe, S'oossay taana hintteppe sintsaw kiitteeddawe asaa shemppuwaa ashshanaassa. 6 Ha biittaa koshay geloodeppe laa"entso laytsaa; k'ay yiyaa ichcheshu laytsatuwaan Asay goshenna woy c'akkenna. 7 Shin taani sa'aan hinttenttoo zeretsaa ashshana malanne hinttenttu de'uwaa darissa ashshana mala, S'oossay taana hintteppe sintsaw kiitteedda. 8 Simmi taana ha sa'aa kiitteeddawe S'oossaa gidiyaawaappe attina, hinttentta gidikkita. I taana Gibs'e kaatiyaw aawuwaa, aw de'iyaawaa ubbaw godanne Gibs'e biittaa mooddiyaawaa ootseedda.

9 «Ha"i elleelli guyye ta aawuwaakko biide Aa, ‹Ne na'ay Yooseefo hawaadan yaagee; «S'oossay taana Gibs'e biittaa ubbaa bollan goda keseedda; neeni taakko duge haaya; gam"oppa.* 10 Neeni Geseeme biittan uttaasa; k'ay neeni, ne naanay, ne naanaa naanay, ne dorssaa wudii, ne miizzaa wudiinne new de'iyaabay ubbay ta matan de'iita. 11 Biro ichcheshu koshaa laytsatuu atteeddino; neena, ne soo asaanne ne mehiyaa koshay oyk'k'enna mala, taani neena mizana» yaageedda› yaagite» yaageedda.

12 K'aykka Yooseefo unttuntta, «Hinttekka ta ishaa Biiniyaamekka, ha hinttenanna haasayiyaawe tumu taana Yooseefa gidiyaawaa hinttenttu ayfiyaan be'iita. 13 Taw Gibs'e biittan de'iyaa bonchchuwaa ubbaanne hinttenttu be'eeddawaa ubbaa ta aawoo odite; ta aawuwaanne ellekka haa duge akki yiite» yaageedda.

14 Bare ishaa Biiniyaama k'ood'iyaa k'oommi yeekkeedda; Biiniyaamekka bare ishaa k'oommi yeekkeedda. 15 Yooseefo bare ishatuwaa ubbaa yeriide, unttunttu bollankka yeekkeedda. Hewaappe guyye, Aa ishatuu aanana haasayeeddino.

16 Yooseefo ishatuu yeedda worii kaatiyaa golle gakkeedda wode, kaatiinne Aa oosanchchatuu nashetteeddino. 17 Kaatii Yooseefo, «Neeni ne ishatuwaa yaatite ga; ‹Hintte mehiyaa c'aaniide, Kanaane gadiyaa simmite; 18 hinttenttu aawuwaanne hinttenttu soo asaa akkiidde, guyye taakko haa ahite. Taani hinttenttoo Gibs'e biittan ubbaa sa'aappe lo"iyaa sa'aa immina, hinttenttu ha biittaa mod'd'uwaa kaashana› yaaga. 19 K'aykka neeni ne ishatuwaa, ‹Paraa gaariyaa hinttenttu naanatuwaanne hinttenttu mac'c'a asatuwaa ahiyaawantta Gibs'eppe akkiide biite; hinttenttu aawuwaanne akkiidde yiite. 20 Gibs'e biittan de'iyaa ubbaappe aad'd'i lo"iyaawe hinttessa gidiyaa diraw, hinttenttu mas'uwaa k'oppoppite› yaagaade oda» yaageedda.

21 Israa'eeliyaa attuma naanay geeddawaadan ootseeddino. Yooseefo kaatii azazeeddawaadan paraa gaaretuwaanne ogiyaw shink'k'aa unttunttoo immeedda. 22 Unttunttoo ubbawukka huup'iyaan huup'iyaan ooratsa mayuwaa immeedda; shin Biiniyaamew heezzu s'eetu s'agaraa biraanne ichcheshu kumentsaa mayuwaa immeedda. 23 I bare aawoo yeddeeddawe hawaa; Gibs'en de'iyaa ubbabaappe lo"iyaawaa tammu hariyaan c'aaniide, k'ay ogiyaw katsaa, ukitsaanne hara shink'k'aa tammu mac'c'a haretuwaan c'aaniide yedeedda. 24 Yooseefo bare ishatuwaa moyzzeedda. Unttunttu biishshin I unttuntta, «Ogiyaan biidde walak'ettoppite» yaageedda.

25 Unttunttu Gibs'eppe kesiide beeddino; Kanaane biittaa biide, barenttu aawuwaa Yaak'oobakko gakkeeddino. 26 Unttunttu aw hawaadan yaagiide odeeddino; «Yooseefo pas'a de'ee! I hewaappenne Gibs'e biittaa ubbaa mooddiyaawaa» yaageeddino; Yaak'ooba dagamay wozanaa bayzzeedda diraw, unttuntta ammanibeenna. 27 Shin unttunttu Yooseefo barenttoo odeeddawaa ubbaa aw odinanne Aa akki ahana mala Yooseefo kiitteedda paraa gaaretuwaa I be'ina, unttunttu aawuwaa Yaak'ooba shemppu simmeedda. 28 Israa'eelii, «Hewe taw gidee; ta na'aa Yooseefo hanno gakkanaw pas'a de'ee! Taani hayk'k'anaappe kase baade, Aa be'ana» yaageedda.

Israa'eelatuu Gibs'e Gadiyaan

46

(46:1—50:26)

Yaak'oobinne Aa Soo Aasi Duge Gibs'e beeddino

1 Israa'eelii barew de'iyaawaa ubbaa akki denddiide, Berssaabeha gakkeedda; I bare aawuwaa Yisaak'a S'oossaw yarshshuwaa yarshsheedda. 2 S'oossay k'amma akumuwaan Aa, «Yaak'ooba, Yaak'ooba» yaageedda.

I, «abee» giide koyeedda.

3 Aa, «Taani S'oossaa, ne aawuwaa S'oossaa; neeni duge Gibs'e baanaw yayyoppa; ayaw gooppe, taani neena yan wolk'k'aama kawutetsaa kesana. 4 Taani neenana ittippe Gibs'e baana; k'ay taani ne zeretsaa yaappe kesana. Yooseefo bare kushiyaan ne ayfiyaa shiishshana» yaageedda.

5 Hewaappe guyye, Yaak'oobi Berssaabeheppe denddeedda; Israa'eeliyaa attuma naanay barenttu aawuwaa Yaak'ooba, barenttu naanaanne barenttu machatuwaa Gibs'e kaatii unttunttoo kiitteedda paraa gaariyaan wotsiide afeedino. 6 Unttunttu Kanaane biittan mooddeedda mas'uwaanne mehiyaa ubbaa afeedino. Yaak'oobinne Aa zeretsaa ubbay aanana Gibs'e beeddino.* 7 I bare attuma naanaanne bare naanaa attuma naanaa, bare mac'c'a naanaanne bare naanaa mac'c'a naanaa, hewenne bare zeretsaa ubbaa barenana Gibs'e afeedda.

Yaak'ooba Yeletaa

8 Israa'eelana Gibs'e gadiyaa beedda israa'eeliyaa naanaa suntsay hawaappe kaalliide s'aafetteeddawaa.

Yaak'ooba bayira na'ay Roobeela; 9 Roobeela attuma naanay Hanooka, Paalu, Hes'iroonanne Karmma. 10 Simoona attuma naanay Yimu'eela, Yaamiina, Ohaada, Yaakiina, S'ohaaranne Kanaane mishiratti na'aa Shaa'uula. 11 Leewii attuma naanay Gershshoona, K'ahaatanne Maraara. 12 Yihudaa attuma naanay Eera, Oonaana, Sheela, Paareesanne Zaraaha; shin Eerinne Oonaani Kanaane biittan hayk'k'eeddino. Paareesa attuma naanay Hes'iroonanne Hamuula. 13 Yisaakoora attuma naanay Tolaa'a, Puuwa, Yaashuubanne Shimiroona. 14 Zaabiloona attuma naanay Sereeda, Eloonanne Yaahila'eela. 15 Hawanttu Liya Masp'p'es'oomiyaan Yaak'oobaw yeleedda attuma naanaa; I mac'c'a naatta Diino. Hawanttu Aa naanaynne naanaa naanay mulii hattamanne heezza.

16 Gaade attuma naanay S'afoona, Hagga, Shuuna, Es'iboona, Eri, Aroodanne Ari"eela. 17 Aaseera attuma naanay Yimina, Yishiwa, Yishiwaahanne Barii'a; unttunttu michchata Seraaho. Barii'a attuma naanay Hebeeranne Malkki'eela. 18 Laabaani bare naatti Liyo immeedda Zilppa Yaak'oobaw yeleedda naanay hawantta; unttunttu mulii tammanne usuppuna.

19 Yaak'ooba machchatti Raaheeli attuma naanay Yooseefonne Biiniyaama. 20 Oona katamaa k'eesiyaa P'oos'ifaara naatta Asinaata Yooseefow Gibs'en Minaasanne Efireema yelaaddu.* 21 Biiniyaama naanay Belaa'a, Bekeera, Ashibeela, Geera, Naa'imaana, Eeha, Roosha, Muppiima, Huppiimanne Arada. 22 Yaak'oobaw yeletteedda Raaheeli attuma naanay hawantta; unttunttu mulii tammanne oydda.

23 Diinaa attuma na'ay Hushiima. 24 Nifttaaleema attuma naanay Yaahis'i'eela, Guna, Yes'eeranne Shiileema. 25 Laabaani bare naatti Raaheeliw immeedda Baala Yaak'oobaw yeleedda naanay hawantta; unttunttu mulii laappuna.

26 Yaak'oobanna Gibs'e beedda, Aa gulbbataappe yeletteeddawanttu, Aa naanaa machatuwaa gujjennan, mulii usuppun tammanne usuppuna. 27 Gibs'en Yooseefow yeletteedda laa"u naanaa gujjina, Gibs'e beedda Yaak'ooba soo Asay mulii laappun tamma.*

Yaak'oobinne Aa Soo Aasi Gibs'en De'eeddino

28 Geseeme biittan mokkana mala, Yaak'oobi Yihudaa bareppe sintsaw Yooseefokko kiitteedda; unttunttu Geseeme gakkeedda wode, 29 Yooseefo bare paraa gaariyaa giigissiide, bare aawuwaa Israa'eelana gaketanaw Geseeme beedda. Yooseefo bare aawuwaa demmeedda saannakka Aa k'ood'iyaan s'aas'etti k'oommi, daro wodiyaa yeekkeedda.

30 Israa'eelii Yooseefo, «Neeni pas'a de'ishshin, taani ne ayfiyaa be'eedda diraw, ha"i taani hayk'k'inttonne ayinne baawa» yaageedda.

31 Hewaappe guyye, Yooseefo bare ishatuwaanne bare aawuwaa soo asaa, «Taani Gibs'e kaatiyaakko baana; aw, ‹Kanaane biittan de'iyaa ta ishatuwaanne ta aawuwaa soo Asay taakko yeeddino. 32 Unttunttu dorssaa hentsanchchaa; unttunttu mehiyaa heemmino; unttunttu barenana barenttu dorssatuwaa, barenttu miyatuwaanne barenttoo de'iyaawaa ubbaa akkiidde yeeddino› yaagana. 33 Kaatii hinttentta s'eesissiide, ‹Hintte kiittay ayee?› yaagiide oochchooppe, 34 hinttenttu aw, ‹Nuuni ne k'oomatuu na'atetsaappe doommiide, nu aawotuwaadan mehiyaa heemmeetto› yaagite. I hinttentta Geseeme gadiyaan wotsanawaa; ayaw gooppe, dorssaa hentsanchchaa ubbay Gibs'e asan kad'eteeddawaa» yaageedda.

47

1 Yooseefo geliide Gibs'e kaatiyaw hawaadan yaagiide odeedda; «Ta aawunne ta ishatuu, barenttu dorssaa wudiyaanna, barenttu miyaa wudiyaannanne barenttoo de'iyaawaa ubbaanna Kanaane biittaappe yiide, ha"i Geseeme biittan de'ino» yaageedda. 2 I bare ishatuwaappe ichcheshatuwaa dooriide kaatiyaa sintsa aatseedda.

3 Kaatii he ishatuwaa, «hinttenttu kiittay ayee?» yaagiide oochcheedda.

Unttunttu kaatiyaw, «Nuuni ne k'oomatuu nu aawotuwaadankka dorssaa wudiyaa heemmeetto» yaagiide zaareeddino. 4 K'ay unttunttu aw, «Kanaane biittan koshay s'iis's'i de'iyaa dirawunne ne k'oomatuwaa mehiyaw miyaabay ayinne baynna diraw, nuuni hawaan amareeda wodiyaa de'anaw yeeddo; hayyanaa nuuna ne k'oomatuwaa Geseemen wotsaarikkii!» yaageeddino.

5 Kaatii Yooseefo, «Ne aawunne ne ishatuu neekko yeeddino. 6 Simmi Gibs'e biittay ne kushiyaan de'ee; ha gadiyaan ubbaa saappe aad'd'iide lo"iyaasan ne aawuwaanne ne ishatuwaa wotsa; unttunttu Geseeme biittan de'iino. Neeni erina, unttunttu giddoppe dumma eratetsay de'iyaawanttu de'ooppe, hewantta ta mehiyaa bolla suntsaa» yaageedda.

7 Hewaappe guyye, Yooseefo bare aawuwaa Yaak'ooba gelissiide, kaatiyaa sintsa aatseedda. Yaak'oobi Gibs'e kaatiyaa anjjeedawaappe guyye, 8 kaatii Yaak'ooba, «New woyssa laytsee?» yaagiide oochcheedda.

9 Yaak'oobi kaatiyaa, «Taani yuuyyaadde de'eedda laytsay s'eetanne hattama; ta laytsay beni ta aawotuu yuuyyiidde de'eedda laytsatuwaappe guutsanne metuu dareeddawaa» yaageedda. 10 Hewaappe guyye, Yaak'oobi kaatiyaa anjjiide, Aa sintsaappe kare kesseedda.

11 Yooseefo bare aawuwaanne bare ishatuwaa Gibs'e biittan wotseedda; kaatii azazeeddawaadan Gibs'e biittan Raamisa giyaa katamaa matan de'iyaa, ubba saappe aad'd'iide lo"iyaa gadiyaa unttunttoo immeedda. 12 Yooseefo k'ay bare aawoo, bare ishatoonne bare aawuwaa soo asaa ubbaw unttunttu naanaa payduwaadan katsaa immeedda.

Gibs'en Koshay Suulleedda

13 Gidooppenne koshay s'iis's'i de'iyaa diraw, he biittaa ubbaan katsi baawa. He koshan Gibs'enne Kanaane biittay laa"attuukka k'ohetteeddino. 14 Yooseefo Gibs'e katsaa zal"iidde, Gibs'enne Kanaane biittatuwaan de'iyaa miishshaa ubbaa shiishsheedda; Gibs'e kaatiyaa golle gelisseedda. 15 Gibs'enne Kanaane shaluu wureedda wode, Gibs'e Asay ubbay Yooseefokko yiide Aa, «Nuw katsaa imma; nu shaluu wureedda diraw, nuuni ne sintsan ayaw hayk'k'eettoo?» yaageeddino.

16 Yooseefo unttuntta, «Yaatooppe hinttenttu mehiyaa akki yiite; hinttenttu shaluu wuri kichcheeddawaa gidooppe, taani katsaa hinttenttu mehiyaanna laammana» yaageedda. 17 Hewaa diraw unttunttu barenttu mehiyaa Yooseefow aheeddino. Yooseefo unttunttu paraa, dorssaa, deeshshaa, miyaanne hariyaa katsanna laammeedda; I he laytsaa unttunttu mehiyaa ubbaanna katsaa laammiidde unttuntta mizi shaachcheedda.

18 He laytsay wurina, unttunttu laa"entsa laytsan aakko yiide Aa, «Nuuni nu godaappe k'osiyaabay baawa; nu miishshaa ubbay wuri diggina, nu mehiyaakka new sheed'd'iide, nu bollaappenne nu gadiyaappe attin, nu godaw atteedabay harabay baawa. 19 Nuuni ne sintsan ayaw hayk'k'eettoo? Nu gadiikka ayaw d'ayii? Nuunakka nu gadiyaakka katsaan shamma; nuuni kaatiyaw ayiletana; nu gadiikka aawaa gido; nuuni pas'a attana mala, hayk'k'enna malanne nu gadiikka os's'enna mala, zeretsaa nuw imma» yaageeddino.

20 Yooseefo Gibs'e biittaa ubbaa kaatiyaw shammeedda. Gibs'etuu ubbay koshay s'iis's'i de'iyaa diraw, barenttu gadiyaa zal"eeddino; gadii kaatiyaawaa gideedda. 21 Yooseefo asaa ubbaa Gibs'ew ha gas'aappe doommiide hini gas'aa gakkanaw kaatiyaw ayile kesseedda. 22 Gidooppenne I k'eesetuwaa gadiyaa shammibeenna; ayaw gooppe, kaatii k'eesatoo katsaa immeedda. Hewaa diraw barenttu gadiyaa zal"ibeykkino.

23 Yooseefo asaa, «Simmi hachche taani hinttenanne hinttenttu gadiyaa kaatiyaw shammaad. Zeretsaa afiide, gaden zerite. 24 Shin katsaa c'akki gelissiyaa wode, ayfeeddawaappe ichcheshu kushiyaappe itti kushiyaa kaatiyaw immite. Ichcheshu kushiyaappe atteeda oyddu kushii hinttenttu gadiyaa zeretsaanne hinttenttoo, hinttenttu soo asawunne hinttenttu naanaw k'uma gido» yaageedda.

25 Unttunttu, «Neeni nuuna ashshaada! Nu godaa sintsan nuuni sabaa demeerokoshsha; nuuni kaatiyaw ayiletana» yaageeddino. 26 Hewaa diraw, Yooseefo Gibs'en biittappe ayfeeddawaappe ichcheshu kushiyaappe ittuwaa kaatiyaw immiyaawaa higgiyaa kesseedda. He higgii hachche gakkanaw ek'k'iide de'ee. Kaatiyaawaa gidibeenna gadii k'eesetuwaa gadiyaa s'alala.

27 Israa'eeletuu Gibs'e biittan Geseeme giyaa saan utteeddino; unttunttu yan mas'uwaa demmeeddino; unttunttu yeletteeddinonne daro c'oratteeddino.

28 Yaak'oobi Gibs'e biittaan tammanne laappun laytsaa de'eedda. Yaak'oobi de'eedda laytsay s'eetanne oytamanne laappuna. 29 Israa'eele hayk'k'iyaa wodii matattina, bare na'aa Yooseefa s'eesissiide hawaadan yaageedda; «Taani ne sintsan sabetteeddawaa gidooppe, ne kushiyaa ta gulbbatan wotsaade,* ane geppa.* 30 Shin taani ta mayzzan gaketiyaa wode, taana Gibs'eppe afaade, unttunttu moogetteedda sa'aan mooga» yaageedda.

Yooseefo, «Taani neena neeni geeddawaadan ootsana» yaageedda.

31 Yaak'oobi Aa, «Ane taw c'aak'k'a» yaageedda. Yooseefo aw c'aak'k'eedda; hewaappe guyye, Israa'eelii bare hiis'an guufanniide, S'oossaw goynneedda.

48

Minaasanne Efireema

1 Hewaappe guyye Asay Yooseefo, «Ne aawuu saketteedda» yaagiide odeedda. I bare laa"u attuma naanaa Minaasanne Efireema akkiidde beedda. 2 Aasi Yaak'ooba, «Be'a; ne na'ay Yooseefo neekko yeedda» yaageedda; Israa'eelii minettiide bare hiis'an utteedda.

3 Yaak'oobi Yooseefo, «Ubbaa Danddayiyaa S'oossay Kanaane biittaan Looza giyaa sa'aan taw k'onc'c'iide, yan taana anjjeedda.* 4 I taana, ‹Taani neena yelettissananne c'orissana; taani neena daro dere ootsana. Ha biittaa taani neeppe guyye, ne zeretsaw med'ina laata ootsaadde immana› yaageedda.

5 «Simmi ha"i, ne laa"u attuma naanay, taani neekko hawaa yaanaappe kase Gibs'en new yeletteeddawanttu tawantta; Efireeminne Minaase taw Roobeelanne Simoona mala. 6 Unttunttuppe guyye new yeletteeddawanttu newantta; unttunttu laattana biittay Efireemanne Minaasa suntsan gido. 7 Taani Masp'p'es'oomiyaappe simmishin, Efiraataa gakkanaw laafa ashshiyaa wode, Raaheela Kanaane biittaan hayk'k'aaddu. Taani izo Beeteleeme giyaa Efiraataa afiyaa ogiyaa doonaan moogaad» yaageedda.*

8 Israa'eelii Yooseefo attuma naanaa laa"atuwaa be'eedda wode, «hawanttu oonee?» yaagiide oochcheedda.

9 Yooseefo bare aawuwaa, «hawanttu S'oossay taw hawaan immeedda ta naanaa» yaageedda.

Israa'eelii, «Taani unttuntta anjjana mala, unttuntta taakko haa shiishsha» yaageedda.

10 Israa'eelii c'imina Aa ayfii labbaneedda diraw, s'eellanaw danddayenna. Hewaa diraw Yooseefo bare attuma naanaa aakko shiishshina, Aa aawuu unttuntta idimmiide yereedda. 11 Israa'eele Yooseefa, «Taani ne deemuwaa be'ana gaade k'oppabeykke; shin S'oossay hekko ne naanaakka taana besseedda» yaageedda. 12 Yooseefo unttuntta Aa gulbbataappe dentsiide, bare deemuwaa sa'aa gatsiide goynneedda.

13 Yooseefo bare laa"u attuma naanaa, Efireema bare ushechcha baggan Israa'eeliyaw haddirssa baggana, Minaasa bare haddirssa baggan Israa'eeliyaw ushechcha baggana akkiide, aakko shiishsheedda. 14 Efireeme teefa gidooppenne, Israa'eelii bare ushechcha kushiyaa yeddiide Aa huup'iyaan wotseedda; k'ay Minaase bayira gidooppenne, Israa'eelii bare kushiyaa yediidde, bare haddirssa kushiyaa Minaase huup'iyaan wotseedda.

15 Hewaappe guyye, Yaak'oobi Yooseefa hawaadan yaagiide anjjeedda;

«Ta aawotuu Abrahaamenne Yisaak'i

Aa sintsan hemetteedda S'oossay,

Ta de'uwaa ubbaan hachche gakkanaw

taana heemmeedda S'oossay,

16 Iitabaa ubbaappe taana ashsheeda kiitanchchay,

ha naanaa anjjo.

Ta suntsaynne

ta aawotuwaa Abrahaamanne Yisaak'a suntsay unttunttun s'eesetto.

Unttunttu sa'aa bollan c'orattino» yaagiide anjjeedda.

17 Yooseefo bare aawuu bare ushechcha kushiyaa Efireema huup'iyaan wotseeddawaa be'eedda wode dosibeenna. Hewaa diraw, Efireema huup'iyaappe dentsiide, Minaase huup'iyaan wotsanaw bare aawuwaa kushiyaa oyk'k'eedda. 18 Yooseefo bare aawuwaa, «Ta aawoo, hewaa gidenna; bayiray hawaatte; ne ushechcha kushiyaa hawaa bolla wotsa» yaageedda.

19 Shin Aa aawuu is's'iide Aa, «Taani eray; ta na'aw, taani eray; ikka wolk'k'aama dere gidana. Gidooppenne Aa teefa ishay aappe aad'd'i gitatana; Aa zeretsaykka darii wolk'k'aama kawutetsaa gidana» yaageedda.

20 I he gallassi unttuntta anjjiide,

«Israa'eelatuu anjjiyaa wode,

‹S'oossay hinttentta Efireemedaaninne Minaasedan ootso›

Yaagiide hinttenttu suntsan anjjana» yaageedda.

Efireema Minaaseppe sintsayeedda.*

21 Hewaappe guyye Israa'eelii Yooseefo, «Taani hayana hanay; shin S'oossay hinttenana gidana; k'ay I hinttenttu aawotuwaa gadiyaa hinttentta guyye zaarana. 22 K'ay neena ne ishatuwaanna gakkiyaa biittaappe itti saamaa darissaade new immay; hewenne taani Amooratuwaappe ta mashshaaninne ta wonddaafiyaan akkeedda biittaa» yaageedda.

49

Yaak'oobi Bare Naanaa Anjjeedda

1 Hewaappe guyye, Yaak'oobi bare attuma naanaa s'eesissiide hawaadan yaageedda; «Sintsappe hinttenttoo hananabaa taani hinttenttoo odana mala shiik'ite.»

2 «Hinttenttoo Yaak'ooba naanaatoo,

ittippe shiik'iide sisite;

hinttenttu aawuu Israa'eelii hinttenttoo odiyaawaa hayzitte.

3 «Roobeelaa, ta bayira na'aw,

neeni ta wolk'k'aa;

ta minotetsaw koyruwaa.

Neeni bonchchuwaankka wolk'k'ankka ubbaappe aad'd'iyaawaa.

4 Neeni di'uwaa mala; ek'k'osa'an de'akka;

neeni ubbaappe aad'd'iyaawaa gidakka.

Ayaw gooppe, neeni ne aawuwaa gisuwaa kesaadda;

ne aawuwaa gisuwaa tunissaadda.

5 «Simooninne Leewii ishatuwaa;

unttunttu mashshay makkalatetsaw olaa miishshaa.

6 Taani unttunttu zoretan gelikke;

taani unttunttu shiik'uwaankka uttikke;

ayaw gooppe, unttunttu barenttu hank'k'uwaan

asaa wod'eeddino barena akka akka giina,
booratuwaa k'ans's'eeddino.

7 Unttunttu suulo hank'k'uu

unttunttu mek'etsaa iitatetsaynne shek'etteeddawaa gido!

Taani unttuntta Yaak'ooba asaa gidduwaan laalana;

Israa'eeliyaa biittaan tiskki ootsana.

8 «Yihudaw, ne ishatuu neena galatana.

Ne kushii ne morkkatuwaa pillanttiyaa oyk'k'ana.

Ne aawuwaa naanay new hokkiide goynnana.

9 Yihudaw, neeni wodalla gaammo.*

Ta na'aw, neeni shankkaappe wod'i simmiide,

c'ogottiide giseedda gaammuwaa mala.

Neeni asaa bosheretsanaw koyenna mac'c'a gaammatti mala.

10 Ayissiyaawe yaana gakkanaw,

Kawutetsaa s'am"ay Yihudaappe,

deriyaa ayissiyaawanttu gatimay Aa gediyaa giddoppe shaakettenna.

K'ay deriyaa Asay aw azazettana.

11 I bare hariyaa woyniyaa anuwaan,

bare hare maraa muruta woyniyaa turaan k'achchana.

I bare afilaa woyniyaa eessan,

bare mayuwaa suutsaa malatiyaa woyniyaa eessan meec'c'ana.

12 Aa ayfii woyniyaa eessaappe aad'd'i zo"ana;

Aa achchaykka maatsaappe aad'd'i boos's'ana.

13 «Zaabiloone abbaa doonaan de'ana;

I abbaa doonaan markkabatuu ek'k'iyaa sa'aa gidana;

Aa zaway Sidoona gakkanawaa.

14 «Yisaakoore mino hariyaa;

c'aaniyaa laa"u doonniyatuwaa gidduwaan gis bashee

15 I bare shemppiyaasaa lo"a gidiyaawaanne

bare biittay nashechiyaawaa gidiyaawaa be'iyaa wode,

c'aanaa tookkanaw bare hashiyaa hokisiide,

ayiletetsaa oosuwaa ootsana.

16 «Daani israa'eeliyaa zaratuwaappe

ittuwaa gideedda bare asaa bolla daannatanawaa.

17 Daani ogiyaa doonaan de'iyaa shooshshaa;

Paraa toggeeddawe guyye kunddana mala

paraa ginddiyaa dukkiyaa,

ogiyaan de'iyaa hasuwaa.

18 Abeet Med'inaa Godaw, taani neeni ashshanaadan naagay.

19 Gaadi bonk'k'iyaawanttun deshettanawaa;

Shin ikka unttunttu k'atamaa kaalliide

unttuntta bonk'k'anawaa.

20 Aaseera ukitsay ordduwaa;

kaatiyaw I lo"o k'umaa immana.

21 Nifttaaleeme k'ashettennan yeda de'iyaa,

lo"o maratuwaa yeliyaa gen"iyaa.

22 Yooseefo ayfiyaana yonddodeedda woyniyaa turaa.

I pulttuwaa matan yonddodda ayfiyaana de'iyaa,

daashshaykka godaappe bollaanna zaa'iyaa woyniyaa turaa.

23 Wonddaafiyaa dukkiyaawanttu

Aa bolla dooddeeddino;

barenttu wonddaafiyaankka,

dukkeeddinonne mayttiseeddino.

24 Aa wonddaafii min utteedda;

Aa wolk'k'aykka minniide gam"eedda.

Hewekka Yaak'ooba S'oossaa Wolk'k'aama kushiyaa gaasuwaana,

ne hentsanchchaa, Israa'eeliyaa Zaallaa gaasuwaana,

25 Neena maaddiyaa ne aawotuwaa S'oossaa gaasuwaaninne,

neena bolla saluwaa anjjuwaan,

garssa c'iimmaa anjjuwaan, d'antsaa anjjuwaaninne

yeliyaa uluwaa anjjuwaan anjjiyaa,

Ubbaa Danddayiyaa S'oossaa gaasuwaana.

26 Ne aawuwaa anjjuu beni deretuwaa anjjuwaappekka

med'inaappe de'iyaa anjjuwaappekka aad'd'ee.

Hawe ubbay Yooseefo huup'iyaan,

bare ishatuwaa gidduwaan kaappuwaa gidiyaawaa liip'iyaan shemppo.

27 Biiniyaame bonk'k'iyaa walliyaa.

Bare shankkateeddawaa wontta mee;

bare omoodeeddawaa omarssi shaakkee» yaageedda.

28 Hawanttu tammanne laa"u israa'eeliyaa zaratuwaa; k'ay unttunttu aawuu unttuntta huup'iyaan huup'iyaan unttunttoo bessiyaa anjjuwaa anjjiidde unttunttoo geeddawe hawaa.

Yaak'ooba Hayk'k'uwaa

29 Hewaappe guyye, I unttuntta hawaadan yaagiide azazeedda; «Taani ta mayza asatuwaan gakettanaw hanay; taana Hiitiyaa Efiroona gaden de'iyaa gonggoluwaan, ta aawotuwaana moogite. 30 Hewekka Kanaane biittaan, Mamire matan de'iyaa, Maakip'eela giyaa gonggoluwaa; hewe Abrahaame Hiitiyaa Efiroonappe Aa gadiyaanna shammeedda gonggoluwaa.* 31 Abrahaamenne Aa machata Saara yan moogetteeddino; Yisaak'inne Aa machata Ribik'a yan moogetteeddino; taani k'ay Liyo yan moogaad.* 32 He gadiinne an de'iyaa gonggoluu Hiitetuwaappe shametteeddawaa» yaageedda.

33 Yaak'oobi bare naanaw azazuwaa wursseedda wode, bare gediyaa pude bare hiis'aw shiishshi akkiidde, hayk'k'i aggeeda; bare mayzzan gaketeedda.*

50

1 Yooseefo bare aawuwaa anhaa bolla kunddiide, yeekkeeddanne Aa yereedda. 2 Hewaappe guyye, Yooseefo d'aliyaa shiishshiyaa bare oosanchchatuwaa bare aawuwaa israa'eeliyaa ahaa sawiyaa shittuwaa okkiide melissana mala azazeedda; unttunttu okkiide melisseeddino. 3 Shittuwaa okkiyaawe oytamu gallassaa kumentsaa wursseedda; ayaw gooppe, hewe gadiyaa wogaan oytamu gallassaa akkeedda. Gibs'e asatuu aw laappun tammu gallassaa yeekkeeddino.

4 Yeekuwaa gallassatuu aad'd'eedda wode, Yooseefo Gibs'e kaatiyaa golle asaa, «Taani hinttenttu sintsan nashetteeddawaa gidooppe, hinttenttu kaatiyaw hawaadan yaagiide odite; 5 ‹Ta aawuu taana itti c'aak'uwaa c'aak'k'iseedda; I taana, «Taani hayana hanay; taani taw Kanaane biittaan bookkeedda gonggolo duufuwaan taana mooga» yaageedda. Hewaa diraw ha"i taani pude baade ta aawuwaa moogana mala yeddaarikkii! Hewaappe guyye taani simmana› yaagite» yaageedda.*

6 Kaatii, «I neena c'aak'k'iseeddawaadan pude baade ne aawuwaa mooga» yaageedda.

7 Yooseefo bare aawuwaa mooganaw pude beedda. Kaatiyaa oosanchchatuu ubbay, Aa kaatiyaa gollen de'iyaa wolk'k'aama Asay ubbaynne Gibs'e biittaan de'iyaa wolk'k'aama Asay ubbay Yooseefa kaalliide beeddino. 8 K'ay Yooseefo soo Asay ubbay, Aa ishatuwaanne Aa aawuwaa soo Asay beeddino; unttunttu naanay, unttunttu miizzaynne unttunttu dorssaa wudii s'alalay Geseemen atteedda. 9 Paraa gaaretuukka paraa asatuukka aanana pude beeddino; Aa kaalliide beedda Asay loytsi dara.

10 Unttunttu Yorddaanoosa Shaafaa matan de'iyaa As'aade giyaa udduma gakkiidde, barenttu k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, aw zilaaleeddinonne yeekkeeddino; yan Yooseefo bare aawuwaa yeekuwaan laappun gallassaa utteedda. 11 He biittaan de'iyaa Kanaane asatuu As'aade giyaa uddumaan he yeekuwaa be'eedda wode, «Gibs'etuu ayaa yibbaata yeekuwaa yeekkino!» yaageeddino. Hewaa diraw Yorddaanoosa matan de'iyaa he sa'ay, Aabeeli-Mis'irayma geetetteedda.

12 Yaak'ooba naanay barenttu aawuu unttuntta azazeeddawaadan ootseeddino; 13 unttunttu Aa ahaa Kanaane gadiyaa afiide, Mamire matan de'iyaa Maakip'eela giyaa gonggoluwaan, Abrahaame Hiitiyaa Efiroonappe moogoo shammeedda gadiyaan Aa moogeeddino.* 14 Yooseefo bare aawuwaa moogeeddawaappe guyye, bare ishatuwaannanne Aa aawuwaa mooganaw aanana beedda hara asatuwaa ubbatuwaanna Gibs'e simmeedda.

Yooseefo Bare Ishatuwaa Woppisseedda

15 Unttunttu aawuu hayk'k'i diggeeddawaa be'iide, Yooseefo ishatuu barenttu gidduwaan, «Ooni erii Yooseefo nuuna bare uluwaan morkkooppenne nuuni aw ootseedda iitabaa ubbaw haluwaa kessana koyooppe, nuuni waananee?» yaageeddino. 16 Hewaa diraw Yooseefokko hawaa mala kiitaa kiitteeddino; «Ne aawuu hayk'k'anaappe kase; 17 ‹Hintte Yooseefo, «Neeni ne ishatuwaa nagaraanne unttunttu neena naak'k'eedda iita naak'uwaa hayyanaa atto yaaga» yaageedda giide odite› yaageedda. Hewaa diraw ha"i hayyanaa, nu nagaraa, ne aawuwaa S'oossaa k'oomatuwaa nagaraa atto yaaga» yaageeddino. Kiitay barekko gakkeedda wode, Yooseefo yeekkeedda.

18 Hewaappe guyye Aa ishatuu barenttu huup'iyaw aakko yiide, Aa sintsan guufanniide, «Nuuni ne ayiletuwaa» yaageeddino.

19 Shin Yooseefo unttuntta, «Yayyoppite; taana hinttenttoo S'oossaa geedditeyye? 20 Hinttenttu taw iitanaw ootseeddita; shin hachchewaadan daro Asay hayk'k'ennan attana mala, S'oossay lo"otetsaw hawaa ootseedda. 21 Hewaa diraw simmi hinttenttu yayyoppite; taani hinttenanne hinttenttu naanaa mizana» yaagiide, I unttuntta mintsetsiide lo"o k'aalaa haasayeedda.

Yooseefo Hayk'k'uwaa

22 Yooseefo bare aawuwaa soo asaa ubbaanna Gibs'en gam"eedda; I s'eetanne tammu laytsaa de'eedda; 23 Efireema naanaa, heezzentsa yeletaa be'eedda; k'ay Minaase na'aa Maakiina naanaanne I bare naanaa ootseedda.

24 Hewaappe guyye Yooseefo bare ishatuwaa, «Taani hayana hanay; shin S'oossay hinttentta maaddanaw tumu s'omoosana; I hinttentta ha biittaappe kessiide, Abrahaamew, Yisaak'awunne Yaak'oobaw immana giide c'aak'k'eedda biittaa afana» yaageedda. 25 Yooseefo israa'eeliyaa naanaa, «S'oossay hinttentta maaddanaw tumu s'omoosiyaa wode, hinttenttu ta mek'etsaa ha biittaappe pude akkiidde biite» yaagiide c'aak'k'iseedda.*

26 Yooseefo s'eetanne tammu laytsaa de'iide hayk'k'eedda; unttunttu shittuwaan Aa anhaa okkiide melisseeddawaappe guyye, Gibs'e biittaan saas'iniyaan yeggeeddino.

* 1:2 S'oossaa Ayyaanay: S'oossaa Wolk'k'aa; S'oossaappe gideedda C'arkkuwaa.

* 1:3 2 K'or. 4:6

* 1:6-7 2 P'es'. 3:5

* 1:27 Mat. 19:4; Mar. 10:6

* 1:27 Dom. 5:1-2

* 2:2 Ibr. 4:4, 10

* 2:7 Asaa: «Asaa» guussay Ibraawatuwaa k'aalaan «Addaama» geetettee; «Addaama» guussay «Biittaa» guussaa; hewoo laa"u k'aalatuu ittuu ittuwaa malatiino.

* 2:9 Sas'. 2:7; 22:2, 14

† 2:13 Top'p'iyaa: Ibraawatuwaa Mas'aafaan «Kuushi» geetettee. Hewekka Gibs'e gadiyaa dugehaa, ha"i de'iyaa Top'p'iyaa gadiyaanne Sudaane gadiyaa guussa.

‡ 2:20 Addaama: Ibraawattu k'aalaan «Addaama» giyaa suntsay «Asaa» giyaawaa.

§ 2:21 Miyyiyaa mek'etsaappe: Addaama miyye ashuwaappe aketeeddawaa guussaa.

* 2:23 Attuma asaa: guussay Ibraawatuwaa k'aalan «Ishi» geetettee; «Mac'c'a asaa» guussay «Ishah» geetettee; hewoo laa"u k'aalatuu ittuu ittuwaa malatiino.

* 2:24 Mat. 19:5; Mar. 10:7-8; 1 K'or. 6:16; Efe. 5:31

* 3:1 Sas'. 12:9; 20:2

* 3:5 S'oossaadan: S'oossatuwaadan.

* 3:13 2 K'or. 11:3; 1 S'im. 2:14

† 3:15 Izi zeretsaa: Unttunttu zeretsaa.

* 3:15 Sas'. 12:17

* 3:17 Ibr. 6:8

‡ 3:20 Hewaano: Ha suntsaa biletsay «De'iyaanno» giyaawaa.

* 4:1 K'aayeela: Ibraawetso k'aalaan «K'ayin» geetettee. Biletsay «Demmaad» giyaawaa.

* 4:4 Ibr. 11:4

† 4:7 Ne som"i pashikkennee? Ta ne yarshshuwaa akkanashin.

* 4:8 Mat. 23:35; Luk'. 11:51; 1 Yoh. 3:12

* 4:10 Ibr. 12:24

‡ 4:16 Nood: Ha suntsaa birshshetsay «Toyilakattiyaa sa'aa» giyaawaa giyaa gadiyaan de'eedda.

§ 4:22 Nahaasiyaappenne birataappe dumma dumma miishshatuwaa k'os'iyaawaa: Itti beni turggumii birataa k'os'iyaawanttu ubbaa mayza aawuwaa yaagee.

* 4:25 Seeta: Ha suntsaa birshshetsay «Immeedda» giyaawaa.

* 5:1 Dom. 1:27-28

* 5:2 Asaa: Ibraawetso k'aalan «Asaa» guussay «Addaama» giyaawaa.

* 5:24 Ibr. 11:5; Yih. 14

† 5:29 Noha: Ha suntsay «Shemppisseedda» giyaawaa malatee.

* 6:1 Yob. 1:6; 2:1

* 6:2 Saluwaa Med'etatuwaa: S'oossaa naanatuwaa; s'oossatuwaa naanatuwaa.

* 6:5 Mat. 24:37; Luk'. 17:26; 1 P'es'. 3:20

* 6:10 2 P'es'. 2:5

† 6:16 Kaaraa: Maskkootiyaa.

* 6:22 Ibr. 11:7

* 7:7 Mat. 24:38-39; Luk'. 17:27

* 7:11 2 P'es'. 3:6

* 9:1 Dom. 1:28

* 9:4 Dom. 17:10-14; Wog. 19:26; Zar. 12:16, 23; 15:23

* 9:6 Dom. 1:26; Kes. 20:13

* 9:7 Dom. 1:28

* 9:27 Yaafeeta: Ibraaweetsuwaan ha suntsaa biletsay, «gujjo» giyaawaa malatee.

* 11:9 Baabeela: Ibraaweetsuwaan ha suntsaa biletsay Walaketeeddawaa giyaawaa malatee.

* 12:1 Kit. 7:2-3; Ibr. 11:8

* 12:3 Gal. 3:8

* 12:3 Ne baggana anjjettana: Neena anjjowaada anjjana mala ubbay woosana.

* 12:7 Kit. 7:5; Gal. 3:16

* 12:13 Dom. 20:2; 26:7

* 13:10 Med'inaa Godaa Gennetiyaa: Edene Gennetiyaa bessiyaawaa.

* 13:10 Dom. 2:10

* 13:15 Kit. 7:5

* 14:18 Ibr. 7:1-10

* 15:2 El"eezeri taana laattana: Ibraaweetsuwaan k'onc'c'e gidena.

* 15:5 Rom. 4:18; Ibr. 11:12

* 15:6 Rom. 4:3; Gal. 3:6; Yak'. 2:23

* 15:12 Yob. 4:13, 14

* 15:13 Kes. 1:1-14; Kit. 7:6

* 15:14 Kes. 12:40-41; Kit. 7:7

* 15:18 Kit. 7:5

* 16:5 Taana ha naak'uwaa naak'k'issiyaawe neena: Neeni ta bolla ootsowe ne bolla peesho guussaa.

† 16:11 Isimaa'eela: Ha suntsaa Biletsay S'oossay siseedda guussaa.

* 16:15 Gal. 4:22

* 17:5 Abrahaama: Ha suntsaa biletsay daro kawutetsaw aawuwaa giyaawaa malatee.

* 17:5 Rom. 4:17

* 17:7 Luk'. 1:55

* 17:8 Kit. 7:8

* 17:10 Kit. 7:8; Rom. 4:11

† 17:15 Saaro: Ha suntsaa biletsay kawutetsaa aato guussaa.

‡ 17:19 Yisaak'a: Ha suntsaa biletsay I Miic'eedda giyaawaa.

* 18:2 Ibr. 13:2

* 18:10 Rom. 9:9

* 18:12 1 P'es'. 3:6

* 18:14 Luk'. 1:37

* 18:18 Kawutetsatuu ubbay Aa baggana anjjettana: Kawutetsay ubbay neena anjjowaadan barenakka anjjanaadan taana woossanawantta giyaawaa.

* 19:5 Dat. 19:22-24

* 19:11 2 Kat. 6:18

* 19:16 2 P'es'. 2:7

* 19:22 Zoo'aaro: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaa k'aalan «Guutsaa» giyaawaa malatee.

* 19:24 Mat. 10:15; 11:23-24; Luk'. 10:12; 17:29; 2 P'es'. 2:6; Yih. 7

* 19:26 Luk'. 17:32

† 19:31 Sa'aa ubbaan: Ha biittaan giyaawaa.

‡ 19:37 Moo'aaba: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan «Ta aawuwaappe giyaawaa malatee»

§ 19:38 Ben"aama: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan «Ta asatuwaa na'aa giyaawaa».

* 20:2 Dom. 12:13; 26:7

* 20:16 Itti sha"a s'agaraa biraa: Hawe tammanne ittanne bakka kiilo giraame dees'ee.

* 21:3 Ibr. 11:11

* 21:4 Dom. 17:12; Kit. 7:8

* 21:6 Miichchaa: Ha suntsaa biletsay «I miic'c'ee» giyaawaa (gujji s'eelite 17:17-19).

* 21:10 Gal. 4:29-30

* 21:12 Rom. 9:7; Ibr. 11:18

* 21:22 Dom. 26:26

† 21:31 Berssaabehe: Ha suntsaa biletsay, «C'aak'uwaa haatsaa ollaa» woy «Laappun haatsaa ollaa» giyaawaa (gujji s'eelite 26:33).

* 22:1 Ibr. 11:17-19

* 22:2 2 Od. 3:1

* 22:9 Yak'. 2:21

* 22:14 Med'ina Goday immana: Med'inaa Goday s'eelee.

* 22:16 Ibr. 6:13-14

* 22:17 Ibr. 11:12

* 22:18 Kit. 3:25

* 23:4 Ibr. 11:9, 13; Kit. 7:16

* 23:14-15 Oyddu s'eetu s'agaraa biraa: Hawe oyddu kiilo giraamenne bakkaa dees'ee.

* 24:2 Ne kushiyaan ta gulbbataa oyk'k'a: Hawaa guussay c'aak'uu polo laamettenawaa bessee.

* 25:10 Dom. 23:3-16

* 25:23 Rom. 9:12

* 25:25 Eesaw: Ha suntsaa biletsay, «Isikaama» giyaawaa.

† 25:26 Yaak'ooba: Ha suntsaa biletsay, Ginddiyaa oyk'k'iyaawaa giyaawaa.

‡ 25:30 Eedooma: Ha suntsay Ibraaweetsuwaan, «Zo'uwaa» giyaawaa.

* 25:33 Ibr. 12:16

* 26:3 Dom. 22:16-18

* 26:7 Dom. 12:13; 20:2

* 26:26 Dom. 21:22

* 26:33 Berssaabehi: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «C'aak'uwaa haatsaa ollaa» giyaawaa (gujji s'eelite 21:31).

* 27:27 Ibr. 11:20

* 27:29 Dom. 12:3

* 27:36 Yaak'ooba: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «C'immeedda» giyaawaa.

* 27:38 Ibr. 12:17

* 27:39 Ibr. 11:20

* 27:40 Dom. 36:8; 2 Kat. 8:20

* 28:4 Dom. 17:4-8

* 28:12 Yoh. 1:51

* 28:13 Dom. 13:14-15

* 28:14 Ne baggananne ne zeretsaa baggana: Sa'aa bollan de'iyaa asay ubbay neenanne ne zeretsaa anjjowaadan anjjana mala taana woosana guussaa.

† 28:19 Beeteele: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «S'oossaa Golliyaa» giyaawaa.

* 29:32 Roobeela: Ha suntsaa birshshetsay «Hashshu! Attuma na'aa!» woy «Ta metuwaa be'eedda» giyaawaa.

† 29:33 Simoona: Ha suntsaa Biletsay Ibraaweetsuwaan, «Siseedda» giyaawaa.

‡ 29:34 Leewii: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «Waas'ettana» giyaawaa.

§ 29:35 Yihudaa: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «Galataa» giyaawaa.

* 30:6 Daana: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «S'oossay taw daannateedda» giyaawaa.

† 30:8 Nifttaaleema: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «Baas'iyaa» giyaawaa.

‡ 30:11 Gaada: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «Lo"o kaac'aa» giyaawaa.

§ 30:13 Aaseera: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «Nashechchaa» giyaawaa.

* 30:15 Inkkoyiyaa: Yeluwaanne siik'uwaa immee giide k'ofetiyaa mitsaa.

† 30:18 Yisaakoora: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «Keraa taw c'iggeedda» giyaawaa.

‡ 30:20 Zaabiloona: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «Bonchchuwaa» giyaawaa.

§ 30:24 Yooseefo: Ha suntsaa Biletsay Ibraaweetsuwaan, «Gujjo» woy «K'aareedda» giyaawaa.

* 31:13 Dom. 28:18-22

* 31:47 Yigaari-Sahaaduta: Ha suntsaa biletsay Aramayssis's'e k'aalan, «Markkatetsaa keelaa» giyaawaa.

† 31:49 Mis'ip'p'a: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «Naagiyaa sa'aa» giyaawaa.

* 32:2 Maahinayma: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «Laa"u c'uguu ak'iyaa sa'aa» giyaawaa.

* 32:12 Dom. 22:17

* 32:24 Hos. 12:3-4

† 32:28 Israa'eeliyaa: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «S'oossaanna baas's'etteedda» giyaawaa.

* 32:28 Dom. 35:10

* 32:29 Dat. 13:17-18

‡ 32:30 P'iini"eela: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «S'oossaa Deemuwaa» giyaawaa.

* 33:17 Sukkoota: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «Daasiyaa» giyaawaa.

* 33:19 Iya. 24:32; Yoh. 4:5

* 35:1 Dom. 28:11-17

* 35:10 Dom. 32:28

* 35:11 Dom. 17:4-8

* 35:14 Dom. 28:18-19

* 35:18 Been"oona: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «Ta metuwaa na'aa» giyaawaa.

† 35:18 Biiniyaama: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «Ta ushechcha Kushiyaa na'aa» giyaawaa.

* 35:22 Dom. 49:4

* 35:27 Dom. 13:18

* 36:2 Dom. 26:34

* 36:3 Dom. 28:9

* 37:11 Kit. 7:9

* 37:28 Kit. 7:9

* 38:29 Paareesa: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «Portsu geedda» giyaawaa.

† 38:30 Zaaraaha: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «Zo'uwaa» giyaawaa.

* 39:2 Kit. 7:9

* 39:21 Kit. 7:9

* 41:8 Dan. 2:2

* 41:40 Kit. 7:10

* 41:42 Dan. 5:29

* 41:51 Minaasa: Ibraaweetsuwaan S'oossay ta metuwaa ubbaanne ta aawuwaa soo asaa ubbaa dogiseedda giyaawaa.

† 41:52 Efireema: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan «S'oossay taan tuggateedda biittaan taana ayfiseedda» yaagiyaawaa.

* 41:54 Kit. 7:11

* 41:55 Yoh. 2:5

* 42:2 Kit. 7:12

* 42:9 Dom. 37:5-10

* 42:22 Dom. 37:21-22

* 45:1 Kit. 7:13

* 45:9 Kit. 7:14

* 46:6 Kit. 7:15

* 46:20 Dom. 41:50-52

* 46:27 Kit. 7:14

* 47:29 Ne kushiyaa ta gulbbatan wotsaade: Hawaa guusay taana Gibs'en moogenaadan geppa giyaawaa.

* 47:29 Dom. 49:29-32; 50:6

* 48:3 Dom. 28:13-14

* 48:7 Dom. 35:16-19

* 48:20 Ibr. 11:21

* 49:9 Pay. 24:9; Sas'. 5:5

* 49:30 Dom. 23:3-20

* 49:31 Dom. 25:9-10; 35:29

* 49:33 Kit. 7:15

* 50:5 Dom. 47:29-31

* 50:13 Kit. 7:16

* 50:25 Kes. 13:19; Iya. 24:32; Ibr. 11:22

Kessaa

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

Kessaa Mas'aafaa

Geluwaa

Kessaa Mas'aafay «Kessaa» geetettowe Israa'eeliyaa Asay Gibs'e gadiyaa ayiletetsaappe keseedda diraassa.

Ha mas'aafaw oyddu huup'e shaakatuu de'iino.

1. Ibraawetuu ayiletetsaappe keseeddawaanne Siina Deriyaa unttunttu beedda buussaabaa odee.

2. S'oossay bare asaana k'aalaa c'aak'k'uwaa geleeddawaa, iitaanne keeka shaakki erissiyaa higgiyaa, Asay kaallanaw bessiyaa higgatuwaanne ammanuwaa higgiyaa I unttunttoo immeeddawaa odee.

3. Israa'eeliyaa asaw, k'eesatuwaa oosuwaassinne S'oossaw goynniyaa goynaw imetteedda higgetuwaabaa odee.

4. S'oossaa dunkkaaniyaa tossaa wogaanne goynnuwaa maaraabaa odee.

Ubbabaappe aatsiide ha mas'aafay S'oossay ayiletetsan de'iyaa bare asaa kessi simmiide, unttunttu wodenaw hidootay de'iyaa asaa gidanaadan, I unttuntta woot ootseeddentto odee.

Ha mas'aafan dariyaa bagga taarikiyaa godaa gidiide shiik'eedda Asay bare asaa Gibs'eppe kessana mala, S'oossay dooreeddawe Musa. Mas'aafaa giddon daroppe eretteedda shemppuu tammu azazatuu s'aafetteedda laatamantso shemppuwaa.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Israa'eeliyaa Aasi Gibs'eppe Kesussaa 1:1—15:21

Gibs'en Ayiletetsaa 1:1-22

Muse Yeletowaanne Dichchaa 2:1—4:31

Musenne Aaroone Paaroona Sintsaan 5:1—11:10

Paasigaanne Gibs'eppe Kesussaa 12:1—15:21

Zo'o Abbaappe Siina Deriyaa Gakkanaw 15:22—18:27

Higgiyaanne K'aalaa C'aak'uwaa 19:1—24:18

Geeshsha Dunkkaaniyaanne Goynaa Wogaa 25:1—40:38

Israa'eeliyaa Aasi Gibs'eppe Kesussaa

1

(1:1—15:21)

Gibs'en Ayiletetsaa

(1:1-22)

1 Yaak'oobanna Gibs'e beedda Israa'eeliyaa attuma naanaa suntsay hawaappe kaaliide s'aafetteedda; unttunttu ubbaykka barenttu soy asaa akkiide beeddino.* 2 Hewanttukka: Roobeela, Simoona, Leewa, Yihudaa, 3 Yisaakoora, Zaabiloona, Biiniyaama, 4 Daana, Nifttaaleema, Gaadanne Aaseera. 5 Yaak'ooba zeretsatuu ubbay laappun tamma; Yooseefo kasekka Gibs'e bi utteedda. 6 Yooseefo, Aa ishatuunne he yeletaa ubbay hayk'k'eedda; 7 shin Israa'eeliyaa zeretsay ayfeeddinonne loytsi dareeddino; he biittaa kumana gakkanaw unttunttu loytsi c'oratteeddino.*

8 Hewaappe guyyiyaan, Yooseefo erenna ooratsa kaatii Gibs'e gadiyaan denddeedda.* 9 I bare asaa, «Be'ite; ha Israa'eelatuu nuuppe loytsi c'oratteeddinonne wolk'k'aameeddino. 10 Haa yiite, ane nuuni unttuntta hiillan oyk'k'oytte; hewe d'ayooppe unttunttu kasewaappe yaa darana. Ooni eri olay denddooppe, unttunttu nu morkkatuwaanna dantsiide, nuuna olananne gadiyaa yeggiide kesi akkiide baanawantta» yaageedda.*

11 Hewaa diraw, dees'o kiitaan unttuntta tuggayana mala, unttunttu bolla mek'etsi baynna kaappotuwaa suntseeddino. Unttunttu kaatiyaw Piitoomanne Ramissa geetettiyaa miishshaa minjjiyaa katamatuwaa kees's'eeddino. 12 Shin Gibs'etuu unttuntta un"uwaa dariyaa wode, unttunttu c'oratti yeletteeddinonne biittaa gakkeeddino. Hewaa diraw, Gibs'etuu Israa'eelatoo yayyeeddino; 13 k'arettay baynna hanotan ayiletetsan kiitisseeddino. 14 K'arettay baynna wolk'k'aama kiitaan, siminttuwaaninne s'uubiyaa med'uwaan, k'ay shooyk'aan ootsiyaa ubbaa k'ommo kiitaan, unttunttu de'uwaa c'amisseeddino.

15 Gibs'e kaatii Ibraawe mac'c'awantta maarissiyaa S'ipaaronne Puuho geetettiyaa laa"u mac'c'awantta hawaadan yaageedda; 16 «Ibraawe mac'c'a asatuu yeliyaa wode hinttenttu maarissiide, yelissowe attuma na'aa gidooppe, wod'ite; shin mac'c'a naatto gidooppe wod'oppite» yaageedda. 17 Shin maarissiyaawanttu S'oossaw yayyiide, Gibs'e kaatii unttuntta azazeeddawaadan ootsibeykkino. Unttunttu attuma naanaa shemppuwaanna ashsheeddino. 18 Hewaappe guyyiyaan Gibs'e kaatii he maarissiyaawantta s'eesiide, «Hinttenttu ayaw hawaadan ootsiitee? Attuma naanaa ayaw shemppuwaanna aggiitee?» yaagiide unttuntta oochcheedda. 19 Maarissiyaawanttu zaariide, «Ibraawe mac'c'a asatuu Gibs'e mac'c'awanttu mala gidikkino; unttunttu mina gidiyaa diraw, maarissiyaawanttu gakkanaappe kasetiide yeli diggiino» yaageeddino. 20 Hewaa diraw, S'oossay maarissiyaawanttoo keekkeedda. Asaa payduukka gujji gujji biide, kasewaappe yaa c'oratteedda. 21 K'ay maarissiyaawanttu S'oossaw yayyeedda diraw, S'oossay unttunttoo lo"obaa ootseedda. Ittoo ittookka soo asaa immeedda.

22 Hewaappe guyyiyaan kaatii bare asaa ubbaa, «Ibraawatuwaappe yelettiyaa attuma naanaa ubbaa Nayle Shaafaa haatsaan olite; shin mac'c'a naanay yeletooppe, shemppuwaanna aggi bashite» yaagiide azazeedda.*

2

Muse Yeletaanne Dichchaa

(2:1—4:31)

1 He wode itti Leewiyaa k'ommo gideedda bitanii Leewawe mac'c'awunno akkeedda; 2 Iza shahaaraade attuma na'aa yelaaddu. Na'ay mallaa lo"o na'aa gidiyaawaa iza be"aade, heezzu aginaa k'osaaddu. 3 Shin iza hewaappe daruwaa k'osanaw danddayennawaa eraade, c'ariyaappe k'un"aa aw daddaaddu; yaataade haatsay gelenna mala shidiyaan maragaade, na'aa Aa giddon wotsaaddu; Nayle Shaafaa geetettiyaa haatsaa doonaan c'ariyaa giddon wotsaaddu. 4 Aa michchata I haniyaabaa be"anaw haakuwaan ek'k'aaddu.

5 Gibs'e kaatiyaa naatta bollaa meec'ettanaw Nayle giyaa shaafaa wod'd'aaddu; izi mac'c'a k'oomatuu haatsaa doonaan yaanne haanne hamettiino; iza k'un"aa c'ariyaa giddon be'aade, baade akkaa yaana mala bare k'oomatto kiittaaddu; 6 k'un"aa pokaade, be'ite hawaan k'eeri na'ay yeekki de'ee; iza aw k'arettaade; «Hawe Ibraawetu k'eeri naanatuwaappe ittuwaa» yaagaaddu.

7 He wode Aa michchata kaatiyaa naatto, «New ha na'aa d'antsanaw Ibraawe mac'c'a asaappe ittinno s'eesanaw boo?» yaagaade oochchaaddu.

8 Iza, «Ee, ba» yaagaaddu. Naatta baade, he na'aa daayo ahaaddu. 9 Kaatiyaa naatta he mishiratto, «Ha na'aa afaade, taw d'antsashsha; taani new dirgguwaa c'iggana» yaagaaddu. Mishirata na'aa afaade, d'antsaaddu. 10 Na'ay dic'c'ina, kaatiyaa naattikko Aa ahaadu; I iziw na'aa gideedda; «Taani haatsaappe Aa kessaad» gaade, Musa ga suntsaaddu.*

Muse Miidiyaama Biittaa Bak'ateedda

11 Muse dic'c'i woggaa gidiide, itti gallassi bare Asay de'iyaa sa'aa biide; unttunttu dees'o kiitta kiitettishin s'eelleedda. Gibs'e biittaa asaa ittuu, ishatuwaa gideedda Ibraawatuwaappe ittuwaa wad'd'ishin be'eedda.** 12 I yaa haa s'eellina, ooninne baynnawaa be'iide, he Gibs'e bitaniyaa; wod'iide shafiyaa giddon k'oseedda. 13 Wonttetsa gallassi kesiide, be'ite! Hachche k'ay laa"u Ibraawetuu wad'ettiino. Naak'k'eeddawaa I, «Neeni ne ishaa gideedda Ibraawiyaa ayaw dechchay?» yaagiide oochcheedda. 14 He bitanii, «Neena nu bolla mooddiyaawaanne daanna ootsi suntseeddawe oonee? Neeni he Gibs'e bitaniyaa wod'eeddawaadan, taanakka wod'anaw k'oppay?» yaageedda. Muse he wode, «Taani ootseeddabay eretti diggeedda» yaagi k'oppiide yayyeedda.

15 Kaatiikka hawaa siseedda wode, Musa wod'anaw koyyeedda; shin Muse kaatiyaappe bak'atiide, Miidiyaama gadiyaan de'anaw biide haatsaa ollaa doonaan utteedda.* 16 He wode Miidiyaama k'eesatuwaappe ittoo laappun mac'c'a naanay de'iino; unttunttu barenttu aawuwaa dorssatuwaa haatsaa ushshanaw wonggiriyaan haatsaa duuk'k'i kuntsanaw yeeddino. 17 Hentsanchchatuu yiide mac'c'a naanaa yedersseeddino; shin Muse denddi ek'k'iide, unttuntta ashsheeddanne unttunttu dorssatuwaa haatsaa ushsheedda. 18 Unttunttu barenttu aawuwaa Yootoorekko yeedda wode, «Hachche waan ellekka yeedditee?» yaagiide oochcheedda.* 19 Unttunttu zaariide, «Gibs'e gade asaa ittuu nuuna hentsanchchatuwaappe ashsheeda; I nuw haatsaakka duuk'k'iide dorssaa wudiyaa ushsheedda» yaageeddino. 20 I bare mac'c'a naanaa, «Yaatina I hak'an de'ii? Hinttenttu he bitaniyaa ayaw aggi basheedditee? Ane Aa s'eesiide, miyaabaa shoobbite» yaageedda. 21 Muse he bitaniyaanna yaan de'anaw mayetteedda; bitaniikka bare naatto S'ipaaro Musew machchato ootsiide immeedda. 22 S'ipaara attuma na'aa yelina, Muse Aa, «Taani asaa gadiyaan bete gidaad» yaagiide, Gershshooma gi suntseedda.

23 C'ora laytsaappe guyyiyaan, Gibs'e kaatii hayk'k'eedda. Israa'eelatuu barenttu ayiletetsaappe un"ettiide waasseeddino; unttunttu waasseedda waasuu pude S'oossakko gakkeedda. 24 S'oossay unttunttu un"aa waasuwaa sisiide, I Abrahaamena, Yisaak'ananne Yaak'oobanna c'aak'k'eedda c'aak'uwaa hassayeedda.* 25 Hewaa diraw, S'oossay Israa'eelatuwaa s'eelliide unttunttu diraw k'oppeedda.†

3

S'oossay Musa S'eeseedda

1 Itti wode Muse Miidiyaama gade k'eesiyaa, bare bolluwaa Yotoora dorssatuwaa heemmee; I he wudiyaa laaggi akkiide mela biittaa gas'aa gakkanaw afiide S'oossaa Deriyaa Siina gakkeedda. 2 He sa'aan Med'inaa Godaa kiitanchchay aac'an, ees's'iyaa tamaa lac'uwaa giddon aw beetteedda; aac'ay tamaan s'uugettinttokka, tamay aac'aa meennawaa Muse be'eedda.* 3 Hewaa diraw, Muse, «Taani yaa baade, aac'ay ayaw tamaan meetettibeennetto ha ooratsabaa ane be'ana» yaagiide k'oppeedda.

4 I be'anaw yaa beeddawaa Med'inaa Goday be'iide aac'aa giddoppe S'oossay Aa, «Muse! Muse!» yaagiide s'eeseedda.

Muse, «Abee» giide koyyeedda.

5 S'oossay Aa, «Haa shiik'oppa. Neeni ek'k'eedda biittay geeshsha gidiyaa diraw, ne gediyaan de'iyaa c'aammaa kessa» yaageedda. 6 K'aykka S'oossay Aa, «Taani ne aawuwaa S'oossaa, Abrahaamo S'oossaa, Yisaak'a S'oossaa, Yaak'ooba S'oossaa» yaageedda. Muse S'oossaa s'eellanaw yayyeedda diraw, bare deemuwaa gentseedda.

7 Med'inaa Goday k'aykka hawaadan yaageedda; «Taani Gibs'e gadiyaan ta Asay tuggatiyaa tuggaa geeshsha be'aade, unttunttu barenttu kaappotuwaappe waassiyaa waasuwaa sisaade, taani unttunttu metuwaa ubbaa d'iishaad. 8 Hewaa diraw, taani unttuntta Gibs'e gadiyaa asatuwaa kushiyaappe ashshanawunne he gadiyaappe unttuntta kessaade, aakonne lo"o gadiyaa ahanaw wod'd'aaddi. He gadii maatsaynne eessay goggiyaa biittaa; he gadiyaan Kanaanetuu, Hiitetu, Amoorawaanatu, Parzzawanatu, Hiiwetunne Yaabuusawaanatuu ha"i de'iino. 9 Ha"i Israa'eeletuwaa waasuu taakko gakkeedda; Gibs'e gadiyaa asatuu unttuntta naak'k'iyaa naak'uwaa taani be'aaddi; 10 hewaa diraw, ha"i ba; ta asatuwaa, Israa'eelatuwaa Gibs'eppe kessana mala, Gibs'e kaatiyaakko taani neena kiittay» yaageedda.

11 Shin Muse S'oossaa, «Kaatiyaakko baanawunne Israa'eelatuwaa Gibs'eppe kessanaw taani oonee?» yaageedda.

12 S'oossay Aa, «Taani neenana gidana; k'ay taani neena kiitteeddawoo mallay hawaa: neeni he asaa Gibs'eppe kesseedda wode, ha deriyaa bollan hinttenttu S'oossaw goynnanita» yaageedda.

13 Muse S'oossaa, «Gido shin, taani Israa'eeletuwaakko baade, unttuntta, ‹Hintte aawotuwaa S'oossay taana hinttenttukko kiitteedda› yaagina, unttunttu taana, ‹Aa suntsay oonee?› yaagiide oochchooppe, he wode taani unttunttoo waaga odoo?» yaageedda.*

14 S'oossay Musa, «Taani Taana; neeni Israa'eeletoo, ‹Taana geetettiyaawe hinttenttukko taana kiitteedda› yaaga» yaageedda.*

15 S'oossay Musa k'ay, «Neeni Israa'eelatoo, ‹Med'inaa Goday hinttenttu aawotuwaa S'oossay, Abrahaamo S'oossay, Yisaak'a S'oossay, Yaak'ooba S'oossay, I taana hinttenttukko kiitteedda› yaaga; hawe yeletaappe yeletay gakkanaw taani hassayettiyaa med'inaw ta suntsaa.

16 «Simmi; baade Israa'eeliyaa c'imatuwaa shiishshaade, ‹Med'inaa Goday hinttenttu aawotuwaa S'oossay, Abrahaama, Yisaak'anne Yaak'ooba S'oossay taw k'onc'c'iide; taana, Taani hinttentta s'omoosaad; Gibs'en hinttenttu bolla oosetteeddawaakka taani be'aaddi. 17 Taani hinttentta Gibs'e gadiyaa tuggaappe kessaade, maatsaynne eessay goggiyaa Kanaanetuwaa, Hiitetuwaa, Amoorawaanatuwaa, Parzzawaanatuwaa, Hiiwetuwaanne Yaabusawaanatuwaa gadiyaa afana ga uttaad.›

18 «Israa'eeliyaa c'imatuu ne k'aalaa sisanawantta; hewaappe guyyiyaan neeninne he c'imatuu Gibs'e kaatiyaakko biide Aa, ‹Med'inaa Goday, Ibraawetuwaa S'oossay, nuunanna gaketteedda. Ha"i nuuni heezzu gallassaa ogiyaa mela biittaa hametti biide, Med'inaa Godaa, nu S'oossaw, yarshshuwaa yarshshana mala nuuna yedda› yaagite. 19 Shin Wolk'k'aama kushii, Aa, wolk'k'an yedissana d'ayooppe, Gibs'e kaatii hinttentta yeddennawaa taani eray. 20 Hewaa diraw, Taani Ta kushiyaa yeddaade, unttunttu giddon Taani ootsiyaa Ta malaatatuwaa ubbaan Gibs'etuwaa shoc'ana. Hewaappe guyyiyaan I hinttentta yeddanawaa.

21 «K'ay taani Gibs'etuwaan ha asaa sabbissana; yaatooppe hinttenttu kesiyaa wode kushe mela kesikita.* 22 Ibraawe mac'c'awunna ubbatta bare Gibs'e shooratikkonne bare soon de'iyaa Gibs'e mac'c'a asaa oonanne gidooppe iikko biide, biraa miishshatuwaa, work'k'aa miishshatuwaanne attuma naanaynne mac'c'a naanay mayyana mayotuwaa ‹Immite› giide oochchanawantta. Hewaadan ootsiide hinttenttu Gibs'etuwaa mas'uwaa bonk'k'anitta» yaageedda.

4

Musew S'oossay immeedda malaatatuwaa

1 Muse zaariide, «Unttunttu taana ammanennaan is's'ooppe, woy taani odiyaawaa sisennan is's'iide, ‹Med'inaa Goday new k'onc'c'ibeenna› gooppe waanoo?» yaagi zaareedda. 2 Med'inaa Goday Aa, «He ne kushiyaan de'iyaawe ayee?» yaagiide oochcheedda. Ikka «S'am"aa» yaageedda. 3 Med'inaa Goday Aa, «Ane he s'am"aa sa'aan ola» yaageedda. Muse he s'am"aa sa'aan oleedda wode shooshshaa gideedda; yaatina, Muse aappe wos's'eedda. 4 Hewaappe guyyiyaan Med'inaa Goday Aa, «Ne kushiyaa yeddaade, Aa dufiyaa oyk'k'a» yaageedda. Muse yeddiide shooshshaa oyk'k'ina, shooshshay Aa kushiyaan simmiide, s'am"aw laametteedda. 5 Med'inaa Goday, «Hawe haneeddawe, Med'inaa Goday ne aawotuwaa S'oossay, Abrahaama S'oossay, Yisaak'a S'oossaynne Yaak'ooba S'oossay new k'onc'c'eeddawaa unttunttu ammananaadana» yaageedda. 6 Hewaappe guyyiyaan Med'inaa Goday Aa, «Ne kushiyaa ne shop'p'iyaan yedda» yaagina, Muse bare kushiyaa shop'p'iyaan yeddeedda; I kessi s'eeliide, «ta kushii oollotiide shachchaadan boos's'eedda» yaageedda. 7 S'oossay Aa, «Ne kushiyaa ne shop'p'iyaan zaaraade yedda» yaageedda. Muse bare kushiyaa bare shop'p'iyaan zaari yediidde kessiyaa wode, «ta kushii simmiide hinkko bollaa mala gideedda» yaageedda.

8 K'aykka Med'inaa Goday Aa, «Unttunttu neena ammanennaan d'ayooppenne koyro malaataa ammanennaan is's'ooppe, laa'entso malaata unttunttu ammananawantta. 9 Shin unttunttu ha laa"u malaatatuwaa ammanennan d'ayooppe, woy neeni odiyaawaa sisennan is's'ooppe, Nayle Shaafaappe haatsaa akkaade, mela biittan gussa; neeni shaafaappe akkeedda haatsay biittan suutsaa gidanawaa» yaageedda.

10 Muse Med'inaa Godaa, «Abeet Med'inaa Godaw, taani hawaappe kasekka, woy neeni ne k'oomaw haasayoodeppe doomina taani haasayanaw danddaykke; taani deeddotaadde haasayay; k'ay ta ins's'arssaykka lufaa» yaageedda. 11 Med'inaa Goday Aa, «Asaw doonaa med'd'eeddawe oonee? Aa duude, woy tulle ootsiyaawe oonee? S'eelliyaawaanne k'ook'aa ootsiyaawe oonee? Taana Med'inaa Godaa gidikkitaayye? 12 Neeni ha"i ba; taani neena haasayanaadan maaddana; neeni gaanabaa taani neena tamaarissana» yaageedda.

13 Shin Muse, «Abeet Godaw, hayyanaa, hawaa ootsanaw hara asaa kiittaarikkii!» yaageedda. 14 Hewaappe guyyiyaan Med'inaa Goday Musew loytsi hank'k'ettiide Aa, «Leewiyaa gideedda ne ishaa Aaroonee? I lo"o haasayana danddayiyaawaa taani eray; ha"i I neenana gaketanaw yiidde ogiyaa bollan de'ee; I neena be'iyaa wode Aa wozanay nashettanawaa. 15 Neeni, ‹Yaaga; yaaga› gaade aw odana; taani hinttentta laa"uwaakka haasayanaw maaddananne hinttenttu ootsanabaa tamaarissana. 16 I asaw ne diraa haasayanawaa; hewekka, I new doonaa mala gidanawaa, neeni aw S'oossaa mala gidanaassa giyaawaa. 17 Shin malaatatuwaa an ootsanaw, neeni ha s'am"aa akkaade ba» yaageedda.

Muse Gibs'e Simmeedda

18 Hewaappe guyyiyaan Muse bare bolluwaa Yotoorekko simmi biide, «Hanno gakkanaw shemppuwaanna de'iyaa Asay de'ooppe be'anaw, taani guyye ta asaakko Gibs'e boo?» yaageedda. Yootoore Musa, «Ee ba; saro gakka» yaageedda. 19 Muse Miidiyaama gadiyaan de'ishshin Med'inaa Goday Aa, «Neena wod'anaw koyeedda asatuu ubbay hayk'k'i diggeedda diraw, guyye Gibs'e gadiyaa simmaade ba» yaageedda. 20 Muse bare machatonne bare attuma naanaa hariyaa togissi akkiide, guyye Gibs'e simusaa doommeedda; Muse S'oossaa s'am"aa bare kushiyaan oyk'k'iide beedda.

21 Med'inaa Goday Musa, «Neeni Gibs'e simmaade biyaa wode, taani new immeedda wolk'k'an neeni ootsana malaatatuwaa ubbaa Gibs'e kaatiyaa sintsaan neeni ootsanawaa baloppa. Yaatinakka asaa I yeddenna mala, taani Aa wozanaa donc'c'ilisanna. 22 He wode taani Med'inaa Goday, giyaawaa kaatiyaw hawaadan yaagaade oda; ‹ «Israa'eelii ta bayira na'aa. 23 I taw goynnana mala, ta na'aa neeni yeddana mala, taani new odaaddi; shin neeni Aa yeddenaan is's'aadda; hewaa diraw, taani ne bayira attuma na'aa wod'ana» yaagee› yaagaade oda» yaageedda.*

24 Ogiyaan shemppiyaasan Med'inaa Goday Musena gaketeedda; Aa wod'ana haneedda. 25 Aa machatta S'ipaara saliyaa akkaade, bare na'aa k'as's'araaddu. He shookuwaan Muse gediyaa* bochchaaddu. Iza Musa, «Neeni taw tumu suutsaa mishiraa» yaagaaddu. 26 Med'inaa Goday hewaa diraw Aa wod'enaan aggeeda. He wode k'as's'araa malaatanaw Aa, «Neeni taw suutsaa mishiraa» yaagaaddu.

27 Med'inaa Goday Aaroona, «Neeni Musena gaketanaw mela biittaa ba» yaageedda. I biide, Musena S'oossaa deriyaan gakettiide Aa yereedda. 28 Hewaappe guyyiyaan Muse Med'inaa Goday bare bolla kiitteedda k'aalaa ubbaanne ootsana mala, barena azazeedda ooratsa malaatatuwaa ubbaa Aaroonaw odeedda. 29 Musenne Aaroone biide, Israa'eeletuwaa c'imatuwaa ubbaa shiishsheeddino. 30 Aaroone Med'inaa Goday Musew odeedda k'aalaa ubbaa unttunttoo odeedda. Malaatatuwaakka he asaa sintsan ootseedda. 31 Unttunttukka ammaneeddino. Med'inaa Goday unttunttoo k'oppeeddawaanne unttunttu tuggaa be'eeddawaa siseedda wode, unttunttu guufanniide goynneeddino.

5

Musenne Aaroone Paaroona Sintsaan

(5:1—11:10)

1 Hewaappe guyyiyaan Musenne Aaroone Gibs'e kaatiyaakko yiide Aa, «Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; ‹Ta Asay taw mela biittaan baalaa bonchchana mala, unttuntta yedda› yaagee» yaageeddino. 2 Kaatii, «Taani aw azazettaade Israa'eeliyaa yeddanaw he Med'inaa Goday oonee? Taani Med'inaa Godaa erikke; Israa'eeliyaakka yeddikke» yaageedda. 3 Hewaappe guyyiyaan unttunttu, «Ibraawetuwaa S'oossay nuunanna gaketeedda. Ha"i nuuni Med'inaa Godaa, nu S'oossaw, yarshshuwaa yarshshanaw heezzu gallassaa ogiyaa mela biittaa giddo baanaw nuuna yeddaarikkii; hewe d'ayooppe, I nuuna iita harggiyaan woy olan wod'anawaa» yaageeddino.

4 Shin Gibs'e kaatii yaageedda; «Muse! Aaroona! Asaa ayaw kiittaa diggiittee? Hinttenttu kiittaw simmiide biite» yaageedda. 5 Kaatii he wode, «Be'ite, ha gadiyaan Asay c'oratteedda; k'ay hinttenttu unttuntta kiittaa diggiita» yaageedda. 6 Kaatii he gallassi Gibs'etuwaa kaappotuwaanne Israa'eeletuwaa daguwaa suntsatuwaa azaziide, 7 «Haroodewaadan s'uubiyaa med'd'iyaa utulaa asaw immoppite; unttunttu utulaa barenttoo biide shiishshino; 8 shin unttunttu payduwaan kasewaa keeshshaa s'uubiyaa med'd'iide, sheed'd'anaadan azazite; he payduwaappe pac'issoppite; ayaw gooppe, unttunttu azalla; unttunttu, ‹Nuuni nu S'oossaw yarshshuwaa yarshshana mala, nuuna yeddaarikkii› yaagiide waassiyaawe hawaassa. 9 Unttunttu kiitaan sheekkana malanne wordduwaa haasayaa sisennan aggana mala, unttunttoo oosuwaa dees'isite» yaagiide azazeedda.

10 Hewaappe guyyiyaan, he kaappotuunne he suntsatuu kesiide asaa, «Kaatii hawaadan yaagee; ‹Simmi taani hinttenttoo ubbakka utulaa immikke; 11 hinttenttu utulaa demmana danddayiyaasaappe hinttenttu huup'iyaw shiishshite; shin hinttenttu sheed'd'iyaa s'uubiyaa payduu ubbakka pac'c'enna› yaageedda» yaageeddino. 12 Aasi utulaw haniyaawaa shiishshanaw Gibs'e biittaa ubbaan laaletteedda. 13 Gibs'etuwaa kaappotuu unttuntta, «Hinttenttoo utulaa immiyaa wode hinttenttu hachche hachche ootsiyaawaa keeshshaa ootsite» yaagiide unttuntta godeteeddino. 14 Gibs'etuwaa kaappotuu Israa'eeletuwaa daguwaa suntsatuwaa wad'd'iide, «Hinttenttu kase ootsiyaawaa keeshshaa s'uubiyaa zino woy hachche ayaw ootsi wurssibeykkitee?» yaagiide oochcheeddino.

15 Hewaappe guyyiyaan Israa'eeliyaa suntsatuu biide kaatiyaw maganeeddino; unttunttu barenttu metuwaappe denddowaan Aa, «Neeni ne k'oomatuwaa hawaadan ayaw ootsay? 16 Ne k'oomatoo utulaa immikkino; shin, ‹S'uubiyaa med'd'ite› yaagiino; nuuna ne k'oomatuwaa wad'd'iino; shin balay ne asaa bollana» yaageeddino. 17 Shin kaatii unttuntta, «Ha azallatuu! Hinttenttu azalla! Hewaa diraw, hinttenttu zaari zaariide, ‹Nuuni Med'inaa Godaw yarshshana baanaw nuuna yeddaarikkii› yaagiita. 18 Ha"i biite; ootsite; unttunttu hinttenttoo ay utulaakka immikkino; shin hinttenttu kasewaa keeshshaa s'uubiyaa med'd'iita» yaageedda. 19 Israa'eelatuwaa suntsatuu, «Hinttenttu hachche hachche med'd'iyaa s'uubiyaa payduwaa kasewaappe pac'issoppite» geedda wode, unttunttu metuwaan geleeddawaa akeekeeddino. 20 Unttunttu kaatiyaa mataappe kesiide, Musenne Aaroone unttunttunna gakettanaw naagiyaawantta demmeeddino. 21 Unttunttu, «Hinttena Med'inaa Goday s'eello! Hinttenttu bolla I pirddo! Hinttenttu nuuna kaatiyaananne Aa oosanchchatuwaan is'isseeddita; k'ay unttunttu nuuna wod'ana mala, mashshaa unttunttu kushiyaan wotseeddita» yaageeddino.

Muse S'oossaw Maganneedda

22 Muse Med'inaa Godaakko simmiide, «Abeet Godaw, neeni ha asaa bolla metuwaa ayaw ahaadii? Neeni taana kiitteeddawe hawaassee? 23 Taani ne suntsan kaatiyaw haasayanaw beedda wodeppe doommina, I ha asaa bolla metuwaa aheedda. K'ay neenikka ne asaa mule ashshabaakka» yaageedda.

6

1 Hewaappe guyyiyaan Med'inaa Goday Musa, «Taani Gibs'e kaatiyaa ootsanabaa neeni ha"i be'ana; ta wolk'k'aama kushiyaa gaasuwaan I unttuntta yeddanawaa; ta wolk'k'aama kushiyaa gaasuwaan I unttuntta bare gadiyaappe laaggiide kessana» yaageedda.

Muse S'eessaa

2 S'oossay k'aykka Musa, «Taani Med'inaa Godaa;* 3 Taani Abrahaamew, Yisaak'awunne Yaak'oobaw Ubbaa Danddayiyaa S'oossaa gidaade k'onc'c'aad; shin Taani, Med'inaa Godaa giyaa ta suntsan, taanatetsaa unttuntta erissabeykke. 4 K'ay taani unttunttoo unttunttu bete gidiide de'eedda Kanaane gadiyaa immanaw ta k'aalaa c'aak'uwaa unttunttunna c'aak'k'etaad. 5 K'aykka Gibs'e asatuu ayileyiyaa Israa'eeletuwaa ooliyaa taani sisaade, ta k'aalaa c'aak'uwaa hassayaadi.

6 «Hewaa diraw, neeni Israa'eelatuwaa, ‹Taani Med'inaa Godaa; Taani hinttentta Gibs'etuwaa naak'uwaappe kessana; Taani hinttentta unttunttu ayiletetsaappekka la"a kessana; k'ay Taani ta wolk'k'aama wolk'k'aan Gibs'etuwaa bolla iita pirddaa ahaade hinttentta wozana. 7 Taani hinttentta ta huup'e asaadan akkananne taani hinttenttu S'oossaa gidana. He wode hinttenttu Taani Med'inaa Godaa hinttenttu S'oossaa hinttentta Gibs'etuwaa ayiletetsaappe kesseeddawaa gidiyaawaa erana. 8 K'ay Taani Abrahaamew, Yisaak'awunne Yaak'oobaw immanaw c'aak'k'eedda biittaw ahana; he gadiyaa taani hinttenttoo gade ootsaade immana; Taani Med'inaa Godaa yaaga› » yaageedda.

9 Muse hawaa Israa'eeletoo odeedda; shin unttunttu ayaanay me"eedda gaasuwaaninne mek'etsi baynna ayiletetsaa gaasuwaan Aa k'aalaa sisibeykkino. 10 Hewaappe guyyiyaan Med'inaa Goday Musa, 11 «Baade Gibs'e kaatiyaa, ‹Israa'eeletuwaa ne gadiyaappe kessaade yedda› yaagaade oda» yaageedda. 12 Shin Muse Med'inaa Godaa, «Haray atto Israa'eeletuu tabaa sisennan is's'eeddino shin taani deeddotiyaa ins's'arssan haasayiyaawaa kaatii wooti sisanee?» yaageedda. 13 Med'inaa Goday Musanne Aaroona, «Biide, hinttenttu Israa'eeliyaa asaa Gibs'eppe kessana mala, taani hinttentta yeddeeddawaa Israa'eeliyaa asawunne Gibs'e kaatiyaw odite» yaagiide azazeedda.

Musenne Aaroone Yeletaa

14 Unttunttu soy soy mayza aawotuu hawantta. Israa'eeliyaw bayira na'aa Roobeela attuma naanay, Heenooka, Paalu, Hes'iroonanne Karmma; hawanttu Roobeela yaratuwaa.

15 Simoona attuma naanay, Yimu'eela, Yaamiina, Ohaada, Yaakiina, S'oohaaranne Kanaane gade mishirattippe yeletteedda Shaa'ula; hawanttu Simoona yaratuwaa.

16 Leewiyaa attuma naanay barenttu yeletaa maaraadan Gershshoona, K'ahaatanne Maraara. Leewii s'eetanne hattamanne laappun laytsaa de'eedda.*

17 Gershshoona attuma naanay barenttu yaran yaran Liibinanne Shim"a geetettiino.

18 K'ahaate attuma naanay Amiraama, Yis'ihaara, Kebroonanne Uzi'eela. K'ahaate s'eetanne hattamanne heezzu laytsaa de'eedda.

19 Maraara attuma naanay Maahilanne Musha giyaawantta.

Barenttu Yeletaa maaran hawaappe k'ommonna s'eegeteedda Leewiyaa yaratuu hawantta.

20 Amiraame bare aawuwaa michchato Yokebeedo akkeedda. Iza Aaroonanne Musa aw yelaaddu. Amiraame s'eetanne hattamanne laappun laytsaa de'eedda.

21 Yis'ihaara attuma naanay, K'oraaha, Nefeeganne Ziikira.

22 Uuzi'eela attuma naanay, Mishaa"eela, Els's'aafaananne Siitira.

23 Aaroone Aminaadaaba naatto, Na'aasoona michchato Elisheebo akkeedda. Yaatina iza aw Nadaaba, Abiiha, El"aazaranne Ittaamaara geetettiyaa attuma naanaa yelaaddu.

24 K'ore attuma naanay, Asiira, Elk'k'aananne Abiyaasaafa; hawanttu K'ore yaratuwaa.

25 Aaroona na'ay El"aazare Puti'eela naanatuwaappe ittinno akkeedda; iza aw Piinihaasa yelaaddu.

Hawanttu barenttu yaran yaran Leewatuwaa golliyaa mayza asatuwaa.

26 Med'inaa Goday, «Gibs'e gadiyaappe Israa'eelatuwaa olaw giigo c'uguwaadan c'uguwaadan kessite» yaageeddawe ha Musanne Aaroona. 27 Israa'eelatuwaa Gibs'e gadiyaappe kessiyaawaa Gibs'e kaatiyaw haasayeeddawanttu unttuntta. Hewanttukka Musanne Aaroona. 28 Med'inaa Goday Gibs'en Musew haasayeedda wode Aa, 29 «Taani Med'inaa Godaa; Taani new odiyaawaa ubbaa neeni Gibs'e kaatiyaw oda» yaageedda. 30 Shin Muse Med'inaa Godaa, «Taani deeddotiyaa ins's'arssan haasayiyaawaa gidishin, kaatii taani odiyaawaa wooti sisanee?» yaageedda.

7

1 Hewaappe guyyiyaan Med'inaa Goday Musa, «Be'a; taani neena Gibs'e kaatiyaw S'oossaa mala ootsaad; ne ishay Aaroone ne nabiyaadan gidanawaa; 2 taani neena azazeedda ubbaa neeni aw odaasa; ne ishaa Aaroone Israa'eelatuwaa bare gadiyaappe kessi yeddana mala, kaatiyaw odee. 3 Shin taani kaatiyaa wozanaa d'ulissana; taani Gibs'e gadiyaan ta c'ora malaatanne maalaalissiyaabaa darissaade ootsinttokka,* 4 I hinttenttu odiyaawaa sisenna. He wode taani ta kushiyaa Gibs'etuwaa bolla dentsana; taani ta c'uguwaa, ta asaa Israa'eeliyaa, Gibs'e asaa bollan wolk'k'aama pirddaa ahaade kessana. 5 Hewaappe guyiyaan Gibs'etuu, taani ta kushiyaa Gibs'e bolla dentsaade, Israa'eelatuwaa unttunttu giddoppe kesseedda wode, taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa unttunttu eranawantta» yaageedda.

6 Musenne Aaroone likke Med'inaa Goday unttuntta azazeeddawaadan ootseeddino. 7 Unttunttu kaatiyaw odiyaa wode, Muse hosppun tammu laytsaa asaa; Aaroone k'ay hosppun tammanne heezzu laytsaa asaa.

Aaroona S'am"ay Shooshshaa gideedda

8 Med'inaa Goday Musanne Aaroona hawaadan yaageedda; 9 «Kaatii hinttentta, ‹S'oossay ootsiyaa malaataa taana bessite› giyaa wode, neeni Aaroona, ‹Ne s'am"aa akkaade, kaatiyaa sintsan ola› yaaga; yaatooppe I shooshshaa kessana» yaageedda. 10 Musenne Aaroone kaatiyaakko geliide Med'inaa Goday unttuntta azazeeddawaadan ootseeddino; Aaroone bare s'am"aa kaatiyaa sintsaaninne Aa oosanchchatuwaa sintsan olina shooshshaa kesseedda. 11 Hewaappe guyyiyaan kaatii eranchchatuwaanne bitiyaawantta s'eesissina unttunttukka, ha Gibs'etuwaa shareechchotuu barenttu d'amaashuwaan hewaadan ootseeddino. 12 Unttunttu ubbaykka barenttu s'am"aa s'am"aa olina, s'am"atuu shooshshaa kesseeddino; shin Aaroona s'am"ay unttunttu s'am"atuwaa mitteedda. 13 Gidooppenne Med'inaa Goday odeeddawaadankka kaatiyaa wozanay donc'c'ileedda; I unttunttu oduwaa sisennan is's'eedda.

Haatsay Suutsaw Laametteedda

14 Med'inaa Goday Musa, «Kaatiyaa wozanay donc'c'ileedda; asaa I yeddennan is's'eedda. 15 Kaatii haatsaakko biyaa wode, guuraade neeni aakko baade aanana gaketanaw Nayle Shaafaa doonaan ee"a; shooshshaw laametteedda s'am"aa oyk'k'a akkaade ba. 16 Neeni Aa, ‹Med'inaa Goday, Ibraawetuwaa S'oossay neena, mela biittaan taw goynnana mala, ta asaa yedda yaagiide, taana neekko kiitteedda; shin hanno gakkanaw neeni sisabeykka. 17 Med'inaa Goday, Taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa neeni hawaan erana. Taani Nayle Shaafaa haatsaa ta kushiyaan de'iyaa s'am"an shoc'ina haatsay suutsaw laamettanawaa.* 18 Nayle Shaafaa moliikka hayk'k'anawaa; shaafaykka s'ink'k'anawaa; Gibs'etuu he shaafaa haatsaa ushanaw danddaykkino› yaagaade oda» yaageedda.

19 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; «Neeni Aaroona, ‹Ne s'am"aa oyk'k'aade Gibs'e haatsatuwaa bolla, shaafatuwaa bolla, zeereeto haatsatuwaa bolla, di'uwaa ollaa bollan ne kushiyaa mic'c'a› yaaga; I mic'c'ina unttunttu suutsaw laamettanawaa; Gibs'e biittaa ubbaan, haray attina, mitsaappenne shuchchaappe wooc'iide kesseedda haatsaa tigiyaa miishshaa ubbaa garssan de'iyaa haatsay suutsaw laamettana» yaageedda.

20 Musenne Aaroone Med'inaa Goday azazeeddawaadan ootseeddino. Kaatiyaa sintsaaninne Aa oosanchchatuwaa sintsaan I bare s'am"aa dentsiide, shaafaa haatsaa shoc'ina haatsaa ubbay suutsaw laametteedda. 21 He shaafaa haatsaa gidduwaan de'iyaa moletuu hayk'k'eeddino; shaafaa haatsay loytsi zee"eedda diraw, Gibs'e Asay ushanaw danddayibeenna. Gibs'en ubba saan suutsay kumeedda. 22 Gibs'e shareechchotuukka barenttu d'amaashuwan hewaadan ootseeddino; Med'inaa Goday odeeddawaadankka kaatiyaa wozanay donc'c'ilina, Musenne Aaroone odeeddawaa sisennan is's'eedda. 23 Hewaappe guyyiyaan kaatii hawoo ayinne hirggennan bare soo simmiide beedda. 24 Gibs'e Asay ubbay Nayle Shaafaa haatsaa ushanaw danddayibeenna diraw, ushiyaa haatsaa demmanaw Nayle Shaafaa gas'aan ollaa bookkeeddino.

25 Med'inaa Goday haatsaa shoc'oodeppe laappun gallassaa gideedda.

8

Shed'd'iyaa

1 Hewaappe guyyiyaan Med'inaa Goday Musa, «Ba; Gibs'e kaatiyaakko baade, ‹Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taw goynnana mala, ta asaa yedda. 2 Neeni unttuntta yeddennan is's'ooppe, taani ne biittaa ubbaan shed'd'iyaa kuntsana. 3 Nayle Shaafaan shed'd'ii shohakkattana. Unttunttu shohakkatti kesiide ne soo, ne siris'aa, ne gisuwaa giddo, ne oosanchchatuwaa golliyaa giddo gelana; ne asaa bolla kesana; ne c'ooc'iyaanne ne d'iiliyaa wotsiyaa keriyaan gelana. 4 Shed'etuu ne bolla, ne asaa bollanne ne oosanchchatuwaa ubbaa bolla kesana» yaagee› yaagaade oda» yaageedda.

5 Hewaappe guyyiyaan Med'inaa Goday Musa, «Neeni Aaroona, ‹Ne s'am"aa oyk'k'aadde, shaafatuwaa bolla, zeereeto haatsatuwaa bollanne di'uwaa ollaa bolla ne kushiyaa mic'c'aade shed'etuu Gibs'e gadiyaa bollan kessanaadan ootsa› yaagaadde oda» yaageedda. 6 Aaroone Gibs'e haatsatuwaa bolla bare kushiyaa mic'c'ina shed'etuu kesiide, Gibs'e gadiyaa mayyeeddino. 7 Shareechchatuukka barenttu d'amaashuwaan hewaadan ootseeddino; unttunttukka Gibs'e gadiyaan shed'd'ii kessanaadan ootseeddino.

8 Kaatii Musanne Aaroona s'eesissiide, «Ha shed'etuwaa taappenne ta asaappe diggana mala, Med'inaa Godaa hinttenttu woossite; yaatooppe Med'inaa Godaw yarshshuwaa yarshshana mala, taani asaa yeddana» yaageedda. 9 Muse kaatiyaa, «Kaatiyaw shed'etuu neeppenne ne sooppe d'ayana malanne Nayle Shaafaa s'alalan attana mala, taani new, ne oosanchchatoonne ne asaw woosana wodiyaa neeni keera» yaageedda. 10 Kaatii, «Wontta» yaageedda. Muse, «Med'inaa Godaa Nu S'oossaa, malay ooninne baynnawaa neeni erana mala, neeni geeddawaadan hananawaa. 11 He shed'etuu neeppe, ne golliyaappe, ne oosanchchatuwaappenne ne asaappe d'ayanawantta; unttunttukka Nayle Shaafaa s'alalan attanawantta» yaageedda. 12 Musenne Aaroone kaatiyaa mataappe kesseeddino; kaatiyaa bolla Med'inaa Goday aheedda shed'd'etuwaabaa Muse Med'inaa Godaakko woosseedda. 13 Med'inaa Goday Muse oochcheeddawaadan ootseedda; shed'etuu son kareninne dembban hayk'k'eeddino. 14 Gibs'e Asay unttuntta shiishshi shiishshiide dooreeddino; biittay hewaa s'ink'k'uwaan zee"eedda. 15 Shin kaatii shed'etuu baynnawaa be'eedda wode Aa wozanay donc'c'ileedda; Med'inaa Goday odeeddawaadankka, I Musenne Aaroone odeedda oduwaa sisennan is's'eedda.

C'uuchchaa

16 Med'inaa Goday hewaappe guyyiyaan, Musa «Neeni Aaroona, ‹Ne s'am"aa mic'c'aade, biittaa baana shoc'a› yaagaade oda. Gibs'e biittaa ubbaan baanay c'uuchchaa kessanawaa» yaageedda. 17 Unttuttu hewaadan ootseeddino; Aaroone s'am"aa oyk'k'iide bare kushiyaa mic'c'iidde; bare s'am"an biittaa baana shoc'ina asaanne, mehiyaa bolla c'uuchchay yeedda. Gibs'e gadiyaan ha gas'aappe ya gas'aa gakkanaw, baana ubbay c'uuchchaa kesseedda. 18 Shareechchatuukka barenttu d'amaashuwaan hewaadan ootsanaw baas'eteeddino; shin danddayibeykkino. C'uuchchay asaa bollanne, mehiyaa bolla kummeedda. 19 Shareechchatuu kaatiyaa, «Hawe S'oossaa oosuwaa» yaageeddino. Shin kaatiyaa wozanay donc'c'ileedda; S'oossay geeddawaadankka, I unttunttu odiyaawaa sisennan is's'eedda.*

Dukkiyaa Uduns's'iyaa

20 Med'inaa Goday Musa, «Guuran denddaade, kaatii shaafaa biishshin aanana gakettaade neeni Aa, ‹Med'inaa Goday yaagee; «Taw ootsana mala, ta asaa yedda; 21 neeni ta asaa yeddennan is's'ooppe, taani ne bolla, ne oosanchchatuwaa bolla, ne asaa bollanne ne golletuwaa giddo uduns's'iyaa wudiyaa yeddana; Gibs'etuwaa golleninne unttunttu de'iyaa biittaa ubbaan uduns's'ii kumanawaa. 22 Shin he gallassi ta Asay bete gidiide de'iyaa Goshena gadiyaan uduns's'ii kumenaadan taani te'aade, unttunttu biittaa shaakana; Taani Med'inaa Goday, ha gadiyaa ubbaan de'iyaawaa neeni hewaan erana. 23 Taani ta asaanne ne asaa shaakana; ha wolk'k'aama malaatay wontti hanana» yaagee› yaagaadde oda» yaageedda. 24 Med'inaa Goday hewaappe guyyiyaan, geeddawaadan ootseedda; kaatiyaa sooninne Aa oosanchchatuwaa son daro uduns's'iyaa wudii yeedda; Gibs'e gadiyaa ubbaa bayzzeedda.

25 He wode kaatii Musanne Aaroona s'eesissiide, «Biite; ha gadiyaan hinttenttu S'oossaw yarshshite» yaageedda. 26 Shin Muse, «Hewe likke gidenna; nuuni Med'inaa Godaa Nu S'oossaw shiishshiyaa yarshshotuu Gibs'etuwaa sheneyiyaawaa gidanawaa; nuuni unttuntta sheneyiyaa yarshshotuwaa unttunttu s'eellishin yarshshooppe, unttunttu nuuna shuchchaan c'addikkinoo? 27 Nuuni Med'inaa Godaa, nu S'oossaw, yarshshotuwaa shiishshanaw I nuuna azaziyaawaadan, heezzu gallassaa ogiyaa mela biittaa baana koshshee» yaageedda. 28 Kaatii, «Med'inaa Godaw, hinttenttu S'oossaw, hinttenttu mela biittaa biide yarshshana mala, taani hinttentta yeddana; shin hinttenttu haakkiide booppite; taw ha"i woossite» yaageedda. 29 Muse, «Taani ne mataappe keso sa'aannakka Med'inaa Godaa woosana; ha uduns's'iyaa wudii wontti kaatiyaappe, Aa oosanchchatuwaappenne Aa asaappe kichchanawaa. Shin Med'inaa Godaw yarshshanaw asaa yeddennan is's'anaw kaatii nuuna zaari c'immenna mala akeeko» yaageedda. 30 Hewaappe guyyiyaan Muse kaatiyaa mataappe kesiide, Med'inaa Godaa woosseedda. 31 Med'inaa Goday Muse oochcheeddawaadan ootseedda; uduns's'iyaa kaatiyaappe, Aa oosanchchatuwaappenne Aa asaappe ittuunne attenan kichcheedda. 32 Shin ha"ikka k'ay kaatiyaa wozanay donc'c'ilina, asaa yeddennan is's'eedda.

9

Mehiyaa Bolla Boshay Wod'd'eedda

1 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; «Gibs'e kaatiyaakko baade, ‹Med'inaa Goday, Ibraawetuwaa S'oossay neena, «Unttunttu taw goynnana mala ta asaa yedda» yaagee. 2 Neeni yeddennan is's'aade, unttuntta oyk'k'a uttiyaawaa gidooppe, 3 Med'inaa Godaa kushii deriyaan de'iyaa ne mehiyaa bolla, paratuwaa bolla, haretuwaa bolla, gaalotuwaa bolla, miyaa bolla, dorssatuwaa bollanne deeshshatuwaa bolla wolk'k'aama iita harggiyaa yeddana. 4 Shin Taani Med'inaa Goday Israa'eeliyaa mehiyaa gidduwaaninne Gibs'etuwaa mehiyaa gidduwaan shaakotaa med'd'ana. Israa'eelatuu mehiyaappe ittuunne hayk'k'enna› yaaga» yaageedda. 5 Med'inaa Goday wodiyaa keeriide, «Taani wontti hawaa ha gadiyaa bollan ootsana» yaageedda. 6 Wonttetsa gallassi Med'inaa Goday hewaa ootseedda. Gibs'e asaa mehiyaa ubbay hayk'k'eedda; shin Israa'eeliyaa asaa mehiyaappe ittuunne hayk'k'ibeenna. 7 Kaatii ha yewuwaa paac'c'anaw asaa kiittiide, Israa'eeletuwaa mehiyaappe, haray atto, ittuunne hayk'k'ibeennawaa ereedda. Gidooppenne kaatiyaa wozanay donc'c'ilo sa'aappe simmenaan is's'ina, asaa yeddennan diggeedda.

S'iibbaa

8 Meed'inaa Goday hewaappe guyyiyaan, Musanne Aaroona, «Hinttenttu kushiyaa kuntsiidde c'ooc'iyaappe bidintsaa uuc'c'ite; Muse kaatii s'eellishin, hewaa pude c'arkkoo laalo; 9 hewe Gibs'e biittaa ubbaa bolla liik'o baana gidanawaa; Gibs'e biittaa ubbaan asaa bollanne mehiyaa bolla giiyyiyaa s'iibbay wod'd'anawaa» yaageedda. 10 Unttunttu c'ooc'iyaappe bidintsaa akkiide, kaatiyaa sintsan ek'k'eeddinno; Muse hewaa pude c'arkkuwaan laalina, asaa bollanne mehiyaa bolla giiyiyaa s'iibbay wod'd'i aggeeda.* 11 Shareechchatuukka unttunttu bollanne Gibs'e asaa ubbaa bolla wod'd'eedda s'iibbay essuwaa diggina, Muse sintsan ek'k'anaw danddayibeykkino. 12 Shin Med'inaa Goday Musew geeddawaadankka, kaatiyaa wozana donc'c'iliseedda diraw, Musenne Aaroone odiyaawaa kaatii sisennan is's'eedda.

Shachchaa

13 Hewaappe guyyiyaan Med'inaa Goday Musa, «Guuran dendda baade, kaatiyaanna gakettaade Aa, ‹Med'inaa Goday, Ibraawetuwaa S'oossay neena, «Taw goynnana mala ta asaa yedda. 14 Hewe d'ayooppe, ne bolla, ne oosanchchatuwaa bollanne ne asaa bolla ta boshaw de'iyaa kumentsaa wolk'k'aa taani kiittana; sa'aan ubbaan ta mali baynnawaa neeni hewaan eranaassa. 15 Taani hannoode ta kushiyaa yeddaade, neenanne ne asaa iita harggiyaan ha sa'aa bollappe mils's'i udanashin. 16 Taani neena ta wolk'k'aa bessanawunne ta suntsay sa'aa ubbaa bollan odettanaw, hewoo taani neena kaate ootsaade wotsaad.* 17 Neeni ha"ikka otorettaade, ta asaa yeddennan is's'aadda. 18 Hewaa diraw, taani wontti hannoode Gibs'e Gibs'e gidoodeppe hachche gakkanaw ubbakka wod'd'i erenna, darii wolk'k'aama shachchaa bukissana. 19 Ha"i neeni ne mehiyaanne gaden new de'iyaawaa ubbaa ellekka soo gelissanaadan azaza; ayaw gooppe, soy gelenaan biro gaden de'iyaa asaa ubbaa bollanne mehiyaa ubbaa bolla shachchay wod'd'anawaa; Unttuttu hayk'k'ana» yaagee› yaaga» yaageedda. 20 Kaatiyaa oosanchchatuwaappe Med'inaa Godaa k'aalaw yayyeeddawanttu barenttu ayiletuwaanne barenttu mehiyaa elleelliidde soy geliseeddino. 21 Shin Med'inaa Godaa k'aalaa kad'eeddawanttu barenttu ayiletuwaanne barenttu mehiyaa gaden aggi basheeddino.

22 Hewaappe guyyiyaan Med'inaa Goday Musa, «Gibs'e biittaa ubbaa bollan: asaa bolla, mehiyaa bollanne Gibs'e goshshatuwaan dic'c'iyaabaa ubbaa bolla shachchay wod'd'anaadan, ne kushiyaa saluwaa dentsa» yaageedda. 23 Muse bare gatimaa saluwaa zaariide dentseedda wode, S'oossay guguntsaanne shachchaa yeddeedda; walk'k'antsaykka duge sa'aw walk'k'ammeedda. S'oossay Gibs'e gadiyaan shachchaa yaati bukisseedda. 24 Shachchay wod'd'eedda; walk'k'antsay yaanne haanne walk'k'ammeedda; Gibs'e gadiyaan kaatii kaatetoodeppe doommina, Gibs'e biittaa ubbaan wod'd'eedda shachchaa ubbaappe hewe aad'd'iyaa iita shachchaa.* 25 He shachchay Gibs'e biittaa ubbaa gaden de'iyaa ubbabaa, asaakka mehiyaakka shoc'eedda; gaden doleeddabaa ubbaa duge zaariide bidoyeedda; mitsaa ubbaa mentsereetseedda. 26 Shachchay wod'd'ibeenna gadii Israa'eelatuu utteedda Goshena gadiyaa s'alala.

27 Kaatii kiitti Musanne Aaroona s'eesissiide, «Ha"i simmi, taani nagaraa ootsaad; Med'inaa Goday tumanchchaa; taaninne ta Asay bayzzanchcha. 28 Nuw guuguntsaynne shachchay dareedda diraw, Med'inaa Godaa woossite. Taani hinttentta yeddana; simmi hawaappe sintsan hinttenttu hawaan gam"ikkita» yaageedda. 29 Muse Aa, «Taani ha katamaappe keseedda wode, taani woossanaw ta kushiyaa Med'inaa Godaakko mic'c'ana; yaatooppe guuguntsay agganawaa; k'ay shachchaa wod'etsay ek'k'ana; sa'ay Med'inaa Godaawaa gidiyaawaa neeni hewaan erana. 30 Shin neeninne ne oosanchchatuu Med'inaa Godaw S'oossaw ha"ikka yayyenawaa taani eray» yaageedda. 31 Talbbay c'iisheedda dirawunne banggay tisheedda diraw, talbbaynne banggay shachchan bayeeddino. 32 Shin zarggaynne k'ambbaray ka"iyaa wodii bira gideedda diraw, shachchan bayibeykkino.

33 Hewaappe guyyiyaan Muse kaatiyaa mataappe denddiide, katamaappe gas'aa kesseedda. Bare kushiyaa Med'inaa Godaakko mic'c'eedda; yaatina guguntsaynne shachchay aggeedda; iraykka biittaa bollan duge tigettiyaawe ek'k'eedda. 34 Shin kaatii iray, shachchaynne guguntsay aggeedawaa be'eedda wode zaariiddekka nagaraa ootseedda; ikka Aa oosanchchatuukka barenttu wozanaa donc'c'ilisseeddino. 35 Med'inaa Goday Muse doonaan haasayeeddawaadankka kaatiyaa wozanay donc'c'ilina, Israa'eelatuwaa I yeddennan is's'eedda.

10

Booliyaa

1-2 Hewaappe guyyiyaan Musa Med'inaa Goday hawaadan yaageedda; «Gibs'e kaatiyaakko ba; ayaw gooppe, taani Gibs'etuwaa gidon mallaanne wolk'k'aama malaataa ta woota ootseeddentto hinttenttu hinttenttu naanawunne hinttenttu naanaa naanaatoo odana mala, k'ay hinttenttukka Taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa erana mala, ta wolk'k'aama malaataa unttunttu giddon ootsanaw Aa wozanaanne Aa oosanchchatuwaa wozanaa taani donc'c'ilissa wotsaad» yaageedda.

3 Musenne Aaroone kaatiyaakko geliide Aa, «Med'inaa Goday, Ibraawetuwaa S'oossay neena hawaadan yaagee; ‹Neeni taw azazettenan awude gakkanaw is's'ay? Taw goynnana mala ta asaa yedda. 4 Neeni unttuntta yeddennan is's'ooppe, ne biittaa bolla Taani wontti booliyaa ahana; 5 boolii ooninne biittaa demmanaw danddayennaadan biittaa kammanawaa. Hinttenttoo shachchaappe atteeda guutsabaa, gaden dic'c'iyaa mitsaykka attenaan ubbaa maanawaa. 6 Ne gollen ne suntsatuwaa golleninne Gibs'e asaa ubbaa gollen unttunttu kumanawantta; hewe ne aawotuwaa, woy ne mayza aawotuu ha biittaan uttoodeppe hanno gakkanaw mule be'ibeenabaa› yaagee» yaageeddino. Hewaappe guyyiyaan Muse kaatiyaa sintsaappe kesiide beedda.

7 Kaatiyaa suntsatuu kaatiyaa, «Ha bitanii nuw awude gakkanaw metuwaa gaaso gidanawe? Unttunttu Med'inaa Godaw, barenttu S'oossaw, goynnana mala, neeni asaa yedda; Gibs'e biittay bayeeddawaa neeni ha"ikka akeekikkii?» yaageeddino. 8 Hewaa diraw, kaatii Musanne Aaroona guyye zaariide, «Biite; Med'inaa Godaw, hinttenttu S'oossaw goynnite; shin biyaawanttu oona oonee?» yaageedda.

9 Muse, «Nuuni nu c'ima asaanne nu guutsaa naanatuwaanna, nu dorssaa wudetuwaannanne miizzaa wudetuwaanna ittippe baana; ayaw gooppe, nuuni biyaasan Med'inaa Godaa baalaa bonchchanaw koshshee» yaageedda.

10 Kaatii, «Taani hinttentta hinttenttu naanaanne hinttenttu machchetuwaa yeddiyaawaa gidooppe, Med'inaa Goday hinttentta naaganaw koshshee. Shin be'ite; hinttenttu hinttenttu wozanaan iitabaa k'oppeeddawe k'onc'c'iyaan erettee. 11 Tuytti, hinttenttu, ‹S'oossaw goynnana› giide oochchiyaawaa gidooppe, attuma asaa s'alaalay biide Med'inaa Godaw goynnite» yaageedda. Hewaappe guyyiyaan Musenne Aaroone kaatiyaa sintsaappe yederssetiide kesseeddino.

12 Med'inaa Goday Musa, «Boolii Gibs'e gadiyaan kesanaadan, shachchaappe attiide gaden dic'c'iyaabaa ubbaa lim"i ootsana mala, ne kushiyaa Gibs'e gadiyaa bollan mic'c'a» yaageedda.

13 Muse bare gatimaa Gibs'e gadiyaa bollan mic'c'ina, Med'inaa Goday away doliyaa bagga c'arkkuwaa he gallassanne k'amma ubbaa he gadiyaa bollan c'arkkisseedda; wontteedda wode he c'arkkuu booliyaa aheedda. 14 Boolii Gibs'e biittaa ubbaa bolla sham"i giide, biittaa ubba saan kessi utteedda. Hawaa keeshshaa booliyaa boshay he biittaan hawaappe kasenna hanibeenna; woy hawaappe sintsawunne zaaretsiide hanenna.* 15 Biittay kares's'ana gakkanaw boolii biittaa ubbaa kammeedda. He boolii shachchaappe attiide gaden dic'c'iyaabaa ubbaanne mitsaa bollan de'iyaa ayfiyaa ubbaa mils's'i ootseedda. Yaatina mitsaa bollan irs's'a haytsay, woy gaden ataakilttii Gibs'e biittaa ubbaan ayaynne attibeena.

16 Kaatii Musanne Aaroona ellekka s'eesissiide, «Med'inaa Godaa hinttenttu S'oossanne hinttentta taani naak'k'aad; 17 simmi hinttenttu taw ta nagaraa ha itti gede s'alalaw atto giite; ha wod'd'iyaa boshaa taappe diggana mala, Med'inaa Godaa hinttenttu S'oossaa woossite» yaageedda.

18 Muse kaatiyaa mataappe kesiide, Med'inaa Godaa woossina; 19 Med'inaa Goday he c'arkkuwaa away wulliyaa bagga wolk'k'aama c'arkkoo laammina booliyaa tookki, Zo'o Abbaakko afeedda. Gibs'e biittaa ubbaan itti booliinne attibeena. 20 Gidooppenne, Med'inaa Goday kaatiyaa wozanaa donc'c'iliseedda diraw, Israa'eelatuwaa yeddennan is's'eedda.

Bara D'umaa

21 Med'inaa Goday Musa, «Gibs'e gadiyaan Asay bochchi be'anaw danddayiyaa keeshshaa d'umay d'umana mala, ne kushiyaa saluwaa dentsa» yaageedda. 22 Muse bare kushiyaa saluwaa dentseedda; Gibs'e biittaa ubbaan heezzu gallassaa kumentsaa bara d'umay d'umeedda.* 23 He heezzu gallassatuwaan Asay ooninne ittuu ittuwaa be'ennaan, woy bare sa'aappe denddiide beennan takkeedda. Shin Israa'eeletuu de'iyaa sa'aan ubbaan unttunttoo poo'uu de'ee. 24 Kaatii Musa s'eesissiide, «Biite; Med'inaa Godaw goynnite; hinttenttu machchetuukka hinttenttu naanaykka hinttenana baanaw danddayiino. Hinttenttu dorssaa wudiyaanne hinttenttu miizzaa wudiyaa s'alalaa yeggiide biite» yaageedda. 25 Shin Muse Aa, «Nuuni yarshshuwaanne s'uuggiide yarshshiyaa yarshshuwaa Med'inaa Godaa, nu S'oossaw, shiishshanaw, mehiyaa nuw immaade yeddiyaawe neena guussakka? 26 Nu mehii ubbaykka nuunana baanaw koshshee; k'inc'c'aafile ittuunne guyye attena. Med'inaa Godaa, nu S'oossaw, goynniyaa goynnaw he mehiyaappe dooriide akkanaw koshshee; nuuni yaa gakkennaan de'iidde, mehiyaappe hak'awaa hak'awaa Med'inaa Godaw yarshshanentto eranaw danddayokko» yaageedda. 27 Shin Med'inaa Goday kaatiyaa wozanaa donc'c'ilissina I unttuntta yeddanaw koyibeenna. 28 Hewaappe guyyiyaan kaatii Musa, «Ta mataappe kichcha! Laa"entso ta sintsan lem"i gaade neena era! Neeni ta ayfiyaa ta deemuwaa be'eedda gallassaykka new hayk'k'o» yaageedda. 29 Muse Aa, «Tumakka; neeni geeddawaadan taani neena laa"entso ubbakka be'ikke» yaageedda.

11

Bayira yeletteeddawanttu Bolla Yeedda Boshaa

1 Musew Med'inaa Goday, «Taani Gibs'e kaatiyaa bollanne Aa asaa bolla itti hara boshaa yeddana; hewaappe guyyiyaan I hinttentta ha gadiyaappe kessi yeddanawaa; I hinttentta ittuunne attenaan ubbaakka yederssanawaa. 2 Israa'eeliyaa asay, mac'c'awe attumawe bare shoorotuwaappe biraappenne work'k'aappe med'etteedda miishshatuwaa oochchana mala, unttunttoo oda» yaageedda. 3 Med'inaa Goday Israa'eeliyaa asatuu Gibs'etuwaa sintsan nashshettanaadan ootseedda. K'ay Muse bare huup'iyawukka Gibs'e gadiyaan kaatiyaa oosanchchatuwaaninne asan loytsi daro bonchchetteedda asaadan s'eeletteedda.

4 Muse kaatiyaa hawaadan yaageedda; «Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹K'amma giddo bilahiyaan taani Gibs'e gidduwaana aad'ana; 5 Gibs'e gadiyaan de'iyaa bayira attuma naanay ubbay, kawutetsaa oydiyaan uttiyaa kaatiyaa bayira na'aappe doommiide, wos'an gaac'c'iyaa k'oomati bayira na'aa gakkanaw bayira yeletteedda mehiikka attenan ubbay hayk'k'anawaa. 6 Gibs'e biittaa ubbaan hawaappe kase baggan hanibeennanne sintsappekka hanenna wolk'k'aama yeekuu yeekettanawaa. 7 Shin Israa'eelatuu gidduwaan, asaa bolla woy mehiyaa bolla kanaynne boc'c'enna› yaagee. He wode Med'inaa Goday Gibs'etuwaaninne Israa'eeliyaa gidduwaan shaakotaa med'd'iyaawaa neeni eranaassa. 8 Ha ne oosanchchatuu ubbay taakko yiide, ta sintsan guufanni goynniide, ‹kesaade baarikkii! Neena kaalliyaa Asay ubbaykka bo!› gaanawantta. Hewaappe guyyiyaan taani baana» yaageedda. Hewaappe guyyiyaan Muse hank'k'uwaan ees's'etiidde, kaatiyaa sintsaappe kesiide beedda.

9 Musew Med'inaa Goday koyro, «Ta malalissiyaa malaatay Gibs'e gadiyaan darana mala, kaatii hinttenttu odiyaawaa sisennan is's'anawaa» yaagi wotseedda. 10 Musenne Aaroone ha malalissiyaa malaataa ubbaa kaatiyaa sintsan ootseeddino; shin Med'inaa Goday kaatiyaa wozanaa donc'c'ilisseedda; yaatina I Israa'eelatuwaa bare gadiyaappe yeddennan is's'eedda.

12

Paasigaanne Gibs'eppe Kesussaa

(12:1—15:21)

1 Med'inaa Goday Gibs'e gadiyaan Musanne Aaroona hawaadan yaageedda;* 2 «Ha aginay hinttenttoo laytsaw koyro aggina gido; 3 Israa'eeliyaa asaw ubbaw hawaa odite; ha aginay geleedda tammantsa gallassan, itti Asay bare soy asaw itti koliyaa dorssaa woy itti koliyaa deeshshaa aho. 4 He golle asaa paydu he dorssaa wurssi maanaw guus's'ooppe, inne aw ubbaappe matattiyaa shooruu barenttu soo asaa paydiide itti itti Asay maanaw danddayiyaa keeshshaa akeekiide, he mehiyaa shukkiide ittippe miino. 5 Hinttenttu doori akkiyaa mehii yelettoodeppe itti laytsaa giddeeddawaa, Aa bollan ay pac'aynne baynna attumawaa gido. Hinttenttu dorssaappe woy deeshshaappe akkanaw danddayiita. 6 Ha aginaw tammanne oyddentso gallassaa gakkanaw unttuntta heemmite; he gallassi omarssi Israa'eeliyaa Asay ubbay unttuntta shukkanaw koshshee. 7 Yaatiide suutsaappe amareedawaa akkiide, unttunttu miyaa gollew laa"u mak'aaniyaanne gubaniyaa okkino; 8 ashuwaa he gallassi k'amma taman s'iis's'i s'iis's'iide, c'ammiyaa bonc'c'iyaananne uukkeedda ukitsaanna miino. 9 Ashuwaa k'ayiyaa woy doyssiide mooppite; huup'iyaakka gedetuwaakka k'antsaa giddo ashuwaakka ubbaa k'ans's'ennan muumiyaa s'iis's'ite; 10 he ashuwaappe sa'ay wonttana gakkanaw ayinne ashshoppite; shin amareedawe attooppe, hewaa s'uugganaw koshshee. 11 Muussaa miidde, ogiyaw giigiyaa mayuwaa mayyiide, hinttenttu c'aammaa hinttenttu gediyaan wotsiide, hinttenttu gatimaa hinttenttu kushiyaan oyk'k'iide miita. Elleelli elleelli miite; hawe Med'inaa Godaa Paasigaa.

12 «Taani he gallassi k'amaana Gibs'en aad'aadde bayira yeletteedda ubbaa, asaakka, mehiyaakka wod'ana; Gibs'e eek'atuwaa ubbaa bollakka taani pirddana; Taani Med'inaa Godaattee. 13 He suutsay hinttenttu de'iyaa golliyaa erissiyaa mallaa gidanawaa. Taani he suutsaa be'o wode, hinttentta aggaade aad'd'ana; taani Gibs'e gadiyaa boshaan shoc'iyaa wode, hinttentta ay boshaykka bochchenna.

14 «Ha gallassay hinttenttoo k'oppi k'oppi bonchchiyaa gallassaa gido; hinttenttu yeletay ubbay Med'inaa Godaa baalaa bonchchite; hawaa woga ootsiide ubbaa wode bonchchite.*

Irshshuu Gelibeenna Ukitsaa Baalaa

15 «Laappun gallassay gakkanaw irshshuwaa yeggibeenna ukitsaa miite; shin koyro gallassi irshshuwaa hinttenttu sooppe diggite. He koyro gallassaappe doommiide laappuntsaa gallassi gakkanaw, irshshuwaana de'iyaa ukitsaa miyaa Asay Israa'eeliyaa asaa giddoppe bohetto.* 16 Koyro gallassi geeshsha shiik'uwaa shiik'ite; hara geeshsha shiik'uwaa k'ay laappuntsa gallassan shiik'ite; Asay maanaw k'umaa katsanawaappe attina, ha gallassaa ubbaan ayinne ootsoppite; hinttenttu ootsanabay hewaa s'alala.

17 «Irshshuu gelibeenna Ukitsaa Baalaa bonchchite; ayaw gooppe, taani hinttenttu c'uguwaa Gibs'e gadiyaappe kesseeddawe he gallassaana. He gallassaa, yeletaappe yeletay gakkanaw pini kesiyaa wogaa ootsiide bonchchite. 18 Koyro aginaan, he aginaw tammanne oyddentso gallassaa omarssaappe doommiide, laatamanne ittentsuwaa omarssi gakkanaw irshshuu gelibeenna ukitsaa miite. 19 Laappun gallassay gakkanaw irshshuu hinttenttu son beettoppo; irshshuu geleeddawaa miyaa Asay bete giddina woy he biittaa asaa giddina, Israa'eeliyaa giddoppe bohetto. 20 Irshshuu geleeddawaa ayaanne mooppite; hinttenttu de'iyaa sa'aan hak'ankka irshshuu gelibeenna ukitsaa maanaw koshshee» yaageedda.

Koyro Paasigaa

21 Hewaappe guyyiyaan Muse Israa'eeliyaa c'imatuwaa ubbaa s'eesissiide unttuntta hawaadan yaageedda; «Hinttenttu ellekka biide, hinttenttu soo asaw Paasigaw koliyaa, dorssaa woy deeshshaa shukkite. 22 Hisoop'p'iyaa geetettiyaa haytsaappe dankki akkiide, keriyaan de'iyaa suutsan naak'k'i kessiide, he suutsaa laa"u mak'aaniyaaninne gubaniyaa okkite; hinttenttuppe itti asaynne sa'ay wonttana gakkanaw bare golliyaa penggiyaappe kare kesoppo. 23 Med'inaa Goday Gibs'etuwaa shoc'i wod'anaw he biittaana aad'd'iyaa wode, suutsaa gubaniyaaninne laa"u mak'aaniyaan be'ana; yaatiide karenna aad'd'ana; wod'iyaawe hinttenttu soo geliide, hinttentta wod'enaadan Aa hinttenttu soo gelissenna.*

24 «Hinttenttu ha azazuwaa hinttenttoonne hinttenttu zeretsaw ubbaa wode woga ootsiide azazettite. 25 Med'inaa Goday kase immana geeddawaadan I immiyaa biittaa hinttenttu geliyaa wode, ha wogaa naagite. 26 Hinttenttu naanay hinttentta, ‹Ha bonchcho baalaa birshshetsay ayee?› yaagiide oochchiyaa wode, 27 hinttenttu unttuntta, ‹Hawe S'oossaa bonchchanaw yarshshiyaa Paasigaa yarshshuwaa; ayaw gooppe, Med'inaa Goday Gibs'e gadiyaan Israa'eeliyaa asaa golliyaa aggi aad'd'i biide, Gibs'etuwaa wod'iide, nuuna ashsheeda diraassa› yaagite» yaageedda.

Hewaappe guyyiyaan Asay gulbbatiide goynneedda. 28 Israa'eelatuu Med'inaa Goday Musanne Aaroona azazeeddawaadan ootseeddino.

Gibs'etuwaa Bayira Yeletatuu Hayk'k'i Wurobaa

29 K'amma giddo bilahiyaan Med'inaa Goday Gibs'en bayira yeletteedda ubbaa, kawutetsaa oydiyaan utteedda kaatiyaa bayira na'aappe doommiide, k'asho gollen de'iyaa omoodetteeddawanttu bayira na'aa gakkanaw, k'ay bayira yeletteedda mehiyaa ubbaa dippi ootseedda.* 30 Kaatii, Aa oosanchchatuu ubbaynne Gibs'e gadiyaa Asay ubbay k'amma denddeeddino. Gibs'e gadiyaan Asay hayk'k'ibeenna Gollii ubbakka baynna diraw, Asay kooshshaa d'ok'k'u ootsiide wolk'k'aama yeekuwaa yeekkeedda. 31 He gallassi k'amma kaatii Musanne Aaroona s'eesiide, «Denddite! Hinttekka Israa'eeliyaa asaykka ta asaa gidduwaappe kesi biide hinttenttu oochcheeddawaadankka Med'inaa Godaw goynnite! 32 Hinttenttu geeddawaadankka hinttenttu dorssaa wudiyaanne hinttenttu mehiyaa wudiyaa akkiide biite! K'ay tawukka woosite» yaageedda.

33 Gibs'e Asay Israa'eelatuu gadiyaappe ellekka kesana mala dirbbiseeddino. Ayaw gooppe, unttunttu, «Hewe d'ayooppe, nuuni ubbaykka wureetto» yaageeddino. 34 Hewaa diraw, Israa'eeliyaa asatuu barenttu irshshuu gelibeenna munak'aa keriyaan kuntsiidde, barenttu mayuwaan s'aas'iide, hashiyaan tookeeddino. 35 Israa'eeletuu Muse unttuntta azazeeddawaadan, Gibs'etuwaa biraa miishshatuwaa, work'k'aa miishshatuwaanne mayuwaa, «Immite» giide oochcheeddino.* 36 Med'inaa Goday Gibs'etuwaa sintsan he Asay sabettanaadan ootsina, Gibs'etuu unttunttu oochcheeddawaa immeeddino. Hewaadan yaatiide unttunttu Gibs'e asatuwaa mas'uwaa bonk'k'i akkiide beeddino.

Israa'eelatuu Gibs'eppe Keseeddino

37 Israa'eelatuu Raamisa geetettiyaa katamaappe denddiide Sukkoota geetettiyaa sa'aa gediyaan hametiidde beeddino. Aasi naanaanne mac'c'awantta gujjennan paydina, usuppun s'eetu sha"a. 38 K'ay unttunttunna hara daro asay, daro mehiinne dorssaa deeshshaa wudii laagettiide beedda. 39 Gibs'eppe unttunttu akkiide keseedda munak'aa irshshuu gelibeenna ukitsaa uukkeeddino; ayaw gooppe, unttunttu Gibs'eppe dirbban keseeddino; barenttoo shink'k'aa katsanawukka, munak'k'ay denddina uukkanawukka unttuntta gatsibeenna.

40 Israa'eelatuu Gibs'e gadiyaan de'eedda laytsay oyddu s'eetanne hattama.* 41 He oyddu s'eetanne hattamu laytsay wuriyaa he wurssetsa gallassan, Med'inaa Godaa c'uguu ubbay Gibs'e gadiyaappe keseedda. 42 Med'inaa Goday bare asaa naagiide, Gibs'e gadiyaappe kesiyaa wode sa'ay k'amma; he k'ammay yeletaappe yeletaa gakkanaw, Israa'eeliyaa Asay beegottiide naagiidde ak'iyaa, Med'inaa Godaw dummateedda k'amma.

Paasigaa Gallassaa Bonchchiyaa Wogaa

43 Med'inaa Goday Musanne Aaroona, «Paasigaa gallassaa bonchchiyaa wogay hawaa; bete Asay aappe ubbakka mooppo. 44 Hinttenttu shaluwaan shammeedda ayilii hinttenttu Aa k'as's'arowaappe guyyiyaan aappe mo. 45 Shin imatsatetsaan hinttenana gam"iyaa imatsaynne keraa ootsiyaa imatsay aappe ubbakka mooppo.

46 «Ha Paasigaa hinttenttu itti gollen miite; hinttenttu he ashuwaappe ayaanne kare kessoppite. Mek'etsatuwaappe ittuwaanne mentsoppite.* 47 Israa'eeliyaa maabaray ubbay Paasigaa bonchchanaw koshshee.

48 «Betii yiide hinttenttu giddon de'iyaa Asay Med'inaa Godaa Paasigaa bonchchanaw koyooppe, koyro he attuma Asay ubbay k'as's'aretto. Hewaappe guyyiyaan I he biittaan yeletteedda asaadan shiik'iide, Paasigaa bonchchanaw danddayee. Shin k'as's'arettibeenna Asay ubbakka aappe mooppo. 49 Hinttenttu biittaan yeletteeddawookka hinttenttu giddon bete gidiide de'iyaawawukka he wogay ittuwaa» yaageedda.

50 Israa'eelatuu ubbay Med'inaa Goday Musanne Aaroona azazeeddawaadankka ootseeddino. 51 He gallassikka Med'inaa Goday Israa'eelatuwaa unttunttu c'uguwaan c'uguwaan Gibs'e gadiyaappe kesseedda.

13

Bayira Yeletteedda Ubbay S'oossaw Dummatteedda

1 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 2 «Bayira yeletteedda attumawaa ubbaa taw dummaya. Israa'eeliyaa asaa giddon uluwaappe yeletteedda bayira ubbay, mehiyaa giddina asaa giddina, ubbaykka tawaa» yaageedda.*

Irshshuu Gelibeenna Ukitsaa Baalaa

3 Hewaappe guyyiyaan Muse asaa, «Gibs'eppe, ayiletetsaa gadiyaappe hinttenttu kesseedda gallassaa, ha gallassaa hassayite; ayaw gooppe, Med'inaa Goday bare wolk'k'aama kushiyaan hinttentta kesseedda; hewaa diraw, irshshuu geleeddawaa ubbakka mooppite. 4 Hinttenttu hachche, laytsaw koyro gideedda Abiiba aginaan kesiita. 5 Med'inaa Goday Kanaanetuwaa, Hiitetuwaa, Amoorawaanatuwaa, Hiiwetuwaanne Yaabuusawaanatuwaa gadiyaa hinttentta gatsiyaa wode, hinttenttu ha paasigaa ha aginaan bonchchiita. He biittay S'oossay hinttew immana mala, kase hinttenttu aawaatoo c'aak'k'i wotseedda biittaa. He biittay maatsaynne eessay goggiyaa biittaa. 6 Hinttenttu laappun gallassay gakkanaw irshshuu yegettibeenna ukitsaa maanitta; laappuntsa gallassay Med'inaa Godaa baalaa gidanawaa. 7 He laappun gallassatuwaan irshshuu yegettibeenna ukitsaa hinttenttu maana; hinttenttu giddon irshshuwaana de'iyaabay ayaynne beettoppo; ne biittaa zawaan hak'aninne irshshuu beettoppo.

8 «He gallassi neeni ne na'aw, ‹Taani hawaa ootsiyaawe, taani Gibs'eppe kesiyaa wode, Med'inaa Goday taw ootseeddawaa hassayanaassa› yaagaade oda. 9 Med'inaa Goday hinttentta bare wolk'k'aama kushiyaan Gibs'eppe kesseedda diraw, Med'inaa Godaa wogay hinttenttu doonaappe wod'd'enaadan, ha bonchchettiyaa gallassay ne kushiyaan k'achcheeddanne ne deemuwaan wotseedda hassayissiyaawaa mala gidana. 10 Hewaa diraw, hinttenttu ha wogaa laytsan laytsan Aa wodiyaan bonchchite.

Bayira Na'aa

11 «Med'inaa Goday hinttenttunne hinttenttu mayza aawaatoo immanaw c'aak'k'eeddawaadan, I hinttentta Kanaanetuwaa gadiyaa gelissiide, he gadiyaa hinttenttoo immiyaa wode, 12 uluwaappe bayira yeletteedda ubbaa Med'inaa Godaw dummaya; ne miizaa bayiraa yelettiyaa attumawaa ubbay Med'inaa Godaawaa.* 13 Bayira yelettiyaa hariyaa ubbaa dorssaa maraan woza akka. Wozennawaa gidooppe, Aa morggiyaa mentsa; ne attuma naanaa giddon bayira yeletteeddawantta ubbaa woza. 14 Sintsanna yaana wodiyaan ne na'ay neena, ‹Hawe ayee?› yaagiide oochchooppe, neeni Aa, ‹Med'inaa Goday nuuna wolk'k'aama kushiyaan Gibs'eppe, ayiletetsaa gadiyaappe kesseedda; 15 Gibs'e kaatii donc'c'iliide nuuna yeddennan is's'ina, Med'inaa Goday Gibs'e gadiyaan de'iyaa bayiraa ubbaa, asaappe doommiide mehiyaa bayiraa gakkanaw wod'eedda. Taani aati uluwaappe koyro yeletteedda attumawaa ubbaa Med'inaa Godaw yarshshiyaawenne ta bayira attuma naanaa taani woziyaawe hewaassa› yaaga. 16 Med'inaa Goday nuuna bare wolk'k'aama kushiyaan Gibs'eppe kesseeddawoo, hawe hinttenttoo kushiyaan k'achcheeddanne deemuwaan wotseedda mallaa mala gidanawaa» yaageedda.

S'oossay Bare Asaa Kaaletso Hanotaa

17 Kaatii asaa yeddeedda wode, S'oossay unttuntta Piliss's'eema biittaana aatsiyaa ogii mata gidooppenne he ogiyaanna kaaletsibeenna; ayaw gooppe, S'oossay, «Aasi olaa be'ooppe, bare k'ofaa laammiide, guyye Gibs'e simmenaadan» yaagiide k'oppeedda. 18 Hewaa diraw, S'oossay asaa mela biittaa ogiyaanna yuushshiide, Zo'o Abbaakko kaaletseedda. Israa'eeletuu Gibs'e gadiyaappe olaw giigiide pude keseeddino. 19 Yooseefo Israa'eeliyaa asaa c'aak'k'etsi wotseedda diraw, Muse Aa mek'etsaa barenana akkiide beedda; Yooseefo unttuntta, «S'oossay tumuppe hinttentta maaddanaw yaanawaa; he wode hinttenttu ta mek'etsaa ha sa'aappe pude hinttenana akkiide biite» yaagiide odi wotseedda.*

Tammaanne Shaariyaa Tuussaa

20 Unttunttu Sukkooteppe denddiide mela biittaa doonaan de'iyaa Etaaman utteeddino. 21 Med'inaa Goday unttunttu gallassinne k'amma hamettana mala, gallassan unttuntta ogiyaa bessanaw shaariyaa tuussaan, k'amman unttunttoo poo'issana mala tamaa tuussaan unttuntta kaaletseedda. 22 Gallassi shaariyaa tuussay woy k'amma tamaa tuussay asaa sintsaappe kichchibeenna.

14

Zo'o Abbaa Pinneeddino

1-2 Hewaappe guyyiyaan Musa Med'inaa Goday; «Unttunttu guyye simmiide Migidoolappenne abbaappe gidduwaan, Pihaahiroota matan uttanaadan oda; unttunttu abbaa lank'k'iyaan Ba'aali-S'afoona sintsa mela biittaan uttino yaageedda. 3 Kaatii, ‹Israa'eelatuu mela biittay gorddina, haniyaabaa d'ayiide biittaan c'oo toyilakattiino› yaagiide k'oppanawaa. 4 Taani kaatiyaa wozanaa donc'c'ilisanna; I unttuntta yederssana; taani kaatiyaaninne Aa olanchchatuwaa ubbaan bonchchettana; Gibs'etuukka taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa erana» yaageedda. Israa'eelatuu I odeeddawaadan ootseeddino.

Israa'eelatuwaa Kaatiyaa Paray Kaaleedda

5 Aasi bak'ati diggeeddawaa Gibs'e kaatiyaw odina, inne Aa suntsatuu Israa'eelatoo k'oppeedda barenttu k'ofaa laammiide, «Nuuni hawaa waateettoo? Nuuni Israa'eelatuwaa yeddiide, unttunttu nuw ootsiyaa wolk'k'aappe mela atteedo» yaageeddino. 6 Hewaa diraw, I bare paraa gaariyaa kooriide, bare olanchchatuwaa barenana akkiide denddeedda. 7 I usuppun s'eetu dooreteedda paraa gaaretuwaa, Gibs'e gadiyaan de'iyaa hara gaaretuwaa ubbaanna, unttunttu ubbaw kaappuwaa kaappuwaa suntsiide akkiide beedda. 8 Med'inaa Goday Gibs'e gade kaatiyaa wozanaa d'ullissina, S'oossaa wolk'k'aan kessaa bolla de'iyaa Israa'eeliyaa asaa yedersseedda. 9 Hewaappe guyyiyaan Gibs'e asatuu, kaatiyaa paratuu ubbaynne paraa gaaretuu, paraa asatuunne olanchchatuu Israa'eelatuwaa kaaliide yedersseeddino. Abbaa doonaan Ba'aali-S'afoona sintsa bazzuwaan de'iyaa Pihaahiroota matan unttunttu utteeddawantta demmeeddino.

10 Kaatii mati diggina, Israa'eelatuu d'ok'k'u gi s'eelliyaa wode, Gibs'etuu unttunttu geeduwaa kaalliide yeeddawaa be'eeddino; yaatiide daroppe yayyiide, Med'inaa Godaakko waasseeddino. 11 Unttunttu Musa, «Neeni nuuna Gibs'en duufuu d'ayina mela biittaan hayk'k'anaadan kessaadiiyye? Nuuna Gibs'eppe ayaw ahaad? 12 Gibs'en de'iidde nuuni, ‹Nuuna agga basha; nuuni Gibs'etoo moodetana› yaagiide new odibeykkooyye? Mela biittaan hayk'k'anaappe unttunttoo moodetiyaawe nuw lo"a shin» yaageeddino.

13 Shin Muse asaa, «Yayyoppite; min ek'k'ite; Med'inaa Goday hachche hinttentta ashshiyaa ashuwaa hinttenttu be'ana. Hachche hinttenttu be'iyaa Gibs'etuwaa laa"entso ubbakka be'ikkita. 14 Hinttenttu diraw Med'inaa Goday olettanawaa; hinttenttuppe koyettiyaawe c'o"u guussa s'alala» yaageedda.

15 Med'inaa Goday Musa, «Neeni taakko ayaw waassay? Israa'eelatuu sintsaw hamettana mala oda. 16 Ne s'am"aa dentsaade abbaa bolla mic'c'a; haatsay laa"u kesiide shaakettanawaa; Israa'eelatuukka mela biittaana abbaa pinniide baanawantta. 17 Taani Gibs'etuwaa wozanaa donc'c'ilisina, unttunttu hinttenttu geeduwaa kaalliide abbaan gelanawantta. Taani kaatiyaanne Aa olanchchatuwaa ubbaa bollan, Aa paraa gaaretuwaanne Aa paraa asatuwaa bollan bonchchuwaa taw demmana. 18 Taani kaatiyaa bollan, Aa paraa gaaretuwaa bollaaninne Aa paraa asatuwaa bollan taw bonchchuwaa demmeedda wode, taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa Gibs'etuu eranawantta» yaageedda.

19 Hewaappe guyyiyaan S'oossaa kiitanchchay, Israa'eeliyaa olanchchatuwaappe sintsanna hamettiyaawe, guyye aad'd'iide unttunttuppe guyyenna hametteedda. Shaariyaa tuussaykka unttunttu sintsaan de'iyaa sa'aappe guyye bagga yuuyyiide, 20 Gibs'etuwaa olanchchatuwaappenne Israa'eeletuwaa olanchchatuwaappe gidduwaan ek'k'eedda. He shaarii k'amma ubbaan itti baggana d'umissiide, hinkko baggana poo'isseedda; yaatina k'amma ubbaa ittuu ittuwaakko shiik'ibeykkino.

21 Hewaappe guyyiyaan Muse abbaa bollan bare kushiyaa mic'c'eedda; Med'inaa Goday he gallassi k'ammaa ubbaan away doliyaa baggappe wolk'k'aama c'arkkuwaa yeddiide, abbaa guyye zaariide mela biittaa kesseedda. Haatsay shaakketeedda. 22 Israa'eeletuu abbaa gidduwaana mela biittaan hametiidde, haatsay unttunttoo ushechchannanne haddirssaana godaadan ek'k'ina beeddino.* 23 Gibs'etuu unttuntta yedersseeddino; kaatiyaa paraa ubbatuu, Aa paraa gaaretuunne Aa paraa asatuu unttuntta kaalliide, abbaa giddo geleeddino. 24 Biro wontta bakkaalii dolanaappe kasetiide, Med'inaa Goday tamaanne shaariyaa tuussaappe duge zaariide, Gibs'etuwaa olanchchatuwaa s'eelleedda; unttunttu wozanaa bayzzeedda. 25 Laagay unttuntta waayissana mala, Med'inaa Goday unttunttu paraa gaaretuwaa gomaa k'aatsuwaa diggina Gibs'etuu, «Med'inaa Goday unttuntta maaddiide Gibs's'a oliyaa diraw, ane nuuni Israa'eeliyaa asaappe bak'atoytte» yaageeddino.

26 Med'inaa Goday Musa, «Haatsay Gibs'etuwaa bolla, unttunttu paraa gaaretuwaa bollanne unttunttu paraa asatuwaa bolla guyye goggana mala, ne kushiyaa abbaa bollan mic'c'a» yaageedda. 27 Muse bare kushiyaa abbaa bollan mic'c'eedda; sa'ay wonttishin, abbay bare kase sa'aa guyye simmeedda; Gibs'etuu yaa Aa giddo bak'atishin, Med'inaa Goday Gibs'etuwaa abbaa gidduwaan aatsi yeggeedda. 28 Haatsay guyye simmiide, paraa gaaretuwaa paraa asatuwaana Israa'eelatuwaa kaalliide abbaa geleedda kaatiyaa olanchchatuwaa ubbaa mitti basheedda; unttunttuppe ittuunne attibeena. 29 Shin Israa'eeletuu abbaa gidduwaana mela biittaan hametiide, haatsay unttunttoo ushechchannanne haddirssana godaadan ek'k'ina beeddino. 30 Med'inaa Goday he gallassi Israa'eeliyaa asaa Gibs'etuwaa kushiyaappe hawaadan ashsheeda. K'ay Israa'eeletuu Gibs'etuu hayk'k'iidde giseeddawantta abbaa doonaan be'eeddino. 31 Israa'eelatuukka Med'inaa Goday Gibs'etuwaa bolla besseedda wolk'k'aama wolk'k'aa be'eedda wode, Asay Med'inaa Godaw yayyiide aakka Aa k'oomaa Musakka ammaneedda.

15

Muse Yetsaa

1 He wode Musenne Israa'eeliyaa Asay ha yetsaa Med'inaa Godaw yes's'eeddino;

«Bonchchuwaan loytsi d'ok'k'u d'ok'k'u geedda diraw,

taani Med'inaa Godaw mazimuriyaa yes's'ana.

Paranne paraa gaariyaanne toggeeddawantta abbaan oleedda.*

2 Med'inaa Goday ta wolk'k'aanne ta mazimuriyaa;

I taana ashshiyaawaa gideedda.*

I ta S'oossaa; taani Aa sabbana.

I ta aawuwaa S'oossaa;

taani Aa d'ok'k'u d'ok'k'u ootsana.

3 Med'inaa Goday ereteedda olanchchaa;

Aa suntsaykka Med'inaa Godaa.

4 Gibs'e kaatiyaa paraa gaaretuwaanne

Aa olanchchatuwaa abbaan oleedda.

Gibs'e kaatiyaa kaappatuu,

ubbaappe aad'd'i lo"iyaawanttu Zo'o Abbaan muuketteeddino.

5 C'iimmo haatsay unttuntta kammeedda;

unttunttu shuchchaadaan c'iimmuwaan mitetteeddino.

6 «Abeet Med'inaa Godaw, ne ushechcha kushii

wolk'k'an goobeeddawaa;

Med'inaa Godaw, ne ushechcha kushii

morkkiyaa mentsereetseedda.

7 Ne bonchchuwaa gitatetsaan

neenana gaaddateeddawantta olaadda.

Ne ees's'iyaa hank'k'uwaa neeni yeddina,

I unttuntta dalaadan meedda.

8 Ne siid'iyaanna kesiyaa shemppuwaan

haatsay dooretteedda.

Goggiyaa haatsaykka godaadan min ek'k'eedda;

c'iimmo haatsay abbaa gomppan irkkiide minneedda.

9 «Morkkii,

‹Taani unttuntta yederssaade oyk'k'ana.

Taani unttunttu mas'uwaa shaakkaade,

ta koyeeddawaa ubbaa akkana.

Taani ta mashshaa shoddaade,

unttuntta d'ayissana› yaagiide c'eek'etteedda.

10 «Shin Ne peenuwaan punnina,

abbay unttuntta kammeedda.

Unttunttu wolk'k'aama haatsaan

biratay mitettiyaawaadan mitetteeddino.

11 Abeet Med'inaa Godaw, s'oossatuwaa giddon

ne malay oonee?

Geeshshatetsaan bonchchettiyaawe,

bonchchuwaan yayettiyaawe,

malaliyaabaa ootsiyaawe ne malay oonee?

12 Neeni ne ushechcha kushiyaa mic'c'ina,

biittay unttuntta mitteedda.

13 «Neeni wozeedda ne asaa

aggena ne siik'uwaan kaaletsaadda.

Neeni ne wolk'k'an

unttuntta neeni de'iyaa geeshsha sa'aa gelissaadda.

14 Kawutetsatuu hewaa sisiide

kokkoreeddino.

Piliss's'eema gadiyaa asatuukka

yeluu oyk'k'eeddawaadan un"etteeddino.

15 He wode Eedooma gade kaappatuu dagameeddino.

Moo'aabe gadiyaa mooddiyaawantta

yashshay kokkorsseedda.

Kanaane asatuwaa shenii hayk'k'eedda.

16 Abeet Med'inaa Godaw dagamaynne yashshay unttuntta oyk'k'ina,

Unttunttu ne wolk'k'aa gitatetsaa be'iide,

ne Asay aad'd'ana gakkanaw,

neeni wozeedda Asay aad'd'ana gakkanaw,

shuchchaadan muumiide ek'k'ino.

17 Abeet Med'inaa Godaw Neeni unttuntta ahaade,

ne buzo gaden de'iyaa deriyaa huup'iyaan toketteedda mitsaada wotsa.

He sa'ay

neeni new de'anaw ootseedda sa'aa,

he geeshsha sa'ay neeni ne kushiyaan minisaadde esseedda sa'aa.

18 Med'inaa Goday med'inaappe med'inaw kawutanawaa.»

19 Gibs'e kaatiyaa paratuu, Aa paraa gaaretuunne Aa paraa asatuu abbaan geleedda wode, Med'inaa Goday unttunttu bolla abbaa haatsaa guyye zaariide unttunttu bolla aheedda; shin Israa'eelatuu abbaa gidduwaana mela biittaan hamettiidde beeddino yaagi yes's'eeddino.

Mayraami Yetsaa

20 Aaroona michchata, nabatta Mayraama darbbiyaa akkaaddu; mac'c'a Asay ubbay darbbiyaa bak'k'iiddenne yes's'iidde izo kaaleeddino. 21 Mayraama unttunttoo yetsaa yes's'aadde,

«Med'inaa Goday loytsi d'ok'k'u d'ok'k'u geedda diraw,

aw yes's'ite.

Paraanne paraa toggeeddaawaa

I abbaan oleedda» yaagaadde yes's'aaddu.

Zo'o Abbaappe Siina Deriyaa Gakkanaw

(15:22—18:27)

C'ammiyaa Haatsaanne Lo"o C'ora Pulttuwaa

22 Hewaappe guyyiyaan Muse Israa'eeliyaa Zo'o Abbaappe kaaletsina, unttunttu Suuri geetettiyaa mela biittaa beeddino. He mela biittaan unttunttu haatsaa demmennaan heezzu gallassaa hametteeddino. 23 Unttunttu Maaraa giyaa sa'aa gakkeedda wode, Maaraa haatsay c'amo gideedda diraw, ushanaw danddayibeykkino; hewaa diraw, he sa'ay Maaraa* geetetteedda. 24 Hewaa diraw, asay, «Nuuni ayaa ushanee?» yaagiide Muse bolla zuuzummeedda. 25 Muse Med'inaa Godaw waasseedda; Med'inaa Goday Aa itti mitsaa besseedda; Muse he mitsaa haatsaa giddo olina, haatsay mal"eedda. Med'inaa Goday unttunttoo kalesetiyaa wogaa immeedda; yaan S'oossay unttuntta paac'c'eedda. 26 I unttuntta hawaadan yaageedda; «Med'inaa Goday hinttenttu S'oossay odiyaawaa minisiide sisooppenne Aa ayfiyaa sintsaan likkebaa ootsooppe, hinttenttu Aa azazuwaa hayzzooppenne Aa wogaa ubbaa naagooppe, taani Gibs'etuwaa bolla aheedda harggiyaappe ittuwaanne hinttenttu bolla ahikke; ayaw gooppe, taani hinttentta patsiyaa Med'inaa Godaattee» yaageedda.

27 Hewaappe unttunttu Eliima giya gadiyaa yeeddino; yaan tammanne laa"u haatsaa pulttotuunne laappun tammu zambbaa mitsatuu de'iino. Unttunttu yaan haatsaa doonaan utteeddino.

16

Med'inaa Goday Mannaanne Akkatuwaa Bukisseedda

1 Gibs'eppe keseedda laa"entso aginaan, tammanne ichcheshantso gallassan Israa'eeliyaa asaa kumentsay Eliimappe denddiide, Eliimappenne Siinappe gidduwaan de'iyaa «Siin» geetettiyaa mela biittaa yeedda. 2 Israa'eeliyaa asaa ubbay mela biittaan Muse bollanne Aaroona bolla zuuzummeeddino. 3 Israa'eelatuu unttuntta, «Nuuni Gibs'e gadiyaan Med'inaa Godaa kushiyaan hayk'k'eeddo gideerokkooshsha! Yan nuuni nuwaa ashuwaa keriyaa yuuyyi aad'd'i uttiide, nuuni koyo k'umaa ubbaa meeddo; shin hinttenttu nuuna kessiide, ubbatuwaa koshaan wod'anaw mela biittaa aheedditee?» yaageeddino.

4 Med'inaa Goday Musa, «Taani hinttenttoo saluwaappe ukitsaa bukissana; Asay ubbaa gallassikka kesiide, hachche hachchew gidiyaawaa s'alalaa mas'anaw koshshee. Asay ta azazuwaa kaalintto kaalenentto taani unttuntta hewaan paac'c'ana.* 5 Usuppuntsa gallassi unttunttu haroode mas'iyaawoo laa"u kushiyaa mas'iide, katsiino» yaageedda.

6 Hewaa diraw, Musenne Aaroone Israa'eeliyaa asaa ubbaw, «Hinttena Gibs'e gadiyaappe keseedda Med'inaa Godaa gidiyaawaa omarssi hinttenttu erana; 7 k'ay Med'inaa Godaa bonchchuwaa wontta hinttenttu be'ana; ayaw gooppe, Aa bolla hinttenttu zuuzummeeddawaa I siseedda; hinttenttu nu bolla zuuzummanaw nuuni oonee?» yaageeddino. 8 Hewaappe guyyiyaan Muse, «I hinttenttoo maanaw omarssi ashuwaa immiinanne hinttenttu koyyiyaa ukitsaa ubbaa hinttenttoo wontta immina, I Med'inaa Godaa gidiyaawaa hinttenttu hewaan erana. Ayaw gooppe, hinttenttu Aa bolla zuuzummeeddawaa I siseedda. Nuuni oonee? Hinttenttu nu bolla zuuzummikkita; hinttenttu Med'inaa Godaa bolla zuuzummiita» yaageedda.

9 Muse Aaroona, «Neeni Israa'eeliyaa asaa ubbaa, ‹Med'inaa Goday hinttenttu zuuzuntsaa siseedda diraw, Med'inaa Godaa sintsa haa shiik'ite› yaaga» yaageedda. 10 Aaroone Israa'eeliyaa asaa ubbaw odiyaa wode, unttunttu mela biittaakko simmiide s'eelleeddino; hewaan Med'inaa Godaa bonchchuu shaariyaa giddon k'onc'c'iyaawaa be'eeddino. 11-12 Med'inaa Goday Musa, «Taani Israa'eelatuu zuuzuntsaa sisaad; neeni unttunttoo, ‹Omarssan ashuwaa hinttenttu maana; wontta ukitsaa hinttenttu kallana; he wode hinttenttu taani Med'inaa Godaa hinttenttu S'oossaa gidiyaawaa erana› yaagaadde oda» yaageedda.

13 He gallassi omarssan ashuu meetettiyaa kafotuu yiide, Israa'eeliyaa Asay de'iyaa sa'aa mayyeeddino; k'ay wontta unttunttu dunkkaanetuwaa yuushshuwaan ketterssay kumi utteedda. 14 Ketterssay s'i"eedda wode, sa'aan wod'd'eedda shachchaa malatiyaa suuppa pok'uu mela biittaa bollan beeteedda. 15 Israa'eeletuu hewaa be'eedda wode, unttunttu ittuu ittuwaa, «Hawe ayee?»* yaageeddino. Ayaw gooppe, unttunttu I ayentto eribeykkino.

Yaatina Muse unttuntta, «Hinttenttoo maanaw Med'inaa Goday immeedda ukitsay hawaa. 16 Med'inaa Goday hawaadan yaagiide azazeedda; ‹Golle asaw aawotiyaawe, ittoo ittoo maanaw koshshiyaawaa keeshshaa shiishsho; hinttenttu dunkkaaniyaa giddon de'iyaa Asay huup'iyaan huup'iyaan laa"u s'aasa gidiyaawaa akkite› geedda» yaageedda.

17 Israa'eelatuu Muse unttunttoo odeeddawaadan ootseeddino; ittuu darissiide, ittuu laafetsiidde shiishsheeddino. 18 Unttunttu s'aasan makkeedda wode, darissiide shiishsheeddawoo palahibeenna; laafa shiishsheeddawoo pac'c'ibeenna; ubbaykka huup'iyaan huup'iyaan barew miyaawaa keeshshaa shiishsheedda.* 19 Hewaappe guyyiyaan Muse unttuntta, «Ooninne aappe wonttiw ashshoppo» yaageedda. 20 Gido shin unttunttuppe ittuu ittuu Muse odiyaawaa akkenan aggiide, hewaa wontta gakkanaw wotseeddino; hewe gus'uniide s'ink'k'eedda. Hewaa diraw, Muse unttuntta hank'k'etteedda. 21 Wontta wontta Asay ubbay barew koshshiyaawaa shiishsheedda; away ho"iyaa wode sa'aan atteeddawe siili aggeeda.

22 Usuppuntsa gallassan unttunttu kasewaappe laa"u kushiyaa shiishsheeddino. Yaatina unttunttu kaappatuu ubbatuu yiide hewaa Musew odeeddino. 23 I unttuntta, «Med'inaa Goday azazeeddawe hawaa; wontti kiitay baynna shemppo gallassaa, Med'inaa Godaw geeshsha Sambbataa. Hewaa diraw, hinttenttu uukkiyaawaa uukkite; hinttenttu doyssiyaawaanne doyssite; palaheeddawaa wonttiw ashshite» yaageedda.* 24 Hewaa diraw, unttunttu Muse azazeeddawaadan wonttiw wotsina s'ink'k'ibeena woy gus'unibeena. 25 «Hachche miite; ayaw gooppe, hachche Med'inaa Godaa Sambbataa; hinttenttu Aa hachche dembbaan demmikkita. 26 Hinttenttu usuppun gallassan Aa shiishshanaw danddayiita; shin laappuntsa gallassay Sambbata. Sambbatan ayaynne de'enna» yaageedda.

27 Laappuntsa gallassan itti itti Asay shiishshanaw keseedda; shin unttunttu ayinne demmibeykkino. 28 Med'inaa Goday Musa, «Ta azazatuwaanne ta higgiyaa naagiyaawaa awude gakkanaw is's'iitee? 29 Med'inaa Goday hinttenttoo Sambbataa immeeddawaa akeekite; usuppuntsa gallassan I hinttenttoo laa"u gallassaa ukitsaa immiyaawe hewaa diraassa. Laappuntsa gallassi ubbay bare de'iyaa sa'aan de'iyaa sa'aan gam"o; ooninne kare kesoppo» yaageedda. 30 Hewaa diraw, Asay laappuntsa gallassan shemppeedda.

31 Israa'eeliyaa Asay he ukitsaa mannaa* giide suntseedda. Mannay deebbuwaa ayfiyaadan bootsa; eessaanna uukkeedda ukitsaadan mal"ee. 32 Muse Israa'eeliyaa asaa, «Med'inaa Goday azazeeddawe hawaa; ‹Taani hinttentta Gibs'e gadiyaappe kesseedda wode, woran mizeedda ukitsaa unttunttu be'ana mala, mannaappe laa"u s'aasa gidiyaawaa hinttenttu yaana yeletaw ashshi wotsite› yaagiide azazeedda» yaageedda.

33 Muse Aaroona, «itti s'aaruwaa akkaade laa"u liitiro kumentsaa mannaa an k'ola; yaataade yaana yeletaw minjjettana mala, Med'inaa Godaa sintsan wotsa» yaageedda.*

34 Med'inaa Goday Musa azazeeddawaadan minjjettana mala, Aaroone mannaa S'oossaa sintsan wotseedda. 35 Israa'eelatuu barenttu de'iyaa gade yaana gakkanaw oytamu laytsaa mannaa meeddino; unttunttu Kanaane gade bagga gakkanaw mannaa miidde de'eeddino.* 36 Aasi makkiyaa eretteedda k'un"ay laa"u s'aasaappe tammu dakkuwaa daree.

17

Zaallaappe Haatsay Pultteedda

(Pay. 20:1-13)

1 Israa'eeletuwaa maabaraa ubbay Med'inaa Goday azazeeddawaadan, itti sa'aappe hara sa'aa yuuyyiidde, Siin mela biittaappe denddi biide, Rafidiima geetettiyaa sa'aan utteeddino. Shin Asay ushanaw haatsay he sa'aan d'ayeedda. 2 Unttunttu Musena walak'ettiidde Aa, «Nuw ushanaw haatsaa imma» yaageeddino.

Muse zaariide, «Hinttenttu taananna ayaw walak'ettiitee? Med'inaa Godaa hinttenttu ayaw paac'c'iitee?» yaageedda.

3 Shin Asay yaan haatsaa saamettiide, Muse bolla zuuzummeeddino. Unttunttu Aa, «Neeni nuuna, nu naanaanne nu mehiyaa saamuwaan wod'anaw Gibs'eppe kesaade pude ayaw ahaad?» yaageeddino.

4 Muse, «Taani ha asaa waatoo? Unttunttu taana shuchchaan c'addana haniino» yaagiide Med'inaa Godaakko waasseedda.

5 Med'inaa Goday Musa, «Neeni asaappe sintsaw hametta; Israa'eeliyaa asaa c'imatuwaappe neenana afa; ini neeni Nayle Shaafaa haatsaa shoc'eedda s'am"aa ne kushiyaan oyk'k'aadde ba. 6 Taani Siinaa Deriyaa zaallaa bolla ne sintsan ek'k'ana; neeni he zaallaa shoc'a; Asay ushanaw aappe haatsay kesanawaa» yaageedda. Muse Israa'eeliyaa c'imatuwaa sintsan hewaadan ootseedda.

7 Israa'eelatuu, «Med'inaa Goday nu giddon de'iiyye baawe?» yaagiide walak'etteedda dirawunne Med'inaa Godaa paac'c'eedda diraw, he sa'ay Masaahanne Mariiba geetettiide suntseteedda.

Israa'eelatuu Amaaleek'atuwaa S'ooneeddino

8 Amaaleek'atuu yiide, Rafiidiman Israa'eelatuwaana olaa gaketeeddino. 9 Muse Iyyaasa, «Neeni nuw asaa dooraade, kessaade Amaaleek'atuwaana oletta; taani wontti S'oossaa s'am"aa oyk'k'aade, Zooziyaa huup'iyaan ek'k'ana» yaageedda.

10 Hewaappe guyye Iyyaasu Muse geeddawaadan, Amaaleek'atuwaana oletteedda. Muse, Aaroonenne Huuri zooziyaa huup'iyaa kesseeddino. 11 Muse bare kushiyaa dentsi gam"eedda keenan ubbaan Israa'eelatuu s'ooniino; shin I bare kushiyaa duge wotseedda wode Amaaleek'atuu s'ooniino. 12 Muse kushii arggaac'eedda wode, unttunttu shuchchaa akki yiide, Musa Aa bolla utisseeddino. Aaroonenne Huuri ittuu itti baggana ittuu hinkko baggana gidiide, Aa kushiyaa sitti ootsiidde oyk'k'eeddino. Yaatina away wullana gakkanaw Aa kushii sitti giide takkeedda. 13 Hewaa diraw, Iyyaasu Amaaleek'atuwaa olanchchatuwaa mashshaan s'ooneedda.

14 Hewaappe simmina, Musa Med'inaa Goday hawaadan yaageedda; «Hawe ubbaa gede k'ofettana mala hawaa mas'aafan s'aafa. Yaataade Iyyaasa sissennan aggoppa; ayaw gooppe, saluwaappe garssan taani Amaaleek'a asatuwaa zaari k'ofetenaadan c'iraana d'ayssana» yaageedda.* 15 Muse yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aa kees's'iide, «Med'inaa Goday taw s'oonuwaa immee» giide suntseedda. 16 I hawaadan yaageedda; «Kushetuu pude Med'inaa Godaa kawutetsaa araataakko denddeeddino; yeletaappe yeletaa gakkanawukka Med'inaa Goday Amaaleek'atuwaana olettanawaa» yaageedda.

18

Yootoore Musa S'omooseedda

1 Miidiyaama gade k'eesii, Muse bolluu Yootoore, S'oossay Musewunne Aa asaa Israa'eeliyaw ootseeddabaa ubbaanne Med'inaa Goday Israa'eeliyaa Gibs'eppe kesseeddawaa siseedda.

2-3 He wode Muse bolluu, Yootoore, Muse aakko yediidde beedda Aa machato S'ipaaronne izi laa"u naanaa aheedda. Unttunttuppe ittuwaa suntsay Gershshooma;* ayaw gooppe, Muse, «Taani asaa gadiyaan bete gidaad» yaageedda.* 4 Laa"entsuwaa suntsay El"aazara;† ayaw gooppe, I, «Ta aawuwaa S'oossay taana maaddeeddawaa; I taana Gibs'e kaatiyaa mashshaappe ashsheeda» yaageedda.

5 Muse bolluu Yootoore Aa attuma naanaanne Aa machchattina S'oossaa deriyaa matan de'iyaa Musekko mela biittaa yeedda. 6 I Musa, «Taani, ne bolluu Yootoore, ne machchattinanne izi laa"u naanatuwaanna neekko yay» yaagiide aakko kiitti wotseedda.

7 Hewaa diraw, Muse bare bolluwaanna gakettanaw kesiide, aw goynneedda, Aa yereedda. Unttunttu ittuu ittuwaa sarotsiide, dunkkaaniyaa giddo geleeddino. 8 Med'inaa Goday Israa'eeliyaa asaa diraw, kaatiyaa bollanne Gibs'etuwaa bolla ootseedda ubbaa, ogiyaan unttuntta gakkeedda daaburaabaa ubbaanne Med'inaa Goday unttuntta ashsheeddawaa Muse bare bolloo odeedda.

9 Israa'eeliyaa asaa Gibs'etuwaa kushiyaappe ashshanaw Med'inaa Goday ootseedda lo"o oosotuwaabaa ubbaa sisiide, Yootoore nashetteedda. 10 Yaatiide «Hinttena Gibs'etuwaa kushiyaappenne kaatiyaa kushiyaappe ashsheeda Med'inaa Goday, Gibs'etuwaa kushiyaappe asaa kessi akkeeddawe, I galattetto. 11 Med'inaa Goday hara s'oossatuwaappe ubbaappe wolk'k'aama gidiyaawaa taani ha"i eraad; ayaw gooppe, I ha Israa'eeliyaa asaa bolla oteretteedda Gibs'e s'oossatuwaa bolla hawaa ootseedda» yaageedda. 12 Hewaappe guyyiyaan Yootoore, Muse bolluu, shuketiide polo s'uugettiyaa itti mehiyaa yarshshuwaanne hara yarshshoo shuketeedda ashuu meetettiyaa mehiyaa yarshshuwaa S'oossaw aheedda; Aaroonenne Israa'eeliyaa c'imatuu ubbay S'oossaa sintsan Muse bolluwaanna k'umaa maanaw yeeddino.

Daannatuu Suntsetteeddino

(Zar. 1:9-18)

13 Wonttetsa gallassi Muse asaw pirddanaw utteedda; Asay Muse yuushshuwaan wonttappe omarssi gakkanaw ek'k'eedda. 14 Muse bolluu Muse asaw ootsiyaawaa ubbaa be'iide, «Neeni ha asaw ootsiyaawe hawe ayee? Asay ubbay wonttappe doommiide omarssi gakkanaw ne yuushshuwaan ek'k'ide'ishshin, neeni neerekka daannaadan ayaw uttaad?» yaageedda.

15 Muse bare bolluwaa, «Asay S'oossaa sheniyaa oochchanaw taakko yiyaa diraassa. 16 Unttunttoo yewuu de'ooppe taakko yiino; taani itti uraa gidduwaaninne Aa shooruwaa gidduwaan pirdday; S'oossaa azazuwaanne wogaa unttuntta erissay» yaageedda.

17 Muse bolluu, «Hawe neeni ootsiyaabay lo"enna. 18 Neeninne neenana de'iyaa Asay daabura s'alalaa giddiita; ha kiittay new loytsi dees'o; neeni hawaa neerekka ootsanaw danddayakka. 19 Ane ha"i taani odiyaawaa sisa; taani neena zorana; S'oossay neenana gido. Neeni ha asaa diraw S'oossaa sintsa aad'd'a; neeni unttunttu yewuwaa S'oossaakko aha. 20 Azazuwaanne wogaa unttuntta neeni tamaarissa; unttunttu de'ana maaraanne ootsana oosuwaa ubbaa unttuntta bessa. 21 K'ay asaa ubbaa giddon danddayiyaa asatuwaa, S'oossaw yayyiyaawantta, ammanetteedawanttanne magans's'aa miyaawaa is's'iyaawantta dooraade unttunttuppe asaw sha"aa kaappatuwaa, s'eetuwaa kaappatuwaa, ishatamuwaa kaappatuwaanne tammuwaa kaappatuwaa suntsaa. 22 Unttunttu ubbaa wode asaw pirddino; shin waayissiyaa yewuwaa ubbaa neekko ahino; waayissenna yewuwaa ubbaa unttunttu wurssino. Unttunttu neenana shaakketiyaa diraw, tookuu new kawushanawaa. 23 Neeni hewaadan ootsooppenne hawe S'oossaa azazo gidooppe, neeni danddayana. K'ay ha Asay ubbaykka bare allaallii polettina, bare soo bare soo baanawaa» yaageedda.

24 Muse bare bolluwaa k'aalaa siseedda; I geeddawaa ubbaakka ootseedda. 25 Muse Israa'eeliyaa ubbaa giddoppe danddayiyaa asatuwaa dooriide asaa kaaletsiyaa sha"aa kaappatuwaa, s'eetuwaa kaappatuwaa, ishatamuwaa kaappatuwaanne tammuwaa kaappatuwaa suntseedda. 26 Unttunttu asaw ubbaa wode pirddeeddino; unttunttu barena dees'eedda yewuwaa Musekko aheeddino; shin dees'ena yewuwaa ubbaa unttunttu wursseeddino.

27 Hewaappe guyyiyaan Muse bare bolluwaa moyzzina Yootoore bare gadiyaa simmeedda.

Higgiyaanne K'aalaa C'aak'uwaa

19

(19:1—24:18)

S'oossay Siina Deriyaan K'onc'c'eedda

1 Israa'eeliyaa Asay Gibs'eppe keseedda heezzentsa aginaan he koyro gallassan Siina mela biittaa gakkeeddino. 2 Unttunttu Rafiidimeppe denddiide Siina mela biittaa biide, hewaan de'iyaa deriyaa sintsa mela biittaan utteeddino.

3 Muse S'oossakko pude deriyaa huup'iyaa kesina, Med'inaa Goday deriyaa huup'iyaan Aa s'eesiide, «Neeni Yaak'oobappe yeletteedda Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaagaadde oda; 4 ‹Taani Gibs'etuwaa bolla ayaa ootsaadditanttonne k'ay arggantsaa k'efiyaan taani hinttentta waata tookkaade taakko ahaaditanttonne hinttenttu hinttenttu huup'iyaw be'eeddita. 5 Simmi ha"i hinttenttu taw loytsi azazettooppenne ta k'aalaa c'aak'uwaa naagooppe, asaa ubbaa giddon hinttenttu taw buzo gidana. Kumentsaa sa'ay tawaa gidooppenne** 6 hinttenttu ta kawutetsaa k'eesatuwaanne geeshsha asaa gidana› yaaga; neeni Israa'eelatoo odana k'aalay hawaa» yaageedda.*

7 Muse guyye simmi biide, asaa kaletsiyaawantta s'eesi shiishshiide, Med'inaa Goday oda geedda ha k'aalatuwaa ubbaa unttunttoo odeedda. 8 Asay ubbay itti doonaa gidiide, «Med'inaa Goday geeddawaa ubbaa nuuni ootsana» yaageeddino. Musekka unttunttu geeddawaa Med'inaa Godaakko afeedda.

9 Med'inaa Goday Musa, «Taani neenana haasayishin Asay sisanaadaaninne unttunttu neenan ubbaa wodekka ammanettanaadan, taani neekko wolk'k'aama shaariyaa gidduwaana yaana» yaageedda. Hewaappe guyyiyaan Muse Asay geeddawaa Med'inaa Godaw odeedda.

10 Med'inaa Goday Musa, «Neeni asaakko baade hachchenne wontti unttunttu geeyanaadan oda. Unttunttu barenttu mayuwaa meec'c'iide; 11 heezzentso gallassaw giigino. Ayaw gooppe, heezzentso gallassan Asay ubbay be'ishin, Med'inaa Goday Siina Deriyaa bollan wod'd'anawaa. 12 Neeni ha deriyaa yuushshuwaan asaw zawaa wotsaade unttunttoo, ‹Deriyaa pude kesenaadan woy deriyaa s'ap'uwaa bochchennaadan hinttentta erite. Deriyaa bochcheedda ooninne tumuppe hayk'k'anawaa.* 13 He uray shuchchaan c'adettiide woy wonddaafiyaan c'adettiide hayk'k'ooppe attin; I kushiyaan boshettoppo. Mehe, woy asaa gidooppenne I shemppuwaanna attena› yaaga. Malakatay punettiyaa wode, he wode unttunttu deriyaa pude kesana gooppe kesino» yaageedda.

14 Muse deriyaappe asaakko duge wod'd'eeddawaappe guyyiyaan unttuntta geeyanaadan odina, unttunttu barenttu mayuwaa meec'c'eeddino. 15 Hewaappe guyyiyaan asaa I, «Heezzentso gallassaw giigite; machchiyaanna ak'oppite» yaageedda.

16 Heezzentso gallassi wontta guuguntsaa guntsay sisetteedda. Walk'k'antsaynne wolk'k'aama shaarii deriyaa mayyiide beetteedda; malakataykka punettiyaa wolk'k'aama kooshshay sisetteedda. Hewaa diraw, bare de'iyaa sa'aan Asay ubbay kokkoreedda.** 17 Hewaappe guyyiyaan Muse asaa S'oossaanna gatsanaw unttunttu de'iyaa dunkkaaniyaappe keseedda; unttunttu deriyaa garssa dembbaan ek'k'eeddino. 18 Med'inaa Goday Siina Deriyaa bollan tamaanna wod'd'eedda diraw, Siina Derii c'uwaan kameteedda. Wolk'k'aama guuduwaappe c'uway kesiyaawaadan, aappe c'uway pude keseedda. Asay ubbay loytsi kokkoreedda. 19 Malakataa punuu loytsi dari dari beedda wode, Muse haasayina, S'oossaa kooshshay aw zaariide haasayeedda. 20 Med'inaa Goday Siina Deriyaa kiikiyaan wod'd'iide, Musa pude deriyaw kiikiyaa s'eesina Muse pude keseedda. 21 Med'inaa Goday Aa, «Neeni duge baade Asay Med'inaa Godaa be'ana giide, zawaa aad'd'enaadaninne unttunttuppe daruu hayk'k'ennaadan asaa seera. 22 Haray atto Med'inaa Godaa mata shiik'iyaa k'eesatuukka barena geeshshanaw koshshee; hewe d'ayooppe, Med'inaa Goday unttuntta murana» yaageedda.

23 Muse Med'inaa Godaa, «Asay deriyaa pude yaanaw danddayenna; ayaw gooppe, neeni ne huup'iyaw, ‹Ha sa'aa geeshshaadan dummayiide, ha deriyaa yuushshuwaan zawaa wotsite› gaade nuw oda wotsaadda» yaageedda.

24 Med'inaa Goday Aa, «Neeni duge baade Aaroona neenana pude akkaade ya. K'eesetuwaanne asaa Med'inaa Goday murenaadan, unttunttu zawaa aad'd'iidde pude Med'inaa Godaakko yooppino» yaageedda. 25 Hewaa diraw, Muse duge asaakko wod'd'iide, S'oossay geeddawaa unttunttoo odeedda.

20

Tammu Azazatuwaa

1 S'oossay ha k'aalatuwaa ubbaa hawaadan yaagiide haasayeedda; 2 «Neena Gibs'eppe ayiletetsaa gadiyaappe keseedda Med'inaa Goday ne S'oossay taana.

3 «Taappe attina, hara s'oossaw goynnoppa.

4 «Bolla saluwaan de'iyaa, woy garssa sa'aan de'iyaa, woy sa'aappe garssan haatsaa giddon de'iyaa ayyaanne malatissaade new goynniyaa misiletuwaa ootsoppa.* 5 Unttunttoo hokkoppa woy unttunttoo goynnoppa. Ayaw gooppe, taani, Med'inaa Goday ne S'oossay k'anaatanchcha S'oossaa; taana is's'iyaawantta aawotuwaa nagaraa diraw, naanaa heezzentso yeletaanne oyddentso yeletaa gakkanaw muriyaawaa.* 6 K'ay taana siik'iyaanne ta azazuwaa naagiyaawanttoo sha"a yeletay gakkanaw laamettena siik'uwaa bessiyaa Med'inaa Godaa.

7 «Med'inaa Godaa ne S'oossaa suntsaa c'oo dentsoppa; ayaw gooppe, S'oossay bare suntsaa c'oo dentsiyaawaa murana.*

8 «Geeshsha ootsaade, Sambbata gallassaa naaga.* 9 Neeni ootsiyaa oosuwaa ubbaa usuppun gallassatuwaan ootsa.* 10 Shin laappuntsa gallassay Med'inaa Godaa ne S'oossaw Sambbata. He gallassi ay oosuwaanne ootsoppa; neeni, woy ne attuma na'ay, woy ne mac'c'a naanaa, woy ne mac'c'anne attuma k'oomatuu, woy ne miizzay, woy hinttenttunna de'iyaa Israa'eeliyaa gidena Asay he gallassan ay kiitaakka kiitettoppo. 11 Ayaw gooppe, usuppun gallassaa giddon Med'inaa Goday saluwaanne, sa'aa, abbaanne unttunttu giddon de'iyaa ubbaa med'd'eedda; shin laappuntsa gallassan shemppeedda. Hewaa diraw, Med'inaa Goday Sambbata gallassaa anjjeedanne geeshsheedda.*

12 «Med'inaa Goday ne S'oossay new immiyaa biittaan ne laytsay aduk'k'ana mala, ne aabbanne ne daayo bonchcha.*

13 «Asaa wod'oppa.*

14 «Woshummoppa.*

15 «Wuu"oppa.*

16 «Ne shooruwaa bollan wordduwaa markkattoppa.*

17 «Ne shooruwaa golliyaa amottoppa; ne shooruwaa machato, woy Aa k'oomaa, woy Aa k'oomato, woy Aa booraa, woy Aa hariyaa, woy aw de'iyaawaa ayaanne amottoppa» yaageedda.*

Asaa Yashshaa

(Zar. 5:22-33)

18 Asay ubbay guuguntsay guugummiyaawaanne walk'k'antsay wolk'k'aamiyaawaa be'eedda; malakataa waasuwaa siseedda; k'ay derii c'uwattiyaawaakka be'eedda; Asay yashshan kokkoriide, haakuwaan ek'k'eedda.* 19 Unttunttu Musa, «Neeni nuw haasaya; nuuni sisana; shin nuuni hayk'k'ennaadan, S'oossay nuw haasayoppo» yaageeddino. 20 Muse asaa, «S'oossay hinttentta paac'c'anaw, nagaraa hinttenttu ootsenna mala, Aa yashshay hinttenttu wozanaan de'anaadan, I yeedda diraw yayyoppite» yaageedda. 21 Asay haakki ek'k'ide'ishshin, S'oossay de'iyaa sa'aa wolk'k'aama d'umaakko Muse shiik'eedda.

Yarshshiyaa sa'atuwaan Go'ettiyaa Wogatuwaa

22 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Goday Musa, «Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaagaadde oda; ‹Taani saluwaappe hinttenttoo haasayeeddawaa hinttenttu hinttenttu huup'iyaw be'eeddita. 23 Ta matan ay eek'aanne ootsoppite; biraa eek'aa woy work'k'aa eek'aa hinttenttoo ootsoppite.

24 « ‹Neeni taw yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aa urk'k'aappe med'd'aade ne s'uuggiyaa yarshshuwaa, ne ittippetetsaa yarshshuwaa, ne dorssatuwaanne ne deeshshatuwaappe ne miizzatuwaa Aa bolla yarshsha. Ta suntsay k'ofettana mala ootseedda sa'aa ubbaan, taani hinttenttukko yaade, hinttentta anjjana. 25 Neeni taw yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aa shuchchaappe med'd'ooppe, masetteedda shuchchaappe med'd'oppa; ayaw gooppe, neeni massiyaa miishshan Aa bochchooppe, ne Aa tunissaasa.* 26 Ta yarshshuwaa sa'aa pude gayyiyaan kesoppa; ayaw gooppe, neeni kesiyaa wode, ne kalluu beette› yaagaadde oda.

21

Ayiletuwaa Oyk'k'iyaa wogaa

(Dom. 15:12-18)

1 «Neeni unttunttoo immana wogay hawaa. 2 Neeni Ibraawe ayiliyaa shammooppe, I new usuppun laytsaa ootso; shin laappuntsa laytsaan I ayinne k'ans's'ennan, ayiletetsaappe c'oo kesiide bo.* 3 I barekka yeeddawaa gidooppe barekka bo; bare machchattina yeeddawaa gidooppe, Aa machatakka aanana bu. 4 Aa goday aw machato immeeddawaa gidooppenne machchata aw attuma naanaa woy mac'c'a naanaa yeleeddawaa gidooppe, he machatanne izi naanay Aa godaawaa; I barekka kesiide bo. 5 Shin he ayilii, ‹Taani ta godaa, ta machatonne ta naanaa siik'ay; taani ayiletetsaappe kesikke gooppe,› 6 Aa goday Aa pirddiyaawanttu sintsa aatso; hewaappe guyyiyaan pengge woy pengge mak'aaniyaakko Aa afiide, Aa haytsaa gootsan lukko. Simmi I bare de'uwaa laytsaa ubbaan aw ayiliyaa gidanawaa.

7 «Asay bare mac'c'a naatto ayiletetsaw zal"ooppe, attuma ayiletuu ayiletetsaappe kesiyaawaadan iza kesuppu. 8 Iza barena machchetetsaw dooriide afeedda godaw lo"ana d'ayooppe, goday izo wozissanaw koshshee. I iziw ammanettibeenna diraw, izo allagaw zaal"anaw aw maatay baawa. 9 I izo bare na'aw immanaw doorooppe, mac'c'a naattiw bessiyaawaa iziw ootso. 10 I barew hara machato akkooppe, koyro machatiw k'umaa, mayuwaa woy asinatetsaanne machchetetsaa maataa pac'issoppo. 11 I ha heezzubatuwaa iziw immana d'ayooppe, ayinne shaluwaa c'iggenan ayiletetsaappe kesaade bu.

Iitatuu Murettiyaa Wogaa

12 «Asaa shoc'iide wod'iyaa asaa tumuppe wod'anaw bessee.* 13 Shin eriidde gidenaan I wod'iyaa wode, taani, S'oossay c'o"u geeddawaa gidooppe, I bak'atana sa'aa unttunttoo taani giigisana.* 14 Shin onne k'opiide eriidde hara bitaniyaa wod'ooppe, he uraa ta yarshshuwaa sa'aappe diggaade, haraa sa'aan wod'a.

15 «Bare aabba woy bare daayo dechchiyaa uray ooninne tumuppe hayk'k'o.

16 «Asaa wolk'k'an oyk'k'iide zal"iyaa uray woy wolk'k'aan oyk'k'eedda Asay Aa kushiyaan beetteedda Asay tumuppe hayk'k'anaw bessee.*

17 «Bare aabba woy bare daayo shek'k'iyaawe tumuppe hayk'k'o.*

18-19 «Laa"u asatuu walak'ettooppe, ittuu yenkkuwaa shuchchaan c'adooppe woy bokisooppe, he deshetteeddawe hayk'k'ennan attowaa gidooppenne harggiide gisuwaan gam"ooppe, denddiide guufiyaana kare heeraan hamettooppe, he dechcheeddawe hayk'k'uwaappe attee; giddooppene I Aa kiitaa diggeedda diraw, shaluwaa c'igganawunne Aa patsanaw maaddana koshshee.

20 «Asay bare attuma ayiliyaa woy mac'c'a ayilatto s'am"an shoc'ooppenne hewaa gaasuwaan he uray he godaa kushiyaan hayk'k'intto, shoc'eeddawe tumuppe murettanaw bessee. 21 Shin he deshetteeddawe itti woy laa"u gallassaan denddooppe, he ayilii Aa miishshaa gidiyaa diraw, I murettena.

22 «Laa"u asatuu ittuu ittuwaanna wad'ettiidde shahaara mishiratto dechchooppenne iza boshettooppe, hewaappe hara iita deshetsay d'ayooppe, he mishiratti asinay oochcheeddawaanne daannatuu pirddeeddawaa ayaanne c'iggo. 23 Shin iziw deshetsay darooppe, shemppuu hayk'k'intto shemppuwaa, 24 ayfiyaa diraw ayfiyaa, achchaa diraw achchaa, kushiyaa diraw kushiyaa, gediyaa diraw gediyaa, 25 s'uugetsaa diraw s'uugetsaa, madutsaa diraw madutsaa, k'oo'eedda diraw k'oo'uwaa akkanaw koshshee.*

26 «Itti Asay bare attuma ayiliyaw woy mac'c'a ayilatiw ayfiyaa bak'k'iide toyssooppe, he ayfiyaa diraw ayiletetsaappe kessi yeddo. 27 Hewaadankka, bare ayiliyaa achchaa woy bare ayilatti achchaa mentsooppe, he achchaa diraw ayiletetsaappe kessi yeddo.

Mehiyaa Godatuu Poliyaabatuwaa

28 «Booray mac'c'a asaa woy attuma asaa k'ayc'c'iide wod'ooppe, he booray shuchchaan c'adettiide hayk'k'o; Aa ashuu meetettoppo. Shin booraa goday murettoppo. 29 Shin booray kasekka k'ayc'c'iyaa meezii de'iyaawaa gidiina, Asay Aa godaw odi wotsina, Aa goday k'achchennaan is's'ina, booray attuma asaa woy mac'c'a asaa wod'ooppe, he booray shuchchaan c'adettiide hayk'k'o; k'ay Aa godaykka hayk'k'o. 30 Shin I barena wozanaadan ooshetooppe, unttunttu oochcheeddawaa ayaanne c'iggiide, bare shemppuwaa wozo. 31 Booray attuma na'aa woy mac'c'a naatto k'ayc'c'iide wod'ooppekka, pirdday itti mala gido. 32 Booray attuma ayiliyaa woy mac'c'a ayilatto k'ayc'c'iide wod'ooppe, booraa goday ayiliyaa godaw hattamu biraa santtimiyaa c'iggo. Booray shuchchaan c'adettiide hayk'k'o.

33 «Itti Asay ollaa k'um"iyaa pokiide, woy ollaa bookkiide k'um"ennaan aggooppe, booray woy harii he ollaan kunddooppe, 34 he ollaa goday mehiyaa gatiyaa c'iggo. I Aa godaw gatiyaa c'iggiide, hayk'k'eedda mehiyaa barew akko.

35 «Itti asaa booray hara booraa k'ayc'c'iide wod'ooppe, pas'a booraa zal"iide, Aa gatiyaanne hayk'k'eedda booraa likkiyaan shaakki akkino. 36 Shin he booray k'ayc'c'iyaawaa gidiyaawe kaseti erettishin, Aa goday Aa k'achchennaan aggeedawaa gidooppe, Aa goday booraa c'iggo. Yaatiide he hayk'k'eeddawaa barew akko.

22

Asay Barew De'iyaawaa Naagiyaa Wogaa

1 «Itti Asay booraa woy dorssaa wuu"iide shukkooppe, woy zal"ooppe, booraa diraw ichcheshu booraa, dorssaa diraw oyddu dorssaa c'iggo.

2 «Kaysuu golliyaa bookkiide oyk'k'etooppenne shoc'ettiide hayk'k'intto, shoc'eeddawe suutsaa gusseeddawoo ooshettenna. 3 Shin hewe s'alk'k'ii doli kichchina hanooppe, I he gukkeedda suutsaa ac'uwaan ooshettee. Kaysuu bare wuu"eeddawaa zaaro; shin aw ayaynne d'ayooppe, bare wuu"eeddawaa zaaranaw I zal"etto. 4 I wuu"eedda mehii pas'a de'iidde Aa kushiyaan beettintto, booraa, woy hariyaa, woy dorssaa gidooppenne, I bare wuu"eeddawaa laa"u kushiyaa aatsiide c'iggo.

5 «Itti Asay bare mehiyaa dembban woy woyniyaa turaa giddon heemmishin, mehii hara asaa shoyk'aappe mooppe, I bare shoyk'aappe woy bare woyniyaa turaa ubbaappe lo"iyaawaa afilaamaa c'iggo.

6 «S'aragay denddiide aguntsaa buuraanna laa'iide, dooriyaan de'iyaa katsaa, woy ek'uwaan de'iyaa katsaa, woy goshshaa ubbaa miyaawaa gidooppe, koyro s'aragaa oytseedda bitanii ac'aa c'iggo.

7 «Itti Asay biraa woy hara miishshaa naagissanaw bare shooroo hadaraa immina, shooruwaa sooppe he miishshay wuu"eettooppenne kaysuu oyk'k'etintto, kaysuu he miishshaw laa"u kushiyaa aatsiide c'iggo. 8 Shin kaysuu beettenaan d'ayooppe, golliyaa goday pirddiyaawanttukko shiik'iide bare shooruwaa miishshaa bolla bare kushiyaa wotsibeennawaa c'aak'k'o.

9 «Asay ay mootuwankka, booraa gaasuwaan, woy hariyaa gaasuwaan, woy dorssaa gaasuwaan, woy mayuwaa gaasuwaan, woy hara bayeeddawaa gaasuwaan, ‹Hawe tawaa› giide mootettooppe, laa"u baggaykka barenttu mootuwaa pirddiyaawanttu sintsa aatsino; pirddiyaawanttu bayzzanchcha geedda uray bare shooroo laa"u kushiyaa aatsiide c'iggo.

10 «Asay bare shooroo hariyaa, woy booraa, woy dorssaa, woy hara mehiyaa naagissanaw hadaraa immina hayk'k'intto, woy deshettintto, woy ooninne be'ennaan bonk'k'anchchay afooppe, 11 hadaraa naagiyaawe bare shooruwaa mehiyaa bolla bare kushiyaa wotsibeennawaa Med'inaa Godaa sintsan c'aak'k'ina, unttunttu giddon de'iyaa yewuu mayetto. He mehiyaa goday c'aak'uwaa akko; c'iggaa immanaw koshshenna. 12 Shin mehii shooruwaappe wuu"etteeddawaa gidooppe, izaawoo c'iggo. 13 He mehiyaa do'ay mentsereetsiide meeddawaa gidooppe, markka gidanaadan do'ay miishshin atteedawaappe akkiide yo; yaatiide me'eretteedda mehiyaa diraw c'iggoppo.

14 «Asay bare shooruwaappe mehiyaa gars's'ooppenne Aa goday baynna sa'aan he mehii deshettooppe woy hayk'k'ooppe, he mehiyaa c'iggo. 15 Shin Aa goday aanana de'ooppe, gars's'eedawe c'iggoppo; keraw akkeeddawaa gidooppe, keraw c'iggiyaa shaluu ac'uwaa c'iggeedda.

Geeshsha De'uwaanne Ammanuwaa Wogaa

16 «Itti Asay asinaw giigabeenna wodoratto c'immiidde, izina gisiyaawaa gidooppe, izo c'ilooshiide barew machato ootso.* 17 Izi aabbu izo aw immanaw is's'ooppe, wodoratto akkiyaa uray c'ilooshiyaawaa keeshshaa biraa I aabboo immo.

18 «Bitiyaa mishiratto pas'a wotsoppa.*

19 «Mehiyaanna gisiyaa ooninne tumuppe hayk'k'o.*

20 «Med'inaa Godaa s'alalaassappe attina, hara s'oossaw yarshshiyaawe ooninne mule d'ayo.* 21 Betiide yeedda asaa k'ohoppite woy un"oppite; ayaw gooppe, hinttenttukka Gibs'e gadiyaan bete gidiide de'eeddita.* 22 Asinay hayk'k'eedda am"attonne aawuu hayk'k'eedda hiyyeesaa un"oppite. 23 Hinttenttu unttuntta un"etsina, unttunttu taakko waassooppe, 24 taani unttunttu waasuwaa tumuppe sisana; he wode ta hank'k'uu hinttenttu bolla denddana; taani hinttentta mashshaan wurssana; hinttenttu machatuu am"e hinttenttu naanaykka aawuu hayk'k'owantta gidanawantta.

25 «Hinttenttu giddon de'iyaa ta asaappe itti hiyyeesaw shaluwaa tal"ooppe, shaluwaa dichchaw immiyaa asaadan hanoppite; neeni dichchaa Aa oochchoppa.* 26 Neeni ac'uwaa diraw ne laggiyaa mayuwaa oyk'k'ooppe, away wullenan de'ishshin aw zaara;* 27 ayaw gooppe, I bare bollaa kammiyaawe henni s'alalaana; harabaa ayaa mayyiide ak'anaw danddayii? I taw waassooppe, taani k'arettiyaawaa gidiyaa diraw, sisana.

28 «S'oossaa bolla shek'aa k'aalaa haasayoppa, woy ne deriyaa mooddiyaawaa shek'k'oppa.* 29 Ne katsaa s'eeraappenne ne woyniyaa gum"etsaa kumentsaappe taw yarshshuwaa shiishsha.

«Neeni ne attuma naanaa giddon bayiratiyaa na'aa taw immanaw koshshee. 30 Miizzaappekka dorssaappekka hewaadan ootsa. Unttunttu laappun gallassay gakkanaw, barenttu aayetuwaana aayetuwaana gam"ino; hosppuntsa gallassi unttuntta taw imma.

31 «Hinttenttu taw geeshsha asaa gidanaw koshshee; hewaa diraw, bazuwaa do'ay mentsereetsiide wod'eedda mehiyaa ashuwaa mooppite; hewaa kanaw olite.*

23

Suure Pirddaa

1 «Worddo oduwaa puukkoppa; wordduwaa markka gidaade, iita asaa maaddoppa.* 2 Iitabaa ootsanaw c'ora asaa kaalloppa; pirddaa geellayanaw c'ora asaana itta gidaade markkattoppa. 3 Hiyyeesay pirddaw shiik'ooppe, mootuwaan Aa metuwaa s'eellaade maaddoppa.*

4 «Ne morkkiyaa booray woy harii bayeeddawaa demmooppe, zaaraadde aw afa.* 5 Neena is's'iyaa bitaniyaa harii c'aanaana kunddeeddawaa be'ooppe, hewaan aggoppa; maaddaade aanana dentsa.

6 «Pirddaa dabaaban maaddaade, hiyyeesaa asaa pirddaa geellayoppa.* 7 Worddo yewuwaa ubbaappe haakka; geeshsha woy s'illuwaa wod'oppa; ayaw gooppe, kobaa ootseeddawaa taani saro yeddikke. 8 Mattaayiyaa (magans's'aa) akkoppa; ayaw gooppe, mattaayii s'eelliyaawanttu ayfiyaa k'ook'iseenne s'illatuwaa k'aalaa mirk'k'ee.

9 «Betiyaa naak'k'oppite; bete gidiyaawe ay keeshshaa kayyoyintto eriita; ayaw gooppe, hinttenttu hinttenttu huup'iyaw bete gidiide Gibs'e gadiyaan de'eedditta.*

Laappuntsa Laytsaanne Laappuntsa Gallassaa

10 «Neeni ne gadiyaa usuppun laytsaw goshaade, zeraade katsaa k'oyc'a akka.* 11 Laappuntsa laytsaan gadiyaa goshenan shaachcha; yaatooppe, ne asaa giddon de'iyaa hiyyeesatuu hewaappe miyaabaa demmana; k'ay unttunttuppe attiyaawaa do'atuu maana. Neeni ne woyniyaa turaakka ne wogaraakka hewaadan ootsa. 12 Usuppun gallassaa ne kiitaa kiitetta; ne booraynne ne harii shemppana malanne ne son yeletteedda ayiliinne betii, shemppana mala, laappuntsa gallassi oosuwaa ootsoppa.*

13 «Taani hinttentta geeddawaa ubbaa minisiide ootsite; hara s'oossatuwaa suntsaa s'eesoppite; hinttenttu ins's'arssaappe hewe sisettoppo.

Wolk'k'aama Baalatuwaa

(34:18-26; Zar. 16:1-17)

14 «Laytsan heezzu gede hinttenttu taw baalaa bonchchite. 15 Magaage ukitsaa Baalaa bonchchite; taani hinttentta azazeeddawaadan, laappun gallassaa irshshuwaa yeggibeenna ukitsaa miite; hinttenttu Abiiba geetettiyaa aginaan keereedda gallassatuwaan ha baalaa bonchchite; ayaw gooppe, hinttenttu Gibs'eppe keseeddawe he aginaana.

«Hintteppe itti asaynne ta sintsan mela kushe beettoppo.*

16 «K'ay hinttenttu hinttenttu gaden zerina, koyro gakkeedda katsaa c'akkiyaa wode, Katsaa c'akkiyaa Baalaa bonchchite.*

«K'aykka laytsaa wurssetsan, katsaa ayfiyaa gadeppe shiishshiyaa wode, Shiishuwaa Baalaa bonchchite. 17 Attuma Asay ubbay Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaa sintsan laytsan heezzu gede beetto.

18 «Neeni yarshshuwaa suutsaa taw shiishshaadde, irshshuwaa yeggiide uukkeedda ukitsaanna shiishshoppa. Ta baalaa bonchchiyaa gallassi yarshshetteedda mod'd'uwaappe wonttaw ayinne attoppo. 19 Ne gaden bayira ka"eedda katsaappe ubbaappe lo"iyaawaa Med'inaa Godaa soo, ne S'oossaa soo aha.* Deeshsha maraa Aa daay maatsan doyssoppa.

Hidootaa K'aalatuwaanne Kaalliyaa Wogatuwaa

20 «Ne ogiyaan neena naagana malanne taani new giigisseedda sa'aa neena afana mala, taani kiitanchchaa ne sintsan kiittana. 21 I odiyaawaa hayzza aw azazetta; Aa bolla makkaloppa; ta suntsay Aa bolla de'iyaa diraw, hinttenttu nagaraa ootsiyaawaa gidooppe, hinttenttoo I atto geena. 22 I odiyaawaa hinttenttu minisiide hayzzooppenne taani odiyaawaa ubbaa ootsooppe, hinttenttu morkkatuwaa taani morkkana; hinttenana ek'ettiyaawanttuna taanikka ek'k'ettana. 23 Ta kiitanchchay hintteppe sintsanna biide, hinttentta Amooraawaanatuwaa gadiyaa, Hiitetuwaa gadiyaa, Parzzaawaanatuwaa gadiyaa, Kanaanetuwaa gadiyaa, Hiiwetuwaa gadiyaanne Yaabuusawaanatuwaa gadiyaa ahana. Taani unttunttu ubbaa d'ayssana. 24 Unttunttu s'oossatuwaa sintsan hokkoppite, woy goynnoppite, woy unttunttu hanuwaa k'ulloppite. Hinttenttu unttunttu s'oossatuwaanne unttunttu shuchchaa misiletuwaa mentsereetsanaw koshshee. 25 Med'inaa Godaa, hinttenttu S'oossaw, goynnite; yaatooppe, I hinttenttu k'umaanne hinttenttu haatsaa anjjanawaa; taani harggiyaa hinttenttu giddoppe diggana. 26 Hinttenttu biittaan ay mac'c'a asaynne boshetenna; maynenna. Taani hinttenttu de'ana laytsaa payduwaa adussana.

27 «Taani ta yashshaa hinttenttu sintsan yeddana; hinttenana gakettiyaa kawutetsaa ubbaa dagantsana; hinttenttu morkketuu ubbay hinttenttoo zokkiiyaa zaariide, bak'atanaadan taani ootsana. 28 Taani hintteppe sintsaw dukkiyaa kajiyaa yeddana; Hiiwetuwaa, Kanaanetuwaanne Hiitetuwaa hinttenttu sintsaappe laaggaade kessana. 29 Shin biittay mela attenaadaaninne bazuwaa do'ay hinttentta waayissenaadan, itti laytsaan unttuntta yederssikke. 30 Shin hinttenttu payduwaan dariide, he gadiyaa laattana gakkanaw, taani unttuntta laafa laafa laaggaade hinttenttu sintsaappe kessana. 31 Taani hinttenttu zawaa Zo'o Abbaappe Piliss's'eema Abbaa, mela biittaappe Efiraas'iisa Shaafaa gatsana. He gadiyaan de'iyaa ubbaa taani hinttenttu kushiyaan aatsaade immana; hinttenttukka unttuntta hinttenttu sintsaappe laaggiide kessana. 32 Unttunttunna woy unttunttu s'oossatuwaanna c'aak'uwaa wotsoppite. 33 Unttuntta hinttenttu gadiyaan wotsoppite; hewe d'ayooppe unttunttu hinttentta ta bolla nagaraa oosissanawantta; ayaw gooppe, unttunttu s'oossatoo goynniyaawe tumuppe hinttenttoo p'ire gidanawaa» yaageedda.

24

S'oossay Bare Asaw Geleedda
K'aalaa C'aak'uwaa Miniseedda

1 Hewaappe guyye Med'inaa Goday Musa, «Neeni, Aaroone, Naadaabe, Abiihinne Israa'eeliyaappe laappun tammu c'ima asatuu Med'inaa Godaakko deriyaa huup'iyaa pude kesiide haakuwaan goynnite. 2 Shin Muse, neeni neerekka Med'inaa Godaakko shiik'a; hara c'imatuu ta mata yooppino. K'ay asaykka neenana pude kesoppo» yaageedda.

3 Muse yiide, Med'inaa Godaa k'aalaa ubbaanne Aa wogaa ubbaa asaw odina Asay ubbay itti k'aalaan, «Med'inaa Goday odeeddawaa ubbaa nuuni ootsana» yaageeddino. 4 Muse Med'inaa Goday odeeddawaa ubbaa s'aafeedda.

Wonttetsa gallassi wontta guuran denddiide, deriyaa s'ap'uwaan yarshshiyaa sa'aa gimbbiide Israa'eeliyaa asaa yaraa tammanne laa"uwaa suntsaan, tammanne laa"u shuchchaa tuussaa esseedda. 5 I Israa'eelatuwaappe yalaga attuma asaa kiittina, unttunttu biide s'uuggiyaa yarshshuwaa shiishsheeddino; k'ay ittippetetsaa yarshshoo korumatuwaa Med'inaa Godaw yarshsheeddino. 6 Muse suutsaappe bagga akkiide keriyaan tigeedda; atteeda bakka suutsaa I yarshshiyaa sa'aan c'ac'c'afeedda. 7 Hewaappe guyyiyaan K'aalaa c'aak'uwaa Mas'aafaa akkiide, asaw nabbabeedda; unttunttu, «Med'inaa Goday odeeddawaa ubbaa nuuni ootsana; nuuni azazettana» yaageeddino.

8 Hewaappe guyyiyaan Muse he suutsaa akkiide, asaa bolla c'ac'c'afiide unttuntta, «Be'ite, Med'inaa Goday ha k'aalaa ubbaan hinttenana wotseedda k'aalaa c'aak'uwaa suutsay hawaa» yaageedda.*

9 Muse, Aaroone, Naadaabe, Abiihinne Israa'eeliyaa c'imatuwaappe laappun tammuu pude keseeddino. 10 Israa'eeliyaa S'oossaa be'eeddino; Aa gediyaappe garssana saluwaadan geeyeedda samppeeriyaa geetettiyaa p'ooliyaa shuchchaappe oosetteeddawaa malatiyaa wuyggiyaa malabay de'ee. 11 Shin S'oossay Israa'eeliyaa asaa kaappatuwaa wod'ibeenna. Unttunttu S'oossaa be'eeddino; Aa sintsan meeddinonne usheeddino.

Muse Siina Deriyaa Huup'iyaa Bolla

12 Med'inaa Goday Musa, «Neeni deriyaa pude haa taakko kesaade, hawaan gam"a; yaatooppe neeni unttuntta tamaarissana mala, taani wogaanne azazuwaa s'aafeedda shuchchaa new immana» yaageedda.

13 Hewaappe guyyiyaan Muse bare k'oomaa Iyyaasunna baanaw denddeedda; Muse S'oossaa deriyaa pude keseedda. 14 Israa'eeliyaa asaa c'imatuwaa I, «Nuuni hinttenttukko simmanaw hawaan de'ishshite; Aaroonenne Huuri hawaan hinttenana de'iino; yewuu de'iyaa ooninne unttunttukko bo» yaageedda.

15 Muse deriyaa pude keseedda wode, shaarii deriyaa kammeedda. 16 K'ay Med'inaa Godaa bonchchuu Siina Deriyaa bollan utteedda; he shaarii usuppun gallassaa mayyeedda; laappuntsa gallassan he shaariyaa giddoppe Med'inaa Goday Musa s'eeseedda. 17 Israa'eelatoo Med'inaa Godaa bonchchuu deriyaa huup'iyaan s'uuggiyaa tamaa malatiide beetteedda. 18 Hewaappe guyyiyaan Muse he shaariyaa giddo geliide, deriyaa pude kesiide deriyaa huup'iyaan oytamu gallassaanne oytamu k'ammaa gam"eedda.*

Geeshsha Dunkkaaniyaanne Goynaa Wogaa

25

(25:1—40:38)

S'oossaa Dunkkaaniyaa Tokkanaw Imetteedda Imotaa

(35:4-9)

1 Med'inaa Goday Musew hawaadan yaageedda; 2 «Taw immiyaawaa ahanaadan neeni Israa'eelatoo oda; taw immanaw Aa wozanay Aa imma imma giyaa asaa ubbaa imotaa neeni taw akka. 3 Hinttenttu unttunttuppe akkana imotay hawaa: work'k'aa, biraa, nahaasiyaa birataa, 4 saluwaa malatiyaa, ochchaa teeraa malatiyaanne, zo'o liik'o k'ac'inaa, deeshshaa isikiyaa, 5 dorssaa orggiyaa galbbaa zo'o k'alamiyaan yeggi kesseeddawaa, hara galbbaa, odooruwaa, 6 s'omppiyaw wogaraa zayitiyaa, okkiyaa zayitiyaanne is'aanaa sawetsiyaa k'imaamiyaa; 7 K'eesatuwaa kaappuwaa eefuudiyaaninne tiraan wotsiyaawaan yeggiyaa margidiyaa geetettiyaa shuchchatuwaanne hara p'ooliyaa al"o shuchchatuwaa aho.

8 «Yaatiide taani unttunttu giddon ak'anaadan, unttunttu taw Geeshsha sa'aa giigissino. 9 Likke taani neena besseedda leemisuwaa ubbaadan S'oossaa Dunkkaaniyaanne Aa giddon de'iyaa miishshatuwaa ootsite.

K'aalaa c'aak'uwaa Taabootaa

(37:1-9)

10 «Unttunttu odooruwaa mitsaappe adussatetsay laa"u wad'anne bagga, gomppay itti wad'anne bagga, geesay k'ay itti wad'anne bagga gideedda Taabootaa med'd'ino. 11 Soyaanne kariyaa walakay baynna work'k'aan sheeshsha; Aa yuushshuwaakka work'k'aa tigetsan yuushsha aatsa. 12 He Taabootaw oyddu work'k'aa sagaayetuwaa tigaade oyddu gedetuwaan itti baggana laa"u sagaayetuwaa, k'ay yenkko baggana laa"u sagaayetuwaa aatsa. 13 Hewaappe guyyiyaan odooruwaappe kasuwaa kessaade work'k'aan sheeshsha. 14 Taabootaa tookkanaw, Taabootaa miyyiyaan de'iyaa sagaayetuwaan kasuwaa aatsa. 15 Tookkiyaa kasotuu Taabootaa sagaayetuwaa giddon de'ino; unttunttu hewaappe ubbakka kesoppino. 16 Taabootaa giddon taani new immiyaa, tammu azazatuu s'aafetti utteedda laa"u masetteedda markkatetsaa shuchchatuwaa wotsa.

17 «Walakay baynna work'k'aappe laa"u wad'anne bagga aduk'k'iyaa, itti wad'anne bagga aakkiyaa atto giyaa sa'aa k'um"iyaa med'd'a.* 18 K'um"iyaw wurssetsaa laa"u bagga gas'an laa"u kiruubeeliyaa, k'os'etteedda work'k'aappe med'd'a. 19 Itti kiruubiyaa itti bagga gas'an, laa"entso kiruubiyaa yenkko bagga gas'an laa"uwaakka k'um"iyaanna gatsa oytsaade med'd'a. 20 Kiruubetuu barenttu k'efiyaa dentsiide, atto giyaa sa'aa k'um"iyaa barenttu k'efiyaan kuway wotsino; k'ay ittuu ittuwaakko simmi uttiide, k'um"iyaa s'eellino. 21 K'um"iyaa Taabootaw bolla baggan wotsa; k'ay taani new immiyaa azazatuu s'aafettiidde masetteedda shuchchatuwaa Taabootaa giddon wotsa. 22 Markkatetsaa Taabootaa bolla k'um"iyaa bolla de'iyaa laa"u kiruubetuwaappe gidduwaan taani neenana gakettaade Israa'eeliyaa asaw taani immiyaa azazuwaa ubbaa yaan new immana.

Ukitsaa Wotsiyaa S'arip'p'eezaa

(37:10-16)

23 «Odooruwaa mitsaappe adussatetsaa laa"u wad'aa, gomppay itti wad'aa, geesay k'ay itti wad'anne bagga gidiyaa itti s'arp'p'eezaa med'd'a. 24 Yaataade walakay baynna work'k'aan sheeshsha; k'ay Aa yuushshuwaan work'k'aa tigetsaa yuushsha aatsa. 25 Hewaadankka, k'ay gomppay takkaad'e gideedda shaashiyaa Aa bolla yuushsha aatsa. Yaataade Aa bolla work'k'aa tigetsaa yuushsha. 26 He s'arip'p'eezaw oyddu work'k'aa sagaayetuwaa med'd'aade, s'arip'p'eezaa gedetuu de'iyaa oyddu gas'an wotsa. 27 S'arip'p'eezaa tookkanaw kasuwaa aatsiyaa sagaayetuu s'arip'p'eezaw shaashiyaa gas'aan shiik'iide de'ino. 28 He tookkiyaa kasuwaa odooruwaappe kessaade, work'k'aan unttuntta sheeshsha. 29 Hewaadankka, k'ay shaatatuwaanne c'ilppatuwaa, duuk'k'iyaabatuwaanne s'uu'atuwaa walakay baynna work'k'aappe med'd'a. 30 Ta sintsa aatsiyaa geeshsha ukitsay ubbaa wodekka s'arip'p'eezaa bolla d'ayoppo.*

S'omppiyaa Wotsiyaa Ballaa

(37:17-24)

31 «S'omppiyaa wotsiyaa baalaa k'os'etteedda walakay baynna work'k'aappe med'd'a; he baallay ek'k'iyaa gediikka, k'ay giddo toomaykka ubbay k'os'etteedda work'k'aappe oosettanaw koshshee. Aa wanc'c'atuu, Aa kukkumotuu Aa c'iishshatuu ubbay aanana ittippe oyk'etti med'ettanaw koshshee. 32 Miyyiyaanna usuppun maratuu aw kesiino; maratuwaappe heezzatuu itti baggana, k'ay heezzatuu yenkko baggana de'ino. 33 Usuppun maratookka huup'iyaan huup'iyaan heezu heezu kukkumuunne c'iishshay de'iyaa lawuziyaa c'iishshaa malatiyaa wanc'c'ay de'o. 34 S'omppiyaa wotsiyaa baallaw giddo toomay, kukkumotuwaa c'iishshatuu de'iyaa lawuziyaa c'iishshaa malatiyaa oyddu wanc'c'ay de'o. 35 Laa"uu laa"uu ittippe waatsan de'iyaa heezzu maratuwaappe garssana itti itti kukkumuu de'o. 36 Kukkumatuunne maratuu ubbay s'omppiyaa wotsiyaa baalaana ittippe, oyk'k'etti ittuwaa gidiide, walakay baynna work'k'aappe k'os'ettiide med'ettino.

37 «Hewaappe guyyiyaan s'omppiyaa wotsiyaa baallaw laappun s'omppetuwaa giigissaade, unttunttu sintsa giddow poo'ana mala d'ok'k'u ootsaadde wotsa. 38 S'omppiyaa toyssiyaa k'ap'etuwaanne unttuntta wotsiyaawantta walakay baynna work'k'aappe med'd'a. 39 S'omppiyaa wotsiyaa baallaynne an go"ettiyaa miishshaa ubbay hattamanne ichcheshu kiilo giraame gideedda walakay baynna work'k'aappe med'd'ettiino. 40 Akeeka; taani neena deriyaa huup'iyaan besseeddawaadan kiiteta.*

26

S'oossaa Dunkkaaniyaa

(36:8-38)

1 «K'ay liik'o puuttuwaappe saluwaa malatiyaa, ochchaa teeraa malatiyaanne shololla zo'o k'ac'inaappe dadetteedda tammu gaarddotuwaappe S'oossaa Dunkkaaniyaa giigissa. He gaarddotuwaan itti hiillan kiruubetuwaa misiliyaa dadissa. 2 Gariddotuu ubbay itti likke gidino; geesay laatamanne hosppun wad'a; gomppay oyddu wad'aa gido. 3 Ichcheshu gaarddotuwaa ittippe gatsaade sikka; yenkko atteeda ichcheshu gaarddotuwaakka unttunttuwaadan kiiteta. 4 Ittippe gakettiide siketteedda gaarddotuwaappe itti gaariduwaa wurssetsa gas'an saluwaa malatiyaa c'ark'k'iyaappe mac'araa med'd'a; k'ay ittippe gaketi siketteedda yenkko gaardduwaankka hewaadan kiiteta. 5 Ittippe gaketeedda itti gaardduwaa bolla ishatamu mac'araa, k'ay ittippe gaketeedda yenkko gaardduwaa bollakka ishatamu mac'araa med'd'a; he mac'aratuu ubbaykka ittuu ittoo maaran de'ino. 6 Hewaappe guyyiyaan work'k'aappe ishatamu oyk'k'iyaawantta med'd'aade S'oossaa Dunkkaanii ittuwaa gidana mala, he gaarddotuwaa gas'aa gas'aa he oyk'k'iyaawanttun oytsa.

7 «K'ac'inaappe med'etteedda S'oossaa Dunkkaaniyaa bollanna kammana mala, tammanne itti gaarddatuwaa deeshshaa isikiyaappe daddaade, itti dunkkaaniyaa med'd'a. 8 Tammanne itti gaarddatuukka itti likke gidino; itti itti gaardduwaa geesay hattamu wad'aa, gomppay oyddu wad'aa gido. 9 Ichcheshu gaarddotuwaa itti baggana, usuppun gaarddotuwaa k'ay yenkko baggana gatsaade sikka. Usuppuntsa gaardduu dakkotiide, dunkkaaniyaw sintsa baggana daabuletto. 10 Gatsi sikkeedda gaarddatuwaappe itti gaardduwaa gas'an ishatamu mac'araa med'd'a; k'ay gatsi sikkeedda yenkko gaarddotuwaappe gas'an ishatamu mac'araa med'd'a. 11 Ishatamu nahaasiyaa oyk'k'iyaawaa med'd'aade, mac'aratuwaa giddo gelissa; yaataade dunkkaaniyaa ittippe gatsa oytsa. Yaatooppe ha laa"u oyk'k'etteedda kamiyaawanttu ittuwaa gidana. 12 Ha dunkkaaniyaa gaarddotuwaappe palaheedda bagga gaardduu S'oossaa Dunkkaaniyaw guyyenna kak'k'eto. 13 Dunkkaaniyaa gaarddotuu laa"u bagganakka itti itti wad'aa keeshshaa palahino; he palaheeddawanttu S'oossaa Dunkkaaniyaa kammana mala, laa"u bagga miyyiyaanna kak'k'etino.

14 «Deeshshaa agoozaappe med'etteedda dunkkaaniyaa bollanna kammanaw dorssaa orggiyaa galbbaa zo'o k'alamiyaan yeggi kesseeddawaa giigissa; k'ay Aa bollanna kammanaw k'um"iyaa hara galbbaappe giigissa.

15 «S'oossaa Dunkkaaniyaa s'agaagiyaawantta sitti geedda odooruwaappe kessa. 16 Itti itti s'agaagiyaw geesay tammu wad'aa, gomppay itti wad'anne bagga gido. 17 Itti itti s'agaagiyaw ittuwaa ittuwaanna gatsi oytsiyaa laa"u pootsaa med'd'a. S'oossaa Dunkkaaniyaa s'agaagetuwaa ubbaakka hewaadan kiitetta; 18 S'oossaa Dunkkaaniyaw gedissa baggana laatamu s'agaagiyaawaa med'd'a. 19 Itti itti s'agaagiyaw laa"u pootsay geliyaa oytamu lukuwaa, ubbaakka biraappe giigissa. 20 S'oossaa Dunkkaaniyaw huup'issa baggana, laatamu s'agaagiyaawaa med'd'a. 21 Itti itti s'agaagiyaw laa"u gedetuu, mule oytamu gedetuu, biraappe giigino. 22 K'ay S'oossaa Dunkkaaniyaw guyye gas'an away wulliyaa baggana usuppun s'agaagiyaa med'd'a. 23 Guyen de'iyaa gas'atoo laa"u s'agaagiyaa giigissa. 24 Hewaa diraw, itti s'ap'uwaan laa"u pootsaa giiga s'eeraa gakanaw itta gidi migiduwaan oyk'k'etanaw bessee; laa"uu gas'aa oytsiyaa s'agaagatuukka hara s'agaagii oosettowaadan oosetanaw bessee. 25 Hewaa diraw itti itti s'agaagiyaw garssanna laa"u laa"u pootsay geliyaa lukatuu de'iino; ubbaanna hosppun s'agaagetuunne biraappe ooseteedda tammanne usuppun pootsay geliyaa lukatuu de'iino.

26 «K'ay odoorotuwaappe tuk'k'umetiyaa meegaa kessa. S'oossaa Dunkkaaniyaw itti bagga miyyiyaan de'iyaa s'agaagetoo ichcheshu tuk'k'umetiyaa meegaa, 27 k'ay yenkko bagga miyyiyaan de'iyaa s'agaagetoo ichcheshu tuk'k'umetiyaa meegatuwaa giigissa. Hewaadankka, S'oossaa Dunkkaaniyaw guyye away wulliyaa baggana wurssetsa gas'an de'iyaa s'agaagetoo ichcheshu tuk'k'umetiyaa meegaa med'd'a. 28 Giddo tuk'k'umetiyaa meegay s'agaagetoo giddo heeraana ha gas'aappe ya gas'aa gakkanaw pini kesanaw koshshee. 29 S'agaagetuwaa work'k'aan sheeshshaade, tuk'k'umetiyaa meegatuu aad'd'iyaa sagaayetuwaa work'k'aappe med'd'a; k'ay tuk'k'umetiyaa meegatuwaakka work'k'aan sheeshsha. 30 S'oossaa Dunkkaaniyaa taani neena deriyaa bollan besseeddawaadan ootsaadde tokka.

31 «Saluwaa malatiyaa, ochchaa teeraa malatiyaanne shololla zo'o k'ac'inaappenne liik'o liinuwaappe itti gaardduwaa kiiteta; he gaardduwaa bolla itti hiillan kiruubetuwaa misiliyaa sikissa. 32 Yaataade work'k'aan sheeshsheedda oyddu, odooruwaa tuussatuwaan de'iyaa work'k'aappe oosetteedda kak'k'iyaawaan kak'k'a. He oyddu tuussatuu biraappe med'd'eedda oyddu pootsay geliyaasaan gelino. 33 He gaardduwaa S'oossaa Dunkkaaniyaa kaaran de'iyaa oyk'k'iyaawanttuppe garssanna kak'k'eedda, K'aalaa C'aak'uwaa Taabootaa gaardduwaappe guyye baggan wotsa; yaatooppe he gaardduu Geeshsha sa'aa Ubbaappe Aad'd'eedda Geeshsha Sa'aappe shaakana.* 34 Atto giyaa sa'aa k'um"iyaa Ubbaappe Aad'd'eeda Geeshsha Sa'aan de'iyaa K'aalaa C'aak'uwaa Taabootaa bolla wotsa. 35 S'arp'p'eezaa gaardduwaappe karenna, S'oossaa Dunkkaaniyaan geeshsha sa'aa gidduwaan huup'issa baggan wotsa; s'omppiyaa wotsiyaa baalaa k'ay Aa baggan gedissa baggana wotsa.

36 «Dunkkaaniyaa geliyaa penggiyaw saluwaa malatiyaa, ochchaa teeraa malatiyaanne shololla zo'o k'ac'inaappenne liik'o liinuwaappe s'ilppiyaan alleek'k'issiyaawaan oosetteedda gaardduwaa med'd'a. 37 Gaarddoo ichcheshu tuussatuwaa odoorotuwaappe kessaade, work'k'aan sheeshsha; kak'k'iyaawanttukka work'k'aappe oosetteeddawantta gidino; tuussatoo nahaasiyaa birataappe tigaade ichcheshu pootsatuu geliyaawaa med'd'a.

27

S'uuggiyaa Yarshshuwaa Yarshshiyaa sa'aa

(38:1-7)

1 «Odooruwaappe yarshshiyaa sa'aa kees's'a. He yarshshiyaa sa'aw geesay ichcheshu wad'aa gido; gomppaynne itti likke, ichcheshu ichcheshu wad'aa; d'ok'k'atetsay heezu wad'aa, oyddu gas'ana de'o. 2 Wurssetsaa gas'an gas'an itti itti kac'iyaa med'd'a; kac'etuu yarshshiyaa sa'aanna ittippe oyk'k'ettiide med'ettino. Yaataade yarshshiyaa sa'aa nahaasiyaa birataan sheeshsha. 3 An go"ettiyaa miishshatuwaa, bidintsaa kessiyaa balddetuwaa, akaafatuwaa, suutsaa tigiyaa kuyis'aarotuwaa, K'ap'iyaa, seeliyaabaa oyk'k'iyaa miishshaa nahaasiyaa birataappe med'd'a. 4 Yaataade nahaasiyaa birataappe zazziriyaa med'd'a; k'ay Aa oyddu gas'an oyddu sagaayetuwaa med'd'a. 5 Yaataade yarshshiyaa sa'aw giddo baggan oytsaade wotsa 6 Odooruwaappe yarshshiyaa sa'aw kasotuwaa kessaade, nahaasiyaa birataan sheeshsha. 7 Yarshshiyaa sa'aa tookkiyaa wode maaddana mala, he kasuwaa laa"u miyyiyaanna de'iyaa sagaayetuwaan aatsa. 8 Taani neena deriyaa bollan besseeddawaadan, yarshshiyaa sa'aa s'awulaappe med'd'iide, gomppaa mela kesino.

S'oossaa Dunkkaaniyaw Dabaabaa Yuushshuwaa

(38:9-20)

9 «S'oossaa Dunkkaaniyaw Asay shiik'iyaa dabaabaa giigissa. Dabaabay gedissa baggana s'eetu wad'aa aduk'k'o; he dabaabaw liik'o liinuwaappe dadetteedda gaarddotuwaa giigissa. 10 Aw nahaasiyaa birataappe laatamu tuussatuwaanne tuussatuu ek'k'iyaa laatamu pootsay geliyaa lukuwaa ootsa; unttunttu huup'iyaan k'ay biraappe kak'k'iyaawanttanne tuussatuwaa huup'iyaan k'achchiyaawantta ootsa. 11 Hewaadankka, dabaabaw huup'issa baggana s'eetu wad'aa aduk'k'o; k'ay laatamu tuussatuwaananne he tuussatoo laatamu nahaasiyaa pootsay geliyaa lukotuwaana de'iyaa gaaridduu de'o. Yaatiide biraappe oosetteedda kak'k'iyaawanttunne tuussatuwaa huup'iyaan k'achchiyaawanttu dabaabaw de'ino.

12 «Dabaabaw away wulliyaa bagga gomppay ishatamu wad'aa aakko; tammu tuussatuunne, tuussatoo tammu pootsay geliyaa lukatuu de'iyaa gaariddotuu aw de'ino. 13 K'ay away doliyaa bagga dabaabaa gomppaykka ishatamu wad'aa gido. 14 Dabaabaa geliyaa sa'aappe away doliyaa baggana tammanne ichcheshu wad'aa aduk'k'iyaa gaarddotuu de'ino; unttunttoo heezzu tuussatuunne heezzu pootsay geliyaa lukotuu de'ino. 15 Hewaadankka, hinkko baggana gaarddotuu tammanne ichcheshu wad'aa aduk'k'iyaa gaarddotuu de'ino; unttunttoo heezzu tuussatuunne tuussatoo heezzu pootsay geliyaa lukotuu de'ino.

16 «Dabaabaa geliyaa sa'aw laatamu wad'aa aduk'k'iyaa gaardduwaa giigissa; hewekka saluwaa malatiyaa, ochchaa teeraa malatiyaanne, shololla zo'o k'ac'inaappenne liik'o liinuwaappe dadetteeddawaa, s'ilppiyaan alleek'k'issiyaawaan giigissa. Oyddu tuussatuwaanne tuussatoo oyddu pootsay geliyaa lukotuwaa giigissa. 17 Dabaabaa yuushshuwaan de'iyaa tuussatuwaa ubbaw biraappe oosetteedda k'achchiyaawanttunne kak'k'iyaawanttu, nahaasiyaappe oosetteedda pootsay geliyaa lukotuu de'ino. 18 Dabaabay adusatetsay s'eetu wad'aa, gomppay ishatamu wad'aa gido; pudiyaa ichcheshu wad'aa d'ok'k'iyaa liik'uwaan dadetteedda liinuwaappe oosetteedda gaarddotuu de'ino; yaatiide tuusatuwaa nahaasiyaappe oosetteedda pootsay geliyaa lukotuu gidino.

19 «S'oossaa Dunkkaaniyaan ootsiyaa oosoo go'ettiyaa miishshaa ubbay, unttunttu go"ay ayaa gidooppenne, S'oossaa Dunkkaaniyaa d'ogetu ubbaananne dabaabaa d'ogetu ubbaannakka gujjina, nahaasiyaa birataappe med'ettiino.

S'omppiyaa Zayitiyaa

(Wog. 24:1-4)

20 «S'omppii to'ennan ees's'iidde de'ana mala, aw koshshiyaa S'illo zayitiyaa wogaraa teeraa c'addiide gum"ina kesseeddawaa new ahana mala, Israa'eelatuwaa azaza. 21 Aaroonenne Aa naanay, s'omppii S'oossaa sintsaan k'ammeedda sa'ay wonttana gakkanaw poo'ana mala, Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa giddon, Markkatetsaa Taabootaa sintsaan de'iyaa gaardduwaappe karenna eetsino. Hawe Israa'eeliyaa asaw med'inaw wotso woga gidiide de'o.

28

K'eesatuwaa Kaappatuwaa Mayuwaa

(39:1-7)

1 «Ne ishaa Aaroonanne Aa naanaa Nadaaba, Abiiha, El"aazaaranne Itaamaara neekko ahaade; unttunttu k'eesatuwaa gidiide taw ootsana mala, Israa'eeliyaa asaa giddoppe unttuntta dummaya. 2 Aw bonchchuwaanne puulaa immana mala, ne ishaa Aaroonaw k'eesatetsaa mayotuwaa giigissa. 3 Taani aad'd'eeda era immeedda kushiyaa hiilaa eriyaa asaa ubbaa s'eesaade, Aaroonaw mayotuwaa giigissana mala oda; I k'eesee gidiide, taw ootsanaw dummatanawaa. 4 Unttunttu giigissana mayotuukka hawantta: tiraan wotsiyaawaa, eefuudiyaa, adussa mayuwaa, alleek'k'ettiide dadetteedda adussa shaamic'c'iyaa, shaashiyaanne hara danc'c'uwaa. Ne ishay Aaroonenne Aa naanay k'eesatuwaa gidiide taw ootsiide geeshsha mayotuwaa mayyana mala, sikkiyaawanttu giigissiino. 5 Kushiyaa hiilaa eriyaawanttukka ha mayotuwaa giigissanaw work'k'aa, saluwaa malatiyaa, ochchaa teeraa malatiyaanne shololla zo'o k'ac'inaanne liik'o liinuwaa go'ettino.

Eefuudiyaa

6 «Eefuudiyaa geetettiyaa mayuwaa work'k'aappe, saluwaa malatiyaa k'ac'inaappe, ochchaa teeraa malatiyaa k'ac'inaappe, shololla zo'o k'ac'inaappenne liik'o liinuwaa k'ac'inaappe kushiyaa hiillanchchatuu alleek'k'issiide giigissiino. 7 Laa"u baggay gakettiide ittuwaa gidana mala, laa"u hashiyaa bolla gatsiide oytsiyaa c'ark'k'ii de'o. 8 Hiilanchchay aleek'k'issiide daddeedda danc'c'uukka eefuudiyaanna itta gidiide, work'k'aappe, saluwaa malatiyaa, ochchaa teeraa malatiyaanne shololla zo'o k'ac'inaappenne lee'issi bak'k'eedda liinuwaappe oosetto.

9 «Marggidiyaa geetettiyaa laa"u shuchchatuwaa ahaade, Israa'eeliyaa naanatuwaa suntsaa unttunttu bolla wooc'aade s'aafa. 10 Unttunttu yeletaa maaraadan itti shuchchaa bolla usuppun suntsaa, hinkko shuchchaa bolla k'ay atteeda usuppunatuwaa suntsaa wooc'aade s'aafa. 11 Maatafaa bolla suntsaa wooc'iide s'aafiyaawaadan, he laa"u shuchchatuwaa bolla Israa'eeliyaa naanatuwaa suntsaa wooc'aade s'aafa; he shuchchatuwaa work'k'aappe med'd'eedda shuchchaa oyk'k'iyaawaa bolla wotsa. 12 Yaataade tammanne laa"u Israa'eeliyaa zeretsaa hassayiyaawaa gidana mala, ha laa"u shuchchatuwaa eefuudiyaanna oytseedda hashiyaa c'ark'k'iyaan wotsa; yaatooppe Med'inaa Godaa sintsan ubbaade k'ofettana mala, ha suntsatuwaa Aaroone bare hashiyaan tookko. 13 He shuchchatuwaa oyk'k'iyaawaa work'k'aappe med'd'a. 14 K'ay walakay baynna work'k'aappe wodoruwaadan dook'k'eedda laa"u sanssalatatuwaa giigissaade, he laa"u shuchchaa oyk'k'iyaawanttunna gatsa oytsa.

Tiraan Wotsiyaawaa

(39:8-21)

15 «S'oossaa shenii ayentto oochchiide eriyaa tiraan wotsiyaawaa kushiyaa hiilanchchaan oosissa. He tiraan wotsiyaawaa eefuudiyaa daddeeddawaadan, work'k'aappe, saluwaa malatiyaa, ochchaa teeraa malatiyaanne shololla zo'o k'ac'inaappenne liik'o liinuwaappe dadda. 16 Aw oyddu gas'ay de'ee; geesaykka gomppay itti itti takkaad'e gidiide dakkotto. 17 Hewaappe guyyiyaan Aa bolla oyddu maaran al"o shuchchatuwaa wotsa; koyro maaran wotseedda shuchchay, sarddiyoona, toop'aaziyooniyaanne p'ooliyaa ink'k'uwaa. 18 Laa"entso maaran baluuriyaa, samppeeriyaanne almmaaziyaa giyaa al"o shuchchatuwaa; 19 heezzentso maaran yaakinttiyaa, kelk'k'edooniyaanne ametess's'inoosiyaa; 20 oyddentso maaran biralli, marggidiyaa, yasp'p'iidiyaa. Hawanttu ubbay work'k'aappe oosetteedda shuchchaa oyk'k'iyaawaa bolla uttino. 21 Israa'eeliyaa naanatuwaa suntsaa payduwaadan, shuchchatuwaa payduukka tammanne laa"uwaa gidino; ittuu ittuu maatafaadan wooc'ettiide, tammanne laa"u zaratuwaa suntsay he shuchchatuwaan s'aafetto.

22 «Tiraan wotsiyaawoo wodoruwaadan dook'eteedda sanssalataa walakay baynna work'k'aappe med'd'a. 23 Laa"u work'k'aa migidatuwaa med'd'aade, tiraan wotsiyaawoo k'ommo gas'aa gatsaade oytsa wotsa. 24 He laa"u work'k'aa sanssalatatuwaa tiraan wotsiyaawoo gas'an de'iyaa migidotuwaanna gatsaade oytsa. 25 He sanssalatatoo yenkko bagga s'eeraa k'ay eefuudiyaw sintsa baggana, hashiyaa c'ark'k'iyaan de'iyaa shuchchaa oyk'k'iyaawanttunna gatsa k'achcha. 26 K'aykka laa"u work'k'aa migidatuwaa med'd'aade, eefuudiyaappe garssan kaalliide de'iyaa tiraan wotsiyaawoo soo baggana de'iyaa laa"u gas'aa s'eeran aatsa. 27 Hewaadankka, work'k'aappe hara laa"u migidatuwaa med'd'aade; eefuudiyaw sintsa baggana, hashiyaa c'ark'k'iyaappe garssa baggana, eefuudiyaa s'eessan k'achchiyaawaappe k'ommonna, sikuu gaketeedda sa'aa matan karenna unttuntta oytsa. 28 Tiraan wotsiyaawaan de'iyaa migidatuwaa eefuudiyaan de'iyaa migidotuwaanna gatsiide, saluwaa malatiyaa bak'etsaan k'achcha; yaatooppe, tiraan wotsiyaawe s'eessaappe k'ommonna de'iyaa diraw, k'ashuu shol"enna.

29 «Aaroone Geeshsha sa'aa geliyaa wode, ha tiraan wotsiyaa Med'inaa Godaa sheniyaa bessiyaawe de'iyaa Israa'eeliyaa zaratuwaa suntsatuwaa tookko. Yaatooppe taani Med'inaa Goday ubbaade ta asaa hassayana. 30 K'ay Uuriimiyaanne Tuumiimiyaa geetettiyaawantta tiraan wotsiyaawaan yegga. Aaroone Med'inaa Godaa sintsa aad'd'iidde, bare tiraan wotsi akkiide gelo. Ta shenii ayentto Israa'eeliyaa asaa erissana mala, I ta sintsan ootsanaw geliyaa wode ubbaan bare tiraa kiisiyaappe d'ayssoppo.*

Hara K'eesatuwaa Kaappuwaa
Mayuwaanne K'eesatuwaa Mayuwaa

(39:22-31)

31 «Eefuudiyaappe garssanna mayiyaa adussa mayuwaa ubbaa saluwaa malatiyaa c'ark'k'iyaappe giigissa. 32 He adussa mayoo k'ood'iyaa aatsiyaa sa'aa med'd'a. He sa'ay peed'ettenaadan, yuushsha aatsaade gujja gujja sikka. 33 Adussa mayuwaa duge bagga mac'araa yuushshuwaan saluwaa malatiyaa, ochchaa teeraa malatiyaanne shololla zo'o roomaaniyaa ayfiyaa teeraa misiletuwaa med'd'a. Yaataade unttunttu gidduwaan work'k'aappe oosetteedda dawalatuwaa walakan ootsa. 34 Work'k'aa dawalatuunne roomaaniyaa teeraa misiletuu he adussa mayuwaa duge bagga s'eeraw yuushshuwaan walakan aad'd'ino. 35 Aaroone k'eesatetsan ootsiyaa wode, ha adussa mayuwaa mayyo; Med'inaa Godaa sintsa Geeshsha sa'aa geliyaa wodenne kesiyaa wode, dawalay waassana. Hewaa diraw I hayk'k'enna.

36 «Walakay baynna work'k'aappe itti alleek'k'uwaa med'd'aade maatafaa bolla wooc'iyaawaadan, Aa bolla wooc'aade, ‹Med'inaa Godaw Geeshsha gidiide Dummateedda› yaagaadde s'aafa. 37 Huup'iyaan s'aas'iyaa shaashiyaappe s'adenna deemuwaan k'achchana mala, saluwaa malatiyaa bak'etsaa an aatsa. 38 Aaroone Aa bare deemuwaan wotso; hewaan Israa'eeliyaa Asay Med'inaa Godaw geeshsha yarshshoo immiyaawan pac'ay de'ooppe, he bayzzuwaa Aaroone tookkee. Asay ahiyaawaa ubbaa Med'inaa Goday akkana mala, I hewaa ubbaa gedekka bare demuwaan wotsanaw koshshee.

39 «Aaroona adussa Shaamic'c'iyaa liik'o liinuwaappe dadda; huup'iyaan s'aas'iyaa shaashiyaakka liinuwaappe giigissa. K'ay danc'c'uwaa s'ilppiyaan alleek'k'issiyaawaan sikissa. 40 Aaroona naanaw bonchchonne alleek'k'o gidana mala, adussa shaamic'c'iyaa, danc'c'otuwaanne huup'iyaan s'aas'iyaa shaashetuwaa giigissa. 41 Neeni ha mayotuwaa ne ishaa Aaroonanne Aa naanaa mayzzeeddawaappe guyyiyaan, unttuntta k'eesetetsan suntsaade taw ootsana mala okkaadde dummaya.

42 «Unttunttu kalluu kametana mala garssanna mayiyaa mayuwaa, s'eessaappe biide wodiriyaa gakkanaw kammiyaawaa, liik'o liinuwaa k'ac'inaappe daddaade giigissa. 43 Aaroonenne Aa naanay S'oossaa Dunkkaaniyaa geliyaa wode, woy yarshshuwaa yarshshiyaa geeshsha sa'aan k'eesatetsan ootsanaw shiik'iyaa wode, ha mayotuwaa mayno. Hewaadan hanooppe, unttunttu barenttu bolla bayzzuwaanne hayk'k'uwaa ahikkino.

«Hawe Aaroonawunne Aa zaretoo med'inaw woga gido.

29

K'eesatetsaa suntsaa Immiidde Poliyaa Wogatuwaa

(Wog. 8:1-36)

1 «Aaroonenne Aa naanay k'eesatuwaa gidiide taw ootsana mala, neeni unttuntta dummayanaw hawaadan ootsa; tilla bollaanna de'iyaa itti korumaa, laa"u dorssaa koletuwaa akka; 2 muruta zarggaa d'iiliyaa akkaade, irshshuwaa yeggenaan ukitsaa uukka; k'ay irshshuwaa yeggenaan zayitiyaan komppuwaa komppa; hewaaddankka, irshshuwaa yeggenaan lee"o ukitsaa uukkaade, zayitiyaa okka. 3 Neeni unttuntta samppan wotsaade, korumaananne laa"u dorssaa koletuwaanna ittippe taw shiishsha.

4 «Yaataade Aaroonanne Aa naanaa S'oossaa Dunkkaaniyaa pengge ahaade, haatsaan unttuntta meec'c'a. 5 Hewaappe guyyiyaan mayotuwaa akkaade, adussa shaamic'c'iyaa, eefuudiyaa garssana mayiyaa adussa mayuwaa, eefuudiyaanne tiraan wotsiyaawaa Aaroona mayzzaade eefuudiyaa hiillan dadetteedda danc'c'uwaan danc'c'issa. 6 Shaashiyaakka Aa huup'iyaan s'aas'aade, ‹S'oossaw geeshsha gidiide dummatteedda› yaagiyaawe s'aafetteedda alleek'k'uwaa sintsa demuwaan shaashiyaa miyiyaan aatsa. 7 Okkiyaa zayitiyaakka akkaade, Aa huup'iyaan tigaade okka. 8 Aa naanaakka ahaade adussa shaamic'c'iyaa mayza. 9 Shaashiyaakka unttunttu huup'iyaan s'aas'a. Hewaappe guyyiyaan Aaroonanne Aa naanaa danc'c'uwaa danc'c'issa. K'eesatetsay unttunttoo med'inaa woga gido. Simmi Aaroonanne Aa naanaa yaataade k'eesatuwaa ootsaasa.

10 «Korumaa, S'oossaa Dunkkaaniyaa sintsa neeni ahina, Aaroonenne Aa naanay Aa huup'iyaan barenttu kushiyaa wotsiino. 11 Korumaa, Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa geliyaa penggiyaan Med'inaa Godaa matan shukka. 12 Korumaa suutsaappe amareedawaa ne birad'd'iyaan akkaade, yarshshiyaa sa'aa bolla de'iyaa kac'etuwaa okkishshin atteedawaa yarshshiyaa sa'aappe garssa baggana gussa. 13 Hewaappe guyyiyaan k'antsaa ashuwaa kammeedda mood'iyaa ubbaa, tiriyaa s'eeraa bolla de'iyaa mood'iyaa, laa"u kilahotuwaanne unttuntta kameedda mood'iyaa akkaade, yarshshiyaa sa'aa bolla s'uugga. 14 Shin korumaa ashuwaa, Aa galbbaanne Aa marac'c'iyaan de'iyaa toc'iyaa Asay utto heeraappe haasaade s'uugga; hewe nagaraa diraw yarshshiyaa yarshshuwaa.

15 «Laa"u dorssaa koletuwaappe ittuwaa neeni akkina, Aaroonenne Aa naanay barenttu kushiyaa Aa huup'iyaan wotsino. 16 Yaatooppe dorssaa koliyaa shukkaade, suutsaa yarshshiyaa sa'aa miyyiyaan ubbaa sa'aan pushakka. 17 Dorssaa koliyaa ashuwaa k'ans's'ereetsaade, k'antsaa ashuwaakka gediyaa meec'c'aade huup'iyaa bollanne hara k'ommo ashotuwaa bolla unttuntta wotsa; 18 hewaappe guyyiyaan, dorssaa koliyaa ubbaanna yarshshiyaa sa'aan s'uugga; hewe Med'inaa Godaw s'uugettiyaa yarshshuwaa, sawuwaa toshikku giyaa yarshshuwaanne Med'inaa Godaw taman yarshshiyaa yarshshuwaa.*

19 «K'ay yenkko dorssaa koliyaa Aaroonenne Aa naanay barenttu kushiyaa Aa huup'iyaan wotsana mala neeni aha. 20 He dorssaa koliyaa shukkaade, Aa suutsaappe amareedawaa akkaade, Aaroonawunne Aa naanaw ushechcha haytsatuwaa s'eeraa, unttunttu ushechcha kushetoo wogga birad'd'etuwaanne unttunttu ushechcha gedetoo wogga birad'd'etuwaa okka; hewaappe guyyiyaan, atteeda suutsaa yarshshiyaa sa'aa miyyiyaan ubbaa sa'aan pushakka. 21 Yarshshiyaa sa'aan de'iyaa suutsaappe amareedawaanne tigiyaa zayitiyaappekka amareedawaa akka, Aaroona bollanne Aa mayuwaa bolla, Aa naanatuwaa bollanne unttunttu mayuwaa bolla pushakka. Inne Aa naanay, unttunttu mayuu S'oossaa oosoo dummatanawaa.

22 «Ha dorssaa koliyaappe mod'd'uwaa, nasiyaa, k'antsaa ashuwaa bolla de'iyaa mood'iyaa, tiriyaa s'eeraa bolla de'iyaa mood'iyaa, laa"u kilahotuwaa, unttuntta kammeedda mood'iyaanne ushechcha baggana de'iyaa guyye gediyaa akka; hawe k'eesatetsaa suntsaa immiyaa wode shukkiyaa dorssaa. 23 Med'inaa Godaa sintsan wotseedda irshshuu gelibeenna ukitsaa, samppaappe zayitii walakettibeenna ukitsaa, zayitiyaanna uukkeedda itti komppuwaanne itti lee"o ukitsaa akka. 24 Neeni ha k'umaa ubbaa Aaroona kushiyaaninne Aa naanatuwaa kushiyaan wotsiide wus'akkanaadan ootsa. Unttuntta Med'inaa Godaa sintsan pudenne dugenne k'aatsino. 25 Hewaappe guyyiyaan unttunttu kushiyaappe hawantta akkaade, yarshshiyaa sa'aa bolla wotsaade, s'uuggiyaa yarshshuwaanna gatsaade, Med'inaa Godaw sawuwaa toshikku gaanaadan, yarshshiyaa sa'aa bolla taman s'uugga. 26 Aaroone k'eesa gidiide suntsettiyaa wode shukkeedda dorssaa koliyaa anggoosuwaa akkaade, Med'inaa Godaa sintsan k'aatsiyaa yarshshuwaadan k'aatsaa; hewe neena gakkiyaa ne miyaa gishuwaa gidanawaa.

27 «He shukkeedda dorssaa ashuwaa k'ommotuwaappe, yarshshuwaa ootsiide k'aatseedda anggoosuwaanne S'oossaa sintsan pude tookkeedda gediyaa geeshsha; hewanttu Aaroonawunne Aa naanaw gishuwaa gidanawantta. 28 Israa'eelatuu Med'inaa Godaw immiyaa ittippetetsaa yarshshuwaappe k'aatsiyaa baggaw wogay, ubbaa gedekka Israa'eeliyaa asaappe shiik'oode Aaroonawunne Aa naanaw gakkiyaa gishuwaa gido.

29 «Aaroona k'eesatetsaa geeshsha mayuu Aa hayk'k'uwaappe guyyiyaan Aa zaretoo de'o; unttunttu k'eesatuwaa kaappuwaa gidiyaa wode ha mayuwaa oketanawunne dumatanaw mayyino. 30 Aa naanatuwaappe Aa sa'aan k'eesatuwaa gidiide, Geeshsha Sa'aan ootsanaw S'oossaa Dunkkaaniyaa yiyaa na'ay, he mayuwaa laappun gallassaw mayyo.

31 «Aaroonenne Aa naanay k'eesatuwaa gidiide suntsettiyaa wode shuketteedda dorssaa koliyaa ashuwaa akkaade, geeshsha sa'aan doyssa. 32 Aaroonenne Aa naanay dorssaa orggiyaa ashuwaakka masoofiyaan de'iyaa ukitsaa S'oossaa Dunkkaaniyaa geliyaa penggiyaan miino. 33 Unttunttu k'eesatuwaa gidiide suntsettanawunne dummatanaw nagaray atto geetettanaadan yarshshetteedda ha yarshshotuwaa miino. Shin he yarshshotuu geeshsha gideedda diraw, hara Asay onne mooppo. 34 K'eesiyaa gidiide suntsettiyaa wode shukkeedda dorssaa koliyaa ashuwaappe woy Ukitsaappe wontta gakkanaw palahiide ak'ooppe, taman s'uugetto; geeshsha gideedda diraw meetettoppo.

35 «Aaroonenne Aa naanay k'eesatuwaa gidiide suntsettiyaa wode wotsiyaa wogaa likke taani neena azazeeddawaadan ootsaadde, laappun gallassaa garssan pola. 36 Nagaray atto geetettanaadan hachche hachche nagaraa yarshshuwaadan itti korumaa yarshsha. Hewaan yarshshiyaa sa'aa geeshsha; yaataade yarshshiyaa sa'aa dummayanaw okka. 37 Yarshshiyaa sa'aa nagaraa atto giyaa wogaa laappun gallassan polaade, Aa dummaya. Yaatooppe yarshshiyaa sa'ay geeshsha ubbaappe ittuwaa gideedda geeshsha. Aa bochchiyaa ubbaykka geeyyana.

Hachche Hachche Shiishshiyaa Yarshshuwaa

(Pay. 28:1-8)

38 «Yarshshiyaa sa'aan neeni hachche hachche shiishshana yarshshuu hawaa. Yelettoodeppe itti laytsaa gideedda laa"u dorssaa orggetuwaa yarshsha. 39 Dorssaa koletuwaappe ittuwaa wontta, k'ay laa'entsuwaa omarssi yarshsha. 40 Koyro dorssaa maraanna itti kiilo giraame gideedda muruta zarggaa d'iiliyaa itti liitiro gum"eteedda zayitiyaan munak'aade yarshsha; itti liitiro woyniyaa eessaakka ushshaa yarshshuwaa ootsaadde yarshsha. 41 Laa"entso dorssaa orggiyaa omarssi yarshshaadde wonttawaa keeshshaa, d'iiliyaa, zayitiyaanne woyniyaa eessaa shiishsha. Hewe Med'inaa Godaw taman yarshshettiyaa, sawuwaa toshikku giyaa yarshshuwaa gidanawaa.

42 «Ha s'uuggiyaa yarshshuu yiyaa yeletaa ubbaan S'oossaa Dunkkaaniyaa geliyaa penggiyaan Med'inaa Godaa sintsan pac'c'i baynnan yarshshettanaw koshshee. Taani yaan hinttenttunna gakettaade, neenana haasayana. 43 K'ay yaan taani Israa'eelatuwaana gakettanaw, ta bonchchuukka he sa'aa duma sa'aa kessana.

44 «Hewaa diraw, taani S'oossaa Dunkkaaniyaanne yarshshiyaa sa'aa dummayana; unttunttu taw k'eesatuwaa gidiide taw ootsana mala, Aaroonanne Aa naanaa taani dummayana. 45 Yaataade taani Israa'eeletuwaa giddon de'ana; k'ay taani unttunttu S'oossaa gidana. 46 Taani unttunttu giddon de'ana mala, Gibs'eppe unttuntta kesseedda Med'inaa Godaa unttunttu S'oossaa gidiyaawaa unttunttu erana. Ee, taani Med'inaa Godaa unttunttu S'oossaa.

30

Is'aanaa C'uwayiyaa Miishshaa

(37:25-28)

1 «Is'aanaa c'uwayiyaa miishshaa odoorotuwaappe med'd'a; 2 aw oyddu gas'ay de'o; adusatetsay itti wad'aa, gomppay itti wad'aa, geesay laa"u wad'aa gido; kac'etuukka aanana ittuwaa gidiide oyk'k'etti med'ettino. 3 Aw bolla doonaa, oyddu bagga ubbaanne Aa kac'etuwaa walakay baynna work'k'aan sheeshsha; Aa yuushshuwaankka work'k'aa tigetsaa yuushsha aatsa. 4 He work'k'aa tigetsaappe garssanna is'aanaa c'uwayiyaa saas'iniyaw work'k'aappe laa"u sagaayetuwaa med'd'a; yaataade ya baggananne ha baggana laa"uwaa laa"uwaa oytsa. Hewantta tookkiyaa wode kasuwaa aatsanaw maaddanaassa. 5 Kasotuwaa odoorotuwaappe kessaade, unttuntta work'k'aan sheeshsha. 6 Ha yarshshiyaa miishshaa K'aalaa C'aak'uwaa Taabootaa sintsan kak'etteedda gaaridduwaappe kare baggana, hewaakka taani neenana gaketiyaa K'aalaa C'aak'uwaa Taabootaa bolla de'iyaa atto giyaa sa'aa k'um"iyaa sintsan wotsa.

7 «Aaroone wontta wontta s'omppetuwaa giigisanaw yiyaa wode, sawiyaa is'aanaa yarshshiyaa sa'aan c'uwayo. 8 Aaroone omarssi s'omppetuwaa poo'issiyaa wode, zaaretsiidekka is'aanaa c'uwayo; yaatooppe, is'aanay Med'inaa Godaa sintsan yiyaa yeletaw ubbaade c'uwattana. 9 Ha is'aanaa c'uwissiyaa miishshaan hara ay is'aananne, woy s'uugiyaa yarshshuwaa, woy katsaa yarshshuwaa yarshshoppa; ushshaa yarshshuwaakka Aa bolla tigoppo. 10 Aaroone laytsaappe itti gede nagaraappe maarettanaw shukkiyaa mehiyaa suutsaa akkiide, he yarshshiyaa sa'aa bolla de'iyaa kac'etuwaa bolla wotso. Yaatiide geeshshiyaa wogaa polo. Ha wogay sintsanna yaana wodetuwaa ubbaan laytsaan laytsaan poletto. Ha is'aanay c'uwiyaa miishshay Med'inaa Godaw dummati loytsi geeyeeddawaa gido» yaageedda.

Dunkkaaniyaw Shiik'iyaa Miishshaa

11 Hewaappe guyyiyaan Med'inaa goday Musa hawaadan yaageedda; 12 «Neeni Israa'eeliyaa asaa payduwaan akkanaw unttuntta paydiyaa wode, itti itti uray paydettiide, bare shemppuwaa wozanaw Med'inaa Godaw shaluwaa c'iggo. Neeni unttuntta paydiyaa wode, unttunttu bolla boshay yeenna. 13 Payduwaan geliyaa Asay huup'iyaan huup'iyaan Dunkkaaniyaan eretiyaa miizaanaa likkiyaan Biraa c'iggo. Itti itti uray hawaa Med'inaa Godaw imotaa ootsiidde immo.* 14 Payduwaan geliyaa Asay laytsay laatamu kumeeddawenne hewaappe bollaa ubbay, Med'inaa Godaw immiyaawaa aho. 15 Hinttenttu hinttenttu nagaraappe maarettanaw Med'inaa Godaw imuwaa immishin, duriikka mank'k'uukka itti likkiyaa immanaappe attina, durii darissiide woy mank'k'uu laafetsiidde immoppo. 16 Nagaraappe maretanaw c'iggiyaa shaluwaa Israa'eeliyaa asaappe akkaade, Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa giddo oosoo peeshsha. Ha shaluu hinttenttu nagaraappe maarettanaw, Med'inaa Godaa sintsan Israa'eeliyaa asaawaa hassayiyaawaa gidanawaa» yaageedda.

Meechchaa Keriyaa

17 Hewaappe guyyiyaan Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 18 «Meechchaa keriyaanne Aa wotsiyaawaa nahaasiyaappe med'd'aade S'oossaa Dunkkaaniyaappenne yarshshiyaa sa'aappe gidduwaan wotsa; an haatsaa tiga.* 19 Aaroonenne Aa naanay barenttu kushiyaanne barenttu gediyaa meec'ettana. 20 Unttunttu hayk'k'enna mala, S'oossaa Dunkkaaniyaa geliyaa wode, awudenne he haatsaan meec'ettino. K'ay Med'inaa Godaw taman yarshshuwaa yarshshanaw yarshshiyaa sa'aa mata shiik'eedda wode, 21 unttunttu hayk'k'enna mala, barenttu kushiyaanne barenttu gediyaa meec'ettino. Hawe Aaroonawunne Aa zaretoo, yiyaa yeletaa ubbaw med'inaw woga gidanawaa» yaageedda.

Okettiyaa Zayitiyaa

22 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda;* 23 «Muruta k'imaametuwaa, hewanttukka, usuppun kiilo giraame gukkiyaa karbbiyaa, heezzu kiilo giraame sawiyaa k'arafaa, heezzu kiilo giraame sawiyaa gunc'echchaanne 24 usuppun kiilo giraame zimbbaanuwaa akka. Ha ubbaykka Dunkkaaniyaan eretiyaa miizaanaa likkiyaan gido. Hewaa bollakka oyddu liitiro Wogaraa zayitiyaa gujja. 25 Hawantta shittuwaa ootsiyaa eran walakkaade, sawiyaa geeshsha okkiyaa zayite kessa. 26 Yaataade S'oossaa Dunkkaaniyaa, K'aalaa c'aak'uwaa Taabootaa, 27 s'arp'p'eezaanne Aa bolla wotsiyaa miishshaa ubbaa, s'omppiyaa wotsiyaa ballanne Aa miishshatuwaa, is'aanaa c'uwayiyaa miishshaa, 28 s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aanne an de'iyaa ubbaa miishshatuwaa, meechchaa keriyaanne Aa wotsiyaawaa okka. 29 Unttunttu loytsi geeshsha gidana mala, neeni unttuntta dummaya; unttuntta bochchiyaawe ubbaykka geeshsha gidanawaa.

30 «Hewaappe guyyiyaan Aaroonenne Aa naanay k'eesatuwaa gidiide taw ootsana mala, unttuntta okkaadde dummaya; 31 Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaagaadde oda; ‹Hawe yiyaa yeletawukka okettiyaa ta geeshsha zayite gido; 32 ha zayitiyaa asaa bollan gussoppa; k'ay ay zayitiikka hewaa ootseedda likkiyaan ootsoppa. I geeshsha gideedda diraw, hinttenttukka Aa geeshshabaadan k'oppite. 33 Hawaa mala shittuwaa giigissiyaa uraynne k'eesatuwaa gidenna hara asaa okkiyaa uray ooninne bare asaa giddoppe bohetto› yaaga» yaageedda.

Is'aanaabaa

34 Hewaappe guyye Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; «Sawiyaa k'imaametuwaa: mitsaa c'ooshshaa, d'aad'd'iyaa gollen de'iyaa shittuwaa, sawiyaa shidiyaanne sawiyaa geeshsha is'aanaa akka; unttunttu ubbaa dees'uukka itti likke gido. 35 Shittuwaadan walaketteedda is'aanaa ootsaade, unttunttun go'etta; walakay baynnawaanne geeshsha gidanaadan, an mas'iniyaa yegga. 36 Aappe amareedawaa akkaade liik'issaade c'adda; yaataade taani neenana gaketiyaa S'oossaa Dunkkaaniyaa giddon K'aalaa c'aak'uwaa Taabootaa sintsan wotsa. I new loytsi geeshsha gidanawaa. 37 Hawaa med'd'eeddawaa likkiyaan hara is'aanaa med'd'oppite. Hewe Med'inaa Godaw dumma geeshsha gidiyaawaa erite. 38 Hawaa malatiyaawaa med'd'iide, Aa sawuwaa singgiide nashettanaw koyiyaa uray de'ooppe, I bare asaa giddoppe bohetto» yaageedda.

31

Bas'aali'eelanne Oholi'aaba

(35:30—36:1)

1 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 2 «Be'a; taani Yihudaa zare gideedda Huura na'aa na'aa, Uura na'aa, Bas'aali'eela dooraad. 3 Aa taani S'oossaa Ayyaanan, hiillan, akeekaaninne oosuwaa ubbaa ootsiyaa eraan kuntsaad; 4 hewekka hiillan kiitaa halchchuwaa kessiide, work'k'aappe, biraappenne nahaasiyaappe dumma dummabaa I ootsanaassa. 5 Hewaadankka, shuchchaa massiide giigissanaaddaaninne, mitsaa massanaw hara oosuwaa ubbaa I ootsanaassa.

6 «Hewaa bollakka k'ay Aa maaddana mala, Daana zare gideedda Ahisamaaka na'aa Oholi'aaba suntsaad. Taani neena azazeeddawaa ubbaa unttunttu ootsana mala, kushiyaa hiillaa eriyaawanttoo ubbatoo eraa immaad. 7 Unttunttu ootsanaw: S'oossaa Dunkkaaniyaa, K'aalaa c'aak'uwaa Taabootaa, Aa bolla wotsiyaa atto giyaa sa'aa k'um"iyaa, S'oossaa Dunkkaaniyaa giddon go'ettiyaa miishshaa ubbaa, 8 s'arp'p'eezaanne Aa miishshatuwaa, s'omppiyaa wotsiyaa ballaa walakay baynna work'k'aappe oosetteeddawaanne Aa miishshaa ubbaanna, is'aanaa c'uwissiyaa miishshaa, 9 s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aanne Aa miishshaa ubbaanna, meec'ettiyaa keriyaanne Aa wotsiyaawaanna, 10 dadetteedda mayuwaa, k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuu Aaroone mayyana geeshsha k'eesatetsaa mayotuwaanne Aa attuma naanay k'eesatetsaa ootsiidde mayyana mayuwaa, 11 k'ay okettiyaa zayitiyaanne Geeshsha Sa'aw sawuwaa toshikku giyaa is'aanaa. Unttunttu hawaa ubbaa taani neena azazeeddawaadan ootsino» yaageedda.

Sambbataa

12 Hewaappe guyyiyaan Med'inaa Goday Musa hawaadan yaagiide azazeedda; 13 «Israa'eeliyaa asaa neeni, ‹Ta Sambbataa bonchchite. Hewe taani Med'inaa Goday hinttentta taw geeshsha ootsaadde dooreeddawaa bessiyaawaa gidiide, yaana yeletaa ubbaw taappenne hintteppe gidduwaan malaataa gidanawaa. 14 Hinttenttoo I geeshsha gidiyaa diraw, Sambbataa bonchchite. Aa tunissiyaawenne he gallassaan ootsiyaa Asay ubbay asaa gidoppe hayk'k'uwaan bohetto. 15 Usuppun gallassatuwaan neeni oosuwaa ootsa; shin laappuntsa gallassay Med'inaa Godaw dummatteedda shemppo Sambbataa; Sambbataa gallassan ay oosonne ootsiyaa ooninne hayk'k'o.* 16 Israa'eelatuu ha Sambbataa gallassaa yeletaappe yeletaw med'ina k'aalaa c'aak'uwaa ootsiide bonchchino. 17 Med'inaa Goday usuppun gallassatuwaan saluwaanne sa'aa med'd'eedda dirawunne k'ay laappuntsa gallassan taani kiitaa aggaade shemppeedda diraw, ta gidduwaaninne Israa'eelatuu gidduwaan hawe med'inaw malaata gidana› yaaga» yaageedda.*

18 Med'inaa Goday Musew Siinaa Deriyaa bollan haasayiyaawaa wursseedda wode, S'oossay bare birad'd'iyaan s'aafeedda tammu azazuwaa oyk'k'iide laa"u massetteedda k'aalaa c'aak'uwaa shuchchatuwaa Musew immeedda.

32

Work'k'aappe Med'etteedda Maraa

(Zar. 9:6-29)

1 Asay Muse deriyaappe wod'd'ennaan loytsi gam"eeddawaa be'eedda wode, Aaroona yuushshuwaan shiik'iide, «Haaya; neeni nuuna kaaletsiyaa s'oossatuwaa nuw med'd'a. Gibs'e gadiyaappe nuuna kesseedda Musa gidooppe, I waaneedenttonne nuuni erokko!» yaageeddino.* 2 Aaroone unttuntta, «Hinttenttu machatuwaa haytsaaninne hinttenttu attuma naanaanne mac'c'a naanatuwaa haytsaan de'iyaa work'k'aa kessiide, taw akkiide ahite» yaageedda. 3 Hewaappe guyyiyaan Asay ubbay bare haytsaa work'k'aa kessiide, Aaroonaw aheeddino. 4 I hewaa unttunttu kushiyaappe akkiide, siiliseeddawaappe guyyiyaan k'os's'iyaaban k'os's'iide, maraa malatiyaa eek'aa ootsiidde med'd'eedda.*

Asay, «Israa'eelatoo, hinttentta Gibs'e gadiyaappe kesseedda hinttenttu s'oossatuu hawantta» yaageedda. 5 Aaroone hawaa be'eedda wode, he maraa sintsan yarshshiyaa sa'aa gimbbiide, «Wontta Med'inaa Godaa baalaa gallassaa gidanawaa» yaagiide eriseedda. 6 Hewaa diraw, wonttetsa gallassi Asay guuran denddiide, s'uuggiyaa yarshshuwaa shiishsheedda; ittippetetsaa yarshshuwaakka yarshsheedda. Yaatiide Asay maanawunne ushanaw utteedda. Mi ushi simmiide, k'ay duranaw denddeedda.*

7 Yaanina Med'inaa Goday Musa, «Neeni ellekka duge wod'd'a; ayaw gooppe, ne asay, neeni Gibs'eppe kessaade aheeddawe nagaraa ootsiidde, barenttu huup'iyaa tunisseeddino. 8 Taani unttuntta azazeedda ogiyaappe unttunttu ellekka sher"i geeddino. Work'k'aa siiliseedda maraa malatissiide, barenttoo eek'aa med'd'iide aw goynneeddino; aw yarshsheeddino. Unttunttu, ‹Israa'eelatoo, hinttentta Gibs'e gadiyaappe kesseedda hinttenttu s'oossatuu hawantta› yaageeddino» yaageedda.

9 Med'inaa Goday Musa, «Taani ha asaa be'aad; unttunttu morggii d'uleefatteedda asaa. 10 Ha"i ta hank'k'uu unttunttu bolla ees's'i kesina, taani unttuntta bayzzanawaa neeni taana diggoppa. Yaataade taani neena wolk'k'aama kawutetsaa ootsana» yaageedda.

11 Shin Muse Med'inaa Godaa bare S'oossaa hawaadan yaagiide woosseedda; «Abeet Med'inaa Godaw neeni ne wolk'k'aama wolk'k'aaninne ne mino kushiyaan Gibs'eppe kessaade aheedda ne asaa bolla ne hank'k'uu ayaw ees's'i kesi?* 12 Gibs'etuu, ‹S'oossay unttuntta deretuwaa bollan wod'anawunne gadiyaappe pitti d'ayssanaw, iita halchchuwaan kesseedda› ayaw ginoo? Ne yashshiyaa hank'k'uwaappe simma; ne asaa d'ayssanaw k'oppowaa agga basha. 13 Ne ayiletuwaa Abrahaama, Yisaak'anne Yaak'ooba hassaya; neeni unttunttoo, ‹Taani hinttenttu zariyaa saluwaa s'oolinttetuwaadan darssana; ha taani hinttenttoo immana geedda gadiyaa ubbaakka hinttenttu zariyaw immana; unttunttu he gadiyaa med'inaw laattana› gaade ne huup'iyaan neeni c'aak'k'eedda k'aalaa hassaya» yaageedda.* 14 Hewaa diraw, Med'inaa Goday bare asaa bolla iitabaa ahanaw odeeddawaa aggiide, unttuntta maareedda.

15 Hewaappe guyyiyaan Muse tammu azazatuu unttunttun s'aafetti utteedda laa"u Markkatetsaa shuchchatuwaa bare kushiyaan oyk'k'iide, deriyaappe duge wod'd'eedda. He shuchchatuu laa"u bagganakka s'aafetteeddino. 16 He masetteedda shuchchatuwaa giigisseeddawe S'oossaa; shuchchaa bolla wooc'iide s'aafeeddawekka S'oossaa.

17 Iyyaasu asaa c'abbuwaa siseedda wode, Musa hawaadan yaageedda; «Dunkkaaneedda sa'aan olaa waasuu sisetee» yaageedda.

18 Muse zaariide, «Taani sisiyaawe hawe yetsaappe attina, s'ooneeddawanttu kooshshaa woy s'oonetteeddawanttu kooshshaa gidenna» yaageedda.

19 Muse dunkkaaneedda sa'aa mateedda wode, maraanne duruwaa be'iide loytsi hank'k'ettiide bare kushiyaan oyk'k'o markkatetsaa shuchchatuwaa deriyaa s'ap'uwaan oliide mentsereetseedda. 20 Unttunttu med'd'eedda maraakka akkiide, taman s'uuggeedda; hewaappe guyyiyaan liik'ana gakkanaw gaac'c'iide haatsaa bolla laaliide, Israa'eeliyaa Asay ushanaadan ootseedda.

21 Hewaappe guyyiyaan, Muse Aaroona, «Ha Asay neena wootinee neeni unttuntta hawaa mala wolk'k'aama nagaraw kaaletseeddawe?» yaageedda.

22 Aaroonikka zaariide, «Ta godaw, hank'k'etoppa; ha Asay iitaa ootsanaw ay keeshshaa koyintto neeni eraasa. 23 Unttunttu taana, ‹Nuuna kaaletsiyaa s'oossatuwaa nuw med'd'a. Ayaw gooppe, ha nuuna Gibs'eppe aheedda Muse I waaneedenttonne nuuni erokko!› yaageeddino. 24 Taani unttuntta, ‹Hintte bolla de'iyaa work'k'aa kessiide, hammite› yaagaad. Hewaappe guyyiyaan unttunttu taw immeedda work'k'aa taani taman yeggina, ha maray keseedda» yaageedda.

25 Aaroone asaa gede c'oo yeddi aggina, Asay bare morkkatuwaa sintsan kawushiide kad'etteeddawaa Muse be'eedda. 26 Hewaa diraw, Muse dunkkaaneedda sa'aa geliyaa penggiyaan ek'k'iide hawaadan yaageedda; «Med'inaa Godaa bagga gideedda Asay ooninne taakko yo!» yaageedda. Leewatuu ubbay aakko shiik'eeddino.

27 Hewaappe guyyiyaan I unttuntta, «Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; ‹Asay ubbay mashshaa bare s'eessan s'eessan danc'c'oo; dunkkaaneedda sa'aan gas'aappe gas'aa gakkanaw, guyyewunne sintsawunne simeretto; ittuu ittuu bare ishaa, bare laggiyaanne bare shooruwaa wod'o yaagee› » yaageedda. 28 Leewatuu Muse azazeeddawaadan ootseeddino; he gallassi asaappe heezzu sha"aa keeshshay hayk'k'eedda. 29 Hewaappe guyyiyaan Muse Leewatuwaa, «Hachche hinttenttu S'oossaw dummateeddita; ayaw gooppe, hinttenttu hinttenttu naanaanne hinttenttu ishatuwaa wod'anawukka azazeteeddita; hachche Med'inaa Goday hinttentta anjjana» yaageedda.

Muse Israa'eeliyaa Asaw Woosseedda

30 Wonttisa gallassi Muse asaa, «Hinttenttu wolk'k'aama nagaraa ootseeddita; shin ha"i taani Med'inaa Godaakko pude deriyaa kesana; hinttenttu nagaraa taani atto giissanitanttonne» yaageedda. 31 Yaatina Muse Med'inaa Godaakko simmi biide hawaadan yaageedda; «Ha Asay wolk'k'aama nagaraa ootseedda; unttunttu barenttoo work'k'aappe s'oossatuwaa med'd'eeddino. 32 Shin hayyanaa, ha"i unttunttu nagaraa atto yaaga; hewe d'ayooppe, neeni s'aafeedda mazggobiyaappe taana k'uc'c'a» yaageedda.*

33 Med'inaa Goday zaariide Musa, «Taani ta mazggabaappe k'uc'c'anawe ta bolla nagaraa ootseedda asatuwaa suntsaa. 34 Ha"i baade, ha asaa taani new odeedda sa'aa kaaletsa; ta kiitanchchaykka neena kaaletsana; shin taani muranaw wodii gakkina, unttuntta unttunttu nagaraa diraw murana» yaageedda.

35 Aaroone work'k'aappe maraa misiliyaa med'd'anaadan Asay ootseedda diraw, Med'inaa Goday asaa bolla wolk'k'aama boshaa yeddeedda.

33

1 Hewaappe guyyiyaan Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; «Neeninne neeni Gibs'eppe kesseedda Asay ha sa'aappe denddite; ‹Taani hinttenttu yaratoo immana› yaagaadde wotseedda gadiyaa biite. He gadii taani Abrahaamew, Yisaak'awunne Yaak'oobaw immana yaagaadde c'aak'k'a wotseedda gadiyaa.* 2 Taani hinttenttu sintsan kiitanchchaa kiittaade, Kanaanetuwaa, Amooretuwaa, Hiitetuwaa, Parzzetuwaa, Hiiwetuwaanne Yaabuusatuwaa yederssana. 3 Maatsaynne eessay goggiyaa he gadiyaa biite. Shin hinttenttu morggii d'uleefatoo asaa gideedda diraw, taani hinttentta ogiyaan d'ayssanaw, hinttenana biikke» yaageedda.

4 Asay he yashshiyaa oduwaa sisiide loytsi yeekkeedda. He wodiyaappe doommiide ubbaykka bare alleek'k'uwaa aatsiyaawaa aggi basheedda. 5 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday Musa hawaadan yaagi wotseedda; «Israa'eeliyaa hawaadan yaaga; ‹Hintte morggii d'uleefatoo asaa. Taani hinttenana haray atto guutsa wodiyaa binttokka, taani hinttentta d'ayssana. Ha"i simmi hinttenttu alleek'k'uwaa kessi diggite; yaatooppe taani hinttentta ootsanabaa k'achchana› yaaga» yaageedda. 6 Israa'eelatuu Siinaa Deriyaappe doommiide barenttu alleek'k'otuwaa kessi wotseeddino.

Gakettiyaa Dunkkaaniyaa

7 Muse dunkkaaniyaa akki afiide, Asay dunkkaano sa'aappe karenna haassiide d'ogeedda. He dunkkaanii, «Gakettiyaa Dunkkaaniyaa» geetettiide s'eesetteedda. Med'inaa Godaa oochchanaw koyiyaa ubbay dunkkaano sa'aappe karenna de'iyaa Gakettiyaa Dunkkaaniyaa bee. 8 Muse he dunkkaaniyaa beedda wode, awudenne Asay ubbay denddiide, bare dunkkaaniyaa penggiyaan penggiyaan ek'k'ee; Muse he dunkkaaniyaa gelana gakkanaw Aa s'eellee. 9 Muse Gakettiyaa Dunkkaaniyaa giddo geleedda wode, shaariyaa tuussay duge wod'd'ee; Med'inaa Goday Musena shaariyaappe haasayishin, he dunkkaaniyaa penggiyaan gam"ee. 10 Shaariyaa tuussaa he dunkkaaniyaa geliyaa penggiyaan be'eedda wode ubbaan, Asay ubbay bare Dunkkaaniyaa penggiyaan penggiyaan S'oossaw goynnee. 11 Asay bare laggiyaanna haasayiyaawaadan Med'inaa Goday Musena sintsan ek'k'iide, haasayee. Hewaappe guyyiyaan Muse Asay dunkkaaneedda sa'aa guyye simmee; shin Aa maaddiyaa yalagay, Neewi na'aa Iyyaasu, Gakettiyaa Dunkkaaniyaappe shaakettenna.

Musanne Med'inaa Godaa Bonchchuwaa

12 Muse Med'inaa Godaa hawaadan yaageedda; «Neeni taana, ‹Ha asaa kaaletsa› yaagaadda; shin taananna neeni oona kiittanintto, taana erissabeykka. Neeni, ‹Taani neena suntsan eray; k'aykka neeni taanan nashettaadda› yaagaadda. 13 Neeni taana nashsheeddawaa gidooppe, taani neena erana malanne sintsawukka neena nashechchaade de'ana mala, ne ogiyaa taana bessa. Ha Asay ne asaa gidiyaawaa hassaya» yaageedda.

14 Med'inaa Goday zaariide, «Taani neenana baana; taani neena shemppissana» yaageedda.

15 Yaatina Muse Aa, «Neeni nuunana beennawaa gidooppe, hawaappe nuuna yeddoppa. 16 Neeni nuunana beennan d'ayooppe, taananinne ne asaani neeni nashetteeddawaa Asay ubbay wooti eranawe? Biittaa ubbaan de'iyaa hara asaa ubbaappe taananne ne asaa dummayiyaawe harabay ayee?» yaageedda.

17 Med'inaa Goday Musa, «Taani neenan nashetteedda dirawunne neena ne suntsan eriyaa diraw, neeni taana oochcheedda ha yewuwaa taani ootsana» yaageedda.

18 Yaatina Muse, «Ne bonchchuwaa taana bessaarikkii?» yaageedda.

19 Med'inaa Goday, «Taani ta lo"otetsaa ubbaa ne sintsaana aatsana; ta geeshsha suntsaakka ne sintsaan awaayana. Taani Med'inaa Godaa; taani lo"anaw koyiyaawanttoo lo"ana; k'ay k'arettanaw koyiyawanttookka k'arettana.* 20 Shin neeni ta deemuwaa be"akka; ayaw gooppe, ooninne taana be'iide shemppuwaanna de'enna» yaageedda.

21 Hewaappe guyyiyaan Med'inaa Goday, «Neeni zaallaa bolla ek'k'anaw hawaan ta matan sa'ay de'ee. 22 Ta bonchchu aad'd'iyaa wode, taani neena p'alk'k'etteedda zaallaa giddon wotsana; Taani aad'ana gakkanaw, ta kushiyaan neena kammana. 23 Hewaappe guyyiyaan taani ta kushiyaa diggina, neeni ta zokkiiyaa be'anaassa; shin ta som"i be"ettena» yaageedda.

34

Laa'entsuwaa med'etteedda Masetteedda Shuchchatuwaa

(Zar. 10:1-5)

1 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; «Koyrowantta malatiyaa laa"u shuchchatuwaa massaade giigissa; yaatooppe taani he masetteedda shuchchatuwaa bolla kase neeni mentseedda shuchchatuwaa bollan de'iyaa k'aalatuwaa s'aafana. 2 Wontta wontta pude Siinaa Deriyaa kesanaw giiga; yaataade taana yaan deriyaa huup'iyaan ek'k'a naaga. 3 Neenana ooninne kesoppo; woy deriyaa bolla hak'ankka beettoppo; haray atto dorssaa wudii woy mehiyaa wudiikka deriyaa sintsaan heemettoppo» yaageedda.

4 Hewaa diraw, Muse koyro shuchchatuwaa malatiyaa laa"u shuchchatuwaa massiide Med'inaa Goday azazeeddawaadan, shuchchatuwaa bare kushiyaan oyk'k'iide, wontta guuraanna pude Siinaa Deriyaa keseedda. 5 Med'inaa Goday shaariyaan duge wod'd'iide, aanana yaan ek'k'eedda; «Taan Med'inaa Godaa» yaagiide bare suntsaa awaayeedda. 6 Med'inaa Goday Muse sintsaana hawaadan yaagiide awaayiidde aad'd'eedda; «Taani Med'inaa Godaa; Taani Med'inaa Godaa; k'aretaynne maarotetsay kumeedda S'oossaa, danddayanchchaa, aggena siik'uu dareeddawaanne darii ammanettiyaawaa.* 7 Taani ta aggena siik'uwaa sha"atoo naagiyaawaa; iitatetsaa, makkalaanne nagaraa atto yaagiyaawaa. Gidooppekka, bayzzowaa murenan aggenawaa; aawotuwaa nagaraa diraw naanaanne naanatuwaa naanaa, heezzentso yeletaanne oyddentso yeletaa gakkanaw muriyaawaa» yaagiide awaayeedda.

8 Hewaappe guyye Muse ellekka biittaan guufaniide goynneedda; 9 «Abeet Godaw, neeni taanan nashshetteedawaa gidooppe, nuunanna ittippe dendda. Hawe Asay morggii d'uleefatteeddawaa gidooppenne, nu iitatetsaanne nu nagaraa atto yaagaadde, nuuna ne asaa ootsa» yaageedda.

K'aalaa c'aak'uu Ooras's'eedda

(23:14-19; Zar. 7:1-5; 16:1-17)

10 Yaatina Med'inaa Goday hawaadan yaageedda; «Taani hinttenana k'aalaa c'aak'uwaa gelaad; hawaappe kase sa'aa ubbaan de'iyaa kawutetsaa ubbaan hani erenna maalaalissiyaabaa ne asaa ubbaa sintsaan ootsana; taani Med'inaa Goday, hinttenttoo ootsiyaa kiitay ay keeshshaa maalaalissiyaabentto neeni unttunttu giddon de'iyaa Asay ubbay be'ana. 11 Hachche taani hinttentta azaziyaa azazuwaa naagite; hinttenttu sintsaappe Amooretuwaa, Kanaanetuwaa, Hiitetuwaa, Parzzetuwaa, Hiiwetuwaanne Yaabuusatuwaa taani yederssana. 12 Unttunttu hinttenttoo p'ire gidenna mala, hinttenttu biyaa gadiyaan de'iyaa asaana k'aalaa c'aak'uwaa geloppite. 13 Unttunttu yarshshiyaa sa'aa kolite; unttunttu goynniyaa shuchchatuwaakka mentsereetsite; k'ay Asheero geetettiyaa unttunttu mac'c'a s'oossatti kaashshaa k'ans's'ereetsi olite.* 14 Taani Med'inaa Goday k'anaatiyaa S'oossaa gidiyaa diraw, taappe hara s'oossatoo goynnoppite.

15 «He gadiyaan de'iyaa asatuwaana ayaa k'aalaa c'aak'uwaakka geloppite; ayaw gooppe, unttunttu taanan ammanettennaan is's'iide barenttu s'oossatuwaa kaalliyaa wodenne unttunttoo yarshshiyaa wode, unttunttu hinttenakka shoobbana; hinttenttu unttunttu yarshshotuwaa maana. 16 K'ay hinttenttu unttunttu mac'c'a naanatuwaappe dooriide, hinttenttu attuma naanaatoo immana; he wode he mac'c'a naanay taanan ammanettennaan is's'iide, barenttu s'oossatuwaa kaalliidde, hinttenttu attuma naanaakka barenttuwaaddan oosissanawantta.

17 «Hinttenttoo goynniyaa s'oossatuwaa ayaappekka siilisiide med'd'oppite.*

18 «Magaage ukitsaa Baalaa bonchchite; taani hinttentta azazeeddawaadan, laappun gallassaw irshshuu gelennaan uuketteedda ukitsaa miite; hewaakka hinttenttu Gibs'eppe keseedda Abiiba aginaan ootsite.*

19 «Aati uluwaappe bayira yelettiyaa attuma na'aa ubbay tawaa; hinttenttu mehiyaa ubbaappe booraa gidina, woy dorssaa gidina, bayiray tawaa;* 20 koyro yeletteedda hariyaa maraa dorssaa maraanna laammaade woza; wozana d'ayooppe, Aa k'ood'iyaa mentsaade wod'a. Ne naanatuwaappe bayira yeletteedda attuma na'aa ubbaa woza.*

«Ooninne immiyaawaa oyk'k'ennan, mela kushiyaanna ta sintsaan beettoppo.

21 «Usuppun gallassaa ootsite; shin laappuntsa gallassan shemppite; goshiyaa wodiyaan k'ay katsaa c'akkiyaa wodiyaan laappuntsa gallassan shemppite.*

22 «Bayira zeretteedda zarggaa hinttenttu c'akkiyaa wode, Saaminttatuwaa Baalaa bonchchite; laytsaa wurssetsa katsaa shiishshiyaa wodekka, Shiishuwaa Baalaa bonchchite.* 23 Laytsaan heezzu gede Israa'eeliyaa attuma Asay ubbay Ubbaa Mooddiyaa S'oossaa, Israa'eeliyaa Med'inaa Godaa sintsan beetino. 24 Kawutetsatuwaa taani hinttenttu sintsaappe yederssaade kessana; yaataade hinttenttu zawaa taani aassana. Med'inaa Godaa hinttenttu S'oossaa sintsaan hinttenttu laytsan heezzu gede beettanaw pude kesiyaa wode, ooninne hinttenttu gadiyaa amottenna.

25 «Hinttenttu taw suutsaa yarshshuwaa yarshshiyaa wode, irshshuwaa yeggiide uukkeedda ukitsaanna yarshshoppite. Paasigaa bonchchiyaa gallassaw yarshsheedda yarshshuwaappe wonttiw ayaynne attoppo.*

26 «Hinttenttu gaden bayira ka"eedda katsaappe koyro murutaa Med'inaa Godaa hinttenttu S'oossaa golliyaa ahite.*

«Deeshsha maraa Aa aati maatsan doyssoppite» yaageedda.

27 Med'inaa Goday Musa, «Taani neenananne Israa'eeliyaa asaana k'aalaa c'aak'uwaa geliyaawe ha k'aalatuu giyaa maarana gidiyaa diraw, ha k'aalatuwaa s'aafa» yaageedda. 28 Muse k'umaa meennaaninne haatsaa ushennaan, oytamu gallassaanne oytamu k'ammaa Med'inaa Godaana yan gam"eedda; k'aalaa c'aak'uwaa k'aalatuwaa, tammu azazuwaa masetteedda shuchchaan s'aafeedda.

Muse Som"i Poo'eedda

29 Muse S'oossanna haasayiide gam"eedda diraw, he laa"u markkatetsaa shuchchatuwaa I bare kushiyaan oyk'k'iide Siinaa Deriyaappe duge wod'd'eedda wode, Aa som"ii poo'eedda; shin I hewaa eribeenna.* 30 Aaroonenne Israa'eeliyaa Asay ubbay Musa s'eeliide, Aa som"ii p'ooliyaawaa be'eeddino; Unttunttu aakko shiik'anaw yayyeeddino. 31 Shin Muse unttuntta s'eessina Aaroonenne shiik'uwaa kaaletsiyaa kaappatuu ubbay aakko simmeeddino; I unttuntta haasayisseedda. 32 Hewaappe guyyiyaan Israa'eeliyaa Asay ubbay aakko shiik'ina Med'inaa Goday aw Siinaa Deriyaan immeedda azazuwaa ubbaa I unttunttoo immeedda.

33 Muse unttunttoo odiyaawaa wursseedda wode, bare deemuwaa nas'alaan kammeedda. 34 Shin Muse Med'inaa Godaa sintsa aanana haasayanaw geliyaa wode awudenne kesana gakkanaw, nas'alaa bare som"uwaappe k'aari diggee. Hewaappe kesiide, Med'inaa Goday azazeeddawaa Israa'eeliyaa asaw odee. 35 Odiyaa wode, unttunttu Aa som"ii p'ooliyaawaa be'eeddino. Hewaa diraw, Muse Med'inaa Godaana haasayanaw baana gakkanaw, bare deemuwaa zaaretsiidekka nas'alaan kammee.

35

Sambbataa Bonchchiyaa Wogaa

1 Muse Israa'eeliyaa asaa shiik'uwaa ubbaa shiishshiide hawaadan yaageedda; «Hinttenttu ootsana mala, Med'inaa Goday azazeeddawe hawaa: 2 Saaminttaa giddon usuppun gallassaa kiitaa kiitettite; shin laappuntsa gallassay hinttenttoo geeshsha gallassaa; Med'inaa Godawukka shemppo Sambbataa. He gallassan ay oosonne ootsiyaa uray ooninne hayk'k'anaw bessee.* 3 Sambbata gallassan hinttenttu soon soon tamaa eetsoppite» yaageedda.

S'oossaa Dunkkaaniyaa Oosoo Shiishshiyaa Miishshaa

(25:1-9)

4 Muse Israa'eeliyaa maabaraw muliyaw hawaadan yaageedda; «Med'inaa Goday hawaadan yaagiide azazeedda: 5 hinttenttoo de'iyaawaappe Med'inaa Godaw immiyaawaa ahite; Med'inaa Godaw immiyaawaa ahanaw koyiyaa ooninne work'k'aa, biraa, nahaasiyaa, 6 saluwaa malatiyaa k'ac'inaa, ochchaa teeraa malatiyaa k'ac'inaa, shololla zo'o k'ac'inaanne liik'o suufiyaa, deeshshaa galbbaa, 7 dorssaa koliyaa galbbaa zo'o k'alamiyaan yeggi kesseeddawaa, k'um"iyaa, odooruwaa, 8 s'omppiyaw wogaraa zayitiyaa, okettiyaa zayitiyaanne is'aanaa sawetsiyaa k'imaamiyaa; 9 eefuudiyaaninne tiraan wotsiyaawaan yeggiyaa marggidiyaa geetettiyaa shuchchatuwaanne hara p'ooliyaa al"o shuchchatuwaa aho.

S'oossaa Dunkkaaniyaa Ootsanaw imetteedda Azazuwaa

(39:32-43)

10 «Hinttenttu giddon de'iyaa kushiyaa hiillaa eranchcha ubbatuu yiide, Med'inaa Goday azazeedda ubbaa ootsino: 11 Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa, Aa kammiyaa dunkkaaniyaanne Aa kammiyaawaa, oyk'k'iyaawaa, s'agaagetuwaa, shikaalatuwaa, tuussatuwaanne unttunttu ek'k'iyaa lukotuwaa, 12 Taabootaanne Aa tookkiyaa kasuwaa, atto giyaa sa'aa k'um"iyaawaanne Taabootaa gentsiyaa gaaridduwaa; 13 s'arp'p'eezaanne Aa tookkiyaa kasuwaa, Aa miishshatuwaa ubbaanne S'oossaa sintsaan wotsiyaa geeshsha ukitsaa; 14 s'omppiyaa wotsiyaa ballaanne an maarana de'iyaa s'omppetuwaa, miishshatuwaa, s'omppiyaa zayitiyaa, 15 is'aanaa c'uwayiyaa saas'iniyaanne Aa tookkiyaa kasuwaa, okettiyaa zayitiyaanne sawiyaa is'aanaa, S'oossaa Dunkkaaniyaa penggiyaa gaaridduwaa; 16 s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aanne Aa nahaasiyaa zazziriyaa, Aa tookkiyaa kasotuwaanne Aa miishshatuwaa ubbaa, nahaasiyaappe oosetteedda meechchaa keriyaanne Aa wotsiyaawaa; 17 soy dabaabaa godaa gaariddotuwaa, tuussatuwaanne unttunttu gedetuwaa, dabaabaa soo giddo geliyaa penggiyaa gaaridduwaa; 18 S'oossaa Dunkkaaniyaa d'ogiyaa shikaalatuwaa, dabaabaa giddo d'ogetuwaa unttunttu wodorotuwaa; 19 Geeshsha Sa'aan ootsiidde go"etanaw dadetteedda mayotuwaa, k'eesii Aaroone mayiyaa geeshsha mayuwaa Aa naanay k'eesetetsaa kiitaa ootsiidde mayiyaa mayuwaa med'd'ino» yaageedda.

Asay Aheedda Imotaa

20 Hewaappe guyyiyaan Israa'eeliyaa maabaray ubbay Muse sintsaappe keseedda. 21 Immanaw koyeeddawanttunne unttunttu wozanay unttuntta imma imma geeddawanttu ubbay yeeddino; Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaw, Aa giddon ootsiyaa oosuwaa ubbawunne geeshsha mayoo koshshiyaawaa ubbaa aheeddino. 22 Immana koyeedda attumawaa ubbaynne mac'c'awe ubbay yiide, work'k'aappe med'd'eedda alleek'k'iyaawantta, haytsaa gudichchatuwaa, migidatuwaa, hara work'k'aa alleek'k'iyaawantta ahiide Med'inaa Godaw imotaa ootsiidde immeeddino. 23 Saluwaa malatiyaa k'ac'inay, ochchaa teeraa malatiyaa k'ac'inay, shololla zo'o k'ac'inay, woy liinuwaa geetettiyaa liik'o k'ac'inay, woy deeshshaa agoozaa, dorssaa orggiyaa galbbaa zo'o k'alamiyaan yeggi keseeddawe, woy manchchalay de'iyaa Asay ubbay aheedda. 24 Biraa woy nahaasiyaa immanaw danddayiyaa ubbay barenttu imuwaa Med'inaa Godaw immeeddino; k'ay odooruu de'iyaa Asay ubbay dumma dumma oosoo odooruwaa aheedda.

25 Kushiyaa hiilaa eriyaa mac'c'a Asay ubbay barenttu kushiyaan suk'k'eedda saluwaa malatiyaa k'ac'inaa, ochchaa teeraa malatiyaa k'ac'inaa, shololla zo'o k'ac'inaanne liik'o liinuwaa aheeddino. 26 K'aykka imuwaa immanaw koyeedda mac'c'a Asay ubbay deeshshaa agoozaa daddeeddino. 27 Kaappatuu eefuudiyaaninne tiraan wotsiyaawaan wotsiyaa marggidiyaanne hara bonchchetteedda shuchchatuwaa aheeddino. 28 Unttunttu k'aykka s'omppiyaw, sawiyaa is'aanawunne okanaw haniyaa wogaraa zayitiyaanne k'imaamiyaa aheeddino. 29 Israa'eelatuu Asay ubbay, attumawenne mac'c'awe, unttunttu ootsanaadan Med'inaa Goday Muse baggana azazeedda oosoo haniyaa imuwaa ubbaa barenttu sheniyaan Med'inaa Godaw aheeddino.

S'oossaa Dunkkaaniyaa Ootsiyaa Kushiyaa Hiillanchchatuwaa

(31:1-11)

30 Muse Israa'eeliyaa asaa hawaadan yaageedda; «Be'ite; Med'inaa Goday Yihudaa zariyaappe Huura na'aa na'aa, Uura na'aa, Bas'aali'eela dooreedda. 31 Med'inaa Goday Aa S'oossaa Ayyaanan, hiilan, akeekaaninne oosuwaa ubbaa ootsiyaa eran kuntseedda. 32 Hewekka hiilan kiitaa halchchuwaa kessiide, work'k'aappe, biraappenne nahaasiyaappe dumma dummabaa I udanaassa. 33 Hewaadankka, al"o shuchchaa massiide giigissanaassa; mitsaa massanaassanne ubbaa k'ommo oosuwaa hiilan ootsanaassa. 34 Hewaa bollakka k'ay aasinne Daana zariyaa Ahisamaaka na'aa Oholi'aabaw, hara asaa tamaarissiyaa eraa immeedda. 35 Unttunttu ubbaa k'ommo oosuwaa ootsanaadan, hiilan ootsiyaawantta, oosuwaa halchchuwaa kessiyaawantta, saluwaa malatiyaa k'ac'inan, ochchaa teeraa malatiyaa k'ac'inan, shololla zo'o k'ac'inaaninne liinuwaa k'ac'inan alleek'k'uwaa daddiyaawanttanne shemayinnetuwaa gidanaadan, S'oossay unttunttu eratetsaan kuntseedda. Unttunttu ubbaykka ubbaa k'ommo oosuwaa lus'iide eriyaa eranchcha gideeddino.

36

1 «Hewaa diraw, Bas'aali'eeli, Oholi'aabinne Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa kees's'ana malanne oosoo gidiyaa eraa Med'inaa Goday immina, lus'eedda Asay ubbay Med'inaa Goday azazeeddawaadan ubbabaa ootsana» yaageedda.

Asay Immeedda Imotaa c'oratetsaa

2 Hewaappe guyyiyaan Muse Basaal"eela, Oholi'aabanne Med'inaa Goday dumma era immeeddawanttu oosuwaa ootsanaw yaana koyiyaa ubbaa s'eesiide shiishsheedda. 3 Israa'eeliyaa Asay S'oossaa Dunkkaaniyaa ootsanawunne oosoo gidiyaa imotaa ubbaa Museppe akkeeddino. K'ay Asay bare sheniyaan c'oo immiyaa imotaa wontta wontta gujji gujjiide ahiyaawaa aggibeenna. 4 Yaatina S'oossaa Dunkkaaniyaa ootsiyaa eray kumeedda Asay ubbay barenttu oosuwaa aggi bashiide, 5 Musa hawaadan yaageeddino; «Asay Med'inaa Goday azazeedda oosoo koshshiyaawaappe loytsi dariyaawaa ahiide de'ee» yaageeddino.

6 Muse dunkkaaneedda sa'aan de'iyaa asaw hawaadan yaagiide azazeedda; «Laa"entso ay attuma asaykka ay mac'c'a asaykka S'oossaa Dunkkaaniyaa oosoo immiyaawaa immanaw ahoppo» yaagina, Asay ahiyaawaa aggi basheedda. 7 Ayaw gooppe, unttunttu aheedda imotay oosuwaa ubbaa ootsanaw gidiide palahee.

S'oossaa Dunkkaaniyaa Oosuwaabaa

(26:1-37)

8 Oosuwaa ootsiyaawanttu giddoppe hiillaa dariyaawanttu ubbatuu liik'o liinuwaappenne saluwaa malatiyaa, ochchaa teeraa malatiyaanne shololla zo'o k'ac'inaappe dadetteedda tammu gaarddutuwaappe S'oossaa Dunkkaaniyaa giigisseeddino. He gariddotuwaan itti hiillay kiruubetuwaa misiliyaa daddeedda. 9 Gaariddotuu ubbay itti likke gidiide, geesay laatamanne hosppun wad'aa; gomppay oyddu wad'aa. 10 Ichcheshu gaariddotuwaa ittippe gatsiide sikkeeddino; k'ay yenkko atteeda ichcheshu gaariddotuwaakka unttunttuwaadan ootseeddino. 11 Ittippe gatsiide sikkeedda gaariddutuwaappe itti gaariddoo wurssetsa gas'an saluwaa malatiyaa c'ark'k'iyaappe mac'araa med'd'eeddino. K'ay ittippe gaketi siketteedda yenkko gaaridduwaankka hewaadan ootseeddino. 12 Unttunttu ittippe gaketteedda itti gaaridduwaa bolla ishatamu mac'araa, k'ay ittippe gaketteedda yenkko gaaridduwaa bollakka ishatamu mac'araa med'd'eeddino. He mac'aratuu ubbaykka ittuu ittoo maaran de'iino. 13 Hewaappe guyyiyaan, work'k'aappe ishatamu oyk'k'iyaawaa med'd'eeddino. Dunkkaanii ittuwaa gidana mala, he gaariddotuwaa gas'aa gas'aa he oyk'k'iyaawanttun oytseeddino.

14 S'oossaa Dunkkaaniyaa bollana kammiyaa dunkkaaniyaw tammanne itti gaariddotuwaa deeshshaa agoozaappe daddeeddino. 15 Tammanne itti gaariddatuukka itti likke; itti itti gaaridduwaa geesay hattamu wad'aa, gomppay oyddu wad'aa. 16 Ichcheshu gaariddotuwaa itti baggana, usuppun gaariddotuwaa k'ay yenkko baggana gatsiide sikkeeddino. 17 Hewaappe guyyiyaan gatsi sikkeedda gaariddotuwaappe itti gaaridduwaa gas'an ishatamu mac'araa med'd'eeddino. K'aykka gatsi sikkeedda yenkko gaariddotuwaappe wurssetsa gaaridduwaa gas'an ishatamu mac'araa med'd'eeddino. 18 Laa"u baggana de'iyaa gaariddotuwaa gatsiide itti Dunkkaane ootsanaw nahaasiyaappe ishatamu oyk'k'iyaawaa med'd'eeddino. 19 Hewaappe guyyiyaan dunkkaaniyaa kammanaw dorssaa orggiyaa galbbaa zo'o k'alamiyaan yeggi kesseeddawaa giigiseeddino; k'ay Aa bollana kammanaw k'um"iyaa giigiseeddino.

20 S'oossaa Dunkkaaniyaa s'agaagiyaawantta sitti geedda odoorotuwaappe kesseeddino. 21 Itti itti s'agaagiyaw geesay tammu wad'aa; gomppay itti wad'anne bagga. 22 Itti itti s'agaagiyaw ittuwaa ittuwaanna gatsi oytsiyaa laa"u pootsatuwaa med'd'eeddino. S'oossaa Dunkkaaniyaa s'agaagetuwaa ubbaakka hewaadan ootseeddino. 23 S'oossaa Dunkkaaniyaw gedissa baggana laatamu s'agaagetuwaa med'd'eeddino. 24 Itti itti s'agaagiyaw laa"u gedetuwaa, ubbaanna oytamu pootsay geliyaa lukatuwaa biraappe giigisseeddino. 25 S'oossaa Dunkkaaniyaw huup'issa baggana laatamu s'agaagetuwaa med'd'eeddino. 26 Itti itti s'agaagiyaw laa"u pootsay geliyaa lukatuwaa, ubbaanna oytamu pootsay geliyaa lukatuwaa biraappe giigiseeddino. 27 S'oossaa Dunkkaaniyaw guyye gas'an away wulliyaa baggana usuppun s'agaagetuwaa med'd'eeddino. 28 S'oossaa Dunkkaaniyaa guyye gas'an de'iyaa gas'atoo laa"u s'agaagetuwaa giigiseeddino. 29 Ha laa"u gas'atuwaan de'iyaa s'agaagetuwaa s'ap'uwaappe s'eeraa gakkanaw daabula gidi biide, s'eeran itti sagaayiyaan geli oyk'k'etteeddino. Unttunttu laa"attuukka hewaadan haneeddino. 30 Hewaa diraw, itti itti s'agaagiyaw garssaana laa"u laa"u gedetuu de'iino; ubbaanna hosppun s'agaagetuunne biraappe oosetteedda tammanne usuppun gedetuu de'iino.

31 K'ay unttunttu odoorotuwaappe shikaalatuwaa kesseeddino; S'oossaa Dunkkaaniyaw itti bagga miyyiyaan de'iyaa s'agaagetoo ichcheshu shikaalatuwaa, 32 k'ay yenkko bagga miyyiyaan de'iyaa s'agaagetoo ichcheshu shikaalatuwaa giigisseeddino. Hewaadankka, S'oossaa Dunkkaaniyaw guyye away wulliyaa baggana wurssetsa gas'an de'iyaa s'agaagetoo ichcheshu shikaalatuwaa med'd'eeddino. 33 Giddo shikaalii s'agaagetoo giddo heeraana, ha gas'aappe ya gas'aa gakkanaw pini kesanaadan ootseeddino. 34 S'agaagetuwaa work'k'aan sheeshshiide, shikaalatuu aad'd'iyaa sagaayetuwaa work'k'aappe med'd'eeddino; k'ay shikaalatuwaakka work'k'aan sheeshsheeddino.

35 Saluwaa malatiyaa, ochchaa teeraa malatiyaanne, shololla zo'o k'ac'inaappenne liik'o liinuwaappe itti gaaridduwaa ootseeddino. He Aa bolla itti hiillay kiruubetuwaa misiliyaa sikkeedda. 36 Gaariddoo oyddu tuussatuwaa odooruwaappe giigissiide, work'k'aan sheeshsheeddino. Yaatiide work'k'aa kak'k'iyaawantta unttunttoo giigisseeddino. K'ay tuussatuwaa essiyaa oyddu gedetuwaa biraappe med'd'eeddino. 37 S'oossaa Dunkkaaniyaa geliyaa penggiyaw saluwaa malatiyaa, ochchaa teeraa malatiyaanne shololla zo'o k'ac'inaappenne liik'o liinuwaappe daddetteeddawaa, s'ilppiyaa alleek'k'issiyaawaan gaaridduwaa giigisseeddino. 38 K'ay unttuntta kak'k'iyaa ichcheshu tuussatuwaa, kak'k'iyaa ballaana de'iyaawantta med'd'eeddino. Tuussatuu gumbbotuwaanne k'achchiyaawantta work'k'aan sheeshsheeddino. K'ay unttunttu pootsay geliyaa lukotuwaa ichcheshatuwaakka nahaasiyaappe med'd'eeddino.

37

Taabootaa Oosuwaabaa

(25:10-22)

1 Bas'aali'eeli odooruwaa mitsaappe Taabootaa giigisseedda. He Taabootay adussatetsay laa"u wad'anne bagga aduk'k'ee; gomppay itti wad'anne bagga aakkee; geesaykka itti wad'anne bagga d'ok'k'ee. 2 He Taabootaa giigissiide, soyaanne kariyaa walakay baynna work'k'aan sheeshsheedda; yuushshuwaakka work'k'aa tigetsaan yuushshi aatseedda. 3 K'ay oyddu work'k'aa sagaayetuwaa tigiide, Taabootaw oyddu gedetuwaan, itti baggana laa"u sagaayetuwaa, k'ay yenkko baggana laa"u sagaayetuwaa aatseedda. 4 Yaatiide odoorotuwaappe kasuwaa kessiide unttunttakka work'k'aan sheeshsheedda. 5 Taabootaa tookkanaw, Taabootaa miyyiyaan de'iyaa sagaayetuwaan kasuwaa aatseedda.

6 Walakay baynna work'k'aappe laa"u wad'anne bagga aduk'k'iyaa, itti wad'anne bagga aakkiyaa atto giyaa sa'aa k'um"iyaa med'd'eedda. 7 K'um"iyaw wurssetsa laa"u bagga gas'an laa"u kiruubeelatuwaa k'os'etteedda work'k'aappe med'd'eedda. 8 Itti kiruubiyaa itti bagga gas'an, laa'entso kiruubiyaa yenkko bagga gas'an, laa'uwaakka k'um"iyaanna gatsi oytsiidde med'd'eedda. 9 Kiruubetuu barenttu k'efiyaa dentsiide, atto giyaa sa'aa kammiyaa k'um"iyaa barenttu k'efiyaan kuway wotseeddino; k'ay ittuu ittuwaakko simmi uttiide, k'um"iyaa s'eeliino.

S'arp'p'eezaa

(25:23-30)

10 K'ay adussatetsay laa"u wad'aa, gomppay itti wad'aa, geesaykka itti wad'anne bagga gideedda s'arp'p'eezaa odooruwaappe med'd'eedda. 11 Walakay baynna work'k'aan sheeshsheedda. Yuushshuwaakka work'k'aa tigetsaa yuushshi aatseedda. 12 Hewaadankka, gomppay takkaad'e gideedda shaashiyaa Aa bolla yuushshi aatseedda. Yaatiide Aa bolla work'k'aa tigetsaa yuushsheedda. 13 Oyddu work'k'aa sagaayetuwaa med'd'iide oyddu gedetuu med'etteedda oyddu gas'atuwaana oytseedda. 14 S'arp'p'eezaa tookkanaw kasuwaa aatsiyaa sagaayetuu s'arp'p'eezaw shaashiyaa gas'aan shiik'iide med'etteeddino. 15 S'arap'p'eezaa tookkiyaa kasotuwaakka odooruwaappe kessiide, work'k'aan sheeshsheedda. 16 Hewaadankka, s'arp'p'eezaa bolla wotsiyaa dumma dumma miishshatuwaa walakay baynna work'k'aappe med'd'eedda; hewanttukka saanetuwaanne c'ilppatuwaa, k'ay ushshaa yarshshuwaa tigiyaa keretuwaanne s'uu'atuwaa.

S'omppiyaa Wotsiyaa Ballaa

(25:31-40)

17 Hewaappe guyyiyaan I s'omppiyaa wotsiyaa ballaa k'os'etteedda walakay baynna work'k'aappe med'd'eedda; he ballaa essiyaa gediyaakka, giddo toomaakka k'os's'eedda work'k'aappe med'd'eedda. Aa kukkumotuwaa, Aa lic'otuwaan Aa c'iishshatuwaa ubbaa aanana ittippe s'omppiidde med'd'eedda. 18 Miyyiyaanna usuppun maratuwaa med'd'eedda; maratuwaa heezzatuwaa itti baggana, k'ay heezzatuwaa yenkko baggana kesseedda. 19 Usuppun maratookka huup'iyaan huup'iyaan heezzu heezzu kukkumuunne c'iishshatuu de'iyaa lawuziyaa c'iishshaa malatiyaa wanc'c'aa med'd'eedda; 20 s'omppiyaa wotsiyaa ballaw giddo toomay, kukkumotuwaa c'iishshatuu de'iyaa c'iishshaa malatiyaa oyddu wanc'c'aan alleek'k'etti utteedda. 21 Laa"uu laa"uu ittippe waatsan de'iyaa heezzu maratuwaappe garssana itti itti kukkumay med'etti utteedda ubbaykka usuppun kuukummo. 22 Kukkumatuunne maratuu ubbay s'omppiyaa wotsiyaa ballana ittippe oyk'k'etti ittuwaa gidiide, walakay baynna work'k'aappe k'os'ettiide med'etteeddino.

23 I k'ay s'omppiyaa wotsiyaa ballaw laappun s'omppetuwaa, s'omppiyaa toyssiyaa k'ap'etuwaanne unttuntta wotsiyaawantta walakay baynna work'k'aappe med'd'eedda. 24 S'omppiyaa wotsiyaa ballanne an go'ettiyaa miishshaa ubbaa med'd'anaw hattamanne ichcheshu kiilo giraame gideedda walakay baynna work'k'aa wursseedda.

Is'aanaa C'uwissiyaa Saas'iniyaa

(30:1-5)

25 K'ay is'aanaa c'uwissiyaa sa'aa odooruwaappe med'd'eedda. Aw oyddu gas'ay de'ee; adussatetsay itti wad'aa; gomppay itti wad'aa, geesay laa"u wad'aa. Aa kac'etuukka aanana ittuwaa gidiide oyk'k'etti med'etteeddawantta. 26 Aw bolla doonaa, oyddu bagga ubbaanne Aa kac'etuwaa walakay baynna work'k'aan sheeshshiide, Aa yuushshuwaakka work'k'aa tigetsaa yuushshi aatseedda. 27 He work'k'aa tigetsaappe garssana is'aanaa c'uwissiyaa saas'iniyaa work'k'aappe laa"u sagaayetuwaa med'd'eedda; yaatiide ya baggananne ha baggana laa"uwaa laa"uwaa oytseedda. Hewanttu tookkiyaa wode kasuwaa aatsanaw maaddanaadaana. 28 Kasotuwaa odooruwaappe kessiide, unttuntta work'k'aan sheeshsheedda.

Zayitiyaanne Is'aanaa

(30:22-38)

29 K'ay geeshsha okettiyaa zayitiyaanne sawuwaa toshikku giyaa lo"o is'aanaa shittuwaa ootsiyaa eran giigisseedda.*

38

S'uuggiyaa Yarshshuwaa Yarshshiyaa sa'aa

(27:1-8)

1 Odooruwaappe s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aa kees's'eedda. He yarshshiyaa sa'aw geesay heezzu wad'aa, gomppaynne adussatetsay itti likke, ichcheshu ichcheshu wad'aa gidiide, oyddu gas'aana de'iyaawaa ootseeddino. 2 Oyddu gas'atuwaa wurssetsa gas'an gas'an itti itti kac'iyaa med'd'eedda. He kac'etuu yarshshiyaa sa'aanna ittippe oyk'k'ettiide oosetteeddino. Yaatina yarshshiyaa sa'aa nahaasiyaa birataan sheeshsheedda. 3 An go'ettiyaa ubbaa miishshatuwaa, balddetuwaa, akaafatuwaa, bidintsaa shiishshiyaa kuyis'aarotuwaa, ashuwaa oyk'k'iyaa zambeeliyaanne tamaa c'ooc'etuwaa ubbaa nahaasiyaa birataappe med'd'eedda. 4 Yaatiide nahaasiyaa birataappe zazziriyaa yarshshiyaa sa'aw giigissiide yarshshiyaa sa'aw duge giddo baggan de'iyaa shaashiyaa bolla wotseedda. 5 Nahaasiyaa birataappe med'd'eedda zazziriyaw oyddu gas'an kasuwaa aatsanaw oyddu sagaayetuwaa med'd'eedda. 6 Odooruwaappe yarshshiyaa sa'aw kasuwaa kessiide, nahaasiyaa birataan sheeshsheedda. 7 Yarshshiyaa sa'aa tookkiyaa wode maaddana mala, ha kasuwaa laa"u miyyiyaanna de'iyaa sagaayetuwaan aatseedda. Yarshshiyaa sa'aa gidduwaa kofa kessiide, s'awulaappe med'd'eedda.

Meechchaa Keriyaa

(30:18)

8 Nahaasiyaa birataappe meechchaa keriyaanne Aa wotsiyaawaa med'd'eedda; he biratay Gaketsaa Dunkkaaniyaa penggiyaan ootsiyaa mac'c'a asatuu aheedda heregaappe aketeedda.

S'oossaa Dunkkaaniyaa Dabaabaa

(27:9-19)

9 Hewaappe guyyiyaan dabaabaa giigisseedda. Dabaabaw gedissa bagga adussatetsaw s'eetu wad'aa ootsiide, liik'o liinuwaappe daddetteedda gaariddotuwaa giigisseedda. 10 Aw nahaasiyaa birataappe laatamu tuussatuwaanne tuussatuu ek'k'iyaa nahaasiyaa lukatuwaa ootseedda; unttunttu huup'iyaan k'ay biraappe med'etteedda kak'k'iyaawanttanne tuussatuwaa huup'iyaan k'achchiyaawantta ootseedda. 11 Dabaabaw huup'issa bagga adussatetsay s'eetu wad'aa adussa; k'ay laatamu tuussatuunne he tuussatoo laatamu nahaasiyaa gedetuu de'iino. Yaatiide biraappe med'etteedda kak'k'iyaawanttunne tuussatuwaa huup'iyaan k'achchiyaawanttu de'iino. 12 Away wulliyaa bagga dabaabaa gomppay ishatamu wad'aa aaka gidiide, tammu tuussatuunne tuussatoo tammu gedetuu de'iyaa gaariddotuwaa giigisseedda; he tuussatuwaa huup'iyaan biraappe med'etteedda kak'k'iyaawanttanne tuussatuwaa huup'iyaan k'achchiyaawantta ootseedda. 13 K'ay away doliyaa bagga dabaabaa gomppay ishatamu wad'aa aaka. 14 Dabaabaa geliyaa sa'aappe itti baggana tammanne ichcheshu wad'aa aduk'k'iyaa gaariddotuu, heezzu tuussatuunne tuussatoo heezzu gedetuu de'iino. 15 Hewaadankka, dabaabaa geliyaa sa'aappe hinkko baggana, tammanne ichcheshu wad'aa aduk'k'iyaa gaariddotuu, unttunttoo heezzu tuussatuunne tuussatoo heezzu gedetuu de'iino. 16 Dabaabaa yuushshuwaan de'iyaa gaariddotuu ubbay liik'o liinuwaappe dadetteeddawantta. 17 He tuussatuwaa gedetuu nahaasiyaappe, kak'k'iyaawanttunne tuussatuwaa huup'iyaan k'achchiyaawanttu biraappe oosetteeddino; unttunttu huup'ii biran sheeshetteedda. Hewaa diraw, dabaabaa yuushshuwaan de'iyaa tuussatuwaa ubbaa huup'iyaan biraappe oosetteedda k'achchiyaawanttu de'iino. 18 Dabaabaa geliyaa sa'aan kak'k'iyaa gaariduu saluwaa malatiyaa ochchaa teeraa malatiyaanne shololla zo'o k'ac'inaappenne liik'o liinuwaappe daddiyaawaa s'ilppiyaan alleek'k'issiyaawan giigisseeddawaa. Aw adussatetsay laatamu wad'aa; geesay dabaabaa gaariddotuwaa likke, ichcheshu wad'aa. 19 Nahaasiyaa birataappe oosetteedda oyddu tuussatuunne tuussatoo oyddu gedetuu de'iino. Unttunttu kak'k'iyaawanttunne tuussatuwaa huup'iyaan k'achchiyaawanttu biraappe med'etteeddino; unttunttu huup'etuukka biran sheeshetteeddino. 20 S'oossaa Dunkkaaniyaa shikaalatuu ubbaynne Aa yuushshuwaan de'iyaa dabaabaa shikaalatuu ubbay nahaasiyaa birataappe med'etteeddawantta.

S'oossaa Dunkkaaniyaan Go'ettiyaa Miishshatuwaa

21 S'oossaa Dunkkaaniyaw, hewekka K'aalaa c'aak'uwaa Dunkkaaniyaw, go'etteedda miishshatuwaa Leewatuu paydeeddinno. He miishshatuwaa k'eesiyaa Aaroona na'aa Itaamaara kaappotetsaa garssan de'iyaa Leewatuu mazggabaan s'aafanaadan Muse azazeedda.

22 Yihudaa zare gideedda Hoora na'aa na'aa, Uura na'aa, Bas'aali'eeli Med'inaa Goday Musa azazeedda ubbaa ootseedda. 23 Daana zare gideedda Ahisamaaka na'aa Oholi'aabi aanana de'ee; I kushiyaa hiillanchchanne ootsiyaabaw koyro halchchuwaa kessiyaawaa; k'ay saluwaa malatiyaa, ochchaa teeraa malatiyaanne shololla zo'o k'ac'inaaninne liik'o liinuwaan daddiide, s'ilppiyaan alleek'k'issiyaa asaa.

24 S'oossaa Dunkkaaniyaa oosoo S'oossaw imetteedda work'k'ay S'oossaa Dunkkaaniyaan eretiyaa miizaanan wotsina, itti sha"a kiilo giraamiyaa dees'eedda. 25 Payduwaan de'iyaa maabaraa asaappe beetteedda biray S'oossaa Dunkkaaniyaan eretiyaa miizaanan wotsina, 3,430 kiilo giraamiyaa dees'eedda.* 26 Asaa paydiyaa wode paydetteedda attuma Asay ubbay huup'iyaan huup'iyaan S'oossaa Dunkkaaniyaan eretiyaa miizaanan wotsina, usuppun giraame keeshshaa immeedda. Paydeteedda Asay laatamu laytsaa kumeeddawenne laatamuwaappe bollana de'iyaawe ubbay 603,550.* 27 S'oossaa Dunkkaaniyaa gaaridduwaa esseedda s'eetu pootsay geliyaa lukotuu 3,400 kiilo giraame biran oosetteeddino. Hewekka itti itti gediyaw hattamanne oyddu kiilo giraame biraa. 28 Atteeda hattamu kiilo giraame tigiyaa biraa tuussatuwaan kak'k'iyaawantta med'd'anaw, tuussatuwaa huup'iyaan sheeshshanawunne unttunttu huup'iyaan k'achchiyaawantta med'd'anaw go'etteeddino. 29 Hewaadankka, Asay S'oossaw aheedda nahaasiyaa biratay 2,425 kiilo giraame. 30 He nahaasiyaa birataappe S'oossaa Dunkkaaniyaa geliyaa sa'aan ek'k'iyaa tuussatuwaa gedetuu, nahaasiyaa yarshshiyaa sa'aa giyaa yarshshiyaa sa'ay, Aa giddon hiis's'eedda nahaasiyaa zazziriinne Aa giddon go'ettiyaa dumma dumma miishshaa ubbay med'ettee. 31 Hewaadankka, k'ay dabaabaa yuushshuwaan de'iyaa dirssaanne geliyaa sa'aa penggii ek'k'eedda gedetuu, k'ay S'oossaa Dunkkaaniinne Aa yuushshuwaan de'iyaa dabaabaa dirssay d'ogetteedda shikaalatuu ubbay he nahaasiyaa birataappe med'etteeddino.

39

K'eesetuu Mayiyaa Mayuwaa

(28:1-14)

1 K'eesetuu S'oossaa Dunkkaaniyaan ootsiyaa wode go"etiyaa mayuwaa, saluwaa malatiyaa, ochchaa teeraa malatiyaanne shololla zo'o k'ac'inaappe daddeeddino. Aaroone mayiyaa geeshsha k'eesatetsaa mayuwaakka Med'inaa Goday Musa azazeeddawaadan ootseeddino.

Eefuudiyaa

2 I eefuudiyaa, work'k'aappe, saluwaa malatiyaa, ochchaa teeraa malatiyaanne shololla zo'o k'ac'inaappenne liik'o liinuwaappe daddeedda. 3 Unttunttu work'k'aa k'os's'iide, lee'iyaa yeechchaadaa, aappe k'araari k'araariide, k'ac'inaa kesseeddino. Yaatiide saluwaa malatiyaa, ochchaa teeraa malatiyaanne shololla zo'o k'ac'inaanne liik'o liinuwaa gatsiide, kushiyaa hiillanchchatuu daddeeddino. 4 Laa"u baggay gakettiide ittuwaa gidana mala, laa"u hashiyaa bolla gatsiide oytsiyaa c'ark'k'iyaa giigisseeddino. 5 Med'inaa Goday Musa azazeeddawaadan, hiillay alleek'k'issiide daddeedda danc'c'uukka eefuudiyanna itta gidiide, work'k'aappe saluwaa malatiyaa, ochchaa teeraa malatiyaanne shololla zo'o k'ac'inaappenne liik'o liinuwaappe dadetteedda.

6 Unttunttu marggidiyaa geetettiyaa laa"u shuchchatuwaa giigissiide, work'k'aappe med'd'eedda shuchchaa oyk'k'iyaawaa bolla maarana wotseeddino. Maatafaa bolla suntsaa wooc'iide s'aafiyaawaadan, he shuchchatuwaa bolla tamanne laa"u Israa'eeliyaa naanatuwaa suntsaa wooc'iide s'aafeeddino. 7 S'oossay Musa azazeeddawaadan, tammanne laa"u Israa'eeliyaa zeretsaa hassayiyaawaa gidana mala, ha shuchchatuwaa eefuudiyaanna oytseedda hashiyaa c'ark'k'iyaan wotseedda.

Tiraan Wotsiyaawaa

(28:15-30)

8 I tiraan wotsiyaawaa kushiyaa hiillanchchan oosiseedda. He tiraan wotsiyaawaa eefuudiyaa work'k'aappe daddeeddawaadan, saluwaa malatiyaa, ochchaa teeraa malatiyaanne shololla zo'o k'ac'inaappenne liik'o liinuwaappe daddiseedda. 9 Aw oyddu gas'ay de'ee; geesaynne gomppay itti itti takkaad'e; gideeddawaa dakkoyeeddino. 10 Hewaappe guyyiyaan Aa bolla oyddu maaran al"o shuchchatuwaa wotseeddino; koyro maaran wotseedda shuchchay, sarddiyoona, toop'aaziyooniyaanne p'ooliyaa ink'k'uwaa; 11 laa'entso maaran baluura, samppeeriyaanne almmaaziyaa geetettiyaa al"o shuchchatuwaa; 12 heezzentso maaran yaakinttiyaa, kelk'k'edooniyaanne ametess's'inoosiyaa; 13 oyddentso maaran biralli, margidiyaanne yasp'p'iidiyaa. Hewantta ubbaa work'k'aappe oosetteedda shuchchaa oyk'k'iyaawaa bolla wotseeddino. 14 Israa'eeliyaa naanatuwaa suntsaa payduwaadan, shuchchatuwaa payduukka tammanne laa"uwaa; ittuu ittuu maatafaadan wooc'ettiide, tammanne laa"u zaratuwaa suntsay he shuchchatuwaan s'aafetteedda.

15 Tiraan wotsiyaawoo wodoruwaadan dook'eteedda sanssalataa walakay baynna work'k'aappe med'd'eeddino. 16 Laa"u work'k'aappe med'd'eedda shuchchaa oyk'k'iyaawantta ootseeddino; yaatiide laa"u work'k'aa migidatuwaa med'd'eeddawantta, tiraan wotsiyaawoo k'ommo gas'aa gas'atuwaana gatsiide oysetseeddino. 17 He laa"u work'k'aa sanssalatatuwaa tiraan wotsiyaawoo gas'atuwaan de'iyaa migidotuwaanna gatsi oytseeddino. 18 He sanssalatatoo hinkko bagga s'eeraa k'ay eefuudiyaw sintsa baggana, hashiyaa c'ark'k'iyaan de'iyaa shuchchaa oyk'k'iyaawanttuna gatsi k'achcheeddinno. 19 K'aykka laa"u work'k'aa migidatuwaa med'd'iide, eefuudiyaappe kaaliide de'iyaa tiraan wotsiyaawoo soy baggana de'iyaa laa"u gas'atuwaa s'eeran aatseeddino. 20 Hewaadankka, work'k'aappe hara laa"u migidatuwaa med'd'iide, eefuudiyaw sintsa baggana, hashiyaa c'ark'k'iyaappe garssa baggana eefuudiyaa s'eessan k'achchiyaawaappe k'ommonna, sikuu gaketeedda sa'aa matan karenna unttuntta oytseeddino. 21 Med'inaa Goday Musa azazeeddawaadan, tiraan wotsiyaawaan de'iyaa migidatuwaa eefuudiyaan de'iyaa migidatuwaanna gatsiide, saluwaa malatiyaa bak'etsaan k'achchina tiraan wotsiyaawe s'eessaappe k'ommonna de'iyaa diraw, k'ashuu shol"enna.

K'eesetuu Mayiyaa Hara Mayotuwaa

(28:31-43)

22 Eefuudiyaappe garssanna mayiyaa adussa mayuwaa I saluwaa malatiyaa c'ark'k'iyaappe giigisseedda; hewe shemayinniyaa oosuwaa. 23 He adussa mayoo k'ood'iyaa aatsiyaa sa'aa med'd'eeddino; he sa'ay peed'ettenaadan, yuushshi aatsiide gujji gujji sikkeeddino. 24 Unttunttu adussa mayuwaa duge bagga mac'araa yuushshuwaan saluwaa malatiyaa, ochchaa teeraa malatiyaanne shololla zo'o dook'eteedda roomaaniyaa teeraa misiletuwaa med'd'eeddino. 25 Unttunttu k'ay work'k'aappe daalatuwaa med'd'iide, adussa mayoo duge bagga gas'aa yuushshi aatsiide, roomaaniyaa misiletuwaa gidduwaan, walakan aatseeddino. 26 Aaroone he mayoo duge bagga mac'araa yuushshi aatsiide, daalaanne roomaaniyaa teeraa misiliyaa walakkiide aatseeddino. Hewe Med'inaa Goday Musa azazeeddawaadan, unttunttu S'oossaa Dunkkaaniyaa oosuwaa ootsiidde mayyanaassa.

27 Unttunttu Aaroonawunne Aa naanaw sheemayinniyaa liinuwaappe adussa shaamic'c'iyaa giigisseeddino. 28 K'ay Aaroone huup'iyaan s'aas'iyaa shaashiyaa, Aa naanaw k'oobetuwaanne garssana mayiyaa mayotuwaa liik'o liinuwaappe daddiide giigisseeddino. 29 Unttunttu Med'inaa Goday musa azazeeddawaadan saluwaa malatiyaa, ochchaa teeraa malatiyaanne shololla zo'o k'ac'inaappenne liik'o liinuwaappe daddiide, kushiyaa hiillan alleek'k'issiide, danc'c'uwaa giigisseeddino.

30 Unttunttu geeshsha allek'k'uwaa misiliyaa walakay baynna work'k'aappe med'd'iide, maatafaa bolla wooc'iyaawaadan, Aa bolla, «Med'inaa Godaw Geeshsha Gidiide Dummatteedda» yaaggiyaawaa wooc'iide s'aafeeddino. 31 Hewaappe guyyiyaan huup'iyaan shaashiyaappe s'aden k'achchanaadan, Med'inaa Goday Musa azazeeddawaadan saluwaa malatiyaa bak'etsaa an aatsiide k'achcheeddinno.

Muse Oosuwaa Ubbaa S'omooseedda

(35:10-19)

32 S'oossaa Dunkkaaniyaa kiittay ubbay poletteedda. Israa'eelatuu ubbabaakka Med'inaa Goday Musa azazeeddawaadan ootseeddino. 33 Hewaappe guyyiyaan unttunttu S'oossaa Dunkkaaniyaa Musekko aheeddino; hewekka: dunkkaaniyaanne Aa miishshaa ubbaa, gatsi oytsiyaawaa, s'agaagetuwaa, shikaalatuwaanne, tuussatuu ek'k'iyaa saas'inetuwaa, 34 bollaa kamaade dorssaa orggiyaa galbbaa zo'o k'alamiyaan yeggi kesseeddawaa, hara galbbaappe med'eedda k'um"iyaa, Taabootaa gentsiyaa gaaridduwaa, 35 K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa, Aa tookkiyaa kasotuwaanne atto giyaa sa'aa k'um"iyaa, 36 s'arp'p'eezaanne Aa miishshaa ubbaa S'oossaa sintsan wotsiyaa geeshsha ukitsaa, 37 walakay baynna work'k'aappe oosetteedda s'omppiyaa wotsiyaa ballaanne an maaran de'iyaa s'omppetuwaa, unttunttu miishshatuwaa ubbaanne s'omppiyaa zayitiyaa, 38 is'aanaa c'uwayiyaa work'k'aa saas'iniyaa, okettiyaa zayitiyaa, sawiyaa is'aanaa, S'oossaa Dunkkaaniyaa penggiyaa gaaridduwaa, 39 nahaasiyaappe ootseedda yarshshiyaa sa'aa, Aa nahaasiyaa zazziriiyaana, Aa tookkiyaa kasuwaa, Aa miishshatuwaa ubbaa, meechchaa keriyaanne Aa wotsiyaawaa, 40 dabaabaa gentsiyaa gaariddotuwaa, Aa tuussatuwaa, unttunttu ek'k'iyaa saas's'inetuwaa, dabaabaa geliyaa penggetuwaa gaaridduwaa, dabaabaa wodorotuwaanne shikaalatuwaa, S'oossaa Dunkkaaniyaa med'anaw koshshiyaa miishshatuwaa ubbaa; 41 k'eesatuu Geeshsha sa'aan ootsiide go'etanaw dadetteedda mayotuwaa, Aaroone geeshsha mayuwaanne Aa naanay k'eesatetsaa ootsiidde mayiyaa mayotuwaa.

42 Israa'eelatuu oosuwaa ubbaakka Med'inaa Goday Musa azazeeddawaadan ubbabaa ootseeddino. 43 Muse oosuwaa ubbaa s'omoos s'eelliide, unttunttu Med'inaa Goday azazeeddawaadan ootseeddawaa be'eedda. Hewaa diraw, Muse unttuntta anjjeedda.

40

S'oossaa Dunkkaaniyaa Toketsaa

1 Hewaappe guyyiyaan Med'inaa Goday Musa, 2 «Koyro aginaw koyro gallassi, neeni Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa tokka. 3 K'aalaa c'aak'uwaa Taabootaa Aa giddon wotsa; He Taabootaa garidduwaan kamma. 4 S'arp'p'eezaa gelissaade, Aa bolla wod'd'anaw koshshiyaabaa ubbaa giigisaadde Aa bolla wotsa. Yaataade s'omppetuwaa wotsiyaa ballaa soo gelissaade, Aa bolla s'omppetuwaa eetsa. 5 Is'aanaa c'uwayiyaa work'k'aa saas'iniyaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootaappe sintsanna wotsaade, S'oossaa Dunkkaaniyaa geliyaa gaaridduwaa sotta.

6 «S'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aa S'oossaa Dunkkaaniyaappe sintsanna wotsa. 7 Meechchaa keriyaa S'oossaa Dunkkaaniyaappenne yarshshiyaa sa'aappe gidduwaan wotsaade, an haatsaa tiga. 8 S'oossaa Dunkkaaniyaappe karenna yuushsha aatsaade dabaabaa giigissaade dabaabaa geliyaa sa'aan gaaridduwaa sotta.

9 «Okkiyaa zayitiyaa akkaade, S'oossaa Dunkkaaniyaanne Aa giddon de'iyaa ubbabaa okka; aanne Aa giddon go'ettiyaa miishshaa ubbaa dummaya; yaatooppe I geeshsha gidanawaa. 10 Hewaappe guyyiyaan s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aanne aw go'ettiyaa miishshaa ubbaa okka; yarshshiyaa sa'aa dummaya; yaatooppe I ubbaappe aad'd'iyaa geeshsha gidanawaa. 11 Meechchaa keriyaanne Aa utissiyaa miishshaa okkaadde unttuntta dummaya.

12 «Neeni Aaroonanne Aa naanaa S'oossaa Dunkkaaniyaa geliyaa pengge ahaade, haatsaan unttuntta meec'c'a. 13 Hewaappe guyyiyaan k'eesetetsaa Geeshsha mayuwaa Aaroona mayzzaade, I taw k'eesetetsan ootsanaadan, Aa okaade dummaya. 14 Aa attuma naanaakka ahaade shaamic'c'iyaa mayza. 15 Unttunttu taw k'eesetetsan ootsanaadan, unttunttu aawuwaa okkeeddawaadan, unttunttakka okka. Unttunttu okkay unttunttakka unttunttu sintsa yeletaa ubbaa k'eesatuwaa ootsiyaawaa» yaageedda.

16 Muse ubbabaakka S'oossay barena azazeeddawaadan ootseedda.

17 Hewaa diraw, Gibs'eppe unttunttu keseedda laa"entsa laytsan, koyro aginaw koyro gallassan S'oossaa Dunkkaanii tokeetteedda. 18 Muse S'oossaa Dunkkaaniyaa essiyaa wode, saas'inetuwaa unttunttu sa'aan sa'aan wotseedda; s'agaagetuwaanne tuussaa aatseedda; shikaalatuwaakka gelisseedda. 19 Hewaappe guyye Muse Med'inaa Goday azazeeddawaadan, ha esseeddawaa bollan dunkkaaniyaa d'ogeedda; he essuwaa bollan kamuwaa kammeedda.

20 Yaatiide tammu azazatuu s'aafetteedda markkatetsaa k'aalaa afiide, Taabootaa giddon wotseedda; tookkiyaa kasuwaa Taabootan aatseedda; atto giyaa sa'aa k'um"iyaa Taabootaa bolla wotseedda. 21 Hewaappe guyyiyaan Taabootaa S'oossaa Dunkkaaniyaa gelisseedda; gentsiyaa gaaridduwaa sottiide, Med'inaa Goday azazeeddawaadan K'aalaa c'aak'uwaa Taabootaa kammeedda.

22 Med'inaa Goday Musa azazeeddawaadan, Muse s'arp'p'eezaa Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaan gelissiide, gaariduwaappe karenna huup'issa baggana wotseedda. 23 Aa bolla Med'inaa Godaa sintsan wotsiyaa geeshsha ukitsaa giigisseedda.

24 Med'inaa Goday Musa azazeeddawaadan, s'omppiyaa wotsiyaa ballaa S'oossaa Dunkkaaniyaa giddo gelissiide, s'arp'p'eezaa hefintsana, S'oossaa Dunkkaaniyaw gedissa baggana wotseedda; 25 k'ay s'omppetuwaa Med'inaa Godaa sintsan oytseedda.

26 Med'inaa Goday azazeeddawaadan, is'aanaa c'uwayiyaa work'k'aa saas'iniyaa S'oossaa Dunkkaaniyaa giddon gaaridduwaa sintsa baggana wotseedda; 27 Aa bolla sawiyaa is'aanaa c'uwayeedda. 28 Hewaappe guyyiyaan S'oossaa Dunkkaaniyaa penggiyaan gaaridduwaa sotteedda.

29 S'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aa S'oossaa Dunkkaaniyaa geliyaa penggiyaa miyiyaan wotseedda; Aa bolla s'uuggiyaa yarshshuwaanne katsaa yarshshuwaa Med'inaa Goday azazeeddawaadan yarshsheedda.

30 S'oossay Musa azazeeddawaadan, meechchaa keriyaa S'oossaa Dunkkaaniyaappenne yarshshiyaa sa'aappe gidduwaan wotseedda. Yaatiide meec'ettanaw haatsaa an tigeedda. 31 Muse, Aaroonenne Aa naanay barenttu kushiyaanne gediyaa an meec'ettiino. 32 Med'inaa Goday Musa azazeeddawaadan, unttunttu S'oossaa Dunkkaaniyaa geleedda wode woy yarshshiyaa sa'aakko shiik'eedda wode awudenne meec'ettiino.

33 S'oossaa Dunkkaaniyaanne yarshshiyaa sa'aa yuushshi aatsiide dabaabaa keseedda; he dabaabaa penggiyaan gaaridduwaa sotteedda. Hewaadan ootsiidde, Muse oosuwaa poleedda.

S'oossaa Bonchchuu S'oossaa
Dunkkaaniyaa Kumeedda

(Pay. 9:15-23)

34 Hewaappe guyyiyaan shaarii S'oossaa Dunkkaaniyaa kammeedda; Med'inaa Godaa bonchchuukka Aa kumeedda.* 35 Shaarii S'oossaa Dunkkaaniyaa bolla utteedda dirawunne Med'inaa Godaa bonchchu Aa giddon kumeedda diraw, Muse Aa giddo gelanaw danddayibeenna.

36 Israa'eelatuu barenttu ogiyaa ubbaan, he shaarii S'oossaa Dunkkaaniyaappe denddiyaa wode awudenne Aa kaalliide hametaa doomino. 37 Shin he shaarii denddana d'ayooppe, I denddiyaa gallassay gakkanaw unttunttukka k'aas's'ikkino. 38 Unttunttu ogiyaa ubbaan Med'inaa Godaa shaarii Israa'eeliyaa Asay ubbay be'ishin, gallassi gallassi S'oossaa Dunkkaaniyaa kameenne k'amma k'amma k'ay tamay he shaariyaa giddon ees's'ee.

* 1:1 Dom. 46:8-27

* 1:7 Kit. 7:17

* 1:8 Kit. 7:18

* 1:10 Kit. 7:19

* 1:22 Kit. 7:19

* 2:10 Kit. 7:21

* 2:11 Ibr. 11:24

* 2:11 Kit. 7:23-28

* 2:15 Kit. 7:29; Ibr. 11:27

* 2:18 Yootoore Muse bolluwaa; Aw hara suntsay Ra'u'eela.

* 2:24 Dom. 15:13-14

† 2:25 Unttunttu diraw k'oppeedda: Itti beni biletsay unttunttoo barena k'onc'c'iseedda yaagee.

* 3:2 Kit. 7:30-34

* 3:13 Kes. 6:2-3

* 3:14 Sas'. 1:4, 8

* 3:21 Kes. 12:35-36

* 4:23 Kes. 12:29

* 4:25 Gediyaa: Hawaa guussay «Aa attuntsaa bochchaaddu» guusaa.

* 6:2 Dom. 17:1; 28:3; 35:11; Kes. 3:13-15

* 6:16 Pay. 3:17-20; 26:57-58; 1 Od. 6:16-19

* 7:3 Kit. 7:36

* 7:17 Sas'. 16:4

* 8:19 Luk'. 11:20

* 9:10 Sas'. 16:2

* 9:16 Rom. 9:17

* 9:24 Sas'. 8:7; 16:21

* 10:14 Sas'. 9:2-3

* 10:22 Maz. 105:28; Sas'. 16:10

* 12:1 Wog. 23:5; Pay. 9:1-5; 28:16; Zar. 16:1-2

* 12:14 Kes. 23:15; 34:18; Wog. 23:6-8; Pay. 28:17-25; Zar. 16:3-8

* 12:15 Bohetto: Giyaawe hayk'k'uwaakka bessee.

* 12:23 Ibr. 11:28

* 12:29 Kes. 4:22-31

* 12:35 Kes. 3:21-22

* 12:40 Dom. 15:13; Gal. 3:17

* 12:46 Pay. 9:12; Yoh. 19:36

* 13:2 Pay. 3:13; Luk'. 2:23

* 13:12 Kes. 34:19-20; Luk'. 2:23

* 13:19 Dom. 50:25; Iya. 24:32

* 14:22 1 K'or. 10:1-2; Ibr. 11:29

* 15:1 Sas'. 15:3

* 15:2 Maz. 118:14; Isa. 12:2

* 15:23 Maaraa: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan «C'amuwaa» giyaawaa.

* 16:4 Yoh. 6:31

* 16:15 1 K'or. 10:3

* 16:18 2 K'or. 8:15

* 16:23 Kes. 20:8-11

* 16:31 Mannaa: Ha k'aalaa biletsay Ibraaweetsuwaan «Hawe ayee» giyaawaa.

* 16:33 Ibr. 9:4

* 16:35 Iya. 5:12

* 17:14 Zar. 25:17-19; 1 Sam. 15:2-9

* 18:2-3 Gershshooma: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaa k'aalaan «Betiyaa» giyaawaa.

* 18:2-3 Kes. 2:21-22

† 18:4 El"aazara: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaa k'aalaan «S'oossay taana maaddee» giyaawaa.

* 19:5 Zar. 4:20; 7:6; 14:2; 26:18; Tit. 2:14

* 19:5 1 P'es'. 2:9

* 19:6 Sas'. 1:6; 5:10

* 19:12 Ibr. 12:18-20

* 19:16 Sas'. 4:5

* 19:16 Zar. 4:11-12

* 20:4 Kes. 34:17; Wog. 19:4; 26:1; Zar. 4:15-18; 27:15

* 20:5 Kes. 34:6-7; Pay. 14:18; Zar. 7:9-10

* 20:7 Wog. 19:12

* 20:8 Kes. 16:23-30; 31:12-14

* 20:9 Kes. 23:12; 31:15; 34:21; 35:2; Wog. 23:3

* 20:11 Dom. 2:1-3; Kes. 31:17

* 20:12 Zar. 27:16; Mat. 15:4; 19:19; Mar. 7:10; 10:19; Luk'. 18:20; Efe. 6:2, 3

* 20:13 Dom. 9:6; Wog. 24:17; Mat. 5:21; 19:18; Mar. 10:19; Luk'. 18:20; Rom. 13:9; Yak'. 2:11

* 20:14 Dom. 9:6; Wog. 24:17; Mat. 5:21; 19:18; Mar. 10:19; Luk'. 18:20; Rom. 13:9; Yak'. 2:11

* 20:15 Wog. 19; 11; Mat. 19:18; Mar. 10:19; Luk'. 18:20; Rom. 13:9

* 20:16 Kes. 23:1; Mat. 19:18; Mar. 10:19; Luk'. 18:20

* 20:17 Rom. 7:7; 13:9

* 20:18 Ibr. 12:18-19

* 20:25 Zar. 27:5-7; Iya. 8:31

* 21:2 Wog. 25:39-46

* 21:12 Wog. 24:17

* 21:13 Pay. 35:10-34; Zar. 19:1-13; Iya. 20:1-9

* 21:16 Zar. 24:7

* 21:17 Wog. 20:9; Mat. 15:4; Mar. 7:10

* 21:25 Wog. 24:19-20; Zar. 19:21; Mat. 5:38

* 22:16 Zar. 22:28-29

* 22:18 Zar. 18:10, 11

* 22:19 Wog. 22:19; 20:15-16; Zar. 27:21

* 22:20 Zar. 17:2-7

* 22:21 Kes. 23:9; Wog. 19:33-34; Zar. 24:17-18; 27:19

* 22:25 Wog. 25:35-38; Zar. 15:7-11; 23:19-20

* 22:26 Zar. 24:10-13

* 22:28 Kit. 23:5

* 22:31 Wog. 17:15

* 23:1 Kes. 20:16; Wog. 19:11-12; Zar. 5:20

* 23:3 Wog. 19:15

* 23:4 Zar. 22:1-4

* 23:6 Wog. 19:15; Zar. 16:19

* 23:9 Kes. 22:21; Wog. 19:33-34; Zar. 24:17-18; 27:19

* 23:10 Wog. 25:1-7

* 23:12 Kes. 20:9-11; 31:15; 34:21; 35:2; Wog. 23:3; Zar. 5:13-14

* 23:15 Kes. 12:14-20; Wog. 23:6-8; Pay. 28:17-25

* 23:16 Wog. 23:15-21, 39-43; Pay. 28:26-31

* 23:19 Kes. 34:26; Zar. 14:21; 26:2

* 24:8 Mat. 26:28; Mar. 14:24; Luk'. 22:20; 1 K'or. 11:25; Ibr. 9:19-20; 10:29

* 24:18 Zar. 9:9

* 25:17 Ibr. 9:5

* 25:30 Wog. 24:5-8

* 25:40 Kit. 7:44; Ibr. 8:5

* 26:33 Ibr. 6:19; 9:3-5

* 28:30 Pay. 27:21; Zar. 33:8; Izr. 2:63; Nah. 7:65

* 29:18 Efe. 5:2; Pil. 4:18

* 30:13 Kes. 38:25-26; Mat. 17:24

* 30:18 Kes. 38:8

* 30:22 Kes. 37:29

* 31:15 Kes. 20:8-11; 23:12; 34:21; 35:2; Wog. 23:3; Zar. 5:12-14

* 31:17 Kes. 20:11

* 32:1 Kit. 7:40

* 32:4 1 Kat. 12:28; Kit. 7:41

* 32:6 1 K'or. 10:7

* 32:11 Pay. 14:13-19

* 32:13 Dom. 22:16-17; 17:8

* 32:32 Maz. 69:28; Sas'. 3:5

* 33:1 Dom. 12:7; 26:3; 28:13

* 33:19 Rom. 9:15

* 34:6 Kes. 20:5-6; Pay. 14:18; Zar. 5:9-10; 7:9-10

* 34:13 Zar. 16:21

* 34:17 Kes. 20:4; Wog. 19:4; Zar. 5:8; 27:15

* 34:18 Kes. 12:14-20; Wog. 23:6-8; Pay. 28:16-25

* 34:19 Kes. 13:2

* 34:20 Kes. 13:13

* 34:21 Kes. 20:9-10; 23:12; 31:15; 35:2; Wog. 23:3; Zar. 5:13-14

* 34:22 Wog. 23:15-21; Pay. 28:26-31

* 34:25 Kes. 12:10

* 34:26 Zar. 24:21; 26:2

* 34:29 2 K'or. 3:7-16

* 35:2 Kes. 20:8-11; 23:12; 31:15; 34:21; Wog. 23:3; Zar. 5:12-14

* 37:29 Kes. 30:22-38

* 38:25 Kes. 30:11-16

* 38:26 Mat. 17:24

* 40:34 1 Kat. 8:10-11; Isa. 6:4; Hiz. 43:4-5; Sas'. 15:8

Wogaa

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

Wogaa Mas'aafaa

Geluwaa

«Wogaa Mas'aafay» beni Israa'eeliyaa gadiyaan de'iyaa goynaa wogaanne ammanuwaa timirttiyaan Asay ak'iyaa maaratuwaa odee. Hewaadankka k'ay ha wogatuwaanne ha maaratuwaa oosuwaan peeshshiyaa aawotetsay de'iyaa k'eesetuwaabaa odee.

Mas'aafaw huup'e k'ofay S'oossaa geeshshatetsaa odiyaawaa. K'aykka S'oossaw yarshshuwaa ayusaan S'oossaanna de'iyaa ittipetetsaa naagiide, S'oossawunne unttunttoo de'iyaa C'aak'uwaanna oyk'k'eteedda biletsay de'iyaa wogaa immowaa bessee. Gujjiidekka S'oossaa Asay ha geeshsha gideedda Israa'eeliyaa S'oossaanna unttunttoo mata gakketsay de'ana mala, unttunttu waaniide aw goynnanaw bessintto odee.

Mas'aafaa giddon daro eretteedda azazuu, Yesuusi laa'entso wolk'k'aama azazuwaa giide suntseedda azazuwaa. Hewenne shemppuwaa 19 payduwaa 18 beettiyaawaa; ikka, «Asaa ubbaa ne huup'iyaadan dosa» yaagiyaawaa.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Imotaanne yarshshuwaa 1:1—7:38

Aaroonenne Aa naanatuu K'eese Gidiyiyaa wogaanne Unttunttu Oosuwaa 8:1—10:20

Geeyiyaa wogaan Geeshsha gidiyaawaanne gidenawaa shaakussaa 11:1—15:33

Nagaray Atto Geetettiyaa Gallassaa 16:1-34

De'uwaa Geeshshatetsaanne goynnuwaa wogaa 17:1—27:34

Imotaanne Yarshshuwaa

1

(1:1—7:38)

S'uuggiyaa Yarshshuwaa

1 Med'inaa Godaanna Gakkettiyaa Dunkkaaniyaa giddoppe Med'inaa Goday Musa s'eesiide, hawaadan yaagiide haasayeedda; 2 «Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaagaade oda; ‹Hintteppe ooninne Med'inaa Godaw yarshshuwaa shiishshiyaa wode, he bare shiishshiyaa yarshshuwaa bare mehiyaappe woy bare dorssaa woy deeshshaa wudiyaappe aho. 3 He yarshshuu mehiyaa wudiyaappe s'uuggiyaa yarshshuwaa gidooppe, attumawaa gidiide, tilla bollaanna de'iyaawaa gido. Med'inaa Goday akkana mala, I he yarshshuwaa Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa geliyaa penggiyaan yarshsho. 4 Yarshshuwaa shiishshiyaa bitanii s'uugiide yarshshanaw aheedda bare mehiyaa huup'iyaan bare kushiyaa wotso. Hewe Aa nagaraa atto gaanaw S'oossay akkeedda yarshshuwaa gidanawaa. 5 I korumaa Med'inaa Godaa sintsan shukkina; Aaroona naanay k'eesatuu he suutsaa ahiide, Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa geliyaa penggiyaan de'iyaa yarshshiyaa sa'aa miyyiyaa ubbaan gussino. 6 Hewaappe guyyiyaan, I s'uuggiyaa yarshshoo mehiyaa galbbaa k'aaro; ashuwaa Aa k'ommuwaan k'ommuwaan kesso. 7 K'eesiyaa Aaroona naanay yarshshiyaa sa'aa bollan tamaa eetsiide, mitsaa wotsino. 8 Hewaappe guyyiyaan, Aaroona naanay k'eesatuu he keseedda ashuwaa huup'iyaanne mod'd'uwaa gujjiide, yarshshiyaa sa'aa bollan taman de'iyaa mitsaa bollan maariide wotsino. 9 Shin he bitanii k'antsaa ashuwaanne gedetuwaa haatsaan meec'c'o. Yaatiide k'eesii hewaa ubbaakka ahiide, yarshshiyaa sa'aa bolla s'uuggo; hewe Med'inaa Godaw taman s'uuggiyaa, sawuwaa toshukku giyaa yarshshuwaa gidanawaa.

10 « ‹S'uuggiyaa yarshshoo I immiyaa imuu dorssaa wudiyaappe woy deeshshaa wudiyaappe akettiyaawaa gidooppe, attumawaa gidiide, tilla bollana de'iyaawaa gido. 11 He mehiyaa yarshshiyaa sa'aappe huup'issa baggana Med'inaa Godaa sintsan shukko. Aaroona naanay k'eesatuu Aa suutsaa akkiide, yarshshiyaa sa'aa miyyiyaa ubbaa bollan gussino. 12 Hewaappe guyyiyaan, he bitanii Aa k'ommuwaan k'ommuwaan keseedda ashuwaa ubbaa k'eesii akkiide, huup'iyaanne mod'd'uwaa gujjiide, yarshshiyaa sa'aa bollan taman de'iyaa mitsaa bollan wotso. 13 Shin k'antsaa ashuwaanne gedetuwaa haatsaan meec'c'o; yaatiide k'eesii hewaa ubbaa ahiide yarshshiyaa sa'aa bollan s'uuggo; hewe Med'inaa Godaw taman s'uuggiyaa, sawuwaa toshukku giyaa yarshshuwaa gidanawaa.

14 « ‹Med'inaa Godaw yarshshiyaa s'uuggiyaa yarshshuu kafuwaa gidooppe, harap'p'iyaa maraa, woy dogommuwaa aho. 15 K'eesii hewaa akkiide, k'ood'iyaa mirk'k'o; yaatiide yarshshiyaa sa'aa bollan de'iyaa taman s'uuggo. Aa suutsay yarshshiyaa sa'aa bollappe miyyiyaanna duge goggi c'inggo; 16 ulo gidduwaa baalletuwaana kessiide, yarshshiyaa sa'aappe away doliyaa baggana, bidintsaa k'oliyaa sa'aan olo. 17 I he kafuwaa k'efetuwaa oyk'k'iide p'alk'k'o, shin ubbaanna daakkoppo. Hewaappe guyyiyaan, k'eesii yarshshiyaa sa'aa bollan de'iyaa taman wotsiide s'uuggo; hewe Med'inaa Godaw taman s'uuggiyaa, sawuwaa toshukku giyaa yarshshuwaa gidanawaa.

2

Katsaa Yarshshuwaa

1 « ‹Ooninne katsaa yarshshuwaa Med'inaa Godaw shiishshiyaa wode, he yarshshuu liik'o d'iiliyaa gido; Aa bolla wogaraa zayitiyaanne is'aanaa gujjo. 2 Hewaa I Aaroona naanatuwaakko k'eesatuwaakko aho; k'eesatuu he liik'o d'iiliyaappenne zayitiyaappe itti kushiyaa kuntsi akkiide, is'aanaa ubbaanna akki, hassayissiyaawaa ootsiide, yarshshiyaa sa'aa bolla taman s'uuggo. Hewe Med'inaa Godaw taman s'uuggiyaa, sawuwaa toshukku giyaa yarshshuwaa gidanawaa. 3 Katsaa yarshshuwaappe atteedawe Aaroonassanne Aa naanatuwaassa. Hewe Med'inaa Godaw taman s'uugettiyaa geeshsha yarshshuwaa ubbaappe ittuwaa gideedda geeshsha yarshshuwaa.

4 « ‹Yarshshoo shiishshiyaa ukitsay c'ooc'iyaan ka"eeddawaa gidooppe, zayitiyaan munak'k'eedda liik'o d'iiliyaappe uuketteedda irshshuu yegettibeenna komppo, woy zayitiyaan oketteedda, irshshuu yegettibeenna lee"o ukitsaa gido.

5 « ‹Yarshshoo shiishshiyaa ukitsay bashiyaan uuketteeddawaa gidooppe, zayitiyaan munak'k'eedda, irshshuu bayna, liik'o d'iiliyaappe giigeeddawaa gido. 6 Aa mentsiide Aa bolla zayitiyaa tigo; hewaa katsaa yarshshuwaa ootsiide shiishsho.

7 « ‹Ne yarshshoo shiishshiyaa katsaa yarshshuu disttiyaan ka"eeddawaa gidooppe, zayitiyaan munak'k'eedda liik'o d'iiliyaappe ka"eeddawaa gido. 8 Hawaadan giigisseedda katsaa yarshshuwaa Med'inaa Godaw aha; k'eesiyaw imma. K'eesii hewaa akkiide yarshshiyaa sa'aa shiishsho. 9 K'eesii he katsaa yarshshuwaappe akkiide, hassayissiyaawaa ootsiide, yarshshiyaa sa'aa bollan s'uuggiyaa yarshshuwaadan taman s'uuggo; hewe Med'inaa Godaw taman s'uuggiyaa, sawuwaa toshukku giyaa yarshshuwaa gidanawaa. 10 Katsaa yarshshuwaappe atteedawe Aaroonessanne Aa naanatuwaassa. Hewe Med'inaa Godaw taman s'uuggeedda, geeshsha yarshshuwaa ubbaappe ittuwaa gideedda geeshsha yarshshuwaa.

11 « ‹S'oossaw hintte ahiyaa ay katsaa yarshshuunne irshshuwaana de'iyaawaa gidoppo; ayaw gooppe neeni irshshuwaa woy eessaa ililuwaa S'oossaw taman s'uuggaade yarshshanaw koshshenna. 12 Hintte laytsan laytsan c'akettiyaa katsaappe s'eeraa kessiide, S'oossaw ahanaw danddayiita; shin hewaa sawuwaa toshukku giyaa yarshshuwaa ootsiide, S'oossaw yarshshiyaa sa'aa bollan s'uugettenna. 13 Neeni shiishshiyaa katsaa yarshshuwaa ubbaan mas'iniyaa yegga; ayaw gooppe, ne S'oossaa k'aalaa c'aak'uwaa mas'iniyaa aggoppa. Hewaa diraw ne katsaa yarshshuwaa ubbaa mas'iniyaan mal"etsa. 14 Neeni koyiro katsaappe s'eeraa kessaade Med'inaa Godaw ahiyaa wode, he katsay s'iis's'etiide hars's'eteedda tisha katsaa gidanaw koshshee. 15 Aa bolla zayitiyaa tiga; is'aanaakka aan wotsa; hewe katsaa yarshshuwaa. 16 K'eesii he zayitii tigetteedda hars's'eteedda katsaappe shakkuwaa akkiide, is'aanaa ubbaannakka hassayissiyaawaa ootsiide taman Med'inaa Godaw s'uuggo.

3

Ittippetetsaa Yarshshuwaa

1 « ‹Itti Asay ittippetetsaa yarshshoo bare wudiyaappe mac'c'awaa gidina attumawaa gidina itti mehiyaa shiishshiyaa wode, he mehii tilla bollaanna de'iyaawaa Med'inaa Godaa sintsan shiishsho. 2 Yarshshanaw aheedda mehiyaa huup'iyaan bare kushiyaa wotsiide, S'oossaa Dunkkaaniyaa penggiyaan shukko. Hewaappe guyyiyaan, k'eesatuu Aaroona naanay suutsaa yarshshiyaa sa'aa miyyiyaa ubbaa bollan gusso. 3 Ittippetetsaa yarshshuwaappe taman s'uuggiyaa yarshshuwaa ootsiide Med'inaa Godaw shiishsho; hewekka k'antsaa ashuwaa mayyeedda handdaa ubbaynne aanana gatsiyaa handday, 4 laa"u kilahotuwaa, unttunttu bolla de'iyaa handdaa, gaylliyaa matan de'iyaa handdaanne tiriyaa s'eeraa bolla de'iyaa handdaa kilahotuwaana gatsiide akkee. 5 Aaroona attuma naanay hewaa hara s'uuggiyaa yarshshuwaanna yarshshiyaa sa'aa bolla de'iyaa mitsaa bolla wotsiide s'uuggino; hewe Med'inaa Godaw taman s'uuggiyaa, sawuwaa toshukku giyaa yarshshuwaa gidanawaa.

6 « ‹Med'inaa Godaw ittippetetsaa yarshshuwaa shiishshiyaa uray dorssaa gidina deeshshaa, mac'c'awaa gidina attumawaa tilla bollaanna de'iyaawaa shiishsho. 7 Itti uray dorssaa maraa yarshshiyaawaa gidooppe, Med'inaa Godaa sintsan shiishsho; 8 bare kushiyaa Aa huup'iyaan wotsiide, Dunkkaaniyaa sintsan shukko. Hewaappe guyyiyaan, Aaroona attuma naanay suutsaa oyk'k'iide, yarshshiyaa sa'aa miyyiyaa ubbaa bollan gussino. 9 Ittippetetsaa yarshshuwaappe taman s'uuggiyaa yarshshuwaa ootsiide, Med'inaa Godaw shiishsho; hewekka, ziizziyaappe k'ans's'eedda nasiyaa, ulo giddo ashuwaa mayyeedda mood'iyaanne hawantta gatsi oytsiyaa mood'iyaa ubbaa, 10 laa"u kilahotuwaa, unttunttu bolla de'iyaa handdaanne gaylliyaa matan de'iyaa mood'iyaa, tiriyaa s'eeraa bolla de'iyaa mood'iyaa kilahotuwaana gatsiide akkee. 11 K'eesii he k'umaa yarshshuwaa Med'inaa Godaw taman s'uuggiyaa yarshshiyaa sa'aa bolla wotsiide s'uuggo.

12 « ‹Aa yarshshuu deeshshaa gidooppe, I hewaa Med'inaa Godaa sintsan shiishsho. 13 Yaatiide Aa huup'iyaan bare kushiyaa wotsiide, S'oossaa Dunkkaaniyaa sintsan shukko. Hewaappe guyyiyaan, Aaroona attuma naanay suutsaa oyk'k'iide, yarshshiyaa sa'aa yuushshuwaan ubbaan gussiino. 14 I he yarshshiyaawaappe akkiide, taman s'uuggiyaa yarshshuwaa ootsiide Med'inaa Godaw shiishsho; hewekka k'antsaa ashuwaa mayyeedda handdaa ubbaanne he handdaa gatsi oytsiyaa hara handdaa, 15 laa"u kilahotuwaa, unttunttu bolla de'iyaa handdaanne gaylliyaa matan de'iyaa mood'iyaanne tiriyaa s'eeraa bolla de'iyaa mood'iyaa kilahotuwaana gatsiide akkee. 16 K'eesii he k'umaa taman s'uuggiyaa, sawuwaa toshukku giyaa yarshshuwaa ootsiide yarshshiyaa sa'aa bolla s'uuggo. Handdaa ubbay Med'inaa Godaassa.

17 « ‹Handdaanne suutsaa hintte de'iyaa sa'aan hak'aninne mooppite. Hawe hinttenttoonne hintte yeletaw med'inaw naagettiyaa wogaa› yaagaade oda» yaageedda.

4

K'oppennaan Ootseedda Nagaraa Yarshshuwaa

1 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 2 «Neeni Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaagaade oda; ‹Ooninne k'oppennaan nagaraa ootsooppenne, Med'inaa Godaa azazotuwaappe ittuwaa hak'awaanne mentsooppe, hawaappe kaalliide de'iyaa wogaa naago.

3 « ‹K'eesiyaa kaappuu nagaraa ootsooppenne he nagaray asaa bayzzanchcha kessiyaawaa gidooppe, I bare ootseedda nagaraa diraw, tilla bollaanna de'iyaa korumaa Med'inaa Godaw nagaraa yarshshuwaa ootsiide aho. 4 He korumaa Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa pengge aatsiide, korumaa huup'iyaan bare kushiyaa wotsiide, Med'inaa Godaa sintsan shukko. 5 K'eesiyaa kaappuu korumaa suutsaappe amareedawaa akkiide, Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa afo. 6 Bare kushiyaa birad'd'iyaa suutsan tushi tushi kessiide, Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa gaaridduwaa sintsan Med'inaa Godaa sintsan laappu gede dukko. 7 Hewaappe guyyiyaan, K'eesiyaa kaappuu amareeda suutsaa akkiide, Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa giddon Med'inaa Godaa sintsan sawiyaa is'aanaa c'uwissiyaa saas'iniyaa bolla de'iyaa kac'etuwaa bolla s'okisso. Atteeda suutsaa k'ay S'oossaa Dunkkaaniyaa geliyaa sa'aa baggana de'iyaa s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aappe garssa baggana de'iyaa sa'aan gusso. 8 Nagaraa yarshshoo shuketteedda ha korumaa mod'd'uwaa ubbaa, k'antsaa ashuwaa mayyeedda handdaanne unttuntta gatsi oytsiyaa mod'd'uwaa, 9 laa"u kilahotuwaa, unttuntta mayyeedda handdaanne gaylliyaa matan de'iyaa mood'iyaanne tiriyaa s'eeraa bolla de'iyaa mood'iyaa kilahotuwaana ittippe kessiide akko. 10 Ittippetetsaa yarshshoo shuketteedda korumaappe akkeedda mod'd'uwaadan akko. K'eesiyaa kaappuu s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aa bollan s'uuggo. 11 Shin korumaa galbbaa, Aa ashuwaa ubbaa, Aa huup'iyaanne, Aa gedetuwaa, k'antsaa ashuwaa, toc'iyaa, 12 korumaa ashuwaappe atteedawaa ubbaa dunkkaaneedda sa'aappe kare kessiide; bidintsaa k'oliyaa wogaadan geeshsha gideedda sa'aa afo; yan mitsaa taman s'uuggo.

13 « ‹Israa'eeliyaa maabaray ubbay k'oppennaan nagaraa ootsooppenne, Med'inaa Godaa azazotuwaappe ittuwaa hak'awaanne mentsooppe, unttunttu bayzzanchcha gidiide paydetana. 14 Unttunttu ootseedda nagaray erettiyaa wode, nagaraa yarshshoo haniyaa korumaa S'oossaa Dunkkaaniyaa sintsa ahino. 15 He maabaraa c'imatuu Med'inaa Godaa sintsan barenttu kushiyaa korumaa huup'iyaa bollan wotsiide, he korumaa Med'inaa Godaa sintsan shukkino. 16 Hewaappe guyyiyaan, k'eesiyaa kaappuu korumaa suutsaappe guutsaa akkiide, S'oossaa Dunkkaaniyaa giddo gelo; 17 I bare kushiyaa birad'd'iyaa suutsan tushi tushi kessiide, gaaridduwaa sintsa baggana Med'inaa Godaa sintsan laappu gede dukko. 18 K'ay amareeda suutsaa akkiide, Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa giddon sintsan is'aanaa c'uwissiyaa saas'iniyaa bolla de'iyaa kac'etuwaa bolla s'okisso. Atteeda suutsaa k'ay Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa geliyaasaa baggana de'iyaa s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aappe garssa baggana de'iyaa sa'aan gusso. 19 Mod'd'uwaa ubbaa akkiide, yarshshiyaa sa'aa bollan s'uuggo. 20 Nagaraa yarshshoo shuketteedda korumaa ootseeddawaadan ha korumaakka ootso. Hewaadan ootsiide, k'eesii nagaraa atto giissiyaa wogaa polana; asaykka nagaraappe maarettanawaa. 21 Hewaappe guyyiyaan, korumaa dunkkaaneedda sa'aappe kare kessiide, kase korumaa s'uuggeeddawaadan aakka s'uuggo; hawe maabaraa nagaraw yarshshiyaa yarshshuwaa.

22 « ‹Asaa kaaletsiyaa suntsatuwaappe ittuu k'oppennaan nagaraa ootsooppenne Med'inaa Goday Aa S'oossay Aa azazeedda azazuwaappe ittuwaa hak'awaanne mentsooppe, he uray bayzzanchcha. 23 I bare ootseedda nagaraa ereeddawaappe guyyiyaan, tilla bollaanna de'iyaa itti deeshshaa orggiyaa aho. 24 He deeshshaa orggiyaa huup'iyaan bare kushiyaa wotsiide s'uuggiyaa yarshshuu Med'inaa Godaa sintsan shukettiyaa sa'aan shukko; hewe nagaraa yarshshuwaa. 25 K'eesiyaa kaappuu nagaraa yarshshuwaa suutsaa giddo bare kushiyaa birad'd'iyaa tushi tushi kessiide, s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aa bolla de'iyaa kac'etuwaa bolla s'okisso; atteeda suutsaa k'ay s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aappe garssa baggana de'iyaa sa'aan gusso. 26 Mod'd'uwaa ubbaa ittippetetsaa yarshshuwaa mod'd'uwaa yarshshiyaawaadan yarshshiyaa sa'aa bollan yarshsho. Hawaadan ootsiide, k'eesii bitaniyaa nagaraa atto giissee; bitaniikka bare nagaraappe maarettanawaa.

27 « ‹He maabaraa asaappe ittuu k'oppennaan nagaraa ootsooppenne Med'inaa Godaa azazuwaappe ittuwaa hak'awaanne mentsooppe, he uray bayzzanchcha gidiide paydettee.* 28 I bare ootseedda nagaray aw eretteeddawaappe guyyiyaan, tilla bollaanna de'iyaa mac'c'a deeshshatto bare nagaraw aho. 29 Bare kushiyaa nagaraa yarshshuwaa ootsiide shukkiyaa deeshshatti huup'iyaan wotso; yaatiide s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aan nagaraa yarshshuwaa ootsiide shukko. 30 Hewaappe guyyiyaan, k'eesiyaa kaappuu he deeshshatti suutsaappe bare kushiyaa birad'd'iyaan akkiide, s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aa bolla de'iyaa kac'etuwaa bolla s'okisso; atteeda suutsaa ubbaa yarshshiyaa sa'aappe garssa baggana de'iyaa sa'aan gusso. 31 Mod'd'uwaa ubbaa ittippetetsaa yarshshoo shukkeedda mehiyaappe kessiyaawaadan, he deeshshatti mod'd'uwaakka k'oriide kessi akkiide, yarshshiyaa sa'aa bolla wotsiide, Med'inaa Godaw sawuwaa toshukku giyaa yarshshuwaa gidana mala s'uuggo. Hewaadan ootsiide, k'eesii he bitaniyaa nagaraa atto giissee; bitaniikka bare nagaraappe maarettee.

32 « ‹He bitanii bare nagaraa yarshshoo dorssaa shiishshanaw koyooppe, tilla bollaanna de'iyaa mac'c'awunno aho. 33 I bare kushiyaa he dorssatti huup'iyaan wotsiide s'uuggiyaa yarshshoo shukkiyaa mehii shukettiyaa sa'aan izo shukko. 34 Hewaappe guyyiyaan, k'eesii nagaraa yarshshuwaa gideedda he dorssatti suutsan bare birad'd'iyaa tushi tushi kessiide, s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aa bolla de'iyaa kac'etuwaa bolla s'okisso; atteeda suutsaa k'ay yarshshiyaa sa'aappe garssa baggana de'iyaa sa'aan gusso. 35 Ittippetetsaa yarshshoo shuketteedda mod'd'uwaa k'aariide kessiyaawaadan, he dorssatti mod'd'uwaakka k'aariide kesso. Yaatiide, yarshshiyaa sa'aa bolla Med'inaa Godaw taman s'uuggiyaa yarshshuwaa bolla wotsiide s'uuggo. Hawaadan ootsiide, k'eesii he bitaniyaa nagaraa atto giissee. Bitaniikka bare nagaraappe maarettanawaa.

5

Nagaraa Yarshshuu Shiik'iyaa Gaasuwaa

1 « ‹Ay asaynne markkaw s'eesettiide bare be'eeddawaa woy bare ereeddawaa gutaran markkattennaan is's'ooppe, hewe aw nagaraa; hewaa diraw I bare nagaraan ooshettee.

2 « ‹K'ay ay asaynne erennan de'iidde tunabaa, do'aa bakkutaa woy mehiyaa bakkutaa woy sa'aanna gooshettiyaa do'atuwaa bakkutaa bochchooppe, tuna gidiyaawaa I ereedda wodiyaappe doommiide bayzzanchcha gideedda.

3 « ‹K'aykka ay asaynne erennan de'iidde, asaa bollappe goggiyaa tunissiyaabaa ayaa gidinakka bochchooppe, hewe tuna gidiyaawaa I ereedda wodiyaappe doommiide bayzzanchcha gideedda.

4 « ‹Woy k'ay ay asaynne iitabaa gidina lo"obaa ootsanaw ellekka c'aak'k'ooppenne bare c'aak'k'eeddawaakka I akeekenan d'ayooppe, I akeekeedda wodiyaappe doomiide bayzzanchcha gideedda.

5 « ‹Ay asaynne ha odetteedda bayzzatuwaappe ittuwaa ootseeddawaa gidooppe, bare ootseedda nagaraa paas'o. 6 I bare ootseedda nagaraa diraw Med'inaa Godaw bare wudiyaa giddoppe mac'c'a dorssaa woy mac'c'a deeshshaa nagaraa yarshshuwaa ootsiide shiishsho. K'eesii akkiide, he bitaniyaa nagaraa atto giissanawaa.

7 « ‹Asay bare ootseedda nagaraw yarshshanaw, dorssaa woy deeshshaa shamanaw aw shaluu gidana d'ayooppe, laa"u harap'p'etuwaa, woy laa"u dogomattuwaa, ittuwaa nagaraa yarshshuwaa ootsiide, k'ay ittuwaa s'uuggiyaa yarshshuwaa ootsiide Med'inaa Godaw aho. 8 I unttuntta k'eesiyaw immo. K'eesii laa"u harap'p'etuwaappe ittinniw k'ood'iyaa muuc'enan c'oo mirk'k'iide, nagaraa yarshshuwaa ootsiide yarshsho. 9 Yaatiide he nagaraa yarshshuwaa suutsaappe amareedawaa akkiide, yarshshiyaa sa'aa miyyiyaan c'ac'c'afo; atteeda suutsaa yarshshiyaa sa'aappe garssa baggana gusso; hewe nagaraa yarshshuwaa. 10 Yenkko harap'p'atto k'ay higgii azaziyaawaadan, s'uuggiyaa yarshshuwaa ootsiide s'uuggo. K'eesii hewaadan ootsiide, bitanii ootseedda nagaraa atto giissanaw yarshshuwaa yarshshee; bitaniikka bare nagaraappe maarettanawaa.

11 « ‹Shin itti uraw laa"u wogga dogomattuwaa woy laa"u harap'p'etuwaa ahanaw shaluu gidana d'ayooppe, laa"u kiilo giraame liik'o d'iiliyaa bare nagaraw shiishshiyaa yarshshuwaa ootsiide aho. He d'iilii nagaraa yarshshuwaa gidiyaa diraw, wogaraa zayitii woy is'aanay aan gujettoppo. 12 I hewaa ahiide k'eesiyaw immo; k'eesii he d'iiliyaappe itti kushiyaa kuntsi akkiide, Med'inaa Godaw shiishshiyaa hara yarshshuwaa bolla wotsiide, hassayissiyaawaa ootsiide yarshshiyaasan de'iyaa taman s'uuggo; hewe nagaraa yarshshuwaa. 13 Ha geetetteeddawanttuppe hak'awaaninne gido bitanii ootseedda nagaraw k'eesii hawaadan ootsiide, bitanii ootseedda nagaraa atto giissee; bitaniikka bare nagaraappe maarettanawaa. Katsaa yarshshuwaadankka atteedawaa k'eesii akko yaagaade oda› » yaageedda.

Naak'uwaa Yarshshuwaa

14 Med'inaa Goday Musew hawaadan yaagiide odeedda; 15 «Ooninne Med'inaa Godaw geeshshi wotseedda miishshatuwaa bolla ammanettenan d'ayooppe k'ay erennan nagaraa ootsooppe, bare naak'oo bare wudiyaa giddoppe tilla bollaanna de'iyaa itti dorssaa orggiyaa Med'inaa Godaw aho. Aa gatiikka Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaan eretiyaa miizaanan wotsina eretto; hewe naak'uwaa yarshshuwaa. 16 Med'inaa Godaw dummayi wotseedda miishshatuwaa bolla I nagaraa ootseedda diraw, I he miishshatuwaa gatiyaa c'iggo; kase gatiyaa bolla s'eetuwaappe laatamu kushiyaa gujjiide k'eesiyaw immo. K'eesii he naak'uwaa yarshshoo aheedda dorssaa yarshshiide, bitaniyaa nagaraa atto giissee; bitaniikka bare naak'uwaappe maarettanawaa.

17 «Ay asaynne erennan de'iidde, Med'inaa Goday, ‹Ootsoppa› giide azazeeddawaappe ittuwaa ootsiide nagaran gelooppe, I erana d'ayooppe bayzzanchcha gidiyaa diraw, bare nagaraan ooshettee. 18 I bare wudiyaappe tilla bollaanna de'iyaa itti dorssaa orggiyaa naak'uwaa yarshshoo k'eesiyaakko aho. He dorssay naak'oo c'iggiyaa gatiyaa kessiyaawaa gido; yaatooppe k'eesii he dorssaa yarshshiide, bitaniyaa naak'uwaa atto giissee; bitaniikka bare naak'uwaappe maarettee. 19 Hewe naak'uwaa yarshshuwaa. I tumukka Med'inaa Godaa naak'k'eedda» yaageedda.

6

1 Med'inaa Goday Musew hawaadan yaageedda;* 2 «Med'inaa Goday ooninne nagaraa ootsiide bare shooruwaa worddotiide c'immooppe hawaappe kaaliide de'iyaa higgetuwaa immeedda: shooruwaa matan hadaraa wotsobaa woy oytsiide tal"eeddabaa kaadooppe, woy asaawaa bonk'k'ooppe, woy bare shooruwaa bollan sugetsaa ootsooppe, 3 woy bayeeddawaa demmiide ta be'abeykke gooppenne wordduwaan c'aak'k'ooppe, hawantta malatiyaawanttuppe ittuwaa ootsooppe, 4 I hak'awaanne gido, ootsiide, hewaan nagaranchcha gidooppe, bare bonk'k'i akkeeddawaa, woy oytsina kaddiide akkeeddawaa, woy hadaraa immeeddawaa woy, bayinna demmeeddawaa, 5 woy wordduwaan c'aak'k'i akkeeddawaa ubbaakka Aa godaw zaaro. K'ay bare naak'uwaa yarshshuwaa yarshshiyaa gallassi bare akkeeddawaa bolla s'eetuwaappe laatamu kushiyaa gujjiide Aa godaw immo. 6 K'aykka bare naak'uwaa diraw Med'inaa Godaw yarshshiyaa yarshshoo bare wudiyaa giddoppe tilla bollaanna de'iyaa itti dorssaa orggiyaa k'eesiyaakko aho. He dorssaa gatii suure k'ofetteeddawaa gido. 7 K'eesii he dorssaa Med'inaa Godaa sintsan yarshshiide, bitaniyaa naak'uwaa atto giissee; bitaniikka bare naak'uwaa ubbaappe maarettanawaa» yaageedda.

Wurssi S'uuggiyaa Yarshshuwaa

8 Med'inaa Goday Musew hawaadan yaagiide odeedda; 9 «Aaroonanne Aa attuma naanatuwaa hawaadan yaagaade azaza; ‹S'uuggiyaa yarshshoo de'iyaa wogay hawaa: S'uuggiyaa yarshshuu k'amay wonttana gakkanaw yarshshiyaa sa'aan de'o. Tamaykka yarshshiyaa sa'aan ubbaa wode ees's'iidde de'o. 10 K'eesii liinuwaappe dadetteedda k'amishiyaanne suriyaa mayyiide, s'uuggiyaa yarshshuwaa tamay mi simmina atteeda bidintsaa dentsiide, yarshshiyaa saa miyyiyaan laalo. 11 Hewaappe guyyiyaan, he mayuwaa k'aari wotsi hara mayuwaa mayyiide, he bidintsaa dunkkaaneedda sa'aappe gas'aa afiide, higgiyaadan geeyeedda sa'aan k'olo. 12 Yarshshiyaa sa'aa bolla de'iyaa tamay to'ennan ubbaa wode ees's'iidde de'o. K'eesii wontta wontta mitsaa aan gujji gujjiide wotso. S'uuggiyaa yarshshuwaakka he mitsaa bolla maaran wotsiide, ittippetetsaa yarshshuwaa handdaa Aa bolla s'uuggo. 13 Tamay yarshshiyaa sa'aa bolla ubbaa wode ees's'iidde de'o; to'anaw koshshenna.

Katsaa Yarshshuwaa

14 « ‹Katsaa yarshshoo imetteedda wogay hawaa: Aaroona attuma naanaa gidiyaa k'eesatuu yarshshiyaa sa'aappe sintsa baggana Med'inaa Godaa sintsan shiishshino. 15 K'eesii lo"o d'iiliyaappe kop'p'iyaawaanne zayitiyaa akkiide, katsaa yarshshuwaa bolla de'iyaa is'aanaa ubbaakka dentsiide, Med'inaa Godaw sawuwaa toshukku giyaa yarshshuwaa ootsiide, hassayissiyaawaa gidanaadan yarshshiyaa sa'aa bolla s'uuggo. 16 Hewaappe atteedawaa Aarooninne Aa attuma naanay miino; hewaa unttunttu irshshuu yegettibeenna ukitsaa ootsi uukkiide, Dunkkaaniyaa dabaabaa giddon de'iyaa geeshsha sa'aan miino. 17 He ukitsay irshshuwaa yeggenaan uuketto. Hewaa taw taman s'uuggiyaa yarshshuwaappe unttuntta gakkiyaawaa taani unttunttoo immaad. Nagaraa yarshshuwaadaaninne naak'uwaa yarshshuwaadan ikka loytsiide geeshsha. 18 Med'inaa Godaw taman s'uuggiyaa yarshshuwaappe unttuntta gakkiyaawaa gidiyaa diraw, yiyaa laytsatuwaankka Aaroona zare gidiyaa attumawanttu ubbay hewaa miino. He yarshshuwaa bochchiyaa ayaynne geeshsha gidana› yaaga» yaageedda.

K'eesiyaa Kaappuwaa Suntsiyaa Wode Yarshshetiyaa Katsaa Yarshshuwaa

19 Med'inaa Goday k'aykka Musew hawaadan yaagiide odeedda; 20 «Aarooninne Aa attuma naanattuwaappe k'eesatetsaa kaappotetsaw okettiyaa gallassi laa"u kiilo giraame gidiyaa lo"o d'iiliyaa katsaa yarshshuwaa ootsiide Med'inaa Godaw ahino. Hewaappe bagga wontta, bagga omarssi yarshshino. 21 He d'iilii zayitiyaan munak'etti lo"o walakettiide bashiyaan uuketto; bunchchaade, sawuwaa toshukku giyaa katsaa yarshshuwaa ootsaade Med'inaa Godaw shiishsha. 22 K'ay Aaroona attuma naanatuwaappe Aa k'eesetetsaa kaappotetsaa oosoo okettiyaa ubbaykka he wogaa ootsino. Hewe Med'inaa Godaw ubbaa gede yarshshiyaa yarshshuwaa gidiide ubbaanna s'uugetto. 23 K'eesii shiishshiyaa katsaa yarshshuwaappe guyye attenaan wuri s'uugetto; aappe ayaynne meetettoppo» yaageedda.

Nagaraa Yarshshuwaa Wogaa

24 Med'inaa Goday Musew hawaadan yaagiide odeedda; 25 «Aaroonassanne Aa attuma naanaatoo, hawaadan yaaga; ‹Nagaraa yarshshuwaa wogay hawaa: Med'inaa Godaw s'uuggiyaa yarshshoo shiishshiyaa mehii shukettiyaa sa'aan nagaraa yarshshoo shiishshiyaa mehiikka hewaan S'oossaa sintsan shuketto; ikka geeshsha yarshshuwaa ubbaappe ittuwaa gideedda geeshsha yarshshuwaa. 26 He yarshshuwaa yarshshiyaa k'eesii Dunkkaaniyaa dabaabaa giddon de'iyaa geeshsha sa'aan mo. 27 He ashuwaa bochchiyaa ayaynne geeshsha gidanawaa; k'ay shukkishiin ay mayuwaa bollanne suutsay d'ac'ettooppe, he mayuu geeshsha sa'aan meec'etto. 28 Ashuu doyssetteedda urk'k'aa miishshay me"o; madaabiyaa birataa disttiyaan doyisseeddawaa gidooppe, he disttiyaa k'aac'iide haatsaan shoki digganaw koshshee. 29 K'eesatuwaa zariyaappe attuma asaa gideedda ooninne he ashuwaa mo; he ashuu geeshsha ubbaappe ittuwaa gideedda loytsi geeshsha. 30 Gido shin Geeshsha Sa'aan nagaraa atto giissanaw Aa suutsaa akkiide, Dunkkaaniyaa giddo gelisseedda ay mehiyaa ashuwaanne maanaw koshshenna; I taman s'uugettanaw koshshee.

7

Naak'uwaa Yarshshuwaa

1 « ‹Naak'uwaa yarshshuwaa wogay hawaa: ikka geeshsha ubbaappe ittuwaa gideedda geeshsha yarshshuwaa. 2 S'uuggiyaa yarshshoo shiishshiyaa mehiyaa shukkiyaa sa'aan naak'uwaa yarshshuwaa mehiyaakka shukkino; Aa suutsaakka yarshshiyaa sa'aa miyyetuwaan d'ac'ino. 3 K'ay Aa handdaa ubbaa: hewekka nasiyaa handdaa, k'antsaa ashuwaa mayyeedda handdaa, 4 laa"u kilahotuwaa, shinc'c'iyaa matan de'iyaa unttunttu mayyeedda handdaanne tiriyaa s'eeraa bolla de'iyaa mood'iyaa kilahotuwaana ittippe yarshshuwaa ootsiide shiishsho. 5 Taman s'uugiide Med'inaa Godaw yarshshiyaa yarshshuwaadan, he shiik'eedda handdaa k'eesii yarshshiyaa sa'aa bollan s'uuggo; hewe naak'uwaa yarshshuwaa. 6 K'eesiyaa zare gideedda attuma Asay ubbay he yarshshuwaa ashuwaa mo. He yarshshuu geeshsha yarshshuwaa ubbaappe ittuwaa gidiyaa diraw, geeshsha sa'aan mo.

7 « ‹Naak'uwaa yarshshuu nagaraa yarshshuwaakka mala; unttunttu laa"uwaa wogay ittuwaa. Hewenne yarshshetteedda mehiyaa ashuu nagaraa atto giissanaw yarshshuwaa yarshsheedda k'eesiyaw imettee. 8 Ooninne s'uuggiyaa yarshshuwaa ahooppe yarshshiyaa k'eesii he mehiyaa galbbaa barew akko. 9 C'ooc'iyaan komppetteedda katsaa yarshshuwaa ubbaynne otuwaan doyssetteedda woy bashiyaan uuketteedda ubbaykka he yarshshuwaa yarshsheedda k'eesiyaw imettee. 10 K'ay zayitiyaan munak'etteedda woy munak'ettibeenna katsaa yarshshuwaa ubbay Aaroona attuma naanaatoo ubbaw imettee; unttunttu hewaa k'aran gishi akkino.

Ittippetetsaa Yarshshuwaa

11 « ‹Asay ittippetetsaa yarshshuwaa Med'inaa Godaw yarshshiyaa wode aw de'iyaa wogay hawaa: 12 I shiishshiyaa ittippetetsaa yarshshuu galataa yarshshuwaa gidooppe, he yarshshuwaanna ittippe zayitiyaan munak'k'eedda, irshshuwaa yeggennaan uukkeedda ukitsaa, zayitiyaan oketteedda, irshshuu gelibeenna lee"o daabbuwaanne zayitiyaan loytsi munak'k'eedda, liik'o d'iiliyaappe uuketteedda komppuwaa shiishsho. 13 He galataw shiishshiyaa ittippetetsaa yarshshuwaanna ittippe irshshuwaa yegeedda munak'aappe uuketteedda ukitsaakka imotaa ootsiide shiishsho. 14 K'ay he ubbaa k'ommo ukitsatuwaappekka I ittuwaa ittuwaa dentsiide, Med'inaa Godaw yarshshuwaa ootsiide aho. Hewe ittippetetsaa yarshshuwaa suutsaa c'ac'c'afeedda k'eesiyaw imetto. 15 He mehiyaa ashuu galataw shiik'iyaa ittipetetsaw yarshshetteedda gallassi meetetto; wonttaw ayaynne attoppo.

16 « ‹Shin Aa yarshshuu shiik'k'eeddawaa gatsiyaa woy bare dosuwaan c'oo immiyaa yarshshuwaa gidooppe, he yarshshuwaa ashuu he yarshsheedda gallassi meetetto; aappe attiyaawaa k'ay wonttetsa gallassikka meetetto. 17 He yarshshuwaa ashuwaappe palahiide heezzentso gallassaa gakkanaw gam"iyaawe de'ooppe, hewe taman s'uugetto. 18 Itti Asay shiishsheedda ittippetetsaa yarshshuwaa ashuwaappe hak'awenne heezzentso gallassi meetettooppe, Aa yarshshuu aketena; I yarshsheeddawaadankka paydetenna. He yarshshuu tuna; aappe meedda ooninne bare nagaraan ooshettee.

19 « ‹Tunabaa ayaanne bochcheedda ashuu meetettoppo; I taman s'uugettanaw koshshee. Ashuu geeshsha ashuwaa gidooppe, wogaan geeshsha gidiyaa Asay ooninne maana gooppe mo. 20 Shin itti Asay tuna gidi uttiide, Med'inaa Godaw shiishsheedda ittippetetsaa yarshshuwaa ashuwaappe miyaawaa gidooppe, he Asay bare asaa giddoppe bohetto. 21 K'ay itti Asay tunabaa ayaanne bochchooppe asaa tunatetsaa gidina woy tuna mehiyaa gidina, woy hara sheneyiyaa tunabaa bochchooppe simmiide Med'inaa Godaw yarshsheedda ittippetetsaa yarshshuwaa ashuwaappe mooppe, he uray bare asaa giddoppe bohetto› yaaga» yaageedda.

Suutsaanne Mod'd'uwaa Muussay Digetteedda

22 Med'inaa Goday Musew hawaadan yaagiide odeedda; 23 «Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaaga; ‹Korumaa woy dorssaa woy deeshshaa ashuwaan mood'iyaa zawaa mulekka mooppite. 24 Hayk'k'eedda mehiyaa woy do'ay wod'eedda mehiyaa mood'iyaakka harabaw go'ettiteppe attina, aappe ayaanne mooppite. 25 Ayaw gooppe, Med'inaa Godaw taman s'uuggiyaa yarshshoo shiishshiyaa mehiyaa mood'iyaa miyaa ooninne bare asaa giddoppe bohetto. 26 Hintte de'iyaa sa'aan hak'an gidooppekka, kafuwaa suutsaa, mehiyaa suutsaa woy harabaa ayaa suutsaanne mooppite.* 27 Suutsaa miyaa ay asaynne, he Asay bare asaa giddoppe bohetto› yaaga» yaageedda.

K'eesiyaa Gakkiyaa Gishuwaa

28 Med'inaa Goday Musew hawaadan yaagiide odeedda; 29 «Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaaga; ‹Med'inaa Godaw ittippetetsaa yarshshuwaa shiishshiyaa ay asaynne he ittippetetsaa yarshshuwaappe shaakkiide, bare huup'e imotaa dummayiide Med'inaa Godaw shiishsho. 30 Hewaa I Med'inaa Godaw taman s'uuggiyaa yarshshuwaa ootsiide, bare kushiyaan akkiide aho; k'ay mod'd'uwaakka anggoosuwaana aho; anggoosuwaa wus'akkiyaa yarshshuwaa ootsiide, Med'inaa Godaa sintsan k'aatso. 31 K'eesii yarshshiyaa sa'aa bollan mod'd'uwaa s'uuggo; shin anggoosu Aaroonassanne Aa attuma naanaatoo imetto. 32 Hintte ittippetetsaa yarshshuwaappe ushechcha gediyaa imotaa ootsiide k'eesiyaw immite. 33 Hewe ushechcha gedii Aaroona attuma naanatuwaappe ittippetetsaa yarshshuwaa suutsaanne mooddiyaa yarshshiyaawoo Aa gakkiyaa Aa gishuwaa. 34 Taani Israa'eeliyaa asaa ittippetetsaa yarshshuwaappe k'aatseedda anggoosuwaanne yarshshoo shiishsheedda gediyaa akkaade, k'eesiyaa Aaroonassanne Aa attuma naanaatoo immaad; hewe unttuntta gakkiyaa unttunttu gishuwaa gidiyaa diraw, Israa'eeliyaa Asay med'inaw hewaa unttunttoo immiidde de'ana› yaagaade oda» yaageedda.

35 Aarooninne Aa attuma naanay K'eesiyaa gidiide, Med'inaa Godaw ootsanaw suntsetteedda gallassi Med'inaa Godaw shiishsheedda taman s'uuggiyaa yarshshuwaappe hewe unttunttoo gishuwaa gidiide imetteedda. 36 Med'inaa Goday unttunttu k'eesetetsaw oketteedda gallassi, hewaa unttunttoo immana mala, Israa'eeliyaa asaa ubbaa azazeedda; sintsa yeletaan ubbankka hawe woga gidiide oosettee.

37 Simmi hawanttu, s'uuggiyaa yarshshoo, katsaa yarshshoo, nagaraa yarshshoo, naak'uwaa yarshshoo, k'eesatetsaw okettiyaa wode yarshshiyaa yarshshoonne ittippetetsaa yarshshoo imetteedda wogatuwaa. 38 Ha wogatuu Israa'eeliyaa Asay Siinaa mela sa'aan barenttu yarshshuwaa Med'inaa Godaw yarshshana mala Med'inaa Goday azazeedda gallassi, Siinaa Deriyaa bollan Med'inaa Goday Musa azazeedda wogatuwaa.

8

Aaroonenne Aa Naanatuu K'eesiyaa Gidiyaa wogaanne Unttunttu Oosuwaa

(8:1—10:20; Kes. 29:1-37)

1 Med'inaa Goday Musew hawaadan yaagiide odeedda; 2 «Aaroonanne Aa attuma naanatuwaa k'ay unttunttunna ittippe, k'eesatetsaa mayuwaa, okkiyaa zayitiyaa, nagaraa yarshshoo shukkiyaa korumaa, laa"u dorssaa orggetuwaanne, irshshuwaa yeggennaan uukkeedda ukitsaa wotseedda masoofiyaa akkaade ya. 3 K'ay Israa'eeliyaa asaa ubbaakka s'eesaade, Dunkkaaniyaa kare shiishsha» yaageedda.

4 Muse Med'inaa Goday azazeeddawaadan ootseedda; asaykka ubbay Dunkkaaniyaa karen shiik'eedda. 5 Muse asaw, «Ootsana mala Med'inaa Goday azazeeddawe hawaa» yaageedda.

6 Muse Aaroonanne Aa attuma naanatuwaa ahiide, haatsaan meec'c'eedda. 7 Aaroona k'amishiyaa mayzzeedda; danc'c'uwaakka danc'c'isseedda. K'ay adussa k'amishiyaa mayzziide, Aa bollan eefuudiyaa mayzzeedda. Eefuudiyaa hiillatiide daddeedda sak'k'iyaan Aaroonana gatsiide k'achcheedda. 8 K'ay tiraan wotsiyaawaa Aaroona bollan aatsiide, Aa giddon Uuriimiyaanne Tuumiimiyaa wotseedda. 9 K'aykka Aaroona huup'iyaan shaashiyaa enc'c'urssaa wotseedda. Med'inaa Goday Musa azazeeddawaadan he enc'c'urssaa bollan sintsa baggana work'k'aa madaaliyaa, work'k'aappe med'd'eedda kalachchaa misiliyaa wotseedda.

10 Yaatowaappe guyyiyaan Muse okkiyaa zayitiyaa akkiide, Dunkkaaniyaanne Dunkkaaniyaa giddon de'iyaa miishshaa ubbaa okkeedda; unttuntta geeshsheedda. 11 K'ay he zayitiyaappe akkiide, yarshshiyaa sa'aa bolla laappu gede c'ac'c'afeedda; yarshshiyaa sa'aa, Aa miishshatuwaa, meechchaa keriyaanne Aa wotsiyaawaa, geeshshanaw he zayitiyaan okkeedda. 12 K'ay he okkiyaa zayitiyaappe amaraa Aaroona huup'iyaan tigiide, Aa geeshsheedda. 13 Med'inaa Goday Musa azazeeddawaadan, Muse Aaroona attuma naanatuwaa sintsaw aatsiide, k'amishiyaa mayzzeedda; danc'c'uwaan danc'c'isseedda. Unttunttu shaashiyaa enc'c'urssaa wotseedda.

14 Hewaappe guyyiyaan, nagaraa yarshshoo korumaa Muse aatseedda; Aarooninne Aa attuma naanay he korumaa huup'iyaan barenttu kushiyaa wotseeddino. 15 Muse he korumaa shukkeedda; Aa suutsaappe bare birad'd'iyaan akkiide, yarshshiyaa sa'aa kac'etuwaa okkiide, yarshshiyaa sa'aa geeshsheedda; k'ay yarshshiyaa sa'aa nagaraa atto giissanaw atteeda suutsaa aappe garssana gussiide, S'oossaw geeshsheedda. 16 K'antsaa ashuwaa kammeedda handdaa ubbaa, tiriyaa s'eeraa bolla de'iyaa mood'iyaa, laa"u kilahotuwaanne unttuntta kammeedda handdaa akkiide, Muse yarshshiyaa sa'aa bollan wotsiide s'uuggeedda. 17 Shin Med'inaa Goday Musa azazeeddawaadan, galbbaa, korumaappe atteedawaanne toc'iyaa dunkkaaneedda sa'aappe gas'aa kessiide, taman s'uuggeedda.

18 Yaati simmiide Muse s'uuggiyaa yarshshoo haniyaa dorssaa orggiyaa aheedda; Aarooninne Aa attuma naanay he dorssaa orggiyaa huup'iyaan barenttu kushiyaa wotseeddino. 19 Muse he dorssaa orggiyaa shukkeedda; Aa suutsaa yarshshiyaa sa'aa miyyiyaa ubbaan gusseedda. 20 K'ay dorssaa orggiyaa ashuwaakka Aa k'ommuwaan k'ommuwaan k'ans's'eedda; k'ans's'etsaa, huup'iyaanne mood'iyaa yarshshiyaa sa'aa bolla wotsiide Muse s'uuggeedda. 21 K'antsaa ashuwaanne gedetuwaa haatsaan meec'c'owaappe guyyiyaan, dorssaa ubbaanna Med'inaa Godaw taman s'uuggiyaa, sawuwaa toshukku giyaa yarshshuwaa ootsiide, Med'inaa Goday Musa azazeeddawaadan yarshshiyaa sa'aa bollan wotsiide s'uuggeedda.

22 Hewaappe guyyiyaan, k'eesetetsaw okettiyaa wode shiishshiyaa laa'entso dorssaa Muse aheedda; Aarooninne Aa attuma naanay he dorssaa huup'iyaan barenttu kushiyaa wotseeddino. 23 Muse he dorssaa shukkeedda; Aa suutsaappe akkiide, Aaroonaw ushechcha haytsaa s'eeraa, ushechcha kushiyaa wogga birad'd'iyaanne, ushechcha gediyaa wogga birad'd'iyaa okkeedda. 24 K'ay Muse Aaroona attuma naanatuwaakka sintsaw ahiide, he suutsaappe akkiide, unttunttu ushechcha haytsaa s'eeraa, unttunttu ushechcha kushiyaa wogga birad'd'iyaanne unttunttu ushechcha gediyaa wogga birad'd'iyaa okkeedda. Hewaappe guyyiyaan, Muse atteeda suutsaa yarshshiyaa sa'aa miyyiyaa ubbaan gusseedda.

25 Yaatiide mod'd'uwaa, nasiyaa, k'antsaa ashuwaa mayyeedda mood'iyaa, tiriyaa s'eeraa bolla de'iyaa mood'iyaa, laa"u kilahotuwaanne unttuntta mayyeedda handdaanne ushechcha gediyaa akkeedda. 26 K'ay irshshuwaa yeggenaan uukkeedda ukitsaa wotsiyaa Med'inaa Godaa sintsan de'iyaa masoofiyaappe itti komppuwaa, zayitiyaanna uukkeedda itti ukitsaanne itti lee"o ukitsaa akkiide, hawantta mood'iyaa bollaaninne ushechcha gediyaa bollan wotseedda. 27 I ha k'umaa ubbaa Aaroona kushiyaaninne Aa attuma naanatuwaa kushiyaan wotseedda; unttunttu Med'inaa Godaa sintsan k'aatsiyaa yarshshuwaa ootsiide k'aatseeddino. 28 Hewaappe guyyiyaan, Muse he k'umaa unttunttu kushiyaappe akki, s'uuggiyaa yarshshuwaanna gatsiide, k'eesetetsaw okettiyaa wode Med'inaa Godaw taman s'uugiide shiishshiyaa, sawuwaa toshukku giyaa yarshshuwaadan, yarshshiyaa sa'aa bollan wotsiide s'uuggeedda. 29 K'ay Muse anggoosuwaa akkiide, k'aatsiyaa yarshshuwaa ootsiide Med'inaa Godaa sintsan k'aatseedda; Med'inaa Goday Musa azazeeddawaadan, k'eesatetsaw okettiyaa wode yarshshiyaa dorssaa orggiyaa ashuwaappe hewe Musa gakkiyaa Aa gishuwaa.

30 Muse okkiyaa zayitiyaappenne yarshshiyaa sa'aa bollan de'iyaa suutsaappe akkiide, Aaroona bollanne Aa mayuwaa bolla, k'ay Aa attuma naanatuwaa bollanne, unttunttu mayuwaa bollakka c'ac'c'afeedda; yaatiide Aaroonanne Aa mayuwaa k'ay Aa naanatuwaanne Aa naanatuwaa mayuwaakka geeshsheedda.

31 Muse Aaroonanne Aa attuma naanatuwaa hawaadan yaageedda; «Ashuwaa Gakettiyaa Dunkkaaniyaa karen doyissite; ‹Aarooninne Aa naanay hewaa miino› yaagaade taani azazeeddawaadan, k'eesatetsaw okettiyaa wode shiishshiyaa yarshshuwaa wotsiyaa masoofiyaa giddon de'iyaa yarshshuwaa ukitsaanna hewan miite. 32 He ashuwaappenne ukitsaappe palaheeddawe de'ooppe taman s'uuggite. 33 K'eesatetsaw okkiyaa wogay laappun gallassaa akkiyaa diraw, he hintte k'eesatetsaw okettiyaa laappun gallassay wuranaw, Dunkkaaniyaa penggeppe kare kesoppite. 34 Ha hachchi oosetteeddawe Med'inaa Goday azazina, hintte nagaraa atto giissanaw oosetteedda. 35 Dunkkaaniyaa penggiyaan laappun gallassaa kumentsaa gallassinne k'ammanne takkite; Med'inaa Godaa wogaakka naagite; is's'ooppe hintte hayk'k'ana. Taana Med'inaa Goday azazeeddawe hawaa» yaageedda. 36 Aarooninne Aa naanay Med'inaa Goday Muse baggana azazeeddawaa ubbaa ootseeddino.

9

Aarooni S'oossaw Shiishshiyaa Yarshshuwaa

1 Hosppuntsa gallassan Muse Aaroonanne Aa naanatuwaa, k'ay Israa'eeliyaa c'imatuwaakka s'eeseedda. 2 Aaroona hawaadan yaageedda; «Nagaraa yarshshoo itti korumaa, k'ay s'uuggiyaa yarshshoo itti dorssaa orggiyaa Med'inaa Godaa sintsa shiishsha. Mehetuu laa"uukka tilla bollaanna de'iyaawantta gidino. 3 K'ay Israa'eeliyaa asaa hawaadan yaaga; ‹Med'inaa Goday hinttenttoo k'onc'c'iyaa diraw, Med'inaa Godaa sintsan yarshshanaw, nagaraa yarshshoo itti deeshshaa orggiyaa, s'uuggiyaa yarshshoo tilla bollaanna de'iyaa itti laytsaa maraanne itti laytsaa dorssaa aho. 4 Ittippetetsaa yarshshoo itti korumaa, itti dorssaa orggiyaanne zayitiyaan munak'etteedda katsaa yarshshuwaa ahite yaaga› » yaageedda.

5 Unttunttu Muse azazeeddawaa ubbaa S'oossaa Dunkkaaniyaa sintsa aheeddino; yaatiide maabaraa ubbay shiik'iide, Med'inaa Godaa sintsan ek'k'eeddino. 6 Muse unttuntta, «Med'inaa Godaa bonchchuu hinttenttoo k'onc'c'ana mala, hintte ootsanaadan Med'inaa Goday hinttena azazeeddawe hawaa» yaageedda.

7 K'ay Muse Aaroonaw hawaadan yaageedda; «Yarshshiyaa saakko haa shiik'a; ne nagaraa yarshshuwaanne ne s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshsha; yaataade ne huup'e nagaraanne ne asaa nagaraakka atto giissa. K'ay Med'inaa Goday azazeeddawaadan, Asay shiishshiyaa yarshshuwaa yarshshaade, unttunttu nagaraakka atto giissa» yaageedda.*

8 Aarooni yarshshiyaa saakko yiide, bare huup'e nagaraw yarshshuwaa ootsi shiishsheedda korumaa shukkeedda. 9 Aaroona attuma naanay suutsaappe akkiide aw aheeddino; I bare kushiyaa birad'd'iyaa he suutsan yeddi kessiide, yarshshiyaa sa'aa kac'etuwaa bochcheedda; atteeda suutsaakka yarshshiyaa sa'aappe garssa baggana gusseedda. 10 Med'inaa Goday Musa azazeeddawaadan, k'ay he nagaraa yarshshuwaa ashuwaappe mod'd'uwaa, kilahotuwaanne tiriyaa s'eeraa bolla de'iyaa mood'iyaa yarshshiyaa sa'aa bollan wotsiide s'uuggeedda. 11 Shin atteeda ashuwaanne galbbaa dunkkaaneedda sa'aappe kare kessiide s'uuggeedda.

12 Hewaappe guyyiyaan, Aarooni s'uuggiyaa yarshshuwaa shukkeedda; Aa naanay suutsaa akkiide aw aheeddino; I yarshshiyaa sa'aa miyyiyaa ubbaan gusseedda. 13 K'ay unttunttu s'uuggiyaa yarshshuwaa k'ommuwaan k'ommuwaan kessiide, huup'iyaanakka aw aheeddino; I yarshshiyaa sa'aa bollan wotsiide s'uuggeedda. 14 K'antsaa ashuwaanne gedetuwaakka haatsaan meec'c'iide, yarshshiyaa sa'aa bollan de'iyaa s'uuggiyaa yarshshuwaa bollan wotsiide s'uuggeedda.

15 Hewaappe guyyiyaan, Aarooni asaa yarshshuwaa shiishsheedda; I asaa nagaraa yarshshoo gidiyaa deeshshaa orggiyaa akkiide shukkeedda; kase barewaadankka unttunttu nagaraw yarshsheedda. 16 K'ay I s'uuggiyaa yarshshuwaa mehiyaa ahiide, wogay azaziyaawaadan ootsiide yarshsheedda. 17 Katsaa yarshshuwaakka shiishsheedda; aappe itti kop'p'iyaa gidiyaawaa akkiide, wontta wontta s'uuggiyaa yarshshuwaappe haraa Aa bollan wotsiide s'uuggeedda.

18 Aarooni k'aykka asaa ittippetetsaa yarshshoo korumaanne dorssaa orggiyaa shukkeedda; Aa attuma naanay suutsaa aw aheeddino; I he suutsaa akkiide, yarshshiyaa sa'aa miyyiyaa ubbaa gusseedda.* 19 K'ay korumaanne dorssaa orggiyaa ashuwaappe mod'd'uwaa, nasiyaa, k'antsaa ashuwaa mayyeedda handdaa, kilahotuwaanne tiriyaa s'eeraa bolla de'iyaa mood'iyaa Aaroona naanay aw aheeddino. 20 Unttunttu he handdaa anggoosuwaa bolla wotsina, Aarooni yarshshiyaa sa'aa bollan hewaa s'uuggeedda. 21 Shin Muse azazeeddawaadan, Aarooni anggoosotuwaanne ushechcha gediyaa k'aatsiyaa yarshshuwaa ootsiide, Med'inaa Godaa sintsan k'aatseedda.

22 Hewaappe guyyiyaan, Aarooni bare kushiyaa asaakko zaari dentsiide unttuntta anjjeedda. I nagaraa yarshshuwaa, s'uuggiyaa yarshshuwaanne ittippetetsaa yarshshuwaa yarshshowaappe guyyiyaan, yarshshiyaa sa'aappe duge wod'eedda.* 23 Musenne Aarooni Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa giddo geleeddino; unttunttu hewaappe keseedda wode, asaa anjjeeddino. Yaatina Med'inaa Godaa bonchchuu asaa ubbaw beetteedda. 24 Med'inaa Godaa sintsaappe tamay wod'iide, yarshshiyaa sa'aa bollan de'iyaa s'uuggiyaa yarshshuwaanne mood'iyaa meedda. Asay ubbay hewaa be'eedda wode ilileedda; k'ay unttunttu barenttu som"uwaan sa'aa bochchiide guufanneeddino.

10

Naadaabinne Abihu Ootseedda Nagaraa

1 Aaroona attuma naanay, Naadaabinne Abihu, barenttu is'aanaa c'uwissiyaa miishshaa akkiide, Aa bollan tamaa wotseeddino; tamaa bolla k'ay is'aanaa k'oleeddino; yaatiide, Med'inaa Goday unttuntta azazibeena, hara tamaa Med'inaa Godaa sintsan shiishsheeddino. 2 Hewaa gaasuwaan Med'inaa Godaa sintsappe tamay yiide, unttuntta meedda; unttunttukka Med'inaa Godaa sintsan hayk'k'eeddino. 3 Hewaappe guyyiyaan, Muse Aaroona, «Med'inaa Goday,

« ‹Taani ta mata shiik'iyaawantta

ta geeshshatetsaa bessana.

K'ay asaa ubbaa sintsan

taani bonchchettana› »

giide haasayeeddawe be'a hawaa yaageedda. Aaroon c'o"u geedda.

4 Muse Aaroona aawuwaa ishaa Uzi'eela attuma naanatuwaa, Mishaa'eelanne Els's'aafaana s'eegiide, «Haa yiite; hintte aawuwaa ishaa naanatuwaa anhaa S'oossaa Dunkkaaniyaa sintsaappe dentsiide, dunkkaaneedda sa'aappe gas'aa kessite» yaageedda. 5 Hewaa diraw unttunttu yiide, Muse azazeeddawaadan, barenttu k'eesetetsaa mayuwaanna unttunttu anhaa tookkiide, dunkkaaneedda sa'aappe gas'a keseeddino.

6 Hewaappe guyyiyaan, Muse Aaroonanne Aa attuma naanatuwaa, El"aazaranne Itaamaara hawaadan yaageedda; «Hintte hayk'k'enna malanne, Med'inaa Goday maabaraa ubbaa bollan hank'k'ettenna mala, hintte huup'iyaa meedissoppite; hintte mayuwaakka peed'oppite. Shin hintte ishatuu, Israa'eeliyaa asatuu, Med'inaa Goday bare eetseedda taman s'uuggeeddawanttoo yeekkana gooppe unttunttu yeekkino. 7 K'aykka hintte Dunkkaaniyaa penggiyaappe kare kesooppe hintte hayk'k'ana; ayaw gooppe S'oossay okkiyaa zayitii hintte bollan de'ee» yaageedda. Unttunttukka Muse geeddawaadan ootseeddino.

K'eesatuwaa Wogaa

8 Med'inaa Goday Aaroona hawaadan yaageedda; 9 «Hintte hayk'k'enna mala, Dunkkaaniyaa giddo geliyaa wode, neenikka ne naanaykka woyniyaa eessaa woy hara matsoyiyaa ushshaa ushshoppite; hewe sintsaappe yaana yeletawukka med'inaw higge gidiide de'ana. 10 Hintte geeshshanne geeshsha gidennabaa k'ay tunanne tuna gidennabaa shaakkiide erite. 11 Med'inaa Goday Muse baggana odeedda wogaa ubbaakka Israa'eeliyaa asaa tamaarissite» yaageedda.

12 Muse Aaroonanne atteeda Aa attuma naanatuwaa El"aazaranne Itaamaara hawaadan yaageedda; «Med'inaa Godaw taman s'uuggiyaa yarshshuwaappe atteeda katsaa yarshshuwaa akkiide; irshshuwaa yeggenaan uukkite; yaatiide I loytsi geeshsha gidiyaa diraw, yarshshiyaa sa'aa matan Aa miite.* 13 Med'inaa Godaw taman s'uuggiyaa yarshshuwaappe hewe neenanne ne attuma naanatuwaa gakkiyaa hintte gishuwaa gidiyaa diraw, hewaa hintte geeshsha sa'aan miite; ayaw gooppe, S'oossay taana hewaadan ootsana mala azazeedda. 14 Shin k'aatseedda anggoosuwaanne shiik'eedda gediyaa neeni, ne attuma naanaynne ne mac'c'a naanay wogaadan geeshsha sa'aan miite. Ayaw gooppe, hewe Israa'eeliyaa Asay shiishshiyaa ittippetetsaa yarshshuwaappe neenanne ne attuma naanatuwaa gakkiyaa hintte gishuwaa.* 15 Med'inaa Godaw yarshsheedda gediyaanne k'aatseedda anggoosuwaa Asay taman s'uuggiyaa mood'iyaanna ittippe gatsiide, Med'inaa Godaa sintsan k'aatsiyaa yarshshuwaadan k'aatsanaw ahana. Med'inaa Goday azazeeddawaadan, hewe newunne neenana de'iyaa ne attuma naanaatoo med'inaw hinttena gakkiyaa hintte gishuwaa gidanawaa» yaageedda.

16 Muse nagaraa yarshshuwaa deeshshay waaneedenttonne eranaw koyiide oochcheedda; I s'uugetti diggeeddawaa ereedda wode, atteeda Aaroona attuma naanatuwaa, El"aazaranne Itaamaara hank'k'etteedda; unttunttu, 17 «Nagaraa yarshshuu loytsi geeshsha gideeddawanttu giduwaappe ittuwaa gideedda geeshsha; k'ay hewekka asaa nagaraa Med'inaa Godaa sintsan atto giissana mala hinttenttoo imetteedda; yaatina hintte Aa loytsi geeshsha sa'aan ayaw mibeykkitee?* 18 He mehiyaa suutsay Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa giddo gelibeennawaa gidoode, taani hinttena azazeeddawaadan, hintte Aa he geeshsha sa'aan maanaw bessee; shin aggeeddita» yaageedda.

19 Aarooni Musa, «Be'a; asatuu hachchi barenttu nagaraa yarshshuwaanne s'uuggiyaa yarshshuwaa Med'inaa Godaa sintsa aheeddino; gidooppenne k'ay hawaa malabay ta bolla gakkeedda. Yaatina won taani nagaraa yarshshuwaa hachchi meeddawaa gidinttonne, Med'inaa Goday nashettanawaa shin atteedeeshsha?» yaageedda. 20 Muse hewaa siseedda wode, he zaaruu Aa aleeda.

Geeyiyaa wogaan Geeshsha gidiyaawaanne gidenawaa shaakussaa

11

(11:1—15:33)

Maanaw Bessiyaa Med'etatuwaa

(Zar. 14:3-21)

1 Med'inaa Goday Musanne Aaroona hawaadan yaageedda; 2 «Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaagiide odite; ‹Biittaa bollan de'iyaa mehiyaa ubbaappe hintte maana mehetuunne do'atuu hawantta. 3 S'uguntsay wuri p'alk'k'etteeddawanttanne waammotiyaa mehetuwaa ubbaa miite. 4 Shin waammo s'alalaa waammotiyaawantta woy k'ay s'uguntsaa s'alalay p'alk'k'etteeddawantta mooppite. Gaaluu waammotee shin s'uguntsay p'alk'k'etibeenna diraw I hinttenttoo tuna. 5 Guppallii waammotee shin s'uguntsay p'alk'k'etibeenna diraw I hinttenttoo tuna. 6 Harbbayinni waammotee shin mooppite; ayaw gooppe, I waammotiyaawaa gidooppenne, aw s'uguntsay p'alk'k'etsaa gidena diraw, I hinttenttoo tuna. 7 Guduntsaakka mooppite; ayaw gooppe, aw s'uguntsay p'alk'k'etsaa gidooppenne, waammotenna diraw, I hinttenttoo tuna. 8 Hintte hawanttu ashuwaa mooppite; unttunttu bakkutaakka bochchoppite; unttunttu hinttenttoo tuna.

9 « ‹Haatsaa giddon de'iyaa med'etatuwaa ubbaappe hintte maanawanttu hawantta. Abbaa giddon gidina woy k'ay goggiyaa haatsaa giddon gidina de'iyaa ubbaappe moliyaa mala k'efiinne pok'uu de'iyaa ubbaa miite. 10 Shin abbaa giddon woy shaafaan sham"isham"iyaa med'etatuwaappenne shemppuu de'iyaa, k'aas's'iyaa med'etatuwaappe moliyaa mala k'efiinne pok'uu baynna ubbay hinttenttoo tuna. 11 Hawanttu hinttenttoo tuna; unttunttu ashuwaa mooppite; unttunttu bakkutaakka bochchoppite. 12 K'efiinne pok'uu baynna haatsaa giddon de'iyaa med'etatuu ubbay hinttenttoo tuna.

13 « ‹Kafotuwaappe tuna gidiyaa diraw hintte meennawanttu hawantta: arggantsaa, bazzuwaa ankkuwaa, karetsa ankkuwaa, 14 s'inggilliyaa, k'oolli zariyaa ubbaa, 15 k'uuruwaa zariyaa ubbaa, 16 sogoniyaa, Hazaziyaa, haatsaa kafuwaa, gac'iyaa zariyaa ubbaa, 17 k'eeri guttuwaa, biyyuwaa, wogga guttuwaa, 18 haatsaa kuttuwaa, moliyaa kafuwaa, bakkuta miyaa ankkuwaa, 19 shimalaanne saabiissaa giyaa haatsaa kafotuwaa zariyaa ubbaa, jinjjilaatiyaanne shaaliyaa.

20 « ‹K'efiyaana de'iyaa oyddu gediyaan hametiyaa k'eeri med'etatuu ubbay hinttenttoo tuna. 21 Gidooppenne, k'efii de'iyaa oyddu gediyaan hamettiyaawanttuppe unttunttu gediyaappe bollana guppanaw maaddiyaa gedii de'iyaawantta miite. 22 Hewanttukka, booliyaa zariyaa ubbaa, ukkubbo zariyaa ubbaanne bumbburetsaa zariyaa ubbaa. 23 Shin hara k'efiyaana de'iyaa oyddu gedii de'iyaa med'etatuu ubbay hinttenttoo tuna.

24 « ‹Hawanttu hinttena tunissana; unttunttu bakkutaa bochchiyaa ubbay omarssi gakkanaw tuna gidanawaa. 25 Hawanttu bakkutaa dentsiyaa ooninne bare mayuwaa meec'c'o; shin gidooppenne omarssi gakkanaw I tuna. 26 S'uguntsay de'iidde p'alk'k'etsaa gidennawantta woy k'ay, waammotennawanttu ubbay hinttenttoo tuna; unttunttu anhaa bochchiyaa oonikka k'ay tuna. 27 Oyddu gedetuwaan hametiyaa mehiyaa ubbaappe adanetuwaa ginddiyaa mala ginddiyaan hametiyaawanttu hinttenttoo tuna; k'ay unttunttu bakkutaa bochchiyaa oonikka omarssi gakkanaw tuna. 28 Hewanttu bakkutaa dentsiyaa ooninne bare mayuwaa meec'c'o; shin gidooppenne omarssi gakkanaw I tuna. Unttunttukka hinttenttoo tuna.

29 « ‹Sa'aanna hamettiyaawaanttuppe hawanttu hinttenttoo tuna: oc'c'uu, ec'erii, dumma dumma k'ommo zarii, 30 geeggi, hayllaashshuu, korchchii, wakkallaynne shaak'anchchay. 31 Sa'aanna hametiyaa ubbatuwaappe hinttenttoo tuna gidiyaawanttu hewantta; unttunttuppe hayeeddawaa bochchiyaa ubbay omarssi gakkanaw tuna. 32 Unttunttuppe hayk'k'eeddawe ayaa bolla kunddooppekka he unttunttu Aa bolla kunddeedda miishshay tuna; mitsaa miishshaa woy mayuwaa woy galbbaa woy keeshshatuwaa gidinakka, go'ettiyaa miishshaa ubbaa haatsaa giddon wotsite; hewe omarssi gakkanaw tuna; Hewaappe guyyiyaan, geeshsha gidanawaa. 33 Ha sa'aanna hamettiyaawanttuppe ittuwaa bakkutay ay urk'k'a miishshaa giddon kunddooppekka, Aa giddon de'iyaabay ubbay tuna; he miishshaa mentsite. 34 He miishshaa giddon de'iyaa haatsaappe meetettiyaa ay k'uma bolla s'okooppekka, he k'umay tuna; k'ay ushiyaabaa ayaanne giddo, he miishshaa giddon de'ooppe, ikka tuna. 35 Hawanttu anhay Aa bolla kunddiyaabay ayaa gidooppekka tuna. C'ooc'iyaa woy katsiyaa urk'k'aa miishshaa gidooppekka mentsite; unttunttu hinttenttoo tuna. 36 Hawanttu bakkutay bochchiyaabay ubbay tuna gidooppenne, pulttuunne haatsaa ollay geeshsha. 37 Unttunttu bakkutaappe ittuu zeranaw wotseedda zeretsaa katsaa bolla kunddooppe, hewe tunenna. 38 Shin he zeretsaa bolla haatsay gukki simmina, unttunttu bakkutaappe ittuunne Aa bolla kunddooppe, he zeretsay hinttenttoo tuna.

39 « ‹K'ay hintte miyaa mehetuwaappe ittuu hayk'k'ina, Aa bakkutaa bochchiyaa ooninne omarssi gakkanaw tuna. 40 Ooninne he mehiyaa bakkutaappe mooppe, bare mayuwaa meec'c'o; omarssi gakkanaw I tuna; k'ay ooninne Aa bakkutaa tookkiide dentsooppe, bare mayuwaa meec'c'o; omarssi gakkanaw I tuna.

41 « ‹Sa'aanna gooshettiyaa med'etaa ubbay hinttenttoo tuna; Aa mooppite. 42 Uluwaan gooshettiyaawaa gidina, woy oyddu gediyaan hametiyaawaa gidina, woy k'ay daro gedii de'iyaawaa gidinakka, sa'aanna gooshettiyaa med'etaa ubbay tuna gidiyaa diraw Aa mooppite. 43 Sa'aanna gooshettiyaa med'etatuwaa ubbaan miide hintte huup'iyaw tunoppite; k'ay unttunttun hintte asatetsaa tunissoppite. 44 Taani, Med'inaa Goday, hintte S'oossaa. Taani geeshsha gidiyaa diraw, hinttekka hinttena dummayiide, geeshsha gidite. Sa'aanna gooshettiyaawanttun hintte asatetsaa tunissoppite.* 45 Ayaw gooppe, Taani hintte S'oossaa gidanaw, hinttena Gibs'e gadiyaappe kesseedda Med'inaa Godaa. Hewaa diraw, Taani geeshsha gidiyaa diraw, hinttekka geeshsha gidite yaagite yaageedda.

46 « ‹Mehetuwaa, kafotuwaa, haatsaa giddon pas'a k'aas's'iyaa med'etatuwaa ubbatuunne sa'aanna hametiyaa med'etatuwaa ubbatuwaa wogay hawaa. 47 Hewenne hintte tunaanne geeshsha, k'ay shemppuu de'iyaa med'etatuwaappe miyaawanttanne meennawantta shaakkiide eranaassa.› »

12

Mac'c'a Asay Yeli Simmiide Geeyiyaa Wogaa

1 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 2 «Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaagaade oda; ‹Itti mac'c'awuna shahaaraade attuma na'aa yelooppe, bare piilay yeedda wode iza tuna gidiyaawaadankka, hewaadan iza laappun gallassay gakkanaw tuna gidanaanu. 3 Hosppuntsa gallassi na'ay k'as's'arettanaw koshshee.* 4 Hewaappe guyyiyaan, mac'c'awunna bare piilaa suutsay s'i"ana gakkanaw, hattamanne heezzu gallassaa gam"u; k'ay bare geeyiyaa gallassatuu wurana gakkanaw, geeshshabaa ayaanne bochchuppu; S'oossaa Geeshsha Sa'aakka geluppu.

5 « ‹Shin itti mac'c'awuna mac'c'a naatto yelooppe, bare piilay yeedda wode iza tuna gidiyaawaadankka, hawaadan laa"u saaminttaa gakkanaw, iza tuna gidana; Hewaappe guyyiyaan, bare piilaa suutsay s'i"ana gakkanaw usuppun tammanne usuppun gallassaa gam"u.

6 « ‹Mac'c'awuna attuma na'aa gidina mac'c'a na'aa gidina yelaade, bare geeyiyaa wodiyaa wurssowaappe guyyiyaan, s'uuggiyaa yarshshoo itti laytsaa dorssaanne nagaraa yarshshoo k'ay itti harap'p'iyaa maraa woy itti mara dogommuwaa S'oossaa Dunkkaaniyaa penggiyaan de'iyaa k'eesiyaakko ahu. 7 K'eesii hewaa Med'inaa Godaa sintsan yarshshiide, izi nagaraa atto giissee; yaatooppe iza bare yeluwaa suutsaa gogetsaappe geeyaw. Attuma na'aa woy mac'c'a na'aa yeliyaa mac'c'awuni wogay hewaa.

8 « ‹Shin itti laytsaa dorssaa orggiyaa ahanaw iziw shaluu gidana d'ayooppe, laa"u mara dogomattuwaa woy laa"u mara harap'p'atuwaa ahu; unttunttuppe ittuu s'uuggiyaa yarshshuwaassa; ittuu k'ay nagaraa yarshshuwaassa; yaatooppe k'eesii hewantta yarshshiide, izi nagaraa atto giissee; izakka geeshsha gidaw› yaaga» yaageedda.*

13

Galbbaa Harggiyaa S'eelliyaawaan Keseedda Higgetuwaa

1 Med'inaa Goday Musanne Aaroona hawaadan yaageedda; 2 «Ay asaa bollanne gaafu beetooppe, woy d'uussa madutsay woy ilahuu kesooppenne k'ay hewekka Aa galbban wolk'k'aama galbbaa harggiyaw laamettooppe, he bitaniyaa k'eesiyaa Aaroonakko woy k'eesiyaa gidiyaa Aa attuma naanatuwaappe ittuwaakko ahino. 3 K'eesii Aa galbbaa bollan de'iyaa madutsaa be'o. He madus'eedda sa'aan de'iyaa isikkii boos's'ooppenne, madutsaykka ollatooppe, hewe wolk'k'aama galbbaa hargge. K'eesii hewaa be'iide, he bitanii tuna gidiyaawaa erisso. 4 Shin Aa galbbaa bollan de'iyaa shattuu boos's'inttokka, galbbaappe lukkiide ollatibeennawaa gidooppenne he madutsaa bollan de'iyaa isikkii boos's'ibeennawaa gidooppe, k'eesii he bitaniyaa dumma kifiliyaan laappun gallassaa gorddiide wotso. 5 Laappuntsa gallassan k'eesii Aa zaaretsiidekka be'o; I be'iyaa wode madutsay bitaniyaa galbbaa bollan aakkennan kasewaadankka de'ooppe, k'eesii he bitaniyaa laa"entsuwaakka dumma kifiliyaan laappun gallassaa gorddiide wotso. 6 K'aykka laappuntsa gallassan k'eesii Aa; be'iyaa wode madutsay aakkiyaawaa aggiide d'ay d'ay booppenne d'umooppe, k'eesii I geeshsha gidiyaawaa erisso. Hewe shattuwaappe attina harabaa gidenna; hewaa diraw, I bare mayuwaa meec'c'iide geeshsha gidee. 7 Shin I geeyanaw barena k'eesiyaa besseeddawaappe guyyiyaan, he shattuu Aa galbbaa bollan yaa aakki aakki booppe, I laa"entsuwaa barena bessanaw k'eesiyaakko bo. 8 K'eesiikka Aa be'o; he shattuu bitaniyaa galbbaa bollan yaa aakki aakki booppe, k'eesii I tuna gidiyaawaa erisso; ayaw gooppe hewe wolk'k'aama galbbaa harggiyaa.

9 «Oonanne wolk'k'aama galbbaa harggii oyk'k'ooppe, k'eesiyaakko Aa ahino. 10 K'eesii Aa be'o; be'iyaa wode Aa galbbaa bollan bootsa gaafuu de'ooppe, he gaafuu isikiyaakka bootsaw laammooppenne he gaafuwaa giddon ashuu muunni utteeddawaa gidooppe, 11 hewe Aa galbbaa bollan gam"eedda wolk'k'aama galbbaa harggiyaa gidiyaa diraw, k'eesii I tuna gidiyaawaa erisso. I tuna gidiyaawe eretti diggeedda diraw, Aa dumma kifiliyaan gorddanaw koshshenna.

12 «K'ay wolk'k'aama galbbaa harggii bitaniyaa galbbaa bollan aakkiide, huup'iyaappe gediyaa gakkanaw ubbaan mayyeeddawaa gidooppe, k'eesii be'o. 13 He wolk'k'aama galbbaa harggii Aa bollaa ubbaa mayyooppe, k'eesii I geeshsha gidiyaawaa erisso; Aa bollay ubbaannakka laamettiide bootsa gideedda diraw, I geeshsha. 14 Shin he madutsaa giddon muunneedda ashuu beettooppe I tuna. 15 K'eesii he muunneedda ashuwaa; be'iide he bitanii tuna gidiyaawaa erisso. He muunneedda ashuu wolk'k'aama galbbaa harggiyaa gidiyaa diraw, I tuna. 16 Shin he muunneedda ashuu k'aykka laamettiide boos's'ooppe, he bitanii k'eesiyaakko yo. 17 K'eesii Aa be'o; Aa madutsay boos's'eeddawaa gidooppe, he bitanii geeshsha gidiyaawaa k'eesii erisso; yaatooppe I geeshsha gidanawaa.

18 «Itti asaa bolla madutsay wod'd'iide pas'ina, 19 Aa sa'aan bootsa gaafuu beetooppe woy zo"eedda ilahuu kesooppe, he uray barena k'eesiyaa besso. 20 K'eesii Aa be'o; he madutsay ollatooppenne madutsaa bollan de'iyaa isikiikka laamettiide boos's'ooppe, he bitanii tuna gidiyaawaa k'eesii erisso. Hewe madutsaanna doommeedda wolk'k'aama galbbaa harggiyaa. 21 Shin k'eesii be'iyaa wode, isikkii boos's'ibeennawaa gidooppenne madutsaykka galbbaa lukkiide ollatibeennawaa gidooppe, k'ay d'ay d'ay booppe, k'eesii Aa dumma kifiliyaan laappun gallassaa gorddiide wotso. 22 Hewe Aa galbbaa bollan aakki aakkiide booppe, he bitanii tuna gidiyaawaa k'eesii erisso; ayaw gooppe, hewe galbbaa harggiyaa. 23 Shin he ilahuu aakki aakki beennan ittisaa s'alalaan de'ooppe, hewe madutsay pas'eedda mallaa gidiyaa diraw, he bitanii geeshsha gidiyaawaa k'eesii erisso.

24 «Itti asaa galbbaa tamay mooppenne he meedda sa'aan boos's'eedda woy zo"eedda ilahuu kesooppe, 25 k'eesii he sa'aa be'o; Aa sa'aan de'iyaa isikkii boos's'ooppenne madutsaykka lukkiide ollatooppe, hewe wolk'k'aama galbbaa harggiyaa. I tamay meeddasaana keseedda; hewaa diraw k'eesii I tuna gidiyaawaa erisso. 26 Shin k'eesii be'iyaa wode, he ilahuwaa bollan de'iyaa isikkii boos's'ibeennawaa gidooppenne madutsaykka galbbaa lukkiide ollatibeennawaa gidooppe, k'ay d'ay d'ay beeddawaa gidooppe, k'eesii Aa dumma kifiliyaan laappun gallassaa gorddiide wotso. 27 Laappuntsa gallassan k'eesii Aa be'o; he wode he sa'ay aakki aakki booppe, I tuna gidiyaawaa k'eesii erisso. Hewe wolk'k'aama galbbaa harggiyaa. 28 Shin he ilahuu galbbaa bollan aakkennan aggiide itti sa'aan uttooppenne ubbaa k'ay d'ay d'ay booppe, hewe tamay meeddasaan atteeda mallaa gidiyaa diraw, I geeshsha gidiyaawaa k'eesii erisso.

29 «Itti attuma asaw woy mac'c'a asaw huup'iyaa woy gac'uwaa bollan madutsay kesooppe, 30 k'eesii he madutsaa be'o. I be'iyaa wode madutsay galbbaa lukkiide ollatooppenne Aa bollan de'iyaa isikiikka adilliyaa c'iishshaa malatiyaa lee"o gidooppe, he bitanii tuna gidiyaawaa k'eesii erisso. Hewe huup'iyaa woy gac'uwaa bollan kesiyaa k'aac'echchuwaanne wolk'k'aama galbbaa harggiyaa. 31 K'ay k'eesii he harggiyaa be'iyaa wode, I galbbaa lukkiide ollatibeennawaa gidooppenne karetsa isikiikka Aa bolla d'ayooppe, he k'aac'echchuwaa harggiyaana de'iyaa bitaniyaa k'eesii dumma kifiliyaan laappun gallassaa gorddiide wotso. 32 Laappuntsa gallassan k'eesii he harggiyaa; be'iyaa wode k'aac'echchuwaa harggii aakkennawaa gidooppe, Aa bollan adilliyaa c'iishshaa malatiyaa isikkii baynnawaa gidooppenne, ikka galbbaa lukkiide ollatibeennawaa gidooppe, 33 he bitanii he madutsaa yuushshuwaan de'iyaa isikiyaa meedo; k'aac'echchiyaa sa'aan de'iyaa isikiyaa mata meedoppo. K'eesii he bitaniyaa dumma kifiliyaan hara laappun gallassaa gorddiide wotso. 34 Laappuntsa gallassan k'eesii he k'aac'echchiyaa sa'aa be'iyaa wode; hewe bitaniyaa galbbaa bollan aakkana d'ayooppe galbbaa lukkiide ollatana d'ayooppe, he bitanii geeshsha gidiyaawaa k'eesii erisso. Bitaniikka bare mayuwaa meec'c'iide, geeshsha gidee. 35 Shin I geeyeeddawaappe guyyiyaan, k'aac'echchiyaawe he bitaniyaa galbbaa bollan aakki aakki booppe, 36 k'eesii Aa be'iyaa wode he k'aac'echchiyaawe aakkeeddawaa gidooppe, k'eesii adilliyaa c'iishshaa malatiyaa isikiyaa koyoppo; ayaw gooppe, he bitanii tuneedda. 37 Shin k'eesii be'iyaa wode, he k'aac'echchiyaasay aakkibeennawaa gidooppenne karetsa isikiikka Aa bolla doleeddawaa gidooppe, he k'aac'echchiyaasay pas'eedda. He bitaniikka geeshsha gidiyaa diraw, I geeshsha gidiyaawaa k'eesii erisso.

38 «Itti attuma asaa woy mac'c'a asaa galbbaa bolla bootsa ilahuu kesooppe, 39 k'eesii Aa; be'iyaa wode he unttunttu galbbaa bollan de'iyaa ilahuu shololla bootsa gidooppe, hewe galbbaa bollan c'oo keseeddawaa; he bitaniikka geeshsha.

40 «Itti asaw huup'iyaa binnaanay k'ok'k'ofettooppe, I bo"aa; gidoppe attina I geeshsha. 41 K'ay itti asaw huup'iyaa binnaanay sintsanna bo"atooppe, Aa tiishshay meedda; gidoppe attina I geeshsha. 42 Shin Aa bo"aa woy Aa tiishshay meeddasaa bollan zo'o woy bootsa madutsay kesooppe, hewe Aa bo"aan woy tiishshay meeddasaan keseedda wolk'k'aama galbbaa harggiyaa. 43 Aa k'eesii; be'iyaa wode Aa bo"aa woy tiishshay meeddasaa bollan de'iyaa madutsay galbbaa bollan kesiyaa wolk'k'aama galbbaa harggiyaadan zo'o gidooppe, 44 he bitanii tumukka wolk'k'aama galbbaa harggii sakkiyaa hargganchcha. I tuna gidiyaa diraw I tuna gidiyaawaa k'eesii erisso; ayaw gooppe harggii Aa huup'iyaan de'ee.

45 «Wolk'k'aama galbbaa harggii oyk'k'eedda Asay peed'eteedda mayuwaa mayyo; bare huup'iyaa pis'oppo; bare mettershshaakka kammo; yaatiide, bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, ‹Taani tuna, taani tuna!› yaago. 46 He harggii Aa bolla de'eedda keeshshan ubbaan I tuna. I tuna gidiyaa diraw, asaappe shaakettiide dunkkaaneedda sa'aappe karenna barekka de'o.

Sallay Kesiyaa Wode Ootsiyaa Wogaa

47 «Ay mayuwaa bollanne borok'eedda sa'ay beettooppe, he mayuu suufe gidina woy liino gidina, 48 k'ac'inaappe woy shaluwaappe dadetteedda liino woy suufe gidina, galbbaa woy galbbaappe oosetteedda mayuwaa gidina, 49 he mayuwaa bolla kesiidde borok'uu maataa malatiyaa woy zo'o malaa bessooppe, I k'ac'inaappe woy shaluwaappe dadetteeddawaa gidina, galbbaa woy galbbaappe oosetteedda mayuwaa gidinakka, hewe borok'uu keseedda diraw, hewaa k'eesiyaa bessanaw koshshee. 50 K'eesii he borok'uwaa be'iide, he borok'uwaanna de'iyaa mayuwaa dumma kifiliyaan laappun gallassaa gorddiide wotso. 51 Laappuntsa gallassan k'eesii he mayuwaa be'iyaa wode; he mayuwaa bollan aakki aakki booppe, I k'ac'inaa woy shalo mayuwaa gidina, galbbaa woy galbbaappe oosetteedda mayyo gidinakka, hewe ittuwaappe ittuwaa oyk'k'iyaa borok'o gidiyaa diraw, he mayuu tuna. 52 K'ay he mayuu k'ac'inaa woy shalo mayyo gidina, liino woy suufe gidina, galbbaappe oosetteeddawaa ayaa gidinakka, k'eesii Aa s'uuggo. Hewe ittuwaappe ittuwaa oyk'k'iyaa borok'o gidiyaa diraw, I s'uugettanaw bessee.

53 «K'aykka k'eesii be'iyaa wode, he borok'uu mayuwaa bolla aakkibeennawaa gidooppe, I k'ac'inaa woy shalo mayyo woy galbbaappe oosetteeddawaa ayaa gidinakka, 54 he borok'uu de'iyaa mayuwaa meec'c'anaadan k'eesii azazo. Hewaappe guyyiyaan, he mayuwaa dumma kifiliyaan hara laappun gallassaa gorddiide wotso. 55 He borok'o sa'ay de'iyaa mayuwaa meec'c'owaappe guyyiyaan, k'aykka k'eesii be'iyaa wode he borok'uu bare malaa laammibeennawaa gidooppe, I aakki aakki baana d'ayooppekka tuna. He borok'o sa'ay mayoo guyye baggana woy sintsa baggana de'inkka, he mayuu taman s'uugettanaw koshshee. 56 Shin he mayuwaa meec'c'i simmina k'eesii be'iyaa wode borok'uu d'ay d'ay booppe, I galbbaa gidina, k'ac'inaa woy shalo mayyo gidinakka, he borok'uu de'iyaa sa'aa k'eesii daakkiide kessi diggo. 57 Hewaappe guyyiyaan, mayuwaa bolla simmiidekka kesooppe, he mayuu k'ac'inaa woy shalo mayyo gidina, galbbaappe oosetteeddawaa ayaa gidinakka, hewe aakki aakki biyaa borok'o saa gidiyaa diraw, he borok'uu de'iyaa mayuu taman s'uugettanaw bessee. 58 Shin meec'etteedda mayuu k'ac'inaa woy shalo mayyo gidina, woy galbbaappe oosetteedda ayaa mayyo gidinakka, borok'o sa'ay Aa bollappe d'ayooppe, he mayuu laa"entsuwaa meec'etto; Hewaappe guyyiyaan, I geeshsha gidee.

59 «Itti mayuu suufe woy liino gidina, k'ac'inaa woy shalo mayyo gidina, woy k'ay galbbaappe oosetteeddawaa gidinakka, he mayuwaa geeshsha woy tuna giissanaw danddayiyaa borok'o sa'aa wogay hawaa» yaageedda.

14

Galbbaa Harggiyaappe Pas'iyaa Asay Geeyiyaa Wogaa

1 Med'inaa Goday Musew hawaadan yaagiide odeedda; 2 «Wolk'k'aama galbbaa harggii oyk'k'eedda bitanii geeyiyaa gallassi ootsanaw koshshiyaa wogay hawaa. He bitaniyaa k'eesiyaakko afanaw koshshee.* 3 K'eesii Asay dunkkaaneedda sa'aappe gas'aa kesiide, Aa harggiyaa be'o. He wode wolk'k'aama galbbaa harggii bitaniyaa bollaappe d'ayeeddawaa gidooppe, 4 k'eesii pas'a de'iyaa laa"u geeshsha kafotuwaa, s'idiyaa mitsaa, zo'o k'ac'inaanne hisoop'p'iyaa bonc'c'iyaa he wolk'k'aama galbbaa harggiyaappe geeyiyaa bitaniyaa diraw ahanaadan unttuntta azazo. 5 Hewaappe guyyiyaan, k'ay k'eesii laa"u kafotuwaappe ittuwaa keriyaan de'iyaa pultto haatsaa bolla shukkanaadan azazo. 6 Pas'a de'iyaa kafuwaa, k'ay zigaanna, zo'o k'ac'inaananne hisoop'p'iyaa bonc'c'iyaanna akki afiide, keriyaan de'iyaa pulttiyaa haatsaa bolla shukkeedda kafuwaa suutsaa giddo naak'k'o. 7 Kesseedda suutsaa he wolk'k'aama galbbaa harggiyaappe pas'iyaa bitaniyaa bolla laappu gede c'ac'c'afo; yaatiide he bitanii geeshsha gidiyaawaa erisso; pas'a de'iyaa kafuwaa gede dembbaa yeddo.

8 «He harggiyaappe geeyeedda bitanii bare mayuwaa meec'c'o; bare bollan de'iyaa isikiyaa ubbaa meedetto; bare bollaakka meec'etto; yaatooppe I geeshsha gidanawaa. Hewaappe guyyiyaan, I dunkkaaneedda sa'aa yo; shin gidooppenne bare dunkkaaniyaa gelennaan laappun gallassaa karenna gam"o. 9 Laappuntsa gallassan bare huup'iyaa, buuchchaa, goomaanne bare bollan de'iyaa hara isikiyaa ubbaa meedetto; k'ay bare mayuwaa meec'c'o; bare bollaakka meec'etto; Hewaappe guyyiyaan, I geeshsha gidanawaa.

10 «Hosppuntsa gallassan tilla bollaanna de'iyaa laa"u dorssaa maratuwaanne itti laytsaa gideedda itti dorssato aho; k'ay katsaa yarshshoo zayitiyaan munak'etteedda usuppun kiilo giraame d'iiliyaanne itti liitiro wogaraa zayitiyaw heezzentso kushiyaa aho. 11 Aa geeshshiyaa k'eesii bitaniyaa I aheedawanttuna ittippekka Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa pengge Med'inaa Godaa sintsa shiishsho.

12 «K'eesiikka laa"u dorssaa maratuwaappe ittuwaa akkiide, liitiro heezzentso kushiyaa zayitiyaanna ittippe naak'uwaa yarshshuwaa ootsiide shiishsho; he shiishsheeddawaa k'ay k'aatsiyaa yarshshuwaa ootsiide Med'inaa Godaa sintsan k'aatso. 13 Yaatiide I he dorssaa maraa nagaraa yarshshuwaanne s'uuggiyaa yarshshuwaa shukkiyaa geeshsha sa'aan shukko; nagaraa yarshshuwaadan naak'uwaa yarshshuukka k'eesiyaw imettee; ikka loytsi geeshsha. 14 K'eesii naak'uwaa yarshshuwaa suutsaappe guutsaa akkiide, he geeyiyaa bitaniyaw ushechcha bagga haytsaa s'eeraa, ushechcha kushiyaw wogga birad'd'iyaanne ushechcha gediyaw wogga birad'd'iyaa okko. 15 Hewaappe guyyiyaan, k'eesii wogaraa zayitiyaappe guutsaa akkiide, bare haddirssa kushiyaa gomppan tigo.

16 «He haddirssa kushiyaa gomppan de'iyaa wogaraa zayitiyaan bare ushechcha kushiyaa birad'd'iyaa naak'k'iide, Med'inaa Godaa sintsan laappu gede c'ac'c'afo. 17 Yaati simmiide bare kushiyaa gomppan atteeda zayitiyaappe akkiide, geeyiyaa bitaniyaw ushechcha haytsaa s'eeraa, ushechcha kushiyaw wogga birad'd'iyaanne ushechcha gediyaw wogga birad'd'iyaa kase naak'uwaa yarshshuwaa suutsaa oketteedda sa'aan okko. 18 K'ay bare kushiyaa gomppan atteeda zayitiyaa k'eesii geeyiyaa bitaniyaa huup'iyaan gusso; yaatiide Med'inaa Godaa sintsan he bitaniyaa nagaraa atto giisso.

19 «Hewaappe guyyiyaan k'eesii bare tunatetsaappe geeyiyaa bitaniyaa nagaraa atto giissanaw nagaraa yarshshoo shiishsheedda mehiyaa shukkee; hewaappe simmiide k'ay s'uuggiyaa yarshshoo shiishsheedda mehiyaa yarshshee. 20 K'ay k'eesii he s'uuggiyaa yarshshuwaa katsaa yarshshuwaanna ittippe yarshshiyaa sa'aa bollan wotsiide s'uuggee; yaatiide bitaniyaa nagaraa atto giissee; bitaniikka geeshsha gidee.

21 «Shin bitanii hewaa ubbaa ahanaw danddayenna mank'k'o gidooppe, S'oossaa sintsan k'aatsiide Aa nagaraa atto giissanaw, bare naak'uwaa yarshshoo itti dorssaa maraa aho. K'ay katsaa yarshshookka wogaraa zayitiyaan munak'etteedda laa"u kiilo giraame lo"o d'iiliyaanne itti liitiro heezzentso kushiyaa zayitiyaa ittippe aho. 22 K'aykka barew danddayeeddawaadan laa"u maraa harap'p'etuwaa woy laa"u mara dogomattuwaa, ittuwaa nagaraa yarshshoo, ittuwaa k'ay s'uuggiyaa yarshshoo aho.

23 «Hosppuntsa gallassan bare nagaraappe geeyanaw bitanii hawantta k'eesiyaakko Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa pengge Med'inaa Godaa sintsa aho. 24 K'eesii naak'uwaa yarshshoo aheedda dorssaa maraanne littiro heezentso kushe zayitiyaa akkiide, k'aatsiyaa yarshshuwaa ootsiide Med'inaa Godaa sintsan k'aatso. 25 Yaatiide naak'uwaa yarshshoo aheedda dorssaa maraa shukkiide he naak'uwaa yarshshuwaa suutsaappe guutsaa akkiide, ha geeyiyaa bitaniyaw ushechcha haytsaa s'eeraa, ushechcha kushiyaw wogga birad'd'iyaanne ushechcha gediyaw wogga birad'd'iyaa okko. 26 K'ay k'eesii zayitiyaappe guutsaa bare haddirssa kushiyaa gomppan tigo. 27 He haddirssa kushiyaa gomppan de'iyaa zayitiyaappe ushechcha kushiyaa s'eeran guutsaa akkiide, Med'inaa Godaa sintsan laappu gede c'ac'c'afo. 28 K'aykka k'eesii bare kushiyaa gomppan de'iyaa zayitiyaappe guutsaa akkiide, geeyiyaa bitaniyaw ushechcha haytsaa s'eeraa, ushechcha kushiyaw wogga birad'd'iyaanne ushechcha gediyaw wogga birad'd'iyaa kase naak'uwaa yarshshuwaa suutsaa oketteedda sa'aan okko. 29 K'ay Med'inaa Godaa sintsan bitaniyaa nagaraa atto giissanaw, k'eesii bare kushiyaan atteeda zayitiyaa geeyiyaa bitaniyaa huup'iyaan okko. 30 Hewaappe guyyiyaan, he aawuu barew danddayeeddawaadan harap'p'iyaa maraa gidina woy mara dogommuwaa gidina, 31 ittuwaa nagaraa yarshshoo laa"entsuwaa k'ay s'uuggiyaa yarshshoo katsaa yarshshuwaanna ittippe yarshsho. K'ay k'eesiikka he geeyiyaa bitaniyaw Med'inaa Godaa sintsan Aa nagaraa atto giisso. 32 Bare bollan de'iyaa wolk'k'aama galbbaa harggiyaappe geeyanaw koshshiyaa wogaa polanaw mank'k'otay diggeedda uraw de'iyaa wogay simmi hawaa» yaageedda.

Golliyaa Bolla Kesiyaa Borok'uwaa

33 Med'inaa Goday Musanne Aaroona hawaadan yaageedda, 34 «Taani hinttenttoo ak'o ootsaade immiyaa Kanaane biittaa hintte geliyaa wode, k'ay he gadiyaan de'iyaa hintte keetsaappe ittuwaan taani borok'uwaa yeddiyaa wode, 35 he golliyaw k'eesiyaakko biide, ‹Ta son ayaa borok'entto de'ee› yaagiide odo. 36 Gollen de'iyaabay ubbay tuna geetettennaadan, k'eesii borok'uwaa be'anaw gelanaappe kasetiide, son de'iyaawaa ubbaa kare kessanaadan azazo; yaati simmina k'eesii be'anaw golle gelo. 37 Hewaan be'iyaa wode, borok'o sa'ay godaa bollan maataa malatiyaa, woy zo'o malaa bessooppenne k'ay godaappe ollatiide giddo gelooppe, 38 k'eesii golleppe kare kesiide, golliyaa laappun gallassaa gakkanaw gorddo. 39 Laappuntsa gallassaan k'eesii he golliyaa zaaretsiide; s'eelliyaa wode he borok'uu golliyaa godaa bollan aakkooppe, 40 borok'uu de'iyaa shuchchatuwaa ubbaa godaappe shoddiide, katamaappe gas'aa yaa tuneedda sa'aw olanaadan azazo. 41 K'ay godaa dufeedda urk'k'aa soo baggana bookkishin, yuushshi aatsiide k'ok'k'ofanaadan ootso; yaatiide he k'ok'k'ofeedda urk'k'aa katamaappe gas'an de'iyaa tuna sa'aan olino. 42 Hewaappe guyyiyaan, he shoddeedda shuchchatuu sa'aan hara shuchchatuwaa wotsino; k'ay hara urk'k'ankka golliyaa dufino.

43 «Shuchchatuwaa shod diggina, k'ay urk'k'aakka k'ok'k'ofiide hara urk'k'aa dufii simmina, laa"entsuwaa simmiide borok'uu golliyaa giddon aakkooppe, 44 k'eesii hewaa be'iyaa wode; borok'uu he golliyaa giddon aakkooppe, hewe ittuwaappe ittuwaa oyk'k'iyaa borok'o gidiyaa diraw, he gollii tuna. 45 Hewaa diraw I he golliyaa, Aa shuchchaa, Aa mitsaanne I dufeteedda urk'k'aa ubbaa kolo; hewantta katamaappe gas'aa afiide, tuna sa'aan olo. 46 K'ay he gollii gorddan takkiyaa wodiyaan Aa giddo geliyaa ooninne sa'ay k'ammana gakkanaw tuna. 47 He golliyaan gisiyaa uray woy k'umaa miyaa uray bare mayuwaa meec'c'o.

48 «Shin k'eesii yiide s'eelliyaa wode, gollii dufetti simmina laa"entsuwaa simmiide aakkana d'ayooppe, borok'uu d'ayeedda diraw, he gollii geeshsha gidiyaawaa k'eesii erisso. 49 Golliyaa geeshshanaw laa"u kafotuwaa, s'idiyaa mitsaa, zo'o k'ac'inaanne hisoop'p'iyaa bonc'c'iyaa aho. 50 Kafotuwaappe ittuwaa keriyaan de'iyaa pulttuwaa haatsaa bollan shukko. 51 Hewaappe guyyiyaan s'idiyaa, hisoop'p'iyaa bonc'c'iyaa, zo'o k'ac'inaanne pas'a de'iyaa kafuwaa ittippe akkiide, keriyaan de'iyaa shukkeedda kafuwaa suutsaaninne pulttuwaa haatsaan yeggi kessiide, laappu gede he golliyaa c'ac'c'afo. 52 Yaatiide he golliyaa k'eesii kafuwaa suutsan, pulttuwaa haatsaan, pas'a de'iyaa kafuwaan, s'idiyaan, hisoop'p'iyaa bonc'c'iyaaninne zo'o k'ac'inan geeshsho. 53 K'ay pas'a de'iyaa kafuwaa katamaappe gas'aa hini dembbaa yeddo. Hewaadan ootsiide, golliyaa geeshshiyaa wogaa polee; golliikka geeshsha gidee.

54 «Ay wolk'k'aama galbbaa hargge gidooppekka hawe woga; k'aac'echchiyaawaa gidina, 55 mayuwaa bollan woy golliyaa bollan kesiyaa borok'o gidina, 56 gaafuwaa gidina, d'uussa madutsaa gidina woy ilahuwaa gidinakka, 57 ittibay tuna gidiyaawaanne geeshsha gidiyaawaa erissanaw wolk'k'aama galbbaa harggiyaanne borok'uwaa wogay hawaa» yaageedda.

15

Asaa Bollaappe Goggiyaa Tunissiyaabaa

1 Med'inaa Goday Musanne Aaroona hawaadan yaageedda; 2 «Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaagiide odite; ‹Ay asaa attuntsaappe ayayneekka goggooppe, he goggiyaabay tuna. 3 He goggiyaawaappe denddeedawaan he uray tuna gidiyaa wogay hawaa: He goggiyaabay aggenaan gogginakka woy k'ay goggiyaawaa agginttokka he Aa giddon de'iyaabay Aa tunissee.

4 « ‹Aa bollaappe ayayneekka goggiyaa Asay gisiyaa ay gisuukka tuna; k'ay I uttiyaabay ayaa gidooppekka tuna. 5 Aa gisuwaa bochchiyaa ooninne bare mayuwaa meec'c'o; bare bollaakka meec'etto; k'ay omarssi gakkanaw I tuna. 6 Goggiyaawaana de'iyaa Asay utteeddawaa bolla uttiyaa ooninne bare mayuwaa meec'c'o; bare bollaakka meec'etto; k'ay omarssi gakkanaw I tuna.

7 « ‹Goggiyaabay de'iyaa asaa bollaa bochchiyaa ooninne bare mayuwaa meec'c'o; bare bollaakka meec'etto; k'ay omarssi gakkanaw I tuna.

8 « ‹Goggiyaabay de'iyaa Asay geeshsha asaa bolla c'uchchooppe, he Asay bare mayuwaa meec'c'o; bare bollaakka meec'etto; k'ay omarssi gakkanaw I tuna.

9 « ‹K'ay goggiyaabay de'iyaa Asay uttiyaa ay kooraykka tuna. 10 Bareppe garssana de'iyaawaa ayan gidooppekka bochchiyaa ooninne omarssi gakkanaw tuna; k'ay hewantta malatiyaawantta tookkiyaa ooninne bare mayuwaa meec'c'o; bare bollaakka meec'etto; k'ay omarssi gakkanaw I tuna.

11 « ‹Goggiyaawaana de'iyaa Asay bare kushiyaa meec'ettennaan de'iidde bochchiyaa Asay ooninne bare mayuwaa meec'c'o; bare bollaakka meec'etto; k'ay omarssi gakkanaw I tuna.

12 « ‹K'ay goggiyaabay de'iyaa Asay bochchiyaa urk'k'aa miishshaa ubbaa mentsite; mitsaappe oosetteedda miishshaa ubbay k'ay haatsaan meec'etto.

13 « ‹Goggiyaabay de'iyaa Asay he goggiyaawaappe geeyiyaa wode, barew laappun gallassaa paydo. Bare mayuwaa meec'c'o; bare bollaaka pulttuwaa haatsaan meec'etto; yaatiide I geeshsha gidee. 14 Hosppuntsa gallassi laa"u maraa harap'p'etuwaa woy laa"u mara dogomattuwaa akkiide, Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa penggiyaa Med'inaa Godaa sintsa yiide, k'eesiyaw unttuntta immo. 15 K'eesii harap'p'etuwaappe ittuwaa nagaraa yarshshoo, laa"entsuwaa k'ay s'uuggiyaa yarshshoo yarshshee; yaatiide k'eesii bitaniyaa bollaappe goggiyaawaa diraw Med'inaa Godaa sintsan Aa nagaraa atto giissee.

16 « ‹Ay attuma asaynne bare attumatetsaappe zeretsay gukkooppe, bare kumentsaa bollaa haatsaan meec'etto; k'ay omarssi gakkanaw I tuna. 17 Attumatetsaappe gukkeedda zeretsay bochcheedda mayuwaa ubbay woy galbbaa ubbay haatsaan meec'etto; k'ay omarssi gakkanaw I tuna. 18 K'ay itti attuma Asay mac'c'a asaana gisina, Aa attumatetsaappe zeretsay gukkooppe, laa"uukka haatsaan meec'ettino; k'ay omarssi gakkanaw unttunttu tuna.

19 « ‹Mac'c'a asaw aginaan aginaan yiyaa piilay yooppe, laappun gallassaa gakkanaw iza tuna; k'ay izo bochchiyaa ooninne omarssi gakkanaw tuna.

20 « ‹He piilaa wode iza gisiyaawe ubbay tuna; k'ay iza uttiyaawe ubbaykka tuna. 21 Iza gisiyaa gisuwaa bochchiyaa ubbay bare mayuwaa meec'c'o; haatsaankka meec'etto; omarssi gakkanaw I tuna. 22 Iza uttiyaawaa bochchiyaa ubbay bare mayuwaa meec'c'o; bare bollaakka meec'etto; k'ay omarssi gakkanaw I tuna. 23 Iza gisiyaa gisuwaa gidinakka woy iza uttiyaawaa bochchiyaa ooninne omarssi gakkanaw tuna.

24 « ‹Ay attuma asaynne he piilaa wode iinanna gisooppe, he piilay k'ay Aa bochchooppe, laappun gallassaa gakkanaw I tuna; I gisiyaa gisuu ubbaykka tuna.

25 « ‹Itti mac'c'a mishiratiw izi piilaa wodiyaa gidenaan hara wodiyaan suutsay goggooppe, woy k'ay izi piilaykka bare wodiyaappe aatsiide ek'k'enan is's'iide goggooppe, I ek'k'ana gakkanaw iza tuna. Bare piilaa wodiyaan tuna gidiyaawaadan, he wodekka iza tuna. 26 He suutsay iippe goggiyaa wodiyaan iza giseedda gisuu ubbay, bare piilaa wode iza giseedda gisuwaakka mala tuna; k'ay iza uttiyaabay ubbaykka bare piilaa wode iza uttiyaabay tuna gidiyaawaadan tuna. 27 K'ay he tuneeddabatuwaa bochchiyaa ooninne tuna; I bare mayuwaa meec'c'o; bare bollaakka meec'etto; k'ay omarssi gakkanaw I tuna.

28 « ‹Izippe goggiyaabay ek'k'ooppe, iza he wodiyaappe doommaade laappun gallassaa paydu; Hewaappe guyyiyaan, iza geeshsha gidana. 29 Hosppuntsa gallassaan iza laa"u mara harap'p'etuwaa woy laa"u mara dogomattuwaa akkaade, S'oossaa Dunkkaaniyaa penggiyaa k'eesiyaakko ahu. 30 K'eesii harap'p'etuwaappe ittuwaa nagaraa yarshshoo ittuwaa k'ay s'uuggiyaa yarshshoo yarshsho. Yaatiide k'eesii iippe goggiyaawaa tunatetsaa diraw Med'inaa Godaa sintsan I nagaraa atto giissee.

31 « ‹Barenttu giddon de'iyaa S'oossaa Dunkkaaniyaa tunissiide Israa'eeliyaa Asay hayk'k'ennaadan, neeni hawaadan ootsaade unttunttu barena tunissiyaawaappe shaakettiide de'anaadan naaga.

32 « ‹Aa bollaappe ayayneekka goggiyaa asawunne Aa attumatetsaappe gukkeedda zeretsaan tuniyaa asaw, 33 k'ay bare piilaa gaasuwaan tuniyaa mac'c'a asaw, attuma gidina mac'c'awaa gidina goggiyaabay de'iyaa asawunne tuneedda mac'c'a asaana gisiyaa attuma asaw imetteedda wogay hewaa› yaagite» yaageedda.

16

Nagaray Atto Geetettiyaa Gallassaa

(16:1-34)

1 Aaroona attuma naanay laa"u Med'inaa Godaa sintsa shiik'iide hayk'k'eeddawaappe guyyiyaan, Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda. 2 «Med'inaa Goday Musa, ne ishay Aarooni Taabootaa bollan de'iyaa atto giyaa sa'aa k'um"iyaa sintsan gaaridduwaappe guyye baggana de'iyaa Ubbaappe Aad'd'eeda Geeshsha Sa'aa ubbaa wode c'oo gelenaadan aw oda. C'oo gelooppe I hayk'k'ana; ayaw gooppe, Taani shaariyaa giddona atto giyaa sa'aa k'um"iyaa bollan k'onc'c'ay.* 3 Aarooni nagaraa yarshshoo itti korumaanne k'ay s'uuggiyaa yarshshoo itti dorssaa orggiyaa akkiide, he Ubbaappe Aad'd'eeda Geeshsha Sa'aa gelo.*

4 «Aarooni liinuwaappe oosetteedda geeshsha k'amishshiyaanne liinuwaappe oosetteedda garssana mayiyaa mayuwaa mayyo. K'ay liinuwaappe oosetteedda danc'c'uwaa danc'c'o; hewaadankka k'ay bare huup'iyaan liinuwaappe oosetteedda shaashiyaa enc'c'urssaa wotso. Hawaanttu geeshsha mayotuwaa gidiyaa diraw, I bare bollaa haatsaan meec'etti kichchiide mayyo.

5 «Israa'eeliyaa asaa maabaray nagaraa yarshshoo laa"u deeshshaa koletuwaa, s'uuggiyaa yarshshookka itti dorssaa koliyaa Aaroonaw ayino. 6 Aarooni bare nagaraanne bare soo asaa nagaraa atto giissanaw korumaa yarshsho. 7 Hewaappe guyyiyaan, laa"u deeshshaa koletuwaa afiide, Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa penggiyaan Med'inaa Godaa sintsan esso. 8 Yaatiide he laa"u deeshshatuwaan saamaa yeggina ittuu Med'inaa Godaassa; ittuu k'ay bazzuwaa yeddiyaawaa gidee. 9 Aarooni Med'inaa Godaw saamay keseedda deeshshaa ahiide, nagaraa yarshsho ootsiide yarshsho. 10 Shin bazzuwaa yeddiyaa saamay keseedda deeshshaa pas'a de'ishshin Med'inaa Godaw shiishsho; bazzuwaa Aa yederssiyaa wode, asaa nagaraa atto giissee.

11 «Aarooni bare nagaraanne bare soo asaa nagaraa atto giissanaw, itti korumaa nagaraa yarshshuwaa ootsiide shiishsho. Yaatiide bare nagaraa yarshshoo he korumaa shukko. 12 K'ay Med'inaa Godaa sintsan de'iyaa yarshshiyaa sa'aappe is'aanaa c'uwissiyaa miishshaa kumentsaa bonk'k'uwaanne, liik'i gaac'etteedda laa"u kop'p'iyaa sawiyaa is'aanaa akkiide, gaaridduwaa giddo aho. 13 I hayk'k'ennaadan, is'aanaa c'uway Taabootaa bollan de'iyaa atto giyaa sa'aa k'um"iyaa kammana mala, is'aanaa Med'inaa Godaa sintsan de'iyaa taman wotso. 14 K'ay he orggiyaa suutsaappe guutsaa akkiide, bare birad'd'iyaa aan naak'k'iide, atto giyaa sa'aa k'um"iyaw sintsa bagga c'ac'c'afo; k'ay atto giyaa sa'aa k'um"iyaappe sintsa baggana de'iyaa sa'aakka laappu gede c'ac'c'afo.

15 «Hewaappe guyyiyaan asaa nagaraa yarshshoo gidiyaa deeshshaa shukkiide, Aa suutsaa gaaridduwaa giddo aho; korumaa suutsaa c'ac'c'afeeddawaadan, atto giyaa sa'aa k'um"iyaa sintsaanne atto giyaa sa'aa k'um"iyaappe sintsa baggana de'iyaa sa'aa c'ac'c'afo.* 16 Yaatiide Ubbaappe Aad'd'eeda Geeshsha Sa'aa Israa'eeliyaa asaa tunatetsaappenne nagaraappe geeshshee. K'ay unttunttu tunabaa ootsishin, unttunttu giddon de'iyaa S'oossaa Dunkkaaniyaakka hewaadan ootsiide geeshsho. 17 I Ubbaappe Aad'd'eeda Geeshsha Sa'aa geliide, bare nagaraa, bare soo asaa nagaraanne kumentsaa Israa'eeliyaa asaa nagaraa atto giissiide kesana gakkanaw, ooninne S'oossaa Dunkkaaniyaa giddon de'oppo.

18 «Hewaappe guyyiyaan I Med'inaa Godaa sintsan de'iyaa yarshshiyaa sa'aa yiide Aa nagaraa atto giisso. Korumaa suutsaappenne deeshshaa suutsaappe guutsaa guutsaa akkiide, yarshshiyaa sa'aa yuushshuwaan de'iyaa kac'etuwaa okko. 19 K'ay he suutsaappe guutsaa bare birad'd'iyaan akkiide, laappu gede yarshshuwaa sa'aa bollaa c'ac'c'afiide, Israa'eeliyaa asaa tunatetsaappe he yarshshuwaa sa'aa geeshsho.

Wora Yeddiyaa Deeshshaa

20 «Aarooni Ubbaappe Aad'd'eeda Geeshsha Sa'aa, S'oossaa Dunkkaaniyaanne yarshshiyaa sa'aa geeshshiyaa wogaa poleeddawaappe guyyiyaan, pas'a de'iyaa deeshshaa shiishsho. 21 Aarooni bare laa"u kushetuwaa pas'a de'iyaa deeshshaa huup'iyaan wotsiide, Israa'eeliyaa asaa naak'uwaa ubbaa, unttunttu makkalaa ubbaa, unttunttu nagaraa ubbaa paas'o; yaatiide he deeshshaa huup'iyaan hewaa toossiide he deeshshaa afanaadan giigisseedda asaa bollan bazzuwaa yeddo. 22 I deeshshaa bazzuwaa yeddina, deeshshay unttunttu nagaraa ubbaa tookkiide, Asay bayinna sa'aa bazzuwaa bo.

23 «Hewaappe guyyiyaan, Aarooni S'oossaa Dunkkaaniyaa biide Ubbaappe Aad'd'eeda Geeshsha Sa'aa geleedda wode, kase bare mayyeedda liinuwaappe oosetteedda mayuwaa k'aariide hewaan wotso.* 24 Geeshsha sa'aan I bare bollaa haatsaan meec'ettiide, hara mayuwaa mayyiide keso; yaatiide s'uuggiyaa yarshshuwaa barewaanne asaawaa yarshshiide, bare nagaraanne asaa nagaraa atto giissee. 25 K'ay hewaadankka nagaraa yarshshuwaa handdaa yarshshiyaa sa'aa bollan wotsiide s'uuggo.

26 «Wora yeddiyaa deeshshaa afeeda bitaniikka bare mayuwaa meec'c'o; bare bollaakka haatsaan meec'etto. Yaati simmiide dunkkaaneeddasaa yo.

27 «Nagaraa atto giissanaw Aarooni Ubbaappe Aad'd'iyaa Geeshsha Sa'aa geleedda wode, nagaraa yarshshuwaa korumaa suutsaanne deeshshaa suutsaa akkiide geleedda; ha"i hintte he korumaanne he deeshshaanne dunkkaaneedda sa'aappe gas'aa kessite. Unttunttu galbbaa, unttunttu ashuwaanne unttunttu toc'iyaa taman s'uuggite.* 28 Hewaa taman s'uuggeedda bitanii bare mayuwaa meec'c'o; bare bollaakka haatsaan meec'etto; Hewaappe guyyiyaan, dunkkaaneedda sa'aa yo.

Nagaraa Atto Giissiyaa Gallassaa Bonchchiyaawaa

29 «Hawe hinttenttoo med'inawukka woga gido: laappuntsa aginay geleedda tammuntsa gallassan hintte huup'iyaa kawushshite; Israa'eeliyaa asaa gidina woy k'ay hintte giddon de'iyaa hara biittaa asaa gidinakka, ay oosonne ootsoppite.* 30 Ayaw gooppe, hinttena geeshshanaw, hintte nagaraa atto giissiyaa gallassay he gallassaa. Hinttekka Med'inaa Godaa sintsan hintte nagaraa ubbaappe geeyana. 31 Hewe hintte waanna shemppuwaa shemppiyaa sambbata gallassaa. He gallassan hintte huup'iyaa kawushshite; hewe hinttenttoo med'inawukka woga gido. 32 K'ay bare aawuwaa kotaan k'eese gidanaadan okettiyaawenne dummatiyaa Asay geeshsha gideedda liinuwaappe dadetteedda mayuwaa mayyiide, nagaraa atto giissiyaa wogaa polo. 33 I Ubbaappe Aad'd'iyaa Geeshsha Sa'aa, S'oossaa Dunkkaaniyaa, yarshshiyaa sa'aa, k'eesetuwaanne Israa'eeliyaa asaa ubbaa geeshsho. 34 Israa'eeliyaa asaa nagaraa ubbaa atto giissiyaa wogaa hintte laytsan laytsan itti gede ootsanaadan, hawe hinttenttoo med'inawukka woga gido» yaageedda. Muse Med'inaa Goday azazeeddawaadan ootseedda.

De'uwaa Geeshshatetsaanne Goynnuwaa Wogaa

17

(17:1—27:34)

Suutsay Meetettenaadan digettussaa

1 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 2 «Aaroonaw Aa attuma naanatoonne Israa'eeliyaa asaa ubbaw hawaadan yaagaade oda; ‹Med'inaa Goday azazeeddawe hawaa: 3 Israa'eeliyaa asaappe ooninne booraa woy dorssaa woy deeshshaa dunkkaaneedda sa'aan woy dunkkaaneedda sa'aappe gas'aana shukkiide, 4 Med'inaa Godaw imotaa ootsiide immanaw Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa penggiyaa Med'inaa Godaa sintsa ahana d'ayooppe, he suutsan I ooshettee; he Asay suutsaa gusseedda. Hewaa diraw I bare asaa giddoppe bohetto. 5 Hewaa diraw Israa'eeliyaa Asay barenttu yarshshuwaa mehiyaa c'oo dembban shukkiyaawaa aggiide, haa Med'inaa Godaakko, Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa penggiyaan de'iyaa k'eesiyaakko ahino. K'eesii hewaa akkiide, Med'inaa Godaw ittippetetsaa yarshshuwaa ootsiide shukko. 6 K'ay k'eesii Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa penggiyaan de'iyaa Med'inaa Godaw yarshshiyaa sa'aa bollan he suutsaa c'ac'c'afo; handdaakka Med'inaa Godaw sawuwaa toshukku giyaa yarshshuwaa ootsiide s'uuggo. 7 Israa'eeliyaa Asay S'oossaa kaalliyaawaa aggiide kaalleedda s'alahetoo laa"entso barenttu yarshshuwaa yarshshoppino. Hawe unttunttoonne yiyaa yeletaa ubbaw med'inaw woga gido› yaaga.

8 «Unttuntta hawaadan yaaga; ‹Israa'eeliyaa asaappe gidina woy unttunttu giddon de'iyaa hara biittaa asaappe gidinakka, ooninne s'uuggiyaa yarshshuwaa woy hara yarshshuwaa shiishshiyaa wode, 9 Med'inaa Godaw yarshshanaw Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa penggiyaa ahana d'ayooppe, he Asay bare asaa giddoppe bohetto.

10 « ‹Israa'eeliyaa asaappe woy unttunttu giddon de'iyaa hara biittaa asaappe ooninne suutsaa mooppe, he suutsaa miyaa asaa bollan taani ta deemuwaa tukkana; taani he bitaniyaa asaa giddon bohana.* 11 Ayaw gooppe ashuwaa mayyeedda ubbaa de'uu Aa suutsaa giddon de'ee; suutsaykka k'ay de'uwaa shemppuu Aa giddon de'iyaawaappe denddeedawaan nagaraa atto giissiyaawaa gidiyaa diraw, hintte nagaraa atto giissanaadan, taani hinttenttoo yarshshiyaa sa'aa bollan yarshshanaadan immaad.* 12 Hewaa diraw taani Israa'eeliyaa asaa, «Hintteppe woy hintte giddon de'iyaa hara biittaa asaappe ooninne suutsaa mooppo» yaagaad.

13 « ‹Israa'eeliyaa asaappe woy unttunttu giddon de'iyaa hara biittaa asaappe ooninne miyaa do'aa woy kafuwaa shankkatiide wod'ooppe, Aa suutsaa sa'aan gussiide, biittaa kammo. 14 Ayaw gooppe ashuwaa mayyeedda ubbaa shemppu Aa suutsaa giddona. Hewaa diraw taani Israa'eeliyaa asaa, «Ashuwaa mayyeedda med'etaa ubbaa shemppuukka Aa suutsaa giddon de'iyaa diraw, suutsaa mooppite; k'ay miyaa ooninne bare asaa giddoppe bohetto» yaagaad.

15 « ‹Israa'eeliyaa asaa gidina woy unttunttu giddon de'iyaa hara biittaa asaa gidina, ooninne bakkuta woy do'ay oyk'k'iide wod'eedda ashuwaa mooppe, bare mayuwaa meec'c'o; bare bollaakka meec'etto; yaatiide omarssi gakkanaw I tuna. Hewaappe guyyiyaan, I geeshsha. 16 Bare mayuwaa meec'c'ana d'ayooppe, bare bollaakka meec'ettana d'ayooppe, I bare nagaraan ooshettee› yaaga» yaageedda.

18

Digetteedda Mac'c'anne Attuma Asaa Gisuwaa

1 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 2 «Israa'eeliyaa asaa hawaadan yaaga; ‹Taani, Med'inaa Goday, hintte S'oossaa. 3 Hintte kase de'eedda Gibs'e biittaa Asay ootsiyaawaadan ootsoppite; woy ha"i taani hinttena afiyaa Kanaane biittaa Asay ootsiyaawaadankka ootsoppite; unttunttu wogaakka kaalloppite. 4 Hintte ta azazuwaa ootsite; ta wogaakka naagite; k'ay aan biite. Taani, Med'inaa Goday, hintte S'oossaa. 5 Hewaa diraw ta azazuwaanne ta wogaa naagooppe, hintte pas'a de'ana. Taani Med'inaa Godaa.*

6 « ‹Hintteppe ooninne ashuwaa amuwaa polanaw bare mata dabbuwaana gisoppo. Taani S'oossaa. 7 Ne ashuwaa amuwaa polanaw ne daayinna gisoppa; ne aawuwaa kawushshoppa. Iza ne daayo; iinanna gisoppa. 8 Ne ashuwaa amuwaa polanaw ne aawuwaa machchattinna gisoppa; ne aawuwaa kawushshoppa.*

9 « ‹Ne ashuwaa amuwaa polanaw ne michchatina gisoppa; woy k'ay son yeletteedda woy karen yeletteedda ne aawuwaa woy ne daay naattinakka gisoppa.*

10 « ‹Ne ashuwaa amuwaa polanaw ne na'aa naattinna woy ne naatti naattinna gisoppa. Ne huup'iyaw neena kawushshaasa. 11 Ne ashuwaa amuwaa polanaw ne aawuwaa machchati naattinna gisoppa; iza ne michchato gidiyaa diraw iinanna gisoppa. 12 Ne ashuwaa amuwaa polanaw ne aawuwaa michchatina gisoppa. Iza ne aawoo mata dabbo.* 13 Ashuwaa amuwaa polanaw ne daay michchatina gisoppa; iza ne daayiw mata dabbo. 14 Ne aawuwaa ishaa kalluwaa k'aaraade ne ashuwaa amuwaa polanaw Aa machchattinna gisoppa; iza ne aawuwaa ishaa machchato. 15 Ne ashuwaa amuwaa polanaw ne na'aa machchattinna gisoppa; iza ne na'aa machchato gidiyaa diraw, iinanna gisoppa.* 16 Ne ashuwaa amuwaa polanaw ne ishaa machchattinna gisoppa; gisooppe ne ishaa kawushshaasa.*

17 « ‹Ne ashuwaa amuwaa polanaw mishiratinanne I naattinanne laa'uwaanna gisoppa. I naatti naattinna woy k'ay I na'aa naattinakka gisoppa; unttunttu iziw mata dabbo gidiyaa diraw, hewe sharmus'a.*

18 « ‹Ne machchata pas'a de'ishshin, ne machchati michchato akkaade ne ashuwaa amuwaa polanaw iinanna gisoppa.

19 « ‹Ne ashuwaa amuwaa polanaw piilay yiina tuna utteedda mishiratina gisoppa.*

20 « ‹Neeni tunennaadan ne shooruwaa machchattinna gisoppa.*

21 « ‹Ne S'oossaa suntsaa tunissanaw ne naanatuwaappe ittuwaanne taman s'uugiide, Molooka giyaa eek'aw yarshshanaadan immoppa. Taani Med'inaa Godaa.*

22 « ‹Mac'c'a asaana gisiyaawaadan attuma asaana gisoppa; hewe sheneyiyaabaa.*

23 « ‹Neeni tunennaadan ay mehiyaananne gisoppa, k'ay mac'c'a asaykka mehiyaanna gisanaw mehiyaa sintsa aad'd'oppo. Hewe wogay bayinawaa.*

24 « ‹Taani hintte sintsaappe yederssiyaa kawutetsatuu ha oosotuwaan tuneedda diraw, hintte hawantta malatiyaawatuwaan tunoppite. 25 Haray atto unttunttu biittaykka tuneedda diraw, Aa nagaraw taani Aa muraad; biittaykka barenan de'iyaawantta c'uchcheedda. 26 Shin hintte ta higgiyaanne ta azazuwaa naagiteppe attina, Israa'eeliyaa asaa gidina woy hintte giddon de'iyaa hara biittaa asaappe ooninne hawaa mala tuna oosuwaa ootsoppite.

27 « ‹Hintteppe kase ha gadiyaan de'eedda asatuu hawaa mala tunabaa ootseedda diraw, biittay tuneedda. 28 Hintte ha biittaa tunissooppe, hintteppe kase de'eedda kawutetsatuwaa ha biittay c'uchcheeddawaadan, hinttenakka c'uchchennaadan naagettite. 29 Hewantta malatiyaa tuna oosotuwaappe ittuwaanne ootsiyaa Asay de'ooppe, he Asay bare asaa giddoppe bohetto.

30 « ‹Hewaa diraw hintteppe kase de'eedda asatuu ootseedda tuna oosotuwaa ubbaa ootsiide hintte tunennaadan, hintte ta azazuwaa naagite; Taani, Med'inaa Goday, hintte S'oossaa› yaaga» yaageedda.

19

Geeshshatetsaanne Likke Pirddaa Higgetuwaa

1 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 2 «Israa'eeliyaa asaw ubbaw hawaadan yaagaade oda; ‹Taani, Med'inaa Goday, hintte S'oossay geeshsha gidiyaa diraw, hinttekka geeshsha gidite.*

3 « ‹Hintteppe ittuunne attenan bare aabbanne bare daayo bonchcho; ta Sambbatatuwaakka bonchchite. Taani, S'oossay, hintte S'oossaa.*

4 « ‹Taana aggiide eek'atoo goyinnoppite; woy k'ay birataappe siilisseedda, s'oossatuwaa hinttenttoo med'd'oppite. Taani, Med'inaa Goday, hintte S'oossaa.*

5 « ‹Hintte ittippetetsaa yarshshuwaa Med'inaa Godaw yarshshiyaa wode, he yarshshuu hintte diraw aketanaadan, bessiyaawaadan yarshshite. 6 He yarshshuu hintte yarshsheedda gallassan woy wonttetsa gallassan meetetto; heezzentso gallassay gakkanaw atteedawe de'ooppe hewe s'uugetto. 7 Heezzantso gallassan Aa mooppe, hewe sheneyiyaabaa; taani hewaa akkikke. 8 Hewaa miyaa ooninne bare nagaran ooshettee; ayaw gooppe, I Med'inaa Godaw geeshsha gideeddawaa tunisseedda. He Asay bare asaa giddoppe bohetto.

9 « ‹Hintte gadiyaan mokkeedda katsaa hintte c'akkiyaa wode, gadiyaa gas'aa gakkanaw c'akkoppite; k'ay c'akaappe simmina de'iyaa k'aarimiyaakka k'aarimoppite.* 10 Ne woyniyaa ayfiyaa mule mas'aade mitsaa kalloyoppa; sa'aan wod'd'eedda woyniyaa ayfiyaakka mas'oppa; hewaa hiyyeesatoonne betetoo agga. Taani, Med'inaa Goday, hintte S'oossaa.

11 « ‹Hintte wuu"oppite.

« ‹Worddotoppite.

« ‹Ittuu ittuwaa c'immoppite.*

12 « ‹Ta suntsan wordduwaan c'aak'k'oppite; yaatiide hintte S'oossaa suntsaa tunissoppite. Taani Med'inaa Godaa.*

13 « ‹Ne shooruwaa sugoppa; woy bonk'k'oppa.

« ‹Keraa ootsiyaa bitaniyaa dirgguwaa diggaade, itti k'ammaanne ne matan ayissoppa.*

14 « ‹Tulliyaa shek'k'oppa; woy k'ay k'ook'iyaa sintsan d'ubbiyaawaa wotsoppa; shin neeni S'oossaw yayya. Taani Med'inaa Godaa.*

15 « ‹Pirddaa pirddaadde deshissoppa; hiyyeesaa Aa hiyyeesatetsaa diraw maaddaade pirddoppa; duriyaakka Aa duretetsaa diraw yayaade aggoppa. Shin ne shooroo tumatetsan pirddaa.*

16 « ‹Ne asaa giddon iita zigirssaa akkaade yuuyyoppa.

« ‹Ne shooruwaa wod'iyaawaa ayaanne ootsoppa. Taani Med'inaa Godaa.

17 « ‹Ne ishaa ne wozanaan is's'oppa.

« ‹Ne shooruwaa gaasuwaan neeni nagaraa ootsenna mala, Aa seera.

18 « ‹Kushshiyaa c'iggoppa; k'ay ne asaappe ittoonne uluwaan k'immiyaa oyk'k'oppa. Shin ne shooruwaa ne huup'iyaadan siik'a. Taani Med'inaa Godaa.*

19 « ‹Ta azazotuwaa naaga.

« ‹Ne mehiyaappe itti k'ommo mehiyaa hara k'ommo dumma mehiyaan birassissoppa.

« ‹Itti shoyk'aan laa"u k'ommo zeretsaa zeroppa.

« ‹K'ay laa"u k'ommuwaappe dadetteedda mayuwaa mayyoppa.*

20 « ‹Itti Asay hara asaa gelanaw giiga utteedda danggaas'iratina gisooppe, k'ay he danggaas'iratakka bare danggaas'iretetsaappe wozettabeennaano gidooppe, unttunttu murettanaw bessee; shin iza bare danggaas'iretetsaappe wozettabeenna diraw, unttuntta wod'anaw koshshenna. 21 Gidooppenne he bitanii bare naak'uwaa yarshshoo gidiyaa dorssaa orggiyaa S'oossaa Dunkkaaniyaakko Med'inaa Godaa sintsa aho. 22 K'eesii he naak'uwaa yarshshuwaa dorssaa akkiide, bitanii ootseedda nagaraa Med'inaa Godaa sintsan atto giissee; I ootseedda nagaraykka atto geetettana.

23 « ‹Hintte Kanaane biittaa geliyaa wode, ayfiyaa miyaa ay k'ommo mitsaa tokkooppekka, he mitsaa ayfiyaa meetettennawaadan paydite; heezzu laytsay wuranaw he mitsaa ayfii meetettenna; Aa mooppite. 24 Oyddentso laytsaan he mitsaa ayfii ubbay Med'inaa Godaw galataa shiishshiyaa geeshsha yarshshuwaa gidanawaa. 25 Shin he mitsaa ayfii hinttenttoo loytsi darana mala, ichcheshentso laytsaa ayfiyaa miite. Hintte hawaadan ootsooppe, hintte mitsaa ayfii darana. Taani Med'inaa Goday hintte S'oossaa.

26 « ‹Suutsay Aa giddon de'iyaa ay ashuwaakka mooppite.

« ‹Kaayoppite woy shareechchoppite.*

27 « ‹Hintte huup'iyaa binnaanaa garssana yuushshi aatsiide k'ans's'oppite; k'ay hintte buuchchaakka yuushshi aatsiide k'ans's'oppite.*

28 « ‹Hayk'k'eeda asaa diraw hintte bollaa k'ans's'ereetsoppite; woy c'achchaa malaataa hintte bollan kessoppite. Taani Med'inaa Godaa.

29 « ‹Biittay woddalaa tunatetsan kumeeddawaa gidenna mala, ne naatto shaarmus'aa oosoo aatsa immaade tunissoppa.*

30 « ‹Ta Sambbatatuwaa bonchchite; taw goynniyaa sa'aakka bonchchite. Taani Med'inaa Godaa.*

31 « ‹Moyttiliyaa haasayissiyaawanttukkonne shareechchotuwaakko booppite; hintte tunenna mala unttuntta koyyoppite. Taani, Med'inaa Goday, hintte S'oossaa.*

32 « ‹Puulummeedda asaanne c'imeedda asaa be'iyaa wode utteedda sa'aappe dendda ek'k'a; unttuntta bonchcha; ne S'oossaw yayya. Taani Med'inaa Godaa.

33 « ‹Hintte gadiyaan hinttenana de'iyaa betetuwaa bollan sugetsaabaa ootsoppite.* 34 Hintte gadiyaan hinttenana de'iyaa bete asaa hintte biittaa asaadan s'eellite; Aa hintte huup'iyaadan siik'ite. Ayaw gooppe, hinttekka kase Gibs'e gadiyaan bete gidiide de'eeddita. Taani, Med'inaa Goday, hintte S'oossaa.

35 « ‹Hintte geesaa likkiyaaban, miizaanan wotsiide likkiyaabaaninne makkiyaaban worddotoppite.* 36 Hintte kiiluwaa miizaanay, hintte makkiyaabaynne likkiyaa miishshatuu ubbay likke gidino. Taani hinttena Gibs'e gadiyaappe kessaade aheedda Med'inaa Godaa hintte S'oossaa. 37 Hintte ta higgiyaanne ta azazuwaa ubbaa naagitenne ootsite. Taani Med'inaa Godaa yaaga› » yaageedda.

20

Azazettenan Is's'ina Gakkiyaa Muraa

1 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 2 «Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaagaade oda, ‹Israa'eeliyaa asaappe gidina, woy betiide yiide Israa'eeliyaa giddon de'iyaa hara biittaa asaappe gidinakka, ooninne bare naanatuwaappe ittuwaa Molooka giyaa eek'aw aatsiide immooppe, he Asay hayk'k'o; he biittaa Asay Aa shuchchaan c'addiide wod'o. 3 Taani he bitaniyaa is's'ana; Aa asaa giddoppe shoddaade Aa d'ayissana. Ayaw gooppe, I bare naanatuwaappe ittuwaa Molooka giyaa eek'aw immiyaawan, ta Dunkkaaniyaa tunisseedda; ta geeshsha suntsaakka kawushshiseedda. 4 He bitanii bare naanatuwaappe ittuwaa Molookaw immiyaa wode, he biittaa Asay be'iide, sheneko gooppe, k'ay bitaniyaakka wod'enaan aggooppe, 5 taani ta huup'iyaw he bitaniyaanne he soo asaa is's'ana; Molookena sharmus'anaw Aa kaalliyaa ubbatuwaa unttunttu asaa giddoppe bohitte.

6 « ‹Ay asaynne taanan ammanettennan is's'iide, moyttilliyaa haasayissiyaawanttanne shareechchotuwaa oochchanaw booppe, taani Aa is's'ana; Aa asaa giddoppekka d'ayissana.

7 « ‹Taani, Med'inaa Goday, hintte S'oossaa gidiyaa diraw, simmi hintte hinttena dummayite; k'ay geeshsha gidite. 8 Ta higgiyaa naagitenne ootsite. Taani hinttena geeshshiyaa Med'inaa Godaa.

9 « ‹Ay asaynne bare aawuwaa woy bare daayo shek'k'ooppe hayk'k'o. I bare aawuwaa woy bare daayo shek'k'eedda diraw, Aa suutsaa ac'uu Aa bollana.*

10 « ‹Itti Asay bare shooruwaa machchattinna gisooppe, he giseedda bitaniinne mishiritta laa"uukka hayk'k'ino.* 11 Bare aawuwaa machchattinna giseedda Asay bare aawuwaa kawushshiseedda; unttunttu laa"uukka hayk'k'ino. Unttunttu suutsaa ac'uu unttunttu bollana.* 12 Itti Asay bare na'aa machchattinna gisooppe, unttunttu laa"uukka hayk'k'ino. Unttunttu tunabaa ootseeddino. Unttunttu suutsaa ac'uu unttunttu bollana.*

13 « ‹Itti attuma Asay mac'c'a asaana gisiyaawaadan attuma asaana gisooppe, unttunttu laa"uukka tunabaa ootseedda diraw hayk'k'ino. Unttunttu suutsaa ac'uu unttunttu bollana.* 14 Itti Asay naattonne aattonne ittippe akkiyaawaa gidooppe, hewe tunabaa; hintte giddon tunatetsay de'enna mala, inne unttunttunne taman s'uugettino.*

15 « ‹Itti Asay mehiyaanna gisooppe, I hayk'k'o; he mac'c'a mehattokka wod'ite.* 16 Itti mac'c'a asi mehiyaanna gisooppe he mishiratonne he mehiyaa laa"uwaakka wod'ite; unttunttu hayk'k'ino. Unttunttu suutsaa ac'uu unttunttu bollana.

17 « ‹Itti Asay bare michchato bare aawuwaa naattinna woy bare daay naattinna gisooppe, hewe pokkobaa. Unttunttu barenttu asaa gidoppe bohettino. I bare michchato kawushsheedda diraw, I bare nagaran ooshettee.* 18 Itti Asay piilay yeedda mac'c'aani kalluwaa k'aariide iinanna gisooppe, unttunttu laa"uukka barenttu asaa giddoppe bohettino. Ayaw gooppe I izi suutsay goggiyaa pulttuwaa kalloyeedda; izakka bare suutsay goggiyaa pulttuwaa kalloyaaddu.*

19 « ‹Ne daay michchatina woy ne aawuwaa michchatina gisoppa; ayaw gooppe, hewaa ootsiyaawe bare mata dabbuwaa kawushshiyaawaa. Hintte laa"uukka hintte nagaran ooshettana.* 20 Itti Asay bare aawuwaa ishaa machchattinna gisooppe, I bare aawuwaa ishaa kawushshiseedda. Unttunttu barenttu nagaran ooshettana; unttunttu laa"uukka na'aa yelennaan hayk'k'ana.* 21 Itti Asay bare ishaa machchato akkooppe, hewe tunatetsa. I bare ishaa kawushshiseedda; unttunttu laa"uukka na'aa yelikkino.

22 « ‹Simmi hintte de'anaadan, taani hinttena gelissiyaa biittay hinttena c'uchchenna mala, hintte ta higgiyaanne ta azazuwaa naagitenne ootsite. 23 Taani hintte sintsaappe d'ayissiyaa asatuwaa de'uwaa wogaa kaalloppite. Unttunttu hawaa ubbaa ootseedda diraw, taani unttuntta shenetaad. 24 Shin taani hinttena, «Unttunttu biittaa hintte laattana; hintte he biittaa hinttewaa ootsanaadan, he maatsaynne eessay goggiyaa biittaa taani hinttenttoo immana» yaagaad. Taani hinttena hara asatuwaappe dummaya kesseedda Med'inaa Godaa hintte S'oossaa.

25 « ‹Hewaa diraw hintte geeshsha gideedda mehetuwaanne kafotuwaa geeshsha gidennawanttuppe shaakkiide erite. Taani hawanttu hinttenttoo tuna ga wotseedda mehetuwaan, kafotuwaaninne sa'aan k'aas'erettiyaabatuwaan ubbaan hintte huup'iyaa tunissoppite. 26 Taani Med'inaa Goday geeshsha gidiyaa dirawunne hintte tawaa gidana mala hinttena hara asaappe dummayeedda diraw, hinttekka taw geeshsha gidite.

27 « ‹Itti attuma Asay woy mac'c'a Asay moyttilliyaanna haasayiyaawaa woy shareechcho gidooppe, unttunttu hayk'k'anaw besse. Unttunttu shuchchaan c'adettino. Unttunttu suutsaa ac'uu unttunttu bollana› yaaga» yaageedda.

21

K'eesatuwaa Geeshshatetsaa

1 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda, «K'eesiyaa gidiyaa Aaroona attuma naanaatoo hawaadan yaagaade oda; ‹Hintteppe ooninne 2 bare mata dabbo, bare daay, bare aawuwaa, bare attuma na'aa, bare mac'c'a naatti, bare ishaa, 3 woy asinaa gelennaan, de'iyaa bare michchati anhaa gidana d'ayooppe, hayk'k'eedda asaa anhaa oowaanne bochchiide, barena tunissoppo. 4 K'ay akuwaaninne geluwaan dabboteedda asaa anhaa bochchiidekka barena tunissoppo.

5 « ‹K'eesetuu hayk'k'eeddawoo kayyottanaw barenttu huup'iyaa meedettoppino; barenttu buuchchaakka k'antsaan k'ans's'oppino; woy k'ay barenttu bollaakka k'ans's'ereetsoppino.* 6 Unttunttu barenttu S'oossaw geeshsha gidino; k'ay barenttu S'oossaa suntsaakka tunissoppino. Ayaw gooppe unttunttu Med'inaa Godaw taman s'uugiide yarshshiyaa, k'umaa yarshshuwaa shiishshiyaawantta; hewaa diraw, unttunttu geeshsha gidanaw bessee.

7 « ‹K'aykka k'eesatuu sharmus'a mac'c'a asaa, wodorotetsay aketti diggeedda mac'c'a asaa, woy asinay yeddeedda mac'c'a asaa akkoppino. Ayaw gooppe, k'eesatuu barenttu S'oossaw geeshsha. 8 K'eesii hintte S'oossaw k'umaa yarshshuwaa shiishshiyaawaa gidiyaa diraw, I hara asaappe dummato. Taani hinttena geeshshiyaa hintte Med'inaa Goday geeshsha gidiyaa diraw, ikka geeshsha gido. 9 Ay k'eesiyaa naatto gidooppekka sharmus'aade barena tunissooppe, henna bare aawuwaa kawushshaaddu. Iza taman s'uugettaade hayk'k'u.

10 « ‹K'eesiyaa ubbatuwaa kaappuu, Aa huup'iyaan okettiyaa zayitii gukkeedda dirawunne I k'eesetetsaa mayuwaa mayyanaw dummateedda asaa gidiyaa diraw, bare huup'iyaa binnaanaa kallo wotsoppo; woy bare mayuwaakka peed'oppo. 11 Ay anhaa gidooppekka, de'iyaa sa'aa I geloppo; haray atto bare aawuwaa woy bare daay anhaa gidooppekka, barena hewaan tunissoppo. 12 Aa geeshshanaw okkiyaa S'oossaa zayitii Aa bollan de'iyaa diraw, k'eesii S'oossaa Dunkkaaniyaappe kesoppo; S'oossaa Dunkkaaniyaakka tunissoppo. Taani Med'inaa Godaa.

13 « ‹K'eesii wodoro mac'c'a naatto akko. 14 Asinay hayk'k'eedda mishirato, woy asinay yeddeedda mishirato, woy woshumaa mishirato akkoppo. Shin bare asaa giddoppe wodoro mac'c'a naatto dooriide akko. 15 Yaanana d'ayooppe, I bare asaa giddon bare zeretsaa gidiyaa bare naanatuwaa tunissana. Taani Aa geeshshiyaawe, med'inaa Godaa yaaga› » yaageedda.

16 Med'inaa Goday Musa, hawaadan yaageedda; 17 «Neeni Aaroonaw hawaadan yaagaade oda; ‹Sintsanna yiyaa ne zeretsaappe bollay tilla gidenna Asay ooninne k'umaa yarshshuwaa taw immanaw shiik'oppo. 18 Ayaw gooppe bollay tilla gidenna Asay ooninne shiik'anaw bessena. K'ook'a, woy wobba, woy demuu narp'p'etteedda, woy pac'a bollay de'iyaa asay, 19 woy gediyaa woy kushiyaa silay, 20 woy k'uunay, woy dinkkii, woy ayfii sakkiyaa asay, woy puussuu oyk'k'eedda asay, woy ilahuu oyk'k'eedda asay, woy goyro gidinakka bollay tilla gidenna asay, ooninne shiik'oppo. 21 K'eesiyaa Aaroona zariyaappe bollay tilla gidenna Asay ooninne Med'inaa Godaw taman s'uuggiyaa yarshshuwaa shiishshanaw shiik'oppo. Aw bollay tilla gidennawaa gidowaappe hini baggan, bare S'oossaw k'umaa yarshshuwaa shiishshanaw I bessena. 22 I geeshsha k'umaanne k'ay geeshsha ubbaappe ittuwaa gideedda geeshsha yarshshuwaa bare S'oossaa k'umaakka maanaw danddayee. 23 Shin aw bollay tilla gidenna diraw, I ta Dunkkaaniyaa tunissennaadan, gaaridduwaakko woy yarshshiyaa sa'aakko shiik'oppo. Ayaw gooppe, unttuntta geeshshiyaawe taani Med'inaa Godaa yaaga› » yaageedda.

24 Muse Aaroonaw, Aa attuma naanawunne Israa'eeliyaa asaw ubbaw hawaa odeedda.

22

Imotaa Geeshshatetsaa

1 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 2 «Ta geeshsha suntsaa unttunttu tunissenna mala, Israa'eeliyaa Asay taw dummayeedda imotaa Aarooninne Aa attuma naanay bonchchuwaan akkiide, geeshshatetsaan naagana mala, unttunttoo oda. Taani Med'inaa Godaa.

3 «Unttunttoo hawaadan yaaga; ‹Sintsanna yiyaa yeletaa ubbaan hintte zariyaappe ooninne tuni uttiide, Israa'eeliyaa Asay Med'inaa Godaw dummayeedda geeshsha yarshshuwaakko shiik'ooppe, he Asay ta sintsaappe bohetto. Taani Med'inaa Godaa.

4 « ‹Aaroona zariyaappe wolk'k'aama galbbaa harggii de'iyaa, woy bollaappe ayayneekka goggiyaa ooninne geeyana gakkanaw, geeshsha yarshshuwaappe mooppo. Anhaa bochchiide tuneeddawaa woy Aa attumatetsaappe zeretsay gukkeedda uraa bochchiyaa ooninne tuna. 5 Woy k'ay sa'aanna gooshettiyaa, tunissiyaawantta, woy ay mala tunatetsaa gidooppenne tunissiyaa asaa bochchiyaa uray, 6 woy hewaa malabaa ayaanne bochchiyaa asay, omarssi gakkanaw I tuna; bare bollaa haatsaan meec'ettennaan de'iidde, he geeshsha yarshshuwaappe I maanaw koshshenna. 7 Away wulliyaa wode I geeshsha gidee; Hewaappe guyyiyaan, he geeshsha yarshshuwaappe barena gakkiyaawaa mo gaasuukka hewe Aa k'umaa. 8 Barew hayk'k'eeddawaa woy do'ay wod'eedda mehiyaa ashuwaa mooppo; hewe tunissiyaabaa. Taani Med'inaa Godaa.

9 « ‹K'eesetuu ta wogaa; naagennan is's'ooppe, unttunttu Aa tunissiide Aa nagaran hayk'k'ana. Unttuntta geeshshiyaawe Taana Med'inaa Godaa.

10 « ‹He geeshsha yarshshuwaa k'eesiyaa soo asaappe attina, hara Asay mooppo; k'eesiyaa soo yeedda imatsaa gidina, woy k'as's'arettiide ootsiyaa k'oomaa gidinakka mooppo. 11 Shin k'eesii bare biran shammeedda ayiliyaa woy Aa son yeletteedda ayilii he k'umaappe mo. 12 K'eesiyaa gidenna hara asaa geleedda k'eesiyaa naatta he geeshsha yarshshuwaappe muuppu. 13 Shin k'eesiyaa naatta asinay hayk'k'ina, woy asinay yeddina, na'aa yelennaan kase bare wodorotetsaan de'iyaawaadan simmaade bare aawuwaa golle yooppe, Aa bare aawuwaa gakkiyaa k'umaappe mu. Shin hara Asay ooninne hewaappe mooppo.

14 « ‹Itti Asay erennan de'iidde geeshsha yarshshuwaappe mooppe, he I meedda k'umaa gatiyaa bolla s'eetuwaappe laatamu kushiyaa gujjiide k'eesiyaw immo. 15 Israa'eeliyaa Asay Med'inaa Godaw yarshshiyaa geeshsha yarshshuwaa k'eesatuu tunissoppino. 16 Unttunttu barenttu aheedda geeshsha yarshshuwaa barew miide, barenttu nagaran ooshettanaadan, k'eesatuu ootsanaw koshshenna. Ayaw gooppe, unttuntta geeshshiyaawe, taani Med'inaa Godaa yaaga› » yaageedda.

Aketena Yarshshotuwaa

17 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda, 18 «Aaroonaw, Aa naanatoonne Israa'eeliyaa asaa ubbaw hawaadan yaagaade oda; ‹Israa'eeliyaa asaappe gidina woy unttunttu giddon de'iyaa betiyaappe ooninne Med'inaa Godaw s'uuggiyaa yarshshuwaa bare dosuwaan c'oo immiyaa woy bare shiik'k'owaa gatsanaw yarshshiyaa wode, 19 he yarshshuu akettana mala, korumaappe woy dorssaappe woy deeshshaappe tilla bollaanna de'iyaa attumawaa gido. 20 Bollay tilla gidennawe ayaa gidooppenne aketena diraw, hewaa shiishshoppa.*

21 « ‹K'ay oona gidooppenne bare shiik'k'owaa gatsanaw ittippetetsaa yarshshuwaa S'oossaw yarshshiyaa wode, woy bare mehiyaappe bare dosuwaan c'oo immiyaa imotaa Med'inaa Godaw shiishshiyaa wode, hewe aketana mala I tilla bollaanna de'iyaawaa gido. 22 Hintte mehiyaappe k'ook'iyaa, woy me'uwaa, woy gunddaa, woy giiyiyaa maytsay, woy puussuu, woy ilahuu de'iyaawaa Med'inaa Godaw yarshshoppite; k'ay taman s'uuggiyaa yarshshuwaa ootsiidekka yarshshiyaa sa'aa bollan Med'inaa Godaw shiishshoppite. 23 Aa bollan pac'a med'etay woy pac'abay de'iyaa korumaa woy dorssaa itti Asay bare dosuwaan c'oo immiyaa yarshshoo shiishshanaw danddayee; shin shiik'uu gatso gidooppe, hewe aketena. 24 Sanggisetteeddawaa woy k'os'etteeddawaa woy kaatsay maytteeddawaa woy k'ans's'etteeddawaa Med'inaa Godaw yarshshoppite. Hintte gadiyaan hewaa malabaa ootsoppite. 25 Hintte giddon de'iyaa allaga asatuwaappe akkeedda hewaa mala mehiyaakka hintte S'oossaw k'uma ootsiide shiishshoppite. Unttunttu bollay tilla gidennawaa gaasuwaan unttunttun pokkuu de'iyaa diraw, unttunttu hintte diraw akettikino› yaaga» yaageedda.

26 K'aykka Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda, 27 «Miizzaa maray woy dorssaa maray woy deeshshaa maray yelettiyaa wode, laappun gallassaa bare daayinna gam"o. Hosppuntsa gallassaappe doommiide, Med'inaa Godaw taman s'uugiide shiishshiyaa yarshsho ootsiide shiishshanaw danddayettee. 28 Miyatoo, dorssatoo, woy deeshshatoo I maraanna itti gallassi shukkoppite.

29 «Hintte galataa yarshshuwaa Med'inaa Godaw shiishshiyaa wode, hintte yarshshuu aketanaadan yarshshite. 30 He yarshshuu he gallassikka meetettanaw koshshee; aappe ayaanne wonttiw ashshoppite. Taani Med'inaa Godaa.

31 «Ta azazuwaa naagitenne ootsite. Taani Med'inaa Godaa. 32 K'ay ta geeshsha suntsaa hintte tunissoppite; Israa'eeliyaa asaa giddon taani geeshsha gidiyaawe erettanaw bessee. Hinttena geeshshiyaawe, taani Med'inaa Godaa. 33 Hinttew S'oossaa gidanaw, hinttena Gibs'e gadiyaappe kesseeddawe taana. Taani Med'inaa Godaa» yaageedda.

23

Ammanuwaa Baalaa Bonchchiyaa Maaraa

1 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 2 «Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaagaade oda; ‹Geeshsha shiik'uwaa gi awaayiide, hintte bonchchanaw bessiyaa keeretteedda Med'inaa Godaa baalatuu hawantta.

3 « ‹Hintte usuppun gallassaa oosuwaa ootsiita; shin laappuntsa gallassi hintte shemppiyaa Sambbata gallassaa; he gallassan geeshsha shiik'uwaa shiik'ite; ayaa oosonne ootsoppite; hintte de'iyaa sa'aan ubbaan hewe Med'inaa Godaw Sambbataa.*

Paasigaa Baalaanne Magaage Ukitsaa Baalaa

(Pay. 28:16-25)

4 « ‹Unttunttu wodiyaan wodiyaan geeshsha shiik'uwaa ootsi awaayiide hintte bonchchanaw bessiyaa Med'inaa Godaa baalatuu hawantta. 5 Koyro aginaan tammanne oyddentso gallassi sa'ay omarssiyaa wode, Med'inaa Godaa Paasigay doommee.*

6 « ‹K'ay he aginankka tammanne ichcheshentso gallassay Med'inaa Godaa magaage Ukitsaa Baalaa gallassaa; hewaa diraw laappun gallassatuwaan irshshuu gelibeenna ukitsaa miite.* 7 He gallassatuwaappe koyiro gallassan geeshsha shiik'uwaa shiik'ite; daaburssiyaa oosuwaa ayaanne ootsoppite. 8 Laappun gallassaa ubbaa Med'inaa Godaw taman s'uuggiyaa yarshshuwaa shiishshite; laappuntsa gallassan k'ay geeshsha shiik'uwaa shiik'ite; daaburssiyaa oosuwaa ayaanne ootsoppite› yaaga» yaageedda.

Bayira Katsaa

9 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 10 «Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaagaade oda; ‹Taani hinttenttoo immiyaa biittaa geliide, hintte katsaa c'akkiyaa wode, he katsaw koyiro ayfiyaa mirk'k'iyaa k'eesiyaakko akki yiite. 11 Med'inaa Goday hinttewaa akkana mala, Sambbata wonttetsa gallassi k'eesii he mirk'k'iyaa S'oossaa sintsan k'aatso. 12 He hintte mirk'k'iyaa k'aatseedda gallassi tilla bollaanna de'iyaa itti laytsaa dorssaa orggiyaa s'uuggiyaa yarshshuwaa ootsiide Med'inaa Godaw shiishshite. 13 He yarshshuwaanna ittippe wogaraa zayitiyaan munak'etteedda laa"u kiilo giraame lo"o d'iiliyaa katsaa yarshshuwaa ootsiide shiishshite; hewe Med'inaa Godaw taman s'uuggiyaa, sawuwaa toshukku giyaa yarshshuwaa gidanawaa; hewaanakka k'ay ittippe itti liitiro gidiyaa woyniyaa eessaa shiishshite. 14 Ha yarshshuwaa hintte hintte S'oossaw shiishshiyaa gallassay gakkanaw, ooratsa gakkeedda katsaappe ukitsaa, woy s'iis'aa gidina, k'ayiyaa gidinakka mooppite. Hawe hintte de'iyaa sa'aan ubbaan sintsanna yiyaa yeletaw ubbaw med'inaw woga.

Saaminttatuwaa Baalaa

(Pay. 28:26-31)

15 « ‹Hintte k'aatsiyaa yarshshuwaa mirk'k'iyaa aheedda Sambbata wonttetsappe doommiide, laappun saaminttaa kumentsaa paydite.* 16 Laappuntsa Sambbataa wonttetsa gallassay gakkanaw, ishatamu gallassaa paydiidde, ooratsa gakkeedda katsaa yarshshuwaa Med'inaa Godaw shiishshite. 17 Hintte ak'iyaa sa'aappe laa"u kiilo giraame gidiyaa lo"o d'iiliyaappe irshshuwaa yeggiide uukkeedda laa"u ukitsaa k'aatsanaw akki yiite. Hewe koyiro gakkeedda katsaa ayfiyaappe Med'inaa Godaw yarshshuwaa gidee. 18 He ukitsaanna ittippe tilla bollaanna de'iyaa itti laytsaa gideedda laappun dorssaa maratuwaa, itti korumaanne laa"u dorssaa orggetuwaa shiishshite. Katsaa yarshshuwaananne ushshaa yarshshuwaanna ittippe Med'inaa Godaw taman s'uuggiyaa, sawuwaa toshukku giyaa yarshshuwaa ootsiide yarshshite. 19 K'ay itti deeshshaa orggiyaa nagaraa yarshshoo, itti laytsaa gideedda laa"u dorssaa orggetuwaakka ittippetetsaa yarshshoo shiishshite.

20 « ‹K'eesii he koyiro gakkeedda katsaa ayfiyaa ukitsaanne he laa"u dorssatuwaa k'aatsiyaa yarshshuwaa ootsiide, Med'inaa Godaa sintsan k'aatsee; hewanttu Med'inaa Godaw geeshsha; k'ay k'eesiyaawukka gishuwaa. 21 He gallassikka awaayiide geeshsha shiik'uwaa shiik'ite; daaburssiyaa ooso ayaanne ootsoppite. Hawe hintte de'iyaa saan ubbaan sintsanna yiyaa yeletaw ubbaw med'inaw woga.

22 « ‹Hintte gadiyaan mokkeedda katsaa hintte c'akkiyaa wode, hintte shoyk'aa gas'aa gakkanaw c'akkoppite; c'akkishin attiyaa k'aarimiyaakka k'oroppite; hewaa hiyyeesatoonne betetoo aggi bashite. Taani, Med'inaa Goday, hintte S'oossaa› yaaga» yaageedda.*

Malakataa Punniyaa Baalaa

(Pay. 29:1-6)

23 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda, 24 «Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaagaade oda; ‹Laappuntsa aginaan koyiro gallassaa shemppo gallassaa ootsiide bonchchite; hassayissuwaa malakataykka punettiyaa wode, geeshsha shiik'uwaa shiik'ite. 25 He gallassan Med'inaa Godaw taman s'uuggiyaa yarshshuwaa shiishshiteppe attina, daaburssiyaa oosuwaa ayaanne ootsoppite› yaaga» yaageedda.

Nagaraa Atto Giissiyaa Gallassaa

(Pay. 29:7-11)

26 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda,* 27 «Ha laappuntsa aginaw tammantsa gallassay nagaraa atto giissiyaa gallassaa; he gallassi geeshsha shiik'uwaa shiik'ite; k'ay hintte huup'iyaa kawushshite; yaatiide Med'inaa Godaw taman s'uuggiyaa yarshshuwaa shiishshite. 28 He gallassay Med'inaa Godaa hintte S'oossaa sintsan hintte nagaray atto geetettana mala, hintte nagaraa atto giissiyaa gallassaa gidiyaa diraw, he gallassi ay oosuwaanne ootsoppite. 29 He gallassi barenatetsaa kawushshenna Asay ooninne bare asaa giddoppe bohetto. 30 He gallassi ayaa oosuwaa gidooppenne ootsiyaa asaa taani Aa asaa giddoppe d'ayissana. 31 He gallassi ay oosuwaanne ootsoppite. Hawe hintte de'iyaa saan ubbaan sintsanna yiyaa yeletaw ubbaw med'inaw woga. 32 Hewe hintte waanna shemppuwaa shemppiyaa Sambbata gallassaa. He gallassan hintte huup'iyaa kawushshite. He aginaan udduppuntsa gallassan omarssaappe doommiide, tammantsa gallassaa omarssay gakkanaw, hintte Sambbataa bonchchite» yaageedda.

Daasiyaa Baalaa

(Pay. 29:12-40)

33 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda,* 34 «Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaagaade oda; ‹Ha laappuntsa aginaan tammanne ichcheshentso gallassaappe doommiide, laappun gallassay Med'inaa Godaw Daasiyaa Baala. 35 He gallassatuwaappe koyiro gallassan geeshsha shiik'uwaa shiik'ite; daaburssiyaa oosuwaa ayaanne ootsoppite. 36 Laappun gallassan ubbaan Med'inaa Godaw taman s'uuggiyaa yarshshuwaa shiishshite; hosppuntsa gallassan k'ay geeshsha shiik'uwaa shiik'ite; Med'inaa Godaw taman yarshshiyaa yarshshuwaakka shiishshite. He gallassay hintte shiik'uwaa poliyaa gallassaa gidiyaa diraw, daaburssiyaa oosuwaa ayaanne ootsoppite.

37 « ‹Taman s'uuggiyaa yarshshuwaanne katsaa yarshshuwaa, k'ay hara yarshshotuwaa ubbaanne ushshaa yarshshuwaa, koshshiyaawaa keenaa keereedda gallassan Med'inaa Godaw shiishshanaw, hintte geeshsha shiik'uwaa ootsiide awaayana Med'inaa Godaa baalatuu hawantta. 38 Ha baalatuu Med'inaa Godaa Sambbatatuwaappe, hintte imotaa ootsiide Med'inaa Godaw immiyaawanttuppe, shiik'uwaa gatsiyaawanttuppenne hintte hintte dosuwaan c'oo immiyaawanttuppe dumma.

39 « ‹Laappuntsa aginaan tammanne ichcheshentso gallassan hintte gadiyaan mokkeeddawaa c'akkiide shiishsheeddawaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa baalaa laappun gallassaa bonchchite; koyiro gallassaynne hosppuntsa gallassay hinttenttoo waanna shemppo gallassaa. 40 Koyro gallassan lo"o mitsaa ayifiyaappe, zambbaa tashiyaappe, irs's'a haytsaana de'iyaa mitsaa tashiyaappenne shaafaa matan dic'c'iyaa lee"o tashiyaappe akkiide, Med'inaa Godaa hintte S'oossaa sintsan nashetiidde, laappun gallassaa baalaa bonchchite. 41 He baalaa laytsan laytsan laappun gallassaa Med'inaa Godaw bonchchite. Hewe sintsanna yiyaa yeletaw ubbaw med'inaw woga. Hintte hewaa laappuntsa aginaan bonchchite. 42 He laappun gallassaa hintte daasiyan de'ite; Israa'eeliyaa biittaa asaa gidiyaa ubbay daasiyan de'ite. 43 Hewe sintsanna yiyaa yeletay ubbay Israa'eeliyaa asaa taani Gibs'eppe Kesseedda wode, unttunttu daasiyan de'anaadan ootseeddawaa eranaassa. Taani Med'inaa Godaa hintte S'oossaa› yaaga» yaageedda.

44 Hewaadan ootsiide, Muse Med'inaa Godaa Baalatuwaa bonchchiyaa wogaa Israa'eeliyaa asaw odeedda.

24

S'omppetuwaa Naaguwaa

(Kes. 27:20-21)

1 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda, 2 «S'omppii to'ennan ees's'iidde de'ana mala, Asay koshshiyaa zayitiyaa wogaraa teeraa c'addiide gum"ina geeshsha new ahana mala, Israa'eelatuwaa azaza. 3 Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa giddon de'iyaa markkatetsaa gaariduwaappe kare baggana, omarssaappe wontta gakkanaw, Aarooni Med'inaa Godaa sintsan he s'omppiyaa ubbaa wode eetso. Sintsanna yiyaa yeletaw ubbaw hewe med'inaw woga. 4 S'omppiyaa wotsiyaa, walakay bayinna work'k'aa ballaa bolla de'iyaa s'omppetuu Med'inaa Godaa sintsan ubbaa wode ees's'anaadan Aarooni naago.

S'oossaw Shiishshiyaa Ukitsaa

5 «Laatamanne oyddu kiilo giraame gidiyaa liik'o d'iiliyaa akkaade tammanne laa"u ukitsaa uukka.* 6 He ukitsatuwaa usuppunatuwaa ittuwaa ittuwaa bolla usuppunatuwaa ittuwaa ittuwaa bollan Med'inaa Godaa sintsan de'iyaa walakay bayinna work'k'aa s'arap'p'eezaa bollan wotsa. 7 Med'inaa Godaw taman s'uugganaw shiishsheedda k'umaa yarshshuwaa gidiyaawaa erissanaw, laa"u maaratuwaa matan matan geeshsha is'aanaa hassayisiyaawaa ootsaade wotsa. 8 Ha ukitsaa Sambbatan Sambbatan ubbaa wode Aarooni Med'inaa Godaa sintsan Israa'eeliyaa asaa diraw wotso. Hewe Israa'eeliyaa Asay ubbaa wode ootsanaw koshshiyaa k'aalaa c'aak'uwaa. 9 Hewe Aaroonawunne Aa attuma naanaatoo imetto; I Med'inaa Godaw taman s'uuggiyaa yarshshuwaappe wogaadan Aaroonanne Aa naanatuwaa gakkiyaa ubbaappe geeshsha gideedda yarshshuwaappe ittuwaa gidiyaa geeshsha yarshshuwaa gidiyaa diraw, unttunttu hewaa geeshsha sa'aan miino» yaageedda.*

Likkenne Suure Pirddaa Leemisuwaa

10 Aata Israa'eeliyaa asaa, aawuu k'ay Gibs'e asaa gidiyaa itti bitanii de'ee. Itti gallassi I hara Israa'eeliyaa asaa gidiyaa ittuwaanna dunkkaaneedda sa'aan wad'etteedda. 11 Ha aw aata Israa'eeliyaa asaa gideedda bitanii wad'etaa giddon S'oossaa suntsaa shek'k'eedda. Yaatina Aa Musekko aheeddino. He bitaniyaa aata Daana yaraa gidiyaa S'iibira naatto. I suntsaykka Shalomiito. 12 Ha bitaniyaa waatanentto Med'inaa Godaa shenii unttunttoo k'onc'c'ana gakkanaw, unttunttu Aa k'asho golliyaan wotseeddino.

13 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda, 14 «He shek'k'eedda bitaniyaa dunkkaaneedda sa'aappe gas'aa kessa; I shek'ishshin siseedda Asay ubbay barenttu kushiyaa Aa huup'iyaa bollan wotsino; yaatooppe Israa'eeliyaa asaa maabaray ubbay Aa shuchchaan c'addiide wod'o. 15 Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaagaade oda; Ay asaynne bare S'oossaa shek'k'ooppe, I bare nagaran ooshettee. 16 Med'inaa Godaa suntsaa shek'k'iyaa Asay hayk'k'o; Israa'eeliyaa asaa maabaray ubbay Aa shuchchaan c'addo. Betiide yeeddawaa gidina woy biittaa asaa gidinakka Med'inaa Godaa suntsaa shek'k'ooppe hayk'k'o.

17 « ‹Asa wod'iyaa Asay hayk'k'o.* 18 Asaa mehiyaa wod'iyaa Asay ooninne bare wod'eedda mehiyaa diraw pas'a mehiyaa c'iggo. 19 Itti Asay bare shooruwaa k'ohooppe, I ootseeddawaadan Aa bollankka oosetto. 20 Mentsooppe me"o; ayfiyaa diraw ayfiyaa; achchaa diraw achchaa. Asaa bollan k'ohuwaa gatseedda oonikka I gatseedda k'ohuwaa malay Aa bollankka gakko.* 21 Mehiyaa wod'eedda Asay mehiyaa c'iggo; shin asaa wod'eedda Asay hayk'k'o. 22 Betiyawukka Israa'eeliyaa asaw higgii itti mala gido; ayaw gooppe Taani Med'inaa Godaa hintte S'oossaa› yaaga» yaageedda.*

23 Hewaa ubbaa Muse Israa'eeliyaa asaw ubbaw odeedda; unttunttu he shek'k'eedda bitaniyaa dunkkaaneedda sa'aappe gas'aa kessiide, shuchchaan c'addiide wod'eeddino. Yaatiide Israa'eeliyaa Asay Med'inaa Goday Musa azazeeddawaadan ootseeddino.

25

Sambbataa Laytsaa

(Zar. 15:1-11)

1 Siinaa Deriyaa bollan Med'inaa Goday Musew hawaadan yaageedda;* 2 «Neeni Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaagaade oda; ‹Taani hinttenttoo immiyaa biittaa hintte geliyaa wode, biittaykka Med'inaa Godaa Sambbataa bonchcho. 3 Usuppun laytsaa kumentsaa hintte shoyk'aan zerite; k'ay usuppun laytsaa kumentsaakka hintte woyniyaa turaa s'eeraa s'unk'k'ite; Aa ayfiyaakka mas'i akkite. 4 Shin laappuntsa laytsay biittaw shemppo Sambbata; hewe Med'inaa Godawukka Sambbata. He laappuntsa laytsan hintte shoyk'aan zeroppite; hintte woyniyaa s'eeraakka s'unk'k'oppite. 5 Hintte gadiyaan azabbaa gidiide mokkiyaawaakka c'akkoppite; k'ay s'unk'k'ennan de'ishshin c'oo ayfeedda woyniyaakka shiishshoppite. He laytsay biittaw ubbaanna shemppo laytsaa gido. 6-7 He Sambbata laytsan biittay oosettana d'ayooppe hinttenttoo, hintte mac'c'anne attuma k'oomatoo, hinttenttoo keraa ootsiyaawanttoo, betiide yiide hinttenana de'iyaawanttoo, hintte mehiyawunne hintte gadiyaan de'iyaa do'atoo gidiyaa k'umaa immana; biittay mokkiyaabay ubbay meetetto.

Maarotetsaa Laytsaa

8 « ‹Laytsatuwaa giddon de'iyaa laappun Sambbatatuwaa payda; laappun Sambbatatuwaa laytsaa payduu laappu gede laappuna; hewekka oytamanne udduppun laytsaa. 9 Hewaappe guyyiyaan, laappuntsa aginaan, tammantsa gallassan bonchchettiyaa nagaraa atto giissiyaa gallassan malakataa punniyaa asaa hintte gadiyaan ubbaan kiittite. 10 Ishatamantso laytsaa dummayiide, he gadiyaan de'iyaa ubbaw la"atetsaa awaayite. Hewe hinttenttoo Ishatamantso Laytsaa Baalaa. He wodiyaan hintte ubbaykka hintte gadiyawunne hintte yaraw yaraw simmite. 11 He laytsay hinttenttoo Ishatamantso Laytsaa Baalaa. He laytsan zeroppite; azabbaa gidiide mokkeeddawaakka c'akkoppite; k'ay hintte Aa s'eeraa s'unk'k'ennan ayfeedda woyniyaa ayfiyaakka shiishshoppite. 12 Hewe Ishatamantso Laytsaa Baala gidiyaa diraw, I hinttenttoo geeshsha; goshenan c'oo dembban mokkeeddawaa miite.

13 « ‹Ha Ishatamantso Laytsaa Baalaa wode Asay ubbay bare gadiyaa simmo.

14 « ‹Hintte hintte shooruwaappe gadiyaa shammooppe, woy k'ay aw zal''ooppe, ittuu ittuwaa c'immoppite. 15 Hintte Ishatamantso Laytsaa Baalaappe guyyiyaan de'iyaa laytsatuwaa payduwaadan hintte shooruwaappe shammite; hintte shooruukka k'ay gadii katsaa mokkanaw de'iyaa laytsatuwaa payduwaadan zal"o. 16 Laytsatuwaa paydu daro gidooppe, gatii daree; laytsatuwaa payduu guus's'ooppe, gatiikka guus's'ee. Ayaw gooppe, hintte c'akkana katsaa c'akaa payduwaadan hintte shooruu hinttenttoo zal''ee. 17 Hintte ittuu ittuwaa c'immoppite; shin hintte hintte S'oossaw yayyite. Taani Med'inaa Goday, hintte S'oossaa.

Laappuntsa Laytsaa Metuwaa

18 « ‹Ta azazuwaa ootsite; ta higgiyaakka naagitenne ootsite; yaatooppe hintte ha gadiyaan sarotetsaan de'ana. 19 Biittay bare ayfiyaa hinttenttoo immana; hintte kallana gakkanaw maana; k'ay he biittankka hintte sarotetsaan de'ana. 20 Hintte, «Nuuni zerana d'ayooppe, k'ay katsaakka c'akkiide shiishshana d'ayooppe, laappuntsa laytsan ayaa maanee?» gooppe, 21 taani usuppuntsa laytsan ta anjjuwaa hintte bollan kiittana; yaatooppe biittay heezzu laytsaw gidiyaa ayfiyaa ayfana. 22 Hosppuntsa laytsan hintte hintte gadiyaan zeriyaa wodekka, kase shaachcha katsaa maana; k'ay hintte zeriyaa katsaa ayfiyaa udduppuntsa laytsan shiishshana gakkanawukka, shaachcha katsaa maana.

Ak'uwaa Zaariyaa Wogaa

23 « ‹Biittay tawaa gidiyaa dirawunne hinttekka ha gadiyaan imatsaanne bete gidiide de'iyaa diraw, biittaa laa"entso simmennaadan bayizzoppite. 24 Hintte oyk'k'eedda gadiyaan ubbaan de'iyaa gadiyaa godatuu wozana mala, unttunttu maataa naaganaw koshshee.

25 « ‹Ne ishay hiyyeesiide bare gadiyaappe zal"ooppe, aw matattiyaa dabbuu yiide, he gadiyaa aw wozo. 26 Aw he gadiyaa woziyaa dabbuu d'ayooppe, k'ay ikka simmi duretiide woziyaa miishshaa demmooppe, 27 bare zal"eedda wodiyaappe doommiide de'iyaa laytsaa paydiidde, atteeda laytsaa miishshaa shammeeddawoo zaaro; yaatiide I bare gadiyaw simmo. 28 Shin aw he gadiyaa wozanaw gidiyaa shaluu d'ayooppe, Ishatamantso Laytsaa Baalay gakkanaw gadii shammeedda bitaniyaa kushiyaan gam"o; Ishatamantso Laytsaa Baalaa wode, Aa gadii aw simmo; ikka bare gadiyaw simmo.

29 « ‹Gimbbetti utteedda katamaa giddon itti Asay de'iyaa golliyaa hara uraw zal"ooppe, I zal"osaappe biide itti laytsaa gakkanaw de'iyaa wodiyaan zaariide wozanaw aw maatay de'ee. 30 Itti laytsaa kumentsaa giddon wozana d'ayooppe, he gimbbetteedda katamaa giddon de'iyaa gollii shammeeddawoo na'aa na'aw med'inaw aawaa gidee. Ishatamantso Laytsaa Baalaa wodekka simmenna. 31 Shin gimbbettibeenna heeratuwaan de'iyaa golletuu shoyk'aa mala. Unttunttu wozettiino; Ishatamantso Laytsaa Baalaa wodekka zal"eeddawoo simmiino.

32 « ‹Gidooppenne Leewatuwaa katamatuwaan de'iyaa barenttu golliyaa Leewatuu barenttu koyeedda wodiyaan wozi akkanaw danddayiino. 33 Leewatuwaappe itti Asay unttunttu katamaa giddon de'iyaa golliyaa zal"iide wozana d'ayooppe, he unttunttu katamaa giddon de'iyaa gollii Ishatamantso Laytsaa Baalaa wode simmee. Ayaw gooppe, Leewatuwaa katamaa giddon de'iyaa golletuu Israa'eeliyaa asaa giddon Leewatoo ak'o. 34 Shin unttunttu katamaa yuushshuwaan unttunttu ubbaw ittippe de'iyaa biittay unttunttoo med'inaw ak'o gidiyaa diraw zal"ettenna.

Mank'k'eedda Asaw Tal"iyaawaa

35 « ‹K'ay ne ishay hiyyeesiide barena danddayana d'ayooppe, imatsaadaaninne betiyaadan I neenana de'ana mala, neeni Aa maadda.* 36 Ne ishaa neenana wotsanaw aappe dichchaa akkoppa; woy wod'iyaa mooppa. Shin neeni ne S'oossaw yayya. 37 Ne biraa aw dichchaw tal"oppa; ne k'umaakka aw wod'iyaan zal"oppa.* 38 Hinttew Kanaane biittaa immanawunne hintte S'oossaa gidanaw, hinttena Gibs'e gadiyaappe kesseeddawe, taani Med'inaa Goday, hintte S'oossaa.

Ayiletuu Ayiletetsaappe Kesiyaawaa

39 « ‹New dabbo gidiyaa Israa'eeliyaa Asay mank'k'iide, barena new ayiletetsaw zal"ooppe, neeni Aa ayiliyaadan oosissoppa.* 40 I keraa ootsiyaa asaadaaninne betiyaadan neenana de'o; Ishatamantso Laytsaa Baalay gakkanaw I new ootso. 41 He wode I bare naanatuwaannakka ittippe ne golleppe kesiide bare golliyaa asaakko bo; bare aawuwaa gadiyaakkokka simmo. 42 Israa'eelatuu taani Gibs'e gadiyaappe Kesseedda ta ayiletuwaa gidiyaa diraw, unttunttu ayiletetsaw zal"ettoppino. 43 Neeni unttunttoo mek'etsaa iitaade mooddoppa; shin neeni ne S'oossaw yayya.

44 « ‹New attumanne mac'c'a ayiletuu de'ana mala koyooppe, ne yuushshuwaan de'iyaa kawutetsatuwaappe shamma. 45 K'ay hintte gadiyaan de'iyaa betetuwaappenne hintte gadiyaan de'ishshin yeletteedda unttunttu soo asaappe shammanaw danddayiita; unttunttu hinttenttoo ak'o gidino. 46 Hintteppe guyyiyaan hintte naanay unttuntta med'inaw laattana mala, hintte naanaw immite. Hintte unttunttuppe ubbaa wodekka ayiliyaa shammanaw danddayiita; shin hintte ishaa gidiyaa Israa'eeliyaa asaa mek'etsaa iisiide mooddoppite.

47 « ‹Ne matan de'iyaa imatsaa woy bete Asay duretina, k'ay Aa matan de'iyaa ne ishay mank'k'iide, he ne matan de'iyaa imatsaw woy betiyaw woy imatsaa bitaniyaa zariyaappe ittoo barena zal"ooppe, 48 I zal"etti simmina Aa wozanaw danddayettee; Aa ishatuwaappe ittuu Aa wozo. 49 Woy Aa aawuwaa ishay, woy Aa aawuwaa ishaa na'ay Aa wozo; woy Aa yaraappe aw mata dabbo gidiyaa Asay Aa wozo; woy k'ay I bare huup'iyaw durettooppe I barena wozo. 50 I barena shammeedda bitaniyaanna ittippe gidiide, I barena zal"eedda laytsaappe doommiide Ishatamantso Laytsaa Baalay gakkanaw de'iyaa laytsaa paydo; Aa biliyaa gatii he laytsaa payduwaa keeshshaa gido. I barena shammeeddawaanna gam"eedda wodiyaa gatii itti Asay keraa ootsiide demmiyaa miishshaa keeshsha gido. 51 Ishatamantso Laytsaa Baalay gakkanaw biro daro laytsay atteedawaa gidooppe, bare zal"etteedda gatiyaappe he laytsaa payduwaan barena woziyaa gatiyaa c'iggo. 52 K'ay Ishatamantso Laytsaa Baalay gakkanaw atteeda laytsay guutsaa gidooppe, barena shammeeddawaanna ittippe paydiidde, he laytsaa payduwaan barena woziyaa gatiyaa c'iggo. 53 I laytsan laytsan keraa ootsiyaa asaadan barena shammeeddawaanna de'oppe attina, hintte s'eelliidde Israa'eeliyaa asaa gidiyaa bitaniyaa mek'etsaa iisiide mooddoppite.

54 « ‹Shin I hewaa mala ogiyaan wozettana d'ayooppe, Ishatamantso Laytsaa Baalay gakkiyaa wode inne Aa naanay k'oomatetsaappe kesino. 55 Ayaw gooppe, Israa'eeliyaa Asay ta k'oomatuwaatee; taani Gibs'e gadiyaappe Kesseedda ta k'oomatuwaa. Taani, Med'inaa Goday, hintte S'oossaa› yaaga» yaageedda.

26

Azazettina Beettiyaa Anjjuwaa

(Zar. 7:12-24; 28:1-14)

1 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hintte unttunttoo goynnanaw eek'atuwaa med'd'oppite; k'ay hawulttiyaa, masetteedda misiliyaa woy masetteedda shuchchaa essoppite. Taani, Med'inaa Goday, hintte S'oossaa. 2 Ta Sambbatatuwaa naagite; ta Dunkkaaniyaa bonchchite; Taani Med'inaa Godaa.

3 «Hintte ta higgiyaan booppe, ta azazotuwaakka naagooppenne ootsooppe,* 4 taani hinttenttoo iraa wodiyaan bukissana; biittaykka katsaa darissiide mokkana; dembbaa mitsatuukka ayfiyaa ayifana. 5 Hintte katsaa bukkiyaa wodiyaappe biide woyniyaa ayfiyaa mas'iyaa wodii gakkanaw katsaa k'os's'ana; k'ay woyniyaa ayfiyaa mas'uukka biide katsaa zeriyaa wodii gakkanaw wurenna. Hintte kallana gakkanaw k'umaa maana; k'ay hintte hintte biittankka saruwaan de'ana.

6 «Taani biittaw sarotetsaa immana; ooninne yashissennan hintte gisana. Iita do'atuwaa taani gadiyaappe d'ayissana; hintte gadiyaan laa"entso olay denddenna. 7 Hintte morkkatuwaa hintte yederssana; hintte sintsan unttunttu mashshaan hayk'k'ana. 8 Hintteppe ichcheshu s'eetuwaa yederssana; k'ay s'eetuu tammu sha"aa yederssana. Hintte morkketuu hintte sintsan mashshaan hayk'k'ana.

9 «Taani ta deemuwaa hinttekko zaarana; hinttena ayfissana; hinttena darissana. K'ay taani ta c'aak'uwaa hinttenana minisana. 10 Hintte shaachcha katsaa maana; k'ay ha laytsaa katsaa wotsanaw, shaachcha katsaa diggiide sa'aa kessana. 11 Taani ta de'iyaa sa'aa hintte giddon ootsana; taani hinttena shaattikke. 12 Taani hintte gidduwaan hamettana; k'ay hintte S'oossaa gidana; hinttekka ta asaa gidanita.* 13 Hintte Gibs'etoo ayiliyaa gidennaadan, Gibs'e gadiyaappe hinttena kesseeddawe Taani Med'inaa Goday hintte S'oossaa. Taani hintte ayiletetsaa morgge mitsaa mentsaad; k'ay hinttekka d'ok'k'u giide hemettanaadan ootsaad.

Azazettenan Is's'ina Gakkiyaa Muraa

(Zar. 28:15-68)

14 «Shin hintte taani giyaawaa sisennan is's'ooppenne, ha azazotuwaa ubbaakka ootsennan is's'ooppe, 15 ta wogaa hintte kad'ooppe, k'ay ta azazotuwaa ubbaa ootsennan is's'iide ta c'aak'uwaa mentsanaw hintte ta higgiyaa shaattooppe, 16 he wode taani hintte bolla hawaa ootsana: Hintte akeekenan de'ishshin yashshaa, gilk'k'atetsaa, hintte ayfiyaa jollisiyaanne hinttena loytsi harggissiyaa mishuwaa hintte bolla ahana. Hintte zeretsaa zerana; shin I hada; ayaw gooppe, hewaa hintte morkketuu maana. 17 Taani ta som"uwaa hintte bolla tukkana; hintte morkkatuwaa sintsan hintte kunddana; hinttena is's'iiyaawanttu hinttena mooddana; k'ay ooninne yederssenan hintte bak'atana.

18 «Hawaa ubbaa ootsinakka hintte taana sisennan is's'ooppe, taani hintte nagaraa diraw hintte muraa laappun dakkuwaa gujjana. 19 Hintte wolk'k'aa otoruwaa taani mentsana; saluwaa birataa mala ootsana; hintte biittaakka nahaasiyaa giyaa birataa mala ootsana. 20 Hintte wolk'k'ay hadasan wurana; ayaw gooppe, hintte biittay katsaa mokkenna; gadiyaan de'iyaa mitsatuukka ayfiyaa ayfikkino.

21 «Hintte taw is's'eeddo gooppenne taani giyaawaakka sisennan is's'ooppe, hintte nagaraa keeshshaa laappun dakkuwaa boshaa taani hintte bollan ahana. 22 Taani hintte bolla bazzuwaa do'atuwaa yeddana; unttunttu hintte naanatuwaa bonk'k'ana; hintte mehetuwaa d'ayssana; hintte payduwaakka guutsana; hewaa gaasuwaan hintte hamettiyaa ogii bazzuwaa gidanawaa.

23 «Ha ubbaa murankka hintte taakko simmennaan is's'aaddi giide booppe, 24 he wode taanikka hinttenttoo is's'aaddi gaana; k'ay hintte nagaraa diraw taani ta huup'iyaw hinttena laappun dakkuwaa murana. 25 Ta c'aak'uwaa mentseedda haluwaa kesiyaa mashshaa taani hintte bolla ahana; hintte hintte katamatuwaan shiik'ooppekka, taani hintte bollan iita harggiyaa yeddana. K'ay hinttekka hintte morkkatuwaa kushiyaan aad'd'iide imettana. 26 Hintte katsaa taani d'ayssiyaa wode, tammu mac'c'a asatuu itti bashiyaan ukitsaa uukkana; hewaakka miizaanan likkiide shaakkana; hintte hewaa maana, shin kallikkita.

27 «Ha ubbankka hintte taani giyaawaa sisennan is's'aaddi giide booppe, 28 he wode taanikka hintte bolla hank'k'uwaan denddana; hintte nagaraa diraw taani ta huup'iyaw hinttena laappun dakkuwaa muran. 29 Hintte hintte attuma naanatuwaanne hintte mac'c'a naanatuwaa ashuwaa maana. 30 Hintte goynniyaa d'ok'k'a sa'aa taani kolana; hintte is'aanaa yarshshiyaa sa'aakka d'ayssana. Taani hintte anhaa hintte eek'atuwaa anhaa bollan olana; taani hinttena mule shaataanna. 31 Taani hintte katamatuwaa mela ootsana; hintte goynniyaa sa'atuwaakka kolereetsana; hintte sawiyaa yarshshuwaakka singgikke.

32 «Taani hintte biittaa d'ayssana; yaatooppe he hintte gadiyaan yiide uttiyaa morkketuukka hewaan malalettana. 33 Taani hinttena kawutetsatuwaa giddon laalana; hintte bollankka ta mashshaa shoddana. Hintte biittay bayana; hintte katamatuukka mela gidana. 34 He hintte hintte morkkatuwaa gadiyaan de'iyaa wode, bayiide c'oo de'iyaa hintte biittay bare Sambbatatuwaa bonchchiidde nashettana. He wode hintte biittay shemppananne bare Sambbatatuwaa bonchchiidde nashettana. 35 Hintte he gadiyaan de'eedda wodiyaan ubbaan hintte Sambbatatuwaan demmibeenna shemppuwaa ha"i bayiide c'oo de'iyaa wodiyaan demmana.

36 «Hintte hintte morkkatuwaa gadiyaan de'iyaa wode, hintteppe shaakettiide guyye attiide de'iyaawanttu wozanaan taani yashshaa yeddana; c'arkkuu k'aatsiyaa bonc'c'iyaa kooshshay unttuntta shabbirana; unttunttu mashshaappe bak'atiyaawaadan bak'atana; k'ay unttunttu ooninne yederssenan kunddana. 37 Hinttena yederssiyaawe bayinnan de'ishshin, hintte olaappe bak'atiyaawaadan ittuu ittuwaanna d'ubettana; k'ay hintte hintte morkkatuwaa sintsan ek'k'anawukka hinttenttoo ayaa wolk'k'inne de'enna. 38 Hintte kawutetsatuwaa giddon bayana; hintte morkkatuwaa biittaykka hinttena mittana. 39 Hintteppe shaakettiide hintte morkkatuwaa gadiyaan atteedawaanttu barenttu nagaraa gaasuwaaninne barenttu aawotuwaa nagaraa gaasuwaan gilk'k'ana.

40 «Shin unttunttu taani unttunttoo is's'eedda gaanaadaaninne unttunttu morkkatuwaa biittaw unttuntta yeddanaadan ootseedda barenttu nagaraa, barenttu mayza aawotuwaa nagaraa, unttunttu taana c'immeedda c'imuwaanne unttunttu taw is's'aaddi geeddawaa paas'ooppe, 41 hewan k'ay unttunttu azazettena wozanaykka zik'k'i gooppenne unttunttu barenttu nagaraa muraa akkooppe, 42 he wode taani Yaak'oobana c'aak'k'eteedda ta c'aak'uwaa hassayana; k'ay Yisaak'ananne Abrahaamena c'aak'k'eteedda ta c'aak'uwaa hassayana; biittaakka hassayana.* 43 Unttunttu d'ay diggina, unttunttu biittay mela attana; he unttunttu d'ayina bayiyaawaa gidiide c'oo de'iyaa wodiyaan biittay bare Sambbatatuwaa bonchchiidde nashettana. Unttunttu ta azazuwaa kad'eedda dirawunne unttunttu shemppuukka ta wogaa shaatteedda diraw, unttunttu barenttu nagaraa muraa akkana.

44 «Gidooppenne unttunttu barenttu morkkatuwaa gadiyaan de'iyaa wode, unttunttu ubbaanna d'ayana gakkanawunne unttunttunna de'iyaa ta c'aak'k'uwaakka mentsana gakkanaw, taani unttuntta olikke; k'ay shaattikke. Taani, Med'inaa Goday, unttunttu S'oossaa. 45 Taani unttunttu S'oossaa gidanaw, kawutetsatuu s'eellishin, Gibs'e gadiyaappe Kesseedda unttunttu mayza aawotuwaana taani c'aak'k'eteedda c'aak'uwaa unttunttu diraw hassayana. Taani Med'inaa Godaa.

46 «Med'inaa Goday Siinaa Deriyaa bollan Muse bagganna bareppenne Israa'eeliyaa asaappe gidduwaan wotseedda wogatuu, azazotuunne higgetuu hawantta» yaageedda.

27

S'oossaw Immiyaawaa Shiishshiyaa Wogaa

1 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 2 «Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaagaade oda; ‹Itti Asay Med'inaa Godaw immanaw shiik'ooppe, neeni k'oppiyaawaadan he asaa diraw miishshaa c'iggo. 3 Hewenne laatamu laytsaappe biide usuppun tammu laytsaa gakkanaw de'iyaa attumawoo usuppun s'eetu giraamiyaa dees'iyaa s'agaraa biraa c'iggo. 4 Mac'c'a asaa gidooppe k'ay hattamu s'agaraa biraa c'iggo. 5 K'ay ichcheshu laytsaappe biide laatamu laytsaa gakkanaw de'iyaa attumawoo laatamu s'agaraa biraanne mac'c'aaniw tammu s'agaraa biraa c'iggo. 6 K'aykka itti aginaappe biide ichcheshu laytsaa gakkanaw de'iyaa attumawoo ichcheshu s'agaraa biraanne mac'c'aaniw heezzu s'agaraa biraa c'iggo. 7 Hewaadankka k'ay usuppun tammu laytsanne hewaappe bollana de'iyaa attumawoo tammanne ichcheshu s'agaraa biraanne mac'c'aaniw tammu s'agaraa biraa c'iggo. 8 K'ay shiik'k'eedda bitanii neeni k'oppeeddawaa c'igganaw danddayenna daro mank'k'o gidooppe, I bare shiik'uwaa gatsanaw immeedda asaa ahiide k'eesiyaa sintsan essooppe shiik'k'eedda bitanii c'igganaw danddayiyaawaa keenaa k'oppiide k'eesii gammato.

9 « ‹I shiik'etteeddawe Asay Med'inaa Godaw yarshshiyaa sa'aa mala mehiyaa yarshshanaw gidooppe, hewaa mala Asay Med'inaa Godaw immiyaa mehii ubbay geeshsha. 10 I he mehiyaa diraw hara mehiyaa immoppo; woy Aa hara mehiyaanna laammoppo. Lo"uwaa iitaanna woy k'ay iitaakka lo"uwaanna laammoppo; shin I laammooppe, koyiro mehiinne laamiyaa immeedda mehii laa"uukka geeshsha. 11 I shiik'etteedda mehii Med'inaa Godaw yarshshuwaa ootsiide shiishshanaw geeshsha gidenna mehiyaa gidooppe, he bitanii he mehiyaa k'eesiyaa sintsa aho. 12 Lo"o gidina iita gidina, k'eesii he mehiyaa gammato; yaatooppe k'eesii gammateeddawe Aa gatiyaa gido. 13 Shin he mehiyaa goday Aa zaariide wozanaw koyooppe, he mehiyaa gatiyaa bolla s'eetuwaappe laatamu kushiyaa gujjo.

14 « ‹Itti Asay bare golliyaa geeshsha gidanaadan Med'inaa Godaw dummayooppe, lo"o gidina iita gidina, k'eesii he golliyaa gammato. Yaatooppe k'eesii gammateeddawaadan Aa gatii hewaadankka gido. 15 K'ay bare golliyaa S'oossaw geeshsha ootsi dummayeedda Asay zaaretsiide wozanaw koyooppe, he golliyaa gatiyaa bollan s'eetuwaappe laatamu kushiyaa gujjo; yaatooppe gollii aassa gidee.

16 « ‹Itti Asay bare laata gadiyaappe shaakkiide geeshsha ootsi Med'inaa Godaw dummayooppe, he gadiyaa gatii aan zeriyaa zeretsaan k'ofetto. Hewenne laatamu kiilo giraame banggaa zeriyaa keeshshaa shoyk'aa gidooppe, tammu s'agaraa biraa c'iggo. 17 I bare gadiyaa Ishatamantso Laytsaa Baalaappe doommiide geeshsha ootsi S'oossaw dummayooppe, he gadiyaw kumentsaa gatiyaa c'iggo. 18 Shin I bare gadiyaa Ishatamantso Laytsaa Baalay aad'd'i simmina geeshsha ootsi S'oossaw dummayooppe, kaalliide de'iyaa Ishatamantso Laytsaa Baalay gakkanaw de'iyaa wodiyaa k'eesii paydo; yaatooppe Aa kumentsaa gatiyaappe wod'd'ee. 19 He gadiyaa geeshsha ootsi S'oossaw dummayeedda Asay zaaretsi wozanaw koyooppe, I gammatetteedda miishshaa bolla s'eetuwaappe laatamu kushiyaa gujjo; yaatooppe gadii simmiide aawaa gidee. 20 Shin I gadiyaa zaaretsiide, wozanaappe kasetiide hara asaw zal"ooppe, he gadiyaa wozanaw danddayenna. 21 Ishatamantso Laytsaa Baalay gakkina gadii yedettiyaa wode, he gadii laa"entso guyye akkanawaadan Med'inaa Godaw geeshsha gidee. He gishuu k'eesiyaassa.

22 « ‹Itti Asay hara asaappe shammeedda gadiyaa geeshsha ootsi Med'inaa Godaw dummayanaw koyooppe, 23 kaalliyaa Ishatamantso Laytsaa Baalay gakkanaw de'iyaa gatiyaa k'eesii gammato; bitanii he gallassikka he gimmitiyaa c'iggo; he miishshay Med'inaa Godaw dummateedda miishshaa gidanawaa. 24 Ishatamantso Laytsaa Baalay gakkiyaa wode, he gadii koyiro laatan akkiide zal"eedda bitaniyaw simmee.

25 « ‹Aa gatii S'oossaa Dunkkaaniyaan erettiyaa miizaanan gammatettee.

26 « ‹Shin ooninne bayira yeletteedda mehiyaa Med'inaa Godaw dummayiide shiishshanaw danddayenna; ayaw gooppe, I kasekka Med'inaa Godaassa. Miizzaa mara gidina woy dorssaa mara gidinakka I Med'inaa Godaawaa. 27 He mehii geeshsha gidana d'ayooppe, ne gammateedda gatiyaa bolla s'eetuwaappe laatamu kushiyaa gujjiide Aa goday zaaretsiide wozo. I wozana d'ayooppe, ne gammateedda gatiyaan hara asaw zal"eteedda.

28 « ‹Itti Asay barewaappe Med'inaa Godaw immeeddawe ayaa gidooppekka, asaa gidina mehiyaa gidina, woy Aa laatan gakkeedda gade gidinakka, zal"etenanne wozettenna. Dummayeeddawe ubbabay Med'inaa Godaw geeshsha ubbaappe ittuwaa gideedda geeshsha yarshshuwaa.* 29 Asaa giddoppe shaakettiide d'ayanaadan imetteedda Asay wozettoppo; he Asay hayk'k'o.

30 « ‹Biittaa asiraatay ubbay gadiyaappe mokkeedda katsaa gidina woy mitsaa ayfiyaa gidinakka Med'inaa Godaassa. Hewe Med'inaa Godaw geeshsha.* 31 Itti Asay bare asiraataa wozanaw koyooppe, Aa gatiyaa bollan s'eetuwaappe laatamu kushiyaa gujjo. 32 Miizzaa asiraataa gidina, dorssaa asiraataa gidina, woy deeshshaa asiraataa gidinakka, hentsanchchaa gatimaappe garssana aad'd'iyaa hak'awenne tammuntsi Med'inaa Godaw geeshsha. 33 Tammuntsa mehiyaa iita gidina lo"o gidinakka dooroppo; woy Aa haraana laammoppo. Laammooppenne koyirowenne laamiyaa immeeddawenne laa"uukka S'oossaw geeshsha gidiinoppe attina, zaariide wozanaw danddayenna› yaaga» yaageedda.

34 Siinaa Deriyaa bollan Med'inaa Goday Muse baggana Israa'eeliyaa asaa azazeedda azazotuu hawantta.

* 4:27 Pay. 15:27-28

* 6:1 Pay. 5:5-8

* 7:26 Dom. 9:4; Wog. 17:10-14; 19:26; Zar. 12:16, 23; 15:23

* 9:7 Ibr. 7:27

* 9:18 Wog. 3:1-11

* 9:22 Pay. 6:22-26

* 10:12 Wog. 6:14-18

* 10:14 Wog. 7:30-34

* 10:17 Wog. 6:24-26

* 11:44 Wog. 19:2; 1 P'es'. 1:16

* 12:3 Dom. 17:12; Luk'. 2:21

* 12:8 Luk'. 2:24

* 14:2 Mat. 8:4; Mar. 1:44; Luk'. 5:14; 17:14

* 16:2 Ibr. 6:19

* 16:3 Ibr. 9:7

* 16:15 Ibr. 9:12

* 16:23 Hiz. 44:19

* 16:27 Ibr. 13:11

* 16:29 Wog. 23:26-32; Pay. 29:7-11

* 17:10 Dom. 9:4; Wog. 7:26-27; 19:26; Zar. 12:16, 23; 15:23

* 17:11 Ibr. 9:22

* 18:5 Nah. 9:29; Hiz. 18:9; 20:11-13; Luk'. 10:28; Rom. 10:5; Gal. 3:12

* 18:8 Wog. 20:11; Zar. 22:30; 27:20

* 18:9 Wog. 20:17; Zar. 27:22

* 18:12 Wog. 20:19-20

* 18:15 Wog. 20:12

* 18:16 Wog. 20:21

* 18:17 Wog. 20:14; Zar. 27:23

* 18:19 Wog. 20:18

* 18:20 Wog. 20:10

* 18:21 Wog. 20:1-5

* 18:22 Wog. 20:13

* 18:23 Kes. 22:19; Wog. 20:15-16; Zar. 27:21

* 19:2 Wog. 11:44-45; 1 P'es'. 1:16

* 19:3 Kes. 20:8, 12; Zar. 5:12, 16

* 19:4 Wog. 26:1; Kes. 20:23; 34:17; Zar. 27:15

* 19:9 Wog. 23:22; Zar. 24:19-22

* 19:11 Kes. 20:15, 16; Zar. 5:19, 20

* 19:12 Kes. 20:7; Zar. 5:11; Mat. 5:33

* 19:13 Zar. 24:14-15

* 19:14 Zar. 27:18

* 19:15 Kes. 23:6-8; Zar. 16:19

* 19:18 Mat. 5:43; 19:19; 22:39; Mar. 12:31; Luk'. 10:27; Rom. 13:9; Gal. 5:14; Yak'. 2:8

* 19:19 Zar. 22:9-11

* 19:26 Dom. 9:4; Wog. 7:26-27; 17:10-14; Zar. 12:16, 23; 15:23; 18:10

* 19:27 Wog. 2:5; Zar. 14:1

* 19:29 Zar. 23:17

* 19:30 Wog. 26:2

* 19:31 Zar. 18:11; 1 Sam. 28:3; 2 Kat. 23:4; Isa. 8:19

* 19:33 Kes. 22:21; Zar. 24:17-18; 27:19

* 19:35 Zar. 25:13-16; Lem. 20:10; Hiz. 45:10

* 20:9 Kes. 21:17; Mat. 15:4; Mar. 7:10

* 20:10 Kes. 20:14; Wog. 18:20; Zar. 5:18

* 20:11 Wog. 18:8; Zar. 22:30; 27:20

* 20:12 Wog. 18:15

* 20:13 Wog. 18:22

* 20:14 Wog. 18:17; Zar. 27:23

* 20:15 Kes. 22:19; Wog. 18:23; Zar. 27:21

* 20:17 Wog. 18:9; Zar. 27:22

* 20:18 Wog. 18:19

* 20:19 Wog. 18:12-14

* 20:20 Wog. 18:16

* 21:5 Wog. 19:27-28; Zar. 14:1

* 22:20 Zar. 17:1

* 23:3 Kes. 20:8-10; 23:12; 31:15; 34:21; 35:2; Zar. 5:12-14

* 23:5 Kes. 12:1-13; Zar. 16:1-2

* 23:6 Kes. 12:14-20; 23:15; 34:18; Zar. 16:3-8

* 23:15 Kes. 23:16; 34:22; Zar. 16:9-12

* 23:22 Wog. 19:9-10; Zar. 24:19-22

* 23:26 Wog. 16:29-34

* 23:33 Zar. 16:13-15

* 24:5 Kes. 25:30

* 24:9 Mat. 12:4; Mar. 2:26; Luk'. 6:4

* 24:17 Kes. 21:12

* 24:20 Kes. 21:23-25; Zar. 19:21; Mat. 5:38

* 24:22 Pay. 15:16

* 25:1 Kes. 23:10-11

* 25:35 Zar. 15:7-8

* 25:37 Kes. 22:25; Zar. 23:19-20

* 25:39 Kes. 21:2-6; Zar. 15:12-18

* 26:3 Zar. 11:13-15; 28:1-14

* 26:12 2 K'or. 6:16

* 26:42 Dom. 17:7-8; 26:3-4; 28:13-14

* 27:28 Pay. 18:14

* 27:30 Pay. 18:21; Zar. 14:22-29

Payduwaa

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

Payduwaa Mas'aafaa

Geluwaa

Payduwaa geetetteedda ha mas'aafay, Israa'eeliyaa asaa yaratuwaa Muse paydeeddawaa bessiyaa diraassa. Siina Deriyaappe denddeedda wodiyaappe doommiide, S'oossay unttunttoo immana geedda, hidootaa biittaw away wulliyaa bagga zawaa gakkana gakkanaw, oytamu laytsaa unttunttu de'eedda taarikiyaa odee. Mas'aafaa suntsay, giddon de'iyaa taariketuwaappe dariyaa kifiliyaa besse. Hewenne Israa'eeliyaa Asay Siina Deriyaappe denddiide baanaappe kasetiide, k'ay itti yeletaappe simmina Yorddaanoosa Shaafaappe away doliyaa baggana Moo'aaben, Muse asaa paydeedda payduwaabaa besse. Laa"u paydatuwaappe gidduwaan de'iyaa wodetuwaan Israa'eeliyaa Asay Kanaanew gedissa bagga zawaa gidiyaa K'aadeesa-Barnne gakki utteedda. Gidooppenne unttunttu hewaana hidootaa biittaa gelanaw danddayibeykkino. Hewaa diraw, unttunttu hewaa heeraan daro laytsaa aatsiide, guyyeppe Yorddaanoosa Shaafaappe away doliyaa baggana de'iyaa biittaa beeddino. Unttunttuppe baggay yan de'anaw k'ofaa k'achchina, atteeda Asay Yorddaanoosa pinniide, Kanaane baanaw barena giigisseedda.

Payduwaabay daro metuu gakkiyaa wode yayyiyaanne hidootaa k'ans's'iyaa asatuu taarikiyaa, S'oossaa bollanne unttuntta kaaletsana mala S'oossay unttunttoo dooreedda Muse bolla makkaliide denddeedda asatuu taarikiyaa oyk'k'eeddawaa. Asay daaburanchchanne d'iba gidooppenne S'oossay unttunttoo ammanettiyaawaa gidiide, unttuntta kabboyiide wotseeddawaa taarikii odee. Hewaadankka Muse itti ittooden genc'c'aa d'ayooppe, aw mino ammanuu de'iyaawe S'oossawunne asaw ammanettiide ootseedda asaa I gidiyaawe beetteedda.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Israa'eelatuu Siina Deriyaappe Baanaw Giigussaa 1:1—9:23

Aa Koyro Asaa Payduwaa 1:1—4:49

Duma Duma Higgiyaanne Wogaa 5:1—8:26

Laa"entso Paasigaa 9:1-23

Siina Deriyaappe Moo'aabe Buussaa 10:1—21:35

Moo'aaben Ooseteedda Hanotatuwaa 22:1—32:42

Gibs'eppe Moo'aaba Gakkanaw de'iyaa Hamesay K'antsaan 33:1-49

Yorddaanoosa Pinanappe kaseti Imetteedda Azazuwaa 33:50—36:13

Israa'eelatuu Siina Deriyaappe Baanaw Giigussaa

1

(1:1—9:23)

Koyro Israa'eeliyaa Asaa Payduwaabaa

(1:1—4:49)

1 Siinaa Mela Biittaa, Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa giddon, Israa'eeliyaa Asay Gibs'e gadiyaappe keseedda laa"entso laytsan, laa"entso aginaan, he aginaw koyiro gallassan, Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda;* 2 «Israa'eeliyaa asaa ubbaa unttunttu yaran yaraaninne golliyaan golliyaan paydaade, attuma asaa unttunttu suntsan suntsan s'aafa. 3 Neeninne Aarooni yelettoodeppe laatamu laytsanne hewaappe bollana de'iyaa Israa'eelatuwaa, olaa baanaw danddayiyaawantta ubbatuwaa, unttunttu c'itan c'itan paydite. 4 Zariyaappe zariyaappe itti itti Asay bare golliyaa asaw kaappuwaa gidiide, hinttena maaddo. 5 Hinttena maaddana asatuu suntsay hawaappe kaalliide de'iyaawaa:

Zariyaa Golliyaa Asaa Kaappuwaa

Roobeela Shade'uura na'aa Eliis'uura,

6 Simoona S'uriishadaaya na'aa Shalumi'eela,

7 Yihudaa Aminaadaaba na'aa Na'asoona,

8 Yisaakoora S'u'aara na'aa Nataani'eela,

9 Zaabiloona Heloona na'aa Eli'aaba,

10 Yooseefo naanaappe Efireema Amihuuda na'aa Elishamaa'a,

Minaase Padaas'uura na'aa Gamaali'eela,

11 Biiniyaama Giidi'oona na'aa Abidaana,

12 Daanappe Amishadaaya na'aa Ahi'eezera,

13 Aaseera Okiraana na'aa Paagi'eela,

14 Gaada Da'u'eela na'aa Eliyasaafa,

15 Nifttaaleema Enaana na'aa Ahiraa'a;

16 Ha asatuu barenttu aawotuwaa golliyaa asatuwaappe kaaletsanaw dooretteeddawantta; unttunttu Israa'eeliyaa yaratoo kaappatuwaa» yaageedda.

17 Musenne Aarooni suntsay s'eesetteedda ha asatuwaa afeedino. 18 Laa"entsa aginaan koyiro gallassi kumentsaa maabaraa s'eesiide, ittippe shiishsheeddino. Asay bare yaran yaraaninne bare golliyaan golliyaan odiide, yelettoodeppe laatamu laytsanne hewaappe bollana de'iyaa attuma asatuwaa ubbaa suntsay ubbaanna s'aafetteedda. 19 Med'inaa Goday Aa azazeeddawaadan, Muse unttuntta Siinaa mela biittaan paydeedda.

20-21 Olaw baanaw danddayiyaa attuma asatuu ubbay, laatamu laytsanne hewaappe bollana de'iyaawanttu paydetiide, huup'iyaan huup'iyaan s'aafetteeddino. Unttunttu barenttu yaran yaraaninne barenttu golliyaan golliyaan shaakettiide, hawaappe kaalliide de'iyaa payduwaan mazggobetteeddino.

Zariyaa Olanchchatuwaa Payduwaa;

Roobeela (Israa'eeliyaa na'aa bayiraa) 46,500;

22-23 Simoona 59,300;

24-25 Gaada 45,650;

26-27 Yihudaa 74,600;

28-29 Yisaakoora 54,400;

30-31 Zaabiloona 57,400;

32-33 Yooseefo na'aa Efireema 40,500;

34-35 Yooseefo na'aa Minaasa 32,200;

36-37 Biiniyaama 35,400;

38-39 Daana 62,700;

40-41 Aaseera 41,500;

42-43 Nifttaaleema 53,400;

44 Muse, Aarooninne tammanne laa"u Israa'eeliyaa zaratuu kaappatuu paydeedda Asay hawaa. 45 Olaw baanaw danddayiyaa attuma asatuu ubbay laatamu laytsanne hewaappe bollana de'iyaawanttu barenttu aawuwaa golliyaan golliyaan paydeteeddino. 46 Hewanttu ubbaanna 603,550.

47 Shin Leewiyaa zaratuu ha paydeteedda asaana paydettibeykkino. 48 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 49 «Leewiyaa zaratuwaa paydoppa; unttuntta atteeda Israa'eelatuwaa payduwaan yeggoppa. 50 Leewatuwaa S'oossaa Dunkkaaniyaa bollaninne Aa giddon de'iyaa miishshatuwaa ubbaa bollan kaappuwaa ootsaade suntsaa. Unttunttu he Dunkkaaniyaanne Aa giddon de'iyaa miishshata tookkino; unttunttu Aa giddon ootsinonne Aa yuushshuwaan dunkkaanino. 51 S'oossaa Dunkkaanii shodettiyaa wode Leewatuu shoddino; S'oossaa Dunkkaanii ek'k'iyaa wodekka Leewatuu essino. Unttunttuppe haray ooninne aakko shiik'ooppe, hayk'k'o. 52 Israa'eeliyaa asatuu ubbay barenttu armman armmaaninne barenttu c'itan c'itan shaakettiide, barenttu dunkkaaniyaa dunkkaanino. 53 Shin S'oossaa hank'k'uu Israa'eeliyaa maabaraa bolla wod'd'enna mala, Leewatuu S'oossaa Markkatetsaa Dunkkaaniyaa yuushshuwaan barenttu dunkkaaniyaa dunkkaanino; Leewatuu S'oossaa Dunkkaaniyaan aawotino» yaageedda.

54 Israa'eelatuu hawaa ubbaa Med'inaa Goday Musa azazeeddawaadan ootseeddino.

2

Itti Itti Shaakuu Dunkkaanana sa'aa Bessiyaawaa

1 Med'inaa Goday Musanne Aaroona hawaadan yaageedda; 2 «Israa'eeliyaa Asay barenttu bagga bagga erissiyaa armmaanne barenttu yaraa yaraa erissiyaa banddiraa kaalliide, S'oossaa Dunkkaaniyaappe guutsaa haakkiide, Aa yuushshuwaan dunkkaanino.

3-4 «Away doliyaa baggana Yihudaa baggay barenttu armmaa kaalliide dunkkaanino. Unttunttu zaratuwaa suntsay, zaratuwaa kaappatuwaa suntsaynne olanchchatuwaa paydu hawaappe kaallee:

Yihudaa Aminaadaaba na'aa Na'asoona 74,600;

5-6 Yisaakoora S'u'aara na'aa Nataani'eela 54,400;

7-8 Zaabiloona Heloona na'aa Eli'aaba 57,400;

9 Yihudaa baggaappe paydeteedda olanchchatuu ubbaanna 186,400. Hara sa'aa biyaa wode unttunttu koyiro kesiyaawantta.

10-11 «K'ay dugehaa baggana Roobeela baggay barenttu armmaa kaalliide dunkkaanino. Unttunttu zaratuu suntsay, zaratuwaa kaappatuwaa suntsaynne olanchchatuwaa paydu hawaappe kaallee:

Roobeela Shade'uura na'aa Eliis'uura 46,500;

12-13 Simoona S'uriishadaaya na'aa Shalumi'eela 59,300;

14-15 Gaada Re'u'eela na'aa Eliyasaafa 45,650.

16 Roobeela baggaappe paydeteedda olanchchatuu ubbaanna 151,450. Hara sa'aa biyaa wode unttunttu laa"entso kesiyaawantta.

17 «Hewaappe guyyiyaan, S'oossaa Dunkkaaniinne Leewiyaa zaratuu koyiro kesiidde laa"u baggaappenne guyyeppe kesiyaa laa"u baggaappe gidduwaan kesino; yaatiide barenttu dunkkaaneedda maaran maaraaninne barenttu banddiraa banddiraa kaalliide kesino.

18-19 «K'ay away wulliyaa baggana Efireema baggay barenttu armmaa kaalliide dunkkaanino. Unttunttu zaratuwaa suntsay, zaratuwaa kaappatuwaa suntsaynne olanchchatuwaa paydu hawaappe kaallee:

Efireema Amihuuda na'aa Elishamaa'a 40,500;

20-21 Minaasa Padaas'uura na'aa Gamaali'eela 32,200;

22-23 Biiniyaama Giidi'oona na'aa Abidaana 35,400;

24 Efireema baggaappe paydeteedda olanchchatuu ubbaanna 108,100. Hara sa'aa biyaa wode, unttunttu heezzentso kesiyaawantta.

25-26 «K'aykka huup'issa baggana Daana baggay barenttu armmaa kaalliide dunkkaanino. Unttunttu zaratuwaa suntsay, zaratuwaa kaappatuwaa suntsaynne olanchchatuwaa paydu hawaappe kaallee:

Daana Amishadaaya na'aa Ahi'eezera 62,700;

27-28 Aaseera Okiraana na'aa Paagi'eela 41,500;

29-30 Nifttaaleema Enaana na'aa Ahiraa'a 53,400;

31 Daana baggaappe paydeteedda olanchchatuu ubbaanna 157,600. Hara sa'aa biyaa wode unttunttu wurssetsan bare banddiran kesiyaawantta» yaageedda.

32 Bare yaran yaran shaakettiide paydeteedda Israa'eeliyaa olanchchatuu ubbaanna 603,550. 33 Shin Med'inaa Goday Musa azazeeddawaadan, Leewatuu hara Israa'eelatuwaana paydettibeykkino. 34 Israa'eelatuu Med'inaa Goday Musa azazeeddawaa ubbabaa ootseeddino. Simmi unttunttu barenttu banddiraa kaalliide, hewaadan dunkkaaneeddino; k'ay barenttu yaraa yaraanne barenttu soo asaa asaa kaalliide, hewaadan keseeddino.

3

Aaroona Attuma Naanatuwaa

1 Med'inaa Goday Siinaa Deriyaa bollan Musena haasayeedda wode de'iyaa Aaroonanne Muse golliyaa Asay hawaappe kaalliide s'aafetteeddawaa. 2 Aaroona attuma naanatuwaa suntsay bayiray Nadaaba, Abiiha, El"aazaranne Itaamaara.* 3 He Aaroona attuma naanay ubbay k'eese gidiide ootsanaw okettiide suntsetteeddino. 4 Shin unttunttu giddoppe Naadaabinne Abihu Siinaa mela biittaan S'oossay azazibeena tamaa yarshshiide, Med'inaa Godaa sintsan hayk'k'eeddino; unttunttoo na'i baawa. Hewaa diraw, unttunttu aawuu Aarooni pas'a de'eedda laytsaa ubbaan El"aazaranne Itaamaara s'alalay k'eese gidiide ootseeddino.*

Leewatuu K'eesetuwaa Maaddanaw Suntsetteeddino

5 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 6 «Leewatuwaa haa akka yaade k'eesiyaa Aaroona maaddana mala, unttuntta Aa sintsa shiishsha. 7 Unttunttu Aaroonawunne Israa'eeliyaa maabaraw ubbaw S'oossaa Dunkkaaniyaa sintsan dumma dumma oosuwaa ootsino. 8 Unttunttu S'oossaa Dunkkaaniyaan de'iyaa miishshaa ubbaa aawotetsaa akkino; Israa'eeliyaa asaa diraw S'oossaa Dunkkaaniyaan ooso ubbaa unttunttu ootsino. 9 Neeni Leewatuwaa Aaroonanne Aa attuma naanatuwaa maaddanaadan suntsaa; unttunttu Israa'eeliyaa giddoppe ubbaanna Aaroonaw imetteeddino. 10 Aaroonanne Aa attuma naanatuwaa k'eese ootsaade suntsaa. Unttunttuppe hara Asay ooninne S'oossaa Dunkkaaniyaakko shiik'ooppe, hayk'k'o» yaageedda.

11 K'ay Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 12 «Taani Israa'eelatuwaa mac'c'a Asay bayira yeliyaa attuma naanatuwaa ubbaa diraw Israa'eelatuwaa giddoppe Leewatuwaa akkaad. Leewatuu tawaa; 13 ayaw gooppe, bayira yeletteedda ubbay tawaa. Taani Gibs'e gadiyaan bayira yeletteeddawaa ubbaa wod'eedda gallassan, Israa'eelatuwaan bayira yeletteeddawaa ubbaa, asaa gidina, mehiyaa gidina, taw dummayaad; unttunttu tawaa gidana. Taani Med'inaa Godaa» yaageedda.*

Leewatuwaa Payduwaabaa

14 K'aykka Med'inaa Goday Musa Siinaa mela biittaan, 15 «Neeni Leewatuwaa unttunttu soo asan asaaninne unttunttu yaran yaran payda; yelettoodeppe itti aginanne hewaappe bollana de'iyaa attumawantta ubbaa payda» yaageedda. 16 Med'inaa Goday azazeeddawaadan, Muse unttuntta paydeedda.

17 Leewiyaa attuma naanay Gershshoona, K'ahaatanne Maraara. 18 Gershshoona attuma naanay Liibinanne Shim"a. 19 K'ahaata attuma naanay Amiraama, Yis'ihaara, Kebroonanne Uuzi'eela. 20 Maraara attuma naanay k'ay Maahilanne Musha. Leewatuwaa mayzza aawotuu hawantta.

21 Liibina yaratuunne Shim"a yaratuu Gershshoona zaratuwaa. 22 Unttunttuppe paydina, yelettoodeppe itti aginanne hewaappe bollana de'iyaa attumawanttu ubbaanna 7,500. 23 Gershshoona yaratuu S'oossaa Dunkkaaniyaappe guyye away wulliyaa baggana dunkkaaniino. 24 Gershshoona yaratuwaa soo asaa kaappuu Laa'eela na'aa Eliyasaafa. 25 Gershshoona yaratuu S'oossaa Dunkkaaniyaa, Dunkkaaniyaa kammiyaawantta geliyaasaa gaaridduwaa, 26 dabaabaa gaariddotuwaa, S'oossaa Dunkkaaniyaanne yarshshiyaa sa'aa yuushshuwaan de'iyaa dabaabaa geliyaasan gaaridduwaa, wodorotuwaanne unttunttu go"aanna gaketiyaabatuwaa ubbabaa aawotetsaa akkiino.

27 Amiraama yaratuu, Yis'ihaara yaratuu, Kebroona yaratuunne Uuzi'eela yaratuu K'ahaata zaratuwaa. 28 Yelettoodeppe itti aginanne hewaappe bollana de'iyaa attumawanttu ubbaanna 8,600. K'ahaata yaratuu S'oossaa Dunkkaaniyaa aawotetsaa akkiino. 29 K'ahaata yaratuu S'oossaa Dunkkaaniyaappe gedissa baggana dunkkaaniino. 30 K'ahaata yaratuwaa soo asaa kaappuu Uuzi'eela na'aa Els's'aafaana. 31 Unttunttu Taabootaa, s'arap'p'eezaa, s'omppiyaa wotsiyaa ballaa, yarshshiyaa sa'aa, ootsiyaa wode go'ettiyaa S'oossaa Dunkkaaniyaa miishshatuwaa, gaaridduwaanne unttunttu go"aanna gaketiyaabatuwaa ubbabaa aawotetsaa akkiino.

32 Leewatuwaa kaappatuwaa kaappuu k'eesiyaa Aaroona na'aa El"aazara; Geeshsha Sa'aa aawotiyaawanttu bolla I suntsetteedda.

33 Maahila yaratuunne Musha yaratuu Maraara zaratuwaa. 34 Unttunttuppe paydina, yelettoodeppe itti aginanne hewaappe bollana de'iyaa attumawanttu ubbaanna 6,200. 35 Maraara yaratuwaa soo asaa kaappuu Abihayila na'aa S'urii'eela. Maraara yaratuu S'oossaa Dunkkaaniyaappe huup'issa baggana dunkkaaniino. 36 Maraara yaratuu Dunkkaaniyaa s'agaagetuwaa, kulbbotuwaa, tuussatuwaa, gedetuwaa, he oosoo koshshiyaa miishshatuwaa ubbaanne unttunttu go"aanna gaketiyaabatuwaa ubbaa aawotetsaa akkiino. 37 Hewaa bollakka gujjiide, yuushshuwaan de'iyaa dabaabaa tuussatuwaanne unttunttu gedetuwaa, shikaaliyaanne wodorotuwaa aawotetsaa akkiino.

38 K'ay S'oossaa Dunkkaaniyaappe sintsa away doliyaa baggana Muse, Aarooninne Aa attuma naanay dunkkaaniino. Unttunttu Israa'eelatuwaa diraw S'oossaa Dunkkaane giddon ootsiyaa oosuwaa aawotetsaa akkiino. Hara Asay S'oossaa Dunkkaaniyaakko shiik'ooppe, hayk'k'o.

39 Med'inaa Goday azazina, Musenne Aarooni paydeedda attuma Leewatuu, yelettoodeppe itti aginanne hewaappe bollana de'iyaa attumawanttu ubbaanna 22,000.

Bayira Yeletteedda Israa'eelatuwaa Kotaa
Leewatuu Aketeeddino

40 Med'inaa Goday Musa, «Israa'eelatuwaa bayira attuma naanatuwaa, yelettoodeppe itti aginanne hewaappe bollana de'iyaawantta ubbaa paydaade unttunttu suntsaa s'aafa. 41 Israa'eelatuwaan bayira yeletteedda ubbaa kotaw Leewatuwaa taw akka; k'ay Israa'eelatuwaa mehiyaan bayira yeletteedda ubbaa kotaw Leewatuwaa mehiyaa taw akka. Taani Med'inaa Godaa» yaageedda. 42 Muse Med'inaa Goday Aa azazeeddawaadan, Israa'eelatuwaan bayira yeletteedda ubbaa paydeedda. 43 Yelettoodeppe itti aginanne hewaappe bollana de'iyaa bayira yeletteedda attumawanttu, suntsaykka s'aafetteeddawanttu ubbaanna 22,273.

44 Med'inaa Goday Musa k'aykka hawaadan yaageedda; 45 «Leewatuwaa Israa'eeliyaa attumawanttu ubbaa kotaw akka; Leewatuwaa mehetuwaa Israa'eelatuwaa mehiyaa kotaw akka; Leewatuu tawaa gidanawantta. Taani Med'inaa Godaa. 46 Leewatuwaa payduwaappe dariyaa 273 bayira gidiide yeletteedda Israa'eeliyaa attuma naanatuwaa wozanaw, 47 ittoo ittoo ichcheshu s'agaraa biraa S'oossaa Dunkkaaniyaan erettiyaa miizaaniyaa likkiyaan akka; Itti S'agaraa Biray Laatamu Geera keeshshaa. 48 Palaheedda Israa'eelatuwaa woziyaa he miishshaa Aaroonawunne Aa attuma naanaw imma» yaageedda. 49 Muse, Leewatuwaan wozetteeddawanttuppe palaheeddawantta woziyaa miishshaa shiishsheedda. 50 Bayira yeletteedda Israa'eelatuwaappe 1,365 s'agaraa biraa S'oossaa Dunkkaaniyaan erettiyaa miizaaniyaa likkiyaan I shiishsheedda; 51 Med'inaa Goday azazeedda azazuwaadan, Muse woziyaa miishshaa Aaroonawunne Aa attuma naanaw immeedda.

4

K'ahaata Yara Gidiyaa Leewatuwaa Oosuwaa

1 Med'inaa Goday Musanne Aaroona hawaadan yaageedda; 2 «Leewiyaa zaratuwaan K'ahaata yaratuwaa unttunttu dabbuwaan dabbuwaaninne unttunttu soo asan asan shaakkaade payda; 3 yelettoodeppe laytsay hattamuwaappe biide ishatamuwaa gakkeedda attuma asaa ubbaa, S'oossaa Dunkkaaniyaa giddon ootsanaw yiyaawantta payda. 4 K'ahaata yaratuu S'oossaa Dunkkaaniyaa giddon ootsana oosuu hawaa: unttunttu ubbaappe aad'd'eeda geeshsha miishshatuwaan aawotiino.

5 «Asay dunkkaaneedda saappe baanaw haniyaa wode, Aarooninne Aa attuma naanay S'oossaa Dunkkaaniyaa giddo geliide, Taabootaa sintsa gaaridduwaa kak'uwaappe wotsino; he C'aak'uwaa Taabootaa aan kammino. 6 He kammeeddawaa bollakka wod'iyaa irbbaaniyaa kammino; hewaa bollakka k'ay gujjiide, saluwaa malatiyaa c'ark'k'iyaa kammino; tookkiyaa kasotuwaa unttunttu sagaayetuwaan aatsino.

7 «S'oossaa sintsa shiishshiyaa ukitsaa wotsiyaa s'arap'p'eezaa bollan saluwaa malatiyaa c'ark'k'iyaa hiis's'ino; Aa bolla saanetuwaa, c'ilppatuwaa, s'uu'atuwaanne ushshaa yarshshoo go'ettiyaa ototuwaa wotsino; k'ay ukitsay ubbaa wodekka Aa bollappe d'ayoppo. 8 Hewaa bollan zo'o c'ark'k'iyaa hiis's'iide, irbbaniyaa k'ay Aa bolla kammino; tookkiyaa kasotuwaa sagaayetuwaan aatsino.

9 «Unttunttu saluwaa malatiyaa c'ark'k'iyaa akkiide, s'omppiyaa wotsiyaa ballatuwaa s'omppetuwaanna, toyissiyaa k'ap'etuwaana, unttuntta wotsiyaabatuwaananne zayitiyaa tigiyaa s'aarotuwaanakka ubbaa kammino. 10 Yaatiide aakka miishshatuwaa ubbaakka irbbaniyan kammiide, tookkiyaa shanchchamaa bollan wotsino.

11 «Is'aanaa c'uwissiyaa work'k'aa saas'iniyaa bollan saluwaa malatiyaa c'ark'k'iyaa hiis's'eeddawaa k'ay irbbaniyan kammino; tookkiyaa kasotuwaa unttunttu sagaayetuwaan aatsino. 12 Hewaadankka, k'ay S'oossaa Dunkkaaniyaa giddon go'ettiyaa miishshatuwaa ubbaa akkiide, saluwaa malatiyaa c'ark'k'iyaan s'aas'ino; irbbaniyan kammiide, tookkiyaa shanchchamaa bollan wotsino.

13 «Yaatiide nahaasiyaappe ootseedda yarshshiyaa sa'aa bolla de'iyaa bidintsaa diggiide Aa bolla ochchaa teeraa malatiyaa c'ark'k'iyaa hiis's'ino. 14 Aa bolla yarshshiyaasan go'ettiyaa miishshatuwaa ubbaa, tamaa c'ooc'etuwaa, ashuwaa k'ap'iyaa k'ap'etuwaa, akaafatuwaanne kaashiyaa kuyis'aarotuwaa wotsino. Irbbaniyan kammino; tookkiyaa kasotuwaa unttunttu sagaayetuwaan aatsino.

15 «Aarooninne Aa attuma naanay, geeshshabatuwaanne geeshsha miishshatuwaa ubbaa kammiide makkooppenne dunkkaaneedda sa'aappe denddiyaa wodii gakkooppe, hewaa ubbaa tookkanaw K'ahaata yaratuu yiino. Shin geeshsha miishshatuwaa unttunttu bochchooppe hayk'k'ino. S'oossaa Dunkkaaniyaa giddon de'iyaa he miishshaa K'ahaata yaratuu tookkino.

16 «K'eesiyaa Aaroona na'ay El"aazari s'omppiyaa zayitiyaw, sawiyaa is'aanaw, hachchi hachchi yarshshiyaa katsaa yarshshuwaanne okkiyaa zayitiyaw, k'ay S'oossaa Dunkkaaniyaa muliyaanne Aa giddon de'iyaa dumma geeshsha miishshatuwaa ubbaa bolla aawoto» yaageedda.

17 K'ay Med'inaa Goday Musanne Aaroona hawaadan yaageedda; 18 «K'ahaata yaratuu Leewiyaa zaratuwaappe hayk'k'iide d'ayenna mala s'eellite. 19 Ubbaappe aad'd'eedda geeshsha miishshaa mata shiik'iyaa wode, unttunttu hayk'k'ennan pas'a attiide de'ana mala, unttunttoo hawaadan ootsite: Aarooninne Aa attuma naanay S'oossaa Dunkkaaniyaa giddo geliide K'ahaata yaratuu ubbay huup'iyaan huup'iyaan ootsana oosuwaanne tookkana tookuwaa shaakki shaakkiide gishino. 20 K'ahaata yaratuu hayk'k'ennaadan, ubbaappe aad'd'iyaa geeshshatuwaa k'eesatuu s'aas'ishin be'anaw gidduwaa geloppino» yaageedda.

Gershshoona Yara Gidiyaa Leewatuwaa Oosuwaa

21 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 22 «Gershshoona yaratuwaakka unttunttu dabbuwaan dabbuwaaninne unttunttu soo asan asan shaakkaade payda; 23 yelettoodeppe laytsay hattamuwaappe biide ishatamuwaa gakkeedda attuma asaa ubbaa, S'oossaa Dunkkaaniyaa giddon ootsanaw yiyaawantta payda.

24 «Gershshoona yaratuu ootsiyaa oosuunne tookkiyaa tookku hawaa: 25 unttunttu S'oossaa Dunkkaaniyaa gaariddotuwaa, S'oossaa Dunkkaaniyaa, Aa kammiyaabatuwaanne bollana kammiyaa irbbaniyaa, S'oossaa Dunkkaaniyaa geliyaasan sottiyaa gaaridduwaa tookkino; 26 k'ay S'oossaa Dunkkaaniyaanne yarshshiyaa sa'aa yuuyyi aad'd'eeda dabaabaa gaariddotuwaa, dabaabaa geliyaasaa gaaridduwaa, wodorotuwaanne unttunttoo go"iya miishshatuwaa ubbaa tookkino. Gershshoona yaratuu ha miishshatuwaan ootsanaw bessiyaa oosuwaa ubbaa ootsino. 27 Tookkiyaawaa gidina, hara oosuwaa gidinakka unttunttu ootsiyaa oosuwaa ubbay Aarooninne Aa attuma naanay unttuntta azazina oosettino. Neeni unttunttu tookkanaw bessiyaabatuwaa ubbaa unttunttu aawotetsaa aawotetsaadan unttunttoo gisha. 28 S'oossaa Dunkkaaniyaa giddon Gershshoona yaratuu ootsana oosuu ubbay hawaa. Unttunttu ootsana oosuwaa ubbay k'eesiyaa Aaroona na'aa Itaamaara aawotetsaa garssaana gidanawaa.

Maraara Yara Gidiyaa Leewatuwaa Oosuwaa

29 «Maraara yaratuwaa unttunttu dabbuwaan dabbuwaaninne unttunttu soo asan asan shaakkaade payda; 30 yelettoodeppe laytsay hattamuwaappe biide ishatamuwaa gakkeedda attuma asaa ubbaa, S'oossaa Dunkkaaniyaa giddon ootsanaw yiyaawantta payda.

31 «Unttunttu S'oossaa Dunkkaaniyaa giddon ootsana oosotuu hawantta: unttuntta Dunkkaaniyaa s'agaagetuwaa, kulbbotuwaa, tuussatuwaanne gedetuwaa, 32 k'aykka dabaabaa yuushshuwaan ek'k'iyaa tuussatuwaa, he tuussatuu gedetuwaa, toliyaa s'agaagetuwaa, wodorotuwaa, hewanttoo koshshiyaa miishshatuwaa ubbaanne he miishshatuwaanna gaketiyaabatuwaa ubbaa tookkino. Itti itti uraw I tookkanawaa shaakkaade gisha. 33 S'oossaa Dunkkaaniyaa giddon Maraara yaratuu ootsana oosuu ubbaanna hawaa. Unttunttu ootsana ooso ubbay k'eesiyaa Aaroona na'aa Itaamaara aawotetsaa garssaana gidanawaa» yaageedda.

Leewatuwaa Payduwaabaa

34 Muse Aarooninne maabaraa kaappatuu K'ahaata yaratuwaa attuma asaa unttunttu dabbuwaan dabbuwaaninne unttunttu soo asan asan shaakkiide paydeeddino. 35 Yelettoodeppe laytsay hattamuwaappe biide ishatamuwaa gakkeedda attuma asatuu ubbatuu, S'oossaa Dunkkaaniyaa giddon ootsanaw yiyaawanttu, 36 unttunttu soo asan asan paydina ubbaanna 2,750. 37 K'ahaata yaratuwaan S'oossaa Dunkkaaniyaa giddon ootseedda asaa paydu hawaa. Med'inaa Goday Muse baggana azazeeddawaadan, Musenne Aarooni unttuntta paydeeddino.

38 Gershshoona yaratuukka barenttu dabbuwaan dabbuwaaninne barenttu soo asan asan shaakettiide paydeteeddino. 39 Yelettoodeppe laytsay hattamuwaappe biide ishatamuwaa gakkeedda attuma asatuu ubbatuu, S'oossaa Dunkkaaniyaa giddon ootsanaw yiyaawanttu, 40 unttunttu soo asan asan paydina ubbay 2,630. 41 Gershshoona yaratuwaan S'oossaa Dunkkaaniyaa giddon ootseedda asaa paydina hawaa. Med'inaa Goday Muse baggana azazeeddawaadan, Musenne Aarooni unttuntta paydeeddino.

42 Maraara yaratuukka k'ay dabbuwaan dabbuwaaninne barenttu soo asan asan shaakettiide paydeteeddino. 43 Yelettoodeppe laytsay hattamuwaappe biide ishatamuwaa gakkeedda attuma asatuu ubbatuu, S'oossaa Dunkkaaniyaa giddon ootsanaw yiyaawanttu, 44 unttunttu soo asan asan paydina ubbay 3,200. 45 Maraara yaratuwaa paydu hawaa. Med'inaa Goday Muse baggana azazeeddawaadan, Musenne Aarooni unttuntta paydeeddino.

46 Hewaa ootsiide Muse, Aarooninne Israa'eeliyaa kaappatuu Leewatuwaa ubbaa, unttunttu yaran yaraaninne unttunttu soo asan asan shaakkiide paydeeddino. 47 Yelettoodeppe laytsay hattamuwaappe biide ishatamuwaa gakkeedda attuma asatuu ubbatuu, S'oossaa Dunkkaaniyaa giddon oosuwaa ootsanawunne aw go"iya miishshatuwaa ubbaa tookkanaw yeeddawanttu 48 ubbay 8,580. 49 Med'inaa Goday Muse baggana azazeeddawaadan, unttunttu huup'iyaan huup'iyaan ootsana oosuu woy tookkana tookuukka unttunttoo odetteedda. Med'inaa Goday Musa azazeeddawaadan, unttunttu ubbaykka paydeteeddino.

Duma Duma Higgiyaanne Wogaa

5

(5:1—8:23)

Geeyibeenna Asaa

1 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda: 2 «Neeni Israa'eelatuwaa, ‹Hintte giddon wolk'k'aama galbbaa harggii oyk'k'eedda uraa, woy bollaappe ayayneekka goggiyaa uraa, woy anhaa oyk'k'iide tuneedda uraa oonakka hintte dunkkaaneedda sa'aappe kessi diggite› yaagaade azaza. 3 Hewe mac'c'awaa attumawaa gidinakka kessino. Taani unttunttu gidduwaan de'iyaa unttunttu dunkkaaneeddasaa hewanttu tunissenna mala, unttunttu dunkkaaneedda sa'aappe kessa yedda» yaageedda. 4 Med'inaa Goday Musa azazeeddawaadan, Israa'eelatuu unttunttu ubbaa dunkkaaneedda sa'aappe kessiide yeddeeddino.

Naak'uwaa Ac'c'aa

5 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda;* 6 «Neeni Israa'eelatuwaa hawaadan yaaga; ‹Itti attuma Asay woy itti mac'c'a Asay ay ogiyaaninne hara asaa naak'k'ooppenne hewan Med'inaa Godaw ammanettennan is's'ooppe, he uray bayzzanchcha. 7 Hewaa diraw, I bare ootseedda nagaraa paas'o; bare bayzzeeddawaa kumentsaa zaariide c'iggo; hewaa bollakka ichcheshentso kushiyaa gujjiide, bare naak'k'eedda uraw ac'c'o. 8 Shin he naak'etteedda uray hayk'k'eeddawaa gidooppenne, ac'c'aa akkanaw aw mata dabbuu d'ayooppe, he ac'c'ay Med'inaa Godaassa. He ac'c'iyaa ac'c'ay naak'k'eedda uray maarettanaw yarshshoo immiyaa dorssaa orggiyaana ittippe k'eesiyaw imetto. 9 K'ay Israa'eelatuu k'eesiyaw immiyaa geeshsha imuwaa ubbay he k'eesiyaassa. 10 Itti itti Asay immiyaa imotay he immeedda uraabaa; shin k'eesiyaw I immiyaa imotay he k'eesiyaassa› yaaga» yaageedda.

Bare Asinaan Sid'ettiyaa Machchatibaa

11 Hewaappe guyyiyaan Med'inaa Goday Musa, 12 «Neeni Israa'eelatoo hawaadan yaagaade oda; ‹Itti uraa machchata kare hamettaade, aw ammanettennan is's'aade, 13 hara attuma asaana gisooppe, k'ay hewaa iza bare asinaappe k'osooppe, markkay baynnawaa gidooppenne, iza sharmus'aade oyk'k'ettennan attooppe, 14 Iza tuneedda diraw, I golliyaw izo sid'iyaawaa gidanaw danddayee; woy iza tunennan de'ishshin, I bare machchato sid'iyaawaa gidanaw danddayee. 15 Yaatooppe, he bitanii bare machchato k'eesiyaakko afo; k'ay izi diraw yarshshanaw itti kiilo giraame banggaa d'iiliyaa afo. Shin d'iiliyaa bolla zayitiyaa tigoppo, woy is'aanaa Aa bolla wotsoppo; ayaw gooppe, he d'iilii I bare machchato sid'eedda diraw yarshshiyaa katsaa yarshsho; k'ay hewe bayzzuwaa k'onc'c'issiyaa yarshshuwaa.

16 « ‹Hewaappe guyyiyaan, k'eesii he mishirato shiishiide, Med'inaa Godaa sintsan esso. 17 Anjjetteeda haatsaa kuyis'aaruwaan akko. Hewaappe guyyiyaan, S'oossaa Dunkkaaniyaa wuyggiyaan de'iyaa baanaa akkiide, he haatsaan gujjo. 18 He mishiratto Med'inaa Godaa sintsan esso; hewaappe guyyiyaan, he mishiratti huup'iyaa billo; sid'eedda diraw yarshshiyaa izi bayzzuwaa k'onc'c'issiyaa katsaa yarshshuwaa izi kushiyan wotso; k'ay he k'eesii bare kushiyan shek'k'aa ahiyaa c'amo haatsaa kuyis'aaruwaanna oyk'k'o. 19 Mishirato hawaadan yaagiide c'aak'k'etso; «Neeni hara attuma asaana gisabeennawaa gidooppenne, ne asinaa aggaade kare hamettaade tunabeennawaa gidooppe, shek'k'aa ahiyaa ha c'amo haatsay new gometoppo. 20 Shin neeni ne asinaa aggaade kare hamettaade tuneeddawaa gidooppenne, hara attuma asaana giseeddawaa gidooppe, 21 Med'inaa Goday ne yeluwaa golliyaa gunddissiyaawaaninne ne uluwaakka gaafisiyaawan, ne asan neena shek'iso. 22 Ha shek'k'aa ahiyaa haatsay ne ulo giddo geliide ne uluwaa gaafiso; ne yeluwaa keetsaakka gunddisso» yaagiide c'aak'k'etso.

« ‹Mishiratakka, «Amen"i; amen"i» yaagu.

23 « ‹Hewaappe guyyiyaan, k'eesii ha shek'atuwaa s'aas'etteedda mas'aafan s'aafo; shek'atuwaa c'amo haatsaa giddo meec'c'o. 24 Yaatiide shek'k'aa ahiyaa he c'amo haatsaa mishirato ushsho; shek'k'aa ahiyaa haatsay mishiratti uluwaan geliide, izo c'amo sakuwaa sakkana. 25 K'eesii mishiratti kushiyaappe sid'eedda diraw yarshshiyaa katsaa yarshshuwaa akkiide, he yarshshuwaa Med'inaa Godaa sintsan k'aatsiide, yarshshiyaa sa'aa aho. 26 K'eesii katsaa yarshshuwaappe kop'p'iyaawaa akkiide bayzzanchcha gidekkentto k'onc'c'issiyaa yarshshuwaa ootsiide, yarshshiyaasan s'uuggo. Hewaappe guyyiyaan, mishirato he haatsaa ushsho. 27 Haatsaa izo ushsheeddawaappe guyyiyaan, hawaadan hanana: iza bare asinaw ammanettana d'ayaade tuneeddawaa gidooppe, shek'k'aa ahiyaa haatsay I uluwaan geliide, izo c'amo sakuwaa sakkana; izi uluukka gaafana; izi yeluwaa golliikka gunddana. Iza bare asan shek'k'etteedaano gidana. 28 Shin iza tunabeenna s'illo mac'c'a asaa gidooppe, Aa saro ataade naanatuwaa yelana.

29-30 « ‹Itti Asay bare machchato sid'iyaa wode ootsana wogay hawaa. Iza kare hamettaade tunooppe, woy itti Asay bare machchato sid'ooppe, Med'inaa Godaa sintsan izo essiide k'eesii ha wogaa ubbaa izi bolla polo. 31 Asinay bayzzuwaa ubbaappe saro attana; shin mac'c'awunno bare nagaraa gaasuwaan yiyaawaa tookkana› yaaga» yaageedda.

6

Naaziraawetetsaa Higgiyaa

1 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda, 2 «Neeni Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaagaade oda; ‹Attuma Asay woy mac'c'a Asay Naaziraawe gidiide, barena Med'inaa Godaw dummayanaw geppooppe, 3 woyniyaa eessaanne hara matsoyiyaa ushshaa ushoppo; woyniyaa ayifiyaappe agettiya c'aalabaanne matsoyiyaabaa ushoppo; woyniyaa teeraa gum"eeddawaa ushoppo. Woy woyniyaa teeraa shuguwaa gidina, mela gidinakka mooppo;* 4 I barena dummayeedda wodiyaan ubbaan, woyniyaa turaappe beettiyaawaa ubbaa, woyniyaa zeretsaa gidina, woy woyniyaa pok'uwaa gidinakka mooppo.

5 « ‹I barena Med'inaa Godaw dummayanaw geppeedda wodiyaan ubbaan, Aa huup'ii meedettoppo woy k'ans's'ettoppo. I bare huup'iyaa binnaanaakka adussiide dichcho. I barena Med'inaa Godaw dummayeedda wodii polettana gakkanaw, geeshsha gidanaw koshshee.

6 « ‹I barena Med'inaa Godaw dummayeedda wodiyaan ubbaan anhaakko shiik'oppo. 7 Haray attina Aa aawuu, woy Aa daaya, woy Aa ishay, woy Aa michchata hayk'k'ooppekka, I barena tunissoppo. Ayaw gooppe, I barena S'oossaw dummayeeddawaa erissiyaawe bare huup'iyaana. 8 I barena S'oossaw dummayeedda wodiyaan ubbaan I Med'inaa Godaw geeshsha.

9 « ‹Asay Aa matan akeekenan hayk'k'ina, S'oossaw dummayeedda Aa huup'ii tunooppe, laappun gallassaa gam"iide, bare geeyiyaa he laappuntsa gallassi bare huup'iyaa meedetto. 10 Hosppuntsa gallassan laa"u harap'p'etuwaa woy laa"u mara harap'p'etuwaa S'oossaa Dunkkaaniyaa pengge K'eesiyaw aho. 11 K'eesii harap'p'etuwaappe ittuwaa nagaraa yarshshoo, ittuwaa k'ay s'uuggiyaa yarshshoo yarshsho. Ayaw gooppe, anhay Aa mata shiik'eedda bayzzuwaa diraw, aw atto giissanaassa. He gallassi I bare huup'iyaa wogaadan geeshsho; 12 I barena kase geppeedda wodiyaa keenaa barena S'oossaw dummayanaw koshshee. Yaatiide yelettoodeppe itti laytsaa gidiyaa attuma dorssaa naak'oo immiyaa yarshshuwaa ootsiide yarshsho. Shin hewaappe kase I barena S'oossaw dummayeedda gallassatuu paydetikkino; ayaw gooppe, I barena dummayeedda he wodetuwaa giddon barena tunissi diggeedda.

13 « ‹Bare gefaa wodiyaa wursseedda wode barena S'oossaw dummayeedda Naaziraawiyaa wogay hawaa: S'oossaa Dunkkaaniyaa pengge I shiik'o;* 14 Med'inaa Godaw tilla bollana de'iyaa itti laytsaa attuma dorssaa s'uuggiyaa yarshshoo, tilla bollana de'iyaa itti laytsaa dorssato nagaraa yarshshoonne tilla bollana de'iyaa dorssaa orggiyaa ittippetetsaa yarshshoo he sa'aa aho. 15 K'ay katsaa yarshshuwaanne ushshaa yarshshuwaa unttunttunna ittippe yarshshanaw aho; he katsaa yarshshuu irshshuu gelibeennawaa gido; k'ay zayitiyaan munak'k'eedda liik'o d'iiliyaa komppotuwaanne zayitiyaa oketteedda lee"o ukitsatuwaa masoofiyan aho.

16 « ‹K'eesii hewaa ubbaa shiishiide, nagaraa yarshshuwaanne s'uuggiyaa yarshsho ootsiide, Med'inaa Godaw Aa diraw yarshsho. 17 K'eesii dorssaa orggiyaa, irshshuu gelibeenna komppotuwaanne ukitsatuwaa ittippetetsaa yarshshuwaa ootsiide, Med'inaa Godaw yarshsho. K'ay hewaana ittippe katsaa yarshshuwaanne ushshaa yarshshuwaa yarshsho. 18 Hewaappe guyyiyaan, Naaziraawii S'oossaw dummayeedda bare huup'iyaa S'oossaa Dunkkaaniyaa penggiyaan meedetto; meedetteedda binnaanaa afiide, ittippetetsaa yarshshuwaappe garssa baggana de'iyaa taman yeggo.

19 « ‹Barena S'oossaw dummayeedda Naaziraawii bare huup'iyaa meedetteeddawaappe guyyiyaan, k'eesii doyisetteedda dorssaa orggiyaa missaa, irshshuu gelibeenna itti komppuwaanne itti lee"o ukitsaa akkiide, ha Naaziraawiyaa kushiyan wotso. 20 K'eesii unttuntta k'aatsiyaa yarshshuwaa ootsiide, Med'inaa Godaa sintsan k'aatso. Yaatooppe hewanttu wus'akkeedda anggoosuwaananne yarshsheedda gediyaana geeshshanne k'eesiyaassa. Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaw barena dummayeedda Naaziraawii woyniyaa eessaa ushana gooppe usho.

21 « ‹Simmi S'oossaw barena dummayanaw geppeedda Naaziraawiyaw wotso wogay hawaa: barena Med'inaa Godaw yarshshanaw koshshiyaa yarshshotuwaappe aad'd'iyaawaa immanaw geppeeddawaa gidooppe, I bare geppeedda gefaa keenaa gatsanaw koshshee› yaaga» yaageedda.

K'eesetuu Anjjana Anjjuwaa

22 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 23 «Aaroonawunne Aa attuma naanaatoo hawaa oda; ‹Israa'eeliyaa asaa hintte hawaadan yaagiide anjjite:

24 «Med'inaa Goday hinttena anjjonne

hinttena naago;

25 Med'inaa Goday hinttenttoo bare som"uwaa

poo'issonne hinttenttoo k'aretto;

26 Med'inaa Goday hinttena bare keeka ayifiyaan

s'eellonne hinttenttoo sarotetsaa immo»

yaagiide anjjite› yaaga.

27 «Hawaadan unttunttu Israa'eeliyaa asaa bolla ta suntsaa wotsana, taani unttuntta anjjana» yaageedda.

7

Kaappotuu Aheedda Imotaa

1 Muse S'oossaa Dunkkaaniyaa toliide makkeedda wode, he Dunkkaaniyaanne Aa miishshaa ubbaa okkiide geeshsheedda; k'ay yarshshiyaa saanne Aa miishshaa ubbaakka okkiide geeshsheedda. 2 Hewaappe guyyiyaan, Israa'eeliyaa asaa kaaletseeddawanttu, hewanttunne zaratuwaa paydeedda soo asaa kaappotuu imotaa aheeddino. 3 Med'inaa Godaw imotaa shiishsheeddino; hewanttukka kameteedda usuppun gaaretuwaa, tammanne laa"u booratuwaa, kaappuwaan kaappuwaan itti itti booraanne laa"u laa"u kaappotuu itti itti gaariyaa S'oossaa Dunkkaaniyaa aheeddino.

4 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 5 «S'oossaa Dunkkaaniyaa oosoo go"ana mala, neeni hewantta unttunttuppe akkaade, Leewatoo unttunttu oosoo oosoo koshshiyaawaadan shaakkaade imma» yaageedda. 6 Muse gaaretuwaanne booratuwaa akkiide, Leewatoo immeedda. 7 Gershshoona yaratoo unttunttu oosoo koshshiyaawaadan shaakkiide, laa"u gaaretuwaanne oyddu booratuwaa immeedda. 8 K'ay Maraara yaratoo unttunttu oosoo koshshiyaawaadan shaakkiide, oyddu gaaretuwaanne hosppun booratuwaa immeedda. Unttunttu ubbaykka k'eesiyaa Aaroona na'aa Itaamaara aawotetsaa garssaana. 9 Shin Muse K'ahaata yaratoo hewaappe ayaanne immibeenna; ayaw gooppe, unttunttu aawotetsaan de'iyaa geeshsha miishshatuu barenttu hashiyaan tookkanaw koshshiyaawantta gidiyaa diraassa.

10 Yarshshiyaa saa Muse okkiide geeshsheedda gallassan, kaappotuu yarshshiyaa sa'aa anjjissanaw barenttu imuwaa akkiide, he yarshshuwaa sa'aa sintsa aheeddino. 11 Med'inaa Goday Musa kase, «Itti itti gallassi itti kaappuu yarshshiyaa sa'aa anjjanaw bare imuwaa S'oossaw immo» yaagi wotseedda.

12 Koyro gallassi bare imuwaa aheedawe Yihudaa zariyaappe Aminaadaaba na'aa Na'asoona.

13 Na'asooni aheedda imuu eretteedda miizaanan wotsina, itti kiilo giraamenne bagga dees'iyaa biraappe med'd'eedda itti keriyaanne hosppun s'eetu giraame dees'iyaa biraappe med'd'eedda itti kuyis'aaruwaa, laa"uukka katsaa yarshshuwaa yarshshanaw liik'o d'iilii zayitiyaan munak'k'eeddawe kumeeddawantta; 14 k'ay itti s'eetanne tammu giraame dees'iyaa work'k'aappe med'd'eedda, is'aanay kumeedda shaataa; 15 s'uuggiyaa yarshshoo, itti korumaa, itti dorssaa orggiyaanne itti laytsay kumeedda attuma dorssaa; 16 nagaraa yarshshoo itti deeshshaa orggiyaa; 17 ittippetetsaa yarshshoo laa"u korumatuwaa, ichcheshu dorssaa orggetuwaa, ichcheshu gakkeedda deeshshaa orggetuwaanne itti laytsay kumeedda ichcheshu attuma dorssatuwaa. Aminaadaaba na'ay Na'asooni aheedda imuu hawaa.

18 Laa"entsa gallassi Yisaakoora zaratuu kaappuu, S'u'aara na'ay Nataani'eeli bare imuwaa aheedda.

19 Nataani'eeli aheedda imuu eretteedda miizaanan wotsina, itti kiilo giraamenne bagga dees'iyaa biraappe med'd'eedda itti keriyaanne hosppun s'eetu giraame dees'iyaa biraappe med'd'eedda itti kuyis'aaruwaa, laa"uukka katsaa yarshshuwaa yarshshanaw liik'o d'iilii zayitiyaan munak'k'eeddawe kumeeddawantta; 20 k'ay itti s'eetanne tammu giraame dees'iyaa work'k'aappe med'd'eedda, is'aanay kumeedda shaataa; 21 s'uuggiyaa yarshshoo itti korumaa, itti dorssaa orggiyaanne itti laytsay kumeedda attuma dorssaa; 22 nagaraa yarshshoo itti deeshshaa orggiyaa; 23 ittippetetsaa yarshshoo laa"u korumatuwaa, ichcheshu dorssaa orggetuwaa, ichcheshu gakkeedda deeshshaa orggetuwaanne itti laytsay kumeedda ichcheshu attuma dorssatuwaa. S'u'aara na'ay Nataani'eeli aheedda imuu hawaa.

24 Heezzentsa gallassi Zaabiloona zaratuu kaappuu, Heloona na'ay Eli'aabi bare imuwaa aheedda.

25 Eli'aabi aheedda imuu eretteedda miizaanan wotsina, itti kiilo giraamenne bagga dees'iyaa biraappe med'd'eedda itti keriyaanne hosppun s'eetu giraame dees'iyaa biraappe med'd'eedda itti kuyis'aaruwaa, laa"uukka katsaa yarshshuwaa yarshshanaw liik'o d'iilii zayitiyaan munak'k'eteeddawe kumeeddawantta; 26 k'ay itti s'eetanne tammu giraame dees'iyaa work'k'aappe med'd'eedda, is'aanay kumeedda shaataa; 27 s'uuggiyaa yarshshoo itti korumaa, itti dorssaa orggiyaanne itti laytsay kumeedda attuma dorssaa; 28 nagaraa yarshshoo itti deeshshaa orggiyaa, 29 ittippetetsaa yarshshoo laa"u korumatuwaa, ichcheshu dorssaa orggetuwaa, ichcheshu gakkeedda deeshshaa orggetuwaanne itti laytsay kumeedda ichcheshu attuma dorssatuwaa. Heloona na'ay Eli'aabi aheedda imuu hawaa.

30 Oyddentso gallassi Roobeela zaratuu kaappuu Shade'uura na'ay Eliis'uuri bare imuwaa aheedda.

31 Eliis'uuri aheedda imuu eretteedda miizaanan wotsina, itti kiilo giraamenne bagga dees'iyaa biraappe med'd'eedda itti keriyaanne hosppun s'eetu giraame dees'iyaa biraappe med'd'eedda itti kuyis'aaruwaa, laa"uukka katsaa yarshshuwaa yarshshanaw liik'o d'iilii zayitiyaan munak'k'eeddawe kumeeddawantta; 32 k'ay itti s'eetanne tammu giraame dees'iyaa work'k'aappe med'd'eedda, is'aanay kumeedda shaataa; 33 s'uuggiyaa yarshshoo itti korumaa, itti dorssaa orggiyaanne itti laytsay kumeedda attuma dorssaa; 34 nagaraa yarshshoo itti deeshshaa orggiyaa; 35 ittippetetsaa yarshshoo laa"u korumatuwaa, ichcheshu dorssaa orggetuwaa, ichcheshu gakkeedda deeshshaa orggetuwaanne itti laytsay kumeedda ichcheshu attuma dorssatuwaa. Shade'uura na'ay Eliis'uuri aheedda imuu hawaa.

36 Ichcheshantsa gallassi Simoona zaratuu kaappuu, S'uriishadaaya na'ay Shalumi'eeli bare imuwaa aheedda.

37 Shalumi'eeli aheedda imuu eretteedda miizaanan wotsina, itti kiilo giraamenne bagga dees'iyaa biraappe med'd'eedda itti keriyaanne hosppun s'eetu giraame dees'iyaa biraappe med'd'eedda itti kuyis'aaruwaa, laa"uukka katsaa yarshshuwaa yarshshanaw liik'o d'iilii zayitiyaan munak'k'eeddawe kumeeddawantta; 38 k'ay itti s'eetanne tammu giraame dees'iyaa work'k'aappe med'd'eedda is'aanay kumeedda shaataa; 39 s'uuggiyaa yarshshoo itti korumaa, itti dorssaa orggiyaanne, itti laytsay kumeedda attuma dorssaa; 40 nagaraa yarshshoo itti deeshshaa orggiyaa; 41 ittippetetsaa yarshshoo laa"u korumatuwaa, ichcheshu dorssaa orggetuwaa, ichcheshu gakkeedda deeshshaa orggetuwaanne itti laytsay kumeedda ichcheshu attuma dorssatuwaa. S'uriishadaaya na'ay Shalumi'eeli aheedda imuu hawaa.

42 Usuppuntsa gallassi Gaada zaratuu kaappuu, Re'u'eela na'ay Eliyasaafi bare imuwaa aheedda.

43 Eliyasaafi aheedda imuu eretteedda miizaanan wotsina, itti kiilo giraamenne bagga dees'iyaa biraappe med'd'eedda itti keriyaanne hosppun s'eetu giraame dees'iyaa biraappe med'd'eedda itti kuyis'aaruwaa, laa"uukka katsaa yarshshuwaa yarshshanaw liik'o d'iilii zayitiyaan munak'k'eeddawe kumeeddawantta; 44 k'ay itti s'eetanne tammu giraame dees'iyaa work'k'aappe med'd'eedda is'aanay kumeedda shaataa; 45 s'uuggiyaa yarshshoo itti korumaa, itti dorssaa orggiyaanne itti laytsay kumeedda attuma dorssaa; 46 nagaraa yarshshoo itti deeshshaa orggiyaa; 47 ittippetetsaa yarshshoo laa"u korumatuwaa, ichcheshu dorssaa orggetuwaa, ichcheshu gakkeedda deeshshaa orggetuwaanne itti laytsay kumeedda ichcheshu attuma dorssatuwaa. Re'u'eela na'ay Eliyasaafi aheedda imuu hawaa.

48 Laappuntsa gallassi Efireema zaratuwaa kaappuu Amihuuda na'ay Elishamaa'i bare imuwaa aheedda.

49 Elishamaa'i aheedda imuu eretteedda miizaanan wotsina, itti kiilo giraamenne bagga dees'iyaa biraappe med'd'eedda itti keriyaanne hosppun s'eetu giraame dees'iyaa biraappe med'd'eedda itti kuyis'aaruwaa, laa"uukka katsaa yarshshuwaa yarshshanaw liik'o d'iilii zayitiyaan munak'k'eeddawe kumeeddawantta; 50 k'ay itti s'eetanne tammu giraame dees'iyaa work'k'aappe med'd'eedda is'aanay kumeedda shaataa; 51 s'uuggiyaa yarshshoo itti korumaa, itti dorssaa orggiyaanne, itti laytsay kumeedda attuma dorssaa; 52 nagaraa yarshshoo itti deeshshaa orggiyaa; 53 ittippetetsaa yarshshoo laa"u korumatuwaa, ichcheshu dorssaa orggetuwaa, ichcheshu gakkeedda deeshshaa orggetuwaanne itti laytsay kumeedda ichcheshu attuma dorssatuwaa. Amihuuda na'aa Elishamaa'a imuu hawaa.

54 Hosppuntsa gallassi Minaase zaratuu kaappuu Padaas'uura na'ay Gamaali'eeli bare imuwaa aheedda.

55 Gamaali'eeli aheedda imuu eretteedda miizaanan wotsina, itti kiilo giraamenne bagga dees'iyaa biraappe med'd'eedda itti keriyaanne hosppun s'eetu giraame dees'iyaa biraappe med'd'eedda itti kuyis'aaruwaa, laa"uukka katsaa yarshshuwaa yarshshanaw lik'k'o d'iilii zayitiyaan munak'k'eeddawe kumeeddawantta 56 k'ay itti s'eetanne tammu giraame dees'iyaa work'k'aappe med'd'eedda is'aanay kumeedda shaataa; 57 s'uuggiyaa yarshshoo itti korumaa, itti dorssaa orggiyaanne, itti laytsay kumeedda attuma dorssaa; 58 nagaraa yarshshoo itti deeshshaa orggiyaa, 59 ittippetetsaa yarshshoo laa"u korumatuwaa, ichcheshu dorssaa orggetuwaa, ichcheshu gakkeedda deeshshaa orggetuwaanne itti laytsay kumeedda ichcheshu attuma dorssatuwaa. Padaas'uura na'ay Gamaali'eeli aheedda imuu hawaa.

60 Udduppuntsa gallassi Biiniyaama zaratuu kaappuu Giidi'oona na'ay Abidaani bare imuwaa aheedda.

61 Abidaani aheedda imuu eretteedda miizaanan wotsina, itti kiilo giraamenne bagga dees'iyaa biraappe med'd'eedda itti keriyaanne hosppun s'eetu giraame dees'iyaa biraappe med'd'eedda itti kuyis'aaruwaa, laa"uukka katsaa yarshshuwaa yarshshanaw liik'o d'iilii, zayitiyaan munak'k'eeddawe kumeeddawantta; 62 k'ay itti s'eetanne tammu giraame dees'iyaa work'k'aappe med'd'eedda, is'aanay kumeedda shaataa; 63 s'uuggiyaa yarshshoo itti korumaa itti dorssaa orggiyaanne, itti laytsay kumeedda attuma dorssaa; 64 nagaraa yarshshoo itti deeshshaa orggiyaa; 65 ittippetetsaa yarshshoo laa"u korumatuwaa, ichcheshu dorssaa orggetuwaa, ichcheshu gakkeedda deeshshaa orggetuwaanne, itti laytsay kumeedda ichcheshu attuma dorssatuwaa. Giidi'oona na'ay Abidaani aheedda imuu hawaa.

66 Tammantsa gallassi Daana zaratuu kaappuu Amishadaaya na'ay Ahi'eezeri bare imuwaa aheedda.

67 Ahi'eezeri aheedda imuu eretteedda miizaanan wotsina, itti kiilo giraamenne bagga dees'iyaa biraappe med'd'eedda itti keriyaanne hosppun s'eetu giraame dees'iyaa biraappe med'd'eedda itti kuyis'aaruwaa, laa"uukka katsaa yarshshuwaa yarshshanaw liik'o d'iilii, zayitiyaan munak'k'eeddawe kumeeddawantta; 68 k'ay itti s'eetanne tammu giraame dees'iyaa work'k'aappe med'd'eedda, is'aanay kumeedda shaataa. 69 S'uuggiyaa yarshshoo itti korumaa, itti dorssaa orggiyaanne, itti laytsay kumeedda attuma dorssaa; 70 nagaraa yarshshoo itti deeshshaa orggiyaa; 71 ittippetetsaa yarshshoo laa"u korumatuwaa, ichcheshu dorssaa orggetuwaa, ichcheshu gakkeedda deeshshaa orggetuwaanne itti laytsay kumeedda ichcheshu attuma dorssatuwaa. Amishadaaya na'ay Ahi'eezeri aheedda imuu hawaa.

72 Tammanne ittentsa gallassi Aaseera zaratuu kaappuu Okiraana na'ay Paagi'eeli bare yarshshuwaa aheedda.

73 Paagi'eeli aheedda imuu eretteedda miizaanan wotsina, itti kiilo giraamenne bagga dees'iyaa biraappe med'd'eedda itti keriyaanne hosppun s'eetu giraame dees'iyaa biraappe med'd'eedda itti kuyis'aaruwaa, laa"uukka katsaa yarshshoo yarshshanaw liik'o d'iilii, zayitiyaan munak'k'eeddawe kumeeddawantta; 74 k'ay itti s'eetanne tammu giraame dees'iyaa work'k'aappe med'd'eedda shaataa, is'aanay kumeeddawaa; 75 s'uuggiyaa yarshshoo itti korumaa, itti dorssaa orggiyaanne itti laytsay kumeedda attuma dorssaa; 76 nagaraa yarshshoo itti deeshshaa orggiyaa; 77 ittippetetsaa yarshshoo laa"u korumatuwaa, ichcheshu dorssaa orggetuwaa, ichcheshu gakkeedda deeshshaa orggetuwaanne itti laytsay kumeedda ichcheshu attuma dorssatuwaa. Okiraana na'ay Paagi'eeli aheedda imuu hawaa.

78 Tammanne laa"entso gallassi Nifttaaleema zaratuu kaappuu Enaana na'ay Ahiraa'i bare imuwaa aheedda.

79 Ahiraa'i aheedda imuu eretteedda miizaanan wotsina, itti kiilo giraamenne bagga dees'iyaa biraappe med'd'eedda itti keriyaanne hosppun s'eetu giraame dees'iyaa biraappe med'd'eedda itti kuyis'aaruwaa, laa"uukka katsaa yarshshuwaa yarshshanaw liik'o d'iilii, zayitiyaan munak'k'eeddawe kumeeddawantta, 80 k'ay itti s'eetanne tammu giraame dees'iyaa work'k'aappe med'd'eedda itti shaataa, is'aanay kumeeddawaa; 81 s'uuggiyaa yarshshoo itti korumaa, itti dorssaa orggiyaanne itti laytsay kumeedda attuma dorssaa; 82 nagaraa yarshshoo itti deeshshaa orggiyaa, 83 ittippetetsaa yarshshoo laa"u korumatuwaa, ichcheshu dorssaa orggetuwaa, ichcheshu gakkeedda deeshshaa orggetuwaanne itti laytsay kumeedda ichcheshu attuma dorssatuwaa. Enaana na'ay Ahiraa'i aheedda imuu hawaa.

84 Yarshshiyaa sa'ay oketteedda wode, Israa'eelatuwaa kaappatuu yarshshiyaa sa'aa anjjanaw aheedda imotay ubbaanna hawantta: Biraappe med'd'eedda tammanne laa"u keretuwaa, biraappe med'd'eedda tammanne laa"u kuyis'aarotuwaanne work'k'aappe med'd'eedda tammanne laa"u shaatetuwaa; 85 biraappe med'd'eedda itti itti kerii itti kiilo giraamenne bagga dees'ee; biraappe med'd'eedda itti itti kuyis'aaruu hosppun s'eetu giraame dees'ee; biraappe med'etteedda keriyaanne kuyis'aaruu eretteedda miizaanan wotsina, ubbaanna laatamanne hosppun kiilo giraame keenaa dees'iino. 86 Tammanne laa"u work'k'aa shaatatuu eretteedda miizaanan wotsina ittuu ittuu itti s'eetanne tammu giraame, ubbaanna itti kilonne heezzu s'eetu giraame dees'iino. Unttunttun is'aanay kumi utteedda. 87 Katsaa yarshshuwaanna ittippe s'uuggiyaa yarshshoo aheedda mehii ubbaanna tammanne laa"u korumatuwaa, tammanne laa"u dorssaa orggetuwaanne itti laytsay kumeedda tammanne laa"u attuma dorssatuwaa. Unttunttu nagaraa yarshshoo aheedda deeshshaa orggetuu ubbaanna tammanne laa"a. 88 Unttunttu ittippetetsaa yarshshoo aheedda mehii ubbaanna laatamanne oyddu korumatuwaa, usuppun tammu dorssaa orggetuwaa, usuppun tammu gakkeedda deeshshaa orggetuwaanne itti laytsay kumeedda usuppun tammu attuma dorssatuwaa. Yarshshiyaa sa'ay oketteeddawaappe guyyiyaan, anjjoo aheedda imotay hawantta.

89 Muse Med'inaa Godaana haasayanaw S'oossaa Dunkkaaniyaa geliyaa wode, Markkatetsaa Taabootaa bollan de'iyaa atto giyaa sa'aa k'um"uwaa bollan, laa"u kiruubetuwaappe gidduwaana Med'inaa Goday haasayiyaa kooshshaa siseedda; Ikka aanana haasayeedda.

8

S'omppetuwaa Utisissuwaa

1 Med'inaa Goday Musa,* 2 «Neeni Aaroonaw hawaadan yaagaade oda; ‹Neeni laappun s'omppetuwaa wotsiyaa wode s'omppetuu s'omppiyaa wotsiyaa ballatuwaappe sintsa baggana de'iyaa heeratuwaa poo'iino› yaaga» yaageedda.

3 I geeddawaadan Aarooni ootseedda. Med'inaa Goday Musa azazeeddawaadan, Aarooni s'omppetuwaa wotsiyaa ballatuwaappe sintsa baggana de'iyaa heeratuwaa poo'issanaadan ootsiide, ballatuwaan wotseedda. 4 S'omppiyaa wotsiyaawe garssa gediyaappe bolla c'iishshaana alleek'k'etteedda ballatuwaa s'eeraa gakkanaw k'os'etteedda work'k'aappe med'etteedda. S'omppiyaa wotsiyaa ballay Med'inaa Goday Musa besseedda leemisuwaadan oosetteedda.

Leewatuu S'oossaw Dummateeddino

5 K'ay Med'inaa Goday Musa, 6 «Hara Israa'eeliyaa asaa gidduwaappe Leewatuwaa akkaade, unttuntta wogaadan geeshsha. 7 Neeni unttuntta geeshshanaw hawaadan ootsa: geeshshiyaa haatsaa akkaade unttuntta pushakka; unttunttu barenttu bollaa ubbaa meedettino; barenttu mayuwaakka meec'c'ino; yaatiide unttunttu wogaadan geeshsha gidana. 8 Hewaappe guyyiyaan, unttunttu korumaa ittuwaanne liik'o d'iiliyaa zayitiyaan munak'k'eeddawaa katsaa yarshshoo akkino; neeni k'ay laa"entso korumaa nagaraa yarshshoo akka. 9 Yaataade Leewatuwaa S'oossaa Dunkkaaniyaa sintsa ayaa; Israa'eeliyaa asaa maabaraa ubbaa shiishsha. 10 Neeni Leewatuwaa Med'inaa Godaa sintsa ahina, Israa'eeliyaa Asay unttunttu bolla barenttu kushiyaa wotsino. 11 Leewatuu Med'inaa Godaa oosuwaa ootsanaw giigana mala, Aarooni Israa'eeliyaa asaappe Leewatuwaa k'aatsiyaa yarshshuwaa ootsiide, Med'inaa Godaa sintsa shiishsho.

12 «Leewatuu barenttu kushiyaa korumatuu huup'iyaan wotsino; ittuwaa nagaraa yarshshuwaa ootsaade, ittuwaa k'ay Leewatuu atto geetettana mala, s'uuggiyaa yarshshuwaa ootsaade Med'inaa Godaw yarshsha. 13 Leewatuwaa Aaroonanne Aa attuma naanatu aawotetsaa garssan wotsa; yaataade unttuntta k'aatsiyaa yarshshuwaa ootsaade, Med'inaa Godaa sintsa shiishsha. 14 Hewaadan ootsaade Leewatuwaa hara Israa'eeliyaa asaappe dummaya; dummayooppe Leewatuu tawaa gidana.

15 «Neeni Leewatuwaa geeshsheeddawaappenne k'aatsiyaa yarshshuwaa ootsaade shiishsheeddawaappe guyyiyaan, S'oossaa Dunkkaaniyaan barenttu oosuwaa ootsanaw yiino. 16 Israa'eeliyaa asaa gidduwaappe unttunttu taw ubbaanna imetteeddino; Israa'eeliyaa mac'c'a asaappe yeletteedda bayira attumawanttu ubbaa diraw taani Leewatuwaa taw akkaad. 17 Israa'eeliyaa asaa gidduwaan bayira yeletteeddawe asaa gidina, mehiyaa gidinakka ubbay tawaa. Taani Gibs'e gadiyaan bayira ubbaa wod'eedda gallassan, unttuntta taw dummayaad.* 18 Israa'eeliyaa bayira attumawanttu ubbaa diraw taani Leewatuwaa akkaad. 19 Israa'eeliyaa asaa ubbaa gidduwaappe taani Leewatuwaa Aaroonawunne Aaroona attuma naanaw imuwaa ootsaade immaad. Israa'eeliyaa Asay Gaketiyaa Dunkkaaniyaa shiik'iyaa wode, boshay unttuntta bochchenna mala, Leewatuu Israa'eeliyaa asaa gishsha Gaketiyaa Dunkkaaniyaan barenttu oosuwaa ootsinonne unttunttu diraw atto geetettino» yaageedda.

20 Med'inaa Goday Musa Leewatuwaa dummayanaw azazeeddawaadan Muse, Aarooninne Israa'eeliyaa asaa maabaray ubbay ootseeddino. 21 Leewatuu barena geeshsheeddino; barenttu mayuwaakka meec'c'eeddino. Aarooni unttunttu k'aatsiyaa yarshshuwaa ootsiide, Med'inaa Godaa sintsa shiishsheedda; unttuntta geeshshanaw unttuntta atto giisseedda. 22 Hewaappe guyyiyaan, Leewatuu Aaroonanne Aaroona attuma naanatu aawotetsaa garssan, Gaketiyaa Dunkkaaniyaa giddon barenttu oosuwaa ootsanaw yeeddino. Med'inaa Goday Musa Leewatuwaa dummayanaw azazeeddawaadan unttunttu ootseeddino.

23 K'aykka Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 24 «Hawe Leewatuwaa s'eelliyaa wogaa: laytsay laatamanne ichcheshanne hewaappe bollana de'iyaa attumawanttu oosuwaa ootsanaw Gaketiyaa Dunkkaaniyaa yiino. 25 Shin unttunttu laytsay ishatamuwaa gidiyaa wode unttunttu barenttu oosuwaappe s'urataa kesino; simmiide laa"entso ootsoppino. 26 Unttunttu Gaketiyaa Dunkkaaniyaan ootsiyaa barenttu ishatuwaa ootsi maaddana gooppe maaddinoppe attina, unttunttu barekka ay oosonne ootsoppino. Simmi neeni Leewatuwaa oosuwaa hawaadan oosissaasa» yaageedda.

9

Laa"entso Paasigaa

(9:1-23)

1 Israa'eeliyaa Asay Gibs'eppe keseedda laa"entso laytsan koyiro agenaan Siinaa Mela biittaan Med'inaa Goday Musew hawaadan yaagiide haasayeedda;* 2 «Israa'eeliyaa Asay Paasigaa Baalaa keereedda gallassan bonchcho. 3 Ha aginaan tammanne oyddentso gallassan, Aa keereedda wode, away wullana haniyaa wode, Aa wogaa ubbaadaaninne Aa azazo ubbaadan bonchcho» yaageedda. 4 Muse Israa'eeliyaa Asay Paasigaa Baalaa bonchchana mala, unttunttoo odeedda. 5 Koyro aginaw tammanne oyddentso gallassi, away wullana haniyaa wode Siinaa Mela biittaan unttunttu Paasigaa Baalaa bonchcheeddino. Israa'eeliyaa Asay Med'inaa Goday Musa azazeeddawaadan ubbabaa ootseedda.

6 Shin unttunttuppe amareedawanttu hayk'k'eedda asaa anhaa bochchiide tuneedda diraw, he gallassi Paasigaa Baalaa bonchchanaw danddayibeykkino. Hewaa diraw, unttunttu Musekkonne Aaroonakko he gallassi yiide, 7 Musa, «Nuuni hayk'k'eedda asaa anhaa bochcheedda diraw tuneeddo; shin keereedda wodiyaan hara Israa'eeliyaa asaanna Med'inaa Godaw yarshshuwaa shiishshiyaawaa nuuni ayaw digetteettoo?» yaageeddino.

8 Muse unttuntta, «Med'inaa Goday hinttewaa taw azaziyaawaa taani sisana gakkanaw hintte takkishshite» yaageedda.

9 Hewaappe guyyiyaan Med'inaa Goday Musa, 10 «Neeni Israa'eeliyaa asaa hawaadan yaaga; ‹Hintteppe woy hintte zaratuwaappe ooninne anhaa bochchiide tunooppe, woy manddareeddawaa gidooppe, I Med'inaa Godaw Paasigaa Baalaa bonchcho; 11 laa"entso aginaan tammanne oyddentso gallassi away wullana haniyaa wode Paasigaa Baalaa bonchcho. Paasigaa dorssaa irshshuu gelibeenna ukitsaananne c'amo bonc'c'iyaanna mo. 12 Sa'ay wonttanaw he dorssaappe ayaanne ashshoppo; k'ay Aa mek'etsaappekka ittuwaanne mentsoppo. Paasigaa Baalaw Aa woga ubbaa ootso.* 13 Shin manddaribeenna geeshsha Asay Paasigaa bonchchennaan is's'ooppe, hewaappe sintsaw I ta asaa giddoppe bohetto. Ayaw gooppe, Med'inaa Godaa yarshshuwaa keereedda wodiyaan I shiishshibeenna. He Asay bare nagaray aheedda metuwaa akkanaw besse.

14 « ‹Hintte gidduwaan de'iyaa bete Asay Paasigaa Baalaa Med'inaa Godaw bonchchana koyooppe, Paasigaa wogaadan bonchcho. Betiyawukka gade asawukka itti mala wogay de'o› yaaga» yaageedda.

Tamaadan Poo'eedda Shaariyaa

(Kes. 40:34-38)

15 Dunkkaanii toletteedda gallassi shaarii Markkatetsaa Dunkkaaniyaa mayyeedda; omarssaappe doommiide, wonttana gakkanaw Dunkkaaniyaappe bollana de'iyaa shaarii tamaa malatee. 16 Hewaadan ubbaa wode gallassi gallassi shaarii mayyee; k'amma k'amma he shaarii tamaadan poo'ee. 17 He shaarii Dunkkaaniyaa bollaappe denddiyaa wode awudenne Israa'eelatuu barenttu dunkkaaneedda sa'aappe denddiino; k'ay he shaarii wod'd'iyaa ay sa'aaninne Israa'eelatuu dunkkaaniino. 18 Israa'eelatuu Med'inaa Godaa azazuwaan denddino; hewaadankka, Med'inaa Godaa azazuwaan dunkkaaniino. Shaarii Dunkkaaniyaa bollan gam"iyaa wode ubbaan barenttu dunkkaaneeddasan gam"ino. 19 Shaarii Dunkkaaniyaa bollan daro gallassaa gam"ooppe, Israa'eelatuu Med'inaa Godaa azazuwaa naagiinoppe attina, hak'anne biikkino. 20 Itti itti gede shaarii Dunkkaaniyaa bollan amareeda gallassaa gam"ee. Med'inaa Godaa azazuwaan unttunttu dunkkaaniino; k'ay hewaadankka, S'oossaa azazuwaan unttunttu denddino. 21 Itti itti gede shaarii omarssaappe wonttana gakkanaw s'alalaa gam"ee; wonttina shaarii denddiyaa wode unttunttukka denddino. Gallassaa gidina, k'amma gidina, shaarii denddiyaa wode unttunttukka denddino. 22 Shaarii Dunkkaaniyaa bollan laa"u gallassaa gam"ina, woy itti aginaa, woy itti laytsaa gam"ina, Israa'eelatuu barenttu dunkkaaneeddasan gam"iinoppe attina biikkino. Shin shaarii denddiyaa wode unttunttukka denddino. 23 Unttunttu Med'inaa Godaa azazuwaan dunkkaaniinonne k'ay Med'inaa Godaa azazuwaan denddino; Med'inaa Goday Muse baggana azazeeddawaadan, unttunttu Med'inaa Godaa azazuwaa naageeddino.

Siina Deriyaappe Moo'aabe Buussaa

10

(10:1—21:35)

Biraappe Oosetteedda S'urumbbatuwaa

1 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 2 «Laa"u s'urumbbatuwaa biraappe k'os's'aade ootsa; yaataade asaa shiik'oo s'eeganawunne k'ay dunkkaaneedda saappe denddanaw dentsetsanaadan punna. 3 Ha laa"u s'urumbbatuu punettiyaa wode, Asay ubbay Gaketiyaa Dunkkaaniyaa penggii neekko shiik'o. 4 Shin itti s'urumbba s'alalay punettooppe, Israa'eeliyaa zaratuwaa kaappatuu ne sintsa shiik'ino. 5 Neeni s'urumbbaa d'ok'k'u ootsaade punniyaa wode, away doliyaa baggana dunkkaaneedda zaratuu denddino. 6 S'urumbbaa laa"entso d'ok'k'u ootsaade punniyaa wode, gedissa baggana dunkkaaneedda zaratuu denddino. S'urumbbay d'ok'k'u gi punettiyaawe denddanaw mallaa gido. 7 Yaa'aw asaa shiishshanaw s'urumbbaa punna; shin kooshshaa d'ok'k'u ootsaade punnoppa. 8 Aaroona naanay k'eesatuu s'urumbba punnino. Hawe newunne yiyaa yeletaa ubbaw med'ina woga gido.

9 «Hintte gadiyaan metuwaa dentsiyaa hintte morkkiyaanna hintte olettanaw kesiyaa wode, he s'urumbbatuwaa d'ok'k'u ootsiide punnite. Hewaan Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttena he wode hassayiide, hintte morkkiyaappe hinttena ashshana. 10 Hewaadankka, k'ay hintte nashettiyaa gallassi, baalaa bonchchanaw hintte keereedda gallassinne agenay s'eeriya baalan, hintte s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshiyaa wodenne hintte ittippetetsaa yarshshuwaa yarshshiyaa wode he s'urumbbatuwaa punnite; hewe S'oossaa sintsan hinttena hassayissiyaawaa gidana. Taani Med'inaa Godaa, hintte S'oossaa» yaageedda.

Israa'eelatuu Siinaappe Beeddino

11 Laa"entsa laytsan laa"entso aginaan laatamantsa gallassi, shaarii Markkatetsaa Dunkkaaniyaa bollappe denddeedda. 12 Hewaappe guyyiyaan, Israa'eeliyaa Asay Siinaa Mela biittaappe denddeedda; shaarii Paaraana giyaa mela biittaa gakkiide wod'd'eedda. 13 Unttunttu ha koyiro buussaw Med'inaa Goday Muse baggana azazeeddawaadan denddeeddino.

14 Yihudaa zaratuwaanna dunkkaaneedda baggay barenttu armmaa oyk'k'iide koyro denddeeddino. Yihudaa zaratuu kaappuu Aminaadaaba na'aa Na'asoona; 15 Yisaakoora zaratuu kaappuu S'u'aara na'aa Nataani'eela; 16 Zaabiloona zaratuu kaappuu Heloona na'aa Eli'aaba.

17 Hewaappe guyyiyaan, Dunkkaaniyaa shoddina, Gershshoona yaratuunne Maraara yaratuu tookkiide denddeeddino.

18 Kaalliide Roobeela zaratuwaanna dunkkaaneedda baggay barenttu armmaa oyk'k'iide denddeedda. Roobeela zaratuu kaappuu Shade'uura na'aa Eliis'uura; 19 Simoona zaratuu kaappuu S'uriishadaaya na'aa Shalumi'eela; 20 Gaada zaratuu kaappuu Re'u'eela na'aa Eliyasaafa.

21 Hewaappe guyyiyaan, K'ahaata yaratuu geeshsha miishshatuwaa tookkiide denddeeddino. Unttunttu gakkanaappe kasetiide, Dunkkaanii toletti utteedda.

22 Kaalliide Efireema zaratuwaanna dunkkaaneedda baggay bare armmaa oyk'k'iide denddeedda. Efireema zaratuu kaappuu Amihuuda na'aa Elishamaa'a; 23 Minaase zaratuu kaappuu Padaas'uura na'aa Gamaali'eela; 24 Biiniyaama zaratuu kaappuu Giidi'oona na'aa Abidaana.

25 Wurssetsan, ha c'uguwaa ubbaw guyye baggan naagiyaa Daana zaratuwaanna dunkkaaneedda baggay bare armmaa oyk'k'iide denddeedda. Daana zaratuu kaappuu Amishadaaya na'aa Ahi'eezera; 26 Aaseera zaratuu kaappuu Okiraana na'aa Paagi'eela; 27 Nifttaaleema zaratuu kaappuu Enaana na'aa Ahiraa'a. 28 Israa'eeliyaa Asay bare baggan baggan denddiide biyaa maaray hawaadaana.

29 Muse Midiyaama asaa gidiyaa bare bolluwaa Re'u'eela na'aa Hobaaba, «Nuuni Med'inaa Goday, ‹Taani hinttenttoo immana› geedda sa'aa beeto; Med'inaa Goday Israa'eeliyaw lo"obaa ootsana geedda diraw, neeni nuunana dendda. Nuuni new lo"obaa ootsana» yaageedda.

30 Hobaabi, «Tuytti, taani biikke; taani ta biittaa ta asaakko baana» yaageedda.

31 Muse Aa, «Hayyanaa, nuuna yeggaade boopparikkii! mela biittaan nuuni dunkkaananaw bessiyaasa neeni eraasa; neeni nu biyaa ogiyaa nuuna kaaletsanawukka danddayaasa. 32 Neeni nuunana booppe, Med'inaa Goday nuw immiyaa anjjuwaa ubbaa nuuni neenana shaakkana» yaageedda.

33 Yaatina unttunttu Med'inaa Godaa deriyaappe denddiide, heezzu gallassaa keeshshaa ogiyaa beeddino. Med'inaa Godaa C'aak'uwaa Taabootay unttunttu shemppiyaa sa'aa demmanaw he heezzu gallassan unttunttuppe sintsaw beedda. 34 Unttunttu dunkkaaneedda sa'aappe denddiyaa wode ubbaan, Med'inaa Godaa shaarii gallassi gallassi unttunttuppe bollana de'ee. 35 Taabootay denddiyaa wode ubbaan Muse, «Abeet Med'inaa Godaw, dendda! Ne morkketuu laalettino; Neena is's'iyaawanttukka ne sintsaappe bak'atino» yaagee.* 36 Taabootay shemppiyaa wode ubbaan Muse, «Abeet Med'inaa Godaw, ha daro sha"an paydetiyaa Israa'eeliyaa asaakko neeni simma» yaagee.

11

S'oossaappe Yeedda Tamaa

1 Asay bare metoo Med'inaa Godaa bolla zuuzummeedda; unttunttu zuuzummiina S'oossay sisiide, hank'k'uwaa ees's'i keseedda. Yaatina Med'inaa Godaa tamay unttunttu gidduwaan ees's'iide, unttunttu dunkkaaneedda sa'aw itti itti gas'aa bagga meedda. 2 Yaatina Asay Musew waassina, Muse Med'inaa Godaa woosseedda. Tamay to'eedda. 3 Med'inaa Godaa tamay unttunttu gidduwaan ees's'eedda diraw, he sa'ay Tabi'eera* geetetti s'eesetteedda.

Muse Laappun Tammu Kaappatuwaa Dooreedda

4 Israa'eelatuwaana de'iyaa dumma dumma gade Asay hara k'umaa loytsi amotteedda. Israa'eeliyaa asaykka k'ay hawaadan yaagiide yeekuwaa doommeedda; «Laa nuuni ashuwaa hak'appe demmanee? 5 Nuuni Gibs'e gadiyaan miishshaa c'iggenan c'oo miyaa moliyaa hassayeetto; k'ay k'ayiyaa miyaa paranjjiyaa leekiyaa, zolddo leekiyaa malatiyaa mal"iyaa haatsay kumeedda meelooniyaa, adussa paranjjiyaa sunk'k'uruttiyaanne tuumuwaa hassayeetto. 6 Shin ha"i nu k'ood'ii gorddetteedda; nu ayifiikka ha mannaappe attina, harabaa ayinne be'enna» yaageeddino.

7 Mannay deebbuwaa ayfiyaa malatee; Aa malay boos's'iyaa mitsaa c'ooshshaa malatee.* 8 Asay yuuyyi yuuyyi Aa k'oree; wos'aan gaac'c'ee, woy udulan c'addee; unttunttu Aa otuwaan penttissiide, bashiyan komppiino. I zayitiyaan munak'k'iide uukkeedda ukitsaadan mal"ee. 9 K'amma dunkkaaneeddasan s'aasay wod'd'iyaa wode, mannay aanana wod'd'ee.*

10 Asay bare dunkkaaniyaa penggiyaan penggiyaan yeekkishin, Muse siseedda. Med'inaa Godaa hank'k'uu ees's'i keseedda diraw, Muse un"etteedda. 11 Hewaa diraw, Muse Med'inaa Godaa hawaadan yaagiide oochcheedda; «Neeni ta bolla ne k'oomaa bolla ayaw ha metuwaa ahaadii? Neeni taanan ayaw nashetabeykkii? Neeni ha asaa ubbaa tookuwaa ta bolla ayaw wotsaaddii? 12 Ha asaa ubbaa taani shahaaraadditaayye? Woy unttuntta taani yelaadditaa? ‹Neeni unttunttu mayzza aawaatoo, «Taani hinttenttoo immana» gaade c'aak'k'eedda biittaa gatsanaw, naanatuwaa dichchiyaana d'antsiyaa na'aa bare kiwuwaan idimmiyaawaadan, neeni unttuntta ne kiwuwaan idimma› yaagaade taw ayaw oday? 13 Ha asaw ubbaw taani ashuwaa hak'appe demmanee? Unttunttu taana, ‹Miyaa ashuwaa nuw imma› yaagiide yeekkiino. 14 Taani ha asaa ubbaa taarekka tookkana danddaykke; tookku taw loytsi dees'ee. 15 Simmi neeni taana hawaadan metootanaadan ootsanawaappe taw k'arettaade taana ha"i wod'a basha; yaatooppe, taani metuwaappe shemppana» yaageedda.

16 Med'inaa Goday Musa, «Israa'eeliyaa c'imatuwaappe kaaletsiyaawanttanne kaappatuwaa gidiyaa, neeni eriyaa laappun tammu c'imatuwaa taw shiishsha; unttunttu neenana yan ek'k'ana mala, S'oossaa Dunkkaaniyaakko, unttuntta neeni ayaa. 17 Taani duge wod'd'aade neenana yan haasayana; taani neenan de'iyaa Ayyaanaappe akkaade, he Ayaanaa unttunttu bolla wotsana. Neeni neerekka tookkenna mala, unttunttu asaa tookuwaa tookkiide, neena maaddana.

18 «Neeni asaw hawaadan gaade oda, ‹Wonttiw hinttena geeshshite; yaatiide hintte ashuwaa maana. Hintte, «Laa nuuni ashuwaa hak'appe demmanee? Nuw Gibs'e gadiyaan sa'ay lo"a shin!» yaagiide yeekkeeddawaa Med'inaa Goday siseedda. Med'inaa Goday ashuwaa ha"i hinttenttoo immana; immina hintte maana. 19-20 Hintte gidduwaan de'iyaa Med'inaa Godaa hintte kad'eedda dirawunne hintte, «Nuuni Gibs'e gadiyaappe ayaw keseeddo?» yaagiide Aa sintsan yeekkeedda diraw, hintte itti gallassaa, woy laa"u gallassaa, woy ichcheshu gallassaa, woy tammu gallassaa, woy laatamu gallassaa s'alalaa ashuwaa miikkita; shin hinttenttoo siid'iyaanna kesana gakkanaw, hinttena saletsana gakkanaw, itti aginaa kumentsaa hintte ashuwaa maana› yaaga» yaageedda.

21 Shin Muse S'oossaa, «Be'a, taani usuppun s'eetu sha"a gidiyaa asaa gidduwaan de'ay; neeni, ‹Itti aginaa kumentsaa unttunttu maanaw unttunttoo taani ashuwaa immana› gaadda. 22 Miizzaa wudiyaanne dorssaa wudiyaa unttunttoo shukkina kalissanee? Abban de'iyaa moliyaa ubbaa shiishshiyaawaa gidinttonne, unttunttoo gidanee?» yaageedda.

23 Med'inaa Goday Musa, «Med'inaa Godaa kushii k'antseeyye? Taani new giyaabay tumenttonne worddentto neeni ha"i be'ana» yaageedda.

24 Muse kare kesiide, Med'inaa Goday geeddawaa asaw odeedda. I Israa'eeliyaa c'imatuwaappe laappun tammu asaa shiishiide, Dunkkaaniyaa yuushshuwaan esseedda. 25 Med'inaa Goday shaariyan duge wod'd'iide, aananna haasayeedda; yaatiide Aa bollan de'iyaa Ayyaanaappe akkiide, he laappun tammu c'imatuwaa bolla wotseedda. Ayyaanay unttunttu bollan shemppeedda wode, unttunttu timbbitiyaa odeeddino. Shin hewaappe guyyiyaan, zaaretsiide timbbitiyaa odibeykkino.

26 He laappun tammu c'imatuwaanna mazggobiyaan s'aafetteedda asatuu Elddaadanne Medaada giyaa laa"atuu dunkkaaneeddasan atteeddino; Dunkkaaniyaakko yibeykkino; shin unttunttu bollakka Ayyaanay wod'd'ina, dunkkaaneeddasan timbbitiyaa odeeddino. 27 Itti wodallay wos's'i yiide, Musa, «Elddaadinne Medaadi dunkkaaneeddasan timbbitiyaa odiino» yaagiide odeedda.

28 Bare yalagatetsaappe doommiide, Musa maaddiyaa Neewe na'ay Iyyaasu Musa, «Ta godaw Muse, neeni unttuntta te"a» yaageedda.

29 Shin Muse Aa, «Ta gishshataa ne mishettay? Med'inaa Godaa Asay ubbay timbbitiyaa odiyaawaanne Med'inaa Goday bare Ayaanaa unttunttu bolla wotsiyaawaa gideerenneeshsha!» yaageedda. 30 Hewaappe guyyiyaan, Musenne Israa'eeliyaa c'imatuu dunkkaaneeddasaa simmeeddino.

31 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Goday c'arkkuwaa dentsina, abbaa baggappe akkaa Asay dunkkaaneeddasaa ubbaa yuushshuwaakko c'arkkuu aheedda; he kafotuu sa'aa doonaana gadiyaappe pude laa"u wad'aa keeshshan paalleeddino. Yiide unttunttu dunkkaaneeddasaa ubbaappe gas'aana, itti gallassaa oge keenaa sa'aan utteeddino. 32 He gallassaa ubbaan, he k'amma ubbaaninne wonttetsa gallassaa ubbaan Asay kare kesiide, ha akkatuwaa oyk'k'iide shiishsheedda; unttunttuppe ooninne itti sha"a kiilo giraameppe guutsaa shiishshibeenna. Unttunttu hewaappe guyyiyaan, dunkkaaneeddasaa yuushshuwaa ubbaan melissanaw mic'c'eeddino. 33 Shin ashuu biro unttunttu matan de'ishshin, unttunttu c'oommiide mittennan de'ishshin, Med'inaa Godaa hank'k'uu asaa bolla ees's'i keseedda; yaatina Med'inaa Goday asaa wolk'k'aama boshaan shoc'eedda. 34 Yaatina he sa'ay Kibroot Hattaabaa (Amuwaa Duufuwaa) geetetti suntsetteedda; ayaw gooppe, ashuwaa amotteedda asaa unttunttu he sa'aan moogeeddino. 35 Asay hewaappe denddiide Has'eroota giyaasaa biide, yan dunkkaaneedda.

12

Miiriyaamanne Aarooni Musa Ek'eteeddino

1 Muse Toop'p'iyaa biittaa mishirato akkeedda. I akkeedda Toop'p'iyaa mac'c'aani diraw, Miiriyaamanne Aarooni Musa boreeddino. 2 Unttunttu, «Med'inaa Goday Muse bagga s'alalana haasayeeddeyye? K'ay I nu baggana haasayibeenneeyye?» yaageeddino. Med'inaa Goday hewaa siseedda. 3 Muse gadiyaan sa'aan ubbaan de'iyaa asaa ubbaappe aad'd'iyaa ashkke asaa.

4 Med'inaa Goday ellekka Musew, Aaroonawunne Miiriyaamiw, «Hintte heezzuukka Gaketiyaa Dunkkaaniyaakko kesite» yaageedda; unttunttu heezzuukka keseeddino. 5 S'oossay shaariyaa tuussaan duge wod'd'eedda; Dunkkaaniyaa penggiyaan ek'k'iide, Aaroonanne Miiriyaamo s'eeseedda. Unttunttu laa"uukka Aa sintsa shiik'ina, 6 I unttuntta, «Ta odiyaawaa sisite: Hintte gidduwaan timbbitiyaa odiyaawe de'ooppe, taani Med'inaa Goday taana aw sas'aan k'onc'c'issay; taani aw akumuwaan oday. 7 Shin ta k'oomaa Musena hewaadan gidenna; I ta golliyaa ubbaan ammanetteedawaa.* 8 Taani Musena sintsa sintsaan haasayayippe attina, leemisuwaan haasayikke. I Med'inaa Godaa malaa be'ee. Yaatina ta k'oomaa Musa boranaw hintte ayaw yayyibeykkitee?» yaageedda.

9 Med'inaa Godaa hank'k'uu unttunttu bolla ees's'i keseedda; Med'inaa Goday beedda. 10 Shaarii Dunkkaaniyaa bollaappe denddeedda wode, Miiriyaama wolk'k'aama galbbaa harggiyaan mils's'i gaade boos's'aaddu. Aarooni iikko simmiide s'eelliyaa wode, wolk'k'aama galbbaa harggiyaan oyk'k'etteeddaano be'eedda. 11 Yaatina I Musa, «Hay ta godaw, nuuni eeyyatetsan ootseedda nagaraw nuuna muroppa. 12 Bare daay uluwaappe kesiyaa wode, Aa ashuwaappe baggay meetetti kichchina, hayk'k'i kichchiide yeletteedda gac'ino na'aa mala gidoppaarekkee» yaageedda.

13 Muse, «Hay S'oossaw, izo patsaarikkii!» yaagiide Med'inaa Godaw waasseedda.

14 Med'inaa Goday Musa, «I aawuu I som"iyaan c'uchchaa c'uchcheeddawaa gidinttonne, laappun gallassaa iza yeellaa mayyaade uttana gidekkeeyye? Hewaa diraw, neeni izo laappun gallassaa dunkkaaneedda sa'aappe gas'aa baggana dumma sa'aan utissa; hewaappe guyyiyaan, simmaade yu» yaageedda.* 15 Yaatina Miiriyaama Asay dunkkaaneedda sa'aappe gas'aa kesaade laappun gallassaa uttaaddu. Aa simmana gakkanaw Asay baanaw denddibeenna. 16 Hewaappe guyyiyaan, Asay Has'eroota giyaa saappe denddiide, Paaraana mela biittaa dunkkaaneedda.

13

Kanaane Biittaa Wochchanaw Beedda Asatuwaa

(Zar. 1:19-33)

1 Med'inaa Goday, Musa, 2 «Taani Israa'eelatoo immiyaa Kanaane biittaa wochchana mala, amareeda asaa kiitta; unttunttu zare ubbaappe itti itti kaappuwaa kiitta» yaageedda. 3 Muse Med'inaa Godaa azazuwaan Paaraana Mela biittaappe unttuntta kiitteedda. Unttunttu ubbaykka Israa'eeliyaa asaa kaappatuwaa. 4 Unttunttu suntsay hawaappe kaalliide s'aafetteeddawaa:

Zariyaa Kaappuwaa Roobeela Zakkuura na'aa Shaamu'a;

5 Simoona Hoora na'aa Shafaas'a;

6 Yihudaa Yifune na'aa Kaaleeba;

7 Yisaakoora Yooseefo na'aa Yigi'aala;

8 Efireema Neewe na'aa Hoshee'a;

9 Biiniyaama Raafu na'aa Pals's'a;

10 Zaabiloona Sooda na'aa Gaddi'eela;

11 Yooseefo na'aa Minaasa Suusa na'aa Gadda;

12 Daana baggappe Gamaalla na'aa Ami'eela;

13 Aaseera Mikaa'eela na'aa Satuura;

14 Nifttaaleema Waafisa na'aa Naahiba;

15 Gaada Maaka na'aa Ge'u'eela.

16 He biittaa wochchana mala, Muse kiitteedda asatuu suntsay hawaappe k'ommonna de'iyaawaa. Muse Neewe na'aa Hoshee'a suntsaa Iyyaasa yaagiide suntseedda.

17 Unttunttu Kanaane biittaa wochchana mala, Muse unttuntta kiittiyaa wode hawaadan yaageedda; «Hawaappe Neegeeba mela biittaa pude kesiide, yaappe huup'issa baggan de'iyaa gezze biittaa biite. 18 Biittay ay mala biittenttonne be'ite; he gadiyaan de'iyaa Asay minenttonne laafaantto, guutseenttonne darentto, 19 unttunttu de'iyaa biittay lo"enttonne iitentto, unttunttu de'iyaa katamaynne ay mala katamentto, gimbbiyaan diretti utteeddenttonne direttibeennentto, 20 biittay ay mala tu'enttonttonne ladentto, he gadiyaan mitsay de'inttonne baawentto be'ite. Minnite! He gadiyaan mokkeeddawaa ayifiyaappe akkenan yooppite» yaageedda. He wodii woyniyaa turay koyiro ayfiyaa ayifiyaa wode.

21 Unttunttu pude kesiide, S'iina giyaa mela biittaappe doommiide, biide Hamaata Pinuwaa matan de'iyaa Rahooba gakkanaw he biittaa wochcheeddino. 22 Neegeeba pude kesiide, Kebroona gakkeeddino; hewan Ahimaana, Sheshaayanne Talmmaaya geetettiyaa Anaak'e zaratuu de'iino. Kebrooni Gibs'en de'iyaa S'o'aane katamaappe laappun laytsaa kaseti kees'etteedda.

23 Hewaana aad'd'iidde, Unttunttu Eshkkoola giyaa zanggaaraa biide gakkeedda wode, woyniyaa turaa ittuwaappe itti wurc'c'uwaanna de'iyaa itti tashiyaa k'ans's'eeddino; unttunttuppe laa"u kasuwaa gidduwaan gelissi tookkeeddino. Hewaana roomaaniyaanne balasiyaa giyaa mitsatuwaa ayfiyaa aheeddino. 24 Israa'eeliyaa asatuu hewaappe k'ans's'eedda woyniyaa turaa wurc'c'uwaa diraw, he sa'aa Eshkkoola* Zanggaaraa giide s'eeseeddino.

25 Unttunttu he biittaa wochchiidde, oytamu gallassaappe guyyiyaan simmeeddino; 26 Paaraana Mela Biittaan K'aadeesa giyaa saan de'iyaa Musekko, Aaroonekkonne Israa'eeliyaa asaa maabaraa ubbaakko yeeddino. Barenttu be'eeddawaa unttunttoonne asaa ubbaw odeeddino; he gadiyaan ayifiyaa ayfiyaakka unttuntta besseeddino. 27 Unttunttu Musew hawaadan yaagiide odeeddino; «Neeni nuuna kiitteedda biittaa nuuni beeddo; he gadiyaan maatsaynne eessay goggee. Aan ayifiyaa ayfiyaakka hawaa be'a. 28 Shin he gadiyaan de'iyaa Asay wolk'k'aama; unttunttu katamaykka gimbbiyaa dirssaan diretti utteeddawaanne wolk'k'aama. Nuuni k'ay Anaak'e zaratuwaa yan be'eeddo. 29 Neegeeba Amaaleek'a asatuu de'iino; gezziyaan Hiitetuu, Yaabuusatuunne Amooratuu de'iino; k'ay Kanaanetuu Meediteraane Abbaa doonaaninne Yorddaanoosa Shaafaa gas'aan de'iino» yaageeddino.

30 Kaaleebi asaa Muse sintsan c'o"u giissiide, «Nuuni tumu s'oonanaw danddayiyaa diraw, pude ha"i kesiide, he biittaa oliide ane oyk'k'oytte» yaageedda.

31 Shin Kaaleebena pude beedda asatuu, «He biittaa Asay nuuppe minniyaa diraw, nuuni unttuntta s'oonanaw danddayokko» yaageeddino. 32 Unttunttu yuuyyi wochcheedda biittaa Israa'eeliyaa asaw hawaadan giide, iita oduwaa odeeddino, «Nuuni wochcheedda biittay barenan de'iyaa asaakka miyaawaa; Asay ubbaykka loytsi adussa. 33 Nuuni wogga adussa asatuu yara gidiyaa Anaak'e zaratuwaa yan be'eeddo; nuuni nu ayifiyaan nuuna s'eelliyaa wode bumbburetsaa malateetto; k'ay nuuni unttunttu ayifiyaan hewaakka mala» yaageeddino.*

14

Asaa Makkalaa

1 He gallassaa k'amma maabaray ubbay barenttu k'aalaa d'ok'k'issiide yeekkeeddino. 2 Israa'eeliyaa Asay ubbay Muse bollanne Aaroona bolla zuuzummeeddino. Maabaray kumentsay unttuntta, «Nuuni Gibs'e gadiyaan de'iidde hayk'k'eeddawaa gideerokko! Woy nuuni ha mela biittaan hayk'k'eeddawaa gideerokko! 3 Mashshaan nuuna wod'i wurssanaw Med'inaa Goday ha biittaa nuuna ayaw ahii? Nu machchetuunne nu naanay omoodettana. Hewaappe guyye Gibs'e biittaa simmiyaawe nuw keekenneeyye?» yaageeddino. 4 K'ay unttunttu ittuu ittuwaa, «Nuuni kaaletsiyaawaa dooriide, guyye Gibs'e simmeetto» yaageeddino.

5 Musenne Aarooni hewan shiik'eedda Israa'eeliyaa asaa maabaraa ubbaa sintsan som"uwaa sa'aan gatsiide guufanneeddino. 6 He biittaa wochcheedda asatuu giddoppe Neewe na'ay Iyyaasunne Yifune na'ay Kaaleebi barenttu mayuwaa peed'eeddino. 7 Israa'eeliyaa asaa maabaraa ubbaw, «Nuuni kantsi kesiide wochcheedda biittay loytsi daro lo"a. 8 Med'inaa Goday nuunan nashettiyaawaa gidooppe, maatsaynne eessay goggiyaa he biittaw nuuna I gelissana; he biittaa nuw I immana. 9 Hewaa diraw, Med'inaa Godaa bolla makkalaa makkaloppite. He biittaa asaw yayyoppite; unttunttu nuw haatsaa ushshakka gakkikkino. Unttunttoo ambboomiyaawe baawa; shin Med'inaa Goday nuunana de'ee. Hintte unttunttoo yayyoppite!» yaageeddino.* 10 Maabaray ubbay unttuntta shuchchaan c'addanaw haasayeeddino.

He wode Med'inaa Godaa bonchchuu Gaketiyaa Dunkkaaniyaan Israa'eeliyaa asaa ubbaw k'onc'c'eedda. 11 Med'inaa Goday Musa, «Ha Asay awude gakkanaw taana kad'anee? Taani unttunttu gidduwaan ootseedda malaataa ubbaa be'iide, awude gakkanaw unttunttu taanan ammanennan is's'anee? 12 Taani unttuntta iita harggiyaan shoc'aade d'ayissana; yaataade taani neena unttunttuppe dariyaanne minniyaa kawutetsaw aawuwaa ootsana» yaageedda.

Muse Asaa Diraw Woosseedda

13 Muse Med'inaa Godaa hawaadan yaagiide woosseedda; «Neeni ne wolk'k'an ha asaa Gibs'eppe pude kesseeddawaa eriyaa Gibs'etuu hawaa sisooppe, unttunttu waaganee?* 14 Unttunttu ha gadiyaan de'iyaawanttookka hewaa odana. Abeet Med'inaa Godaw, neeni ha asaa gidduwaan de'iyaawaa unttunttu siseeddino. Abeet Med'inaa Godaw, nuuni neena be'eeddawaa unttunttu ereeddino; ne shaarii unttunttuppe bollana takkiyaawaanne gallassi shaariyaa tuussaan, k'amma tamaa tuussaan neeni unttunttu sintsan biyaawaa be'eeddino. 15 Ha"i neeni ha asaa ubbaa itti kutsan wod'iyaawaa gidooppe, ne kase ootseeddawaa siseedda kawutetsatuu, 16 Med'inaa Goday ha asaa, ‹Hinttew immana giide c'aak'k'eedda biittaa unttuntta afanaw danddayibeenna diraw, mela biittaan unttuntta wod'eedda› yaagiide haasayana.

17-18 «Hewaa diraw, Godaw, neeni ne wolk'k'aa nuuna bessa; neeni gaade, ‹Med'inaa Goday danddayanchchanne aggena siik'uwaan kumeeddawaa; nagaraanne makkalaa atto giyaawaa; gidooppenne, bayzzanchchaa murenan aggenawaa; aawotuwaa nagaraa diraw naanatuwaa heezzentsanne oyddentso yeletaa gakkanaw muriyaawaa› gaade oda wotseeddawaa pola.* 19 Ha Asay Gibs'eppe kesoodeppe doommaade hachchi gakkanaw neeni atto geeddawaadan, ne aggena siik'uwaa daruwaan ha asaa nagaraa atto gaarikkii!» yaageedda.

20 Med'inaa Goday Musa, «Neeni oochcheeddawaadan taani unttunttoo atto gaad. 21 Shin ta de'uwaan c'aak'k'ay; Med'inaa Godaa bonchchuu sa'aa ubbaa kumiyaawaadan,* 22-23 ha asaappe ittuunne he biittaa be'enna. Ta bonchchuwaanne Gibs'e biittaaninne mela biittaa taani ootseedda malaataa ha asatuu be'eeddino; shin unttunttu tammu gede taana paac'c'eeddinonne ta k'aalaa sisennan is's'eeddino. Hewaa diraw, taani unttunttu mayzza aawaatoo immana gaade c'aak'k'eedda biittaa taana kad'eeddawanttuppe ittuunne mulekka be'enna. 24 Shin ta k'oomay Kaaleebi unttunttuppe dummatiyaa dirawunne I taana polo wozanaappe kaalleedda diraw, taani I kase beedda biittaa Aa gatsana; Aa zeretsay he biittaa laattana.* 25 Shin ha"i Amaaleek'atuunne Kanaanetuu zanggaaraan de'iyaa diraw, wontti guyye simmiide, Zo'o Abbaakko afiyaa ogiyaa oyk'k'iide mela biittaa biite» yaageedda.

S'oossay Zuuzummeedda Asaa Mureedda

26 K'ay Med'inaa Goday Musanne Aaroona hawaadan yaageedda; 27 «Ha iita Asay ta bolla awude gakkanaw zuuzummanee? Taani Israa'eeliyaa asaa zuuzuntsaa ubbaa sisaad. 28 Hewaa diraw, neeni unttunttoo hawaadan yaagaade oda; ‹Ta de'uwaan c'aak'k'ay; taani hintte haasayishin ta haytsaan siseeddawaa hinttenttoo ootsana. Taani Med'inaa Goday hewaa oday. 29 Hintte anhay ha mela biittaan kunddana; ayaw gooppe, asaa paydiyaa wode paydeteedda laatamu laytsanne hewaappe bollana de'iyaa Asay ubbay ta bolla zuuzummeeddita.* 30 Yifune na'aa Kaaleebappenne Neewe na'aa Iyyaasuppe attina, hintteppe ooninne taani hinttena wotsanaw c'aak'k'eedda he biittaa gelenna. 31 Hintte, «Nu naanay omoodettana» geedda hintte guutsaa naanatuwaa he hintte kad'eedda biittaa gelissana; biittaykka unttunttussa gidanawaa. 32 Shin hinttena gidooppe, hintte anhay ha mela biittaan kunddana. 33 Hintte ammanettibeenna diraw, hintte wurssetsa anhay ha mela biittaa wullana gakkanaw, hintte naanay waayettiidde, ha mela biittaa oytamu laytsaa hentsanchchaa gidiide yuuyyana.* 34 Hintte he biittaa wochcheedda he oytamu gallassaa payduwaan, itti gallassaw itti laytsaa, hewenne, oytamu laytsaw hintte nagaraa diraw hintte waayettana; taani hintte bolla denddiyaawaa hintte erana› yaaga oda. 35 Taani Med'inaa Goday hawaa oday. Ta bolla shiik'i utteedda ha iita maabaraa bolla hawaadan tumu ootsana: unttunttu ha mela biittaan wurana; hawaan unttunttu hayk'k'ana» yaageedda.

36 He biittaa wochchana mala, Muse unttuntta kiittina biide simmeedda asatuu, he biittaa iita oduwaa odiide, Muse bolla Asay ubbay zuuzummana mala ootseeddawanttu, 37 he iita oduwaa odeedda asatuu, Med'inaa Godaa sintsa boshaan hayk'k'eeddino. 38 He biittaa wochchanaw beedda asatuwaappe Yifune na'ay Kaaleebinne Neewe na'ay Iyyaasu s'alalay pas'a atteeddino.

Israa'eeliyaa Asay Biittaa Bolla Woraajjanaw Koyro Denddeedda

(Zar. 1:41-46)

39 Muse hawaa Israa'eeliyaa asaw ubbaw odeedda wode, Asay loytsi yeekkeedda. 40 Wonttetsa gallassi wontta guuran unttunttu denddiide, pude gezze biittaa kesiide, «Nuuni nagaraa ootseeddo; shin ha"i S'oossay nuw immana geedda sa'aa pude kesana» yaageeddino.

41 Shin Muse unttuntta, «Med'inaa Godaa azazuwaa hintte ayaw mentsiitee? Hinttew hanenna. 42 Med'inaa Goday hinttenana de'enna diraw, pude kesoppite; hintte morkketuu hinttena s'oonana. 43 Amaaleek'a asatuwaananne Kanaane asatuwaana hintte olettana; hintte mashshaan hayk'k'ana. Med'inaa Godaappe hintte wora simmeedda diraw, Med'inaa Goday hinttenana de'enna» yaageedda.

44 Shin unttunttu Med'inaa Godaa C'aak'uwaa Taabootaynne Musenne dunkkaaneedda sa'aappe denddana d'ayooppekka, gezze biittaa kesanaw s'aliide denddeeddino. 45 Gezze gadiyaan de'iyaa Amaaleek'a asatuunne Kanaane asatuu wod'd'iide unttunttu olay s'ooniide, Horima gakkanaw unttuntta yedersseeddino.

15

Yarshshuwaa Shiishshanaw Imetteedda Higgiyaa

1 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 2 «Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaaga; ‹Hintte de'ana mala, taani hinttenttoo immiyaa biittaa geliyaa wode, 3 mehiyaappe woy dorssaappe, s'uuggiyaa yarshshuwaa gidina, woy shiik'k'owaa gatsanaw yarshshiyaa yarshshuwaa gidina, woy Med'ina Goday keereedda baala gallassatuwaan hintte dosuwaan c'oo immiyaa yarshshuwaa gidina, Med'inaa Godaw taman s'uuggiyaa, sawuwaa toshukku giyaa yarshshotuwaa yarshshite. 4 Yarshshuwaa shiishshiyaa uray katsaa yarshshoo itti kiilo giraame d'iiliyaa itti liitiro wogaraa zayitiyaan munak'k'eeddawaakka Med'inaa Godaw aho. 5 K'ay s'uuggiyaa yarshshoo, woy hara yarshshoo ahiyaa itti itti dorssaanna itti liitiro woyniyaa eessaa ushshaa yarshshuwaa ootsiide giigissite.

6 « ‹Dorssa orggiyaa yarshshanaw shiishshiyaa wode, katsaa yarshshoo laa"u kiilo giraame d'iiliyaa itti liitironne bagga wogaraa zayitiyaan munak'k'eeddawaanne 7 itti liitironne bagga woyniyaa eessaa ushshaa yarshshoo ahite. Med'inaa Godaw sawuwaa toshukku giyaa yarshshuwaa yarshshite.

8 « ‹Itti korumaa s'uuggiyaa yarshshuwaa, woy shiik'uwaa gatsiyaa yarshshuwaa, woy ittippetetsaa yarshshuwaa ootsiide yarshshanaw Med'inaa Godaw ahiyaa wode, 9 korumaanna ittippe katsaa yarshshoo heezzu kiilo giraame d'iiliyaa laa"u liitiro wogaraa zayitiyaan munak'k'eeddawaanne 10 ushshaa yarshshoo laa"u liitiro woyniyaa eessaakka ahite. Med'inaa Godaw sawuwaa toshukku giyaa yarshshuwaa taman yarshshite.

11 « ‹Itti itti korumaa booraa, woy itti itti dorssaa orggiyaa, woy yalaga deeshshaa orggiyaa, woy attuma dorssaa maraa yarshshanaw shiishshiyaa wode, katsaa yarshshuunne ushshaa yarshshuu hawaadan ittippe shiik'ee. 12 Itti mehiyaappe daruu shiik'iyaa wode, katsaa yarshshuunne ushshaa yarshshuu hewaadan dariide shiik'ee. 13 Israa'eeliyaa asaa gidiyaa ooninne taman s'uuggiyaa, sawuwaa toshukku giyaa yarshshuwaa Med'inaa Godaw shiishshiyaa wode ubbaan, hawaadan ootsanaw koshshee. 14 Sintsappe yaana yeletaan hintte giddon de'iyaa betii woy hara Asay ooninne s'uuggiyaa, sawuwaa toshukku giyaa yarshshuwaa Med'inaa Godaw shiishshanaw koyooppe, ikka hintte ootsiyaawaadan ootsanaw koshshee. 15 Hinttewukka hintte giddon de'iyaa betetookka ha wogay ittuwaa; hawe sintsaappe yaana yeletawukka ek'k'iide de'iyaa woga. Hinttekka betetuukka Med'inaa Godaa sintsan ittuwaa. 16 Hinttewukka hintte giddon de'iyaa bete asatookka higgiinne wogay ittuwaa gidana› yaaga» yaageedda.*

17 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 18 «Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaagaade oda; ‹Taani hinttena afiyaa biittaa hintte geliide, 19 he gadiyaan mokkiyaa katsaa miyaa wode, he katsaappe s'eeraa kessiide, hintte Med'inaa Godaw yarshshuwaa ootsiide shiishshite. 20 Hewekka, bayira ka"eedda katsaappe uukkeedda koyiro komppuwaa, katsaa bukkiyaa uddumaappe immiyaa yarshshuwaa ootsiide shiishshite. 21 Yaana yeletaa ubbaan hintte hintte gadiyaan mokkeedda katsaappe s'eeraa Kesseedda komppuwaa, Med'inaa Godaw yarshshuwaa ootsiide shiishshite.

22 « ‹Med'inaa Goday odeedda ha azazotuwaa ubbaa hintte erana d'ayiide, naagennan aggooppe, 23 Med'inaa Goday Aa baggana hinttena azazeedda azazotuwaa ubbaa, Med'inaa Goday immeedda gallassaappe doommiide, yaana yeletaa gakkanaw, pac'c'ennan naagennan aggooppe, 24 k'ay hewaa maabaray erennan ootseeddawaa gidooppe, maabaray ubbay Med'inaa Godaw itti korumaa s'uuggiyaa, sawuwaa toshukku giyaa yarshshuwaa ootsiide, aw wogay azaziyaawaadan, katsaa yarshshuwaananne ushshaa yarshshuwaanna shiishsho; k'ay nagaraa yarshshuwaa ootsiide, itti deeshshaa orggiyaa shiishsho. 25 Yaatooppe k'eesii kumentsaa Israa'eeliyaa maabaraa nagaraa atto giissiyaa wogaa polo; unttunttu nagaray atto geetettana. Ayaw gooppe, unttunttu eriidde ootsibeykkino; k'ay unttunttu barenttu bayzzuwaa diraw, Med'inaa Godaw taman s'uuggiyaa yarshshuwaanne barenttu nagaraa yarshshuwaa shiishsheeddino. 26 Asay ubbay erennan he bayzzuwaan hambbalaachchetteedda diraw, kumentsaa Israa'eeliyaa maabarawukka unttunttu giddon de'iyaa bete asawukka atto geetettana.

27 « ‹Itti Asay barekka erana d'ayiide nagaraa ootsooppe, yelettoodeppe itti laytsaa gidiyaa itti deeshshatto nagaraa yarshshuwaa ootsiide shiishsho;* 28 erennan de'iidde nagaraa ootseedda uraw k'eesii Med'inaa Godaa sintsan nagaraa atto giissiyaa wogaa polo; Aa nagaray atto geetettana. 29 Erennan de'iidde nagaraa ootsiyaa asaa ubbaw, yeletaan Israa'eeliyaa asaa gidinakka bete asaa gidinakka ha higgii ittuwaa.

30 « ‹Shin yeletaan Israa'eeliyaa asaa gidinakka bete asaa gidinakka eriidde otoruwaan nagaraa ootsiyaa uray Med'inaa Godaa boree. He uray bare asaa giddoppe bohetto. 31 He aawuu Med'inaa Godaa k'aalaa kad'eedda dirawunne Aa azazuwaa mentseedda diraw, I tumuwaappe asaa gidoppe bohettanaw besse; Aa bayzzuu aana› yaaga» yaageedda.

Sambbataa Wogaa Mentseedda Bitaniyaa

32 Itti gallassi Israa'eeliyaa Asay mela biittaa de'ishshin, itti bitanii Sambbatan mitsaa mis'iidde beetteedda. 33 Mitsaa I mis'ishin demmeedda asatuu Musekko, Aaroonekkonne kumentsaa shiik'uwaakko Aa aheeddino. 34 Unttunttu Aa ootsanawaa eribeenna diraw, k'ashuwaan takkisseeddino. 35 Hewaappe guyyiyaan Med'inaa Goday Musa, «Ha bitanii hayk'k'anaw besse; kumentsaa yaa'ay barenttu dunkkaaneedda sa'aappe gas'aa kessiide, shuchchaan c'addiide Aa wod'o» yaageedda. 36 Kumentsaa yaa'ay Med'inaa Goday Musa azazeeddawaadan, dunkkaaneedda sa'aappe gas'aa kessiide, shuchchaan c'addiide Aa wod'eedda.

Mayuwaa Mac'araa Wogaa

37 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 38 «Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaagaade oda; ‹Hinttekka sintsaappe yaana yeletaykka hintte mayuwaa gas'aa s'eeran s'eeran mac'araa kessite; he mac'araa bolla saluwaa malatiyaa k'ac'inaa sikkite.* 39 He mac'araa hintte be'iyaa wode ubbaan Med'inaa Godaa azazotuwaa hassayiide polite; yaatooppe, hintte hintte ayifiyaanne hintte wozanaa amuwaa kaalliide, taappe wora simmikkita. 40 He mac'araa be'iyaawaan hintte ta azazotuwaa ubbaa hassayiide polananne hintte hintte S'oossaw geeshsha gidana. 41 Taani Med'inaa Godaa, hintte S'oossaattee; taani hintte S'oossaa gidanaw, hinttena Gibs'eppe kessaad. Taani Med'inaa Godaa, hintte S'oossaa› yaaga» yaageedda.

16

K'oraahi, Daataaninne Abiiraami Muse Bolla Denddeeddino

1 Leewiyaa zariyaappe K'ahaata yara gidiyaa Yis'ihaara na'ay K'oraahi, Roobeela zariyaappe Eli'aaba naanay Daataaninne Abiiraaminne k'ay Peleeta na'ay Oonis,* 2 Muse bolla denddeeddino. Unttunttunna laa"u s'eetanne ishatamu Israa'eeliyaa asatuu de'iino; unttunttu eretteedda asanne maabaran dooretteedda kaaletsiyaawantta. 3 Unttunttu Musenne Aaroona sintsa shiik'iide, hawaadan yaageeddino; «Hintte darisseeddita! Maabaray ubbay huup'iyaan huup'iyaan geeshsha; Med'inaa Godaykka unttunttu gidduwaan de'ee; yaatina Med'inaa Godaa maabaraa bolla hinttena ayaw d'ok'k'u d'ok'k'u ootsiitee?» yaageeddino.

4 Muse hawaa siseedda wode S'oossaa sintsan sa'aan guufanneedda; 5 K'oraahanne Aa c'itaa ubbaa, «Wontti wontta Med'inaa Goday ooni nagaranchchenttonne ooni geeshshentto bessana; I he dooriyaa asaa barekko shiishshana. 6 K'oraaha, neeninne ne c'itay ubbay hawaa ootsite: wontti is'aanaa c'uwayiyaawantta akkiide, 7 bonk'k'uwaa aan wotsiide, Med'inaa Godaa sintsan is'aanaa c'uwayite. Med'inaa Goday dooriyaa asay, I geeshsha gidanawaa. Leewiyaa zaretoo, hintte darisseeddita» yaageedda.

8 Muse k'aykka K'oraaha, «Hinttenoo Leewiyaa zaretoo, sisite! 9 Israa'eeliyaa Med'inaa Goday hinttena Israa'eeliyaa maabaraappe dummayiide, Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa oosuwaa ootsana malanne asaa sintsan he oosuwaa ootsanaw hintte ek'k'ana mala, barekko shiishsheeddawe hinttenttoo guus's'eeddee? 10 I hinttenanne hintte ishatuwaa Leewatuwaa ubbaa barekko shiishsheedda; k'ay ha"i hintte k'eesetetsaakka kajjeeliita. 11 Neeninne ne c'itay ubbay Aaroona bolla zuuzummiyaawe, I oonee? hinttenttu Med'inaa Godaa bolla makkaliita» yaageedda.

12 Hewaappe guyyiyaan, Muse kiittiide Eli'aaba naanatuwaa, Daataananne Abiiraama s'eesisseedda; shin unttunttu Aa, «Nuuni bookko! 13 Neeni mela biittaan nuuna wod'anaw maatsaynne eessay goggiyaa gadiyaappe kesseeddawe guus's'eeddee? K'ay ha"i neeni nu bolla kaappuwaa gidanaw koyay? 14 Hewaa bollakka k'ay maatsaynne eessay goggiyaa biittaa neeni nuuna gelissabaakka, woy neeni nuw laata ootsaade gadiyaanne woyniyaa turaa immabaakka; neeni ha asaa c'immaasa. Nuuni bookko!» yaageeddino.

15 Muse loytsi hank'k'ettiide Med'inaa Godaa, «Unttunttu yarshshiyaa yarshshuwaa akkoppa; taani unttunttuppe hariyaa ittuwaanne akkabeyikke, woy taani unttunttuppe itti asanne naak'k'abeykke» yaageedda.

16 K'ay Muse K'oraaha, «Wontti neeni, ne c'itay ubbaynne Aarooni Med'inaa Godaa sintsan gidite. 17 Itti itti Asay bare is'aanaa c'uwayiyaawaa ubbaanna laa"u s'eetanne ishatamuwaa akkiide, is'aanaa aan wotsiide, Med'inaa Godaa sintsa shiishsho. K'ay neeninne Aarooni hintte is'aanaa c'uwayiyaawantta ahite» yaageedda. 18 Asay ubbaykka bare is'aanaa c'uwayiyaawaa akkiide, bonk'k'uwaanne is'aanaa aan wotseedda; Gaketiyaa Dunkkaaniyaa penggiyaan Musenanne Aaroonana ek'k'eeddino. 19 K'oraahi kumentsaa maabaraa Gaketiyaa Dunkkaniyaa penggiyaan shiishsheedda.

He wode Med'inaa Godaa bonchchuu kumentsaa maabaraw k'onc'c'eedda. 20 Med'inaa Goday Musanne Aaroona, 21 «Taani itti kutsan ha maabaraa d'ayissana haniyaa diraw, unttunttuppe shaakettite» yaageedda.

22 Shin Musenne Aarooni sa'aan guufanniide, «Abeet S'oossaw, ashuwaa mayyeedda asaa ubbaa med'd'eedda S'oossaw, itti uray nagaraa ootsooppe, neeni kumentsaa maabaraa hank'k'ettay?» yaageeddino.

23 Yaatina Med'inaa Goday Musa, 24 «Neeni maabaraa, ‹K'oraaha, Daataananne Abiiraama dunkkaanetuwaappe kichchite› yaagaade oda» yaageedda.

25 Muse denddiide, Daataanekkonne Abiiraamekko biina, Israa'eeliyaa c'imatuu Aa kaalleeddino. 26 Maabaraa I, «Ha iita asatuu dunkkaanetuwaappe kichchite; unttunttuwaa gideeddawaa ayaanne bochchoppite. Henkkoode unttunttu nagaraa ubbaa gaasuwaan hinttekka pitetti d'ayana» yaagiide minisiide odeedda.

27 Unttunttu K'oraaha, Daataananne Abiiraama dunkkaanetuwaappe kichcheeddino. Daataaninne Abiiraami kare kesiide, barenttu machchetuwaanna, barenttu naanatuwaanna barenttu guutsaa naanatuwaanna barenttu dunkkaanetuwaa penggiyaan ek'k'eeddino. 28 Muse asaa, «Taani ha ooso ubbaa ootsana mala, Med'inaa Goday taana kiitteeddawaanne taani ta sheniyaan ootsennawaa hintte hawaan erana. 29 Ha asatuu Asay hayk'k'iyaawaadan hayk'k'ooppe, woy asaa bolla gakkiyaawaa s'alalay unttunttu bolla gakkooppe, Med'inaa Goday taana kiittibeenna. 30 Shin Med'inaa Goday ubbaanna ooratsabaa ootsina, biittay dooyettiide unttunttanne unttunttoo de'iyaawaa ubbaa mitti aggooppe, unttunttu pas'a de'iidde Si'ooliyaa duge wod'ooppe, he wode ha asatuu Med'inaa Godaa kad'eeddawaa hintte erana» yaageedda.

31 I yaagiide wursseedda wode, unttunttu ek'k'eedda biittay p'alk'k'etti wod'd'eedda. 32 Biittay dooyettiide, unttunttanne unttunttu soo asaa, K'oraaha c'itaa ubbaa unttunttoo de'iyaawaa ubbaanna mitti aggeeda. 33 Yaatina unttunttu barew de'iyaawaa ubbaanna pas'a de'iidde, Si'ooliyaa duge wod'd'eeddino. Biittaykka unttunttu bolla gorddetti aggeeda; unttunttu maabaraa giddoppe tippi giide d'ay aggeeddino. 34 Unttunttu waasuwaan unttunttu matan de'iyaa Israa'eelatuu ubbay, «Biittay nuunakka k'ay mittana hanee!» yaagiid bak'ateeddino.

35 K'ay tamaykka Med'inaa Godaa mataappe yiide, is'aanaa c'uwayiyaa laa"u s'eetanne ishatamu asaa mi aggeeda.

Is'aanaa C'uwayiyaabatuwaa

36 Hewaappe guyyiyaan Med'inaa Goday Musa, 37 «Neeni k'eesiyaa Aaroona na'aa El"aazaraw yaagaade oda, ‹Is'aanaa c'uwayiyaabatuwaa taman s'uugetteedda asaa giddoppe akka; bonk'k'uwaa c'uwayiyaabatuwaappe haassaade laala. He is'aanaa c'uwayiyaabatuu geeshsha. 38 Bare nagaraa diraw hayk'k'eedda ha asatuu is'aanaa c'uwayiyaabatuwaa lee'issaade k'os's'aade, yarshshuwaa saas'iniyaa kamma. Unttunttu hewantta Med'inaa Godaa sintsan shiishsheedda diraw, hewanttu geeshsha; hewanttu Israa'eelatuwaa hassayissiyaa malaataa gidana› yaaga» yaageedda.

39 K'eesii El"aazari s'uugetteedda asatuu shiishsheedda nahaase birataappe oosetteedda is'aanaa c'uwayiyaabatuwaa akkiide, yarshshuwaa saas'iniyaa kammanaw lee'issiide k'os's'eedda. 40 Aaroona zare gidenna ooninne Med'inaa Godaa sintsan is'aanaa c'uwayanaw shiik'enna mala, K'oraahanne Aa c'itaa gakkeeddawe Aa gakkenna mala, Israa'eelatuwaa hassayissanaw hawantta ootseedda. Med'inaa Goday Muse baggana El"aazara azazeeddawaadan hawe haneedda.

Aarooni Asaa Boshaappe Ashsheeda

41 Wonttetsa gallassi Israa'eeliyaa maabaray ubbay, «Med'inaa Godaa asaa hintte wod'eeddita» yaagiide, Muse bollanne Aaroona bolla zuuzummeeddino. 42 Maabaray Musenne Aaroona bolla denddanaw shiik'iide, Gaketiyaa Dunkkaaniyaakko simmi s'eelliyaa wode, shaarii Gaketiyaa Dunkkaaniyaa kammina, Med'inaa Godaa bonchchuu k'onc'c'eedda.

43 Hewaappe guyyiyaan, Musenne Aarooni Gaketiyaa Dunkkaaniyaa sintsaw yeeddino. 44 Med'inaa Goday Musa, 45 «Ha asaa gidduwaappe kichchite; taani unttuntta itti kutsan d'ayissa bashana» yaageedda.

Unttunttu sa'aan guufanneeddino. 46 Muse Aaroona, «Ne is'aanaa c'uwayiyaawaa akkaade, bonk'k'uwaa yarshshiyaa sa'aappe akkaade, is'aanaa aan wotsa; unttunttoo atto giissanaw ellekka maabaraakko afa. Ayaw gooppe, Med'inaa Godaa hank'k'uu Aa mataappe kesi kichcheedda; boshaykka doommi kichcheedda» yaageedda. 47 Muse geeddawaadan Aarooni bare is'aanaa c'uwayiyaawaa akkiide, maabaraa giddo wos's'eedda. Boshay asaa gidduwaan doommi de'ishin, Aarooni is'aanaa c'uwayiide, asaw atto giisseedda. 48 Yaatiide I hayk'k'eeddawanttuppenne pas'a de'iyaawanttuppe gidduwaan ek'k'ina, boshay aggi aggeeda. 49 K'oraaha gaasuwaan hayk'k'eedda Asay paydettenan, ha boshaan hayk'k'eeddawanttu 14,700. 50 Boshay ek'k'eeddawaappe guyyiyaan, Aarooni Gaketiyaa Dunkkaaniyaa penggiyaan de'iyaa Musekko simmeedda.

17

Aaroona S'am"aa Aac'attuwaa

1 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 2 «Neeni, ‹Hintte zariyaan zariyaan hintte kaappatuwaappe huup'iyaan huup'iyaan itti itti s'am"aa ubbaanna tammanne laa"u s'am"aa taw immite› yaagaade Israa'eelatuwaappe akka. Itti itti asaa suntsaa s'am"aa bollan s'aafa. 3 Itti itti zariyaa kaappoo itti s'am"aa gidiyaa diraw, Leewiyaa s'am"an Aaroona suntsaa s'aafa. 4 Gaketiyaa Dunkkaaniyaa giddon taani neenana gaketiyaa Markkatetsaa Taabootaa sintsan wotsa. 5 Taani dooriyaa asaa s'am"ay aac'ana; hawaadan ootsaade hintte bollan Israa'eelatuu zuuzummiyaa zuuzuntsaa taani mule d'ayissana» yaageedda.

6 Muse Israa'eeliyaa asaw odina, unttunttu kaappatuu tammanne laa"u s'am"atuwaa, itti itti zariyaa kaappatuu itti itti s'am"aa aw immeeddino. He s'am"atuwaa gidduwaan Aaroona s'am"aykka de'ee. 7 Muse he s'am"aa ubbaa Markkatetsaa Dunkkaaniyaa giddon Med'inaa Godaa sintsan wotseedda.

8 Wonttetsa gallassi Markkatetsaa Dunkkaaniyaa giddo Muse geleedda wode, Leewiyaa zare gidiyaa Aaroona s'am"ay aac'eeddawaa, gumbbeeddawaa, c'iisheeddawaanne c'iishiide lawuziyaa giyaa mitsaa ayfiyaa ayifeeddawaa be'eedda.* 9 Hewaappe guyyiyaan, Muse s'am"aa ubbaa Med'inaa Godaa sintsaappe Israa'eeliyaa asaa ubbaakko aheedda. Asay unttuntta be'eeddawaappe guyyiyaan, kaappatuu barenttu s'am"aa s'am"aa akkeeddino. 10 Med'inaa Goday Musa, «Aaroona s'am"aa Taabootaa sintsan zaara wotsa. Hewaa makkaleeddawanttu ta bolla laa"entso zuuzummiide hayk'k'ennaadan, unttunttoo malaataa ootsaade naaga» yaageedda. 11 Med'inaa Goday azazeeddawaadan Muse ootseedda.

12 Israa'eeliyaa Asay Musa, «Nuuni hayk'k'ana; d'ayana; nuuni ubbaykka d'ayana! 13 Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaakko, haray atto mataa shiik'iyaa uray ooninne hayk'k'ana. Simmi nuuni ubbaykka hayk'k'eettoo?» yaageeddino.

18

K'eesetuwaanne Leewatuwaa Oosuwaa

1 Med'inaa Goday Aaroona, «Neeni, ne attuma naanatuunne Leewatuu geeshsha sa'aa oosuwaan polettiyaa nagaraa tookkana; neeninne ne attuma naanatu s'alalay hintte k'eesetetsaa oosuwaan polettiyaa nagaraa tookkana. 2 Neeninne ne attuma naanay Markkatetsaa Dunkkaaniyaa sintsan ootsiyaa wode, neenana gidiide maaddana mala, Leewiyaa zare gidiyaa ne dabbotuwaa aha. 3 Unttunttu hintteppe garssana Dunkkaaniyaa ooso ubbaa ootsino; shin unttunttukka hinttekka ittippe hayk'k'ennaadan, unttunttu geeshsha sa'aa miishshaakkonne yarshshiyaa saakko shiik'oppino. 4 Unttunttu hinttenana ittippe gidino; Gaketiyaa Dunkkaaniyaan de'iyaa ooso ubbaa ootsino. Leewatuwaappe attina, hara uray ooninne hinttekko shiik'oppo. 5 Laa"entsuwaa Israa'eelatuwaa bolla hank'k'uu wod'd'enna mala, geeshsha sa'aanne yarshshiyaa sa'aa oosuwaa ootsite. 6 Leewatuwaa hintte dabbotuwaa Israa'eelatuwaa giddoppe taani ta huup'iyaw dooraad. Unttunttu Gaketiyaa Dunkkaaniyaa oosuwaa ootsanaw hinttenttoo imuwaadan immaade, Med'inaa Godaw dummayaad. 7 Shin neeninne ne attuma naanatu s'alalay yarshshiyaa sa'aa oosuwaa ubbaanne gaariduwaa giddon de'iyaa k'eesetetsaa ooso ubbaa ootsite. K'eesetetsaa oosuwaa taani hinttenttoo imuwaadan ootsaade immay; hara uray ooninne geeshsha sa'aakko shiik'iyaawe hayk'k'o» yaageedda.

K'eesatuwaa Gishuwaa

8 Hewaappe guyyiyaan Med'inaa Goday Aaroona, «Israa'eelatuu taw immiyaa geeshsha imotaa ubbaa taani new immaad. Taani new ne dirawunne ne attuma naanaw unttunttu diraw med'inaw gishsha ootsaade immaaddi. 9 Taw immiyaa aad'd'eeda geeshsha imuwaappe taman s'uugettenna baggay hinttessa gidanawaa: unttunttu taw immiyaa geeshsha imuwaa ubbaappe katsaa yarshshuu, woy nagaraa diraw yarshshiyaa yarshshuu, woy naak'uwaa diraw yarshshiyaa yarshshuu neessanne ne attuma naanatuwaassa gidanawaa. 10 Hintte hewaa geeshsha sa'aan miite; attumawe ubbay hewaa mo; hewe hinttew geeshsha gidanawaa.

11 «Hawe k'ay neessa. Israa'eelatuwaa k'aatso yarshshuwaa ubbaa new, ne attuma naanatoonne ne mac'c'a naanaw med'inaw gishsha ootsaade immay; hintte golliyaa asaa giddon wogaadan geeshsha gidiyaa ubbay hewaa mo.

12 «Unttunttu taw immiyaa koyiro ayifiyaappe lo"o wogaraa zayitiyaa ubbaa, yalaga woyniyaa eessaa ubbaanne muruta katsaa ubbaa Med'inaa Godaw immay. 13 Unttunttu Med'inaa Godaw ahiyaa unttunttu gadiyaan de'iyaa koyiro gakkeedda ayfii hinttessa; hintte golliyaa asaa giddon wogaadan geeshsha gidiyaa ubbay hewaa mo.

14 «Israa'eeliyaan Med'inaa Godaw dummateeddabay ubbay hinttessa.* 15 Bayira yeletteedda Asay woy mehii, Israa'eelatuu Med'inaa Godaw immeeddawe hinttessa. Shin bayira yeletteedda asanne bayira yeletteedda geeshsha gidenna mehiyaa hintte wozanaw besse. 16 Itti agenaa naanatuwaa wozanaw Dunkkaaniyaan erettiyaa miizaaniyaa (20 Geera) likkiyaan ichcheshu s'agaraa biraa wozo gatiyaa k'ans's'ite. 17 Shin miizzaa bayiraa, woy dorssaa bayiraa, woy deeshshaa bayiraa hintte wozanaw koshshenna; unttunttu geeshsha. Neeni unttunttu suutsaa yarshshiyaa sa'aa bollan c'ac'c'afa; Med'inaa Godaa toshukku giide sawana mala, unttunttu mod'd'uwaa taman s'uugga. 18 Unttunttuppe beettiyaa ashuu wus'akkeedda anggoosuwaadaaninne ushechcha gediyaadan hinttessa. 19 Israa'eelatuu Med'inaa Godaw immiyaa geeshsha yarshshuwaa ubbaa new, ne attuma naanatoonne ne mac'c'a naanaatoo med'inaw gishsha ootsaade immay. Hawekka Med'inaa Goday neenananne ne zeretsatuwaanna c'aak'k'etiyaa Mas'iniyaa c'aak'uwaa» yaageedda.

20 K'aykka Med'inaa Goday Aaroona, «Unttunttu gadiyaan neeni ayinne laattakka; unttunttu giddon neena gakkiyaa shaakuu ayaykka baawa; Israa'eelatuwaa giddon ne laataynne neena gakkiyaa shaakuu taana» yaageedda.

Leewatuwaa Gakkiyaa Gishuwaa

21 S'oossay, «Leewatuu Gaketiyaa Dunkkaaniyaan ootsiyaa oosuwaa diraw, Israa'eelatuwaa asiraataa ubbaa unttunttoo immaad.* 22 Hachcheppe doommiide, Israa'eeliyaa asatuu barenttu nagaran hayk'k'enna mala, Gaketiyaa Dunkkaaniyaakko shiik'oppino. 23 Gaketiyaa Dunkkaaniyaa oosuwaa ootsiyaawanttunne hewan polettiyaa nagaraa tookkiyaawanttu Leewatuwaa. Hawe yeletaa ubbaw med'inaa wogaa. Leewatuu Israa'eeliyaa asaa gidduwaan ayinne laattikkino. 24 Hewaa diraw, Israa'eelatuu Med'inaa Godaw imuwaadan immiyaa asiraataa, taani Leewatoo unttuntta laataadan immaad. Taani unttunttubaa, ‹Unttunttu Israa'eeliyaa asaa gidduwaan ayinne laattikkino› yaageeddawe hewaassa» yaageedda.

25 K'ay Med'inaa Goday Musa, 26 «Neeni Leewatuwaa hawaadan yaaga; ‹Taani hinttenttoo laataadan immeedda asiraataa hintte Israa'eeliyaa asaappe akkiyaa wode, hintte he asiraataappe asiraataa Med'inaa Godaw immite. 27 Hintte imuu hinttenttoo katsaa bukkiyaa uddumaa katsaadaaninne gum"iyaa woyniyaa ayifiyaadan paydettee. 28 K'ay hawaadan Israa'eeliyaa asaappe hintte akkiyaa asiraataa ubbaappe imuwaa Med'inaa Godaw immite; ha asiraataappe Med'inaa Godaa diraw k'eesiyaa Aaroonaw hintte immanaw besse. 29 Hintte akkiyaa imotaa ubbaappe, lo"iyaawaanne geeshsha Med'inaa Godaw gishuwaa ootsiide, hintte immanaw bessee› yaaga.

30 «K'ay neeni Leewatuwaa, ‹Ubbaappe lo"o imuwaa hintte immeeddawaappe guyyiyaan, atteedawe hinttenttoo katsaa bukkiyaa uddumaa katsaadaaninne gum"iyaa woyniyaa ayifiyaadan paydetana. 31 Hinttenne hintte golliyaa Asay hewaappe atteedawaa hak'aninne miite; ayaw gooppe, hewe Gaketiyaa Dunkkaaniyaan hintte ootsiyaa oosoo hintte dirgguwaa. 32 Lo"o bagga S'oossaw immi diggeeddawaappe guyyiyaan hintte miyaa wode, bayzzanchcha gidikkita. Shin lo"o bagga he imotaappe kessennaan de'iidde, hintte Israa'eeliyaa asaa imotaa tunissennaadan naagettite. Hewaadan ootsana d'ayooppe, hintte hayk'k'ana› yaaga» yaageedda.

19

Tunatetsaappe Geeyiyaa Haatsaa

1 Med'inaa Goday Musanne Aaroona hawaadan yaageedda; 2 «Med'inaa Goday higgiyan azazeedda wogay hawaa: Tilla bollana de'iyaa woy borssiyaabay bayinna, I morggiyaan k'ambbaray wod'd'ibeenna zo'o ussatto new ahana mala, Israa'eeliyaa asaw odite. 3 K'eesiyaa El"aazaraw izo immite; I izo dunkkaaneedda sa'aappe gas'aa afina, itti Asay izo Aa sintsan shukko. 4 K'eesiyaa El"aazari I suutsaappe amareedawaa bare birad'd'iyan akkiide, Gaketiyaa Dunkkaaniyaw sintsa baggana laappun gede c'ac'c'afo. 5 I s'eellishin ussatta s'uugettu; I galbbay, ashuu, suutsaynne toc'ii s'uugetto. 6 K'eesii zigaa, hiisoop'p'iyaa tashiyaanne zo'o k'unc'c'uutiyaa akkiide, ussatto s'uuggiyaa taman olo. 7 Hewaappe guyyiyaan, k'eesii bare mayuwaa meec'c'o; bare bollaakka haatsaan meec'etto; yaatiide dunkkaaneeddasaa gelo; shin omarssa gakkanaw I wogaadan tuna gidanawaa. 8 He ussatto s'uuggeeddawe k'ay bare mayuwaa meec'c'o; bare bollaakka haatsaan meec'etto; ikka k'ay omarssa gakkanaw wogaadan tuna gidanawaa.

9 «Hewaappe guyyiyaan, geeshsha Asay ussatta s'uugetteedda bidintsaa shiishiide, dunkkaaneedda sa'aappe gas'aana geeshsha sa'aan wotso. Israa'eeliyaa Asay tunatetsaappe geeyiyaa haatsaan go'ettanaw hewaa naagi wotsana; hewe nagaraappe geeshshanaassa.* 10 K'ay ussatti bidintsaa shiishsheedda Asay bare mayuwaa meec'c'o; omarssi gakkanaw I wogaadan tuna gidanawaa. Ha wogay Israa'eeliyaa asawunne unttunttu gidduwaan de'iyaa hara gade asaw laa''ookka med'inaa woga gidanawaa.

11 «Hayk'k'eedda asaa anhaa bochchiyaa ooninne laappun gallassaa wogaadan tunana. 12 He tunatetsaappe geeyiyaa haatsaan heezzantsa gallassinne laappuntsa gallassi, I barena geeshsho; hewaappe guyyiyaan, I wogaadan geeshsha gidanawaa; shin heezzantsa gallassaaninne laappuntsa gallassan barena geeshshana d'ayooppe, I geeshsha gidenna. 13 Hayk'k'eedda uraa anhaa bochchiyaa ooninne barena geeshshennan aggooppe, Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa I tunissee; he uray Israa'eeliyaa asaa giddoppe bohetto. Tunatetsaappe geeyiyaa haatsay Aa bollan c'ac'c'afettibeenna diraw, I tuna; Aa tunatetsay Aa bollan gam"ee.

14 «Itti uray dunkkaaniyaa giddon hayk'k'ooppe de'iyaa wogay hawaa: dunkkaaniyaa giddo geliyaa ooninne, k'ay dunkkaaniyaa giddon de'iyaa ubbaykka laappun gallassaa tuna gidanawaa. 15 Hewaadankka, k'um"ettennaan dooyaa de'iyaa miishshaa ubbay tuna gidanawaa. 16 K'ay dembban mashshaan hayk'k'eedda asaa, woy c'oo hayk'k'eedda anhaa, woy asaa mek'etsaa, woy duufuwaa bochchiyaa ooninne laappun gallassaa tuna gidanawaa.

17 «Tunatetsaappe geeshshanaw s'uuggeedda ussatti bidintsaappe amareedawaa akkaade, otuwaan wotsaade, pultto haatsaa aan tiga; 18 geeshsha Asay hiisoop'p'iyaa bonc'c'iyaa akkiide, haatsaan tushi kessiide, dunkkaaniyaa, dunkkaaniyaan de'iyaa miishshaa ubbaaninne hewan de'iyaa asaa ubbaa bollan c'ac'c'afo. K'ay asaa mek'etsaa, woy duufuwaa, woy wod'eedda uraa, woy hayk'k'eedda uraa bochcheedda asaa bolla I c'ac'c'afo. 19 Geeshsha Asay heezzentsanne laappuntsa gallassan tuneedda uraa bollan c'ac'c'afo. I laappuntsa gallassan he uraa tunatetsaappe geeshsho; he geeyeedda bitanii bare mayuwaa meec'c'o; bare bollaakka haatsaan meec'etto; he gallassaa omarssi I geeshsha gidanawaa.

20 «Shin tuna uray barena geeshshennawaa gidooppe, he uray Med'inaa Godaa geeshsha sa'aa tunisseedda diraw, Israa'eeliyaa asaa giddoppe bohetto; tunatetsaappe geeyiyaa haatsay Aa bollan c'ac'c'afettibeenna diraw, I tuna. 21 Hawe hinttenttoo med'inaa woga gidanawaa. K'ay tunatetsaappe geeyiyaa haatsaa c'ac'c'afiyaa Asay bare mayuwaa meec'c'o; tunatetsaappe geeyiyaa haatsaa bochchiyaa ooninnekka omarssi gakkanaw tuna gidanawaa. 22 Tuna uray bochchiyaa ayaynne tunee. K'ay hewaa bochchiyaa ooninne omarssa gakkanaw tuna gidee» yaageedda.

20

Zaallaappe Keseedda Haatsaa

(Kes. 17:1-7)

1 Koyro aginaan Israa'eelatuu ubbay S'iina giyaa mela biittaa gakkiide, K'aadeesa giyaa saan dunkkaaneeddino. Hewaan Miiriyaama hayk'k'aade moogettaaddu.

2 Hewaan asaw haatsay d'ayina, Asay shiik'iide, Muse bollanne Aaroona bolla denddeedda. 3 Unttunttu, «Nu ishatuu Med'inaa Godaa sintsan hayk'k'eedda wode, nuunikka hayk'k'eeddawaa gideerokkooshsha! 4 Nuuninne nu mehii ha mela biittan hayk'k'anaadan, Med'inaa Godaa asaa hawaa hintte ayaw aheedditee? 5 Ha wolk'k'aama sa'aa nuuna Gibs'eppe pude ayaw aheedditee? Hawaan katsaa ayfii, woy balasiyaa, woy woyniyaa ayfii, woy roomaanii baawa; k'ay ushiyaa haatsaykka hawaan baawa» yaagiide Musena walak'etteeddino.

6 Yaatina Musenne Aarooni asaa mataappe Gaketiyaa Dunkkaaniyaa pengge biide guufanneeddino; Med'inaa Godaa bonchchuu unttunttoo k'onc'c'eedda. 7 Med'inaa Goday Musa, 8 «Ne gatimaa akka; neeninne ne ishaa Aarooni shiik'uwaa shiishshite; unttunttu sintsan zaallay haatsaa goggana mala oda. Zaallaappe haatsaa hintte kessiide, shiik'uwaanne unttunttu mehiyaa ushshana» yaageedda. 9 Med'inaa Goday azazeeddawaadan, Muse Med'inaa Godaa sintsaappe gatimaa akkeedda.

10 Inne Aarooni shiik'uwaa zaallaa sintsan shiishsheeddino; Muse unttuntta, «Hinttenoo makkalanchchatoo, sisite; ha zaallaappe haatsaa hinttenttoo nuuni tumu kessanee?» yaageedda. 11 Muse bare kushiyaa d'ok'k'u ootsiide, bare gatiman laa"u gede zaallaa shoc'ina, haatsay d'uuk'k'iide kesina yaa'aynne unttunttu mehii ushsheedda.

12 Shin Med'inaa Goday Musanne Aaroona, «Israa'eeliyaa asaa sintsan hintte ta geeshshatetsaa bessanaw ammanettibeenna diraw, taani unttunttoo immiyaa biittaa ha asaa hintte gelissikkita» yaageedda.

13 Israa'eeliyaa Asay Med'inaa Godaanna walak'ettowe I bare geeshshatetsaa unttunttu giddon k'onc'c'isseeddasay ha Mariiba* haatsaana.

Eedooma Kaatii Israa'eeliyaa Asay
Bare Biittaana Aad'd'enaadan Diggeedda

14 Muse K'aadeesappe Eedooma biittaa kaatiyaakko, bare kiitettiyaawantta hawaadan yaagiide kiitteedda; «Ne dabbo gidiyaa Israa'eeliyaa Asay hawaadan yaagee; ‹Nuuna gakkeedda metuwaa ubbaa neeni eraasa. 15 Nu mayzza aawotuu duge Gibs'e wod'd'eeddino; yan nuuni daro laytsaa de'eeddo. Gibs'etuu nuunanne nu aawotuwaa uk'k'inneeddino. 16 Nuuni Med'inaa Godaw waassina, nu waasuwaa sisiide, kiitanchchaa kiittiide, nuuna Gibs'eppe kesseedda. Ha"i nuuni ne biittaa gas'an de'iyaa K'aadeesa kataman de'eetto. 17 Hayyanaa, nuuna ne biittaana aatsaarikkii! Nuuni ay gade giddooppekka woy woyniyaa turaa giddooppekka bochchokko! K'ay nuuni ay haatsaa ollaappenne haatsaa ushokko. Nuuni Kaatiyaa Ogiyaa oyk'k'iide baana; nuuni ne biittaana aad'ana gakkanaw, haddirssa woy ushechcha gookko› yaagee» yaageedda.

18 Shin Eedooma kaatii, «Nu biittaana aatsikke; hintte hawaana mentsana kajjeelooppe, nuuni denddiide hinttena mashshaan olana» yaageeddino.

19 Israa'eelatuu Aa, «Nuuni Kaatiyaa Ogiyaanna baana; nuuni woy nu mehii hintte haatsaa ushooppe, nuuni hewoo gatiyaa c'iggana. Nuuni gediyaan aad'd'etsa s'alalaa koyeetto; harabaa ayaanne koyokko» yaageeddino.

20 Eedooma kaatii zaaretsiide, «Hinttena aatsikke» yaageedda. Hewaappe guyyiyaan, daronne wolk'k'aama olanchchatuwaa akkiide, Israa'eeliyaa asaana olaa gakkettanaw keseedda. 21 Eedoomatuu barenttu biittaana Israa'eeliyaa Asay aad'd'anaw diggeedda diraw, Israa'eeliyaa Asay simmiide hara ogiyaa beedda.

Aaroona Hayk'k'uwaa

22 Israa'eeliyaa Asay ubbay K'aadeesappe denddiide, Hoora giyaa deriyaa beeddino. 23 Eedooma zawaa matan de'iyaa Hoora Deriyan, Med'inaa Goday Musanne Aaroona, 24 «Aarooni hayk'k'iide bare mayzzan gaketiyaa wodii gakkeedda. Mariiba haatsaa matan hintte laa"uukka ta azazuwaa bolla makkaleedda diraw, Israa'eeliyaa asaw taani immiyaa biittaa I gelenna. 25 Aaroonanne Aa na'aa El"aazara akkaade, Hoora Deriyaa aha. 26 Aaroona mayuwaa k'aaraade, Aa na'aa El"aazara mayzza. Aarooni bare mayzzan gakettana; I yan hayk'k'ana» yaageedda.

27 Med'inaa Goday azazeeddawaadan Muse ootseedda; Asay ubbay s'eellishin, unttunttu Hoora Deriyaa keseeddino. 28 Muse Aaroona mayuwaa k'aariide, Aa na'aa El"aazara mayzzeedda. Aarooni he deriyaa huup'iyaan hayk'k'eedda. Hewaappe guyyiyaan, Musenne El"aazari deriyaappe wod'd'eeddino.* 29 Aarooni hayk'k'eeddawaa Asay ubbay ereedda wode, Israa'eeliyaa Asay ubbay Aaroonaw hattamu gallassaa yeekkeedda.

21

Kanaanetuu S'oonetteeddino

1 Neegeeba mela biittaa, Kanaane gadiyaan de'iyaa Araada kaatii Israa'eeliyaa Asay Ataarima afiyaa ogiyaa baggana yiyaawaa siseedda wode, I Israa'eelatuwaana olaa gakettiide, unttunttuppe amareedawantta omoodeedda.* 2 He wode Israa'eeliyaa asay, «Neeni ha asaa nu kushiyan aatsaade immooppe, nuuni unttunttu katamatuwaa ubbaanna d'ayissana» yaagiide Med'inaa Godaw shiik'k'eeddino. 3 Med'inaa Goday Israa'eeliyaa k'aalaa sisiide, he Kanaanetuwaa unttunttoo aatsi immeedda; unttunttu he Kanaanetuwaanne unttunttu katamatuwaa ubbaanna d'ayisseeddino. Hewaa diraw, he sa'ay Horima* geetetti suntsetteedda.

Nahaasiyaa Birataappe Med'etteedda Shooshshaa

4 Israa'eeliyaa Asay Hoora Deriyaappe denddiide, Eedooma biittaa yuushshuwaa baanaw Zo'o Abbaa afiyaa ogiyaanna beeddino; shin ogiyaa bollan asaw danddayay wureedda.* 5 Asay, «Nuuni mela biittaan hayk'k'anaw Gibs'eppe pude nuuna ayaw aheedditee? K'umi baawa; haatsay baawa; ha iita k'umay nuuna sheneyeedda» yaagiide S'oossaa bollanne Muse bolla zuuzummeeddino.*

6 Med'inaa Goday asaa gidduwaan marzziyaanna de'iyaa shooshshatuwaa yeddeedda; unttunttu dukkina, daro Israa'eelatuu hayk'k'eeddino. 7 Unttunttu Musekko yiide Aa, «Nuuni Med'inaa Godaa bollanne ne bolla zuuzummiide, nagaraa ootseeddo. Nuuppe ha shooshshaa haassana mala, neeni Med'inaa Godaa woossa» yaageeddino. Muse asaa diraw woosseedda.

8 Hewaappe guyyiyaan Med'inaa Goday Musa, «Neeni shooshshaa med'd'aade, unttunttu sintsan mitsaa bollan kak'k'a; duketteedda ooninne Aa s'eellooppe pas'ana» yaageedda. 9 Muse nahaase birataappe shooshshaa med'd'iide, mitsaa bollan kak'k'eedda. Hewaappe guyyiyaan, shooshshay dukkeedda Asay ubbay nahaasiyaa shooshshaa s'eelliide pas'eeddino.*

Hoora Deriyaappe Denddiide Moo'aaba Biittaa Beeddino

10 Israa'eeliyaa Asay denddiide, Oboota giyaa saan dunkkaaneeddino. 11 Obootappe denddiide, Moo'aabappe sintsanna de'iyaa bazzuwaan, away doliyaa baggana, laaletteedda Iye Abaarima kataman dunkkaaneeddino. 12 Hewaappe denddiide, Zereedda Zanggaaraan dunkkaaneeddino. 13 Hewaappe denddiide, Amooretuu biittaa gas'aa gakkanaw biyaa mela biittaa giddon Arnnoona Shaafaappe hefintsan dunkkaaneeddino. Arnnoona Shaafay Moo'aaba biittaappenne Amooretuu gadiyaappe gidduwaan de'iyaa zawaa. 14 Hewaa diraw, S'oossaa Olaa Mas'aafan, «Suufa heeraan de'iyaa Waaheeba katamaanne Arnnoona Shaafaa zanggaaraa, 15 Eera katamaa gakkanawunne Moo'aaba zawaa gakkanaw de'iyaa zanggaaraa dugetsaa» yaagetti s'aafetteedda.

16 Unttunttu hewaappe denddiide, Beera giyaasaa beeddino; hewe S'oossay Musa, «Asaa shiishsha; taani unttunttoo haatsaa immana» yaagiide odeedda haatsaa ollaa.

17 Hewaan Israa'eeliyaa Asay ha mazimuriyaa yes's'eedda.

«Haatsaa ollaw, pultta!

18 Kaappatuu bookkeedda haatsaa ollaw,

asaa kaaletsiyaawanttu ollaw,

kaatetuwaa s'am"aaninne unttunttu kazaran bookkeedda haatsaa ollaw

ane yes's'eetto» yaageedda.

Unttunttu he bazzuwaappe Mataana giyaasaa beeddino; 19 Mataanappe Naahili'eela, Naahili'eelappe Baamoota giyaasaa, 20 Baamootappe denddiide, Moo'aaben de'iyaa zanggaaraa beeddino; ha zanggaaray Pisgga Deriyaappe garssan bazzuwaa matan de'ee.

Kaatii Sihooninne Kaatii Oogi S'oonetteeddino

(Zar. 2:26—3:11)

21 Hewaappe guyyiyaan, Israa'eeliyaa Asay Amoore biittaa Kaatiyaa Sihoonakko kiitettiyaawantta hawaadan yaagiide kiitteedda; 22 «Nuuna ne biittaana aatsaarikkii! Nuuni ne gadiyaa gidduwaa woy woyniyaa turaa gidduwaa gelokko; k'ay haatsaa ollaa hak'awaappenne ushokko. Nuuni ne biittaana aad'd'ana gakkanaw, Kaatiyaa Ogiyaanna baana» yaageedda.

23 Shin Sihooni bare biittaana Israa'eeliyaa asaa aatsenan diggeedda; I bare olanchchatuwaa ubbaa shiishiide, Israa'eeliyaa asaa olanaw mela biittaa beedda; Yahaas'a giyaasaa bi gakkiide, Israa'eeliyaa asaana oletteedda. 24 Shin Israa'eeliyaa Asay olan Amooretuwaappe daruwaa wod'iide, unttuntta biittaa Arnnoona Shaafaappe doommiide, Amoonatuwaa zawaan de'iyaa Yaabook'a Shaafaa gakkanaw oyk'k'eedda. Amoona asatuu biittaa zaway gimbbetti utteedda diraw, unttunttu yaa gelibeykkino. 25 Yaatina Israa'eelatuu Amooretuu katamatuwaa ubbaa s'ooniide akkeeddino. K'ay Haseboonanne Aa yuushshuwaan de'iyaa k'eeri katamatuwaakka ubbaa oyk'k'iide, yan utteeddino. 26 Haseboona katamay Amooretuu Kaatiyaa Sihoona katamaa. Sihooni Moo'aaba biittaa kaatiyaa kasewaa oliide, Arnnoona Shaafaa gakkanaw Aa biittaa ubbaa aappe akkeeddawaa.

27 Hewaa diraw, leemisuwaan hawaadan yaageeddino;

«Haseboona haayite;

he katamay zaaretsi kees'etto;

Sihoona wolk'k'aama katamay wod'd'i ek'k'iide kees'etto!

28 Ayaw gooppe, tamay Haseboonappe,*

lac'uu Sihoona katamaappe keseedda;

Moo'aaben de'iyaa Eeranne

Arnnoona Shaafaa heeraan gezziyaan de'iyaa kaappatuwaa meedda.

29 Moo'aabaa, new aayye ana!

Kaamooshaw goyinniyaawanttoo, hintte d'ayeeddita.

Hintte s'oossay, Kaamooshi,

hintte attuma naanatuwaa bak'atanaw,

hintte mac'c'a naanatuwaa omoodoo,

Amooretuu Kaatiyaa Sihoonaw immeedda.

30 Hintte zeretsatuu Haseboonappe doommiide,

Diboona gakkanaw ubbaanna d'ayeeddino.

Medaaba matan de'iyaa Nofaaha gakkanaw

wurssiide bayzzeeddino» yaageeddino.

31 Hewaadan haniide, Israa'eelatuu Amooretuu gadiyaan utteeddino. 32 K'ay Muse wochchiyaawantta Yaa'izeera giyaa katamaa yeddina, Israa'eelatuu he katamaanne Aa heeraan de'iyaa k'eeri katamatuwaa oyk'k'iide, hewan de'iyaa Amooretuwaa kessiide yedersseeddino.

33 Hewaappe guyyiyaan, Israa'eelatuu simmiide, Baasaane afiyaa ogiyaanna keseeddino. Baasaane Kaatii Oogi bare olanchchatuwaa ubbaanna Ediraa'a giyaa katamaa unttunttunna olettanaw keseedda. 34 Shin Med'inaa Goday Musa, «Aw yayyoppa! Ayaw gooppe, taani Kaatiyaa Ooga Aa asaa ubbaananne Aa biittaana ne kushiyan aatsaade immaaddi. Haseboonan uttiide mooddeedda Amooretuu Kaatiyaa Sihoona bolla ootseeddawaadan, neeni Aa bollakka ootsana» yaageedda. 35 Israa'eelatuu Ooga, Aa attuma naanatuwaanne Aa asaa ubbaa ittuwaanne pas'a ashshenan wod'eeddino. Unttunttu Aa biittaa laatteeddino.

Moo'aaban Ooseteedda Hanotatuwaa

22

(22:1—32:42)

Moo'aaba Kaatii Baalaak'i Balaama S'eegisseedda

1 Hewaappe guyyiyaan Israa'eeliyaa Asay denddiide, Iyaarikko likkiyaan Yorddaanoosa hefintsan de'iyaa Moo'aaba dembban dunkkaaneedda.

2 Israa'eeliyaa Asay Amooretuu bolla ootseeddawaa ubbaa S'ippoora na'ay Baalaak'i siseedda. 3 Israa'eeliyaa Asay loytsi daro gideedda diraw, Moo'aabatuu loytsi dagammiide yayyeeddino. 4 Moo'aabatuu Midiyaama c'imatuwaa, «Booray maataa mi d'ayssiyaawaadan ha wude Asay nu yuushshuwaan de'iyaa ubbaa mi d'ayissana» yaageeddino.

He wode Moo'aaba Kaatii, S'ippoora na'ay Baalaak'i 5 Amaawa gadiyaan Efiraas'iisa Shaafaa matan Patoora kataman de'iyaa Bi'oora na'aa Balaamakko asaa kiitteedda. Baalaak'i, «Be'a, Gibs'eppe daro Asay keseedda; unttunttu biittaa ubbaa mayyiide, taappe ya baggan de'iino.* 6 Unttunttu taw loytsi wolk'k'aamiyaa diraw, hayyanaa ha"i yaade, unttuntta taw shek'k'aarikkii! Ooni erii, taani unttuntta s'oonanawunne gadiyaappe kessanaw danddayanenttonne. Ayaw gooppe, neeni anjjeedawe anjjetteedawaanne neeni shek'k'eeddawe shek'etteeddawaa gidiyaawaa taani eray» yaageedda.

7 Moo'aaba c'imatuunne Midiyaama c'imatuu shek'k'issiyaa gatiyaa akkiide, Balaamakko beeddino. Baalaak'i geeddawaa aw odeeddino. 8 Balaami unttuntta, «Hachche k'amma hawaan ak'ite; Med'inaa Goday taw odiyaawaa taani hinttenttoo odana» yaageedda. Moo'aaba kaappatuu Balaamawaan takkeeddino.

9 S'oossay Balaamakko yiide, «Hawanttu neenana de'iyaa asatuu oonee?» yaagiide oochcheedda.

10 Balaami S'oossaa, «Moo'aaba Kaatii, S'ippoora na'ay Baalaak'i, 11 ‹Gibs'eppe daro Asay keseedda; unttunttu biittaa ubbaa mayyeeddino. Ha"i neeni yaade, unttuntta taw shek'k'aarikkii! Ooni erii, taani unttuntta s'oonanawunne gadiyaappe kessanaw danddayanenttonne› yaagiide unttuntta taakko kiitteedda» yaageedda.

12 S'oossay Balaama, «Neeni unttunttunna booppa. Israa'eelatuu anjjetteedawantta gidiyaa diraw, neeni he asaa shek'k'oppa» yaageedda.

13 Wonttetsa gallassi wontta Balaami denddiide, Baalaak'a kaappatuwaa, «Taani hinttenana beennaadan Med'inaa Goday diggeedda diraw, hintte biittaa simmite» yaageedda.

14 Moo'aaba kaappatuu yaappe denddiide, Baalaak'akko simmiide Aa, «Balaami nuunana yeennan is's'eedda» yaageeddino.

15 Zaariidekka Baalaak'i kasewanttuppe aad'd'i bonchchetteeddanne payduwaankka c'oratteedda hara kaappatuwaa aakko kiitteedda. 16 Unttunttu Balaamakko yiide, «S'ippoora na'ay Baalaak'i neena, ‹Neeni taakko yaanawaa neena ayaynne te"oppo. 17 Ayaw gooppe, taani new daro woytuwaa immana; neeni giyaawaa ubbaa ayaanne taani ootsana. Yaade ha asaa taw shek'k'aarikkii› » yaagiide odeeddino.

18 Shin Balaami unttunttoo, «Baalaak'i haray atto biraynne work'k'ay kumeedda bare kaatiyaa golliyaa taw immeeddawaa gidinttonne, Med'inaa Godaa ta S'oossaa azazuwaappe aad'aadde, taani ayaanne pac'issanaw woy gujjanaw danddaykke. 19 Med'inaa Goday taw odiyaa harabay de'ooppe taani eranaadan, hinttekka hachchi k'amma hawaan ak'ite» yaageedda.

20 He gallassaa k'amma S'oossay Balaamakko yiide, «Ha Asay neena s'eesanaw yeedda diraw, neeni unttunttunna ba. Shin taani new odiyaawaa s'alalaa ootsa» yaageedda.

Balaamanne Aa Haratto

21 Wonttetsa gallassi Balaami bare haratto kooriide, Moo'aaba kaappatuwaanna beedda. 22 Shin I biyaa wode S'oossaa hank'k'uu ees's'i keseedda; yaatina Med'inaa Godaa kiitanchchay Aa te"anaw ogiyaan ek'k'eedda. He wode Balaami bare haratto toggowaan, Aa laa"u k'oomatuu aanana de'iino. 23 Med'inaa Godaa kiitanchchay mashshaa zaaretsi oyk'k'iide, ogiyaan ek'k'eeddawaa haratta be'anee, ogiyaa aggaade, goshshaa giddo gelaaddu. Balaami ogiyaa zaaranaw haratto shoc'eedda.

24 Yaatina Med'inaa Godaa kiitanchchay laa"u woyniyaa turaa sa'atuwaappe gidduwaan, ya baggananne ha baggana gimbbiyaan diretti utteedda un"o ogiyaan ek'k'eedda. 25 Haratta Med'inaa Godaa kiitanchchaa be'eedda wode, gimbbiyaa dirssaakko shiik'aade, Balaama gediyaa gimbbiyaa dirssaana daras'aadu; I haratto laa"entsuwaakka shoc'eedda.

26 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa kiitanchchay sintsawukko aad'd'iide, haddirssa bagganakka ushechcha baggana aad'd'iyaa sa'ay bayinna un"o sa'aan ek'k'eedda. 27 Haratta Med'inaa Godaa kiitanchchaa be'aade, Balaami toggowaan gisaaddu. Balaami loytsi hank'k'ettiide, bare s'am"an haratto bukkeedda. 28 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Goday harati doonaa dooyina, haratta Balaama, «Taani new ay ootsinee neeni taana ha heezzu gede bukkeeddawe?» yaagaaddu.

29 Balaami haratto, «Neeni taana eeyetseedda diraassa. Ta kushiyan mashshay de'eeddawaa gidinttonne, taani neena ha"i wod'ana shin!» yaageedda.

30 Haratta Balaama, «Taani ne de'o ubbaan hachchi gakkanaw toggiyaa ne haratto gidikkitaa? Taani new hawaadan hana erayttaa?» yaagaaddu.

Balaami, «Hana erakka» yaageedda.

31 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Goday Balaama ayfiyaa dooyina, Med'inaa Godaa kiitanchchay shookuwaappe shoddeedda mashshaa oyk'k'iide, ogiyaan ek'k'eeddawaa be'eedda. I lic'c'i giide, som"uwaa sa'aa gatsiide guufanneedda. 32 Med'inaa Godaa kiitanchchay Aa, «Ne haratto ha heezzu gede ayaw bukkaadii? Ne ogii ta sintsan geella gidiyaa diraw, taani neena te"anaw hawaa yaad. 33 Haratta taana be'aade, ta sintsaappe heezzu gede wora simmaaddu. Haratta wora simmabeennawaa gidinttonne, taani neena hannoode tumu wod'a diggaade, haratto ashshana shin» yaageedda.

34 Balaami Med'inaa Godaa kiitanchchaa zaariide, «Taani nagaraa ootsaad. Neeni taana te"anaw ogiyaa bollan ek'k'eeddawaa taani erabeykke. Neeni dosabeennabaa gidooppe, taani ha"i guyye simmana» yaageedda.

35 Med'inaa Godaa kiitanchchay Balaama, «Neeni ha asatuwaana ba; shin taani new odiyaawaa s'alalaa haasaya» yaageedda. Balaami Baalaak'a biittaa kaappatuwaanna beedda.

Baalaak'i Balaama Nashechchan Mokkeedda

36 Balaami yiyaawaa Baalaak'i siseedda wode, Arnnoona Shaafaa zawaan bare biittaa gas'an de'iyaa Moo'aabatuwaa kataman aanana gakkettanaw beedda. 37 Baalaak'i Balaama, «Neeni ellekka yaanaadan taani kiittabeykkittaa? Neeni ayaw taakko ellekka yabeykkii? Taani new woytanaw tumu danddaykkitaa?» yaageedda.

38 Balaami Baalaak'a, «Be'a, ha"i taani neekko yaad; shin taani ayaanne gaanaw tumu danddaykke. S'oossay taana haasayissiyaawaa s'alalaa taani haasayana» yaageedda. 39 Hewaappe guyyiyaan, Balaami Baalaak'ana K'iriyaati-Hus'oota giyaa katamaa beedda. 40 Baalaak'i miizzaanne dorssaa yarshshiide, ashuwaappe amareedawaa Balaamawunne aanana de'iyaa kaappatoo immeedda.

Balaama Koyro Timbbitiyaa

41 Wonttetsa gallassi wontta Baalaak'i Balaama akkiide, Baamooti-Ba'aali giyaasaa pude kesseedda; hewan ek'k'iide, Balaami Israa'eeliyaa asaappe bagga be'eedda.

23

1 Balaami Baalaak'a, «Hawaan neeni taw laappun yarshshiyaa sa'aa gimbba; k'ay laappun korumaa booraanne laappun dorssaa orggetuwaa neeni taw giigissa» yaageedda.

2 Balaami geeddawaadan Baalaak'i ootseedda; unttunttu laa"uukka itti itti yarshshiyaa sa'aan itti korumaa booraanne itti dorssaa orggiyaa yarshsheeddino. 3 Hewaappe guyyiyaan, Balaami Baalaak'a, «Neeni ne s'uuggiyaa yarshshuwaa matan hawaan ek'k'ashsha; taani gedekko bay. Med'inaa Goday taananna gakkettanaw hak'eti yeennan aggena. I taw k'onc'c'issiyaawaa ayaanne taani new odana» yaageedda. D'ok'k'a zoozetiyaa mela sa'aa keseedda. 4 Hewaan S'oossay Balaamana gakettina Balaami, «Taani laappun yarshshiyaa sa'aa giigissaad; itti itti yarshshiyaa sa'aan itti korumaa booraanne itti dorssaa orggiyaa yarshshaad» yaageedda.

5 Balaami gaanabaa Med'inaa Goday aw odiidde, «Neeni Baalaak'akko simmaade, aw ha timbbitiyaa oda» yaageedda. 6 I Baalaak'akko simmiyaa wode, Baalaak'i Moo'aaba kaappatuu ubbaanna bare s'uuggiyaa yarshshuwaa matan ek'k'eedda.

7 Hewaappe guyyiyaan, Balaami bare timbbitiyaa hawaadan yaagiide odeedda;

«Moo'aaba kaatii Baalaak'i away doliyaa bagga deretuwaappe,

Sooriyaa gadiyaappe taana hawaadan yaagiide aheedda;

‹Haaya; Yaak'ooba taw shek'k'a!

Israa'eeliyaa asaa, «Wurite!» yaaga› yaageedda.

8 S'oossay shek'k'ibeenawantta taani waata shek'k'oo?

Med'inaa Goday, ‹Wurite!› yaagibeennawantta,

taani waataade, ‹Wurite!› yaagoo?

9 Taani d'ok'k'a zaallaa huup'iyaan ek'k'aade unttuntta s'eellay;

zooziyaan ek'k'aade taani unttuntta be'ay.

Unttunttu barekka de'iyaa asaa;

unttunttu barena kawutetsatuwaappe ittuwaadan paydikkino.

10 Baanaadan c'oratteedda Yaak'ooba zeretsaa ooni

paydanaw danddayii?

Haray atto Israa'eeliyaa asaw oyddentso kushiyaa ooni

paydanaw danddayii?

Ta hayk'k'uu s'illotuwaa hayk'uwaa mala gido;

ta de'uwaa wurssetsaykka unttunttuwaadan hano!» yaageedda.

11 Baalaak'i Balaama, «Neeni ta bolla ootsiyaabay ayee? Taani neena ta morkkatuwaa shek'k'anaadan ahaad; shin neeni unttuntta anjjaaddappe attina, harabaa ayinne ootsabaakka!» yaageedda.

12 Balaami zaariide, «Taani Med'inaa Goday taana haasayissiyaawaappe haraa haasayooyye?» yaageedda.

Balaama Laa"entso Timbbitiyaa

13 Hewaappe guyyiyaan, Baalaak'i Aa, «Unttunttu neeni be'anaw danddayiyaa harasaa taananna dendda. Neeni unttunttuppe amareedawaa be'anaappe attina, unttuntta ubbaa be'akka. Neeni hewan taw unttuntta shek'k'aarikkii» yaageedda. 14 Pisgga giyaa deriyaa huup'iyaan de'iyaa S'ofiima dembbaa akkiide afeeda. Hewaan laappun yarshshiyaa sa'aa gimbbeedda; itti itti yarshshiyaa sa'aan itti korumaa booraanne itti dorssaa orggiyaa yarshsheedda.

15 Balaami Baalaak'a, «Taani hinina S'oossaanna gaketiyaa wode, neeni hawaan ne s'uuggiyaa yarshshuwaa matan ek'k'ashsha» yaageedda.

16 Med'inaa Goday Balaamana gakettiide kiittiidde, «Neeni Baalaak'akko simmaade, aw ha timbbitiyaa oda» yaageedda.

17 I aakko simmiide, bare s'uuggiyaa yarshshuwaa matan Moo'aaba biittaa kaappatunna ek'k'eeddawaa demmeedda. Baalaak'i Aa, «Med'inaa Goday odiyaabay ayee?» yaageedda.

18 Balaami bare timbbitiyaa hawaadan yaagiide odeedda;

«S'ippoora na'aa Baalaak'aa dendda sisa;

taani odiyaawaa sisa!

19 S'oossay worddotanaw asaa gidenna;

bare k'ofaa laammanaw I asaa na'aa gidenna.

I odiidde, bare odeeddawaa ootsenee?

Woy I bare geeddawaa polennee?

20 Taani anjjanaw azazuwaa akkaad.

I anjji kichcheedda;

taani hewaa laammanaw danddaykke.

21 Yaak'ooba zariyaw iitabay yaanabay,

Israa'eeliyaa asaw metuu gakkanabay taw beettibeenna.

Med'inaa Goday unttunttu S'oossay unttunttunna de'ee;

I unttunttoo kaatiyaa gidiyaawaa awaayiino.

22 S'oossay unttuntta Gibs'eppe kesseedda;

I mino mentsaadan unttunttoo de'ee.

23 Yaak'ooba bolla gakkana bitay baawa;

Israa'eeliyaa asaa k'ohana murunuukka baawa.

Asay ha"i, ‹Yaak'oobawunne Israa'eelaw S'oossay ootseeddawaa be'ite› yaagana.

24 Ha Asay mac'c'a gaammattidan denddeedda.

Bare oyk'k'eeddawaa maana gakkanawunne,

bare wod'eeddawaa suutsaa ushana gakkanaw,

Shemppenna gaammuwaadan unttunttu ek'k'i denddino» yaageedda.

25 Hewaappe guyyiyaan, Baalaak'i Balaama, «Neeni unttuntta mulekka shek'k'oppanne mulekka anjjoppa» yaageedda.

26 Balaami zaariide, «Med'inaa Goday giyaawaa ubbaa ootsana gaade taani new odabeykkitaa?» yaageedda.

Balaama Heezzentso Timbbitiyaa

27 Hewaappe guyyiyaan, Baalaak'i Balaama, «Haaya; taani neena harasaa afana. Ooni erii, neena yaa afina S'oossay nashettiide, neena unttuntta taw shek'isanentto» yaageedda. 28 Baalaak'i Balaama mela biittaa bollana duge s'eelliyaa Pa'oora Deriyaa huup'iyaa afeeda.

29 Balaami, «Neeni hawaan taw laappun yarshshiyaa sa'aa gimbba; k'ay laappun korumaa booratuwaanne laappun dorssaa orggetuwaa taw giigissa» yaageedda. 30 Balaami geeddawaadan Baalaak'i ootseedda; itti itti yarshshiyaa sa'aan itti korumaa booraanne itti dorssaa orggiyaa yarshsheedda.

24

1 Israa'eeliyaa anjjiyaawe Med'inaa Godaa nashechcheeddawaa Balaami be'eedda wode, kase I ootseeddawaadan murunanaw koyibeenna; shin bare som"uwaa mela biittaakko zaareedda. 2 Yaatiide d'ok'k'u gi s'eelliide, Israa'eeliyaa Asay bare zariyaan zariyaan dunkkaani utteeddawaa be'eedda; S'oossaa Ayyaanay Aa bolla wod'd'eedda. 3 I bare timbbitiyaa hawaadan yaagiide odeedda;

«Bi'oora na'aa Balaama timbbitii,

Aa ayfii tishshi ootsi s'eelliyaawaa timbbitii,

4 S'oossay giyaawaa sisiyaawaa timbbitii,

Lic'c'i giide guufannina,

Aa ayfii dooyetteeddawaanne

Ubbaa Danddayiyaa S'oossaa sas'aa be'iyaawaa timbbitii hawaa.

5 Yaak'ooba zaretoo, hintte dunkkaanetuu,

Israa'eeliyaa asaw, hintte de'iyaa sa'atuukka,

wooti lo"ee!

6 Unttunttu mic'etteedda wombbaadan,

Shaafaa doonaan de'iyaa ataakilttiyaa sa'aadan,

Med'inaa Goday tokkeedda godare uutsaadaaninne

haatsaa doonaan de'iyaa zigaadan haniino.

7 Unttunttoo daro haatsay pulttana;

unttunttu zaretoo gidiyaa haatsay de'ana.

Unttunttu kaatii Kaatiyaa Agaagappe gitatana;

unttunttu kawutetsaykka bonchchettana.

8 S'oossay unttuntta Gibs'eppe kesseedda;

I mino mentsaadan unttunttoo de'ee.

Unttunttu morkke kawutetsaa mittana;

unttunttu mek'etsaakka liik'issana;

unttunttu barenttu wonddaafiyaa zubbiyaan unttuntta c'addana.

9 Israa'eeliyaa Asay gaammuwaadan gisee.*

Mac'c'a gaammattidan unttuntta dentsanaw ooni s'alanee?

Hinttena anjjiyaa ubbay anjjetteedawaa gidanawaa;

hinttena shek'k'iyaa ubbay shek'etteeddawaa gidanawaa» yaageedda.

10 Hewaappe guyyiyaan, Baalaak'i Balaama bolla hank'k'uwaa ees's'i keseedda. Baalaak'i bare kushiyaa dukkiide Balaama, «Ta morkkatuwaa k'angganaadan taani neena s'eesaad; shin neeni ha heezzu gedekka unttuntta anjjaadda. 11 Simmi ha"i neeni ne golle bak'ata; ‹Taani new darobaa woytana› gaad; shin neeni woytuwaa akkenaadan Med'inaa Goday neena diggeedda» yaageedda.

12 Balaami Baalaak'a zaariide, «Neeni taakko kiitteeddawanttunne, 13 ‹Baalaak'i haray atto bare biraynne work'k'ay kumeedda bare kaatiyaa golliyaa taw immeeddawaa gidinttonne, Med'inaa Goday odeeddawaa aad'aadde, lo"uwaa woy iitaa ta sheniyaan ootsanaw danddaykke. Taani Med'inaa Goday giyaawaa s'alalaa gaana› yaagaade new odabeykkitayye?» yaageedda.

Balaama Wurssetsa Timbbitiyaa

14 Yaagiide, «Taani ha"i ta asaakko bay; shin neeni haaya; ha Asay wurssetsa wodiyaan ne asaa ootsanawaa taani new odana» yaageedda. 15 I bare timbbitiyaa hawaadan yaagiide odeedda;

«Bi'oora na'aa Balaama timbbitii,

Aa ayfii tishshi ootsiide s'eelliyaawaa timbbitii,

16 S'oossay giyaawaa sisiyaawaanne,

Ubbaappe d'ok'k'iyaa S'oossaappe

gideedda eratetsay de'iyaawaa timbbitii,

Lip'p'i giide guufannina,

Aa ayfii dooyetteeddawaanne

Ubbaa Danddayiyaa S'oossaa sas'aa be'iyaawaa timbbitii hawaa.

17 Taani Aa be'ay; shin wodii ha"a gidenna;

taani Aa s'eellay; shin matan gidenna.

Yaak'ooba zariyaappe s'oolinttii kesana.

Israa'eeliyaappe kaatetuwaa s'am"ay kesana.

Moo'aaba asaa som"uwaa I gaac'c'i k'olana.

Seete asaa ubbaa huup'iyaa I kinchchana.

18 Eedoomi s'oonettana;

Aa morkkii Se'iirikka s'oonettana;

Shin Israa'eelii min minniide baana.

19 Yaak'oobappe mooddiyaawe kesana;

unttunttu kataman pas'a atteedawantta d'ayissana» yaageedda.

20 Hewaappe guyyiyaan, Balaami Amaaleek'a asatuwaa be'iide, bare timbbitiyaa hawaadan yaagiide odeedda:

«Kawutetsatuwaa giddon Amaaleek'i koyiro;

shin unttunttu wurssetsay d'ayo» yaageedda.

21 K'ay Balaami K'eena asatuwaa be'iide, bare timbbitiyaa hawaadan yaagiide odeedda;

«Hintte de'iyaa sa'ay saro saa gidee;

hintte gollii zaallaa bollan kees'etteedda.

22 Shin Asooretuu hinttena omooddiyaa wode,

hintte K'eena asatuu d'ayana» yaageedda.

23 Hewaappe guyyiyaan, Balaami bare timbbitiyaa hawaadan yaagiide odeedda;

«Aayye ana!

S'oossay hawaa ootsiyaa wode,

ooni de'ana danddayii?

24 Markkabatuu Kitiima haruuruwaappe yaana;

unttunttu Asooretuwaanne Ebeeratuwaa uk'k'unnana;

Shin k'ay unttunttukka d'ayana» yaageedda.

25 Hewaappe guyyiyaan, Balaami denddiide, bare golle simmeedda; Baalaak'ikka bare ogiyaa beedda.

25

Israa'eelatuu Pa'oora Giyaa saan Nagaraa Ootseeddino

1 Israa'eelatuu Shiis'ima giyaa saan dunkkaaneedda wode, Asay Moo'aaba biittaa machchetuwaanna shaarmus'uwaa doommeedda. 2 He mac'c'a asatuu barenttu s'oossatuwaa yarshshuwaa maanaw unttuntta shoobbeeddino; unttunttu miide, unttunttu s'oossatoo goyinneeddino. 3 Israa'eelatuu Pa'oora Ba'aala giyaa eek'aa kaalleedda diraw, Med'inaa Godaa hank'k'uu unttunttu bollan ees's'i keseedda. 4 Yaatina Med'inaa Goday Musa, «Med'inaa Godaa hank'k'uu Israa'eeliyaappe wora simmana mala, ha asaa kaaletsiyaawantta ubbaa afaade, seeta gallassi Med'inaa Godaa sintsan kak'k'a» yaageedda. 5 Muse Israa'eeliyaa daannatuwaa, «Pa'oora Ba'aala giyaa eek'aw goyinneedda hintte asaa ubbaa hintte huup'iyaan huup'iyaan wod'ite» yaageedda.

6 Musenne Israa'eeliyaa maabaray ubbay Gaketiyaa Dunkkaaniyaa penggiyaan yeekkishin, Israa'eelatuwaappe ittuu Midiyaama biittaa mishirato unttunttu sintsanna aatsiide, bare golliyaa asaakko aheedda. 7 K'eesiyaa Aaroona na'aa El"aazara na'ay Piinihaasi hewaa be'eedda wode, maabaraa giddoppe denddiide, tooraa bare kushiyan oyk'k'iide, 8 he Israa'eeliyaa bitaniyaa kaalliide, dunkkaaniyaa giddo geleedda. Israa'eeliyaa bitaniyaanne mishiratonne laa"uwaakka tooraan c'addiide, kantsi kesseedda. Hewaadan hanina, boshay Israa'eelatuwaappe k'aaretteedda; 9 shin he boshaan hayk'k'eedda Asay laatamanne oyddu sha"a.

10 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 11 «K'eesiyaa Aaroona na'aa El"aazara na'ay Piinihaasi Israa'eeliyaa asaa giddon taani ta bonchchoo mishettiyaawaadan mishetteedda diraw, unttunttu bolla taani hank'k'etteedda hank'k'uu dochcheedda; taanikka unttuntta ta hank'k'uwaan d'ayissabeykke. 12 Hewaa diraw, taani ta sarotetsaa c'aak'uwaa aanana c'aak'k'etiyaawaa Piinihaasaw neeni oda. 13 I bare S'oossaa bonchchoo mishetteedda gishshawnne Israa'eeliyaa asaw atto giisseedda diraw, inne Aa zeretsatuu med'inaw k'eese gidanawaa» yaageedda.

14 Midiyaama biittaa mishiratina wod'eedda Israa'eeliyaa bitaniyaa suntsay Saalu na'aa Zimira; Saalu Simoona zaratuwaan itti yaraa kaappuwaa. 15 Hayk'k'eedda Midiyaama biittaa mishiratti suntsay Kozibo; I aawuu S'uuri Midiyaamatuu yaraa kaappuwaa.

16 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 17 «Midiyaama biittaa asatuwaa morkkite; unttuntta wod'ite. 18 Ayaw gooppe, unttunttu hinttena Pa'ooran c'immiidde, hinttew morkke gideeddino; k'ay boshaa gallassi Pa'ooran wod'eedda mishiratti, Midiyaamatuu yaraa kaappuwaa naatti Kozibi gaasuwaan unttunttu hinttena morkkeeddino» yaageedda.

26

Laa"entso Israa'eeliyaa Asaa Payduwaabaa

1 Boshaappe guyyiyaan, Med'inaa Goday Musanne k'eesiyaa Aaroona na'aa El"aazara,* 2 «Yelettoodeppe laatamu laytsanne hewaappe bollana de'iyaa Israa'eelatuwaa, olaw baanaw danddayiyaawantta ubbatuwaa, unttunttu golliyaan golliyaan paydite» yaageedda.

3 Musenne k'eesii El"aazari Yorddaanoosa Shaafaappe hefintsa baggana, Iyaarikko matan, Moo'aaba Dembban unttunttunna haasayiidde, 4 «Med'inaa Goday Musa azazeeddawaadan, yelettoodeppe laatamu laytsanne hewaappe bollana de'iyaa asaa paydite» yaageeddino.

Gibs'eppe keseedda Israa'eelatuu hawantta:

5 Israa'eeliyaa bayira na'aa Roobeela zaratuu: Hanooka yaratuwaa, Paalu yaratuwaa, 6 Hes'iroona yaratuwaanne Karmma yaratuwaa. 7 Hawanttu Roobeela zaratuwaa; unttunttu ubbaanna 43,730. 8 Paalu na'ay Eli'aaba; 9 Eli'aaba attuma naanay Nemu'eela, Daataananne Abiiraama; ha Daataaninne Abiiraami maabaray dooreeddawantta. Unttunttu K'oraahanne Aa kaalliyaawanttuna zuppetiide, Muse bolla, Aaroona bollanne Med'inaa Godaa bolla makkaleeddino. 10 Biittay dooyettiide, unttuntta K'oraahaana ittippe mitteedda; unttuntta kaalliyaa laa"u s'eetanne ishatamu asaa tamay miina hayk'k'eeddino. Yaatina unttunttu Asay be'iide duus's'iyaa malaataa gideeddino. 11 Shin K'oraaha attuma naanay he gallassi hayk'k'ibeykkino.

12 Simoona zaratuu barenttu yaran yaran: Nemu'eela yaratuwaa, Yaamiina yaratuwaa, Yaakiina yaratuwaa, 13 Zaraaha yaratuwaanne Shaa'ula yaratuwaa. 14 Hawanttu Simoona zaratuwaa; unttunttu ubbaanna 22,200.

15 Gaada zaratuu barenttu yaran yaran: S'aafoona yaratuwaa, Hagga yaratuwaa, Shuuna yaratuwaa, 16 Oozina yaratuwaa, Eera yaratuwaa, 17 Arooda yaratuwaanne Ari"eela yaratuwaa. 18 Hawanttu Gaada zaratuwaa; unttunttu ubbaanna 40,500.

19 Yihudaa attuma naanay Eeranne Oonaana; shin unttunttu Kanaane gadiyaan hayk'k'eeddino. 20 Yihudaa zaratuu barenttu yaran yaran: Sheela yaratuwaa, Paareesa yaratuwaanne Zaraaha yaratuwaa. 21 Paareesa zaratuu Hes'iroona yaratuwaanne Hamuula yaratuwaa. 22 Hawanttu Yihudaa zaratuwaa; unttunttu ubbaanna 76,500.

23 Yisaakoora zaratuu barenttu yaran yaran: Tolaa'a yaratuwaa, Puuwa yaratuwaa, 24 Yaashuuba yaratuwaanne Shimiroona yaratuwaa. 25 Hawanttu Yisaakoora zaratuwaa; unttunttu ubbaanna 64,300.

26 Zaabiloona zaratuu barenttu yaran yaran: Sereeda yaratuwaa, Eloona yaratuwaanne Yaahila'eela yaratuwaa. 27 Hawanttu Zaabiloona zaratuwaa; unttunttu ubbaanna 60,500.

28 Minaasenne Efireema aawuwaa Yooseefo zaratuu hawaappe kaalliide s'aafetteeddino. 29 Minaase zaratuu Minaase na'aa Maakiira yaratuwaa, Maakiiri na'aa Gala'aade yaratuwaanne Gala'aade naanatu yaratuwaa. 30 Gala'aade zaratuu I'eezera yaratuwaa, Heleek'a yaratuwaa, 31 Asiri'eela yaratuwaa, Shekeema yaratuwaa, 32 Shamidaa'a yaratuwaanne Hefeera yaratuwaa. 33 Hefeera na'ay S'alofihaad mac'c'a naanatu s'alalaa yeleedda; aw attuma na'i baawa. S'alofihaada mac'c'a naanatu suntsay Maahilo, No'o, Hoogilo, Milkkonne Tirs's'o. 34 Hawanttu Minaase zaratuwaa; unttunttu ubbaanna 52,700.

35 Efireema zaratuu barenttu yaran yaran: Shutelaaha yaratuwaa, Bekeera yaratuwaa, Tahaana yaratuwaanne 36 Shutelaaha na'aa Erana yaratuwaa. 37 Hawanttu Efireema zaratuwaa; unttunttu ubbaanna 32,500. Yooseefo zaratuu barenttu yaran yaran hewantta.

38 Biiniyaama zaratuu barenttu yaran yaran: Belaa'a yaratuwaa, Ashibeela yaratuwaa, Ahiraama yaratuwaa, 39 Shafufaama yaratuwaa, Hufaama yaratuwaa, 40 Belaa'a na'aa Arada yaratuwaanne Belaa'a na'aa Naa'imaana yaratuwaa. 41 Hawanttu Biiniyaama zaratuwaa; unttunttu ubbaanna 45,600.

42 Daana zaratuu Shuhaama yaratuwaa. 43 Shuhaama yaratuu ubbaanna 64,400.

44 Aaseera zaratuu barenttu yaran yaran: Yimina yaratuwaa, Yishiwaaha yaratuwaa, Barii'a yaratuwaa, 45 Barii'a na'aa Hebeera yaratuwaanne Barii'a na'aa Malkki'eela yaratuwaa. 46 Aaseeraw Seraaho giyaa mac'c'a naatta de'aw. 47 Hawanttu Aaseera zaratuwaa; unttunttu ubbaanna 53,400.

48 Nifttaaleema zaratuu barenttu yaran yaran: Yaa'izi'eela yaratuwaa, Guuna yaratuwaa, 49 Yes'eera yaratuwaanne Shilleema yaratuwaa. 50 Hawanttu Nifttaaleema zaratuwaa; unttunttu ubbaanna 45,400.

51 Paydeteedda Israa'eeliyaa attuma Asay ubbaanna 601,730.

52 K'aykka Med'inaa Goday Musa,* 53 «Ha zaretoo unttunttu suntsaa suntsaa payduwaadan biittay shaakettiide, laata gidiide unttunttoo imetto. 54 Payduwaan c'oratoo unttunttu c'oratetsaa keenaa, payduwaan guutsatoo unttunttu guutsatetsaa keenaa shaakkaade imma. Ubbaykka s'aafetteedda barenttu payduwaa keenaa keenaa akkino. 55 Shin biittay saamaan shaaketto; itti itti zarii laattiyaa biittay unttunttu aawuwaa zariyaa suntsaadan gido. 56 Laata ubbay payduwaan c'oratuwaappenne payduwaan guutsatuwaappe gidduwaan es's'an shaaketto» yaageedda.

57 Bare yaran yaran paydeteedda Leewatuu hawantta: Gershshoona yaratuwaa, K'ahaata yaratuwaanne Maraara yaratuwaa. 58 Hawanttukka k'ay Leewatuwaa yaratuwaa: Liibina yaratuwaa, Kebroona yaratuwaa, Maahila yaratuwaa, Musha yaratuwaanne K'oraaha yaratuwaa. K'ahaati Amiraama yeleedda. 59 Amiraama machchati suntsay Yokebeedo; Aa Gibs'en Leewiyaw yeletteedda naatto. Iza Amiraamaw Aaroona, Musanne unttunttu michchato Miiriyaamo yelaaddu. 60 Aarooni Nadaaba, Abiiha, El"aazaranne Itaamaara yeleedda.* 61 Shin Med'inaa Goday azazibeena tamaa Aa sintsan yarshsheedda wode, Naadaabinne Abihu hayk'k'eeddino.* 62 Yelettoodeppe itti aginanne hewaappe bollana de'iyaa paydeteedda attuma Leewatuu ubbaanna laatamanne heezzu sha"a. Israa'eelatuwaa gidduwaan unttunttoo laattiyaa biittay imettibeenna diraw, unttunttu Israa'eelatuwaana paydettibeykkino.

63 Yorddaanoosa Shaafaappe hefintsa baggana, Iyaarikko matan, Moo'aaba Dembban Musenne k'eesii El"aazari Israa'eelatuwaa paydeedda wode, paydeteedda Asay hawaa. 64 Musenne k'eesii Aarooni kase Siinaa mela biittaan Israa'eelatuwaa paydeedda wode, paydeteedda asaappe haray atto mes's'i itti asaynne attibeena. 65 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday he Israa'eelatuwaawaa odiidde, «Unttunttu mela biittaan tumu hayk'k'ana» yaagi wotseedda. Yifune na'aa Kaaleebappenne Neewe na'aa Iyyaasuppe attina, haray itti asaynne attibeena.*

27

S'alofihaada Mac'c'a Naanatuwaa Ooshaa

1 S'alofihaada mac'c'a naanay Maahilo, No'o, Hoogilo, Milkkonne Tirs's'o. S'alofihaad Hefeera na'aa; Hefeeri Gala'aade na'aa; Gala'aade Maakira na'aa; Maakiri Minaase na'aa; Minaase Yooseefo na'aa. 2 Ha mac'c'a naanay Gaketiyaa Dunkkaaniyaa penggiyaan Muse sintsan, k'eesiyaa El"aazara sintsan, kaappatuu sintsaaninne maabaraa ubbaa sintsan ek'k'iide, hawaadan yaageeddino; 3 «Nu aawuu bazzuwaan hayk'k'eedda; I bare nagaran hayk'k'eeddappe attina, Med'inaa Godaa bolla denddeedda K'oraaha kaalliyaawanttu giddon de'enna. Aw attuma na'i baawa. 4 Attuma na'i aw baynnawaa gidooppenne, nu aawuwaa suntsay Aa dabbotuwaa gidduwaappe ayaw d'ayii? Nu aawuwaa ishanttu giddon nuw laattiyaa biittaa imma» yaageeddino.

5 Muse unttunttu ooshaa Med'inaa Godaa sintsa shiishsheedda. 6 Med'inaa Goday Musa, 7 «S'alofihaada mac'c'a naanay oochcheeddawe likke; unttunttu aawuwaa ishanttu giddon neeni unttunttoo laattiyaa biittaa imma; Aa laatay unttuntta gakko.* 8 K'ay neeni Israa'eelatuwaa hawaadan yaaga; ‹Itti Asay attuma na'i bayinnan hayk'k'iyaawaa gidooppe, Aa biittaa Aa mac'c'a na'i laatto; 9 mac'c'a na'ikka aw baynnawaa gidooppe, Aa biittaa Aa ishatuu laattino; 10 aw ishatuu baynnawaa gidooppe, Aa aawuwaa ishatuu laattino; 11 Aa aawuwaa ishatuukka baynnawaa gidooppe, Aa zariyaappe ubbaappe matattiyaa dabbuwaa laatissa. Taani Med'inaa Goday neena Musa azazeeddawaadan, hawe Israa'eelatoo higge gido› yaaga» yaageedda.

Muse Kotaan Iyyaasu Dooretteedda

12 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Goday Musa, «Pude Abaarima Deretuwaa kesaade, taani Israa'eeliyaa asaw immeedda biittaa be'a.* 13 Be'eeddawaappe guyyiyaan, ne ishaa Aaroonedan neenikka hayk'k'aade, ne mayzzan gakettana. 14 Ayaw gooppe, S'iina Bazzuwaan de'iyaa haatsaan Asay ubbay makkaleedda wode, hintte laa"uukka unttunttu sintsan taana geeshshaadan bonchchanaw taw azazettibeykkita» yaageedda. Hewe haatsay S'iina mela biittaan, K'aadeesan de'iyaa Mariiba haatsaa.

15 Muse Med'inaa Godaa hawaadan yaageedda; 16-17 «Abeet Med'inaa Godaw, asaa ubbaw de'uwaa immiyaa S'oossaw, ne asay, S'oossaa Asay hentsanchchay bayinna wudiyaa mala gidennaadan, ha asaa sintsan kesiyaanne geliyaa, unttunttukka kaaletsiide kessiyaanne gelissiyaa, itti asaa ha maabaraa bolla suntsaarkkii» yaageedda.*

18 Med'inaa Goday Musa, «Ayyaanay aan de'iyaa Neewe na'aa Iyyaasa akkaade, ne kushiyaa Aa bolla wotsa;* 19 yaataade k'eesiyaa El"aazara sintsaaninne maabaraa ubbaa sintsan essaade, unttunttu be'ishin suntsaa. 20 Israa'eelatuwaa maabaraa ubbay aw azazettanaadan, ne maataappe aw shaakkaade imma. 21 K'eesiyaa El"aazara sintsan I ek'k'o; El"aazari Uuriimiyaan aw Med'inaa Godaa sheniyaa oochcho. Iyyaasunne Israa'eeliyaa maabaray ubbay El"aazara azazuwaan kesinonne Aa azazuwaan gelino» yaageedda.*

22 Med'inaa Goday azazeeddawaadan Muse ootseedda; Iyyaasa afiide, k'eesiyaa El"aazara sintsaaninne maabaraa ubbaa sintsan esseedda. 23 Med'inaa Goday S'oossay azazeeddawaadan, Muse bare kushiyaa Aa bolla wotsiide, Aa suntseedda.*

28

Hachche Hachche Shiishshiyaa Yarshshuwaa

(Kes. 29:38-46)

1 Med'inaa Goday Musa, 2 «Israa'eelatuwaa hawaadan yaagaade azaza; ‹Ta k'umaa, taana toshukku giide sawana mala, taman yarshshiyaa ta yarshshuwaa keereedda wodiyaan wodiyaan taw naagiide immite› yaaga. 3 K'ay neeni unttuntta, ‹Med'inaa Godaw taman yarshshiyaa yarshshuu hawaa: tilla bollana de'iyaa, itti laytsaa gideedda laa"u dorssaa orggetuwaa hachchi hachchi s'uuggiyaa yarshshoo yarshshite; 4 dorssaa orggetuwaappe ittuwaa wontta, laa"entsuwaa omarssi yarshshite. 5 K'ay hewaana itti liitiro gidiyaa zayitiyaan munak'etteedda itti kiilo giraame muruta zarggaa d'iiliyaa katsaa yarshshoo yarshshite. 6 Hawe Med'inaa Godaa toshukku giide sawana mala, Siinaa Deriyaa bollan azazetteedda, hachchi hachchi taman s'uuggiyaa yarshshuwaa. 7 Hewaana yarshshiyaa ushshaa yarshshuu itti dorssaa orggiyaw itti liitiro gidiyaa woyniyaa eessaa. Ushshaa yarshshuwaa Geeshsha Sa'aan Med'inaa Godaw gussite. 8 Omarssi laa"entso dorssaa orggiyaa, wonttawaa ootseeddawaadan ootsiide, katsaa yarshshuwaananne ushshaa yarshshuwaanna Med'inaa Godaa toshukku giide sawana mala, taman yarshshite.

Sambbata Gallassaa Yarshshuwaa

9 « ‹Sambbata gallassan, tilla bollana de'iyaa itti laytsaa gideedda laa"u dorssaanne zayitiyaan munak'etteedda laa"u kiilo giraame gidiyaa muruta d'iiliyaa katsaa yarshshuwaanne ushshaa yarshshuwaa ootsiide yarshshite. 10 Hachche hachchi s'uuggiyaa yarshshuwaanne Aa ushshaa yarshshuwaa bolla, Sambbata gallassaa ubbaan hintte yarshshiyaa s'uuggiyaa yarshshuu hawaa.

Aginay S'eeriya Gallassaa Yarshshuwaa

11 « ‹Aginay s'eeriya gallassaa ubbaan, laa"u korumatuwaa, itti dorssaa orggiyaanne itti laytsaa gideedda laappun dorssaa orggetuwaa, ubbaykka tilla bollana de'iyaawantta, s'uuggiyaa yarshshuwaa ootsiide, Med'inaa Godaw yarshshite. 12 Itti itti korumaanna zayitiyaan munak'etteedda heezzu kiilo giraame gidiyaa muruta zarggaa d'iiliyaa, itti dorssaa orggiyaana zayitiyaan munak'etteedda laa"u kiilo giraame gidiyaa muruta zarggaa d'iiliyaanne 13 laappun dorssaa maratuwaappe itti itti dorssaa maraanna zayitiyaan munak'etteedda itti kiilo giraame gidiyaa muruta zarggaa d'iiliyaa katsaa yarshshuwaa ootsiide, Med'inaa Godaa toshukku giide sawana mala, taman yarshshiyaa yarshshuwaa yarshshite. 14 K'ay ushshaa yarshshoo itti itti korumaanna laa"u liitiro gidiyaa woyniyaa eessaa, itti dorssaa orggiyaana itti liitironne bagga woyniyaa eessaanne itti itti dorssaa maraanna itti liitiro gidiyaa woyniyaa eessaa shiishshite. Hawe laytsaa giddon aginay s'eeriya gallassaa ubbaan yarshshiyaa s'uuggiyaa yarshshuwaa. 15 Hachche hachchi s'uuggiyaa yarshshuwaanne Aa ushshaa yarshshuwaa bolla, itti deeshshaa orggiyaa nagaraa yarshshuwaa ootsiide, Med'inaa Godaw yarshshite.

Paasigaa Baalaanne Ukitsaa Baalaa Yarshshotuwaa

(Wog. 23:5-14)

16 « ‹Koyiro aginaan tammanne oyddentso gallassay Med'inaa Godaa Paasigaa bonchchiyaa gallassaa gido.* 17 K'ay he aginankka tammanne ichcheshentso gallassan doommiide, Ukitsaa Baalay bonchchetee; hewaa diraw, laappun gallassatuwaan irshshuu gelibeenna ukitsaa miite.* 18 He gallassatuwaappe koyiro gallassan geeshsha shiik'uwaa shiik'ite; daaburssiyaa ooso ayaanne ootsoppite. 19 Laa"u korumatuwaa, itti dorssaa orggiyaanne itti laytsaa gideedda laappun dorssaa orggetuwaa, ubbaykka tilla bollana de'iyaawantta, taman yarshshiyaa yarshshuwaa ootsiide, Med'inaa Godaw yarshshite. 20 Katsaa yarshshoo itti korumaanna zayitiyaan munak'etteedda heezzu kiilo giraame gidiyaa muruta zarggaa d'iiliyaa, itti dorssaa orggiyaana laa"u kiilo giraame gidiyaa d'iiliyaanne 21 laappun dorssaa maratuwaappe itti itti maraanna itti kiilo giraame d'iiliyaa yarshshite. 22 K'ay itti deeshshaa orggiyaa nagaraa yarshshoo, hintte nagaraa atto giissanaw yarshshite. 23-24 Hachche hachchi wontta s'uuggiyaa yarshshuwaanne Aa katsaa yarshshuwaa bolla, sawuwaa toshukku giyaa k'umaa taman yarshshiyaa yarshshuwaa gujjiide, Med'inaa Godaw yarshshite. Laappun gallassaw hewaadan ootsite. 25 Laappuntsa gallassan k'ay geeshsha shiik'uwaa shiik'ite; daaburssiyaa ooso ayaanne ootsoppite.

Saaminttatuwaa Baalaa Yarshshuwaa

(Wog. 23:15-22)

26 « ‹Saaminttatu Baalaa gallassan hintte Med'inaa Godaw ooratsa katsaa shiishshiyaa wode, geeshsha shiik'uwaa shiik'ite; daaburssiyaa ooso ayaanne ootsoppite.* 27 Laa"u korumatuwaa, itti dorssaa orggiyaanne itti laytsaa gideedda laappun dorssaa orggetuwaa sawuwaa toshukku giyaa s'uuggiyaa yarshshuwaa ootsiide, Med'inaa Godaw yarshshite. 28 Itti itti korumaanna zayitiyaan munak'etteedda heezzu kiilo giraame gidiyaa muruta zarggaa d'iiliyaa, itti dorssaa orggiyaana laa"u kiilo giraame d'iiliyaanne 29 laappun dorssaa maratuwaappe itti itti maraanna itti kiilo giraame d'iiliyaa katsaa yarshshoo yarshshite. 30 K'ay itti deeshshaa orggiyaa nagaraa atto giissiyaa yarshshuwaa ootsiide yarshshite. 31 Hachche hachchi s'uuggiyaa yarshshuwaanne Aa ushshaa yarshshuwaa bolla, hawantta unttunttu katsaa yarshshuwaanna yarshshite. Mehetuu tilla bollana de'iyaawantta gidiyaawaa geeshshiide erite.

29

Malakataa Baalaa

(Wog. 23:23-25)

1 « ‹Laappuntsa aginaw koyiro gallassan, geeshsha shiik'uwaa shiik'ite. Daaburssiyaa ooso ayaanne ootsoppite. He gallassay s'urumbbay punettiyaa gallassaa. 2 Med'inaa Godaw sawuwaa toshukku gaana mala, s'uuggiyaa yarshshoo, itti korumaa, itti dorssaa orggiyaanne itti laytsaa gideedda laappun dorssaa orggetuwaa, ubbaykka tilla bollana de'iyaawantta, yarshshite. 3 Katsaa yarshshoo itti korumaanna zayitiyaan munak'etteedda heezzu kiilo giraame gidiyaa muruta zarggaa d'iiliyaa, itti dorssaa orggiyaana laa"u kiilo giraame d'iiliyaanne 4 laappun dorssaa maratuwaappe itti itti maraanna itti kiilo giraame d'iiliyaa yarshshite. 5 K'ay itti deeshshaa orggiyaa nagaraa yarshshoo, hintte nagaraa atto giissanaw yarshshite. 6 Hewantta aginay s'eeriya gallassan s'uuggiyaa yarshshuwaa bollanne Aa katsaa yarshshuwaa bolla, hachchi hachchi s'uuggiyaa yarshshuwaa bolla, Aa katsaa yarshshuwaa bollanne Aa ushshaa yarshshuwaa bolla gujjiide, wogaadan yarshshite; hawanttu Med'inaa Godaw sawuwaa toshukku giyaa, taman yarshshiyaa yarshshotuwaa.

Nagaraa Atto Giissiyaa Gallassaa Yarshshuwaa

(Wog. 23:26-32)

7 « ‹Ha laappuntsa aginaw tammantsa gallassan geeshsha shiik'uwaa shiik'ite; hintte huup'iyaa kawushshite; ayaa oosuwaakka ootsoppite.* 8 Yaatiide Med'inaa Godaa toshukku giide sawana mala, s'uuggiyaa yarshshoo itti korumaa, itti dorssaa orggiyaanne itti laytsaa gideedda laappun dorssaa orggetuwaa, ubbaykka tilla bollana de'iyaawantta, yarshshite. 9 Katsaa yarshshoo itti korumaanna zayitiyaan munak'etteedda heezzu kiilo giraame gidiyaa muruta zarggaa d'iiliyaa, itti dorssaa orggiyaana laa"u kiilo giraame d'iiliyaanne 10 laappun dorssaa maratuwaappe itti itti maraanna itti kiilo giraame d'iiliyaa yarshshite. 11 K'ay nagaraa yarshshoo itti deeshshaa orggiyaa yarshshite. Hewantta nagaraa atto giissiyaa yarshshuwaa bolla, hachchi hachchi s'uuggiyaa yarshshuwaa bolla, unttunttu katsaa yarshshuwaa bollanne unttunttu ushshaa yarshshuwaa bolla gujjiide yarshshite.

Daasiyaa Baalaa Yarshshotuwaa

(Wog. 23:33-44)

12 « ‹Laappuntsa aginaan tammanne ichcheshentso gallassan, geeshsha shiik'uwaa shiik'ite; daaburssiyaa ooso ayaanne ootsoppite. Med'inaa Godaw Daasiyaa Baalaa laappun gallassaa bonchchite. 13 Med'inaa Godaa toshukku giide sawana mala, taman yarshshiyaa tammanne heezzu korumatuwaa, laa"u dorssaa orggetuwaanne itti laytsaa gideedda tammanne oyddu dorssaa orggetuwaa, ubbaykka tilla bollana de'iyaawantta, yarshshite. 14 Katsaa yarshshoo tammanne heezzu korumatuwaappe itti itti korumaanna zayitiyaan munak'etteedda heezzu kiilo giraame gidiyaa muruta zarggaa d'iiliyaa, laa"u dorssaa orggetuwaappe itti itti orggiyaana laa"u kiilo giraame d'iiliyaanne 15 tammanne oyddu dorssaa maratuwaappe itti itti maraanna itti kiilo giraame d'iiliyaa yarshshite. 16 K'ay nagaraa yarshshoo itti deeshshaa orggiyaa yarshshite. Hewantta hachchi hachchi s'uuggiyaa yarshshuwaa bolla, Aa katsaa yarshshuwaa bollanne Aa ushshaa yarshshuwaa bolla gujjiide yarshshite.

17 « ‹Laa"entsa gallassan tammanne laa"u korumatuwaa, laa"u dorssaa orggetuwaanne itti laytsaa gideedda tammanne oyddu dorssaa orggetuwaa, ubbaykka tilla bollana de'iyaawantta, yarshshite. 18 Korumatuwaanna, dorssaa orggetuwaananne dorssaa maratuwaanna, unttunttu katsaa yarshshuwaanne unttunttu ushshaa yarshshuwaa wogay azaziyaa payduwaadan yarshshite. 19 K'ay nagaraa yarshshoo itti deeshshaa orggiyaa yarshshite. Hewantta hachchi hachchi s'uuggiyaa yarshshuwaa bolla, Aa katsaa yarshshuwaa bollanne Aa ushshaa yarshshuwaa bolla gujjiide yarshshite.

20 « ‹Heezzentsa gallassan, tammanne itti korumatuwaa, laa"u dorssaa orggetuwaanne itti laytsaa gideedda tammanne oyddu dorssaa orggetuwaa, ubbaykka tilla bollana de'iyaawantta, yarshshite. 21 Korumatuwaanna, dorssaa orggetuwaananne dorssaa maratuwaanna, unttunttu katsaa yarshshuwaanne unttunttu ushshaa yarshshuwaa wogay azaziyaa payduwaadan yarshshite. 22 K'ay nagaraa yarshshoo itti deeshshaa orggiyaa yarshshite. Hewantta hachchi hachchi s'uuggiyaa yarshshuwaa bolla, Aa katsaa yarshshuwaa bollanne Aa ushshaa yarshshuwaa bolla gujjiide yarshshite.

23 « ‹Oyddentso gallassan, tammu korumatuwaa, laa"u dorssaa orggetuwaanne itti laytsaa gideedda tammanne oyddu dorssaa orggetuwaa, ubbaykka tilla bollana de'iyaawantta, yarshshite. 24 Korumatuwaanna, dorssaa orggetuwaananne dorssaa maratuwaanna, unttunttu katsaa yarshshuwaanne unttunttu ushshaa yarshshuwaa wogay azaziyaa payduwaadan yarshshite. 25 K'ay nagaraa yarshshoo itti deeshshaa orggiyaa yarshshite. Hewantta hachchi hachchi s'uuggiyaa yarshshuwaa bolla, Aa katsaa yarshshuwaa bollanne iza ushshaa yarshshuwaa bolla gujjiide yarshshite.

26 « ‹Ichcheshentsa gallassan, udduppun korumatuwaa, laa"u dorssaa orggetuwaanne, itti laytsaa gideedda tammanne oyddu dorssaa orggetuwaa, ubbaykka tilla bollana de'iyaawantta, yarshshite. 27 Korumatuwaanna, dorssaa orggetuwaananne dorssaa maratuwaanna unttunttu katsaa yarshshuwaanne unttunttu ushshaa yarshshuwaa wogay azaziyaa payduwaadan yarshshite. 28 K'ay nagaraa yarshshoo itti deeshshaa orggiyaa yarshshite. Hewantta hachchi hachchi s'uuggiyaa yarshshuwaa bolla, Aa katsaa yarshshuwaa bollanne Aa ushshaa yarshshuwaa bolla gujjiide yarshshite.

29 « ‹Usuppuntsa gallassan, hosppun korumatuwaa, laa"u dorssaa orggetuwaanne itti laytsaa gideedda tammanne oyddu dorssaa orggetuwaa, ubbaykka tilla bollana de'iyaawantta, yarshshite. 30 Korumatuwaanna, dorssaa orggetuwaananne dorssaa maratuwaanna unttunttu katsaa yarshshuwaanne unttunttu ushshaa yarshshuwaa wogay azaziyaa payduwaadan yarshshite. 31 K'ay nagaraa yarshshoo itti deeshshaa orggiyaa yarshshite. Hewantta hachchi hachchi s'uuggiyaa yarshshuwaa bolla, Aa katsaa yarshshuwaa bollanne Aa ushshaa yarshshuwaa bolla gujjiide yarshshite.

32 « ‹Laappuntsa gallassan, laappun korumatuwaa, laa"u dorssaa orggetuwaanne itti laytsaa gideedda tammanne oyddu dorssaa orggetuwaa, ubbaykka tilla bollana de'iyaawantta, yarshshite. 33 Korumatuwaanna, dorssaa orggetuwaananne dorssaa maratuwaanna unttunttu katsaa yarshshuwaanne unttunttu ushshaa yarshshuwaa wogay azaziyaa payduwaadan yarshshite. 34 K'ay nagaraa yarshshoo itti deeshshaa orggiyaa yarshshite. Hewantta hachchi hachchi s'uuggiyaa yarshshuwaa bolla, Aa katsaa yarshshuwaa bollanne Aa ushshaa yarshshuwaa bolla gujjiide yarshshite.

35 « ‹Hosppuntsa gallassan geeshsha shiik'uwaa shiik'ite; daaburssiyaa ooso ayaanne ootsoppite. 36 Taman yarshshiyaa yarshshuu Med'inaa Godaa toshukku giide sawana mala, itti korumaa, itti dorssaa orggiyaanne itti laytsaa gideedda laappun dorssaa orggetuwaa, ubbaykka tilla bollana de'iyaawantta, yarshshite. 37 Korumaanna, dorssaa orggiyaananne dorssaa maratuwaanna unttunttu katsaa yarshshuwaanne unttunttu ushshaa yarshshuwaa wogay azaziyaa payduwaadan shiishshite. 38 K'ay nagaraa yarshshoo itti deeshshaa orggiyaa yarshshite. Hewantta hachchi hachchi s'uuggiyaa yarshshuwaa bolla, Aa katsaa yarshshuwaa bollanne Aa ushshaa yarshshuwaa bolla gujjiide yarshshite.

39 « ‹Hintte shiik'k'owaa gatsanaw yarshshiyaa yarshshotuu bollanne hintte hintte dosuwaan c'oo immiyaa yarshshotuu bolla, s'uuggiyaa yarshshuwaa, katsaa yarshshuwaa, ushshaa yarshshuwaanne ittippetetsaa yarshshuwaa, hawantta Med'inaa Godaa baalaa hintte bonchchanaw keereedda wodiyaan wodiyaan yarshshite› yaaga» yaageedda.

40 Muse barena Med'inaa Goday azazeeddawaa ubbaa Israa'eelatoo odeedda.

30

K'anggetsaa Wogaa

1 Muse Israa'eeliyaa zaratuu kaappatuwaa hawaadan yaageedda; «Med'inaa Goday azaziyaawe hawaa. 2 Itti Asay Med'inaa Godaw ittibaa ootsanaw geppooppe, woy ittibaa agganaw c'aak'k'ooppe, bare doonaappe kesseeddawaa ubbaa polooppe attina, bare k'aalaa billoppo.*

3 «Bare aawuwaa son de'iyaa wodoro naatta, Med'inaa Godaw ittibaa ootsanaw geppooppe, woy ittibaa agganaw c'aak'k'ooppe, 4 I aawuu I gefaa woy I c'aak'uwaabaa sisiide, izo ayinne geenan aggooppe, Aa ootsanaw geppeeddawaa ubbaanne agganaw c'aak'k'eeddawaa ubbaa polu. 5 Shin I aawuu hewaa sisiide p'alk'k'ooppe, Aa geppeedda gefaynne agganaw c'aak'k'eedda c'aak'uu polettennaan attee. I aawuu izo diggeedda diraw, Med'inaa Goday iziw atto gaana.

6 «Gelabeenna mac'c'awunna geppa uttaade, woy ittibaa agganaw ellekka bare doonaappe c'aak'k'a uttaade asinaa gelooppe, 7 I asinay hewaa sisiide, izo ayinne geenan aggooppe, Aa ootsanaw geppeedda gefaanne ittibaa agganaw c'aak'k'eedda c'aak'uwaa polu. 8 Shin I asinay hewaa sisiide p'alk'k'ooppe, Aa geppeedda gefay woy ittibaa agganaw ellekka c'aak'k'eedda c'aak'uu polettennaan attee. Hewaa diraw, Med'inaa Goday iziw atto gaana.

9 «Shin am"atta woy asinay yeddeedda mac'c'awunno ootsanaw geppeeddawaa woy ittibaa agganaw c'aak'k'eeddawaa polu.

10 «Machchata bare asinaa son de'aadde geppooppe, woy ittibaa agganaw c'aak'uwaa c'aak'k'ooppe, 11 I asinay hewaa sisiide izo ayinne geenan aggooppe, Aa geppeedda gefaanne ittibaa agganaw c'aak'k'eedda c'aak'uwaa ubbaa polu. 12 Shin I asinay hewaa sisiide p'alk'k'ooppe, I gefay woy Aa agganaw c'aak'k'eedda c'aak'uu ayaynne polettoppo. I asinay diggeedda diraw, Med'inaa Goday iziw atto gaana. 13 I asinay Aa geppiyaa gefaa ubbaa woy Aa barena zik'k'i ootsanaw c'aak'k'eeddawaa ubbaa p'alk'k'anaw woy eeno gaanaw danddayee. 14 Shin I asinay he gallassi woy wonttetsa gallassi hewaa ayinne geenan aggooppe, I gefaa ubbaa woy I c'aak'uwaa ubbaa mayyee. I hewaa siseedda gallassi c'o"u geeddawaadan I gefaa ubbaa woy I c'aak'uwaa ubbaa mayyi utteedda. 15 Shin I hewaa siseedda amareeda wodiyaappe guyyiyaan p'alk'k'ooppe, I gomii Aa gakkee» yaageedda.

16 Asinaa gelabeenna, bare aawuwaa son de'iyaa wodoro naattanne I aawuwaa gidduwaan woy machchatinne asinaa gidduwaan de'ana mala, Med'inaa Goday Musa azazeedda gefaa wogay hawaa.

31

Midiyaama Asatuwaa Bolla Denddeedda Olaa

1 Med'inaa Goday Musa, 2 «Israa'eeliyaa asaa diraw, neeni Midiyaama asaa bolla S'oossaa haluwaa kesa; hewaappe guyyiyaan, neeni hayk'k'ana» yaageedda.

3 Hewaa diraw, Muse asaa, «Midiyaama asaa bolla Med'inaa Godaa haluwaa kessana mala olaa baanaw, hintte asaa olaa miishshaa danc'c'issite. 4 Itti itti Israa'eeliyaa zaratuwaappe itti sha"a attuma asaa olaw yeddite» yaageedda.

5 Israa'eeliyaappe tammanne laa"u sha"a attuma asay, itti itti zariyaappe itti sha"a asay, olaw giigeeddino. 6 Itti itti zariyaappe itti sha"a asaa Muse k'eesiyaa El"aazara na'aa Piinihaasanna olaw yeddeedda; Piinihaasi geeshsha miishshatuwaanne malaataw punniyaa s'urumbbaa barenana akkiide beedda. 7 Med'inaa Goday Musa azazeeddawaadan, unttunttu Midiyaama asaana olettiide, attuma asaa ubbaa wod'eeddino. 8 K'ay Midiyaama kaatetuwaa ichcheshatuwaa, Eewa, Rek'eema, S'uura, Huuranne Rebaa'a giyaawantta wod'eeddino. Unttunttu k'ay Bi'oora na'aa Balaamakka mashshaan siifeeddino. 9 Israa'eelatuu Midiyaama mac'c'a asatuwaanne naanatuwaa omoodiide, unttunttu miizzaa, unttunttu dorssaa wudiyaanne unttunttu miishshaa ubbaa bonk'k'eeddino. 10 Midiyaama asatuu de'eedda katamatuwaa ubbaanne unttunttu mootsatuwaa ubbaa taman s'uuggeeddino. 11 Unttunttu asaa, mehiyaanne omoodeeddawaa ubbaa akki afeedino. 12 Unttunttu omoodeedda asatuwaanne bonk'k'eeddabatuwaa Musekko, k'eesiyaa El"aazarakkonne Israa'eeliyaa maabaraakko, Yarikkoppe hefintsan, Yorddaanoosa Shaafaa matan de'iyaa Moo'aaba Dembban unttunttu dunkkaaneeddasaa aheeddino.

Olanchchatuu Simmeeddino

13 Muse, k'eesii El"aazarinne maabaraa kaappatuu ubbay dunkkaaneedda sa'aappe gas'aa unttunttunna gakkettanaw keseeddino. 14 Olaappe simmeedda gadaawatuu bolla, shaalak'atuu bollanne s'eetuwaa kaappatuu bolla Muse hank'k'etteedda. 15 Muse unttuntta hawaadan yaageedda; «Mac'c'a asaa ubbaa hintte ayaw ashsheeditee? 16 Unttunttu Balaama zoriyaan, Pa'oora giyaa saan Israa'eeliyaa Asay Med'inaa Godaa naak'k'iide, eek'aw goyinnanaadan ootseeddawantta; Med'inaa Godaa asaa bolla boshay yeeddawe hewaassa.* 17 Hewaa diraw, ha"i attuma naanatuwaa ubbaa wod'ite; k'ay attuma asaana giseedda mac'c'a asaa ubbaa wod'ite. 18 Shin attuma asaana gisabeenna mac'c'a naanatuwaa ubbaa hinttenttoo ashshite. 19 Hintte giddoppe asaa wod'eedda uray woy anhaa bochcheedda uray ooninne dunkkaaneedda sa'aappe gas'an laappun gallassaa utto; heezzantsa gallassinne laappuntsa gallassi hinttenanne hintte omoodeeddawantta geeshshite. 20 K'ay mayyo ubbaanne galbbaappe, deeshshaa ikiseppenne mitsaappe oosetteeddawantta ubbaa geeshshite» yaageedda.

21 K'eesii El"aazari olaappe simmeedda olanchchatuwaa hawaadan yaageedda; «Med'inaa Goday Musew immeedda higgiyaa maaray hawaa: 22 Work'k'aa, biraa, nahaasiyaa, birataa, k'ork'k'oruwaanne irssaasiyaa giyaa birataa 23 taman meetettennabatuwaa ubbaa tamaa giddona aatsina, hewe geeyana. Shin hewe k'ay tunatetsaappe geeyiyaa haatsaan geeyanaw koshshee. K'ay taman meetettiyaabatuwaa ubbaa tunatetsaappe geeyiyaa haatsaan geeshshanaw koshshee. 24 Laappuntsa gallassi hintte mayuwaa meec'c'ite; hinttekka geeyite. Hewaappe guyyiyaan, dunkkaaneeddasaa gelite» yaageedda.

Omooduwaa Shaakkeeddino

25 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 26 «Neeni, k'eesii El"aazarinne maabaraa kaappatuu omoodetteedda asaanne mehiyaa ubbaa paydite. 27 Olan oletteedda olanchchatoonne atteeda maabaraw laa"u kessiide shaakkite. 28 Oletteedda olanchchatuwaa gakkeedda shaakuwaappe, asaa gidina, miizza gidina, haretuwaa, dorssatuwaa woy deeshshatuwaa gidina, ichcheshu s'eetuwaappe ittuwaa Med'inaa Godaw imotaadan immite. 29 Unttuntta gakkeedda baggaappe akkeedda giiraa Med'inaa Godaa gishshaadan k'eesiyaa El"aazaraw immite. 30 Hinkko Israa'eelatuwaa gakkeedda shaakuwaappe, asaa gidina, miizza gidina, haretuwaa, dorssatuwaa, woy deeshshatuwaa gidina, mehiyaa ubbaappe ishatamuwaappe ittuwaa akkiide hewaa Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaw aawotiyaa Leewatoo immite» yaageedda. 31 Musenne k'eesii El"aazari Med'inaa Goday azazeeddawaadan ootseeddino.

32-35 Olanchchatuu barenttoo akkina, atteeda omooduu 675,000 dorssatuwaa, 72,000 miizzatuwaa, 61,000 haretuwaanne attuma asaana gisabeenna 32,000 mac'c'a naanatuwaa. 36 Olan oletteeddawantta gakkeedda bagga shaakuu 337,500 dorssatuwaa; 37 unttunttuppe Med'inaa Godaw imotaa kesseeddawanttu 675. 38 Miizzatuu 36,000; unttunttuppe Med'inaa Godaw imotaa kesseeddawanttu 72. 39 Haretuu 30,500; unttunttuppe Med'inaa Godaw imotaa kesseeddawanttu 61. 40 Mac'c'a asatuu 16,000; unttunttuppe Med'inaa Godaw imotaa kesseeddawanttu, 32. 41 Med'inaa Goday Musa azazeeddawaadan, Med'inaa Godaa gakkiyaa imotaa Muse k'eesiyaa El"aazaraw immeedda.

42-46 Olanchchatuu aheedda omooduwaa Muse laa"u kessiide shaakkina, Israa'eeliyaa maabaraa gakkeedda shaakuu 337,500 dorssatuwaa, 36,000 miizzatuwaa, 30,500 haretuwaanne 16,000 mac'c'a asatuwaa. 47 Israa'eeliyaa maabaraa gakkeedda shaakuwaappe ishatamu ishatamu asaappe ittuwaanne ishatamu ishatamu mehiyaappe ittuwaa Muse akkiide, Med'inaa Goday barena azazeeddawaadan, Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaw aawotiyaa Leewatoo immeedda.

48 Hewaappe guyyiyaan, olaa gadaawatuu, shaalak'atuunne s'eetuwaa kaappatuu Musekko yeeddino. 49 Unttunttu Musa, «Nuuni ne k'oomatuu nu azazuwaa garssan de'iyaa olanchchatuwaa paydina, ittuunne pac'c'ibeenna. 50 Med'inaa Goday nu shemppuwaa ashsheeda diraw, nuuni huup'iyaan huup'iyaan akkeedda work'k'aa alleek'k'otuwaa, kushiyaa sagaayetuwaa, gediyaa albbotuwaa, migidotuwaa, haytsaa lotatuwaanne k'ood'iyaan aatsiyaa alleek'k'uwaa Med'inaa Godaw imuwaa aheeddo» yaageeddino. 51 Musenne k'eesii El"aazari work'k'aa alleek'k'otuwaa ubbaa unttunttuppe akkeeddino. 52 Sha"aa kaappatuunne s'eetuwaa kaappatuu ahiide Med'inaa Godaw immeedda work'k'ay ubbay laa"u s'eetu kiilo giraame gidiyaawaa. 53 Shin itti itti olanchchatuu ubbay barenttu omooduwaa omooduwaa barew akkeeddino. 54 Musenne k'eesii El"aazari sha"aa kaappatuwaappenne s'eetuwaa kaappatuwaappe akkeedda work'k'aa Med'inaa Godaa sintsan Israa'eeliyaa asaa hassayissana mala, Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa gidduwaa gelisseeddino.

32

Yorddaanoosa Shaafaa Dolahaa Baggana
De'iyaa Zaretuwaa

(Zar. 3:12-22)

1 Roobeela zaretoonne Gaada zaretoo loytsi daro mehii de'ee. Unttunttu Yaa'izeera biittaynne Gala'aade biittay mehiyaw injje gidiyaawaa be'eeddino. 2 Unttunttu Musekko, k'eesiyaa El"aazarakkonne maabaraa kaappatuwaakko yiide, unttuntta hawaadan yaageeddino; 3-4 «Med'inaa Goday Israa'eeliyaa asan s'oonisseedda biittatuu, As'aarooti, Dibooni, Yaa'izeeri, Niimiri, Haseboona, Eli'aali, Seebimi, Naabonne Ba'ooni mehiyaw injje biittaa; nuw hintte k'oomatoo mehii de'ee. 5 Nuuni hinttena nashechcheeddawaa gidooppe, ha biittatuu nuu hintte k'oomatoo laata gade gidiide imettino. Nuuna Yorddaanoosa Shaafaa hefintsa pintsoppite» yaageeddino.

6 Muse Gaada zaratuwaanne Roobeela zaratuwaa hawaadan yaageedda; «Hara Israa'eeliyaa Asay olaa biyaa wode, hintte hawaan uttiitee? 7 Med'inaa Goday unttunttoo immeedda biittaa Israa'eelatuu pinnennaadan, hintte ayaw unttunttu wozanaa shugissiitee? 8 K'aadeesa-Barnneppe he biittaa wochchi s'eellanaw hintte aawotuwaa taani yeddeedda wode, unttunttukka hawaadan ootseeddino.* 9 Waaniide gooppe, unttunttu Eshkkoola Zanggaaraa kesiide, he biittaa s'eelleedda wode, Israa'eelatuu Med'inaa Goday unttunttoo immeedda biittaa gelenna mala, unttunttu Israa'eelatuwaa wozanaa shugisseeddino. 10 Med'inaa Goday he gallassi hank'k'uwaa ees's'i kesiide, hawaadan yaagiide c'aak'k'eedda;* 11-12 ‹Med'inaa Godaa barenttu kumentsaa wozanaappe kaalleedda K'eniiziyaa Yifune na'aa Kaaleebappenne Neewe na'aa Iyyaasuppe attina, yelettoodeppe laatamu laytsanne hewaappe bollana de'iyaa attuma asan Gibs'e gadiyaappe keseeddawanttuppe ittuunne, taani Abrahaamaw, Yisaak'awunne Yaak'oobaw immanaw c'aak'k'eedda biittaa be'enna. Ayaw gooppe, unttunttu taana barenttu kumentsaa wozanaappe kaallibeykkino› yaagiide c'aak'k'eedda. 13 Med'inaa Godaa hank'k'uu Israa'eeliyaa bolla ees's'i keseedda; yaatina S'oossaa sintsan iitaa ootseedda he yeletaa ubbay wuri d'ayana gakkanaw, mela biittaan oytamu laytsaa I unttuntta toyilayeedda. 14 Hinttenoo, nagaranchcha yeletatoo, Med'inaa Goday Israa'eeliyaa bolla gujji hank'k'uwaa ees's'i kesanaadan, hintte hintte aawotuwaa sa'aan ha"i ek'k'eeddita. 15 Hintte Med'inaa Godaa kaalliyaawaa aggiide wora simmooppe, I k'aykka bare asaa mela biittaan aggi bashana. Yaatiide hintte ha asaa ubbaa d'ayissana» yaageedda.

16 Unttunttu Muse mata yiide, Aa hawaadan yaageeddino; «Nuuni hawaan nu mehetoo dirssaa, nu naanaw katamatuwaa kees's'ana. 17 Shin nuuni olaa miishshaa danc'c'iide, Israa'eeliyaa asaa unttunttu sa'aa gatsana gakkanaw olettanaw baana. Hewaa keeshshan, ha gadiyaan de'iyaa asatuwaappe naagettanaw, nu naanaynne mac'c'a Asay gimbbettiide utteedda katamatuwaan de'ino. 18 Israa'eelatuu ubbay barenttu laataa laataa akkana gakkanaw, nuuni nu golle simmokko. 19 Nuuni nu laataa Yorddaanoosa Shaafaappe hafintsa away doliyaa baggana laatteedda diraw, nuuni Yorddaanoosappe hefintsa baggana, yan unttunttunna laataa laattokko» yaageeddino.

20 Muse unttunttu, «Hintte hawaa ootsooppe, hintte Med'inaa Godaa sintsan olaa baanaw giigooppenne 21 hintte olanchchatuu ubbay olaa miishshaa danc'c'iide, Med'inaa Goday bare morkkatuwaa bare sintsaappe yederssana gakkanaw, Yorddaanoosa Shaafaa S'oossaa sintsan pinnooppe, 22 Med'inaa Goday he biittaa s'ooneeddawaappe guyyiyaan, hintte simmanaw danddayiita. Yaatooppe, hintte olettanaw bessiyaa olaa Med'inaa Godawunne Israa'eeliyaa asaw olettiide poleeddita giyaawaa. K'ay he biittay Med'inaa Godaa sintsan hinttenttoo laata biittaa gidanawaa.

23 «Shin hintte hewaadan ootsennan is's'ooppe, Med'inaa Godaa bolla nagaraa ootsiita; simmi hinttena hintte nagaray gakkiyaawaa tumu erite. 24 Hintte hintte naanawunne mac'c'a asaw katamatuwaa kees's'ite; hintte dorssaa wudiyawukka balluwaa giigissite; shin hintte geeddawaa aggenaan ootsite» yaageedda.

25 Gaada zaratuunne Roobeela zaratuu Musa, «Nuuni ne k'oomatuu neeni nu goday azazeeddawaadan ootsana. 26 Nu naanatuunne nu mac'c'a asatuu, nu dorssatuunne nu miizzatuu hawaan Gala'aade katamatuwaan de'ishshino. 27 Shin nuuni ne k'oomatuu, olaw danc'c'eedda olanchchatuu ubbay, neeni nu goday giyaawaadan, olettanaw Med'inaa Godaa sintsan Yorddaanoosa Shaafaa pinnana» yaageeddino.

28 Hewaa diraw, Muse k'eesiyaa El"aazara, Neewe na'aa Iyaasanne Israa'eeliyaa zaratuu kaappatuwaa unttunttuwaa azazeedda.* 29 Muse unttuntta hawaadan yaageedda; «Gaada zaratuunne Roobeela zaratuu ubbay olaa miishshaa danc'c'iide, Med'inaa Godaa sintsan hinttenana Yorddaanoosa Shaafaa pinnooppenne hintte he biittaa s'oonooppe, hewaappe guyyiyaan, Gala'aade biittaa hintte unttuntta laatissite. 30 Shin unttunttu olaa miishshaa danc'c'iide, hinttenana pinnennan is's'ooppe, unttunttu Kanaane biittaa hinttenana laattino» yaageedda.

31 Gaada zaratuunne Roobeela zaratuu zaariide, «Nuuni ne k'oomatuu Med'inaa Goday geeddawaa ootsana. 32 Olaa miishshaa danc'c'iide, Med'inaa Godaa sintsan nuuni Kanaane biittaa gelanaw pinnana; shin nuuni laattiyaa laatay Yorddaanoosappe hafintsa baggana gidanawaa» yaageeddino.

33 Hewaa diraw, Muse Gaada zaretoo, Roobeela zaretoonne Yooseefo na'aa Minaase zaratuwaappe baggaw Amooretuu Kaatiyaa Sihoona kawutetsaanne Baasaane Kaatiyaa Ooga kawutetsaa, unttunttu yuushshuwaan de'iyaa katamatuwaanna immeedda. 34 Gaada zaratuu Diboona, As'aaroota, Aaro'eera 35 As'irooti-Shofaana, Yaa'izeera, Yogibaaha, 36 Beeti-Niimiranne Beeti-Haaraana geetettiyaa gimbbiyaan diretteedda katamatuwaa zaaretsiide kees's'eeddino. Bare dorssatookka unttunttu balluwaa giigisseeddino.

37 Roobeela zaratuukka Haseboona, Eli'aala, K'iriyaatayimanne, 38 Naba, Ba'aali-Ma'oonanne (He katamatuwaappe ittuu ittuu suntsaa laammeeddino) Siibima geetettiyaa katamatuwaa zaaretsi kees's'eeddino.

39 Minaase na'aa Maakira yaratuu Gala'aade biide, olay oyk'k'iide, yan de'iyaa Amooretuwaa yedersseeddino. 40 Hewaa diraw, Minaase na'aa Maakira yaratoo Muse Gala'aade biittaa immina, unttunttu yan de'eeddino. 41 Minaase zare gidiyaa Yaa'iiri biide, unttunttu olay oyk'k'iide, Haboot-Yaa'iira katamatuwaa yaagiide suntseedda. 42 Nobaahi biide, K'anaata katamaanne Aa yuushshuwaan de'iyaa heeratuwaa olan oyk'k'iide, bare suntsan Nobaaha giide s'eeseedda.

33

Gibs'eppe Moo'aabe Gakkanaw
de'iyaa Hametsay K'antsaan

(33:1-49)

1 Israa'eelatuu Musenne Aarooni kaaletsina, barenttu c'uguwaan c'uguwaan Gibs'eppe keseedda wode, yaatiide hametteeddino. 2 Med'inaa Goday azazina, unttunttu baana buussaa doommeedda sa'aa Muse s'aafeedda; unttunttu buussaa maaray hawaa.

3 Koyro aginaw tammanne ichcheshentso gallassi, Paasigaa bonchchiyaa gallassaappe kaalliyaa gallassi denddiide, Gibs'e Asay ubbay s'eellishin, yayyenan Raamisappe keseeddino. 4 He wode Gibs'e Asay Med'inaa Goday wod'eedda barenttu bayira naanatuwaa moogiino. Hawaadan ootsiide, Med'inaa Goday unttunttu s'oossatuwaa bolla pirddaa aheedda.

5 Israa'eelatuu Raamisappe denddiide, Sukkota giyaa sa'aan dunkkaaneeddino.

6 Sukkotappe denddiide, mela biittaa s'eeran de'iyaa Etaaman dunkkaaneeddino.

7 Etaamappe denddiide, Ba'aali-S'afoonappe away doliyaa baggana de'iyaa Pihaahiroota simmiide, Migidoola matan dunkkaaneeddino.

8 Pihaahirootappe denddiide, Zo'o Abbaa pinniide, mela biittaa beeddino. Etaama mela biittaan heezzu gallassaa ogiyaa hamettiide, Maaran dunkkaaneeddino.

9 Maarappe denddiide, tammanne laa"u pulttotuunne laappun tammu zambbatuu de'iyaa Eliima biide, yan dunkkaaneeddino.

10 Eliimappe denddiide, Zo'o Abbaa matan dunkkaaneeddino.

11 Zo'o Abbaa lank'k'iyaappe denddiide, Siinaa mela biittaan dunkkaaneeddino.

12 Siinaa mela biittaappe denddiide, Doofik'an dunkkaaneeddino.

13 Doofik'appe denddiide, Aluushan dunkkaaneeddino.

14 Aluushappe denddiide, Rafiidiman dunkkaaneeddino. Yan asaw ushanaw haatsay baawa.

15 Rafiidimappe denddiide, Siinaa mela biittaan dunkkaaneeddino.

16 Siinaa mela biittaappe denddiide, Kibrot-Hatabar (Amuwaa Duufuwaa giyaa saan dunkkaaneeddino).

17 Kibrot-Hatabar (Amuwaa Duufuwaa) giyaa saappe denddiide, Has'erootan dunkkaaneeddino.

18 Has'erootappe denddiide, Riitiman dunkkaaneeddino.

19 Riitimappe denddiide, Rimmooni-Pereezan dunkkaaneeddino.

20 Rimmooni-Pereezappe denddiide, Liibinan dunkkaaneeddino.

21 Liibinappe denddiide, Riissan dunkkaaneeddino.

22 Riissappe denddiide, K'ahelaatan dunkkaaneeddino.

23 K'ahelaatappe denddiide, Shefaara Deriyan dunkkaaneeddino.

24 Shefaara Deriyaappe denddiide, Haraadan dunkkaaneeddino.

25 Haraadappe denddiide, Maak'ihelootan dunkkaaneeddino.

26 Maak'ihelootappe denddiide, Tahaatan dunkkaaneeddino.

27 Tahaatappe denddiide, Taaran dunkkaaneeddino.

28 Taarappe denddiide, Miitik'an dunkkaaneeddino.

29 Miitik'appe denddiide, Hashimoonan dunkkaaneeddino.

30 Hashimoonappe denddiide, Moserootan dunkkaaneeddino.

31 Moserootappe denddiide, Bene-Yaa'ik'aanan dunkkaaneeddino.

32 Bene-Yaa'ik'aanappe denddiide, Hoori-Hagidigaadan dunkkaaneeddino.

33 Hoori-Hagidigaadappe denddiide, Yos'ibaatan dunkkaaneeddino.

34 Yos'ibaatappe denddiide, Abroonan dunkkaaneeddino.

35 Abroonappe denddiide, Ees'iyooni-Gaabiran dunkkaaneeddino.

36 Ees'iyooni-Gaabirappe denddiide, S'iina mela biittan de'iyaa K'aadeesan dunkkaaneeddino.

37 K'aadeesappe denddiide, Eedooma biittaa zawaan de'iyaa Hoora Deriyan dunkkaaneeddino. 38 K'eesii Aarooni Med'inaa Goday azazina, Hoora Deriyaa huup'iyaa keseedda; Israa'eelatuu Gibs'e gadiyaappe keseedda oytamuntsaa laytsan, ichcheshentso aginaan, aginaw koyiro gallassan yan hayk'k'eedda.* 39 Aarooni Hoora Deriyaa huup'iyaan hayk'k'iyaa wode, Aa laytsay s'eetanne laatammanne heezza.

40 Neegeeba mela biittaan, Kanaanen de'iyaa Araada giyaasaa kaatii Israa'eeliyaa asaa yuussaa siseedda.*

41 Israa'eelatuu Hoora Deriyaappe denddiide, S'almmoonan dunkkaaneeddino.

42 S'almmoonappe denddiide, Punoonan dunkkaaneeddino.

43 Punoonappe denddiide, Obootan dunkkaaneeddino.

44 Obootappe denddiide, Moo'aaba biittaa zawaan de'iyaa Iye Abaariman dunkkaaneeddino.

45 Iye Abaarimappe denddiide, Diboona-Gaadan dunkkaaneeddino.

46 Diboona-Gaadappe denddiide, Almmoona-Dibilaatayiman dunkkaaneeddino.

47 Almmoona-Dibilaatayimappe denddiide, Nabo Deriyaa matan Abaarima deretuwaan dunkkaaneeddino.

48 Abaarima deretuwaappe denddiide, Yarikkoppe hefintsana, Yorddaanoosa Shaafaa matan de'iyaa Moo'aaba Dembban dunkkaaneeddino. 49 Yorddaanoosa Shaafaa matan de'iyaa Moo'aaba Dembban, Beeti-Yashimootappenne Aabeeli-Shiis'ima gidduwaan dunkkaaneeddino.

Yorddaanoosa pinanappe Kasetiide Imetteedda Azazuwaa

(33:50—36:13)

50 Iyaarikko hefintsana, Yorddaanoosa Shaafaa matan de'iyaa Moo'aaba Dembban Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 51 «Israa'eelatuwaa neeni yaaga; ‹Yorddaanoosa Shaafaa pinniide, Kanaane biittaa hintte geliyaa wode, 52 he gadiyaan de'iyaa asaa ubbaa hintte sintsaappe yederssite; shuchchaappe masetteedda unttunttu misiletuwaa ubbaanne siilissiide med'd'eedda eek'atuwaa ubbaa d'ayissite. Unttunttu goyinniyaa d'ok'k'a sa'aa ubbaakka laalite. 53 Taani hinttenttoo he biittaa laataw immeedda diraw, he biittaa laattiide, aan de'ite. 54 Hintte zariyaan zariyaan saamaa kessiide, biittaa shaakkite. Payduwaan c'orattiyaa zaretoo daro laataa immite; payduwaan guus's'iyaa zaretoo guutsaa laataa immite. Saaman unttuntta gakkeedda hak'awenne unttunttuwaa gidanawaa. Biittaa hintte mayzza aawotuwaa zariyaan zariyaan gishi akkiita.*

55 « ‹Shin he gadiyaan de'iyaa asaa hintte yederssenan aggooppe, hintte ashsheedawanttu hinttenttoo hintte ayifiyaw pinc'c'o, hintte miyyiyaw aguntsa gidana; hintte de'ana gadiyaan unttunttu hinttena waayissana. 56 Hintte unttuntta yederssenan aggooppe, unttunttu bolla taani ootsanaw k'oppeeddawaa hintte bolla ootsana› yaagaade oda» yaageedda.

34

Israa'eeliyaa Biittaa Zawaa

1 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 2 «Neeni Israa'eelatuwaa hawaadan yaagaade azaza; ‹Laataadan hinttena gakkiyaa Kanaane biittaa zaway hawaa. 3 Gedissa baggana hintte zaway S'iina mela biittaanne Eedooma zawaa gidanawaa. Away doliyaa baggana hintte gedissa zaway Mas'iniyaa Abbaa gedissappe doommee; 4 Ak'irabiima pudetsaanna gedissa baggana simmiide, S'iina mela biittaa aad'd'iidde, K'aadeesa-Barnne gedissa gakkee; hewaappe Hadaari-Adaara aad'd'iidde, As'imoona gakkee. 5 As'imoonappe Gibs'e Shaafaakko simmiide, Meediteraane Abbaa gakkee.

6 « ‹Away wulliyaa baggana hintte zaway Meediteraane Abbaa gas'aa gidanawaa.

7 « ‹Huup'issa baggana hintte zaway Meediteraane Abbaappe Hoora Deriyaa sitti ootsi biide, 8 Hoora Deriyaappe Leebo-Hamaata Pinuwaa gakkanaassa; hewaappe S'adaadan zawatee. 9 K'ay Zifirooneppe biide, Has'aari-Enaana gakkee. Huup'issa baggana hintte zaway hawaa gidanawaa.

10 « ‹Away doliyaa baggana hintte zaway Has'aari-Enaanappe Shafaama gakkanaw sitti ootsi biide, 11 Shafaamappe biide, Ayinappe away doliyaa baggana de'iyaa Ribila wod'd'iide, Galiilaa Abbaappe away doliyaa baggana de'iyaa deriyaa gakkee. 12 Hewaappe duge Yorddaanoosa Shaafaa wod'd'i zawatiide, Mas'iniyaa Abbaa gakkee. Hintte biittaa zaway ubbaa bagganakka hawaa› yaaga» yaageedda.

13 Muse Israa'eelatuwaa hawaadan yaagiide azazeedda; «Es's'aa yeggiide, hintte laattana mala, udduppun zaretoonne bagga zaretoo he biittay imettanaadan Med'inaa Goday azazeedda.* 14-15 Ayaw gooppe, Roobeela zaratuu Gaada zaratuunne, Minaase zaratuwaappe baggay barenttu laataa Iyaarikko hefintsan Yorddaanoosa Shaafaappe away doliyaa baggana akkeeddino» yaageedda.

16 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 17 «He biittaa hinttenttoo laata ootsiide, shaakki immana asatuu suntsay hawaa; k'eesiyaa El"aazaranne Neewe na'aa Iyaasa. 18 K'ay biittaa shaakkanaw maaddana mala, zare ubbaappe itti itti kaappuwaa suntsite. 19 Unttunttu suntsay hawaappe kaalliide de'iyaawaa.

Zariyaa Kaappuwaa

Yihudaa Yifune na'aa Kaaleeba;

20 Simoona Amihuuda na'aa Shalumi'eela;

21 Biiniyaama Kisiloona na'aa Elddaada;

22 Daana Yoogila na'aa Buuk'a;

23 Yooseefo na'aa Minaase Efooda na'aa Hani'eela;

24 Yooseefo na'aa Efireema Shifs's'aana na'aa K'amu'eela;

25 Zaabiloona Parnnaaka na'aa Els's'aafaana;

26 Yisaakoora Azzaana na'aa Pals's'i'eela;

27 Aaseera Shalooma na'aa Ahihuuda;

28 Nifttaaleema Amihuuda na'aa Padaahi'eela;

29 Kanaane gadiyaan Israa'eelatoo laataa shaakki immana mala, Med'inaa Goday azazeedda asatuu hawantta» yaageedda.

35

Leewatoo Imettana Katamatuwaa

1 Iyaarikko hefintsana, Yorddaanoosa Shaafaa matan de'iyaa Moo'aaba Dembban, Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda;* 2 «Israa'eelatuu barenttu laataappe Leewatuwaa de'ana katamatuwaanne unttunttu yuushshuwaan de'iyaa hentsaa gadetuwaa immana mala, neeni unttuntta azaza. 3 He katamatuwaan unttunttu de'ino; hentsaa gadetuu unttunttu miizzaassa, unttunttu dorssaassanne unttunttu hara mehiyaa ubbaassa gidino. 4 Hintte Leewatoo immana katamaa yuushshuwaan de'iyaa hentsaa gadetuu katamaa gimbbiyaa dirssaappe karekko itti sha"a wad'aa gidino. 5 Katamaappe karenna, away doliyaa baggana laa"u sha"a wad'aa, gedissa baggana laa"u sha"a wad'aa, away wulliyaa baggana laa"u sha"a wad'aanne huup'issa baggana laa"u sha"a wad'aa likkite; yaatooppe katamay giddo likkiyaan de'ana. Leewatuu he heeraa barenttu katamaw hentsaa gade ootsino.

6 «Leewatoo hintte immana katamatuu, asaa wod'eedda uray bak'atiide attiyaa usuppun katamatuwaa; hewanttu bolla gujjiide, oytamanne laa"u hara katamatuwaa unttunttoo immite. 7 Leewatoo hintte ubbaanna oytamanne hosppun katamatuwaa unttunttu hentsaa gadetuwaana ittippe immite. 8 Israa'eelatuwaa laataappe Leewatoo hintte immana katamatuu itti itti zarii laatteeddawaa keeshshaa gidanaw koshshee; c'ora Asay de'iyaa zariyaappe c'ora katamatuwaa akkiite; shin payduwaan guutsaa Asay de'iyaa zariyaappe guutsaa katamatuwaa akkiite» yaageedda.

Bak'ati Attiyaa Katamatuwaa

(Zar. 19:1-13; Iya. 20:1-9)

9 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; 10 «Neeni Israa'eeliyaa asaa hawaadan yaaga; ‹Yorddaanoosa Shaafaa pinniide, Kanaane biittaa hintte geliyaa wode, 11 erennan asaa wod'eedda uray bak'ati biide attana mala, katamatuwaa hinttenttoo doorite. 12 Erennan asaa wod'eeddawe shiik'uwaa sintsa muranaw ek'k'ana gakkanaw, suutsaa achchiyaawe Aa wod'ena mala, he katamatuu bak'ati attiyaasaa gidino. 13 Ha hintte immiyaa usuppun katamatuu hinttenttoo bak'ati attiyaa katamatuwaa gidino. 14 Yorddaanoosa Shaafaappe hafintsa baggana heezzu katamaanne Kanaane gadiyaan heezzu katamatuwaa hintte bak'ati attanaw immite. 15 Ha usuppun katamatuu erennan asaa wod'eedda Israa'eelatuu, hara gade asatuunne unttunttu giddon de'iyaa betetuu bak'atiide attiyaasaa gidino.

16 « ‹Itti Asay itti asaa birataa miishshaan shoc'ina, he uray hayk'k'ooppe, hewe shemppuwaa wod'eeddawaa; shemppuwaa wod'eeddawe hayk'k'o. 17 K'ay wod'ana danddayiyaa shuchchaa bare kushiyan oyk'k'eedda Asay itti asaa he shuchchaan c'addina, he uray hayk'k'ooppe, hewe shemppuwaa wod'eeddawaa; shemppuwaa wod'eeddawe hayk'k'o. 18 K'aykka wod'ana danddayiyaa mitsaa bare kushiyan oyk'k'eedda Asay itti asaa he mitsan shoc'ina, he uray hayk'k'ooppe, hewe shemppuwaa wod'eeddawaa; shemppuwaa wod'eeddawe hayk'k'o. 19 Suutsaa achchiyaawe he shemppuwaa wod'eeddawaa demmooppe wod'o.

20 « ‹Itti Asay itti asaa morkkiide c'addina, woy zuggiid ittibaa Aa bolla olina, he uray hayk'k'ooppe, 21 woy morkkiide bare kushiyan bokisina, he uray hayk'k'ooppe, I shemppuwaa wod'eeddawaa; shemppuwaa wod'eeddawe hayk'k'o. Suutsaa achchiyaawe shemppuwaa wod'eeddawaa demmooppe wod'o.

22 « ‹Shin morkketetsay bayinnan, itti Asay itti asaa akeekenan sugooppe, woy zuggiid naagennan ittibaa Aa bolla olooppe, 23 woy Aa wod'ana danddayiyaa shuchchaa I be'ennaan Aa bolla yeggooppenne he uray hayk'k'ooppe, hewe Aa morkke gidenna dirawunne Aa k'ohanaw halchchibeenna diraw, 24 yaa'ay erennan wod'eeddawaappenne suutsaa achchiyaawaappe gidduwaan ha wogatuwaadan pirddo. 25 Erennan wod'eeddawaa suutsaa achchiyaawaa kushiyaappe yaa'ay ashshiide, I bak'atiide attiyaa katamaa zaaro. Geeshsha zayitiyaan okettiide, K'eesii ubbatuu kaappuu hayk'k'ana gakkanaw, I yan de'o.

26 « ‹Shin erennan wod'eeddawe bak'atiide attiyaa katamaa zawaappe kare kesiyaawaa gidooppenne, 27 bak'ati attiyaa katamaappe karenna suutsaa achchiyaawe Aa demmiide wod'ooppe, I wod'eeddawoo ooshettenna. 28 Ayaw gooppe, k'eesii ubbatuu kaappuu hayk'k'ana gakkanaw, he erennan wod'eeddawe bare bak'ateedda kataman uttanawaashin aggeeda. Shin k'eese ubbatuu kaappuu hayk'k'eeddawaappe guyyiyaan, erennan wod'eeddawe bare laata gade simmanaw danddayee.

29 « ‹Hinttewunne biro yelettana yeletaw, hintte de'iyaasaa ubbaan hawe higge gido.

30 « ‹Asa wod'eedda ooninne shemppuwaa I wod'eeddawaadan markkatuu markkattina hayk'k'o; shin itti asaa s'alalay markkattina, ay asaynne hayk'k'oppo.* 31 Shemppuwaa wod'eedda diraw hayk'k'anaw bessiyaa asaa pas'a ashshanaw ac'aa akkoppite; I hayk'k'o. 32 Attiyaa katamaa bak'ateedda ooppenne k'eese ubbatuu kaappuu hayk'k'anaappe kase, I guyye simmiide, bare gadiyaan de'anaadan ootsanaw ac'aa akkoppite.

33 « ‹Hewaadan ootsiide, hintte de'iyaa biittaa tunissoppite. Ayaw gooppe, suutsaa gussiyaawe biittaa tunissee; suutsaa gusseeddawaa suutsaanappe attina, biittaa atto giisanaw hara ogiyaan danddayettenna 34 Taani, Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa asaa gidduwaan de'iyaa diraw, hintte de'iyaa biittaa, taanikka de'iyaa biittaa tunissoppite› yaagaade oda» yaageedda.

36

Gadiyaa Laattiyaa Mac'c'a asatuwaa

1 Yooseefo zaratuwaappe, Minaase na'aa Maakiira na'aa Gala'aade yaratuwaa kaappatuu Musekkonne Israa'eelatuwaa yaratuwaa kaappatuwaakko yeeddino. 2 Unttunttu yiide, «Nu godaw, Israa'eeliyaa asaw biittaa es's'an shaakkaade immana mala, Med'inaa Goday neena azazeedda; k'ay S'oossay nu ishaa S'alofihaada laataa Aa mac'c'a naanaw neeni immana mala, neena azazeedda.* 3 Leemisoo unttunttu hara zare gidiyaa Israa'eeliyaa asaa gelooppe, unttunttu laatay nu aawotuwaa laataappe aketiide, unttunttu geliyaa zariyaw gujettee. Hewaa diraw, nuw es's'an imetteedda laatay pac'c'ana. 4 K'ay Israa'eelatoo Ishatamantso Laytsaa Baalay gakkiyaa wode, unttunttu laatay unttunttu geliyaa asaa zariyaw gujettee; unttunttu laatay nu aawotuwaa zariyaa laataappe pac'c'ana» yaageedda.

5 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa k'aalaadan, Muse Israa'eelatuwaa hawaadan yaagiide azazeedda; «Yooseefo zaratuu giyaawe likke. 6 Med'inaa Goday S'alofihaada mac'c'a naanatuwaabaa azazeeddawe hawaa; unttunttu barenttu doseedda asinaa gelanaw danddayiino; shin barenttu aawuwaa zariyaappe gidanaw koshshee. 7 Israa'eelatuwaa laatay itti zariyaappe hara zariyaw aad'd'oppo; Israa'eeliyaa ubbay bare mayzza aawotuwaa zarii laatteedda biittaa minisiide oyk'k'o. 8 Israa'eeliyaa asaa giddon ay zareppe gidinakka, biittaa laattiyaa mac'c'a na'i ubbay, Israa'eelii ubbay bare mayzza aawotuwaa laataa laattana mala, Aa bare aawuwaa zare gidiyaa asaa gelu. 9 Hewaadan haniide, laatay itti zariyaappe hara zariyaw mulekka aad'd'ennan de'ana. Hewaa diraw, Israa'eeliyaa ubbay bare mayzza aawotuwaa zarii laatteedda biittaa minisiide oyk'k'o» yaageedda.

10 S'alofihaada mac'c'a naanay Med'inaa Goday Musa azazeeddawaadan ootseeddino. 11 S'alofihaada mac'c'a naanay, Maahilo, Tirs's'o, Hoogilo, Milkkonne No'o geetettiyaawanttu, barenttu aawuwaa ishanttu naanatuwaa geleeddino. 12 Unttunttu Yooseefo na'aa Minaase naanatu zariyaa giddon asinaa geleeddino; unttunttu laatay unttunttu aawuwaa zariyawunne yaraw atteeda.

13 Yarikkoppe hefintsana, Yorddaanoosa Shaafaa matan de'iyaa Moo'aaba Dembban Muse baggana Med'inaa Goday Israa'eeliyaa asaa azazeedda higgetuunne wogatuu hawantta.

* 1:1 Pay. 26:1-51

* 3:2 Pay. 26:60

* 3:4 Wog. 10:1-2; Pay. 26:61

* 3:13 Kes. 13:2

* 5:5 Wog. 6:1-7

* 6:3 Luk'. 1:15

* 6:13 Kit. 21:23-24

* 8:1 Kes. 25:31-40; 37:17-24

* 8:17 Kes. 13:2

* 9:1 Kes. 12:1-13

* 9:12 Kes. 12:46; Yoh. 19:36

* 10:35 Maz. 68:1

* 11:3 Tabi'eera: Ha suntsaa biletsay «Ees's'eedda» giyaawaa.

* 11:7 Kes. 16:31

* 11:9 Kes. 16:13-15

* 12:7 Ibr. 3:2

* 12:14 Pay. 5:2-3

* 13:24 Eshkkoola: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «Daro woynnii de'iyaa sa'aa» giyaawaa.

* 13:33 Dom. 6:4

* 14:9 Ibr. 3:16

* 14:13 Kes. 32:11-14

* 14:17-18 Kes. 20:5-6; 34:6-7; Zar. 5:9-10; 7:9-10

* 14:21 Ibr. 3:18

* 14:24 Iya. 14:9-12

* 14:29 Ibr. 3:17

* 14:33 Kit. 7:36

* 15:16 Wog. 24:22

* 15:27 Wog. 4:27-31

* 15:38 Zar. 22:12

* 16:1 Yih. 11

* 17:8 Ibr. 9:4

* 18:14 Wog. 27:28

* 18:21 Wog. 27:30-33; Zar. 14:22-29

* 19:9 Ibr. 9:13

* 20:13 Mariiba: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «Palumeteedda» giyaawaa.

* 20:28 Kes. 29:29; Pay. 33:38; Zar. 10:6

* 21:1 Pay. 33:40

* 21:3 Horima: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «Bashshaa» giyaawaa.

* 21:4 Zar. 2:1

* 21:5 1 K'or. 10:9

* 21:9 2 Kat. 18:4; Yoh. 3:14

* 21:28 Erm. 48:45-46

* 22:5 Pay. 31:8; 2 P'es'. 2:15-16; Yih. 11

* 24:9 Dom. 12:3; 49:9

* 26:1 Pay. 1:1-46

* 26:52 Pay. 34:13; Iya. 14:1-2

* 26:60 Pay. 3:2

* 26:61 Wog. 10:1-2; Pay. 3:4

* 26:65 Pay. 14:26-35

* 27:7 Pay. 36:2

* 27:12 Zar. 3:23-27; 32:48-52

* 27:16-17 Hiz. 34:5; Mat. 9:36; Mar. 6:34

* 27:18 Kes. 24:13

* 27:21 Kes. 28:30; 1 Sam. 14:41; 28:6

* 27:23 Zar. 31:23

* 28:16 Kes. 12:1-13; Zar. 16:1-2

* 28:17 Kes. 12:14-20; 23:15; 34:18; Zar. 16:3-8

* 28:26 Kes. 23:16; 34:22; Zar. 16:9-12

* 29:7 Wog. 16:29-34

* 30:2 Zar. 23:21-23; Mat. 5:33

* 31:16 Pay. 25:1-9

* 32:8 Pay. 13:17-33

* 32:10 Pay. 14:26-35

* 32:28 Iya. 1:12-15

* 33:38 Pay. 20:22-28; Zar. 10:6; 32:50

* 33:40 Pay. 21:1

* 33:54 Pay. 26:54-56

* 34:13 Iya. 14:1-5

* 35:1 Iya. 21:1-42

* 35:30 Zar. 17:6; 19:15

* 36:2 Pay. 27:7

Zaaretsuwaa

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

Zaaretsuwaa Mas'aafaa

Geluwaa

«Zaaretseedda Wogaa» geetettiyaa ha mas'aafay, Israa'eeliyaa asaw Hawaappe kasenna Odeteedda Wogaanne Maaraa Zaaretsi zaaretsi Hassayissiyaa mas'aafaa.

«Zaaretseedda Wogaa» mas'aafan mazggobettiide de'iyaa, itti itti daro go"iya yewotuu hawaappe kaalliide s'aafetteeddawantta.

1. Muse aad'd'eeda oytamu laytsatuwaa giddon poletteedda, wolk'k'aama wolk'k'aama oosotuwaa hassayiide odee. Goday unttuntta bazzuwaan wooti kaaletseeddentto asaa hassayissiide, unttunttu S'oossaw ammanetteedawantta gidana malanne suure oosuwan azazettana mala, unttuntta k'ofissee.

2. Muse tammu azazotuwaa zaari zaariide odiidde, hewanttuppekka koyiro azazuwaa biletsaa unttunttoo k'onc'c'isseedda. Asay S'oossaa s'alalaw goyinnanaadankka hassayissee. Hewaana oytsiide, Israa'eeliyaa Asay hidootaa gadiyaan azazettanaw bessiyaa dumma dumma wogaa bochchi bochchi akkiide odee.

3. Muse, Goday unttunttunna c'aak'k'eteedda c'aak'k'uu ay malentto unttunttoo biliide, unttunttu he c'aak'k'oo ooratsiide ammanettanaadan, k'ofissee.

4. Iyyaasu Muse sa'aan geliide S'oossaa asaa kaaletsiyaa asaa gidanaw suntsettee. Muse Goday ammanettiyaawaa gidiyaawaa sabbanaw kesiidde mazimuriyaa yes's'eeddawaappenne Israa'eeliyaa zariyaa ubbaa anjjeedawaappe guyyiyaan, Yorddaanoosa Shaafaappe away wulliyaa baggana de'iyaa Moo'aaba gadiyaan hayk'k'eedda.

Mas'aafaw huup'e k'ofay Goday bare siik'iyaanne bare dooreedda asaa ashsheedawaanne anjjeedawaa odee. Asaykka S'oossaa anjjuu unttunttuppe shaakkettennan pas'a de'anaw danddayana mala, Goday unttunttoo ootseeddawaa ubbaa hassayissiide, unttunttu ubbaa wodekka S'oossaa siik'anawunne aw azazettanaw unttuntta erissee.

Mas'aafaw waanna k'ofaa oyk'k'eedda s'ik'isetuu: (6:4-6) de'iyaawantta gidiyaa wode, unttunttukka, Yesuusi, «Azazo ubbaappe aad'd'iyaa wolk'k'aama azazo» giide odeedda k'aalatuwaa oyk'k'eeddawantta. Hewanttunne, «S'oossaa ne S'oossaa ne polo wozanaappe, ne polo shemppuwaappenne ne polo wolk'k'aappe siik'a» yaagiyaawantta.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Koyro Muse Haasayaa 1:1—4:49

Laa'entso Muse Haasayaa 5:1—26:19

Tammu Azazotuwaa 5:1—10:22

Higgiyaa, Wogaanne Seeraa 11:1—26:19

Kanaanne Gelanaappe Kasetiide Imetteedda Azazuwaa 27:1—28:68

K'aalaa C'aak'uwaa Ooras's'usaa 29:1—30:20

Muse Wurssetsa Haasayaa 31:1—33:29

Muse Hayk'k'uwaa 34:1-12

Koyro Muse Haasayaa

1

(Pay. 1:1—4:49)

Siinaa Deriyaappe Baanaadan Imetteedda Azazuwaa

1 Ha mas'aafan s'aafetteedda k'aalaa ubbay Yorddaanoosa Shaafaappe hefintsa away doliyaa baggana de'iyaa mela biittaan unttunttu de'ishshin, Muse Israa'eeliyaa asaw odeedda k'aalaa. Muse ha k'aalaa unttunttoo odiyaa wode, unttunttu Suufa geetettiyaa sa'aan sintsa baggana, Paaraana katamaw itti baggananne hewaadankka k'ay Tofeela, Laabaana, Has'erootanne Diizahaaba geetettiyaa katamatuwaa gidduwaan de'iyaa Yorddaanoosa zanggaaraan de'iino. 2 Eedooma Deriyaa ogiyaanna booppe, Siinaa Deriyaappe K'aadeesa-Barnne gakkanaw gediyaan tammanne itti gallassaa oge.

3 Gibs'eppe unttunttu keseedda oytamantsaa laytsan, tammanne ittentsa aginaan, aginaw koyiro gallassan, Muse Med'inaa Goday unttunttuwaa Aa azazeeddawaa ubbaa Israa'eelatoo odeedda. 4 Hewe Haseboona kataman uttiide kaateteedda Amooretuu Kawuwaa Sihoonanne, Asttaarootaaninne Ediraa'an uttiide kaateteedda Baasaane Kaatiyaa Ooga, Muse s'ooneeddawaappe guyyiyana.*

5 Asay Yorddaanoosappe away doliyaa baggana Moo'aaben de'ishshin, Muse ha higgiyaa hawaadan yaagiide k'onc'c'issiyaawaa doommeedda.

6 «Nuuni Siinaa Deriyan de'ishshin, Med'inaa Goday nu S'oossay nuuna hawaadan yaageedda; ‹Hintte ha deriyaa bollan loytsi gam"eeddita. 7 Dunkkaaniyaa koliide denddite; deretiyaa Amooretuu biittaanne Aaraban de'iyaa unttunttu shooro biittaa ubbaa biite; hewekka Yorddaanoosa zanggaaraa, deretiyaasaanne barggottiya biittatuwaakko, gedissa baggawunne Meediteraane Abbaa gas'aw aad'd'ite. Kanaane gadiyaakko biite; Liibaanoosa deretuwaa aad'd'iidde, Efiraas'iisa Shaafaa gakkanaw biite. 8 Be'ite, taani hinttenttoo ha biittaa immaad. Biide hintte aawaatoo, Abrahaamaw, Yisaak'aw, Yaak'oobawunne, unttunttuppe guyyiyaan, unttunttu zariyaw immanaw Med'inaa Goday c'aak'k'eedda biittaa laattite› yaageedda» yaageedda.

Muse Kaappatuwaa Suntseedda

(Kes. 18:13-27)

9 K'aykka Muse asaw hawaadan yaageedda; «He wode taani hinttenttoo hawaadan yaagaade odaad; ‹Taani taarekka hinttena tookkanaw danddaykke. 10 Med'inaa Goday hintte S'oossay hintte payduwaa saluwaa s'oolinttiyaadan darisseedda. 11 Med'inaa Goday hintte aawotuwaa S'oossay, hinttena hawaappe sha"a gede gujjiide darissonne I geeddawaadan hinttena anjjo. 12 Shin hintte metuwaa, hintte palumaanne hintte ooshaa ubbaa taani taarekka tookkanaw waana danddayayitaa? 13 Hintte zariyaappe zariyaappe aad'd'eeda eranchcha, akeekanchchanne oosuwaa meezii de'iyaa asatuwaa doorite; taani hintte bolla unttunttu kaappuwaa suntsana› yaagaad.

14 «Hinttekka taana, ‹Nuuni ootsanaadan neeni geeddawe lo"a› yaageeddita. 15 Hewaa diraw, taani hintte zariyaappe zariyaappe aad'd'eeda eranchchanne oosuwaa meezii de'iyaa asatuwaa akkaad; shaalak'aa, s'eetuwaa kaappuwaa, ishatamuwaa kaappuwaa, tammuwaa kaappuwaanne mooddiyaawantta ootsaade hintte zariyaan zariyaan hintte bollan suntsaad.

16 «Yaataade taani unttuntta, ‹Hintte ishanttu gidduwaan de'iyaa mootuwaa sisite; he mootuu itti Israa'eeliyaa asaappenne Aa ishaappe gidduwaan woy Israa'eeliyaa asaappenne hara gade asaappe gidduwaan de'iyaawaa gidooppekka, sisiide s'illuwaa pirddite. 17 Hintte pirddan itti bagga maaddoppite; wolk'k'aamawaa sisiyaawaadankka, guutsaawaakka hewaadan sisite; asaa som"oo yayyoppite; ayaw gooppe, pirdday S'oossawaa. K'ay hinttenttoo daro dees'o gideedda mootuwaa taakko ahite; hewaa taani pirddana› yaagaad. 18 K'ay hinttekka ootsanawaa ubbaa taani he wode hinttena azazaad.

Muse Wochchiyaawantta Kiitteedda

(Pay. 13:1-33)

19 «Hewaappe guyyiyaan, nuuni Siinaa Deriyaappe denddeeddo; Med'inaa Goday nu S'oossay nuuna azazeeddawaadan, deretiyaa Amooretuu biittaa biyaa ogiyaan de'iyaa he hintte be'eedda gitanne yashshiyaa mela biittaa aad'd'iidde, K'aadeesa-Barnne gakkeeddo. 20 He wode taani hinttenttoo hawaadan yaagaad; ‹Med'inaa Godaa nu S'oossay nuuna laatissiyaa deretiyaa Amooretuu biittaa hekko ha"i gakkeeddita. 21 Be'ite, Med'inaa Goday hintte S'oossay ha biittaa hinttenttoo immeedda. Med'inaa Goday hintte aawotuwaa S'oossay hinttenttoo odeeddawaadan kesiide, ha biittaa laattite; yayyoppite; hidootaa aggoppite› yaagaad.

22 «Hintte ubbay taakko yiide taana, ‹He biittaa wochchiide, nuuni baanaw bessiyaa ogiyaabaanne, nuuni gelana katamatuwaa oduwaa nuw ahiyaa asatuwaa nuuppe sintsaw yeddoytte› yaageeddita.

23 «He k'ofay taw lo"a malateedda; yaatina, hintteppe tammanne laa"u asaa, zariyaappe zariyaappe itti asaa dooraad. 24 Unttunttu beeddino; he deretiyaa biittaa pude keseeddino; k'ay Eshkkoola Zanggaaraakkokka biide, biittaa wochcheeddino. 25 He gadiyaan mokkiyaabaappe amareeda ayfiyaa barenttu kushiyan oyk'k'iide, nuukko akki yeeddino; k'ay, ‹Med'inaa Godaa nu S'oossay nuw immiyaa biittay lo"a› yaagiyaa oduwaakka ahiide odeeddino.

26 «Shin hintte Med'inaa Godaa hintte S'oossaa azazoo makkaliide, kesennan is's'eeddita. 27 Hintte dunkkaaniyaa giddon ittuu ittuwaanna, hawaadan yaagiide zuuzummeeddita; ‹Med'inaa Goday nuuna is's'eedda diraw, d'ayissanaw Amoore biittaa asatuu kushiyan aatsi immanaw, Gibs'e gadiyaappe kesseedda. 28 Nuuni hak'a keseettoo? Nu ishatuu «He gadiyaan de'iyaa Asay nuuppe dariinonne aduk'k'iino. Katamatuukka gitanne saluwaa gakkanaw gimbbetteeddawantta. Hewaa bollakka k'ay Anaak'etuwaa geetettiyaa daro adussa asatuwaa yan be'eeddo» yaagiide, nu wozanaa irs's'iseeddino yaageeddita.

29 « ‹Hewaappe guyyiyaan, taani hawaadan yaagaad; Unttunttoo yayyoppite woy shabbarettoppite. 30 Hintteppe sintsanna biyaa Med'inaa Goday hintte S'oossay kase Gibs'en hintte ayfiyaa sintsan I hinttenttoo ootseeddawaadan, ha"ikka hinttenttoo I olettana. 31 K'ay mela biittaan, hintte ha sa'aa gakkanaw yeedda oge ubbaan, Asay bare na'aa tookkiyaawaadan, Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttena tookkeeddawaa be'eedita› yaagaad.*

32-33 «Ha ubbaa ta odinkka, hintte dunkkaanana sa'aa bessanawunne hintte baana ogiyaa bessanaw k'amma tamaa tuussaan, gallassi shaariyaa tuussaan hinttena kaaletseedda Med'inaa Godaa, hintte S'oossan, ammanibeykkita.*

S'oossay Israa'eelatuwaa Mureedda

(Pay. 14:20-45)

34 «Med'inaa Goday hintte haasayaa sisiide hank'k'etteedda; hawaadan yaagiide c'aak'k'eedda;* 35 ‹Taani hintte mayzza aawaatoo immana gaade c'aak'k'eedda ha lo"o biittaa, ha iita yeletaappe ittuunne be'enna. 36 He biittaa be'anawe Yifune na'aa Kaaleeba s'alalaa. I yed'd'eedda biittaa awunne Aa zariyaw taani immana; ayaw gooppe, I bare kumentsaa wozanaappe Med'inaa Godaa kaalleedda› yaagiide c'aak'k'eedda.

37 «Hintte gaasuwaan Med'inaa Goday ta bollakka hank'k'ettiide, hawaadan yaageedda; Muse, haray atto neenikka he biittaa gelakka. 38 Shin neena maaddiyaawe, Neewe na'ay Iyyaasu he biittaa gelana. I Israa'eeliyaa asaa he biittaa laatissanaw de'iyaa diraw, neeni Aa mintsetsa. 39 K'ay hintte, ‹Nu naanay omoodettana› geedda guutsatuunne iitaa loytsi shaakki eribeenna hintte naanay he biittaa gelana. Taani he biittaa unttunttoo immana; unttunttukka Aa laattana. 40 Shin hinttena gidooppe, hintte guyye simmiide, Zo'o Abbaa afiyaa ogiyaa oyk'k'iide, mela biittaa biite yaageedda.

41 «Hintte zaariide taw hawaadan yaageeddita; ‹Nuuni Med'inaa Godaa bolla nagaraa ootseeddo; ha"i nuuni Med'inaa Goday nu S'oossay azazeeddawaadan, kesiide olettana› yaageeddita. Hintte ubbay olaa miishshaa gis's'eeddita; k'ay gezze biittaa kesiide olettanawaakka laafabaadan k'oppeeddita.

42 «Shin Med'inaa Goday taana, ‹Taani unttunttunna de'enna diraw, unttunttu kesiide olettenaadan oda; hewe d'ayooppe unttunttu morkketuu unttuntta s'oonana› yaageedda. 43 Taani hinttenttoo odaad; shin hintte Med'inaa Godaa azazoo makkaleedditappe attina, taani odeeddawaa sisibeykkita; yaatiide hintte otoruwaan gezze biittaa keseeddita. 44 Yaatina, he gezze gadiyaan de'iyaa Amooratuu hinttenana olaa gakettiide, hinttena matsay yederssiyaawaadan yederssiide, he Eedooma gadiyaan biide Horima gakkanaw shoc'eeddino. 45 Hinttekka guyye simmiide, Med'inaa Godaa sintsan yeekkeeddita; shin S'oossay hintte yeekuwaa sisibeenna woy hayzzibeenna. 46 Yaatin K'aadeesan he hintte gam"o keeshshaa gallassaa gam"eeddita.

2

Mela Biittaan Tuggateedda Wodetuwaa

1 «Hewaappe guyyiyaan nuuni, Med'inaa Goday taana azazeeddawaadan, Zo'o Abbaa afiyaa ogiyaa oyk'k'iide, guyye simmiide, mela biittaa beeddo; hewan metootiidde, deretiyaa Eedooma gadiyaan daro gallassaa yuuyyeeddo.*

2 «Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Goday taana hawaadan yaageedda; 3 ‹Ha deretiyaa biittaa yuushshay hinttenttoo gidanawaa; guyye simmiide, huup'issa bagga biite. 4 Asaa neeni hawaadan yaagaade azaza; «Eedooman de'iyaa hintte ishatuwaa gidiyaa Eesaa naanatu biittaana hintte aad'd'iita. Unttunttu hinttenttoo yayana; shin hintte loytsi naagettite.* 5 Taani unttunttu gadiyaappe gedii yed'd'iyaa saa keeshshaanne hinttenttoo immenna diraw, unttunttunna walek'ettoppite; ayaw gooppe, taani deretiyaa Eedooma biittaa laata ootsaade Eesaw imma diggaad. 6 Hintte miyaa k'umaanne ushiyaa haatsaa, unttunttuppe shaluwaan shammite yaagaade azaza» yaageedda.

7 « ‹Med'inaa Goday hintte S'oossay hintte ootseeddawaa ubbaa anjjeedda; hintte ha wolk'k'aama mela biittaan hamettiyaa wode, hinttena naageedda. Ha oytamu laytsaa ubbaan Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttenana de'eedda. Ayaanne hinttenttoo pac'issibeenna.

8 « ‹Hewaa diraw, nuuni nu ishatuwaa gidiyaa Eesaa naanay de'iyaa Eedooma biittaana aad'd'iidde beeddo. K'ay Eelaatanne Ees'iyooni-Gaabira giyaa katamatuwaappe denddiide, Arabaakko gatsiyaa ogiyaa aggiide, Moo'aaba mela biittaa aad'd'eeddo.

9 « ‹Med'inaa Goday taana hawaadan yaageedda; «Taani unttunttu gadiyaappe ayaanne hinttenttoo immenna diraw, Moo'aaba asaana walek'ettoppite woy unttuntta oloppite; ayaw gooppe, Eera katamaa taani laata ootsaade Loos'e zaretoo imma diggaad» yaageedda› yaageedda.»*

10 (He gadiyaan kase minonne c'ora gideedda, k'ay Anaak'e zaratuwaadan adussa gideedda Eemeta geetettiyaa asatuu de'eeddino. 11 Unttunttu Anaak'etuwaadankka Rafaayetuwaa geetettiino. Shin Moo'aaba Asay unttuntta Eemeta giide s'eesee. 12 Hoora biittaa Asay k'ay kase Eedooman de'eedda; shin Israa'eelatuu laattanaadan Med'inaa Goday unttunttoo immeedda gadiyaan unttunttu ootseeddawaadan, Eesaa zaratuu Hoorata unttunttu gadiyaappe shoddeeddino; k'ay barenttu sintsaappe unttuntta d'ayssiide, unttunttu sa'aan utteeddino.)

13 Muse, «Med'inaa Goday nuuna, ‹Ha"i denddite; Zereedda Shaafaa pinnite› yaagina, nuuni Zereedda Shaafaa pinneeddo. 14 Nuuni K'aadeesa-Barnneppe denddiide, Zereedda Shaafaa pinnana gakkanaw de'iyaa wodii hattamanne hosppun laytsaa; he wode Med'inaa Goday unttunttoo c'aak'k'eeddawaadan, olaw gakkeedda he yeletaa attumawanttu ubbay wureeddino.* 15 Dunkkaaneedda saappe unttunttu ubbaanna dim"i giide d'ayana gakkanaw, Med'inaa Godaa kushii unttunttu bolla de'ee.

16 «Olaw gakkeedda attuma Asay ubbay ubbaanna d'ayeeddawaappenne asaa giddoppe hayk'k'iide wureeddawaappe guyyiyaan, 17 Med'inaa Goday taana hawaadan yaageedda; 18 ‹Eera ogiyaanna hachchi hintte Moo'aaba biittaa aad'd'iita. 19 Hintte Amoona asatuu biittaa gakkiyaa wode, unttuntta k'aaseretsoppite woy unttunttunna walak'k'ettoppite. Ayaw gooppe, Amoona asatuu gadiyaappe ayaanne taani hinttenttoo laata ootsaade immikke. Taani he biittaa Loos'e zariyaw laata ootsaade imma diggaad› yaageedda.*

20 «(He biittay kase yan de'iyaa Asay s'eesettiyaa suntsan Rafaayetuwaa biittaa geetettiide s'eesettee. K'ay Amoonatuu unttuntta Zamizumiimi giide s'eesiino. 21 Unttunttukka Anaak'etuwaadan adussa, minonne c'ora gade; shin Med'inaa Goday unttuntta d'ayssina, Amoonatuu unttunttu biittaa laattiide utteeddino. 22 Med'inaa Goday Eedooman de'iyaa Eesaa zaretoo ootseeddawaadan, unttunttookka ootseedda; hewekka I he gadiyaan de'iyaa Hoorata d'ayssina, Eesaa zaratuu unttunttu biittaa laattiide hachche gakkanaw utteeddino. 23 Gaaza gakkanaw de'iyaa heeratuwaan de'iyaa Aawotuwaa gidooppe, Kafttoora giyaa gadiyaappe yeedda Kafttooretuu unttuntta d'ayssiide, unttunttu sa'aan utteeddino.)

24 «K'aykka S'oossay nuuna hawaadan yaageedda; ‹Denddite; Arnnoona Shaafaa pinnite. Be'ite, Amoore biittaa asaa gidiyaa Haseboona Kaatiyaa Sihoonanne Aa biittaa taani hintte kushiyan aatsaade immaad; Aa oliide Aa biittaa laattiyaawaadan doommite. 25 Hachcheppe doommiide saluwaappe garssana de'iyaa Asay ubbay hinttenttoo yayanaadan taani ootsana; unttunttu hinttewaa sisiyaa wode ubbaan, yashshan kokkorana› yaageedda.

Israa'eeliyaa Asay Kaatiyaa Sihoona S'ooneedda

(Pay. 21:21-30)

26 «Hewaappe guyyiyaan, K'idemoota mela biittaappe Haseboona Kaatiyaa Sihoonaw saro k'aalaa kiitettiyawanttu bolla hawaadan yaagaade kiittaad; 27 ‹Nuuna ne biittaana aatsaarikkii! Nuuni wogga oge s'alaa oyk'k'iide baana; aappe ushechcha woy haddirssa simmokko. 28 Nuuni miyaa k'umawunne ushiyaa haatsaw miishshaa k'ans's'ana. Nu koyiyaawe ne biittaana aad'd'anawaa s'alalaa. 29 Eedooman de'iyaa Eesaa zaratuunne, Eeran de'iyaa Moo'aaba zaratuu nuuna aatsowaadan, Med'inaa Goday nu S'oossay, nuw immiyaa biittaw Yorddaanoosa Shaafaa nuuni pinnana gakkanaw, oge s'alalaana nuuna aatsa› yaagaad.

30 «Shin Haseboona Kaatii Sihooni nuuna aatsenan diggeedda. Ayaw gooppe, Med'inaa Goday hintte S'oossay hachchi hintte be"iyaawaadan, Aa hintte kushiyan aatsiide immanaw Aa wozanaa minisiide, Aa morggiyaa zoddu ootseedda.

31 «Hewaappe guyyiyaan Med'inaa Goday taana, ‹Be'a, Sihoonanne Aa biittaa taani new imusaa doommaad; ha"i s'oonaade, Aa biittaa laatta› yaageedda.

32 «Yaatina, Sihooni bare asaa ubbaa akkiide, Yahaas'a giyaa saan nuunana olettanaw denddeedda. 33 Shin Med'inaa Goday nu S'oossay nuw Aa aatsi immeedda; Aa, Aa attuma naanatuwaanne Aa asaa ubbaa nuuni wod'eeddo. 34 He wode nuuni Aa katamatuwaa ubbaa omoodiide, mule katamatuwaakka, aan de'iyaa attuma asaana, mac'c'a asaananne naanatuwaanna d'ayiseeddo; ayaanne ashshibeykko. 35 Unttunttu mehiyaanne nuuni oyk'k'eedda katamatuwaappe omoodeeddabatuwaa s'alalaa nuw akkeeddo.

36 «Arnnoona Zanggaaraa gas'an de'iyaa Aaro'eerappenne he zanggaaraa giddon de'iyaa katamaappe doommiide biide Gala'aade biittaa gakkanaw, nuw minneedda itti kataminne de'ibeenna. Med'inaa Goday nu S'oossay unttuntta ubbaa nu kushiyan aatsi immeedda. 37 Shin nuuni Amoona zaratuwaa gadiyaakko, hewekka Yaabook'a Shaafaa doonaa ubbaakko, deretiyaa biittaa katamatuwaakkonne Med'inaa Goday nu S'oossay nuuni baanaadan azazibeena saa ubbaakko shiik'ibeykko.

3

Israa'eelatuu Baasaane Kaatiyaa Ooga S'ooneeddino

(Pay. 21:31-35)

1 «Hewaappe guyyiyaan nuuni simmiide, Baasaane afiyaa ogiyaanna kesiidde; yaatina, Baasaane biittaa Kaatii Oogi bare olanchchatuwaa ubbaanna Ediraa'a giyaa kataman nuunana olettanaw keseeddo. 2 Shin Med'inaa Goday taana; ‹Aw yayyoppa! Ayaw gooppe, taani Aa, Aa olanchchatuwaa ubbaananne Aa biittaana ne kushiyan aatsaade immaad. Haseboonan uttiide kaateteedda Amooretuu Kaatiyaa Sihoona bolla ootseeddawaadan, neeni Aa bollakka ootsana› yaageedda.

3 «Hewaa diraw, Med'inaa Goday nu S'oossay Baasaane biittaa Kaatiyaa Ooganne Aa asaa ubbaa nu kushiyan aatsiide immeedda; nuuni unttunttuppe ittuwaanne ashshenan wurssi wod'eeddo. 4 He wode nuuni Aa katamatuwaa ubbaa oyk'k'eeddo; nuuni oyk'k'ibeenna itti katamaykka baawa; hewanttukka Baasaane Kaatiyaa Oogi Arggooba gadiyaan ayissiyaa usuppun tammu katamatuwaa. 5 Ha katamatuu ubbaykka adussa gimbbiyaan diretteeddawanttanne penggiyaananne gorddiyaa mitsaanna de'iyaawantta. K'ay gimbbiyaa dirssay bayinna loytsi daro mootsatuukka de'iino. 6 Haseboona biittaa Kaatiyaa Sihoona bolla ootseeddawaadan, nuuni unttuntta ubbaanna d'ayiseeddo. Unttunttu katamatuwaa ubbaa, unttunttun de'iyaa attumawaana mac'c'awaanne naanatuwaannakka mule d'ayiseedddo. 7 Shin mehiyaa ubbaanne katamatuwaappe bonk'k'eedda omooduwaa ootsiide, nuw akkeeddo.

8 «He wode nuuni Arnnoona Shaafaappe biide Hermmoone Deriyaa gakkanaw de'iyaa biittaa Yorddaanoosa Shaafaappe away doliyaa baggana de'iyaawaa he laa"u Amoore biittaa kaatetuwaappe akkeedda. 9 (Sidoonaa biittaa Asay Hermmoone Deriyaa Siriyoone Deriyaa giide s'eegiino; Amoore biittaa Asay k'ay Saniira giide s'eegiino.) 10 Nuuni dembba gadiyaan de'iyaa katamatuwaa ubbaa, Gala'aade biittaa ubbaa, Baasaane biittaa ubbaanne Baasaane gadiyaan Oogi mooddiyaa Salaakanne Ediraa'a katamatuwaa gakkanaw de'iyaa sa'aa oyk'k'eeddo. 11 (Rafaayetuwaappe atteedawe Baasaane biittaa Kaatiyaa Ooga s'alalaa. Aa arssay birataa arssaa; he arssay hachche gakkanawukka Raaba geetettiyaa Amoonatuwaa kataman de'ee; aw geesay udduppun wad'aa; gomppaykka oyddu wad'aa.)

Yorddaanoosa Shaafaappe Doolahaa Baggana Utteedda Yaratuwaa

(Pay. 32:1-42)

12 «He biittaa nuuni laatteeddawaappe guyyiyaan, Arnnoona Shaafaa doonaan de'iyaa Aaro'eera katamaappe doommiide de'iyaa sa'aanne, deretiyaa Gala'aade gadiyaappe bagga Aa katamatuwaanakka Roobeela zaretoonne Gaada zaretoo taani immaad. 13 Gala'aadeppe atteedawaanne Oogi mooddiyaa Baasaane biittaa ubbaa, hewekka Arggooba kawutetsaa k'ay Minaase zariyaappe baggatoo immaad. (He Baasaane biittay ubbay Rafaayetuwaa biittaa geetetti s'eesetteedda. 14 Minaase zariyaappe Yaa'iiri, kumentsaa Arggooba biittaa laatteeddo; hewekka Gashuuratunne Maa'ikatuu biittaa gas'aa gakkanaw de'iyaa Baasaane biittaa. I k'eeri katamatuwaa bare suntsan s'eesettanaadan ootseedda; hewaa diraw, unttunttu hachche gakkanaw, Haboot-Yaa'iira katamatuwaa geetetti s'eesettiino.)

15 «K'ay Gala'aade biittaakka Minaase zare gidiyaa Maakiirassaw immaad. 16 Roobeelanne Gaada zariyaw Gala'aadeppe biide Arnnoona Shaafaa mataa gakkanaw de'iyaa biittaa immaad. Gedissa baggana unttunttoo Arnnoona Shaafaw baggay zawaa; k'ay huup'issa baggana Amoonatuwaa biittaa gas'aa gidiyaa Yaabook'a Shaafay zawaa. 17 Away wulliyaa baggana, unttunttu zaway Aaraban de'iyaa Yorddaanoosa Shaafaa gakkee; hewekka Galiilaa Abbaappe doommiide Pisgga Deriyaa s'ap'uwaan de'iyaa Hayk'k'uwaa Abbaa, hewenne Mas'iniyaa Abbaa gakkanaasa.

18 «He wode taani hinttena hawaadan yaagaade azazaad; ‹Med'inaa Godaa hintte S'oossay ha biittaa hintte laattanaadan hinttenttoo immeedda. Simmi hinttenttoo de'iyaa tooranchcha asaa ubbaa olaa miishshaa gis'issiide, hintte ishatuwaa gidiyaa Israa'eeliyaa asaappe sintsanna olettanaw aad'd'ite.* 19 Hinttew daro mehii de'iyaawaa taani eray; hewaa diraw, hintte machchetuu, hintte guutsaa naanaynne hintte mehii taani hinttenttoo immeedda katamatuwaan de'ishshino. 20 Hewenne, Med'inaa Goday hinttena shemppisseeddawaadan, hintte ishatuwaakka shemppissana gakkanawunne, k'ay Yorddaanoosa Shaafaa hefintsan, Med'inaa Goday hintte s'oossay unttunttoo immiyaa biittaa unttunttu akkana gakkanaasa. Hewaappe guyyiyaan, hintte huup'iyaan huup'iyaan, taani hinttenttoo immeedda biittaa simmiita› yaagaad.

21 «Taani he wode Iyyaasa hawaadan yaagaade azazaad; ‹Med'inaa Goday, hintte S'oossay, ha laa"u kaatetuu bolla ootseeddawaa ubbaa neeni ne ayifiyaan be'aadda; hintte oyk'k'anaw biyaa kawutetsatuwaa ubbaa bollakka Med'inaa Goday hewaadan ootsana. 22 Hintte diraw olettiyaawe, Med'inaa Godaa hintte S'oossaa gidiyaa diraw, unttunttoo yayyoppite› yaagaad.

Muse Kanaane Gelennaadan Digetteedda

23 «He wode taani hawaadan yaagaade Med'inaa Godaa loytsaade woossaad;* 24 ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw, ne gitatetsaanne ne mino kushiyaa taana, ne k'oomaa bessanaw doommaadda; ayaw gooppe, newaadan hawaa mala oosotuwaanne wolk'k'aamabaa ootsanaw danddayiyaawe saluwaan gidina sa'aan ay s'oossay de'ii? 25 S'oossaw! Taani baade Yorddaanoosa Shaafaappe, hefintsan de'iyaa he lo"o deretiyaa biittaanne Liibaanoosa be'anaadan taana yeddaarikkii!› yaagaad.

26 «Shin Med'inaa Goday hintte gaasuwaan taana hank'k'ettiide, taw sisennan is's'eedda; Med'inaa Goday taana hawaadan yaageedda; ‹Simmi new gidanawaa; ha yewuwaa dentsaade laa"entso taw haasayoppa. 27 Hewaa aggaade dendda, Pisgga Deriyaa huup'iyaa kesa; hewan ek'k'aade biittaw away doliyaa bagga, huup'issa, gedissanne away wulliyaa bagga ne ayfiyaa dentsaade s'eella. Ayaw gooppe, neeni ha Yorddaanoosa Shaafaa mulekka pinnakka. 28 Maataa neeni Iyyaasuw azazuwaa imma; Aa s'alissanne mintsetsa; ayaw gooppe, I ha asaa kaaletsiide pintsananne ha neeni be'iyaa biittaa I unttuntta laatissanawaa› yaageedda.

29 «Hewaa diraw, nuuni Beeti-Pa'oora katamaa sintsan de'iyaa zanggaaraan gam"eeddo» yaageedda.

4

Muse Israa'eelatuwaa Azazettanaadan odeedda

1 Hewaappe guyyiyaan, Muse asaa hawaadan yaageedda; «Ha"ikka Israa'eeliyaa asaw, hintte de'uwaan de'anaadaaninne Med'inaa Goday, hintte mayzza aawotuwaa S'oossay, hinttenttoo immiyaa biittaa hintte laattanaadan, taani hinttena tamaarissiyaa awaayuwaanne higgiyaa sisitenne ootsite. 2 Taani hinttena azaziyaa Med'inaa Godaa hintte S'oossaa azazuwaa naagiteppe attina, Aa bolla ayinne gujjoppite; k'ay aappe ayinne pac'issoppite.* 3 Ba'aal-Pa'oora Deriyaa bollan Med'inaa Goday ootseeddawaa hintte hintte ayifiyaan be'eeddita; Med'inaa Goday hintte S'oossay Ba'aal-Pa'ooran de'iyaa Ba'aalaw goyinneeddawantta ubbaa hintte giddoppe d'ayiseedda.* 4 Shin hintte Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, ammanetteeda diraw, hachchi gakkanaw ubbaykka de'uwaan de'iita.

5 «Be'ite, hintte laattanaw geliyaa gadiyaan ootsana mala, Med'inaa Goday, ta S'oossay taana azazeeddawaadan, awaayuwaanne higgiyaa taani hinttena tamaarissaad. 6 Hintte unttuntta naagitenne ootsite; hewaa hintte ootsooppe, hintte ay keeshshaa aad'd'eeda eranchchenttonne hara Asay hinttena be'ana. Unttunttu ha awaayuwaabaa sisiyaa wode, ‹Tumukka ha wolk'k'aama kaatetetsay aad'd'eeda eranchchanne akeekanchcha kawutetsaa› yaagana.

7 «Nuuni Aa s'eesiyaa wode awudenne, Med'inaa Goday nu S'oossay nuw mata gidiyaawaadan, mata s'oossi aw de'iyaa ay wolk'k'aama kawutetsay de'ii? 8 Taani hachchi hintte sintsan wotsiyaa ha higge ubbaadan s'illo gideedda awaayuunne higgii de'iyaa hara ay wolk'k'aama kawutetsay de'ii?

9 «Simmi hintte de'iyaa laytsaa ubbaan ha hintte be'eeddawaa ubbaa dogennaadaaninne hintte huup'iyaappe d'ayissennaadan naagettite; hintte naanatuwaanne hintte naanatu naanatuwaa tamaarissite. 10 Siinaa Deriyaa bollan Med'inaa Godaa hintte S'oossaa sintsan hintte ek'k'eedda wode, S'oossay taana, ‹Ha sa'aan de'eedda wode ubbaan, unttunttu taw yayyiyaawaa tamaaranaadaaninne barenttu naanatuwaakka hewaa tamaarissanaadan, taani ta k'aalaa unttuntta sissana mala, asaa taakko shiishsha› geeddawaa hassayite.

11 «He wode hintte shiik'iide deriyaa s'ap'uwaan ek'k'eeddita; saloo gidduwaa gakkanaw, he deriyaa bollan tamay ees's'ee; he deriyaa s'ap'uu sakkana d'umaaninne shaaran goozetti utteedda.* 12 Med'inaa Godaykka tamaa gidoppe hinttenttoo haasayeedda; Hintte Aa kooshshaa siseedditappe attina, Aa be'ibeykkita. 13 Hintte ootsanaadan I hinttena azazeedda bare c'aak'uwaa hinttenttoo odeedda; hewanttukka Tammu Azazotuwaa. I unttunttu laa"u masetteedda shuchchatuu bolla s'aafeedda.* 14 Hintte laattanaw biyaa gadiyaan ootsanaadan, awaayuwaanne higgiyaa hinttena tamaarissana mala, Med'inaa Goday taana he wode azazeedda.*

Eek'aa Misiliyaw Goyinnennaadan Imetteedda Azazuwaa

15 «Med'inaa Goday Siinaa Deriyaa bollan tamaa gidoppe hinttenttoo haasayeedda gallassi, hintte Aa be'ibeenna diraw, loytsi naagettite. 16 Attuma woy mac'c'a malan oosetteeddawaa gidina* 17 sa'aan de'iyaa do'aa ubbaa leemisuwaa gidina, saluwaa gufantsuwan paalliyaa kafuwaa ubbaa leemisuwaa gidina,* 18 sa'aa bollan k'aas's'iyaabatu leemisuwaa gidina, biittaappekka garssana haatsaa giddon de'iyaa moliyaa leemisuwaa gidinakka, hintte tunennaadan masetteeddawaa hinttenttoo s'oossaa ootsiide goyinnoppite. 19 K'ay saluwaa pude s'eelliide, Med'inaa Goday hintte S'oossay saluwaappe garssana de'iyaa kawutetsatoo ubbaw immeedda aawaa, aginaa, s'oolinttetuwaanne saluwaa med'etatuwaa ubbaa be'iide, hintte unttunttoo goyinniide, balenaadan naagettite. 20 Shin Med'inaa Goday hinttena hachchi hintte gidiyaawaadan, barew dummateedda asaa ootsanaw birataa c'ooc'iyaa mala gidiyaa Gibs'eppe kessiide aheedda.*

21 «K'ay hintte gaasuwaan Med'inaa Goday taana hank'k'ettiide; taani Yorddaanoosa pinnennaadaaninne, Med'inaa Goday, hintte S'oossay, laata ootsiide hinttenttoo immiyaa lo"o biittaa taani gelennaadan c'aak'k'eedda.* 22 Hewaa diraw, taani Yorddaanoosa Shaafaa pinnennan ha gadiyaan hayk'k'ana; shin hintte pinniide, he lo"o biittaa laattiita. 23 Hewaa diraw, Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttenana c'aak'k'eteedda c'aak'uwaa dogoppite. K'ay Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttena ootsoppite geedda ay malan masetteedda misiliyaa gidooppenne hinttenttoo eek'aa ootsennaadan naagettite. 24 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday hintte S'oossay miyaa tamanne k'anaatiyaa S'oossaa.*

25 «Hintte naanatuwaanne, naanatu naanatuwaa yeliide he gadiyaan adussa wodiyaa de'iyaa wode, ay malan gidooppenne masetteedda misiliyaw goyinniide tunooppe, k'ay Med'inaa Godaa hintte S'oossaa hank'k'etsanaw Aa sintsan iitabaa ootsooppe, 26 hintte Yorddaanoosa Shaafaa pinniide laattanaw biyaa gadiyaappe ittuunne attenan, elle d'ayanaw, taani hintte bollan hachchi saluwaanne sa'aa markkayay. Hintte ubbaannakka d'ayanaappe attina, he gadiyaan adussa wodiyaa de'ikkita. 27 Med'ina Goday hinttena hara asaa giddon laalana; he hinttena Med'inaa Goday laaliyaa kawutetsatuwaa giddon hintte paydu guutsaa gidanawaa.* 28 Hewaan hintte mitsaappenne shuchchaappe asaa kushiyan giigeedda be'enna, sisenna, meennanne singgenna s'oossatoo goyinnana. 29 Shin hewan de'iidde, hintte Med'inaa Godaa, hintte S'oossaa koyana; hintte Aa hintte kumentsaa wozanaappenne hintte kumentsaa shemppuwaappe koyooppe demmana.* 30 Ha ubbaa metuwaa giddon hintte un"ettiide de'iide, wodiyaa wurssetsan Med'inaa Godaakko, hintte S'oossaakko, hintte simmananne Aa k'aalawukka azazettana. 31 Med'inaa Goday hintte S'oossay maarotetsaan kumeedda S'oossaa gidiyaa diraw, I hinttena aggena; woy d'ayissenna; hintte aawaatoo I c'aak'k'eedda c'aak'uwaakka dogenna.

32 «S'oossay gadiyaan asaa med'd'eedda gallassaappe doommiide, hintteppe kase aad'd'eeda wodiyaa ane paydite; hawaa mala gitabay mulekka hani erintto woy sisetti erintto, saloo ha gas'aappe ya gas'aa gakkanaw ane oochchite. 33 Tamaa lac'uwaa giddona S'oossay sisiide, hintte d'ayennan de'uwaan de'eeddawaadan, S'oossay sisiide, de'uwaan de'eedda hara Asay de'ii? 34 Woy Med'inaa Goday hintte S'oossay hintte s'eellishin, Gibs'e gadiyaan hinttenttoo ootseeddawaadan, paac'iyaan, malaatan, malalisiyaawan, olan wolk'k'aama kushiyaaninne mic'etteedda k'esiyaan, k'ay wolk'k'aama yashshan hara kawutetsaa giddo geliide, itti kawutetsaa barew akkanaw baas'eteedda hara s'oossi de'ii? 35 Med'inaa Goday S'oossaa gidiyaawaa hintte erana mala, hewaa I hinttena besseedda; aappe attina haray baawa.* 36 I hinttena tamaarissanaw koyeedda diraw, bare kooshshaa saluwaappe hinttena sisseedda. K'ay ha sa'aan bare wolk'k'aama tamaa hinttena besseedda; he tamaa giddoppe hintte Aa k'aalaa siseeddita. 37 I hewaa ootseeddawe hintte aawotuwaa siik'eeddawaappe denddeeddawaan, unttunttuppe guyyiyaan yelettiyaa unttunttu zaratuwaa dooreedda gishshaassa. K'ay hinttenakka Gibs'eppe bare wolk'k'aama wolk'k'an kesseedda gishshaassa. 38 Hachche hintte be"iyaawaadan, hinttena gelissanawunne unttunttu biittaa hinttenttoo laata ootsiide immanaw, hintteppe dariyaanne wolk'k'aamiyaa kawutetsatuwaa hintte sintsaappe yedersseedda.

39 «Simmi hewaa gidooppe, bolla saluwaan gidina, garssa sa'aan gidina, Med'inaa Goday S'oossaa gidiyaawaa erite; hintte wozanaankka wotsite; hara s'oossay baawa. 40 Hewaa diraw, hinttenttunne hintteppe guyyiyaan hintte naanaw ubbabay lo"o gidanaadan, k'ay Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttenttoo med'inaw immiyaa gadiyaan hintte hinttere aduk'k'anaadan, taani hachchi hinttena azaziyaa awaayuwaanne higgiyaa naagite» yaageedda.

Shemppuwaa Wod'eeddawanttu Bak'atiide
Attiyaa Katamatuwaa

41 Hewaappe guyyiyaan, Muse Yorddaanoosa hefintsan away doliyaa baggana heezzu katamatuwaa dummayeedda.* 42 Hewaa I dummayeeddawe kase morkketetsay bayinnan de'ishshin, erennan, bare shooruwaa wod'eedda Asay yaa bak'atanaassa. He katamatuwaappe ittoo bak'atiide, he bitanii bare shemppuwaa ashshanaw danddayee. 43 Hewaa diraw, Roobeela zariyaw mela biittaan d'ok'k'asaan de'iyaa Bees'era katamaa, Gaada zariyaw Gala'aaden de'iyaa Raamootanne Minaase zariyaw Baasaanen de'iyaa Golaana katamatuwaa dummayeedda.

Higgii Imettiyaawaa Erissuwaa

44 Muse Israa'eeliyaa asaw immeedda S'oossaa higgii hawaa. 45-46 Ha wogaa, awaayuwaanne higgiyaa unttunttu Gibs'eppe kesiide, Beeti-Pa'oora katamaa sintsan de'iyaa, Yorddaanoosappe away doliyaa baggana de'iyaa zanggaaraan de'ishshin, unttunttoo immeedda. He sa'ay Haseboonan uttiide Amoore mooddiyaa Kaatiyaa Sihoona biittaa giddona. Musenne Israa'eeliyaa Asay Gibs'eppe keseedda wode, Sihoona oliide s'ooneeddino. 47 He wode unttunttu Aa biittaanne Baasaane Kaatiyaa Ooga biittaa, hewekka k'ay Yorddaanoosappe away doliyaa baggana de'iyaa laa"u Amoore kaatetuu biittaa laatteeddino. 48 He biittay Arnnoona Shaafaa doonaan de'iyaa Aaro'eera katamaappe biide, Siriyoone Deriyaa gakkee; he Siriyoone geetetti s'eesettiyaa derii Hermmoone giyaa deriyaa. 49 K'aykka he biittay Yorddaanoosappe away doliyaa baggana de'iyaa Aaraba biittaa ubbaa akkiide biide, Pisgga Deriyaa s'ap'uwaan de'iyaa Hayk'k'uwaa Abbaa gakkee.

Laa'entso Muse Haasayaa

5

(5:1—26:19)

Tammu Azazotuwaa

(Kes. 20:1-17)

1 Muse Israa'eeliyaa asaa ubbaa ittippe s'eesiide, hawaadan yaageedda; «Hinttenoo Israa'eeliyaa asaw, taani hachchi hinttenttoo odiyaa awaayuwaanne higgiyaa sisite; hintte unttuntta tamaaritenne minisiide ootsite. 2 Med'inaa Goday nu S'oossay Siinaa Deriyaa bollan nuunana c'aak'uwaa c'aak'k'eteedda. 3 Med'inaa Goday ha c'aak'uwaa c'aak'k'eteeddawe nu aawotuwaa s'alalaana gidenna; hachchi de'uwaan de'iyaa nu ubbaannakka c'aak'k'eteedda. 4 He deriyaa bollan ees's'iyaa tamaa giddon gidiide, Med'inaa Goday hintte sintsaan ek'k'iide hinttenana haasayeedda. 5 Taanikka he wode Med'inaa Goday giyaawaa hinttenttoo odanaw, S'oossaappenne hintteppe gidduwaan ek'k'aad; ayaw gooppe, hintte tamaw yayyiide, deriyaa pude kesibeykkita. S'oossaykka hawaadan yaageedda:

6 «Gibs'e gadiyaappe ayiletetsaa golliyaappe neena wozeeddawe taani Med'inaa Godaa ne S'oossaa.

7 «Taappe attina, hara s'oossatuu new de'oppino.

8 «Bolla saluwaan de'iyaawaa gidina, woy garssa sa'aan de'iyaawaa gidina, woy sa'aappe garssana de'iyaa haatsaa giddon de'iyaawaa gidinakka, ayaa misiliyaanne new eek'aa ootsoppa.* 9 Neeni unttunttoo hokkoppa; woy unttunttoo goyinnoppa; ayaw gooppe, taani taana is's'iyaawantta aawotuwaa nagaraa diraw, naanatuwaa heezzentsanne oyddentsa yeletaa gakkanaw muriyaawaa; taani, Med'inaa Goday ne S'oossay k'anaatiyaa S'oossaa.* 10 Shin taani taana siik'iyaawanttanne ta azazuwaa naagiyaawantta sha"a yeletaa gakkanaw ta aggena siik'uwaa bessay.

11 «Med'inaa Godaa ne s'oossaa suntsaa c'oo s'eesoppa; ayaw gooppe, Med'inaa Goday bare suntsaa c'oo s'eesiyaawaa murenan aggena.*

12 «Med'inaa Goday ne S'oossay neena azazeeddawaadan, geeshsha ootsaade Sambbata gallassaa naaga.* 13 Neeni ootsiyaa ooso ubbaa usuppun gallassan ootsa.* 14 Shin laappuntsa gallassay Med'inaa Godaw, ne S'oossaw Sambbata. He gallassi ay oosonne ootsoppa; neeni woy ne attuma na'ay, woy ne mac'c'a naatta, woy ne k'oomay, woy ne booray, woy ne harii, woy ne hara mehetuu, woy ne kataman de'iyaa betii, he gallassi ayaa oosonne ootsoppite. Neeni shemppiyaawaadan ne attumanne mac'c'a k'oomatuukka shemppino. 15 Neeni Gibs'e gadiyaan ayiliyaa gidaade de'eeddawaa dogoppa; k'ay Med'inaa Goday ne S'oossay bare wolk'k'aama kushiyaaninne bare mic'etteedda k'esiyaan yaappe neena kesseeddawaa dogoppa. Med'inaa Goday ne S'oossay Sambbata gallassaa neeni naaganaadan, neena azazeeddawekka hewaa gishshaassa.

16 «Med'inaa Goday ne S'oossay new immiyaa gadiyaan ne neerekka aduk'k'ana malanne new lo"ana mala, Med'inaa Goday ne S'oossay neena azazeeddawaadan, ne aawuwaanne ne daayo bonchcha.*

17 «Asa wod'oppa.*

18 «Sharmus'oppa.*

19 «Wuu"oppa.*

20 «Ne shooruwaa bollan wordduwaa markkattoppa.*

21 «Ne shooruwaa machchato amottoppa; Aa golliyaa, Aa shoyk'aa, Aa attuma k'oomaa, woy Aa mac'c'a k'oomato, woy Aa booraa, woy Aa hariyaa, woy aw de'iyaawaa ayaanne amottoppa yaageedda.*

22 «Deriyaa bollan tamaa giddoppe, shaariyaa giddoppenne gorddeedda d'umaa giddoppe Med'inaa Goday d'ok'k'u geedda kooshshan shiik'uwaa ubbaw odeedda k'aalatuu hawantta; I unttunttu bollan ayaanne gujjibeenna. K'ay unttuntta I laa"u masetteedda shuchchatuu bolla s'aafiide, taw immeedda.*

Asaa Yashshaa

(Kes. 20:18-21)

23 «Derii taman s'uugettishin, d'umaa giddoppe kooshshaa hintte siseedda wode, hintte zariyaa kaappatuunne hintte c'imatuu taakko yiide, 24 hawaadan yaageeddita; ‹Be'a, nuuni Med'inaa Godaa nu S'oossaa kooshshaa tamaa giddoppe siseedda wode, Med'inaa Goday nu S'oossay bare bonchchuwaanne bare anggaa nuuna besseedda. K'ay nuuni S'oossay aanana haasayiide Asay de'uwaan de'anaw danddayiyaawaa hachche be'eeddo. 25 Shin ha wolk'k'aama tamay nuuna d'ayissanaw danddayee; yaatina, nuuni ayaw hayk'k'eettoo? Med'inaa Godaa nu S'oossaa k'aalaa nuuni laa"entso sisooppe, nuuni hayk'k'eetto. 26 Ayaw gooppe, ashuwaa mayyeeddawaan, nuuni siseeddawaadan tamaa giddon gidiide haasayishin, de'o S'oossaa k'aalaa sisiide, pas'a de'eedda Asay oonee? 27 Hewaa diraw, Muse! Neeni shiik'aade, Med'inaa Goday nu S'oossay giyaawaa ubbaa sisa; Med'inaa Goday nu S'oossay new odiyaawaa ubbaa neeni nuw oda; nuunikka sisiide ootsana› yaageeddita.

28 «Hintte taw haasayishin, Med'inaa Goday hintte giyaawaa sisiide, Med'inaa Goday taana hawaadan yaageedda; ‹Ha Asay new odeeddawaa ubbaa sisaad; unttunttu geeddawaa ubbaa likke geeddino. 29 Unttunttuwunne unttunttu naanaw med'inaw ubbabay lo"a gidanaadan, taw yayyanawunne ta azazotuwaa naaganaw unttunttoo ubbatookka hawaa mala wozanay de'i erenneeshsha! 30 Ha"i neeni baade, unttunttu barenttu dunkkaaniyaw simmanaadan oda. 31 Shin neeni hawaan ta matan ek'k'ashsha; unttunttu laattanaadan taani unttunttoo immiyaa gadiyaan unttunttu ootsana mala, neeni unttuntta tamaarissana ta azazuwaa, ta awaayuwaanne ta higgiyaa ubbaa taani new odana› yaageedda.

32 «Hinttenoo Israa'eeliyaa asaw, hewaa gidooppe Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttena azazeeddawaa ubbaa ootsanaw naagettite; aappe ushechcha woy haddirssa gooppite. 33 Hintte de'uwaan de'ana mala, ubbabay hinttenttoo injjetana mala, k'ay hintte laattiyaa biittankka hintte aduk'k'iide de'ana mala, Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttena azazeedda oge ubbaan hemettite.

6

Wolk'k'aama Azazuwaa

1 «Hintte laattanaw biyaa gadiyaan hintte ootsanaadan taani hinttena tamaarissana mala, Med'inaa Goday hintte S'oossay taana azazeedda azazotuu awaayotuunne higgetuu hawantta. 2 Hintte laytsay adussa gidana mala, hintte, hintte naanatuunne hintte naanatu naanaykka taani hachchi hinttena azaziyaa S'oossaa awaayuwaanne higgiyaa naagiyaawaan hintte laytsan ubbaan Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw yayyite. 3 Hinttenoo Israa'eeliyaa asaw, ubbabay hinttenttoo lo"a gidanaadaaninne Med'inaa Goday, hintte aawotuwaa S'oossay, hinttenttoo geeddawaadan, maatsaanne eessaa goggiyaa gadiyaan hintte loytsi c'orattanaadan, ha higgetuwaa sisitenne minisiide ootsite.

4 «Neenoo Israa'eeliyaw, sisa; Med'inaa Goday nu S'oossay itti Med'inaa Godaa.* 5 Neeni Med'inaa Godaa ne S'oossaa ne kumentsaa wozanaappe, ne kumentsaa shemppuwaappenne ne kumentsaa wolk'k'aappe siik'a.* 6 Hachche taani neena azaziyaa ha azazotuwaa ne wozanaan wotsa.* 7 Ha azazatuwaa neeni ne naanatuwaa tamaarissa; neeni ne son uttiyaa wode, ogiyaan hamettiyaa wode, gisiyaa wodenne denddiyaa wodekka unttuntta hassaya. 8 Malaataa ootsaade ne kushiyan unttuntta k'achcha; k'ay ne som"iyaankka malaataadan wotsa. 9 Ne penggiyaa mak'aaniyaa bollaninne ne dirssaa penggiyaa bollan neeni unttuntta s'aafa.

Azazettenawanttoo Imetteedda Seeraa

10-11 «Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttenttoo immana giide hintte aawaatoo, Abrahaamaw, Yisaak'awunne Yaak'oobaw c'aak'k'eedda, hintte kees's'ibeenna gitanne lo"o katamatuu kumeedda biittaa immana. Hintte kuntsibeenna duretay kumeedda golletuwaa, hintte bookkibeenna ollatuwaa, hintte tokkibeenna woynnetuwaanne zayitiyaa wogaratuwaa hinttenttoo immiyaa wode, hinttekka miide kalleedda wode,* 12 hinttena Gibs'eppe, ayiletetsaa gadiyaappe kesseedda Med'inaa Godaa dogennaadan naagettite. 13 Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, yayyite; Aa s'alalaw goyinnite; Aa suntsankka c'aak'k'ite.* 14 Hintte yuushshuwaan de'iyaa Asay goyinniyaa hara s'oossatoo goyinnoppite. 15 Ayaw gooppe, hintte giddon de'iyaa Med'inaa Goday hintte S'oossay k'anaatiyaa S'oossaa; Aa hank'k'uu hintte bollan ees's'i kesana; I hinttena biittaa bollaappekka pittiide d'ayissana.

16 «Masaahan hintte Aa paac'c'eeddawaadan, Med'inaa Godaa hintte S'oossaa paac'c'oppite.* 17 Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttena azazeedda Aa azazotuwaa, Aa wogatuwaanne Aa awaayotuwaa minisiide naagite. 18 Hinttew ubbabay lo"a gidana mala, Med'inaa Godaa sintsan hintte likkebaanne lo"obaa ootsite. Yaatooppe, hinttenttoo immanaw Med'inaa Goday hintte aawaatoo c'aak'k'eedda, he lo"o biittaa hintte laattana. 19 Med'inaa Goday bare geeddawaadan hintte morkkatuwaa ubbaa hintte sintsaappe yederssana.

20 «Sintsappe hintte naanay, Med'inaa Goday nu S'oossay hinttena azazeedda ha wogaa, awaayuwaanne higgiyaa biletsay ayee? yaagiide hinttena oochchiyaa wode, 21 hintte unttunttoo hawaadan yaagiide zaarite; ‹Nuuni Gibs'e gadiyaan Gibs'e kaatiyaa ayiletuwaa; shin Med'inaa Goday bare mino kushiyan nuuna Gibs'eppe kesseedda. 22 K'ay Med'inaa Goday nu s'eellishin, Gibs'e biittaa bollan, Gibs'e kaatiyaa bollaninne Aa suntsatuwaa ubbaa bollan gitanne yashshiyaa malaatatuwaanne maalaalissiyaabatuwaa ootseedda. 23 Shin I nu mayzza aawaatoo immana giide c'aak'k'eedda biittaa nuuna gelissiide, nuw immanaw nuuna Gibs'eppe kesseedda. 24 Yaatiide hachchi be"iyaawaadan, nuw ubbaa wodekka lo"a gidana malanne nuuni de'uwaan de'ana mala, Med'inaa Goday nuuna ha awaayotuwaa ubbaa naaganaadaaninne Med'inaa Godaw, nu S'oossaw, yayanaadan azazeedda. 25 I nuuna azazeeddawaadan, Med'inaa Godaa, nu S'oossaa, sintsan ha azazotuwaa ubbaa minisiide naagooppe, hewe nuw s'illotetsaa gidana› yaagite.

7

S'oossay Dooreedda Asaa

(Kes. 34:11-16)

1 «Med'inaa Goday hintte S'oossay hintte laattanaw biyaa biittaa hinttena gelissiyaa wodenne, k'ay hintteppe wolk'k'aamiyaanne minniyaa laappun kawutetsatuwaa, hewanttukka Hiitetuwaa, Gerggeesetuwaa, Amooretuwaa, Kanaanetuwaa, Parzzetuwaa, Hiiwetuwaanne Yaabuusatuwaa hintte sintsaappe d'ok'olliyaa wode,* 2 unttunttukka Med'inaa Goday hintte S'oossay hintte kushiyan aatsi immina, hintte unttuntta s'ooniyaa wode, unttuntta ubbaanna suppu ootsiide d'ayissite. Unttunttunna ayaa c'aak'k'uwaanne c'aak'k'etoppite. Unttunttoo ayinne k'arettoppite. 3 Hintte unttunttunna akettoppitenne gelettoppite. Hintte mac'c'a naanatuwaa unttunttu attuma naanaw immoppite. Woy unttunttu mac'c'a naanatuwaakka hintte attuma naanaw akkoppite. 4 Ayaw gooppe, unttunttu hintte naanatuwaa taana kaalliyaawaappe hara eek'atuwaa goyinnanaadan, wora zaarana. He wode Med'inaa Godaa hank'k'uu hintte bolla ees's'i kesana; hinttenakka ellekka d'ayssi bashana. 5 Hewaa diraw, unttunttu yarshshiyaa sa'aa kolite. Unttunttu goyinniyaa shuchchatuwaa mentsereetsite. Asheero giyaa mac'c'a s'oossatti misiliyaa kinchchereetsite; unttunttu masetteedda misiletuwaakka taman s'uuggite.* 6 Ayaw gooppe, hintte Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, geeshsha asaa. Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttena barew dumma al"o miishshaa gidiyaa asaa ootsiide, biittaa bollan de'iyaa asaa ubbaappe dooreedda.*

7 «Med'inaa Goday hinttena siik'eeddawenne dooreeddawe hintte hara asaappe payduwaan dareedda gishshassa gidenna. Hintte hara asaa ubbaappekka payduwaan guus's'iyaawantta. 8 Shin Med'inaa Goday hinttena siik'eedda gishshawnne hintte mayzza aawaatoo c'aak'k'eedda c'aak'uwaa naageedda diraw, I hinttena ayiletetsaa gadiyaappe, Gibs'e kaatiyaa kushiyaappe, bare wolk'k'aama kushiyan kesseeddanne wozeedda. 9 Hewaa diraw, Med'inaa Goday hintte S'oossay S'oossaa gidiyaawaa erite. I barena siik'iyaawanttoonne bare azazuwaa naagiyaawanttoo sha"a yeletaa gakkanaw, bare aggena siik'uwaa c'aak'uwaa naagiyaa, ammanettiyaa S'oossa.* 10 Shin I barena is's'iyaawanttoo unttunttu tal"iyaa zaaree; I unttunttu tal"iyaa zaaranaw gam"enna. 11 Hewaa diraw, taani hachchi hinttenttoo immiyaa azazotuwaa, awaayotuwaanne higgetuwaa naagite.

S'oossaw Azazettina Beettiyaa Anjjuwaa

(28:1-14)

12 «Hintte ha azazotuwaa sisiide, unttuntta minisi naagooppe, Med'inaa Goday hintte S'oossay hintte mayzza aawaatoo c'aak'k'eeddawaadan, bare aggena siik'uwaa c'aak'uwaa hinttenttoo naagana.* 13 I hinttena siik'ana; hinttena anjjana; hintte payduwaa darissana. K'ay I hinttenttoo immanaw hintte mayzza aawaatoo c'aak'k'eedda gadiyaan hintte uluwaa ayfiyaa, hintte biittaa ayfiyaa, katsaa, woyniyaa, zayitiyaa, hintte mehiyaa maratuwaanne hintte dorssaa maratuwaa c'orissiide anjjana. 14 Hintte hara ay asaappenne aad'd'iide anjjetteedawantta gidana. Ittuunne attuma gidina, mac'c'a gidina maynenna. Hintte mehiikka maynenna. 15 Med'inaa Goday hargge ubbaappe hinttena naagana. Hintte eriyaa Gibs'e biittaa iita harggiyaa hintte bolla ahenna; shin I hinttena is's'iyaa ubbaa bollan he harggiyaa ahana. 16 Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttenttoo aatsi immiyaa asaa ubbaa d'ayissite; unttunttoo ayinne k'arettoppite. Unttunttu s'oossatuwawukka goyinnoppite. Ayaw gooppe, hewe hinttenttoo p'ire gidana.

17 «Hintte hintte wozanaan, ‹Ha kawutetsatuu nuuppe minniino; yaatina, nuuni unttuntta wootiide yederssi kessanee?› gaanaw danddayiita. 18 Shin unttunttoo yayyoppite. Med'inaa Goday, hintte S'oossay, Gibs'e kaatiyaa bollanne Gibs'e biittaa ubbaa bolla ootseeddawaa hassayite. 19 Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttena Gibs'eppe kessiyaa wode ootseedda wolk'k'aama boshatuwaa, malaatatuwaa, maalalissiyaabatuwaa, Aa wolk'k'aama kushiyaanne Aa mic'etteedda k'esiyaa hintte hintte ayifiyaan be'eeddita. Ha"i hintte yayyiyaa asaa ubbaa bollankka Med'inaa Goday, hintte S'oossay hewaadan ootsana. 20 K'ay unttunttuppe aatsiide bak'atiide, hintteppe k'osetteedawanttukka d'ayana gakkanaw, Med'inaa Goday hintte S'oossay unttunttu giddon shabiretsaa yeddana.

21 «Hewaa diraw, hintte unttunttoo yayyoppite; ayaw gooppe, hinttenana de'iyaa Med'inaa Goday, hintte S'oossay, gitanne yashshiyaa S'oossaa. 22 Med'inaa Goday hintte S'oossay he kawutetsatuwaa guutsaa guutsaa d'ok'olliidde, hintte sintsaappe d'ayissana. Hintte unttuntta ubbaa itti kutsan d'ayissikkita; hewaa hintte ootsooppe, gadiyaan de'iyaa do'atuu dariide, hinttena waayissana. 23 Shin Med'inaa Goday hintte S'oossay unttuntta hintte kushiyan aatsi immana; unttunttu d'ayana gakkanaw, I unttuntta shabbirana. 24 K'ay unttunttu kaatetuwaakka I hintte kushiyan aatsi immana. Hinttekka unttunttu suntsaa saluwaappe garssa baggappe pittiide d'ayissana. Ooninne hinttenana ek'etti danddayenna; hintte unttuntta d'ayissana.

25 «Masetteedda unttunttu s'oossatuwaa misiletuwaa taman s'uuggite. He misiletuwaa bollan de'iyaa biraa woy work'k'aa amottoppite. Hewe Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, tuna gidiyaa diraw, hintte Aa p'iriyaan oyk'k'ettennaadan, Aa hinttenttoo akkoppite. 26 Hintte he tuna eek'atuwaa hintte golle gelissiide, unttunttudan shek'etteeddawaantta gidoppite. Hintte unttuntta ubbaannakka is's'itenne shaatettite; ayaw gooppe, unttunttu barenttu huup'iyaw shek'etteeddawaantta.

8

Laattiyaa Lo"o Biittaa

1 «Hintte de'uwaan de'ana mala, hintte payduukka darana malanne Med'inaa Goday kase hintte mayzza aawaatoo immana giide c'aak'k'eedda biittaa geliide, hintte laattana mala, hachchi taani hinttena azaziyaa azazuwaa ubbaa minisiide naagite. 2 Med'inaa Goday ne S'oossay new immeedda azazuwaa ne naagintto naagennentto, ne wozanaa k'ofaa eranaw, neena paac'c'anawunne neena zik'k'i ootsanaw, oytamu laytsaa kumentsaa I neena bazzuwaan kaaletseedda oge ubbaa hassaya. 3 I neena zik'k'i ootseeddanne koshayiseedda; hewaappe simmiide neena gidina, woy ne mayzza aawotuwaa gidinakka, erenna mannaa neena mizeedda. Hewaa I ootseeddawe Asay Med'inaa Goday haasayiyaa k'aalaa ubbaanappe attina, ukitsaa s'alalaan de'ennawaa neena tamaarissanaassa.* 4 Ha oytamu laytsatuwaa giddon neeni mayyeedda mayuu wuribeenna; ne gediikka gaafibeena. 5 Yaatooppe, Asay bare na'aa seeriyaawaadan, Med'inaa Goday ne s'oossaykka neena seeriyaawaa ne wozanaan akeeka.

6 «Aa ogiyaan hamettiyaawaaninne Aa bonchchiyaawan Med'inaa Godaa ne S'oossaa azazotuwaa naaga. 7 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday ne S'oossay neena zanggaaraappenne deriyaappe pulttiyaa k'eeri shaafatuunne goggiyaa pulttotuu de'iyaa lo"o biittaa gelissanaw ahee. 8 He biittay zarggaynne banggay, woynnii, balasiinne roomaanii, wogaraa zayitiinne eessay kumeedda biittaa. 9 K'aykka he biittay ukitsay pac'c'ennan neeni miyaa biittaa; ayaynne new pac'c'enna biittaa. He biittay shuchchay birataa gideedda biittaa. Deriyaappekka madaabiyaa giyaa birataa bookkiide akkiyaa biittaa. 10 Neeni hewan maade kallana; yaataade, I new immeedda lo"o biittaa diraw, Med'inaa Godaa ne S'oossaa galatana.

S'oossaa Dogiyaawanttoo Imetteedda Seeraa

11 «Taani hachchi neena azaziyaa Aa azazotuwaa, Aa higgetuwaanne Aa awaayotuwaa naagennan aggaade, Med'inaa Godaa ne S'oossaa dogennaadan, naagetta.* 12 Neeni maade kalliyaa wode, lo"o golliyaa kees's'aade aan uttiyaa wode, 13 ne mehiyaanne dorssaa wudii dariyaa wode, new biraynne work'k'ay dagattiyaa wode, k'ay new de'eeddabay ubbay dariyaa wode, 14 he wode ne wozanay otorettennaadan, neenikka Gibs'e gadiyaappe, ayiletetsaa golliyaappe neena wozeedda Med'inaa Godaa ne S'oossaa dogennaadan naagetta. 15 I neena marzziyaanna de'iyaa shooshshaynne masimasuu kumeedda, haatsay bayinna, he gitanne yashshiyaa mela biittaana kaaletseedda; I new mela bazzuwaan zaallaappe haatsaa d'uusseedda. 16 Ne mayzza aawotuu erenna mannaa mela biittaan neena mizeeddawe, neena zik'k'i udanaassanne neena paac'c'anaassa; I hewaa ootseeddawe wurssetsan new ubbabay lo"o gidanaadaana. 17 Neeni, ‹Ta wolk'k'aynne ta kushiyaa minotetsay ha duretetsaa taw aheedda› geenaadan naagetta. 18 Shin neeni Med'inaa Godaa ne S'oossaa hassaya; ayaw gooppe, hachchi neeni be"iyaawaadan, ne mayzza aawotuwaana c'aak'k'eteedda c'aak'k'uwaa mintsanaw, neeni duretaa demmanaadan new wolk'k'aa immeeddawe aattee.

19 «Neeni Med'inaa Godaa ne S'oossaa dogooppe, hara s'oossatuwaa kaallooppe, k'ay unttunttoo ootsooppenne goyinooppe, neeni tumu d'ayanawaa taani hachchi markkattay. 20 Med'inaa Godaw, ne S'oossaw, neeni azazettenan is's'eedda diraw, Med'inaa Goday ne sintsaappe d'ayiseedda kawutetsaatuwaadan neenikka d'ayana.

9

Asay Azazettenan Is's'eeddawaa

(Kes. 32:1-35)

1 «Hinttenoo Israa'eeliyaa asaw sisite; hintte hintteppe gitatiyaanne wolk'k'aamiyaa kawutetsatuwaa, k'ay yuushshuwaa gimbbii saluwaa gakkeedda wolk'k'aama katamatuwaakka laattanaw hachchi Yorddaanoosa pinniita. 2 He gadiyaan de'iyaa Asay minonne adussa; unttunttu, ‹Ooninne unttunttunna ek'ettanaw danddayenna Anaak'e zaratuwaa› giishina, hintte siseeddita. 3 Shin miyaa tamaadan hintteppe sintsanna biyaawe Med'inaa Godaa hintte S'oossaa gidiyaawaa hachchi erite. I unttuntta d'ayissananne hintte sintsan unttuntta kawushshana. Med'inaa Goday hinttenttoo geeddawaadan hintte unttuntta yederssiide kessananne baasuwaanakka d'ayissana.

4 «Med'inaa Goday hintte S'oossay unttuntta hintte sintsaappe yedersseeddawaappe guyyiyaan, hintte hintte wozanaan, ‹Nuuni s'illo gidiyaa diraw, ha biittaa nuuni laattana mala, Med'inaa Goday nuuna gelisseedda› yaagoppite. Med'inaa Goday unttuntta hintte sintsaappe yederssiide kessiyaawe, unttunttu iita gidiyaa gishshassa. 5 Hintte unttunttu biittaa laattanaw geliyaawe hintte s'illonne suure gidiyaa dirassa gidenna; shin S'oossay hintte S'oossay unttuntta hintte sintsaappe yederssiyaawe ha kawutetsatuu iita gidiyaa dirassanne beni hintte mayzza aawaatoo, Abrahaamaw, Yisaak'awunne Yaak'oobaw c'aak'k'eedda k'aalaa naaganaassa. 6 Simmi hewaa gidooppe hintte hawaa akeekite; Med'inaa Goday hintte S'oossay ha lo"o biittaa hinttena laatissiyaawe hintte s'illotetsaa gishshaassa gidenna; ayaw gooppe, hintte morggiyaa zoddu geedda asaa.

7 «Hintte Med'inaa Godaa hintte S'oossaa mela biittaan wooti hank'k'etseedditentto dogoppite; hintte Gibs'e gadiyaappe keseedda gallassaappe doommiide, hachchi ha sa'aa gakkeedda gallassay gakkanaw, Med'inaa Godaa bolla makkaleeddita. 8 Siinaa Deriyaa bollakka Med'inaa Goday hinttena d'ayissanaw denddana gakkanaw, hintte Med'inaa Godaa hank'k'etseeddita. 9 Med'inaa Goday hinttenana c'aak'k'eteedda c'aak'k'uu s'aafetteedda masetteedda shuchchatuwaa akkanaw taani deriyaa huup'iyaa keseedda wode, hewan katsaa meennaaninne haatsaa ushennaan, oytamu gallassaanne oytamu k'ammaa gam"aad.* 10 Hewaappe guyyiyaan, S'oossaa birad'd'iyan s'aafetteedda laa"u masetteedda shuchchatuwaa Med'inaa Goday taw immeedda. He masetteedda shuchchatuu bolla hintte shiik'uwaa ootseedda gallassi deriyaa bollan tamaa giddon gidiide, Med'inaa Goday hinttenttoo haasayeedda k'aalatuu ubbay s'aafetti utteeddino. 11 He oytamu gallassaappenne oytamu k'ammaappe guyyiyaan, Med'inaa Goday bare c'aak'k'uu s'aafetteedda laa"u masetteedda shuchchatuwaa taw immeedda.

12 «Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Goday taana hawaadan yaageedda; ‹Hawaappe ellekka wod'd'a; ayaw gooppe, neeni Gibs'eppe Kesseedda ne Asay tuni kichcheedda; taani unttuntta azazeedda azazuwaappe ellekka wora simmiide, siilissiide med'd'eedda eek'aa barenttoo goyinnanaw giigisseeddino› yaageedda.

13 «Med'inaa Goday k'aykka taana, ‹Taani ha asaa be'aad; unttunttu tumukka morggiyaa zooza asaa. 14 Yaatooppe, taani unttuntta d'ayissanawaanne unttunttu suntsaakka saluwaappe garssa baggappe k'uc'c'anawaa taana diggoppa. Yaataade neena unttunttuppe minniyaanne c'orattiyaa kawutetsaa kessana› yaageedda.

15 «Taani c'aak'uwaa k'aalay s'aafetteedda laa"u masetteedda shuchchatuwaa laa"u kushiyan tookkaade deriyaappe wod'd'aad; he wode deriyaa bolla tamaa lac'uu beettee. 16 Ta s'eelliyaa wode, hintte Med'inaa Godaa hintte S'oossaa bolla nagaraa ootseeddawaa be'aad; hintte siilissiide med'd'eedda korumaa misiliyaa hinttenttoo eek'aa ootsiide giigisseeddita. Hintte Med'inaa Goday hinttena azazeedda ogiyaappe ellekka wora simmeeddita. 17 Yaatina, taani ta laa"u kushiyan oyk'k'eedda laa"u masetteedda shuchchatuwaa olaade, hintte s'eellishin mentsaad.

18 «Hewaappe guyyiyaan, taani hintte ootseedda nagaraa ubbaa diraw, hewenne Med'inaa Godaa hank'k'etsanaw hintte Aa sintsan iitabaa ootseedda diraw, kasewaadankka oytamu gallassaanne oytamu k'ammaa Med'inaa Godaa sintsan gufannaade gam"aad; he wode taani k'uma mabeykke; haatsaakka ushabeykke. 19 Med'inaa Goday hintte bollan hank'k'etteedda Aa ees's'iyaa hank'k'oo taani yayaad; ayaw gooppe, I hinttena d'ayissanaw giigeedda; shin Med'inaa Goday zaaretsiidekka taw siseedda.* 20 K'ay Med'inaa Goday Aaroonakka d'ayissanaw loytsi hank'k'etteedda; yaatina, he wode taani Aaroonawukka woossaad. 21 Taani hintte med'd'eedda he nagaran kumeedda korumaa misiliyaa akkaade, taman s'uuggaad; yaataade Aa kinchchereetsaade I baanaadan liik'ana gakkanaw gaac'c'aad; he baanaa deriyaappe goggiyaa haatsaan olaad.

22 «Hintte k'aykka Tabi'eeran, Masaahaaninne K'ibiroote-Hataawan (amuwaa duufuwaan) Med'inaa Godaa hank'k'etseeddita.* 23 Med'inaa Goday hinttena, ‹Biite, taani hinttenttoo immeedda biittaa laattite› yaagiide, K'aadeesa-Barnneppe yeddeedda wodekka, hintte Med'inaa Godaa hintte S'oossaa azazuwaa is's'iide makkaleeddita; aan ammanettibeykkita woy Aa k'aalawukka azazettibeykkita.* 24 Taani hinttena eroodeppekka doommiide, hintte Med'inaa Godaa bollan makkalanchcha.

25 «Med'inaa Goday hinttena d'ayissana geedda diraw, taani he oytamu gallassaanne oytamu k'ammaa Med'inaa Godaa sintsan gufannaade gam"aad. 26 Taani Med'inaa Godaa hawaadan yaagaade woossaad; ‹Abeet Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw, neeni ne wolk'k'aama wolk'k'an wozeeddanne ne mino kushiyan Gibs'eppe Kesseedda, new laata gidiyaa ne asaa d'ayssoppaarikkii! 27 Ne k'oomatuwaa, Abrahaama Yisaak'anne Yaak'ooba k'oppa; ha asaa morggiyaa zoddu ootsiyaawaa, unttunttu iitatetsaanne unttunttu nagaraa paydoppa. 28 Hewe d'ayooppe, neeni nuuna yaappe Kesseedda Gibs'e biittaa asay, «Med'inaa Goday unttuntta gelissana geedda biittaa gelissanaw danddayibeenna dirawunne unttuntta is's'eedda diraw, mela biittaan wod'ana giide kesseedda» yaagana. 29 Gido shin, ha Asay neeni ne wolk'k'aama wolk'k'aaninne ne mic'etteedda k'esiyaan Gibs'eppe Kesseedda ne laata gidiyaa ne asaattee› yaagaad.

10

Muse Tammu Azazotuwaa Laa"entsuwaa Akkeedda

(Kes. 34:1-10)

1 «He wode Med'inaa Goday taana hawaadan yaageedda; ‹Koyirowanttu mala laa"u masetteedda shuchchatuwaa giigissa. Yaataade taakko deriyaa haa pude kesa; k'ay mitsaa Taabootaakka med'd'a. 2 Kase neeni mentseedda masetteedda shuchchatuu bolla de'iyaa k'aalatuwaa ha masetteedda shuchchatuu bolla taani s'aafana; neenikka unttuntta Taabootaa giddon wotsaasa› yaageedda.

3 «Taani odooruwaappe Taabootaa med'd'aad. Kasewanttu mala laa"u masetteedda shuchchatuwaakka giigissaad; yaataade he laa"u masetteedda shuchchatuwaa ta kushiyan oyk'k'aade, deriyaa pude kesaad. 4 Hintte shiik'uwaa ootseedda gallassi, deriyaa bollan tamaa giddoppe Med'inaa Goday hinttenttoo odeedda k'aalatuwaa, hewanttukka Tammu Azazotuwaa, kase s'aafeeddawaadankka ha masetteedda shuchchatuu bolla Med'inaa Goday s'aafeedda; yaatiide I unttuntta taw immeedda. 5 Hewaappe guyyiyaan, taani deriyaappe duge wod'd'aade, Med'inaa Goday taana azazeeddawaadan, he masetteedda shuchchatuwaa taani med'd'eedda Taabootaa giddon wotsaad; ha"ikka unttunttu yan de'iino.

6 «Israa'eeliyaa Asay Yaa'ik'aana asatuu haatsaa ollay de'iyaasaappe denddiide, Mooseri beeddino. Aarooni yan hayk'k'iide moogetteedda; Aa na'ay El"aazari Aa laattiide, Aa sa'aan k'eesiyaa keseedda.* 7 Unttunttu hewaappe Gudigooda giyaasaa beeddino; yaappe k'ay goggiyaa haatsatuu de'iyaa biittaa Yos'ibaata giyaasaa beeddino. 8 He wode, Med'inaa Godaa C'aak'uwaa Taabootaa tookkana mala, Med'inaa Godaw ootsana mala, Aa sintsan ek'k'ana malanne, hachchi gakkanawukka unttunttu ootsiyaawaadan Med'inaa Godaa suntsan anjjana mala, Leewiyaa zaratuwaa Med'inaa Goday barew dummayeedda.* 9 Hewaa diraw, unttunttu ishatuwaanna shaakkina, unttuntta gakkiyaabay woy laatay Leewiyaa zaretoo baawa; Med'inaa Goday hintte S'oossay unttunttoo odeeddawaadankka, unttunttu laatay Med'inaa Godaa.

10 «Taani kasewaadankka oytamu gallassaanne oytamu k'ammaa deriyaa bollan gam"aad; Med'inaa Goday ha"ikka ta woosaa sisiide, hinttena d'ayissanaw koyibeenna.* 11 Med'inaa Goday taana, ‹Taani immana gaade unttunttu aawaatoo c'aak'k'a wotseedda biittaa unttunttu gelanaaddaaninne laattanaadan, ha asaappe sintsanna unttuntta kaaletsa› yaageedda.

S'oossay Koyiyaawe Azazettiyaawaa

12 «Israa'eeliyaa asaw, Med'inaa Godaa hintte S'oossay hintteppe koyiyaawe hawaa: Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, yayyite; Aa ogiyaan ubbaan hamettite; Aa siik'ite; hintte kumentsaa wozanaappenne kumentsaa shemppuwaappe Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw ootsite. 13 Hinttew lo"anaadan, taani hachchi hinttenttoo immiyaa Med'inaa Godaa azazotuwaanne awaayotuwaa naagite.

14 «Saluunne saluwaappe bollana de'iyaa salotuu, k'ay sa'aynne sa'aan de'iyaa ubbabatuu S'oossaa hintte Med'inaa Godaabatuwaa. 15 Gidooppenne Med'inaa Goday hintte mayzza aawotuwaan nashettiide, unttuntta siik'eedda; k'ay hachchi hintte be"iyaawaadan, unttunttuppe guyyiyaan unttunttu zeretsatuwaa gidiyaa hinttena kawutetsatuwaa ubbaappe dooreedda. 16 Hewaa diraw, hintte wozanaa shookuwaa k'as's'arite; k'ay hawaappe sintsanaw morggiyaa zooza gidoppite. 17 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday hintte S'oossay s'oossatuwaa S'oossaanne godatuwaa Godaa. I wolk'k'aama S'oossaa; I wolk'k'aamanne yashshiyaa S'oossaa. I deemuwaa s'eelli pirddennawaanne magans's'aa akkenawaa.* 18 I aawuu bayinna naanatoonne am"etoo unttunttu pirddaa kessee; betiyaakka siik'iide, k'umaanne mayuwaa aw immee. 19 Hinttekka betetuwaa siik'ite; ayaw gooppe, hintte hintte huup'iyawukka bete gidiide Gibs'en de'eeddita. 20 Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, yayyite; aw ootsite; aanana oyk'k'etite; Aa suntsankka c'aak'k'ite. 21 Hintte hintte ayifiyaan be'eedda he gitanne yashshiyaa maalalissiyaabatuwaa, hinttenttoo ootseeddawe I hintte galataattee; k'ay hintte S'oossaa. 22 Gibs'e biittaa wod'd'eedda hintte mayzza aawotuu ubbaanna laappun tamma; ha"i Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttena saluwaa s'oolinttetuwaadan c'orayeedda.*

11

Azazetussaan Beetiyaa Anjjuwaa

1 «Simmi Med'inaa Godaa hintte S'oossaa siik'ite; I hintteppe koyiyaa Aa awaayotuwaa, Aa higgetuwaanne Aa azazotuwaa, ubbaa wode naagite. 2 Med'inaa Godaa seeraa hintte ereeddawaa keenaa aabaa hintte tamaareeddawaa ubbaa hachchi hassayite; hewaa eriyaawanttu hinttenappe attina, hintte naanatuwaa gidikkino; Med'inaa Godaa anggaa, Aa wolk'k'aama kushiyaanne Aa mic'etteedda k'esiyaa, 3 I ootseedda malaatatuwaanne I Gibs'e kaatiyaa bollanne Aa biittaa ubbaa bolla ootseeddawaa be'eeddita.* 4 K'ay unttunttu hinttena kaalliide yedersseedda wode, Med'inaa Goday Gibs'e biittaa olanchchatuwaa, unttunttu paratuwaanne paraa gaaretuwaa Zo'o Abban mitissiide, hachchi gakkanaw, unttuntta ubbaanna d'ayisseeddawaa be'eeddita.* 5 Hintte ha sa'aa gakkanaw, mela biittaan s'oossay hinttenttoo ootseeddawaa hintte eriita. 6 K'ay Roobeela zariyaappe Eli'aaba naanatuwaa gidiyaa Daataana bollanne Abiiraama bolla S'oossay ootseeddawaa hassayite. Israa'eeliyaa Asay ubbay s'eellishin, biittay dooyettiide, unttuntta, unttunttu soo asaa, unttunttu dunkkaaniyaanne unttunttoo de'iyaa shemppuwaanna de'iyaawaa ubbaa mitteedda.* 7 Ee! Med'inaa Goday ootseedda ha wolk'k'aama ooso ubbaa hintte ayifiyaan be'eeddawanttu hinttena.

Immana Geedda Biittaa Anjjuwaa

8 «Hewaa diraw, hintte mino gidanaadaaninne Yorddaanoosa pinniide hintte akkanaw biyaa biittaa hintte laattanaadan, taani hachchi hinttena azaziyaa azazuwaa ubbaa naagite. 9 Yaatooppe, Med'inaa Goday hintte mayzza aawaatoonne unttunttu zaretoo immana giide c'aak'k'eedda, maatsaynne eessay goggiyaa gadiyaan hintte adussa laytsaa de'ana. 10 Hintte laattanaw geliyaa biittay hintte kesiide yeedda Gibs'e biittaa mala gidenna; Gibs'en hintte katsaa zeriide, shoyk'aa ubbaa ataakilttiyaa sa'aadan gediyaan haatsaa ushshiita. 11 Shin Yorddaanoosa pinniide hintte laattanaw biyaa, biittay zoozetuunne zanggaaratuu de'iyaa, saluwaa iran aliyaa biittaa. 12 He biittay Med'inaa Goday hintte S'oossay s'omoosiyaa biittaa; laytsaa doometsaappe biide laytsaa wurssetsaa gakkanaw, Med'inaa Godaa hintte S'oossaa ayfii Aa bollan de'iyaa biittaa.

13 «Hewaa diraw, hintte Med'inaa Godaa hintte S'oossaa siik'anaadaaninne hintte hintte kumentsaa wozanaappenne hintte kumentsaa shemppuwaappe aw ootsanaadan, taani hinttenttoo hachchi immiyaa azazotuwaa hintte polooppe,* 14 hintte katsaa, woyniyaanne zayitiyaa pac'c'ennan shiishshana mala, ofintsaa iraanne balgguwaa iraa, Aa wodiyaan wodiyaan S'oossay hintte gadiyaan bukissana. 15 S'oossay hintte mehiyaw dembban maataa darissana. K'ay hinttekka maananne kallana.

16 «Hintte wozanay balina wora simmiide, hintte hara s'oossatoo ootsenaadaaninne unttunttoo goyinnennaadan naagettite. 17 Hewe d'ayooppe, Med'inaa Godaa hank'k'uu hintte bolla ees's'i kesana; iray bukkennaadaaninne biittaykka mokkennaadan I saluwaa gorddana; hinttekka Med'inaa Goday hinttenttoo immiyaa lo"o gadiyaappe ellekka d'ayana.

18 «Simmi, ha azazotuwaa tawantta, hintte wozanaaninne hintte k'ofaan wotsite. Malaataadan unttuntta hintte kushiyan k'achchite; k'ay malaataadan hintte som"iyaankka wotsite. 19 Hewantta hintte naanatuwaakka tamaarissite. Hintte son de'iyaa wode, ogiyaan hamettiyaa wode, gisiyaa wodenne denddiyaa wodekka, unttunttoo odite. 20 Hintte penggiyaa k'osiletsatuwaa bollaninne hintte dirssaa penggiyaa bollan hintte unttuntta s'aafite.* 21 Yaatooppe, Med'inaa Goday hintte mayzza aawaatoo immana giide c'aak'k'eedda gadiyaan hintte laytsaynne hintte naanatu laytsay sa'aappe bollana de'iyaa saluu de'iyaawaa keeshshaa gidanawaa.

22 «Hintte Med'inaa Godaa hintte S'oossaa siik'anaadan, Aa oge ubbaan hamettanaadaaninne aw ammanettanaadan, taani hachchi hinttenttoo immiyaa azazotuwaa hintte minisiide naagooppe, 23 Med'inaa Goday ha kawutetsatuwaa ubbaa hintte sintsaappe yederssiide kessana; hinttekka hintteppe gitatiyaanne wolk'k'aamiyaa kawutetsatuwaa biittaa wotsi akkana. 24 Hintte gediyaan hintte yed'd'eedda biittaa ubbay hinttessa gidanawaa. Hintte zaway mela biittaappe biide Liibaanoosa gakkanawunne Efiraas'iisa Shaafaappe biide away wulliyaa bagga Meediteraane Abbaa gakkanaasa gidanawaa.* 25 Hinttenana ay asaynne ek'ettanaw danddayenna; Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttenttoo geeddawaadan, hintte biyaasan ubbaan Asay hinttena be'iide dagamanaaddaaninne hinttew yayyanaadan ootsana.

26 «Be'ite, hachchi taani hintte sintsan anjjuwaanne shek'k'aa wotsay. 27 Taani hachchi hinttena azaziyaa Med'inaa Godaa hintte S'oossaa azazotuwaa naagooppe, hintte anjjettana. 28 Shin taani hinttena hachchi azaziyaa Med'inaa Godaa hintte S'oossaa azazotuwaa naagennan is's'iide, hintte eribeenna hara s'oossatoo goyinnanaw Aa ogiyaappe wora simmooppe, hintte shek'k'etana. 29 Med'inaa Goday hintte S'oossay hintte laattanaw biyaa biittaa hinttena gelissiyaa wode, Gariizaama Deriyan anjjuwaa Eebaala Deriyaa bollan shek'k'aa awaayana.* 30 Ha laa"u deretuu Yorddaanoosa Shaafaappe hefintsana ogiyaappe away wulliyaa baggan, Aaraban de'iyaa Kanaanetuwaa gadiyaan de'iino; unttunttu k'ay Gelggala katamaa sintsan de'iyaa Moore mitsawukka matan de'iino. 31 Hintte ha"i Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttenttoo immiyaa biittaa laattanaw Yorddaanoosa Shaafaa pinnana haniita. Hintte he biittaa akkiide yan de'iyaa wode, 32 taani hachchi hinttenttoo immiyaa awaayotuwaanne higgetuwaa ubbaa minisiide naagite.

12

Asay Goshetiyaa Mes's'i Itti Sa'aa

1 «Hintte laattanaadan, Med'inaa Goday hintte aawotuwaa S'oossay hinttenttoo immeedda gadiyaan hintte de'eedda keeshshan ubbaan hintte balenaan ootsana awaayotuunne higgetuu, hawantta. 2 Hintte laattiyaa kawutetsatuu deriyaa bollan, zooziyaa bollaninne mitsatuwaa s'ap'uwaan barenttu s'oossatoo goyinniyaa sa'aa ubbaa ubbaanna d'ayissite. 3 Unttunttu yarshshiyaa sa'aa kolite; unttunttu goyinniyaa shuchchatuwaakka mentsereetsite; Asheero giyaa unttunttu s'oossatti misiliyaa taman s'uuggite; masetteedda unttunttu s'oossatuwaa misiletuwaa d'ayissite; unttunttu suntsatuwaakka he sa'atuwaappe k'uc'c'i diggite.*

4 «Med'inaa Godaa hintte S'oossaw unttunttu barenttu s'oossaw goyinniyaawaadan goyinnoppite. 5 Med'inaa Goday hintte S'oossay zare ubbay de'iyaasaappe bare suntsay hewan s'eesettanaadan dooreedda sa'aa koyite. He sa'aa hintte baanaw koshshee. 6 Hintte hintte s'uuggiyaa yarshshuwaa, hara yarshshuwaa, hintte asiraataa, hintte imuwaa, hintte shiik'uwaa, hintte dosiide immiyaa imuwaa, hintte mehiyaanne dorssaappe bayiraa he sa'aa ahite. 7 Hewaan Med'inaa Goday hintte S'oossay de'iyaa saan hinttenne hintte soo Asay maana; k'ay hintte kushii ootseeddaban ubbaaninne Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttena anjjeedaban hintte nashettana.

8 «Ha"i hawaan hintte ootsiyaawaadan, he wode hintte ayfiyaan lo"a malatiyaabaa ootsikkita. 9 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttenttoo immiyaa shemppo biittaa biroon gakkibeykkita. 10 Shin hintte Yorddaanoosa pinniide, Med'inaa Goday hintte S'oossay immiyaa he biittaa laattiide, hintte yan uttana. Hinttena dooddeedda morkkatuwaappe hinttena I shemppissiyaa diraw, hintte woppu giide hewan de'ana. 11 He wode Med'inaa Goday hintte S'oossay bare suntsay hewan s'eegettanaw dooreedda he sa'aa, taani hinttena azaziyaawaa ubbaa, s'uuggiyaa yarshshuwaa, hara yarshshuwaa, hintte asiraataa, hintte imuwaanne hintte Med'inaa Godaw shiik'k'eeddawaa ubbaa hewoo ahiita. 12 Hintte, hintte attumanne mac'c'a naanay, attumanne mac'c'a k'oomatuunne hinttenana laata akkibeenna hintte kataman de'iyaa Leewatuwaanakka ittippe hewan Med'inaa Godaa hintte S'oossaa sintsan nashetite. 13 Hintte s'uuggiyaa yarshshuwaa hintte koyeedda hak'aninne c'oo yarshshenaadan naagettite. 14 Hintte hintte zaratuu de'iyaasaa ubbaappe ittuwaan, Med'inaa Goday dooreedda sa'aan hintte s'uuggiyaa yarshshoo yarshshite; taani hinttena azaziyaawaa ubbaakka hewan ootsite.

15 «Shin hintte de'iyaa saan hak'aninne hintte mehiyaappe Med'inaa Goday hinttena anjjeedawaadan shukkiide miite; wogaan geeshsha asaa gidina woy geeyenna asaa gidinakka ubbaykka gaaraa ashuwaanne gen"iyaa ashuwaa miyaawaadan hintte mehiyaappe shukkiide miite. 16 Shin suutsaa haatsaadan sa'aan gussiteppe attina mooppite.*

17 «Hintte hintte katsaappe, woyniyaappenne zayitiyaappe immiyaa asiraataa, hintte mehiyaappenne dorssaa wudiyaappe bayiraa, S'oossaw immanaw shiik'k'eeddawaa ubbaanne hintte hintte dosuwaan c'oo immiyaa imuwaa ubbaa hintte de'iyaa heeraan mulekka mooppite. 18 Shin hintte, hintte attumanne mac'c'a naanay, hintte attumanne mac'c'a k'oomatuunne hintte katamatuwaan de'iyaa Leewatuwaanakka ittippe, Med'inaa Goday hintte S'oossay dooreedda sa'aan Med'inaa Godaa hintte S'oossaa sintsan ha yarshshuwaa ubbatuwaa miite; hewan hintte daaburan shiishsheeddawaan Med'inaa Godaa hintte S'oossaa sintsan nashetite. 19 Hintte hintte gadiyaan de'iyaa laytsaa ubbaan Leewatuwaa sheneko geenaadan naagettite.

20 «I hinttenttoo geleedda k'aalaadan Med'inaa Goday hintte S'oossay hintte zawaa aassiya wode, hinttena ashuwaa maanaw koshshiyaa wode, hintte koyeedda keenaa miite. 21 Shin Med'inaa Goday hintte S'oossay bare suntsay hewan s'eesettanaadan dooreedda he itti sa'ay hinttenttoo haakkooppe, Med'inaa Goday hinttenttoo immeedda hintte mehiyaa woy dorssaa wudiyaappe hak'awaa gidinakka, ta hinttena azazeeddawaadan, hintte koyeedda keenaa hintte kataman shukkiide miite. 22 Wogaan geeshsha asaa gidina, woy geeyennawaa gidinakka, ay asikka gaaraa gidina, gen"iyaa ashuwaa kase miyaawaadan mo. 23 Shin suutsay de'iyaa ashuwaa meennaadan naagettite; ayaw gooppe, shemppuu suutsan de'ee; hewaa diraw, de'uwaa ashuwaana mooppite.* 24 Suutsaa haatsaadan gadiyaan gussiteppe attina ushshoppite. 25 Hintte Med'inaa Godaa sintsan hintte lo"obaa ootsiyaawe hinttew, hintteppe guyyiyaan, hintte naanatookka lo"o gidana mala, suutsaa ushshoppite.

26 «Shin hintte dummayeeddawaanne shiik'k'eeddawaa akkiide, Med'inaa Goday dooreedda sa'aw biite. 27 Biide hintte s'uuggiyaa yarshshuwaa, ashuwaanne suutsaa, Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, yarshshiyaasan shiishshite; hintte yarshshuwaa suutsaa Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, yarshshiyaa sa'aa matan gussite; ashuwaa hintte miite. 28 Taani hinttena azaziyaa wogaa minisiide naagite; hewaa ootsooppe, hinttenttoonne hintte naanaw lo"a gidanawaa; ayaw gooppe, hintte likkebaanne Med'inaa Godaa hintte S'oossaa nashechchiyaa lo"obaa ootsiita.

Eek'aa Misiliyaw Goyinnennaadan Imetteedda Seeraa

29 «Hintte laattanaw biyaa kawutetsaa Med'inaa Goday hintte S'oossay hintte sintsaappe d'ayissiyaa wodenne hinttekka unttunttu biittaa laattiide de'iyaa wode, 30 unttunttu hintte sintsaappe d'aykkichchina hintte unttuntta kaallanaw, unttuntta p'iriyaan oyk'k'ettennaadan naagettite; ‹Nuunikka unttunttudan goyinnanaw, ha kawutetsatuu barenttu s'oossatoo wooti goyinniino› yaagiide, kaalli oochchennaadan naagettite. 31 Unttunttu barenttu s'oossatoo goyinniyaa wode, Med'inaa Goday is's'iyaa tunabaa ubbaa ootsiyaa diraw, hintte Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, hewaadan goyinnanaw bessena. Ayaw gooppe, unttunttu haray atto barenttu yeleedda attumanne mac'c'a naanatuwaa barenttu s'oossatoo yarshshiide, taman s'uuggiino.

32 «Simmi hintte ta hinttena azazeeddawaa ubbaa ootsite; Aa bolla ayaanne gujjoppite; aappe ayaanne pac'issoppite.*

13

1 «Hintte giddon timbbitiyaa odiyaawe woy akumuwaa biliyaa Asay denddiide, malaataanne maalalissiyaabaa ootsooppe, 2 I odeedda malaatay woy maalalissiyaabay tumu gidiide polettina, I hinttena, ‹Ane kase hintte erenna hara s'oossatoo goyinnoytte› yaagooppe, 3 hintte Aa mulekka sisoppite. Hintte Aa kumentsaa wozanaappenne kumentsaa shemppuwaappe Med'inaa Godaa hintte S'oossaa dosinttonne giide, hinttena I paac'c'anaw hewaa ootsee. 4 Med'inaa Godaa hintte S'oossaa kaallite; aw yayyite; Aa azazuwaa naagite; Aa k'aalaakka sisite; aw goyinnite; aappe duus's'oppite. 5 Hinttena Gibs'eppe kessiide, ayiletetsaappe hinttena wozeedda Med'inaa Godaa hintte S'oossaa bolla hintte makkalanaadan tamaarissiyaa timbbitiyaa odiyaawaa, woy akumuwaa biliyaawaa wod'ite; hewaa mala Asay hinttena Med'inaa Godaa hintte S'oossaa azazuwaappe wora baanaadan ootsiyaa diraw, hewaa malaa wod'iide, iitaa hintte giddoppe diggite.

6 «Haray atto ne daay na'ay ne ishay, ne attumanne mac'c'a na'i, ne siik'iyaa ne machchata, woy ne siik'o laggii neena, ‹Dendda, kase neeninne ne mayzza aawotuu goyinni erenna s'oossaw goyinnana› gooppe, 7 biittaw ha gas'aappe ya gas'aa gakkanaw de'iyaa, ne yuushshuwaa ubbaan mataaninne haakuwaan de'iyaa Asay ubbay goyinniyaa s'oossatoo, ‹Dendda biide unttunttoo goyinnana› giide baletsooppe, 8 aw eeno gooppa; I giyaawaakka sisoppa. Aw k'arettaade Aa guyye ashshoppa; 9 Aa wod'anaw koshshee. Aa wod'anaw koyiro ne doomma; hewaappe guyyiyaan, Asay ubbay bare kushiyaa Aa bolla wotsiide wod'o. 10 I hayk'k'ana gakkanaw, shuchchaan c'addite; ayaw gooppe, I hinttena Gibs'e gadiyaappe, ayiletetsaa golliyaappe kesseedda Med'inaa Godaappe, hintte S'oossaappe, hinttena shaakkanaw koyeedda. 11 Israa'eeliyaa Asay ubbay hewaa sisiide yayana; k'ay hewaa mala iitabaakka laa"entso hintte giddon ooninne ootsenna.

12 «Med'inaa Goday hintte S'oossay hintte de'anaadan immiyaa katamaappe ittuwaan hintte de'iyaa wode, 13 hintte asaa giddon iitatuu denddiide, asaa, ‹Denddite! Biide hintte erenna s'oossatoo goyinnoytte› yaagiide baletsiyaawaa sisooppe, 14 he yewuwaabaa oochchite; minisiide paydite. K'orina he hintte giddon tunabay oosetteeddawe tuma gidooppe, 15 he kataman de'iyaa asaa ubbaa mashshaa k'aran wurssite; he katamaanne aan de'iyaa mehiyaannakka ashshenan d'ayissite. 16 He katamaappe hintte akkeedda omooduwaa ubbaa katamaa dabaabaa shiishshite. He katamaanne Aa omooduwaa ubbaa Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, s'uuggiyaa yarshshuwaa ootsiide wurssi s'uuggite. I med'inawukka laa"entso kees'ettenna; laaletteedda saa gidiide, he sa'ay attana. 17 Tuna geetetteedda miishshaappe ayaynne hintte kushiyan beettoppo. Yaatooppe, Med'inaa Goday bare wolk'k'aama hank'k'uwaappe simmiide, hinttena maarana; I hinttenttoo k'arettana. Kase hintte mayzza aawaatoo c'aak'k'eedda c'aak'uwaadan, hintte payduwaa darissana. 18 Ayaw gooppe, taani hachchi hinttena azaziyaa azazo ubbaa hintte naagiyaawaan Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw azazettooppe, k'ay Med'inaa Godaa hintte S'oossaa sintsankka likke gidiyaabaa ootsooppe, he geeddawe hinttenttoo tumu polettana.

14

Yeekuwaa Wode Digetteedda Dooyatuwaa

1 «Hintte Med'inaa Godaa hintte S'oossaa naanatuwaa; hintte hayk'k'eedda asaw hinttena gom"oroppitenne sintsa bagga huup'iyaa meedoppite.* 2 Ayaw gooppe, hintte Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, geeshsha asaa; Med'inaa Goday hinttena barew al"o miishshaa gidanaadan, gadiyaan de'iyaa asaa ubbaappe dooriide wotseedda.*

Meetettiyaanne Meetettenna Mehetuwaanne Do'atuwaa

(Wog. 11:1-47)

3 «Hintte tunabaa ayaanne mooppite. 4 Hintte maana mehetuunne do'atuu hawantta; booraa, dorssaa, deeshshaa, 5 gen"iyaa, dogiyaa, washaa, wora deeshshaa, c'ogoshuwaa, gaaraanne deriyaa dorssaa. 6 S'uguntsay wuri p'alk'k'etteeddawantta, waammotiyaa mehetuwaanne do'atuwaa ubbaa miite. 7 Shin waammotiyaawantta gidiide, s'uguntsay p'alk'k'ettibeennawantta mooppite; hewanttukka gaaluwaa, harbbayiniyaanne guppalliyaa. Hawanttu waammotiino; shin unttunttu s'uguntsay p'alk'k'ettibeenna diraw, unttunttu hinttenttoo tuna. 8 Guduntsaykka s'uguntsay p'alk'k'etsaa gidooppenne waammotenna diraw, I hinttenttoo tuna. Aa ashuwaa mooppite; Aa bakkutaakka bochchoppite.

9 «Haatsaa giddon de'iyaa med'etatuwaa ubbaappe hintte maanawanttu hawantta; moliyaa mala k'efiinne pok'uu de'iyaa ubbaa miite. 10 Shin moliyaawaa mala k'efiinne pok'uu bayinna hak'awaanne mooppite. Hewanttu hinttenttoo tuna.

11 «Geeshsha gideedda kafuwaa ubbaa miite; 12 shin kafotuwaappe hintte meennawanttu hawantta: arggantsaa, bazzuwaa ankkuwaa, karetsa ankkuwaa, 13 golluwaa, s'inggilliyaa zare ubbaa, 14 k'uuruwaa zare ubbaa, 15 yanchchaa, c'anc'c'iyaa guttuwaa, haatsaa kafuwaa, gac'iyaa zariyaa ubbaa, 16 k'eeri guttuwaa, wogga guttuwaa, haatsaa kuttuwaa, 17 bazzuwaa guttuwaa, yindduwaa, ganggaanuwaa, adussa k'ood'ii de'iyaa haatsaa kafuwaa, 18 saabiissaa giyaa kafuwaa zare ubbaa, jinjjilaatiyaanne shaaliyaa. 19 K'efiyaana de'iyaa k'eeri med'etatuu ubbay hinttenttoo tuna; unttuntta mooppite. 20 Shin he k'efiyaana de'iyaabatuwaappe geeshsha gidiyaawantta miite.

21 «Hintte Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, geeshsha asaa gidiyaa diraw, bakkuteedawaa ubbaa ayaanne mooppite. Hewaa hintte kataman de'iyaa betetuu maanaadan unttunttoo immanaw danddayiita; woy hara biittaa asaw zal"anaw danddayiita.*

«Deeshsha maraa Aa daay maatsan doyssoppa.

Asiraataa Kessiyaa Wogaa

22 «Hintte hintte gadeppe laytsan laytsan gakkiyaa katsaa ayfiyaa ubbaappe asiraataa kessite.* 23 Hintte ubbaa wode, Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, yayyiyaawaa tamaarana mala, I bare suntsay s'eesettana mala dooreedda sa'aan, Med'inaa Godaa hintte S'oossaa sintsan, hintte katsaa, woyniyaa eessaanne zayitiyaa asiraataa, hintte dorssaappenne mehiyaappe bayira yeletteeddawaa hewan miite. 24 Med'inaa Goday hintte S'oossay bare suntsay s'eesettana mala dooreedda sa'ay, hintte de'iyaasaappe loytsi haako gidooppe, Med'inaa Goday hinttena anjjana mala, hintte hintte asiraataa yaa tookkanaw danddayennan is's'ooppe, 25 zal"ite; he miishshaa kushiyan oyk'k'iide, Med'inaa Goday hintte S'oossay dooreedda sa'aa biite. 26 Biide he shaluwaan hintte koyeeddawaa hak'awaanne, miizza gidina, dorssaa gidina, woyniyaa eessaa gido, woy hara mino ushshaa, woy hara hintte koyiyaawaa ayaanne shammiide, hinttenne hintte soo Asay ubbay Med'inaa Godaa hintte S'oossaa sintsan hewaa miitenne nashetite.

27 «Hewaa hintte ootsiyaa wode, hintte kataman de'iyaa Leewatuwaa dogoppite; ayaw gooppe, unttunttu hinttenana gishi akkeedda hara laatay baawa. 28 Heezzentsa laytsan laytsan ubbaa wode, hintte katsaa asiraataa ahiide, hintte kataman shiishshite. 29 Hewaa hintte kataman de'iyaa hinttenana gishi akkeedda, hara laatay bayinna Leewatuu, betetuu, aawuu bayinna naanatuunne am"e mac'c'a asatuu yiide miino; miidikka kallino. Yaatooppe, hintte ootsiyaa hintte kushiyaa ooso ubbaan Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttena anjjana.

15

Ac'uu Maarettiyaa Laytsaa

(Wog. 25:1-7)

1 «Laappuntsa laytsaa laytsaa wurssetsan hintteppe tal"eeddawanttoo unttunttu ac'uwaa maarite. 2 Hintte ac'uwaa maarana wogay hawaa: bare lagge Israa'eeliyaw tal"eedda ay asaynne he ac'uwaa maaro. Med'inaa Godaa maarotetsay awaayeteedda diraw, tal"eeddawe bare lagge Israa'eelaw woy bare ishaw tal"eeddabaa oochchoppo. 3 Hara biittaa asaw hintte tal"eedda ac'uwaa akkanaw danddayiita; shin hintte hintte zaretoo tal"eeddabaa ubbaa maarite.

4-5 «Hintte Med'inaa Godaa hintte S'oossaa k'aalaw azazettooppe, taani hachchi hinttena azaziyaa azazo ubbaa balenaan ootsooppe, hintte giddon itti asaynne hiyyeesenna. Ayaw gooppe, hintte laattanaadan Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttew ak'o ootsiide immiyaa gadiyaan Med'inaa Goday hinttena anjjana. 6 Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttenttoo geeddawaadan, I hinttena anjjana; daro kawutetsay hintteppe tal"ana; shin hintte ittuwaappenne tal"ikkita. K'ay hintte kawutetsatuwaa mooddana, shin ittuunne hinttena mooddenna.

7 «Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttenttoo immiyaa gadiyaan de'iyaa k'eeri katamatuwaappe hak'awaaninne de'iyaa hintte lagge Israa'eelatuwaa giddon itti Asay hiyyeesooppe, aw mek'etsaa iitoppite; k'ay hintte kushiyaakka shiishshi akkoppite.* 8 Hintte kushiyaa aw birshshite; Aa koshshiyaawaa ayaanne aw tal"ite. 9 ‹Ac'uwaa maariyaa laappuntsa laytsay mateedda› gaade, hiyyeesaa Israa'eeliyaw iita ayifiyaan s'eellaade, aw ayaanne tal"iyaawaa digganaw iita k'ofay ne wozanaan gelennaadan naagetta. Hewe d'ayooppe, I neeppe Med'inaa Godaw waassana; hewe new nagaraa gidanawaa. 10 Neeni aw c'oo imma; neeni aw immiyaa wode, ne wozanaan ayaw immayttaa gooppa; yaatooppe, hintte ooso ubbaan, hintte oyk'k'eeddawaan yed'd'eeddaban ubbaan Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttena anjjana. 11 He gadiyaan ubbaa wodekka hiyyeesi d'ayenna diraw, taani neena Israa'eelatoo, ne gadiyaan de'iyaa hiyyeesatoonne metootanchchatoo keeka gidanaadan azazay.*

Ayiletuwaa La"a Kesiyaa Maaraa

(Kes. 21:1-11)

12 «Neeni attuma gidina mac'c'a gidina, ne dabbo Israa'eeliyaa asaa ayiliyaa ootsaade shammooppe, I new usuppun laytsaa ootso; laappuntsa laytsan ayiletetsaappe kessa yedda.* 13 Neeni ayiletetsaappe Aa kessa yeddiyaa wode, mela kushe yeddoppa. 14 Neeni ne wudiyaappe, ne uddumaappenne ne woyniyaa gum"iyaasaappe aw keekatetsan imma; Med'inaa Goday ne S'oossay neena anjjeedawaa keenaa aw imma. 15 Hinttekka Gibs'e gadiyaan kase ayiliyaa gideeddawaanne Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttena yaappe wozeeddawaa dogoppite. Taani hinttena hachchi azaziyaawe hewaassa.

16 «Shin he ayiliyaa neenanne ne golliyaa asaa doseedda dirawunne neenana aw de'uu lo"o gidiyaa diraw, ‹Taani ne golleppe kesaade biikke› yaagooppe, 17 pengge Aa afaade, gootsaa akkaade, Aa haytsaa lukka. Yaatooppe I new med'inawukka ayiliyaa gidanawaa. K'ay ayiliyaa gidiyaa mac'c'aaniwukka hewaadan ootsa. 18 Aa neeni ayiletetsaappe kessa yeddiyaa wode, neeni k'ohetteeddawaadan k'oppoppa; ayaw gooppe, I ha usuppun laytsaa giddon keraw ootsiyaabay ootsiyaawoo dakkuwaa daruwaa new ootseedda. Hewaa diraw, neeni ootsiyaaban ubbaan Med'inaa Goday ne S'oossay neena anjjana.

Miizzaynne Dorssay Yeliyaa Bayira Maratuwaa

19 «Neeni ne mehiyaappenne ne dorssaa wudiyaappe bayira yeletteedda attumawaa ubbaa Med'inaa Godaw, ne S'oossaw, dummaya. Ne dummayeedda mehiyaappe bayira yeletteeddawaa ayaanne go'ettoppa; ne dorssaa wudiyaappe bayira yeletteeddawaa ikisiyaakka meedoppa.* 20 Neeninne ne soo Asay S'oossay dooriyaa sa'aan Med'inaa Godaa hintte S'oossaa sintsan hewantta laytsan laytsan miite. 21 Shin ne yarshshiyaa mehiyaa bollay tillana d'ayooppe, I sileeddawaa woy k'ook'e gidooppe, woy k'ay hara iita pokkobay Aa bollan de'ooppe, hewaa Med'inaa Godaw, ne S'oossaw, yarshshoppa. 22 Hewaa hintte de'iyaa hintte kataman miite; wogaan geeshsha asaa gidina, woy tuna asaa gidinakka gen"iyaanne gaaraa ashuwaadan mo. 23 Shin hintte Aa suutsaa haatsaadan sa'aan gussiteppe attina, mooppite.*

16

Paasigaa Baalaa

(Kes. 12:1-20)

1 «Abiiba aginaan Med'inaa Godaa hintte S'oossaa Paasigaa Baalaa bonchchite; ayaw gooppe, Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttena Abiiba aginaan k'amma Gibs'eppe kesseedda.* 2 Hintte dorssaa wudiyaappenne mehiyaa wudiyaappe Med'inaa Goday bare suntsay s'eesettanaadan dooriyaa sa'aan, Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, Paasigaw yarshshite. 3 He yarshshuwaa hintte miyaa wode, irshshuwaa yeggi uukkeedda ukitsaanna mooppite; shin laappun gallassaa kumentsaa irshshuwaa yeggibeenna ukitsaanna miite. Hintte Gibs'eppe ellekka keseedda dirawunne hintte de'iyaa laytsaa ubbaan hintte Gibs'eppe keseedda gallassaa hassayanaadan, he metuwaa ukitsaa miite. 4 Hintte gadiyaan ubbaan laappun gallassaw ayaa irshshuunne beettoppo. K'ay hintte koyiro gallassaa omarssi yarshsheedda ashuwaappe wonttaw ayaynne attoppo.

5 «Hintte Paasigaa yarshshuwaa Med'inaa Goday hintte S'oossaa hinttenttoo immiyaa ay katamaaninne c'oo shukkoppite. 6 Med'inaa Goday hintte S'oossay bare suntsay s'eesettanaadan dooriyaa sa'aan hintte Paasigaa yarshshuwaa shukkite; k'ay away wulliyaa wode hintte Gibs'eppe keseedda diraw, he saatiyaan shukkite. 7 Med'inaa Goday hintte S'oossay dooriyaa sa'aan, hewan katsiide miite; yaatiide sa'ay wonttiyaa wode, hintte dunkkaaniyaa dunkkaaniyaa biite. 8 Usuppun gallassaa kumentsaa irshshuwaa yeggibeenna ukitsaa miite; laappuntsa gallassan Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, goyinnanaw geeshsha shiik'uwaa shiik'ite; he gallassi ayaa oosonne ootsoppite.

K'oychchaa Baalaa

(Kes. 34:22; Wog. 23:15-21)

9 «Hintte katsaa c'akkanaw koyiro doommeedda wodiyaappe doommiide, laappun saaminttaa kumentsaa paydite.* 10 Yaatiide Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttena anjjeedawaa keenaa hintte hintte dosuwaan c'oo immiyaa imuwaa ahiide, Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, K'oychchaa Baalaa bonchchite. 11 Hewaan hintte, hintte attuma naanay, hintte mac'c'a naanay, hintte attuma k'oomatuunne hintte mac'c'a k'oomatuu, hintte katamatuwaan de'iyaa Leewatuu, betetuu, aawuu bayinna naanatuunne hintte giddon de'iyaa am"etuu ubbay Med'inaa Goday hintte S'oossay bare suntsay s'eesettanaadan dooriyaa sa'aan, nashetite. 12 Hintte Gibs'e gadiyaan ayiliyaa gideeddawaa hassayiide, ha wogaa balenaan naagite.

Daasiyaa Baalaa

(Wog. 23:33-43)

13 «Hintte uddumaappe hintte katsaa, k'ay woyniyaa yed'd'iyaasaappekka hintte woyniyaa shiishsheeddawaappe guyyiyaan, laappun gallassaa Daasiyaa Baalaa bonchchite.* 14 Hintte, hintte attuma naanatuunne mac'c'a naanay, hintte attuma k'oomatuunne mac'c'a k'oomatuu, hintte katamatuwaan de'iyaa Leewatuu, betetuu, aawuu bayinna naanatuunne am"etuu ubbay ha baalan loytsi nashetite. 15 Med'inaa Goday dooriyaa sa'aan laappun gallassaa Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, baalaa bonchchite; ayaw gooppe, hintte ubbaykka ittippe nashettana mala, hintte ayifisseedaban ubbaaninne hintte kushii ootsiyaaban ubbaan Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttena anjjana.

16 «Hintte gadiyaan attuma asaa gideedda ubbay laytsan heezzu gede, Magaage Ukitsaa Baalaa wode, Saaminttatuwaa Baalaa wodenne Daasiyaa Baalaa wode, Med'inaa Godaa hintte S'oossaa sintsan I dooriyaa sa'aan beetto. Unttunttu Med'inaa Godaa sintsa yiidde, mela kushe yooppino. 17 Med'inaa Goday hintte S'oossay anjjeedawaa keenaa ubbaykka bare danddayiyaawaa keenaa immo.

S'illo Pirddaa Pirddiyaawaa

18 «Hintte zaratuu ubbaw Med'inaa Goday hintte S'oossay immiyaa katamatuwaan ubbaan hintte daannatuwaanne kaappatuwaa suntsite; unttunttukka asaw s'illo pirddaa pirddino. 19 S'illo pirddaa geellayoppite; som"uwaa s'eelliide maaddoppite. Magans's'aa akkoppite; ayaw gooppe, magans's'ay aad'd'eeda eranchchatuwaa ayfiyaakka k'ook'issiide, s'illotuwaa k'aalaakka geellayee.* 20 Hintte de'uwaan de'ana malanne Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttenttoo immiyaa biittaa hintte laattana mala, s'illo pirddaa pirddite.

21 «Hintte Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, kees's'iyaa yarshshiyaa sa'aa matan Asheero giyaa s'oossatiw mitsaappe med'etteedda misiliyaa mallaa ayaanne essoppite.* 22 Hintte Med'inaa Goday hintte S'oossay is's'iyaa goyinniyaa shuchchaa hinttenttoo essoppite.*

17

1 «Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, tilla bollana de'enna mehiyaa, woy hintte dorssaa yarshshuwaa ootsiide shiishshoppite; hewe Aa sintsan sheneyiyaabaa.

2 «Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttenttoo immiyaa katamatuwaappe hak'awaankka attumawaa gidina mac'c'awaa gidina Aa c'aak'uwaa koliide, Med'inaa Godaa hintte S'oossaa sintsan iitaa ootseedda Asay hintte giddon beettooppe, 3 k'ay ta azazuwaa mentsiide, hara s'oossatoo goyinneedda uray, awaaw, woy aginaw, woy saluwaa s'oolinttetoo goyinneedda uray de'ooppe,* 4 hewaa malabaa hintte sisooppe, he yewuwaa minisiide paydite. Hintte k'orina, hewaa mala tunabay Israa'eeliyaa giddon oosetteeddawe tumanne geeshsha gidooppe, 5 he iitaa ootseedda bitaniyaa woy mishirato hintte katamaappe gas'aa kessiide, shuchchaan c'addiide wod'ite. 6 He wod'iyaa Asay hayk'k'anaw bessiyaawe laa"u woy heezzu markkay markkattina gido; itti asaa markkaa k'aalan ay asaynne hayk'k'oppo.* 7 Aa wod'anaw markkatuu koyiro shuchchaan Aa c'addino; unttuntta kaalliide Asay ubbay Aa c'addo. Hewaadan ootsiide, iitaa hintte giddoppe diggite.*

8 «Hintte hintte katamatuwaan pirddanaw loytsi dees'iyaa shemppuwaa mootuwaa gidina, shochchaa madutsaa mootuwaa, woy k'ay taw besse giyaa ak'o mootuwaa gidinakka denddooppe, he wode hintte Med'inaa Goday hintte S'oossay dooreedda sa'aa ahite. 9 Hewaan Leewatuwaappe k'eese gidiyaawaakkonne he wodiyaan daanna gidiide pirddiyaawaakko shiishshite; he yewuwaa unttunttu pirddana. 10 Med'inaa Goday dooreedda sa'aan unttunttu pirddeeddawaadan ootsite; unttunttu pirddeeddawaappe ashshenaadan naagettite. 11 Unttunttu hinttena tamaarisseedda higgiyaadaaninne unttunttu odeedda pirddaadan ootsite; unttunttu pirddeedda pirddaappe ushechchanne haddirssa ayinne sher"i gooppite. 12 Hewaan Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, ootsiyaa daannaw, woy k'eesiyaw azazettenan is's'iide, otorettiyaa Asay de'ooppe, he Asay hayk'k'o; hewaadan ootsiide, iitaa Israa'eeliyaa giddoppe diggite. 13 Hewaappe guyyiyaan hewaa sisiide, Asay ubbay yayana; laa"entso otorettenna.

Kaatiyaa S'eelliyaa Wogatuwaa

14 «Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttenttoo immiyaa biittaa laattiide, yan de'uwaa doommiyaa wode, hintte yuushshuwaan de'iyaa kawutetsatuwaadan, hinttekka, ‹Ane nuunikka nu bollan kaatiyaa kaateyeetto› yaagiide k'oppooppe, 15 hintte kaateyanawe Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttenttoo dooreeddawaa gidiyaawaa erite. Hewekka hintte asaa giddoppe dooretteeddawaa gidoppe attina, hara biittaa asaa hintte bolla kaateyoppite. 16 He kaatii paraa daruwaa shiishshanaw bessena; k'ay asaykka paraa c'orayanaw laa"entso Gibs'e simmanaadan ootsoppo. Ayaw gooppe, Med'inaa Goday, ‹He ogiyaanna laa"entso mulekka simmoppite› yaageedda.* 17 Aa wozanaa baletsennaadan, kaatii c'ora mac'c'a asaa akkoppo. Work'k'aakka biraakka darii shiishshoppo.*

18 «I bare kawutetsaa araatan uttiyaa wode, Leewiyaa zare gidiyaa k'eesatuu naagiyaa mas'aafaappe ha higgiyaa duuk'k'iide barew akko. 19 I ha higgiyaa k'aalaanne wogaa naagiyaawaaninne unttuntta ootsiyaawaan Med'inaa Godaw, bare S'oossaw, yayyiyaawaa tamaarana mala, ha mas'aafay aanana de'o; ikka ha mas'aafaa bare de'o laytsan ubbaan nabbabo. 20 Yaatooppe, I bare wozanaan, ‹Taani ta laggetuwaappe aad'd'ay› giide bare ishanttu bolla otorettenna. Ikka S'oossaa higgiyaappe haddirssanne ushechcha geena. I bare kawutetsan aduk'k'iide de'ana; Aa naanaykka Israa'eeliyaa gadiyaan kaatiyaa gidanawaa.

18

Gishuwaan K'eesetuwaa Gakkiyaawaa

1 «K'eesetetsan ootsiyaa kumentsaa Leewiyaa zaretoo Israa'eeliyaa giddon biittaa laatay baawa. Unttunttu Asay Med'inaa Godaw shiishshiyaa taman s'uuggiyaa yarshshuwaappe miidde de'iyaawe unttunttoo laata. 2 Unttunttoo unttunttu ishanttu giddon laatay de'enna; Med'inaa Goday unttunttoo geppeeddawaadankka I unttunttu laata.*

3 «Korumaa woy dorssaa Asay yarshshoo shiishsheeddawaappe k'eesatoo bessiyaawe hawaa: missaa, laa"u bagga gogonc'c'uwaanne uluwaa giddo ashuwaa unttunttoo immino. 4 Hintte katsaappe, woyniyaappenne zayitiyaappe koyiro gakkeedda ayifiyaanne hintte dorssaa ikisiyaappe bayiratuwaa k'eesatoo immiita. 5 Ayaw gooppe, unttunttunne unttunttu naanay Med'inaa Godaa suntsan ek'k'iide, med'inaw k'eese gidiide ootsana mala, hintte zariyaa ubbaa giddoppe Med'inaa Goday hintte S'oossay unttuntta dooreedda.

6 «Leewiyaa zare gidiyaa itti Asay Israa'eeliyaa gadiyaan ay katamaappenne denddiide, Med'inaa Goday dooriyaa sa'aw yooppe, 7 I biyaasan de'iyaa Leewatuu Med'inaa Godaa sintsan ek'k'iide ootsiyaawaadan, ikka Med'inaa Godaa bare S'oossaa sintsan ek'k'iide ootso. 8 K'ay bare aawuwaa ak'uwaa bayizzina, barena gakkiyaawaa akkeeddawaa gidooppekka, Leewatuu go'ettiyaawaa ubbaa unttunttunna likke shaakkiide akko.

Iita Meeziyaappe Naagettanaadan Imetteedda Seeraa

9 «Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttenttoo immeedda biittaa geliyaa wode, he gadiyaan de'iyaa Asay ootsiyaa tuna oosuwaa ootsoppite. 10 Bare attuma na'aa woy mac'c'a naatto yarshshoo giide, taman s'uuggiyaa ay asaynne hintte giddon beettoppo. Bitiyaawe, marac'c'iyaa s'eelliyaawe, muruniyaawenne kaac'aa odiyaawe k'ay hintte giddon de'oppo.* 11 Ayanttiyaawe, ayyaanatuwaa s'eegiyaawe, shareechchiyaawenne hayk'k'eedda asaa ayaanaa s'eegiyaawe hintte giddon de'oppo.* 12 Hewaa malabaa ootsiyaa ay asaynne Med'inaa Godaa matan is's'etteedda asaa. Unttunttu hewaa mala tunaa ootsiyaa diraw, Med'inaa Goday hintte S'oossay he kawutetsaa hintte sintsaappe yederssana. 13 Shin hintte Med'inaa Godaa hintte S'oossaa sintsan kumentsaa pokkobay bayinnawantta gidite.*

S'oossay Nabiyaa Kiittana Geeddawaa

14 «Ha hintte laattanaw biyaa gadiyaan de'iyaa kawutetsatuu muruniyaawanttunne marac'c'iyaa s'eelliyaawanttu odiyaawaa sisiyaawantta. Shin hintte hewaa ootsennaadan Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttena te"eedda. 15 Med'inaa Goday hintte S'oossay, hintte zariyaa giddoppe, ta mala timbbitiyaa odiyaawaa hinttenttoo dentsana. Hintte I giyaawaa sisite.* 16 Hintte Siinaa Deriyaa bollan shiik'eedda wode, Med'inaa Godaa hintte S'oossaa hawaadan yaagiide oochcheeddita; ‹Nuuni hayk'k'ennaadan, Med'inaa Godaa nu S'oossaa kooshshaa zaari sisokko; k'ay ha wolk'k'aama tamaakka laa"entso be'okko› yaageeddita.

17 «Med'inaa Goday taw hawaadan yaageedda; ‹Unttunttu geeddawaa ubbaa likke geeddino. 18 Taani unttunttu zaratuu giddoppe, ne mala timbbitiyaa odiyaawaa unttunttoo dentsana; ta k'aalaa Aa doonaan wotsana; ikka taani Aa azaziyaa ubbaa unttunttoo odana. 19 I ta suntsan odiyaa ta k'aalaa sisenna oossinne haluwaa taani kesana.* 20 Shin ta azazabeenawaa s'aliide ta suntsan odiyaawe woy hara s'oossatuwaa suntsan odiyaa he timbbitiyaa odiyaawe hayk'k'o› yaageedda.

21 «Hintte, ‹Timbbitiyaa odiyaawe odiyaa k'aalay Med'inaa Godaappe gidennawaa ayan shaakki eranee?› yaagooppe, 22 he timbbitiyaa odiyaawe Med'inaa Godaa suntsan, I odeedda k'aalay polettennaan is's'ooppe, hewe Med'inaa Goday odibeenna k'aalaa gidiyaawaa eriita. He timbbitiyaa odiyaawe wordduwaan odeedda diraw, aw yayyoppite.

19

Bak'atiide Attiyaa Katamatuwaa

(Pay. 35:9-34; Iya. 20:1-9)

1 «Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttenttoo immiyaa gadiyaan de'iyaa kawutetsaa d'ayissiyaa wode, k'ay hinttekka unttuntta yederssiide, unttunttu katamatuwaaninne unttunttu golletuwaan de'uwaa doommiyaa wode, 2 Med'inaa Goday hintte S'oossay laata ootsiide immiyaa gadiyaan de'iyaa katamatuwaappe heezzu katamatuwaa hinttenttoo dummayite. 3 Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttenttoo laata ootsiide immiyaa biittaa heezzu kessiide shaakkite. Yaatiide asaa wod'eedda ooninne he katamatuwaakko bak'atanaadan ogiyaa giigissite.

4 «Itti Asay kase morkketetsay bayinnan de'ishshin, erennan bare shooruwaa wod'ooppe, I he katamatuwaappe ittoo bak'atiide, bare shemppuwaa ashsho. 5 Laa"u Asay mitsaa k'ans's'anaw wora biina, ittuu mitsaa k'ans's'ishin, tuutiyaappe ayfii koletti wod'd'iide hinkkuwaa wod'ooppe, he wod'eeddawe ha heezzu katamatuwaappe ittuwaa bak'atiide, bare shemppuwaa ashsho. 6 K'osetti attiyaa katamay ittuwaa s'alalaa gidooppe, wos's'iide ellekka gakkanaw ogii aduk'k'eedda gaasuwaan suutsaa achchiyaawe suulliyaa hank'k'uwaan denddiide, yederssi gakkiide, hayk'k'anaw bessenawaa wod'anaw danddayee; ayaw gooppe, I bare shooruwaa wod'eeddawe kase morkketetsay de'iyaa diraassa gidenna. 7 Hintte heezzu katamatuwaa dummayi wotsanaadan, taani hinttena azazeeddawe hewaassa.

8 «Med'inaa Goday hintte S'oossay kase hintte mayzza aawaatoo c'aak'k'eeddawaadan hintte zawaa aassooppe, k'ay hintte mayzza aawaatoo immana geedda biittaa ubbaa hinttenttoo immooppe, 9 ha heezzu katamatuwaappe hara heezzu katamatuwaa gujjiita. Hachche taani hinttena azaziyaawaa ubbaa hintte polooppe, Med'inaa Godaa hintte S'oossaa dosooppenne I hinttena tamaarisseedda ogiyaan minniide de'ooppe, ha biittay hinttenttoo imettana. 10 Hewaa ootsooppe, Med'inaa Goday hintte S'oossay laata ootsiide hinttenttoo immiyaa gadiyaan geeshsha asaa suutsay gukkenna; k'ay hinttekka suutsaa gussiyaa nagaraappe attiita.

11 «Shin itti Asay bare shooruwaa is's'iide, zuggi naagiide Aa wod'iide, ha katamatuwaappe ittoo bak'atooppe, 12 Aa katamaa c'imatuu I bak'ateedda katamaappe kiitti ahiissiide, haluwaa kesanaw Aa koyiyaawoo aatsi immino. 13 Aw ayinne k'arettoppite; hinttenttoo ubbabay lo"a gidana mala, geeshsha suutsaa gussiyaawaa Israa'eeliyaa giddoppe d'ayissite.

Beni Zawatuwaa

14 «Med'inaa Goday hintte S'oossay hintte laattanaadan immiyaa gadiyaan, beni Asay esseedda ne shooruwaa biittaa zawaa shoddoppa.*

Markkatuwaabaa

15 «Itti asaa bayzzanchcha gaanaw itti markka s'alalay gidenna. Laa"u woy heezzu markkay markkattina, he mootuu pirddettanaw koshshee.*

16 «Itti Asay haraa wordduwaan mootanaw denddooppe, 17 he mootiyaawenne mootettiyaawe laa"uukka Med'inaa Godaa sintsan, k'eesetuwaa sintsaaninne he wode pirddiyaa daannatuwaa sintsan ek'k'ino. 18 Yaatooppe daannatuu he yewuwaa minisiide biddino; he mootiyaawe bare ishaa wordduwaan mooteeddawaa gidooppe, 19 I he mootuwaan bare ishaa murissanaw k'oppeedda muraa barew muretto; hewaadan ootsiide, hewaa mala iitaa hintte giddoppe diggite. 20 Yaatooppe, hara Asay hewaa sisiide yayana; hewaa mala iita oosuwaa laa"entso ootsenna. 21 Hewaa mala iitaa ootseeddawoo ayinne k'arettoppite; shemppuwaa wod'eeddawe hayk'k'o; ayfiyaa diraw ayfiyaa; achchaa diraw achchaa; kushiyaa diraw kushiyaa; gediyaa dirawkka gediyaa.*

20

Olaabaa

1 «Hintte morkkiyaanna olettanaw biyaa wode, unttunttu paratuu, paraa gaaretuunne unttunttu olanchchatuu hintteppe darina be'iide, unttunttoo yayyoppite; ayaw gooppe, hinttena Gibs'eppe kesseedda Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttenana de'ee. 2 Hintte olaa doommanaappe kasetiide, k'eesii sintsaw aad'd'iide hawaadan yaago; 3 ‹Hinttenoo Israa'eeliyaa asatoo, sisite; hintte hachchi hintte morkkiyaanna olettanaw haniita. Simmi hintte wozanay dagammoppo; yayyoppite; unttunttu sintsan kokkoroppitenne shabbarettoppite. 4 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttenana biyaa diraw, hintte morkkiyaa oliide, hinttenttoo s'oonuwaa immana› yaago.

5 «Olaa gadaawatuu unttuntta hawaadan yaagino; ‹Ooratsa golliyaa kees's'iide gelibeenna Asay de'ooppe, I ha olan hayk'k'ina, hara Asay Aa golliyaa gelennaadan, I golle simmo. 6 Woy woyniyaa tokkiide, Aa ayifiyaan nashettibeena uray de'ooppe, I ha olan hayk'k'ina, hara Asay Aa woyniyaa ayifiyaan nashettenaadan, I bare golle simmo. 7 Mac'c'a asaa giigissiide akkibeenna Asay de'ooppe, I ha olan hayk'k'ina, hara Asay izo machchiyaa akkenaadan, I bare golle simmo› yaagino.

8 «Gadaawatuu gujjiidikka asaw hawaadan yaagino; ‹Ha asaa giddon yayyiyaa asaynne hirggiyaa Asay ooninne de'ooppe, I bare laggetuwaa wozanaakka yashshan seerissennaadan I bare golle simmo› yaagino. 9 Gadaawatuu hawaa asaw odi wurssiyaa wode, c'itaw c'itaw olaa gadaawatuwaa doorino.

10 «Itti katamaa olanaw biide hintte aakko matiyaa wode, koyirottiide saruwaan unttunttu kushiyaa immanaadan oochchite. 11 Unttunttu saruwaan barenttu kushiyaa immiide, barenttu gimbbiyaa penggiyaa dooyiide hinttena gelissooppe, he kataman de'iyaa Asay ubbay hinttenttoo haggaazinonne dees'o oosuwaa hinttenttoo ootsino. 12 Shin he katamaa Asay hinttenttoo saruwaan kushiyaa immennan is's'iide, hinttenana olaw giigooppe, hintte he katamaa yuushshuwaa dooddite. 13 Med'inaa Goday hintte S'oossay unttuntta hinttenttoo aatsi immiyaa wode, he kataman de'iyaa attuma asaa ubbaa mashshaan wurssite. 14 Shin mac'c'a asaa, naanatuwaa, mehiyaanne katamaa giddon de'iyaa ubbabaa omooduwaa ootsiide hinttenttoo akkite. K'ay Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttenttoo immiyaa hintte morkkatuwaa omooduwaan go'ettite. 15 Hintte de'iyaasaappe haakkiide de'iyaa katamatuwaakka oyk'k'iyaa wode, hewaadan ootsiita.

16 «Shin Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttenttoo laata ootsiide immiyaa gadiyaan shemppuwaanna de'iyaawaa ittibaanne ashshenan wod'ite. 17 Med'inaa Goday hintte S'oossay azazeeddawaadan, Hiitetuwaa, Amooretuwaa, Kanaanetuwaa, Parzzetuwaa, Hiiwetuwaanne Yaabuusatuwaa wurssiide wod'ite. 18 Hewe d'ayooppe, unttunttu barenttu s'oossatoo goyinniyaa tuna oosuwaa hintte ootsanaadan hinttena tamaarissana; hewan hintte Med'inaa Godaa hintte S'oossaa bolla nagaraa ootsana.

19 «Katamaa oyk'k'anaw yuushshuwaa dooddi, daro gallassaa olettiide gam"iyaa wode, aan de'iyaa ayfiyaa immiyaa mitsaa kalttan k'ans's'oppite; unttunttu ayfiyaa miiteppe attina, unttuntta k'ans's'oppite. Ayaw gooppe, hintte yuushshuwaan dooddiide oliyaawe asaappe attina, dembban de'iyaa mitsaa gidenna. 20 Shin hintte eriyaa ayfiyaa immenna hara mitsatuwaa k'ans's'iide, hinttenana olettiyaa katamay kunddana gakkanaw, hewan dooddiyaa geessuwaa kees's'ite.

21

Wod'eedda Uray Erettibeenna Wonjjalaa

1 «Hintte laattanaadan Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttenttoo immiyaa gadiyaan, ooni wod'eeddentto erenna anhay kunddiide beettooppe, 2 hintte daannatuunne hintte c'imatuu biide, hewaa yuushshuwaan de'iyaa katamatuwaappenne he anhaappe gidduwaan de'iyaa haakotetsaa likkino. 3 Hewaappe guyyiyaan, anhay kunddeeddasa matattiyaa katamaa c'imatuu, oosoo gakkabeenna, I morggiyaan k'ambbaray wod'd'ibeenna ussatto akkino. 4 Goggiyaa haatsay de'iyaa goshettibeenna sa'anne zerettibeenna zanggaaraa afiide, he ussatti morggiyaa mirk'k'iide mentsino. 5 Yaatooppe Leewiyaa naanay, k'eesatuu he sa'aa ittippe biino; ayaw gooppe, hawaa mala iita hayk'uwaanne mootuwaa shaakkiide pirddanaw, Med'inaa Goday hintte S'oossay bare sintsan ootsanaw, Med'inaa Godaa suntsankka anjjanaw unttuntta dooreedda. 6 Hewaappe guyyiyaan, he anhay kunddeeddasa matattiyaa katamaa c'imatuu ubbay, zanggaaraan morggiyaa mirk'k'iide wod'eedda ussatti bolla barenttu kushiyaa meec'ettiide, hawaadan yaagino: 7 ‹Nu kushii ha suutsaa gussibeenna; nu ayifiikka hawaa ootseeddawaa be'ibeenna. 8 Abeet Med'inaa Godaw, neeni wozeedda ne asaa, Israa'eeliyaa maara; ha geeshsha suutsaa ne asaa bolla naak'uwaa ootsaade paydoppa yaagino›. He suutsaa diraw, unttunttoo atto geetettana. 9 Hintte Med'inaa Godaa ayfiyaa sintsan hewaadan ootsiide, geeshsha suutsay gukkeedda nagaraa hintte giddoppe diggite.

Olan Omoodetteedda Mac'c'a asatuwaabaa

10 «Hintte morkkiyaanna hintte olettanaw kesina, Med'inaa Goday, hintte S'oossay, unttuntta hintte kushiyan aatsi immina, unttuntta omooddiyaa wode, 11 omoodetteedda asaa giddon itti malanchcha mishirato be'aade, izo amottaade, machche udanaw koyooppe, 12 ne golle ayaa; I huup'iyaa meedda; I s'uguntsaakka c'igga. 13 Omoodettiyaa wode de'iyaa mayuwaa k'aara diggaade, ne son uttaade, bare aawoonne bare daayiw itti aginaa kumentsaa kayyottu. Hewaappe guyyiyaan, izo akka. 14 Yaata simmina, izina de'iyaawe neena nashechchennan d'ayooppe, Aa bare koyyosaa baanaadan yedda agga. Neeni izo machche ootsaade ittippe ak'eeda diraw, izo shaluwaan zal"anaw woy kawushanaw bessena.

Bayira Na'ay Laattiyaa Maataa

15 «Itti asaw I dosiyaanne is's'iyaa laa"u mac'c'a asatuu de'ooppe, k'ay ha laa"atuukka aw attuma naanatuwaa yeleeddawantta gidishin, bayira yeletteeddawe ha is's'iyaa mac'c'a mishiratippe yeletteeddawaa gidooppe, 16 bare naanaw bare ak'uwaa I laatissiyaa wode, I is's'iyaanippe yeletteedda bayiray de'ishshin, I dosiyaanippe yeletteedda teefaa bayirayanaw bessena. 17 Hara naanaw immiyaawaappe laa"u kushiyaa aatsi immiyaawan ha is's'iyaani na'ay bayira gidiyaawaa erissanaw besse. Ayaw gooppe, he na'ay aw kushiyaa gediyaa p'alk'k'eedda bayira gidiyaa diraw, bayiratuwaa I akkanaw besse.

Aawoonne Aattiw azazetenaan is's'eedda Na'aa

18 «Aawoonne aatiw azazettenan is's'eedda, unttunttu seerinakka simmenna morggiyaa zoddaanne makkalanchcha gidiide simmenna na'i de'ooppe, 19 aawunne aata he katamaa penggiyaan de'iyaa c'imatuwaakko Aa oyk'k'i akki ahino. 20 C'imatoo hawaadan yaagino; ‹Hawe nu na'ay morggiyaa zoddaanne makkalanchcha; I nuw mulekka azazettena; miishshaa laali kaa'iyaawaanne ushshanchcha› yaagiide odino. 21 Hewaappe guyyiyaan, he kataman de'iyaa attuma Asay ubbay I hayk'k'ana gakkanaw, shuchchaan c'addiide Aa wod'ino. Hewaadan ootsiyaawaan hintte giddoppe iitaa d'ayissite. Yaatooppe Israa'eeliyaa ubbay hewaa sisiide yayana.

Dumma Dumma Higgetuwaa

22 «Itti Asay hayk'uwaa pirddissiyaa dabaa ootsina, hintte Aa mitsan kak'k'i wod'ooppe, 23 he kak'etteedda mitsan Aa anhay ak'oppo; Aa he gallassi moogite. Ayaw gooppe, mitsaa bollan kak'etti hayk'k'iyaa ooninne S'oossan shek'etteeddawaa. Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttenttoo laata ootsiide immiyaa hintte biittaa hintte tunissoppite.*

22

1 «Israa'eeliyaa asaa booray woy dorssay bayiide wora biishshiina be'ooppe, sheneko gaade agga aggoppa; Aa godaw laagga ahaade imma.* 2 He mehiyaa goday ne heera gidana d'ayooppe, woy Aa goday oonentto neeni erana d'ayooppe, Aa goday koyiidde yaana gakkanaw, ne golle akkaade afa; I yiide, demmiyaa wode, aw imma. 3 Hewaadan hariyaa gidina, mayuwaa woy ayaanne bayeeddawaa demmooppe, Aa godaw zaarappe attina, sheneko gooppa.

4 «Israa'eeliyaa asaa harii woy booray ogiyaan kunddeeddawaa be'ooppe, maaddaade dentsappe attina, sheneko gaade agga aggoppa.

5 «Mac'c'a Asay attuma asaa mayuwaa mayyoppino; attuma asaykka mac'c'a asaa mayuwaa mayyoppino. Ayaw gooppe, hewaa malabaa ootsiyaa oonanne Med'inaa Goday hintte S'oossay shaattee.

6 «Ogiyaan ne biishshiina, mitsan gidina, sa'aan bare maraa woy k'uuk'k'ulliyaa hap'p'a utteedda kafatto demmooppe, izo I maraanna gatsa oyk'k'aade ne golle afoppa. 7 Maratuwaa akka afanaw danddayaasa; shin daayo baanaadan yedda agga. Hewaadan ootsooppe, neeni durettaade adussa laytsaa de'ana.

8 «Ooratsa golliyaa kees's'iyaa wode, d'ok'k'a kaaraappe Asay kunddi hayk'k'ina ne ooshettennaadan, zemppiide attiyaawaa giigissa.

9 «Ne woyniyaa shoyk'aan laa"u k'ommo katsaa zeroppa; hewaadan ootsooppe, ne zereedda katsaynne woynnii laa"uukka bayana.*

10 «Booraanne hariyaa ittippe waas'aade goshoppa.

11 «Suufiyaappenne liinuwaappe walakan dadetteedda mayuwaa mayyoppa.

12 «Ne mayyeedda mayoo oyddu bagganakka mac'aray de'o.*

Geluwaa Akuwaa Geeshshatetsaan Naagiyaawaa

13 «Itti Asay machchato akkiide, izina ak'i simmiide, izo dosana d'ayooppe, 14 ‹Hanno ta akkaade izina ak'iyaa wode, higgii iziw baawa› yaagiide izo bayzziide haasayooppe, 15 he naatti aawunne daaya I higgiyaa malaataa akki afiide, katamaa penggiyaan de'iyaa c'imatuwaa bessino. 16 Naatti aawuu c'imatoo hawaadan yaagiide odo, ‹Taani ta naatto hawoo machche ootsaade immaad; shin I izo is's'eedda. 17 I, «Ne naattin higgii baawa» yaagiide izo bayzziide haasaye; shin ta naatti higgiyaa malaataa hawaa be'ite› yaagiide, izi higgiyaa erissiyaa c'ark'k'iyaa besso. 18 Yaatina he katamaa c'imatuu Aa murino. 19 I Israa'eeliyaa wodoratti suntsaa bayzzeedda diraw, c'imatuu Aa s'eetu s'agaraa biraa muriide, hewaa naatti aawoo immino. Naattakka aw machche gidaade de'u; bare de'o laytsaa ubbaan I izo yeddanaw bessena.

20 «Aa mootuu tuma gidiide, naattin wodorotetsay d'ayooppe, 21 naatto izi aawuwaa kare ahiide, he katamaa attuma Asay izo shuchchaan c'addiide wod'o. Ayaw gooppe, Aa bare aawuwaa son de'aadde sharmus'a gidaade, Israa'eeliyaa giddon ha pokkobaa ootsaaddu; hewaadan ootsiide hintte giddoppe iitaa diggite.

22 «Ay asaynne hara asaa mac'c'a asaana sharmus'iidde oyk'k'etooppe, ikka aanana sharmus'eedda mac'c'a mishiratakka hayk'k'ino. Hewaadan ootsiide, hintte giddoppe iitaa diggite.

23 «Ay asaynne haraw giigeedda wodoratto katamaa giddon demmiide izina sharmus'ooppe, 24 unttuntta laa"uwaakka katamaappe gas'aa kessiide, shuchchaan c'addiide wod'ite. Ayaw gooppe, naatta kataman de'aadde, Asay ashshanaadan waassabeykku. I hayk'k'iyaawe k'ay hara asaw giiga utteedda wodoratto bayzzeedda gishshaassa. Hewaadan ootsiyaawaan hintte giddoppe iitaa diggite.

25 «Itti Asay asaw giigeedda wodoratto Asay bayinna sa'aan wolk'k'an oyk'k'iide, izina gisooppe, Aa s'alalay hayk'k'o. 26 Naatto ayinne ootsoppite; izo wod'anaw bessiyaa nagaraa ootsabeykku. Hawe itti Asay c'oo bare shooruwaa bolla denddiide, wod'iyaa asaa pirddaa mala pirddaa. 27 Ayaw gooppe, I izo Asay bayinna sa'aan demmiide oyk'k'ina, he wodoro naatta waassaaddu; shin izo ashshiyaa Asay de'ibeenna.

28 «Ay asaynne asaw giigabeenna wodoratto oyk'k'iide, I higgiyaa akki diggiide oyk'k'etooppe,* 29 naatti aawoo ishatamu s'agaraa biraa c'iggo. Yaatiide naatto barew machche ootso. Bare de'o laytsaa ubbaan izo yeddoppo.

30 «Ay asaynne bare aawuwaa machchato akkiide, bare aawuwaa kawushshoppo.*

23

Asaa Maabaraappe Shaakkiyaa Hanotaa

1 «Sanggisetteedda woy k'aaratetteedda attuma asay, Med'inaa Godaa shiik'uwaa giddon beettoppo.

2 «Sharmus'an yeletteedda Asay Med'inaa Godaa asaa maabaraa geloppo; haray atto biide tammantsa yeletaa gakkanawukka, Aa zariyaappe ooninne Med'inaa Godaa asaa maabaraa giddo geloppo.

3 «Amoona asaa gidina, woy Moo'aaba asaa gidinakka, Med'inaa Godaa asaa maabaraa geloppo; haray atto biide tammantsa yeletaa gakkanawukka, unttunttu asaa gideedda ooninne med'inawukka Med'inaa Godaa asaa maabaraa geloppo.* 4 Ayaw gooppe, hintte Gibs'eppe kesiide hemettishin, unttunttu hinttena katsaannanne haatsaana mokkibeykkino. Hewaadankka, Masp'p'es'oomiyan Patoora giyaa kataman de'iyaa Bi'oora na'aa Balaami hinttena shek'k'ana mala k'as'areeddino.* 5 Med'inaa Goday, hintte S'oossay, Balaami giyaawaa sisanaw koyibeenna; Aa shek'k'aa hinttenttoo anjjoo laammeedda. Ayaw gooppe, Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttena siik'ee.* 6 Hintte de'o laytsaa ubbaan med'inawukka unttunttu saro de'anaadaaninne unttunttu durettanaadan amottoppite.

7 «Hinttew unttunttu dabbo gidiyaa diraw, Edoomatuwaa kad'iide is's'oppite; k'ay Gibs'etuwaakka is's'oppite. Ayaw gooppe, hintte unttunttu gadiyaan bete gidiide de'eeddita. 8 Unttunttoo heezzentso yeletaa naanay Med'inaa Godaa asaa maabaraa gelanaw danddayiino.

Olaw Dunkkaaneedda Sa'aa Wogaadan Geeshshan Naagussaa

9 «Hintte hintte morkkiyaa olanaw kesiide ittisaan kambbuwaa med'd'o wode, hinttena tunissiyaawaappe ubbaappe shaakettite. 10 K'amma akumuwaan mac'c'a asaana gaketeeddawaa erissiyaa irs's'abay aan de'iyaa ay asaynne de'ooppe, dunkkaaneedda sa'aappe gas'aa kesiide yan gam"o. 11 Sa'ay omarssiyaa wode, bare bollaa meec'ettiide, lelem"iyaa wode dunkkaaneeddasaa simmo.

12 «Hintte sheeshshaw uttiyaasaa dunkkaaneedda sa'aappe karenna giigissite. 13 Sheeshshaw uttiyaasaa bookkanaw zoruwaa hintte olaa miishshaanna gatsi oyk'k'ite; sheeshshaw utti simmiide, ollaan biittaa zaarite. 14 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttena naaganawunne hintte morkkatuwaa hintte kushiyan aatsi immanaw, hintte heeran yaanne haanne hamettee. Hewaan I sheneyiyaabaa ayaanne be'iide, hintteppe wora simmennaadan, hintte heeray geeshsha gidanaw koshshee.

Dumma Dumma Higgetuwaa

15 «Bare godaappe bak'atiide, neekko yeedda ayiliyaa zaaraade Aa godaw immoppa. 16 I hintte katamatuwaappe bare koyeeddawan de'o; Aa uk'k'unnoppite.

17 «Israa'eeliyaa asaappe ooninne attuma gidina, mac'c'a gidinakka, allaga s'oossaw goyinniyaawanttu ootsiyaawaadan, sharmus'iyaawaa gidoppo.* 18 Hewaadankka, attumawaa gidina, mac'c'awunno gidina, sharmus'an demmeedda miishshaa shiik'uwaa gatsanaw Med'inaa Godaa hintte S'oossaa golliyaa ahoppino. Ayaw gooppe, unttunttu laa"uwaakka Med'inaa Goday hintte S'oossay shaattee.

19 «Ne zare gidiyaa Israa'eeliyaa asaw miishshaa, katsaa gidina harabaa tal"aade dichchaa akkoppa.* 20 Hara biittaa asaappe dichchaa oochchanaw danddayaasa; shin neeni laattanaw geliyaa gadiyaan neeni ootsiyaaban ubbaan Med'inaa Goday ne S'oossay neena anjjana mala, ne zare gidiyaa Israa'eeliyaa asaw dichchaw tal"oppa.

21 «Med'inaa Godaw, ne S'oossaw, immanaw geppeeddawaa immanaw gam"oppa. Med'inaa Goday ne S'oossay neeni geppeeddawaa kumentsan neeppe koyiyaa diraw, polana d'ayooppe, new nagaraa gidana.* 22 Shin neeni geppana d'ayooppe, hewan new nagaray baawa. 23 Med'inaa Godaw, ne S'oossaw, immana gaade neeni doonaan haasayeeddawaa ne dosuwaan immana geedda diraw, ne ins's'arssan haasayeeddawaa pola.

24 «Ne shooruwaa woyniyaa gidduwaana aad'd'iyaa wode, woyniyaappe ne koyeedda keenaa mappe attina, aappe ayaanne ne oyk'k'eedda miishshaan yeggoppa. 25 Ne shooruwaa shoyk'aanna kantsiyaa wode, he shoyk'aan de'iyaa tishaappe duutsaade mappe attina, ne shooruwaa katsaa baac'aan c'akkaade golle afoppa.

24

Machchato Yeddiyaawaanne Laa"entso Akuwaa

1 «Itti Asay machche akki simmiide, itti iitabaa I bolla demmiide izo is's'ooppe, iziw paramaa s'aafi immiide, bare golleppe kessiide yeddooppe,* 2 iza Aa golleppe kesaade, hara asinaa gelooppe, 3 he laa"entso asinaykka izo dosennan is's'iide, paramaa iziw s'aafi immiide, bare golleppe izo kessiide yeddooppe, woy izo akkeedda he laa"entso asinay hayk'k'ooppe, 4 Aa tuneedda diraw, koyiro parameedda asinay laa"entso izo zaariide akkoppo. Hewe Med'inaa Godaa matan is's'etteeddawaa; k'ay hinttekka Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttenttoo immiyaa gadiyaan hawaa mala nagaraa ootsoppite.

5 «Ooratsa machche akkeedda Asay olaw booppo; hara dees'o oosuwaakka aw immoppite. Itti laytsay aad'd'ana gakkanaw, hak'anne beennan bare akkeedda machchato nashechcho.

Dumma Dumma Higgetuwaa

6 «Ay asaynne ac'oo wos'aa woy mayddiyaa oyk'k'oppa; ayaw gooppe, hewe golliyaa Asay gaac'c'iyaaba d'ayiide, hayk'k'ino giyaawaa.

7 «Bare ishaa gidiyaa Israa'eeliyaa asaa wuu"i afiide, ayiliyaa kessiyaa Asay woy haraw zal"iyaa ay asaynne hayk'k'o. Hewaadan ootsiyaawaan hintte giddoppe iitaa diggiita.*

8 «Wolk'k'aama galbbaa harggiyaan sakettiyaa asaw Leewiyaa zare gidiyaa k'eesatuu hinttena tamaarisseeddawaadan ubbabaa polite; ta unttuntta azazeeddawaa hewaadan ootsanaw naagettite.* 9 Hintte Gibs'eppe kesiide ogiyaan de'ishshin, Med'inaa Goday hintte S'oossay Miiriyaami bolla ootseeddawaa hassayite.*

10 «Neeni ne shooroo ittibaa tal"aade, I oytsiyaawaa oochchanaw Aa golle geloppa.* 11 Neeni karen ek'k'a de'ishin, ne tal"eedda bitanii oytsiyaawaa bare golleppe kessiide new immo. 12 I hiyyeesaa gidooppe, ne ac'oo oyk'k'eedda Aa mayuwaa ne son ayissoppa. 13 I mayyiide ak'anaadan, omarssi wode aw guyye zaara; I hewan neena galatana. Hewe Med'inaa Godaa ne S'oossaa matankka new geeshshatetsaa gidanawaa.

14 «Ne ishaa gidiyaa Israa'eeliyaa asaa gidina, woy ne biittaa katamaappe ittuwaan de'iyaa kare biittaa asaa hiyyeesaa k'as'araade naak'k'oppa.* 15 I hachchi ootseeddawaa hachchi akkanaw minisiide koyiyaa diraw, away wullennan hachchi c'igga. Hewe d'ayooppe, metootanchchay neeppe Med'inaa Godaw waassina, new nagaraa gidanawaa.

16 «Naanay ootseedda nagaraa diraw, aawotuwaa wod'anaw bessena; k'ay aawotuu ootseedda nagaraa dirawukka, naanatuwaa wod'anaw bessena. Asay ubbay bare ootseedda nagaran nagaran hayk'k'anaw besse.*

17 «Kare biittaa asatuu pirddaanne aawuu aata baynnawanttu pirddaa deshissoppa; am"atti mayuwaa Aa tal"eeddawoo gaade oyk'k'oppa.* 18 Hinttekka Gibs'e gadiyaan ayiliyaa gideeddawaanne Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttena yaappe woziide kesseeddawaa hassayite. Taani hawaa hinttena azaziyaawe hewaa dirassa.

19 «Ne shoyk'aappe katsaa c'akkiyaa wode, ne dogeedda mirk'k'iyaa k'oranaw guyye booppa. Med'inaa Goday ne S'oossay ne kushiyaa ooso ubbaan neena anjjana mala, hewaa betiyaw, aata aawuu bayinna naanatoonne am"etoo agga.* 20 Ne wogaraa ayfiyaa mas'iyaa wode, ittuunne attenan wurssaade mas'anaw laa"entsuwaa guyye simmoppa; atteedawaa betiyaw, aata aawuu bayinna naanatoonne am"etoo agga. 21 Ne woyniyaa ayfiyaa mas'iyaa wode, atteedawaa k'aarimanaw laa"entsuwaa guyye booppa; hewaa betiyaw, aata aawuu bayinna naanatoonne am"etoo agga. 22 Hinttekka Gibs'e gadiyaan ayiliyaa gidiide de'eeddawaa dogoppite. Taani hawaa hinttena azaziyaawe hewaa diraassa.

25

1 «Laa"u asatuu walak'ettiide pirddaa golliyaa yooppe, daannatuu geeshsha ne likke giide, naak'k'eeddawaa ne bayzzanchcha giide pirddino. 2 Bayzzanchchay wad'uu bessiyaawaa gidooppe, tiraan gisisiide zokkiyaa shoc'anaw daannay azazo; yaatooppe bayzzanchchay daannaa sintsan bare bayzzuwaa keenaa shoc'etto. 3 I oytamuwaa gakkanaw shoc'ettoppe attina, hewaappe daruwaa shoc'ettoppo. Hewaappe daruwaa Aa shoc'ooppe, ne ishay ne sintsan kawushshana.*

4 «Uddumaan katsaa yed'd'iyaa booraa doonaa k'achchoppa.*

Hayk'k'eedda Ishaw Ootsanaw Bessiyaabatuwaa

5 «Ittippe de'iyaa ishatuwaappe ittuu na'aa yelennaan hayk'k'ooppe, Aa machchatta haraa baade geluppu; izi asinaa ishay izo akko; iziw koshshiyaawaa polo.* 6 Yaatooppe ha hayk'k'eeddawaa suntsay Israa'eeliyaappe pitetti d'ayennaadan, Aa koyiro yeliyaa attuma na'ay ha hayk'k'eeddawaa suntsan s'eegetto.

7 «Gido shin, I bare ishaa machchato akkanaw koyana d'ayooppe, iza katamaa penggiyaan utteedda c'imatuwaakko baade, ‹Ta asinaa ishay bare ishaa suntsay Israa'eeliyaan de'anaw koyibeenna; taana akkiide, taw koshshiyaawaa kuntsennan is's'eedda› yaagaade magannu.* 8 Katamaa c'imatuu Aa s'eegiide oochchino; ha"ikka, ‹Taani izo akkikke› giide is's'ooppe, 9 he hayk'k'eeddawaa machchato c'imatuwaa sintsan aakko shiik'aade, Aa gediyaa c'aammaappe ittuwaa kessaade, Aa som"uwaan c'uchchaa c'uchchaade hawaadan yaagu; ‹Bare ishaw zeretsay de'anaw koyenna asaa bolla, hawaa mala kawushshay gakkanaw bessee› yaagu. 10 Aa zarii Israa'eeliyaan, ‹C'aammaa Keseeddawanttu soyaa› geetetti s'eegettiide de'ana.

Hara Higgetuwaa

11 «Laa"u asatuu wad'ettishin, ittuwaa machchata yaade, bare asinaa shoc'iyaawaa kushiyaappe ashshanaw, bare kushiyaa yeddaade hinkkuwaa attumatetsaa oyk'k'ooppe, 12 iziw ayinne k'arettennaan I kushiyaa k'ans's'ite.

13 «Ne keeshshaa giddon dees'onne kawushsha gideedda laa"u miizaanatuu de'oppino.* 14 Ne soon darissiidenne guutsiide likkiyaa laa"u makkiyaabay de'oppo. 15 Med'inaa Goday ne S'oossay new immiyaa gadiyaan adussa laytsaa ne de'anaadan kumentsanne likke miizaanaynne makkiyaabay new de'o. 16 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday ne S'oossay hewaa malabaa ootsiide, baletsiyaa asaa ubbaa shaattee.

Amaaleek'atuwaa Wod'anaw Imetteedda Azazuwaa

17 «Hintte Gibs'eppe kesiide biide de'ishshin, Amaaleek'atuu hintte bolla ootseeddawaa hassayite.* 18 Unttunttu S'oossaw yayyena asaa; hintte ogiyaan hinttenana ek'etteeddino. Hintte hemettishin, daaburiide guyye atteeda asaa ubbaa wod'eeddino. 19 Hewaa diraw, Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttena he biittaa laatissiide, hintte yuushshuwaan de'iyaa morkkatuwaa ubbaappe hinttena shemppissiyaa wode, ha gadiyaan unttuntta hassayiyaa Asay d'ayana gakkanaw, Amaaleek'atuwaa ubbaa saluwaa gufantsaappe d'ayissite; hewaa ootsanawaa mulekka dogoppite.

26

Bayira Katsaa Yarshshuwaa

1 «Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttena laatissiyaa biittaa geliide uttiyaa wode, 2 Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttenttoo immiyaa gadiyaan mokkeedda katsaa ubbaappe bayirattiyaawaa k'un"aana Med'inaa Goday hintte S'oossay bare suntsay hewan s'eesettanaadan dooreedda sa'aw akkiide biite.* 3 Yaatiide he wodiyaan aawotiyaa k'eesiyaakko biide, hawaadan yaagite; ‹Med'inaa Goday nu immana giide kase nu mayzza aawaatoo c'aak'k'eedda sa'aa taana gelisseedda Med'inaa Godaw, nu S'oossaw, hachchi taani markkattay› yaago.

4 «Yaatooppe k'eesii katsay kumeedda k'un"aa ne kushiyaappe akkiide, Med'inaa Godaw, ne S'oossaw yarshshiyaa sa'aa sintsan wotso. 5 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa ne S'oossaa sintsan hawaadan yaagaade haasaya; ‹Ta mayzza aawuu de'iyaasaa d'ayiide metooteedda Sooriyaa biittaa asaa; I metootiide, payduwaan guutsaa asatuwaana Gibs'e wod'd'iide yan de'eedda. Hewaan de'iidde I wolk'k'aama wolk'k'aamanne payduwaan c'ora gade keseedda. 6 Hewaa be'iide, Gibs'etuu nuw mek'etsaa iiteeddino; nuuna un"etseeddino. Nu ootsanaadan dees'o oosuwaa nu bolla c'aaneeddino. 7 Yaatina, nuuni Med'inaa Godaw, nu aawotuwaa S'oossaw, waasseeddo. Med'inaa Goday nu waasuwaa siseedda; nu un"uwaa, nu daaburaanne nu uk'k'unnaa be'eedda. 8 Med'inaa Goday bare wolk'k'aama kushiyaaninne bare mic'etteedda k'esiyaan, wolk'k'aama dagamaan, malaataaninne malalissiyaa ooratsabaa ootsiyaawaan, nuuna Gibs'eppe kesseedda. 9 Ha sa'aa nuuna ahiide, maatsaanne eessaa goggiyaa ha biittaa nuw immeedda. 10 Hekko taani Med'inaa Goday immeedda biittaa ayfiyaappe koyruwaa ahaaddi› yaagaade, k'un"aa Med'inaa Godaa ne S'oossaa sintsan wotsaade, Aa sintsan goyinna. 11 Newunne ne soo asaw Med'inaa Goday ne S'oossay immeeddawaan nashetiidde, galatite; Leewatuunne hintte giddon de'iyaa betetuu ubbaykka hinttenana nashetino.

12 «Asiraataa kessiyaa heezzantsa laytsan laytsan mokkeeddawaa ubbaappe asiraataa kessaade poliyaa wode, ne kataman de'iyaa Leewatoo, betetoo, aata aawuu bayinnawanttoonne am"etoo imma; yaatooppe unttunttu hintte kataman barew koshshiyaa katsaa maananne kallana.* 13 Hewaappe guyyiyaan Med'inaa Godaw, ne S'oossaw, hawaadan yaaga; ‹Taani ta golleppe S'oossaw dummateedda katsaa kessaade, neeni taana azazeedda ne azazuwaadan Leewatoo, betetoo, aata aawuu bayinna naanatoonne am"etoo immaad. Taani ne azazuwaappe ittuwaanne mentsabeykke; k'ay ittuwaanne doga aggabeyikke. 14 Ta kayyuwaa wodekka, he asiraataappe ayinne mabeykke; taani wogaan geeshsha gidenna wodekka, aappe kare kesseeddawekka baawa; hayk'k'eedda asawukka ac'aa hewaappe wotsabeykke. Taani Med'inaa Godaw, ta S'oossaw, azazettaad; k'ay neeni taana azazeeddawaa ubbaa polaad. 15 Neeni de'iyaa geeshsha sa'aappe, saluwaappe haa duge s'eella; ne deriyaa Israa'eelanne kase nu mayzza aawaatoo ne immana gaade c'aak'k'eeddawaadan nuw immeedda ha maatsaynne eessay goggiyaa biittaa anjja› yaaga.

S'oossaw Dummateedda Asaa

16 «Neeni ha awaayotuwaanne wogatuwaa naaganaadan, Med'inaa Goday ne S'oossay neena hachchi azazeedda; hewaa diraw, neeni unttuntta ne kumentsaa wozanaappenne kumentsaa shemppuwaappe naaga. 17 Med'inaa Goday new S'oossaa gideeddawaa, ne Aa ogiyaan hamettiyaawaa, Aa wogaa, Aa azazuwaanne Aa higgiyaa neeni poliyaawaa hachchi erissaadda. 18 K'ay Med'inaa Godaykka bare geleedda k'aalaadan neeni Aa asaa gidiyaawaa, aw buzo miishshaa gidiyaawaanne neeni Aa azazo ubbaa naaganawaa erisseedda.* 19 Hewaa neeni ootsooppe, I med'd'eedda asaa ubbaappe neena galatan, suntsaaninne bonchchuwaan wolk'k'aama gade ootsana Med'inaa Goday geleedda k'aalaadan neenikka aw geeshsha gade gidanawaa hachchi erisseedda» yaageedda.

Kanaane Gelanaappe Kasetiide Imetteedda Azazuwaa

27

(27:1—28:68)

Shuchchatuwaa Bolla S'aafetteedda Higgetuwaa

1 Hewaappe guyyiyaan, Muse Israa'eeliyaa c'imatuwaanna gidiide, asaa hawaadan yaageedda; «Taani hachchi hinttena azaziyaa azazuwaa naagite. 2 Yorddaanoosa Shaafaa pinniide, Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttenttoo immiyaa biittaa geliyaa wode, wolk'k'aama shuchchatuwaa essiide, booshunchchaan okkite.* 3 Med'inaa Goday hintte aawotuwaa S'oossay hinttenttoo immana geeddawaadan, eessaynne maatsay goggiyaa biittaa, Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttenttoo immiyaa biittaa hintte pinniyaa wode, ha higgiyaa k'aalatuwaa ubbaa he shuchchatuu bolla s'aafite. 4 Hintte Yorddaanoosa pinneedda wode, taani hinttena hachchi azazeeddawaadan, ha shuchchatuwaa Eebaala Deriyaa bollan essiide, unttuntta booshunchchaan okkite. 5 He sa'aan Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, birataa miishshay bochchibeenna shuchchaappe yarshshiyaa sa'aa ootsite.* 6 He hintte Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, yarshshiyaa sa'aa masettibeenna shuchchaappe ootsite; yaatiide hewaa bollan Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, s'uuggiyaa yarshshuwaa shiishshite. 7 Ittippetetsaa yarshshuwaakka, hewan miidde, Med'inaa Godaa hintte S'oossaa sintsan nashetite. 8 Ha higgiyaa k'aalatuwaa ubbaa k'onc'c'iyaan beettiyaawaadan ootsiide, ha hintte esseedda shuchchatuu bolla s'aafite» yaageedda.

9 Muse k'aykka Leewiyaa gidiyaa k'eesetuwaana ittippe gidiide, Israa'eeliyaa asaa ubbaw hawaadan yaageedda; «Hinttenoo Israa'eeliyaa asaw, c'o"u giide sisite! Hekko hachchi hintte Med'inaa Godaa hintte S'oossaa asaa gideeddita. 10 Hewaa diraw, hachchi taani hinttenttoo immiyaa azazuwaanne awaayuwaa naagiyaawaan, Med'inaa Godaa hintte S'oossaa k'aalaw azazettite» yaageedda.

Azazettenan Is's'iyaawe Ahiyaa Shek'aa

11 He gallassikka Muse asaa hawaadan yaagiide azazeedda; 12 «Hintte Yorddaanoosa pinneedda wode, Gariizaama Deriyaa bolla ek'k'iide asaa anjjanawantta: Simoona, Leewiyaa, Yihudaa, Yisaakoora, Yooseefonne Biiniyaama zaratuwaa.* 13 K'ay asaa shek'k'anaw Eebaala Deriyaa bolla ek'k'anawanttu: Roobeela, Gaada, Aaseera, Zaabiloona, Daananne Nifttaaleema zaratuwaa. 14 Leewatuu barenttu k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaagino.

15 « ‹Med'inaa Godaa sintsan tuna gideeddawaa, kushiyaa hiillanchchay massiide Kesseedda mitsaa gidina, woy birataa tigiide med'd'eedda eek'aa gidina, aw geeman goyinniyaa Asay shek'etteeddawaa gido› yaagina, Asay ubbay, ‹Amen"i!› yaago.*

16 « ‹Bare aawuwaa woy bare daayo kawushshiyaa Asay shek'etteeddawaa gido› yaagina, Asay ubbay, ‹Amen"i!› yaago.*

17 « ‹Bare shooruwaa zawaa sugiyaa Asay shek'etteeddawaa gido› yaagina, Asay ubbay, ‹Amen"i!› yaago.*

18 « ‹K'ook'ay baanaw bessiyaa ogiyaappe balasaa zaariyaa Asay shek'etteeddawaa gido› yaagina, Asay ubbay, ‹Amen"i!› yaago.*

19 « ‹Betiyaa, aata aawuu bayinna naanatuwaa pirddaanne am"atti pirddaa gellayeedda Asay shek'etteeddawaa gido› yaagina, Asay ubbay, ‹Amen"i› yaago.*

20 « ‹Bare aawuwaa machchattinna gisiide, bare aawuwaa bonchchuwaa kawushshiyaa Asay shek'etteeddawaa gido› yaagina, Asay ubbay, ‹Amen"i!› yaago.*

21 « ‹Ay mehiyaannakka gisiyaa Asay shek'etteeddawaa gido› yaagina, Asay ubbay, ‹Amen"i!› yaago.*

22 « ‹Bare michchato gidiyaa, aawuwaa naattinna gidina, bare daay naattinna gisiyaa Asay shek'etteeddawaa gido› yaagina, Asay ubbay, ‹Amen"i!› yaago.*

23 « ‹Bare bollotattina gisiyaa Asay shek'etteeddawaa gido› yaagina, Asay ubbay, ‹Amen"i!› yaago.*

24 « ‹Bare shooruwaa geeman wod'iyaa Asay shek'etteeddawaa gido› yaagina, Asay ubbay, ‹Amen"i!› yaago.

25 « ‹Shaluwaan shamettiide, s'illo asaa wod'iyaa Asay shek'etteeddawaa gido› yaagina, Asay ubbay, ‹Amen"i!› yaago.

26 « ‹Ha higgiyaa k'aalatuwaa poliide minisena Asay shek'etteeddawaa gido› yaagina,*

«Asay ubbay ‹Amen"i!› » yaago.

28

Azazettina Beettiyaa Anjjuwaa

(Wog. 26:3-13; Zar. 7:12-24)

1 «Med'inaa Godaw, ne S'oossaw, polo azazettooppe, hachchi taani new immiyaa azazuwaa ubbaa loytsaade kaallooppe, Med'inaa Goday ne S'oossay gadiyaan de'iyaa kawutetsatuwaa ubbaappe neena d'ok'k'u d'ok'k'u ootsana.* 2 Med'inaa Godaw, ne S'oossaw, neeni azazettooppe, hawaappe kaalliide de'iyaa anjjuu ubbay newaa gidanawaa.

3 «Neeni kataman anjjetteedawaa gidanawaa;

gas'ariyankka anjjetteedawaa gidanawaa.

4 Ne uluwaa ayfii, ne shoyk'aa ayfii,

ne mehiyaa maratuunne

ne dorssaanne ne deeshshaa wudiyaa maratuu,

c'orattiide anjjetteedawantta gidana.

5 Ne katsaa k'un"aynne ne munak'a kerii

anjjetteedawantta gidanawaa.

6 Neeni gelaaddekka kesaaddekka

anjjetteedawaa gidana.

7 «Ne bollan denddiyaa ne morkkatuwaa Med'inaa Goday ne sintsan s'oonetteeddawantta ootsana. Unttunttu ne bolla itti ogiyaanna yaana; shin laappun ogiyaanna ne sintsaappe bak'atiide d'ayana.

8 «Med'inaa Goday ne kushii oyk'k'eeddawaa ubbaanne ne diyiyaa anjjana; Med'inaa Goday ne S'oossay new I immiyaa gadiyaan neena anjjana.

9 «Neeni Med'inaa Godaa ne S'oossaa azazuwaa naagooppenne Aa ogiyaan hamettooppe, I new kase c'aak'k'eeddawaadan, Med'inaa Goday neena barew dummateedda geeshsha gade ootsiide essana. 10 Hewaappe guyyiyaan, gadiyaan de'iyaa Asay ubbay Med'inaa Godaa suntsay neenan s'eegetteeddawaa be'iide yayana. 11 Med'inaa Goday new immanaw kase ne mayzza aawaatoo c'aak'k'eedda he gadiyaan, ne uluwaa ayfiyaa, ne mehiyaa ayifiyaanne, ne shoyk'aa ayfiyaa darissiide neena anjjana.

12 «Ne kushiyaa oosuwaa ubbaa anjjanawunne, Med'inaa Goday ne biittaw iraa wodiyaan bukissanaw bare minjja golliyaa, saluwaa penggiyaa new dooyana; k'ay neeni daro kawutetsatoo tal"anappe attina, ooppenne haa tal"akka. 13 Med'inaa Goday neena huup'e kessanappe attina, guyye dufe kessenna. Hachche taani new immiyaa, Med'inaa Godaa ne S'oossaa azazuwaa sisaade, hewaa loytsaade kaallooppe, neeni bolla gidanappe attina, garssa gidakka. 14 Taani new hachchi immeedda azazuwaappe haddirssanne ushechcha gaade, hara s'oossatuwaa kaalloppanne unttunttoo ootsoppa.

Azazettenan Is's'iyaawe Ahiyaa Shek'aa

(Wog. 26:14-46)

15 «Shin neeni Med'inaa Godaa ne S'oossaa k'aalaw azazettenan is's'aade, hachchi taani neena azaziyaa wogaanne azazuwaa ubbaa naagennan aggooppe, hawaappe kaalliide de'iyaa shek'atuu ubbay ne bolla yaananne neena unttunttu demmana.

16 «Neeni kataman shek'etteeddawaa gidana; gas'ariyankka neeni shek'etteeddawaa gidana.

17 «Ne katsaa k'un"aynne ne munak'a kerii shek'etteeddawaa gidana.

18 «Ne uluwaa ayfii, ne shoyk'aa ayfii, ne mehiyaa wudii, ne dorssaanne deeshshaa wudii shek'etteeddawaa gidana.

19 «Neeni gelaaddekka kesaaddekka shek'etteeddawaa gidana.

20 «Neeni ne iita oosuwaan taana aggeeda diraw, ellekka neeni d'ayana gakkanaw, ne ootsiyaa ooso ubbaan Med'inaa Goday shek'k'aa, shabbirssaanne seeraa yeddana. 21 Neeni laattanaw biyaa gadiyaappe d'ayana gakkanaw, Med'inaa Goday iita harggii neeppe duus's'ennaadan ootsana. 22 Med'inaa Goday neena gilk'k'atetsan, mishuwaaninne madutsan, s'uuggiyaa harggiyaaninne koshan, c'arkkuwaaninne dumma dumma katsaa harggiyaan neeni d'ayana gakkanaw shoc'ana. 23 Neeppe bollana ne likkiyaan de'iyaa saluu nahaase birataa gidanawaa; ne biittaykka birataa gidanawaa. 24 Med'inaa Goday ne gadiyaan bukkiyaa iraa d'iiliyaanne baana kessana; neeni gadiyaappe d'ayana gakkanaw, baanay saluwaappe duge bukkana.

25 «Med'inaa Goday neena ne morkkatuwaan s'oonissana; neeni unttuntta olanaw itti ogiyaanna kesana; shin laappun ogiyaanna ne unttunttu sintsaappe bak'atana. Biittan de'iyaa kawutetsaa ubbay ne bolla gakkeeddawaa be'iide, yashshan shabbirettana. 26 Ne anhay saluwaa kafuwaa ubbawunne bazzuwaa do'aw k'uma gidana; unttuntta yederssiyaabaykka de'enna.

27 «Med'inaa Goday neena d'alii bayinna Gibs'e madutsan, kis'an, ilahuwaaninne puussuwaan neena harggissana. 28 Med'inaa Goday neena gooshshan, k'ook'etetsaaninne dagamaan shoc'ana. 29 Gallassaa seetan neeni k'ook'ii d'uman tattaafiyaawaadan tattaafana; ne ootsiyaabay ubbay new giigennaan is's'ana. Ne de'o laytsaa ubbaan uk'k'unnettaadenne bonk'k'ettaade de'ana. Neena maaddiyaa asaakka demmakka.

30 «Neeni mac'c'a naatto giigissana shin, haray izo bonk'k'iide afana. Golliyaa neeni kees's'ana; shin aan de'akka. Woynniyaa ne tokkana; shin Aa ayfiyaa maakka. 31 Ne booray ne sintsan shukettana; shin Aa ashuwaa maakka. Ne harii neeppe laagettiide aketana; shin new guyye simmenna. Ne dorssay ne morkkiyaw imettana; hewaa ashshanaw neena maaddiyaawe baawa. 32 Ne ayfiyaa sintsan ne attuma naanatuunne mac'c'a naanay hara kawutetsaw imettana; unttunttu simmina be'ana gaade s'eellishin, ne ayfii galjjana; hewaa digganaw new ay wolk'k'aynne de'enna. 33 Ne biittaa ayifiyaanne ne daabureeddawaa ubbaa ne erenna Asay maana; ne de'o ubbaan uk'k'unnetteeddawaanne naak'etteeddawaa gidana. 34 Ne be'iyaa iitay neena gooshshana. 35 Med'inaa Goday d'alii bayinna iita madutsan ne gulbbataanne ne wodiriyaa harggissana; yed'd'iyaa gediyaappe huup'iyaa gakkanaw, neena he madutsan shoc'ana.

36 «Med'inaa Goday neenanne ne kaatiyaa, neena gidina, ne mayzza aawotuwaa gidinakka eribeenna asaa gade afana. Hewaan neeni mitsaappenne shuchchaappe med'etteedda hara s'oossatoo goyinnana. 37 Med'inaa Goday neena laaliyaa hara kawutetsatuwaa ubbaa giddon poora hawanttuwaa giide, k'iliic'iyaawaanne ka"iyaawaa gidanassa.

38 «Neeni daro katsaa ne shoyk'aan zerana; shin boolii mi diggina, guutsaa katsaa shiishshana. 39 Woynniyaa tokkaade, Aa ootsana; shin gus'unii Aa mi diggina, aappe ayinne mas'akka; agaadeka aappe ushakka. 40 Ne biittaa ubbaan zayitiyaa wogaray mokkana; shin ayfii k'ok'k'ofetti kichchina, wogaraa zayitiyaa demmakka. 41 Attumanne mac'c'a naanatuwaa ne yelana; shin olay omooddi afi diggina, unttunttu neenana de'ikkino. 42 Ne mitsaa ubbaanne ne biittaa ayfiyaa boolii wurssana.

43 «Ne giddon de'iyaa betii ne bolla d'ok'k'u d'ok'k'u gaana; shin neeni guyye yaade zik'k'i zik'k'i gaana. 44 I new tal"anappe attina, neeni aw tal"akka; I huup'e gidanawaa; neeni dufe gidanassa.

45 «Med'inaa Godaw, ne S'oossaw, azazettenan is's'eedda dirawunne I azazeedda azazuwaanne wogaa naagennan is's'eedda diraw, neeni d'ayana gakkanaw, ha shek'atuu ubbay ne bolla wod'd'ana; neena unttunttu yederssana. 46 Ha shek'atuu ne bollaninne ne zaratuu bollan med'inaw malaatanne malalissiyaawaa gidanawaa. 47 New sa'ay injjeteedda wode, Med'inaa Godaw, ne S'oossaw, nashshechchaaninne galatan goynnabaakka. 48 Hewaa diraw, neena koshan, saamuwaan, kalluwaaninne metuwaan ubbabaa d'ayaade, Med'inaa Goday ne bolla yeddiyaa ne morkketoo moodetana; Med'inaa Goday neena d'ayissana gakkanaw, ne morggiyaan birataa morgge mitsaa waas'ana.

49 «Med'inaa Goday neeni unttunttu k'aalaa erenna kawutetsaa ankkuu paalliyaawaadan elleellisiidde, biittaa gas'aappe, haakuwaappe ne bolla ahana. 50 Unttunttu hank'k'uwaa som"uwaanna de'iyaawantta; c'imaa bonchchennawantta; guutsatookka k'arettennawantta. 51 Neeni d'ayana gakkanaw, ne mehiyaa maraanne, ne biittaa ayfiyaa maana. Unttunttu neeni d'ayana gakkanaw, ne katsaa, ne woyniyaa eessaa, ne zayitiyaa, ne miizzaanne ne dorssaa wudiyaa wurssana. 52 Ne gadiyaan de'iyaa neeni ammanettiyaa, adussa, mino dirssatuu mulesaanna kolettana gakkanaw, ne katamaa yuushshuwaan dooddiide, neena un"etsana. Med'inaa Goday ne S'oossay new immeedda biittaa ubbaa yuushshuwaan dooddiide neena un"etsana.

53 «Ne morkketuu katamaa dooddiide neena un"etsiyaa wode, miyaawaa d'ayaade, Med'inaa Goday ne S'oossay new immeedda, ne uluwaa ayfiyaa gidiyaa, ne attuma naanatuunne ne mac'c'a naanatu ashuwaa neeni maana. 54 Ne giddon haray atto kase suretetsaaninne ashikketetsaan de'eedda giyaa asikka bare ishaw, bare siik'iyaa machchatiwunne bare yeleedda naanaatoo k'arettenna. 55 Morkketuu katamaa dooddiide un"etseeddawaappe denddeeddawaan, harabay maanaw bayinna diraw, bare miyaa bare naanatu ashuwaappe haraw oossinne immenna. 56 Ne giddon kase suretetsaaninne ashikketetsaan de'aaddu giyaa, bare duretetsaappe denddeeddawaan sa'aa yed'd'anaw shaatettiyaa mac'c'a mishiratakka, bare siik'iyaa asinaw bare attumanne mac'c'a naanaatoo k'arettenaan, 57 Aa bare yeleedda na'aanna yeedda guyyebaa bare siik'iyaa asinaakka bare yeleedda naanatuwaakka gatsennan, uuzetaade geeman barekka madiggana. Ayaw gooppe, morkkii Aa de'iyaa katamaa dooddiide izo un"etseeddanne tuggayeedda diraw, iziw miyaabay harabay ayaynne baawa.*

58 «Ha mas'aafan s'aafetteedda higgiyaa k'aalatuwaa ubbaa neeni naagana d'ayooppe, Med'inaa Goday ne S'oossay malalissiyaanne yashshiyaa suntsaa bonchchennaan aggooppe, 59 ne bollanne ne zariyaa ubbaa bolla Med'inaa Goday yashshiyaa boshaa, simmenna bashshaanne d'alii bayinna iita harggiyaa ne bolla yeddana.

60 «Kase Gibs'e asaa bolla be'aade, neeni yayyeedda Gibs'e harggiyaa ubbaa zaariide, ne bolla ahana; he harggii neena yeddenna. 61 K'ay ha higgiyaa mas'aafan s'aafettibeenna hargge ubbaanne boshaa ubbaa ne d'ayana gakkanaw, Med'inaa Goday ne bolla ahana. 62 Med'inaa Godaa hintte S'oossaa k'aalaa sisennan is's'eedda diraw, saluwaa s'oolinttiyaadan c'oratteedda hintteppe guutsay attana. 63 Med'inaa Goday hinttenttoo lo"obaa ootsiyaa wodenne hintte payduwaa c'orayiyaa wode doseeddawaadan, ha"i hintte bollan bashshaa ahiyaa wodekka hinttena laaliyaa wodekka nashettana; hintte laattanaw biyaa biittaappekka shodettiide d'ayana.

64 «Med'inaa Goday hinttena biittaw ha gas'aappe ya gas'aa gakkanaw, biittaa ubbaan laalana. Hewaan hinttena gidina, woy hintte mayzza aawotuu eribeenna, hara mitsaanne shuchchaa s'oossatoo goyinnana. 65 He kawutetsatuwaa giddon hintte woppaa demmikkita; hintte gediyaa c'aammay yed'd'iyaa sa'aa keeshshaa gadiikka hinttenttoo de'enna. Hewaan Med'inaa Goday hinttenttoo metobaa k'ofa s'alalaan kumeedda huup'iyaa, amo s'alalaan daabureedda ayifiyaanne hidootaa k'ans's'uwaan kumeedda wozanaa immana. 66 Hintte de'uu ubbay hirggaana gidanawaa; gallassinne k'amma shabbirssaaninne hayk'uwaa yashshan un"ettiide de'ana. 67 Hintte wozanaan kumeedda yashshaappenne hintte ayfii be'iyaa palaappe denddeeddawaan, hintte wonttiyaa wode, ‹Awude k'ammanddeeshsha› k'ay k'ammiyaa wode, ‹Awude wonttanddeeshsha› yaagana. 68 Taani hinttena, ‹Laa"entso ha ogiyaa biikkita› geedda ogiyaanna Med'inaa Goday hinttena zaariide markkabiyaan guyye Gibs'e yeddana. Hewaan hintte ayiliyaa gidanaw, hintte morkketoo hinttena zal"anaw koyana; shin hinttena ayileyanawukka shammiyaawaa demmikkita» yaageedda.

29

K'aalaa C'aak'uwaa Ooras's'usaa

(29:1—30:20)

1 Med'inaa Goday Siinaa Deriyan Israa'eelatuwaana c'aak'k'eteedda c'aak'uwaa k'aalaa bolla haraa Moo'aaben unttunttunna c'aak'k'etanaw Musa azazeedda c'aak'uwaa k'aalatuu hawantta. 2 Muse Israa'eeliyaa asaa ubbaa s'eesi shiishiide, unttunttoo odiyaabay hawaa:

«Med'inaa Goday hintte sintsan Gibs'e kaatiyaa bolla, Aa olanchchatuwaa ubbaa bollanne Aa biittaa ubbaa bolla ootseeddawaanne gatseeddawaa hintte ayifiyaan be'eeddita. 3 He iita metotuwaa, wolk'k'aama malalissiyaawanttanne ooratsabatuwaa hintte ayifiyaan be'eeddita. 4 Shin hachchi gakkanaw, Med'inaa Goday hinttenttoo akeekiyaa wozanaa, s'eelliyaa ayifiyaanne sisiyaa haytsaa immibeenna. 5 S'oossay oytamu laytsaa kumentsaa hinttena biittaa bazzuwaan kaaletsiyaa wode, hintte mayuu hintte bollaappe wuribeenna, hintte c'aammaykka hintte gediyaappe wuribeenna. 6 Hintte miyaa ukitsay, ushiyaa woyniyaa eessay, woy hara matsoyiyaa ushshay baawa; d'ayooppekka Med'inaa Goday hinttenttoo S'oossaa gidiyaawaa erissaad.

7 «Nuuni ha sa'aa gakkeedda wode, Haseboona Kaatii Sihooninne Baasaane Kaatii Oogi nuunana olettanaw yeeddino; shin nuuni unttuntta s'ooneeddo.* 8 Unttunttu biittaa akkiide, Roobeelanne Gaada zaratuu k'ay Minaase zariyaappe baggaw laata ootsiide immeeddo.*

9 «Hintte oyk'k'obaynne yed'd'obay hinttenttoo anjjettana mala, ha c'aak'uwaa k'aalatuwaa ammanettiide polite. 10 Hachche hintte ubbay, zariyaa kaappatuu, c'imatuu, suntsatuunne Israa'eeliyaa Asay ubbay hawaan Med'inaa Godaa sintsaan, 11 Hintte naanatuwaanna, hintte mac'c'a asaana hintte giddon de'iyaa kare biittaa asaananne hintte son mitsaa k'oriyaanne haatsaa tikkiyaa oosanchchatuwaanna ittippe, hawaan ek'k'eeddita. 12 Med'inaa Godaana, hintte S'oossaanna, k'aalaa c'aak'uwaa gelanaw, Med'inaa Godaana c'aak'uwaan mayyeeddawaa polanaw giigiide shiik'eeddita. 13 Med'inaa Goday hinttena bare asaa ootsiide minisana; hinttenttoonne beni hintte mayzza aawaatoo, Abrahaamaw, Yisaak'awunne Yaak'oobaw geleedda c'aak'uwaa k'aalaadan, I hinttenttoo S'oossaa gidanawaa. 14 Taani ha c'aak'uwaa mino k'aala c'aak'uwaa uda wotsiyaawe hintte s'alalaanna gidiide, 15 hachche hawaan nuunana Med'inaa Godaa nu S'oossaa sintsan ek'k'eedda nu ubbaananne sintsanaw yaana nu yeletaa ubbaanna wotsay.

16 «Nuuni Gibs'en waan de'eeddenttonne k'ay hawaa gakkanaw, ogiyaan de'iyaa kawutetsatuwaa gidduwaana waan aad'd'iidde yeedentto eriita. 17 Unttunttu giddon de'iyaa tuna eek'aa, masseedda mitsaa, shuchchaa, biraanne work'k'aa eek'aa misiletuwaa be'eeddita. 18 Ha hintteppe ooninne attumawaa gidina mac'c'awaa gidina, itti golliyaa asaa gidina zare gidina, Med'inaa Godaappe, nu S'oossaappe, sher"i giide, hara kawutetsatuwaa s'oossatoo goyinnennaadan naagettite. Hewaa ootsiyaa Asay c'ammiyaanne wod'iyaa ayfiyaa ayifiyaa mitsaa s'ap'uwaa gidanawaa.*

19 «Ha c'aak'uwaa k'aalaa sisiide, bare wozanaan, ‹Ta sheniyaan taani booppekka, ayaa metuunne baawa› yaagiide barena c'immooppe, hewaa mala Asay lo"otuwaa bollanne iitatuwaa bolla bashshaa ahana. 20 Med'inaa Godaa hank'k'uunne k'anaatii hewaa mala asaa bolla ees's'i kesanaappe attina, Med'inaa Goday Aa maarenna. Ha mas'aafan s'aafetteedda shek'aa ubbay Aa bolla yaana; saluwaappe garssa baggaappe Aa suntsaa Med'inaa Goday d'ayissana. 21 Med'inaa Goday ha Higgiyaa Mas'aafan s'aafetteedda shek'k'aa c'aak'uwaadan he asaa Israa'eeliyaa asaappe shaakkiide d'ayissana.

22 «Sintsappe yiyaa yeletay, hintte zariinne haako deriyaappe yiyaa hara biittaa Asay Med'inaa Goday hintte bolla aheedda boshaanne harggiyaa be'ana. 23 Biittaa ubbay diiniyaaninne mas'iniyaan kamettiide, ayaa go"anne immennawaa gidanawaa; ayaanne zeranawunne mokissanaw danddayettenna; in maatay mitsay dic'c'enna. Med'inaa Goday bare hank'k'uwaan d'ayiseedda Sodoomadaaninne Gamooradan, Adaamadaaninne S'aboyma katamatuwaadan hanana.* 24 Kawutetsaa ubbay hawaadan yaagana; ‹Med'inaa Goday ha gadiyaan hawaa malabaa ayaw ootseedee? Ha wolk'k'aama hank'k'uwoo gaaso gideeddabay ayee?› yaagana.

25 «Asay zaariide, ‹Unttunttu Med'inaa Goday, unttunttu aawotuwaa S'oossay, unttuntta Gibs'eppe kessiyaa wode, unttunttunna geleedda c'aak'uwaa k'aalaa mentseedda diraassa. 26 K'ay unttunttu biide, erenna s'oossatoonne I unttuntta goyinnoppite geedda s'oossatoo goyinneeddino. 27 Hewaa diraw, Med'inaa Goday hank'k'ettiide, ha mas'aafan s'aafetteedda shek'aa ubbaa unttunttu bolla aheedda. 28 Med'inaa Goday wolk'k'aama hank'k'uwaa hank'k'ettiide, unttunttu gadiyaappe unttuntta shoddiide, hawaadan hara biittaa yedersseedda› yaagana.

29 «S'uura yewotuu Med'inaa Godaa nu S'oossaassa; shin nuuni ha higgiyaa k'aalaa ootsanaadan, k'onc'c'eedda yewotuu med'inaw nuussanne nu naanatuwaassa.

30

S'oossaakko Simusaan Beetiyaa Anjjuwaa

1 «Ha ta hintte sintsan wotseedda anjjuunne shek'ay hintte bollan gakkiyaa wode, Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttena laaliyaa hara kawutetsatuwaa giddon de'iidde, hawaa hintte hassayana. 2 He wode hinttenne hintte naanay Med'inaa Godaakko, hintte S'oossaakko, simmiide, hintte kumentsaa wozanaappenne hintte kumentsaa shemppuwaappe taani hachchi hinttena azazeedda k'aalaw azazettooppe, 3 hewan Med'inaa Goday hintte S'oossay hintte omooduwaa zaarana; I hinttenttoo k'arettana. Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttena laaleedda kawutetsatuwaa ubbaa giddoppekka zaariide shiishshana. 4 Biittaa gas'aa gakkanaw laalettooppekka, hewaappe Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttena zaariide shiishshana. 5 Hintte aawotuu kase laatteedda biittaa hinttekka laattanaadan S'oossay hintte S'oossay hinttena he biittaw ahana. Yan hinttena hintte aawotuwaappe aatsiide dureyananne hintte payduwaa darissana.

6 «Hintte de'uwaan de'ana malanne Med'inaa Godaa hintte S'oossaa hintte kumentsaa wozanaappenne hintte kumentsaa shemppuwaappe siik'anaadan, I hinttenttoonne hintte naanaw azazettiyaa wozanaa immana. 7 Med'inaa Goday hintte S'oossay ha shek'aa ubbaa hintte morkketuunne hinttena yederssiyaawanttu bolla ahana. 8 Hinttekka zaariide Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, azazettana; taani hachchi hinttena azaziyaa Aa azazuwaakka naagana. 9-10 Hintte ha Higgiyaa Mas'aafan s'aafetteedda Med'inaa Godaa hintte S'oossaa azazotuwaanne Aa wogatuwaa naaganaw Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, azazettooppe, k'ay hintte hintte kumentsaa wozanaappenne hintte kumentsaa shemppuwaappe Med'inaa Godaakko, hintte S'oossaakko, simmooppe, I hinttena hintte kushiyaa ooso ubbaan, hintte uluwaa ayifiyaan, hintte mehiyaa ayifiyaaninne hintte biittaa ayifiyaan darissiide anjjana. Ayaw gooppe, kase hintte aawotuwaa anjjiyaawan nashetteeddawaadan, Med'inaa Goday ha"i hinttena anjjiyaawankka nashettana.

11 «Taani hachchi hinttena azaziyaa ha azazuu hewaa keeshshaa dees'o gidenna; hintteppe haakokka gidenna. 12 Hintte, ‹Nuuni sisiide azazettanaadan, saluwaa kesiide nuw wotsanawe oonee?› geenaadan saluwaan de'enna.* 13 ‹Nuuni sisiide azazettanaadan, nuw abbaa pinniide ahanawe oonee?› geenaadan abbaa hefintsan de'enna. 14 K'aalay hinttenttoo loytsi matan de'ee; hintte ootsanaadan, k'aalay hintte wozanaaninne hintte doonaan de'ee.

15 «Be'ite, taani hachchi hintte sintsan de'uwaanne lo"otetsaa, hayk'uwaanne bashshaa wotsaad. 16 Hintte Med'inaa Godaa hintte S'oossaa siik'iyaawaan Aa ogiyaan hamettiyaawaaninne Aa azazuwaa, Aa awaayuwaanne Aa wogaa naagiyaawaan, taani hachchi hinttena azaziyaa Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, azazettooppe, hintte de'uwaan de'ananne c'orattana; k'ay hintte laattanaw geliyaa gadiyaan Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttena anjjana.

17 «Shin hintte wozanay wora simmina, hintte azazettenan is's'ooppe, hara s'oossatoo goyinooppe, k'ay unttunttoo ootsooppe, 18 hintte wuri d'ayanawaa taani hachchi hinttenttoo oday. Yorddaanoosa pinniide, hintte laattanaw biyaa gadiyaan hintte laytsay aduk'k'ena.

19 «Taani hintte sintsan de'uwaanne hayk'uwaa, anjjuwaanne shek'k'aa wotseeddawoo hachchi saluwaanne sa'aa hintte bolla markkayana; simmi hinttenne hintte zarii de'uwaan de'ana mala, de'uwaa doorite. 20 Med'inaa Godaa hintte S'oossaa siik'ite; Aa k'aalaa sisite, aw azazettite; aanana oyk'k'etite. Hewaadan hanooppe, Med'inaa Goday hinttew de'uwaa. Kase hintte mayzza aawaatoo, Abrahaamaw, Yisaak'awunne Yaak'oobaw immanaw c'aak'k'eedda gadiyaan hinttenne hintte naanay adussa laytsaa de'ana» yaageedda.*

Muse Wurssetsa Haasayaa

31

(31:1—33:29)

Iyyaasu Muse Kotaan Suntseteedda

(Pay. 27:12-23)

1 Muse gujjiidikka Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaageedda; 2 «Ha"i taw s'eetanne laatamu laytsaa gideedda diraw, hawaappe sintsanaw hinttena kaaletsanaw danddaykke; hewaa bollakka Med'inaa Goday taana, ‹Neeni Yorddaanoosa hefintsa pinnakka› yaagiide odeedda.* 3 Med'inaa Goday hintte S'oossay hintte sintsan hamettiide hinttena kaaletsana. Hewaan de'iyaa kawutetsatuwaa I wurssiyaa diraw, unttunttu biittaa hintte laattana. K'ay Med'inaa Goday geeddawaadan Iyyaasu hinttena kaaletsana. 4 Med'inaa Goday Amoore Kaatetuwaa Sihoonanne Ooga s'ooniide, unttunttu biittaa d'aysseeddawaadan, hintte morkkatuwaakka hewaadan ootsana.* 5 Med'inaa Goday unttuntta hinttenttoo aatsi immana; hintte unttunttu bolla taani hinttena azazeeddawaadan ootsana. 6 Minnite; ayinne baawa; yayyoppite. Unttuntta be'iide dagammoppite. Ayaw gooppe, Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttenanna gidanawaa. I hinttena yeggenna woy aggena» yaageedda.

7 Hewaappe guyyiyaan, Muse Iyyaasa s'eesiide, Israa'eeliyaa asaa ubbaa sintsan hawaadan yaageedda, «Minna; genc'c'a. Ayaw gooppe, neeni ha asaanna ittippe Med'inaa Goday unttunttu mayzza aawaatoo immana giide c'aak'k'eedda biittaa gelissaasa; he biittaakka unttuntta laatissaasa. 8 I Med'inaa Goday bare huup'iyaw neenana gidiide neena kaaletsana. I neena olenna; ayinekka neena aggena. Hewaa diraw, yayyoppa; ne wozanaan dagammoppa» yaageedda.*

Higgii Laappun Laappun Laytsan Nabbabettanaw Koshshee

9 Muse ha higgiyaa s'aafiide, Med'inaa Godaa C'aak'uwaa Taabootaa tookkiyaa k'eese gidiyaa Leewiyaa naanatoonne Israa'eeliyaa c'imatoo ubbaw immeedda. 10 Muse unttuntta hawaadan yaagiide azazeedda; «Ac'uu ubbay atto geetettiyaa laappuntsa laytsaa wurssetsan, bonchchettiyaa Daasiyaa Baalaa gallassan,* 11 Med'inaa Godaa hintte S'oossaa sintsa I dooreedda sa'aa aw goyinnanaw Israa'eeliyaa Asay ubbay shiik'iyaa wode, unttunttu sisiyaawaadan nabbabite. 12 Unttunttu ubbaykka sisiide, Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, yayyiyaawaa tamaarana mala, ha higgiyaa k'aalaa ubbaa ammanettiide polana mala, asaa, attumanne mac'c'a, naanatuwaanne hintte gadiyaan de'iyaa kare biittaa asaa ittippe shiishshite. 13 Ha higgiyaa k'aalaa erenna unttunttu naanaykka Yorddaanoosa pinniide, hintte laattanaw biyaa gadiyaan hintte de'iyaa laytsaa ubbaan ha higgiyaa sisino; Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, yayyiyaawaa tamaarino» yaageedda.

S'oossay Musa Wurssetsa Azazuwaa Azazeedda

14 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; «Be'a, neeni hayk'k'iyaa gallassay mateedda. I kaalesettiyaa azazuwaa aw taani immana mala, Iyyaasa s'eesaade, neeni aanana ittippe Dunkkaaniyaa giddo gelite» yaagina, Musenne Iyyaasu Dunkkaaniyaakko shiik'eeddino.

15 Med'inaa Goday he Dunkkaaniyaan shaariyaa tuussaan unttunttoo k'onc'c'eedda; he shaariyaa tuussaykka Dunkkaaniyaa penggiyaan ek'k'eedda.

16 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; «Neeni matan hayk'k'aade ne aawotuwaan gakkettaasa. Neeppe guyyiyaan, ha Asay taw ammanettennawaa gidana; taani unttunttunna wotseedda c'aak'uwaa mentsana. Unttunttu taana aggiide, sharmus'atuwaadan, barenttu laattiyaa gadiyaan de'iyaa eek'atuwaa kaallana. 17 Hewe haniyaa wode, ta hank'k'uu unttunttu bolla ees's'i kesana. Taanikka unttuntta agga aggana; ta som"uwaa unttunttuppe wora zaarana. Yaatina, unttunttu d'ayana; c'ora metuunne bashshay unttunttu bolla yaana. He wodiyaan unttunttu, ‹Tumu ha metuu gakkeeddawe nu S'oossay nu giddon bayinnawaa gishshaassa gidennee?› yaagiide oochchana. 18 Hara s'oossatoo goyinniide, unttunttu haneedda iitabaa diraw, taani he gallassi ta som"uwaa mulekka unttunttuppe wora zaarana.

19 «Hewaa diraw, ha"i ha mazimuriyaa s'aafaade, Israa'eeliyaa asaa ubbaa tamaarissa. Ha mazimurii taw Israa'eeliyaa asaa bolla markka gidana mala, unttuntta yes'issa. 20 Unttunttu mayzza aawaatoo geleedda k'aalaadan, maatsaynne eessay goggiyaa biittaa taani unttuntta gelisseeddawaappe guyyiyaaninne unttunttu mi kaalliide, wozanay muumeeddawaappe guyyiyaan, hara s'oossatoo goyinniide, taana kad'ana; ta c'aak'k'uwaakka mentsana. 21 Daro metuunne bashshay unttunttu bolla gakkeedda wode, ha mazimurii unttunttu naanatu doonaappe digettenna diraw, unttunttu bolla markka gidanawaa. Ayaw gooppe, taani c'aak'k'eedda biittaa unttuntta biro gelissennan de'ishshin, haananakka unttunttu k'oppiyaa k'ofaa erakichchaad» yaageedda. 22 Muse he gallassi he mazimuriyaa s'aafiide, Israa'eeliyaa asaa tamaarisseedda.

23 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Goday Neewe na'aa Iyyaasa hawaadan yaagiide azazeedda; «Minna, genc'c'aa; taani unttunttoo immanaw k'aalaa geleedda biittaa Israa'eeliyaa asaa afaade gelissaasa. Taanikka neenana ittippe gidana» yaageedda.*

24 Muse ha higgiyaa k'aalatuwaa koyiroppe wurssetsaa gakkanaw, s'aafiide wursseeddawaappe guyyiyaan, 25 Med'inaa Godaa C'aak'uwaa Taabootaa tookkiyaa Leewatuwaa hawaadan yaagiide azazeedda; 26 «Higgii s'aafetteedda ha mas'aafaa afite; Med'inaa Godaa hintte S'oossaa C'aak'uwaa Taabootaa matan wotsite. Hewaan I hintte bolla markka gidana mala yan wotsite. 27 Hintte woyissa makkalanchchenttonne woyissa morggiyaa d'uleefentto taani eray. Be'ite, ta hinttenana de'eedda laytsaa ubbaan hintte Med'inaa Godaw iita makkalaa; shin taani hayk'k'a kichchina, ubbaa woyissaa makkalanitee? 28 Hewaa diraw, hawaa ubbaa ta unttunttoo odanaw, saluwaanne sa'aa ta unttunttu bolla markkayanaw, hintte zariyaa kaappatuwaa ubbaanne deriyaa kaaletsiyaa asaa ubbaa taw shiishshite. 29 Ta hayk'k'eeddawaappe guyyiyaan, hintte mule iita asaa gidanawaanne taani hinttena tamaarisseedda azazuwaappe wora simmanawaa taani eray. I ootsoppite geedda iitabaa hintte kushiyan ootsiide, Med'inaa Godaa hank'k'etsiyaa diraw, sintsaappe yiyaa wodiyaan hintte bolla iita boshaa ahana» yaageedda.

30 Hewaappe guyyiyaan, Muse ha mazimuriyaa k'aalatuu wurana gakkanaw, shiik'eedda Israa'eeliyaa shiik'uwaa ubbaa sissiide odeedda.

32

Muse Mazimuriyaa

1 Hinttenoo, salotoo, taani odiyaawaa sisite; biittaykka ta doonaa k'aalaa siso. 2 Ta timirttii iraadan bukko; ta k'aalatuukka ketterssaadan, s'okuu maataa bollan wod'd'iyaa puuse iraadaaninne c'arshshaa bollan wod'd'iyaa puusiyaadan wod'd'o.

3 Taani Med'inaa Godaa suntsaa awaayana; gitatetsaa nu S'oossaw immite. 4 I nu zaallaattee, Aa oosuwaan pokkuu baawa; Aa oge ubbaykka suure. Nu S'oossay ammanettiyaawaanne iitatetsay bayinnawaa; I tumanchchanne suure.

5 Hintte ammanettennanne ayawunne patsenna, nagaranchchanne baletsiyaa yeletaa gidiyaa diraw, Aa asaa gidanaw hintte bessikkita. 6 Hinttenoo eeyyanne akeeki bayinna asaw, hintte Med'inaa Godaw immiyaa zaaruu hawe? I hinttena med'd'eedda hintte Aawuwaa gidennee? I hinttena med'd'iide, minisi esseedda.

7 Kase wodiyaa k'oppite; daro yeletatuu laytsaakka akeekite. Hintte aawotuwaa oochchite; unttunttu hinttena bessana. Hintte c'imatuwaakka oochchite; unttunttu hinttenttoo odana. 8 Ubbaappe D'ok'k'ay kawutetsatoo unttunttu de'iyaasaa laatisseedda wode,* asaa naanatuwaa unttunttu zariyaan zariyaan shaakkeedda wode, Israa'eeliyaa asaa payduwaadan, unttunttu zawaa esseedda. 9 Ayaw gooppe, shaakuwaan Med'inaa Godaa gakkeeddawe Israa'eeliyaa; Yaak'oobikka Aa gakkeedda laataa.

10 Biittaa mela biittaan unttunttu saamuwaan de'ishshin, c'arkkuwaa s'alalay suraggiyaasan bichchaarishin, unttuntta demmeedda. Yaatiide bare ayfiyaa buluwaadan, unttunttoo gonddalle gidiide, unttuntta minisiide naageedda. 11 Arggantsay bare maraa paaluwaa tamaarissiyaawaadan, bare mic'c'eedda k'efiyaan gakki oyk'k'iide ashshiyaawaadan, hewaadan S'oossay bare k'efiyaan hap'p'iide unttuntta ashsheeda. 12 Hara allaga s'oossi bayinnan, Med'inaa Godaa s'alalay bare asaa kaaletseedda.

13 I biittaw d'ok'k'a sa'aa unttuntta kesseedda. Shoyk'an mokkeedda ayfiyaa unttuntta mizeedda. Zaallaa p'alk'k'etsaappe unttuntta eessaa mizeedda; shuchchaa gadiyaappe zayitiyaa mizeedda. 14 Unttunttu mehiyaa wudiyaappe me"eedda maatsaanne deeshshaa wudiyaappekka maatsaa, dorssaa ank'k'araanne galssaa meeddino; k'ay Baasaane dorssaa wudiyaanne deeshshaa, lo"o zarggaa meeddino; suutsaa malatiyaa woyniyaa eessaakka usheeddino.

15 Yaaniide Yishruun orddeedda; makkaleedda; mi miide, boborc'c'eedda. Barena med'd'eedda S'oossaa aggeeda; bare Atotetsaa Zaallaa kad'eedda. 16 Unttunttu allaga s'oossatoo goyinniyaawan Aa mishisseeddino; barenttu tuna eek'atuwaan Aa hank'k'etseeddino. 17 S'oossaa gidenna s'alahetoo, kase unttunttu eribeenna s'oossatoo, zino keseeddawanttoo, unttunttu aawotuu yayyibeenna s'oossatoo yarshsheeddino.* 18 Unttunttu de'uwaa immeedda Zaallaa k'oppibeykkino; k'ay yeli dichcheedda S'oossaa dogeeddino.

19 Med'inaa Goday hewaa be'iide, unttunttu bolla hank'k'etteedda. Aa attumanne mac'c'a naanatuwaa is's'eedda. 20 Yaatiide hawaadan yaageedda; «Taani ta som"uwaa unttunttuppe gentsana; unttunttu geellanne ammanettena asaa gidiyaa diraw, unttunttu omarssa c'o"u gaade s'eelana. 21 S'oossaa gidennawaan taana mishisseeddino;* barenttu eek'atuwaan taana hank'k'etseeddino. Taanikka unttunttu zare gidennawanttun mishissana; eeyya asaa zaratuwaan taani unttuntta hank'k'etissana. 22 Ta hank'k'uu tamaadan ees's'iide, gadiyaan de'iyaawaa ubbaa s'uuggana. He tamay Si'ooliyaan de'iyaawaanakka gatsiide s'uuggana; deriyaa baasuwaa gakkanaw, he tamay maana.

23 «Taani unttunttoo metuwaa metuwaa bolla doorana; ta wonddaafiyaan unttuntta dukkana. 24 Unttunttu koshan, s'uuggiyaa mishuwaaninne iita harggiyaan wurana. Unttunttu bolla meto gatsiyaa bazzuwaa do'atuwaanne unttuntta dukkiyaa allaga shooshshatuwaa unttunttu bolla yeddana. 25 Tooray oge ubbaan unttunttu naanatuwaa wurssana. Golliyaa ubbaan shabbirssaynne dagamay kaatetana. Yalaga attumawanttunne mac'c'awanttu wurana; guutsaa naanaykka c'imatuukka attikkino. 26 Unttuntta taani haako sa'aa laalana; hewaappe guyyiyaan, unttuntta hassayiyaabay d'ayana. 27 Shin unttunttu morkketuu, ‹Nu wolk'k'ay unttuntta s'ooneedda; hawaa ubbaa Med'inaa Goday ootsibeenna› yaagiide otoruwaan c'eek'ettennaan aggikkino yaagaade k'oppaad» yaageedda.

28 Israa'eeliyaa Asay zoreti bayinna asaa; akeeki unttunttoo baawa. 29 Unttunttu s'oonetteeddawe ayaanentto be'anaw unttunttoo is's'etteedda; barenttu wurssetsaykka ayenttokka erikkino. 30 Itti sha"a Asay itti asan, tammu sha"a Asay laa"u asan, waan s'oonetteedee? Unttunttu Zaallay unttuntta zal"eedda gishshaassanne Med'inaa Goday unttuntta aatsi immeedda diraassa gidennee! 31 Unttunttu morkketuu barenttu s'oossay laafa gidiyaawaanne Israa'eeliyaa S'oossaadan Wolk'k'aama gidennawaa eriino. 32 Unttunttu woynnii Sodooma woyniyaappenne, Gamoora shoyk'aappe yeeddawaa. Unttunttu teeray marzze; unttunttu wurc'c'uukka c'ammiyaawa. 33 Unttunttu woyniyaa eessay shooshshaa marzze; wod'iyaa marzzii de'iyaa hasuwaa.

34 S'oossay, Hawaa taani naagaade Ta mazggobiyaan attamabeyikkitaa? 35 Unttunttu bashshaa gallassay matatteedda; unttunttu bolla gakkanabay elleellee. He wode unttunttu gedii d'ubettana. Taani unttunttoo haluwaa kessananne kushiyaa zaarana yaageedda.*

36 Unttunttu wolk'k'ay daabureeddawaanne unttunttakka maaddiyaawe bayinnawaa be'eedda wode, Med'inaa Goday bare asaw pirddana;* bare k'oomatookka k'arettana. 37 I unttuntta hawaadan yaagana; Unttunttu ammanettiyaa unttunttu s'oossatuu hak'anne? Unttunttu bak'atiide Aa giddon k'osettiyaa unttunttu zaallay hak'anne? 38 Unttunttu yarshshuwaa mod'd'uwaa meeddawanttu, unttunttu ushshaa yarshshuwaa woyniyaa eessaa usheeddawanttu ha"i denddiide, ane unttuntta maaddino; ane unttuntta ashshino.

39 S'oossay taanattee. Ta s'alalay S'oossaa. Taappe attina, hara s'oossi baawa. Wod'iyaawe, de'uwaakka immiyaawe taana; taani madus's'isaade, taani patsana; ta kushiyaappe ooninne ashshenna. 40 Ta kushiyaa pude dentsaade hawaadan yaagana; «Taani med'inawukka de'o. 41 P'oolup'oolu giyaa ta mashshaa leefaade, pirddanaw ta kushiyan oyk'k'iyaa wode, ta morkkatuwaa bolla ta haluwaa kesana; taana is's'iyaawanttoo unttunttu kushiyaa zaarana. 42 Ta wonddaafetuu unttunttu suutsan matsottana; ta mashshaykka unttunttu ashuwaa maana. Taana is's'iyaa ubbaakka maarikke. Haray atto madus's'eeddawanttunne omooddetteeddawanttukka hayk'k'ana» yaagana yaageedda.

43 Hinttenoo kawutetsatto, S'oossaa asaana nashetite.* I bare k'oomatuu suutsaa achchana; bare morkkatuwaa bollankka haluwaa kesana. Biittan de'iyaa bare asaa nagaraakka atto gaana yaageedda.

44 Musenne Neewe na'ay Iyyaasu Israa'eeliyaa asaa sissiide, ha mazimuriyaa k'aalaa ubbaa haasayeeddino.

Muse Immeedda Wurssetsa Zoriyaa

45 Muse ha k'aalaa ubbaa Israa'eeliyaa asaa ubbaw odi wursseedda wode, 46 unttuntta hawaadan yaageedda; «Ha higgiyaa k'aalaa ubbaa unttunttu naaganaadaaninne ootsanaadan hintte naanatuwaa azazana mala, hachchi ta hinttenttoo markkattiyaa k'aalaa ubbaa hintte wozanaan wotsite. 47 Ha k'aalay hinttenttoo de'oppe attina, c'oo mela k'aalaa gidenna. Ha k'aalaa naagooppe, hintte Yorddaanoosa pinniide laattana biittankka adussa laytsaa de'ana» yaageedda.

48 He gallassankka Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda;* 49 «Moo'aaben Iyaarikko katamaappe sintsa baggana de'iyaa Abaarima Deretuwaappe ittuwaa, hini Nabo Deriyaa kesa; hewan Israa'eeliyaa asaa ta laatissana Kanaane biittaa hefintsa s'eella. 50 Ne ishaa Aarooni Hoora Deriyan hayk'k'iide, bare mayzza aawotuwaan gaketeeddawaadan, neenikka ha keseedda deriyaan hayk'k'aade, ne mayzza aawotuwaan gakettana. 51 Ayaw gooppe, hintte laa"uukka Israa'eeliyaa asaa sintsan taw ammanettibeykkita; S'iina mela biittaan, K'aadeesa katamaa matan de'iyaa Mariiba haatsaa matan, ta geeshshatetsaa Israa'eeliyaa asaa bessibeykkita. 52 Hewaa diraw, biittaa haakuwaan hefintsa s'eellanaappe attina, taani Israa'eeliyaa asaa laatissana biittaa gelakka» yaageedda.

33

Muse Israa'eeliyaa Zaretuwaa Ubbaa Anjjeedda

1 S'oossaa asaa gidiyaa Muse hayk'k'anaappe kasetiide, Israa'eeliyaa asaa anjjeedda anjjuwaa k'aalay hawaa. 2 I hawaadan yaageedda; «Med'inaa Goday Siinaa Deriyaappe yeedda; Eedoomappe nu bollan haa poo'eedda; Paaraana Deriyaappe bare asaw poo'eedda. Sha"an paydetiyaa kiitanchchatuu aanana de'iino. Aa ushechcha baggana tamaa lac'uu de'ee. 3 S'oossaw neeni ne asaa siik'aadda. Geeshshatuu ubbay ne kushiyan de'iino; ne gediyaa s'ap'uwaan gulbbatiide goyinniino; yaatiide neeppe azazuwaa akkiino. 4 Muse immeedda higgii Yaak'ooba asaw laata. 5 Israa'eeliyaa zaratuu ubbaynne Yishuuruna zariyaa kaappatuu shiik'eedda wode, S'oossay bare asaa, Israa'eeliyaa bolla kaateteedda.

6 «Roobeeli hayk'k'oppo; I pas'a de'o. Aa asaykka payduwaan c'oratto» yaageedda.

7 Muse Yihudaa zariyaabaa hawaadan yaageedda; «Abeet Med'inaa Godaw, Yihudaa waasuwaa sisa; hara bare dabbotuwaana unttunttu gakettanaadan ootsa. Unttunttu kushiyaa mintsetsa; unttunttu barenttu morkkiyaanna olettiyaa wode, neeni unttuntta maadda!» yaageedda.

8 Muse Leewiyaa zariyaabaa hawaadan yaageedda;* «Ne Tuumiimiyinne Uuriimii ne doseedda asassa. Neeni Masaahan paac'c'eedda, Mariiba haatsaan palumetteedda asassa. 9 Barena yeleeddawanttuppe, bare ishatuwaappenne barenttu naanatuwaappe aatsiide, unttunttu new ammanetteedawe aad'd'ee; ne c'aak'uwaa k'aalaw unttunttu ammanetteedino. 10 Unttunttu ne wogaa Yaak'ooba, ne higgiyaakka Israa'eeliyaa tamaarisiino. Ne sintsan is'aanaa c'uwayiino; new yarshshiyaasan ubbaanna s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshiino. 11 Abeet Med'inaa Godaw unttunttu kushii ootseeddawaa anjja; unttunttu ootsiyaa ubbaban ne nashettiyaawaa unttunttoo k'onc'c'issa. Unttunttu bolla denddiyaawaa mentsereetsa olaa; unttunttu morkkatuwaa laa"entso dentsoppa» yaageedda.

12 Biiniyaama zariyaabaa hawaadan yaageedda; «Med'inaa Goday siik'eedda Asay aan ammanettiide de'ee. Gallassaa kumentsan unttuntta Med'inaa Goday naagee; bare hashiyaan tookkiide shemppisee» yaageedda.

13 Yooseefo zariyaabaa hawaadan yaageedda; «Med'inaa Goday iraa immiyaawan, gadiyaappe haatsaa pulttissiyaawan, unttunttu biittaa anjjo. 14 Away katsiyaa dooretteedda ayifiyaaninne wodiyaan wodiyaan ka"iyaa ayifiyaan anjjetto. 15 Benippe de'iyaa unttunttu deretuunne zoozetuu lo"o ayifiyaan anjjettino. 16 Unttunttu biittay lo"obaa s'alalaa kumeeddawaa gido; buuran ees's'iyaa tamaa giddon haasayeedda, S'oossaappe beettiyaa anjjo s'alalaan kumeeddawaa gido. Ha anjjotuu ubbay Yooseefo zariyaa gakkino; ayaw gooppe, I bare ishanttu giddon kaappuwaa. 17 Yooseefo koyiro yeletteedda korumaadan mino; Aa kac'etuu mentsaa kac'iyaadan mino. Aa kac'etuu sha"an paydetiyaa Minaase zaratuwaa; tammu sha"an paydetiyaa Efireema zaratuwaa. He kac'etuwaan I kawutetsatuwaa k'ayc'c'ana; biittaa gas'aa gakkanaw unttuntta I sugana» yaageedda.

18 Zaabiloona zariyaabaa hawaadan yaageedda; «Neenoo Zaabiloonaa, neeni ne kessan nashetaa; Yisaakooraa, neenikka ne dunkkaaniyaan nashetaa. 19 Unttunttu kare gade asaa barenttu deriyaakko s'eesana; hewan unttunttu geeshshatetsaa yarshshuwaa yarshshana. Bare ak'uwaanne barenttu duretetsaa, abbaappenne abbaa mata shafiyaappe demmana» yaageedda.

20 Gaada zariyaabaa hawaadan yaageedda; «Unttunttu biittaa aasseeda S'oossay galatetto; Gaadi morkkiyaa som"uwaa mentsanaw, gaammuwaadan shankkatee. 21 Kaappatoo geedda lo"o biittaa unttunttu akkeeddino; Israa'eeliyaa kaappatuu shiik'eedda wode, unttunttu Med'inaa Godaa sheniyaan geeshsha pirddaa pirddeeddino» yaageedda.

22 Daane zariyaabaa hawaadan yaageedda; «Daani wodalla gaammuwaa mala; I Baasaaneppe guppiide kesana» yaageedda.

23 Nifttaaleema zariyaabaa hawaadan yaageedda; «Nifttaaleemi Med'inaa Godaa aad'd'o keekatetsaaninne anjjuwaan duretteedda; unttunttu biittay Galiilaa Abbaappe biide gedissa bagga gakkee» yaageedda.

24 Aaseera zariyaabaa hawaadan yaageedda; «Aseeri hara zaratuu ubbaappe aad'd'iide anjjetteedawaa. Bare ishatuwaankka dosetteeddawaa gido. Aa biittay zayitiyaan duretto. 25 Unttunttu katamatuukka birataa kariyaan gorddettiide naagettino; bare laytsaa ubbaan I wolk'k'aama gidino.

26 «Neenoo Yishruuna, saluwaappe hinttena maaddanaw, bare gitatetsan shaaran hametiyaa hintte S'oossaa mala s'oossi baawa. 27 Med'inaa S'oossay hinttenttoo de'uwaa; Aa med'inaa kushetuu hintteppe garssana de'iino. I hintte sintsaappe hintte morkkatuwaa yedersseedda; hintte unttuntta wurssi d'ayissanaadan hinttenttoo odeedda. 28 Hewaa diraw, Israa'eeliyaa asay, bochchiyaawe bayinnan sarotetsaan de'ana; Yaak'ooba pulttuu k'umaynne woyniyaa eessay kumeedda gadiyaan de'ana, saluwaa iray bukkiyaasan de'ana. 29 Hinttenoo Israa'eeliyaa asaw! Hintte wooti anjjetteeditee! Med'inaa Goday ashsheeda hintte malay oonee? I hinttenttoo gonddallenne hinttena maaddiyaawaa; aan hintte s'ooniyaa mashshaa. Hintte morkketuu hintte sintsan gufannana; hinttekka unttunttu geessuwaa laalana» yaageedda.

34

Muse Hayk'uwaa

(34:1-12)

1 Muse Moo'aaba dembbaappe denddiide, Nabo Deriyaa huup'iyaa, k'ay Yarikkoppe away doliyaa baggana de'iyaa Pisgga Deriyaa huup'iyaa gakkeedda. Hewaan Med'inaa Goday Daana gakkanaw de'iyaa Gala'aade biittaa, 2 Nifttaaleema biittaa ubbaa, Efireemanne Minaase biittaa, away wulliyaa baggana biide Meediteraane Abbaa gakkanaw de'iyaa Yihudaa biittaanne 3 gedissa baggana S'oo'aarappe denddiide, zambbay de'iyaa Iyaarikko katamaa, zanggaaraan de'iyaa dembbaa ubbaa besseedda. 4 Med'inaa Goday Musa hawaadan yaageedda; «Abrahaamew Yisaak'awunne Yaak'oobaw, ‹Taani hintte zariyaw immana› yaagaade c'aak'k'eedda biittay hawaa. Ha"i neeni ne ayifiyaan be'anaadan taani ootsaad; shin neeni yaa pinnakka» yaageedda.*

5 Med'inaa Godaa k'oomaa Muse Med'inaa Goday geeddawaadan, hewan Moo'aaba gadiyaan hayk'k'eedda. 6 Med'inaa Goday Beeti-Pa'oora katamaappe sintsa baggan Moo'aaba zanggaaraan Aa moogeedda; shin hachchi gakkanaw, I moogetteedda sa'aa eriyaa Asay baawa. 7 Muse hayk'k'iyaa wode, Aa laytsay s'eetanne laatama; shin aw ayfii is's'ibeenna; Aa wolk'k'aykka is's'ibeenna. 8 Israa'eeliyaa Asay Moo'aaba dembban hattamu gallassaa Musew yeekkeeddino. Hewaappe guyyiyaan, Musew yeekkiyaanne kayyottiyaa wodii wureedda.

9 Neewe na'ay Iyyaasu aad'd'eeda eratetsaa ayyaanan kumeedda; ayaw gooppe, Muse bare kotaan I ootsanaadan, Aa bolla bare kushiyaa wotseedda. Israa'eeliyaa Asay Iyyaasuw azazetteedda; Med'inaa Goday Muse baggana immeedda azazuwaakka naageedda.

10 Med'inaa Goday som"uwaan dummayiide ereedda Muse mala timbbitiyaa odiyaa Asay Israa'eeliyaan mulekka denddibeenna.* 11 Med'inaa Goday Musa Gibs'e kaatiyaakko, aanana ootsiyaa kaappatuwaakkonne kumentsaa asaakko yeddiide, Aa baggana ooratsabaanne maalalissiyaabaa ubbaa ootseedda, Muse mala timbbitiyaa odiyaa hara Asay ooninne baawa. 12 Israa'eeliyaa ubbaa sintsan wolk'k'aama wolk'k'an maalalissiyaabaa ootseedda Muse mala Asay ooninne baawa.

* 1:4 Pay. 2:21-34

* 1:31 Kit. 13:18

* 1:32-33 Ibr. 3:19

* 1:34 Ibr. 3:18

* 2:1 Pay. 21:4

* 2:4 Dom. 36:8

* 2:9 Dom. 19:37

* 2:14 Pay. 14:28-35

* 2:19 Dom. 19:38

* 3:18 Iya. 1:12-15

* 3:23 Pay. 27:12-14; Zar. 32:48-52

* 4:2 Sas'. 22:18-19

* 4:3 Pay. 25:1-9

* 4:11 Kes. 19:16-18; Ibr. 12:18-19

* 4:13 Kes. 31:18; 34:28; Zar. 9:10

* 4:14 Kes. 21:1

* 4:16 Kes. 20:4; Wog. 26:1; Zar. 5:8

* 4:17 Rom. 1:23

* 4:20 Kes. 19:5; Zar. 7:6; 14:2; 26:18; Tit. 2:14; 1 P'es'. 2:9

* 4:21 Pay. 20:12

* 4:24 Ibr. 12:29

* 4:27 Zar. 28:36

* 4:29 Erm. 29:13

* 4:35 Mar. 12:32

* 4:41 Iya. 20:8-9

* 5:8 Wog. 26:1; Zar. 4:15-18; 27:15

* 5:9 Kes. 34:6-7; Pay. 14:18; Zar. 7:9-10

* 5:11 Sas'. 19:12

* 5:12 Kes. 16:23-30; 31:12-14

* 5:13 Kes. 23:12; 31:15; 34:21; 35:2; Wog. 23:3

* 5:16 Zar. 27:16; Mat. 15:4; 19:19; Mar. 7:10; 10:19; Luk'. 18:20; Efe. 6:2-3

* 5:17 Dom. 9:6; Wog. 24:17; Mat. 5:21; 19:18; Mar. 10:19; Luk'. 18:20; Rom. 13:9; Yak'. 2:11

* 5:18 Wog. 20:10; Mat. 5:27; 19:18; Mar. 10:19; Luk'. 18:20; Rom. 13:9; Yak'. 2:11

* 5:19 Wog. 19:11; Mat. 19:18; Mar. 10:19; Luk'. 18:20; Rom. 13:9

* 5:20 Kes. 23:1; Mat. 19:18; Mar. 10:19; Luk'. 18:20

* 5:21 Rom. 7:7; 13:9

* 5:22 Ibr. 12:18-19

* 6:4 Mar. 12:29

* 6:5 Mat. 22:37; Mar. 12:30; Luk'. 10:27

* 6:6 Zar. 11:18-20

* 6:10-11 Dom. 12:7; 26:3; 28:13

* 6:13 Mat. 4:10; Luk'. 4:8

* 6:16 Kes. 17:1-7; Mat. 4:7; Luk'. 4:12

* 7:1 Kit. 13:19

* 7:5 Zar. 12:3

* 7:6 Kes. 19:5; Zar. 4:20; 14:2; 26:18; Tit. 2:14; 1 P'es'. 2:9

* 7:9 Kes. 20:5-6; 34:6-7; Pay. 14:18; Zar. 5:9-10

* 7:12 Zar. 11:13-17

* 8:3 Mat. 4:4; Luk'. 4:4

* 8:11 Hos. 13:5-6

* 9:9 Kes. 24:18

* 9:19 Ibr. 12:21

* 9:22 Pay. 11:3, 34; Kes. 17:7

* 9:23 Pay. 13:25—14:38; Zar. 1:21, 26; Ibr. 3:16

* 10:6 Pay. 20:28; 33:38

* 10:8 Pay. 3:5-8

* 10:10 Kes. 34:28

* 10:17 1 S'im. 6:15; Sas'. 17:14; 19:16; Kit. 10:34; Rom. 2:11; Gal. 2:6; Efe. 6:9

* 10:22 Dom. 15:5; 22:17; 46:27

* 11:3 Kes. 7:8-13

* 11:4 Kes. 14:28

* 11:6 Pay. 16:31-32

* 11:13 Wog. 26:3-5; Zar. 7:12-16; 28:1-14

* 11:20 Zar. 6:6-9

* 11:24 Iya. 1:3-5

* 11:29 Zar. 27:11-14; Iya. 8:33-35

* 12:3 Zar. 7:5

* 12:16 Dom. 9:4; Wog. 7:26-27; 17:10-14; 19:26; Zar. 15:23

* 12:23 Wog. 17:10-14

* 12:32 Zar. 4:2; Sas'. 22:18-19

* 14:1 Wog. 19:28; 21:5

* 14:2 Kes. 19:5-6; Zar. 4:20; 7:6; 26:18; Tit. 2:14; 1 P'es'. 2:9

* 14:21 Kes. 23:19; 34:26

* 14:22 Wog. 27:30-33; Pay. 18:21

* 15:7 Wog. 25:35

* 15:11 Mat. 26:11; Mar. 14:7; Yoh. 12:8

* 15:12 Wog. 25:39-46

* 15:19 Kes. 13:12

* 15:23 Dom. 9:4; Wog. 7:26-27; 17:10-14; 19:26; Zar. 12:16, 23

* 16:1 Wog. 23:5-8; Pay. 28:16-25

* 16:9 Pay. 28:26-31

* 16:13 Pay. 29:12-38

* 16:19 23:6; Wog. 19:15

* 16:21 Kes. 34:13

* 16:22 Wog. 26:1

* 17:3 Kes. 22:20

* 17:6 Pay. 35:30; Zar. 19:15; Mat. 18:16; 2 K'or. 13:1; 1 S'im. 5:19; Ibr. 10:28

* 17:7 1 K'or. 5:13

* 17:16 1 Kat. 10:28; 2 Od. 1:16; 9:28

* 17:17 1 Kat. 10:14-22, 27; 11:1-8; 2 Od. 1:15; 9:27

* 18:2 Pay. 18:20

* 18:10 Wog. 19:26; Kes. 22:18

* 18:11 Wog. 19:31

* 18:13 Mat. 5:48

* 18:15 Kit. 3:22; 7:37

* 18:19 Kit. 3:23

* 19:14 Zar. 27:17

* 19:15 Pay. 35:30; Zar. 17:6; Mat. 18:16; Yoh. 8:17; 2 K'or. 13:1; 1 S'im. 5:19; Ibr. 10:28

* 19:21 Kes. 21:23-25; Wog. 24:19-20; Mat. 5:38

* 21:23 Gal. 3:13

* 22:1 Kes. 23:4-5

* 22:9 Wog. 19:19

* 22:12 Pay. 15:37-41

* 22:28 Kes. 22:16-17

* 22:30 Wog. 18:8; 20:11; Zar. 27:20

* 23:3 Nah. 13:1-2

* 23:4 Pay. 22:1-6

* 23:5 Pay. 23:7—24:9

* 23:17 Wog. 19:29

* 23:19 Kes. 22:25; Wog. 25:36-37; Zar. 15:7-11

* 23:21 Pay. 30:1-16; Mat. 5:33

* 24:1 Mat. 5:31; 19:7; Mar. 10:4

* 24:7 Kes. 21:16

* 24:8 Wog. 13:1—14:54

* 24:9 Pay. 12:10

* 24:10 Kes. 22:26-27

* 24:14 Wog. 19:13

* 24:16 2 Kat. 14:6; 2 Od. 25:4; Hiz. 18:20

* 24:17 Kes. 23:9; Wog. 19:33-34; Zar. 27:19

* 24:19 Wog. 19:9-10; 23:22

* 25:3 2 K'or. 11:24

* 25:4 1 K'or. 9:9; 1 S'im. 5:18

* 25:5 Mat. 22:24; Mar. 12:19; Luk'. 20:28

* 25:7 Uru. 4:7-8

* 25:13 Wog. 19:35-36

* 25:17 Kes. 17:8-14; 1 Sam. 15:2-9

* 26:2 Kes. 23:19

* 26:12 Zar. 14:28-29

* 26:18 Kes. 19:5; Zar. 4:20; 7:6; 14:2; Tit. 2:14; 1 P'es'. 2:9

* 27:2 Iya. 8:30-32

* 27:5 Kes. 20:25

* 27:12 Zar. 11:29; Iya. 8:33-35

* 27:15 Kes. 20:4; 34:17; Wog. 19:4; 26:1; Zar. 4:15-18; 5:8

* 27:16 Kes. 20:12; Zar. 5:16

* 27:17 Zar. 19:14

* 27:18 Wog. 19:14

* 27:19 Kes. 22:21; 23:9; Wog. 19:33-34; Zar. 24:17-18

* 27:20 Wog. 18:8; 20:11; Zar. 22:30

* 27:21 Kes. 22:19; Wog. 18:23; 20:15

* 27:22 Wog. 18:9; 20:17

* 27:23 Wog. 18:17; 20:14

* 27:26 Gal. 3:10

* 28:1 Zar. 11:13-17

* 28:57 2 Kat. 6:28-29; Sel. 4:10

* 29:7 Pay. 21:21-35

* 29:8 Pay. 32:33

* 29:18 Ibr. 12:15

* 29:23 Dom. 19:24-25

* 30:12 Rom. 10:6-8

* 30:20 Dom. 12:7; 26:3; 28:13

* 31:2 Pay. 20:12

* 31:4 Pay. 21:21-35

* 31:8 Iya. 1:5; Ibr. 13:5

* 31:10 Zar. 15:1; 16:13-15

* 31:23 Pay. 27:3; Iya. 1:6

* 32:8 Kit. 17:26

* 32:17 1 K'or. 10:20

* 32:21 1 K'or. 10:22; Rom. 10:19

* 32:35 Rom. 12:19; Ibr. 10:30

* 32:36 Maz. 135:14

* 32:43 Rom. 15:10; Sas'. 19:2

* 32:48 Pay. 27:12-14; Zar. 3:23-27

* 33:8 Kes. 17:7; 28:30; Pay. 20:13

* 34:4 Dom. 12:7; 26:3; 28:13

* 34:10 Kes. 33:11

Iyyaasa

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

Iyyaasu Mas'aafaa

Geluwaa

«Iyyaasa» giyaa suntsaa biletsay «S'oossay Ashiyaawaa» giyaawaa. Iyyaasu Mas'aafay Zaaretsuwaa Mas'aafay odiide ek'k'eedda Sa'aappe doomiide yorddaanoosa shaafaappe dolahaa baggana Israa'eeliyaa Asay utteeddawaa odee. Israa'eeliyaa Asay Muse kushiyan suntsetteedda Iyyaasu kaaletsina olaa s'ooniide, Kanaane gadiyaa wooti oyk'k'eeddentto odiyaa taarikiyaa oyk'k'eedda. Ha mas'aafaa giddon s'aafetteedda wolk'k'aama wolk'k'aama taariketuwaa giddoppe waannatiyaawanttu: Yorddaanoosa Shaafaa pinetsaa, Yaarikko gimbbiyaa kunddetsaa, Ay katamaa olaanne Asay S'oossanna geleedda c'aak'uwaa ooras's'iseedda taariketuwaa odiyaawaa. Ha mas'aafaa giddon daro eretteedda kifiletuwaappe ittuu, «Hinttenttu goynniyaawaa hachche doorite. Shin taananne ta golle asaa gidooppe, nuuni S'oossaw goynnana» yaagiyaawaa. (24:15)

Shemppatuwaa ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Kanaanne S'oonettussaa 1:1—12:24

Biittaa Gishuwaa 13:1—21:45

Yorddaanoosappe Dolahaa Baggana De'iyaa Biittaa 13:1-33

Yorddaanoosappe Wulahaa Baggana De'iyaa Biittaa 14:1—19:51

Bak'atti Attiyaa Katamatuwaa 20:1-9

Leewatuwaa Katamatuwaa 21:1-45

Dolahaappe Yeedda Yaratuu Barenttu sa'aa Simusaa 22:1-34

Iyyaasu Wurssetsa Haasayaa 23:1-16

Seekeman K'aalaa C'aak'uwaa Ooras's'ussaa 24:1-33

Kanaane S'oonettussaa

1

(1:1—12:24)

S'oossay Iyyaassa Azazeedda

1 S'oossaa k'oomay Muse hayk'k'eeddawaappe guyyiyaan, S'oossay Musa maaddiyaa Neewe na'aa Iyyaasa, hawaadan yaageedda; 2 «Ta k'oomay Muse hayk'k'eedda. Hewaa diraw neeninne ha Asay ubbay denddiide taani Israa'eeliyaa asaw immiyaa gadiyaa gelanaw hawaa Yorddaanoosa shaafaa pinnite. 3 Taani Musew odeeddawaadan, hinttenttu gedii yed'd'iyaa sa'aa ubbaa taani hinttenttoo immaad.* 4 Hinttenttu zaway Neegeeba Bazzuwaappe denddiide, Liibaanoosa Deriyaa gakkanaassa; Efiraas'iisa geetettiyaa wogga shaafaappe denddiide, Hiitetuwaa gadiyaa ubbaanna gujjiide, away wulliyaa baggana de'iyaa Meeditiraane Abbaa gakkanaasa. 5 Neeni de'eedda laytsaa ubbaan ay asaynne neena olettiide te"enna. Taani Musena gideeddawaadan, neenanakka gidana; taani neena ubbakka yeggikkenne aggikke.* 6 Minna; s'ala! Ayaw gooppe, taani unttunttu mayza aawaatoo immana gaade c'aak'k'eedda gadiyaa neeni ha asaa laatissanaassa.* 7 Minna; loytsa s'ala! Ta k'oomay Muse neena azazeedda Wogaa ubbaa minisaade naaga. Neeni biyaasa'aa ubbaan new suurana mala, aappe ushechcha woy haddirssa booppa. 8 Ha Wogaa Mas'aafay ne doonaappe shaakettoppo; an s'aafetteeddawaa ubbaa minisaade naaganaw, gallassinne k'amma Aa k'oppa. Yaatooppe, new ubbabaykka injjetananne giigana. 9 Minna; s'ala! Ne biyaasa'aa ubbaan taani Goday ne S'oossay neenana de'iyaa diraw, yayyoppa! Hirggoppa! gaade taani neena azazaad» yaageedda.

Iyyaasu Asaa Azazeedda

10 Hewaappe guyye Iyyaasu asaa kaappatuwaa hawaadan yaageedda; 11 «Biite; Asay dunkkaano saanna aad'd'i biidde, asaa, ‹Hintte shink'k'aa giigissite; heezzu gallassaa giddon, S'oossay hinttenttu S'oossay hinttenttoo immiyaa gadiyaa laattanaw Yorddaanoosa Shaafaa pinniita› yaagiide odite» yaageedda.

12 Iyyaasu, Roobeela zeretsaa, Gaade zaratuwaanne Minaase zaratuwaappe baggatuwaa hawaadan yaageedda;* 13 «S'oossaa k'oomay Muse hinttentta azazeeddawaa hassayite. I hinttentta, ‹S'oossay hinttenttu Goday hinttentta shemppissana; ha biittaakka hinttenttoo immana› yaageedda. 14-15 Hinttenttu machatuu, hinttenttu naanaynne hinttenttu mehii Yorddaanoosa Shaafaappe hafintsana Muse hinttenttoo immeedda gadiyaan de'ishshino. Shin hinttenttu olanchchatuu barenttu ola miishshaa oyk'k'iide, hinttenttu dabbatuwaappe sintsa s'eeran olettanaw Yorddaanoosa Shaafaa pinnino. S'oossay hinttentta shemppisseeddawaadan, unttunttakka shemppissana gakkanaasinne S'oossay hinttenttu S'oossay unttunttookka immiyaa gadiyaa unttunttu laattana gakkanaw, unttuntta maaddite. Hewaappe guyyiyaan simmi biide, S'oossaa k'oomay Muse Yorddaanoosa Shaafaappe hafintsan away doliyaa baggana immeedda hinttenttu gadiyaan de'ite» yaageedda.

16 Hewaappe unttunttu Iyyaasa, «Neeni nuuna azazeeddawaa ubbaa nuuni ootsana; neeni kiittiyaa sa'aa hak'anne baana. 17 Musew ubbaban azazetteeddawaadan, newukka azazettana. S'oossay ne S'oossay Musena ittippe gideeddawaadan, neenanakka ittippe gido. 18 Ne azazoo makkaliyaawenne ne azazeeddawaa ayaanne azazettenan is's'iyaawe hayk'k'o. Neeni minna; s'ala!» yaageeddino.

2

Iyyaasu Geediyaawantta Yaarikko Kiitteedda

1 Neewe na'ay Iyyaasu gadiyaa geeddiyaa laa"u asatuwaa Shiis'ima geetettiyaa sa'aappe k'osuwaan kiittiidde unttuntta, «Biite; gadiyaa geeddite; Yaarikko katamaa k'ay dumma geeddite» yaageedda.

Hewaappe unttunttu biide, Ra'aabo geetettiyaa sharmus'atti soo ak'anaw geleeddino.* 2 Yaarikko kaatii, «Israa'eeliyaa asaappe kiitetteeddawanttu ha gadiyaa geeddanaw k'amma yeeddino» giyaa oduwaa siseedda.

3 Yaarikko kaatii Ra'aabiw hawaadan yaagiide kiitteedda; «Ne soo yiide geleedda asatuwaa kessaade imma. Ayaw gooppe, unttunttu gadiyaa ubbaa geeddanaw yeeddino» yaageedda.

4 Shin mishirata he laa"u asatuwaa k'osa diggaade, hawaadan yaagaaddu; «Ee asatuu taakko yeeddino; shin unttunttu hak'appe yeedenttonne taani erabeykke. 5 Omarssi katamaa penggiyaa gorddana haniyaa wode, unttunttu kesiide beeddino; unttunttu hak'a beeddinontto taani erikke. Elleelli kaalliyaawaa gidooppe, hinttenttu unttuntta oyk'k'anita» yaagaaddu. 6 Shin Ra'aaba asatuwaa golliyaa bollan dembbayiide ootseedda sa'aa kessaade, suufiyaa geetettiyaa mayuwaa kesiyaa talbbaa dalaa dooriyaa giddon unttuntta k'osa wotsaaddu. 7 Yaatina, asatuu geediyaawantta koyanaw kesiide, Yorddaanoosa Shaafaa pinuwaa afiyaa ogiyaa oyk'k'iide beeddino. Koyiyaawanttu katamaappe kesoonini, katamaa penggii gorddetteedda.

8 Geediyawanttu gem"ishanaappe kasetaade, Aa unttunttukko pude kesaade, unttuntta hawaadan yaagaaddu; 9 «S'oossay ha gadiyaa hinttenttoo immeeddawe, hinttenttu nuuna wolk'k'aama yashshaa yashshiyaawaanne ha gadiyaan de'iyaa Asay ubbay hinttenttoo hirggaa hayk'k'iyaawaa taani eray. 10 Ayaw gooppe, Gibs'e gadiyaappe hinttenttu kesseedda wode, hinttenttu sintsan Zo'o Abbaa S'oossay wooti melisseeddenttonne nuuni siseeddo. K'ay Yorddaanoosa Shaafaappe away doliyaa baggana de'iyaa Amoore gadiyaa kaatetuwaa laa"atuwaa, Sihoonanne Ooganne hinttenttu wooti ubbaanna d'aysseeddenttonne siseeddo.* 11 Nuuni hewaa siseedda wode, nu wozanay kolddeedda; Asay ubbay hinttenttoo s'aliyaawaa aggi basheedda. Ayaw gooppe, S'oossay hinttenttu S'oossay bolla saluwaanikka garssa sa'aanikka S'oossaa. 12 Hewaa diraw, taani hinttenttoo keekeeddawaadan, hinttenttukka ta aawuwaa golliyaa asaw keekanaadan taw S'oossan hewawukka ammantsiyaa malaataa immite. 13 Ta aawuwaanne ta daayo, ta ishatuwaanne ta michchetuwaa unttunttussa gideeddawaa ubbaa pas'a aggite; nuuna hayk'uwaappe ashshite» yaagaaddu.

14 He asatuu, «Nuuni ootseeddawaa neeni odennan aggina, nuuni new c'aak'k'eedda c'aak'uwaa polana d'ayooppe, S'oossay nuuna wod'o! S'oossay ha gadiyaa nuw immiyaa wode, nuuni new ammanettananne keekana» yaageeddino.

15 Ra'aaba de'iyaa keetsay katamaa dirssaana oyk'k'etiide kees'etti utteedda diraw, maskkootiyaanna wodoruwaa duge yeddaade, an duge wotsaaddu. 16 Ra'aaba unttuntta, «Hinttena koyiyaawanttu demmenna mala, deriyaa biide unttunttu simmana gakkanaw, yaan heezzu gallassaa k'osettishshite. Hewaappe guyyiyaan hinttenttu biyaasa'aa biite» yaagaaddu.

17-18 Asatuu izo, «Nuuni ne gadiyaa geliyaa wode, ha zo'o wodoruwaa neeni nuuna kesseedda maskkootiyan k'achchana d'ayooppenne ne aawuwaa, ne daayo, ne ishatuwaanne ne soo asaa ubbaa neekko soo ahana d'ayooppe, neeni nuuna c'aak'k'iseedda c'aak'uu nuw gometenna. 19 Ooninne ne sooppe kare ogiyaa kesiide hayk'k'intto, hewe Aa gome; nuuni hewan ooshettokko. Neenana soon ittippe de'iyaawe kushiyan boshettooppe, Aa suutsaa gomii nuuna gakko. 20 Shin nuuni ootseeddawaa neeni odooppe, neeni nuuna c'aak'k'etseedda c'aak'uu nuw gometenna» yaageeddino.

21 Hewaappe guyye iza, «Hinttenttu geeddawaadan hano» gaade, unttuntta moyzzaaddu. Unttunttu beeddawaappe guyyiyaan, he zo'o wodoruwaa maskkootiyan k'achchaaddu.

22 Unttunttu pude gezziyaa biide, yaan k'osetteeddinno; yederssiyaawanttu Yaarikko simmana gakkanaw, unttunttu yaan heezzu gallassaa gam"eeddino. Yederssiyaawanttu ogiyaa ubbaan koyeeddino; shin unttuntta demmibeeykkino. 23 Hewaappe guyyiyaan he laa"u asatuu deriyaappe wod'd'iide, Yorddaanoosa Shaafaakka pinniide, Neewe na'aa Iyyaasukko simmiide yeeddino. Barena gakkeeddawaa ubbaa aw odeeddino. 24 Unttunttu Iyyaasa, «S'oossay tumu biittaa ubbaa nuw aatsi immeedda. K'ay gadiyaan de'iyaa Asay ubbay nuw yashshaa kolddeedda» yaageeddino.

3

Israa'eeliyaa Asay Yorddaanoosa Shaafaa Pinneedda

1 Iyyaasunne Israa'eeliyaa Asay wontta guuran denddeeddino. Unttunttu Shiis'ima geetettiyaa sa'aappe denddiide, Yorddaanoosa Shaafaakko biide pinnennan yaan gam"eeddino. 2 Heezzu gallassaappe guyyiyaan, kaappatuu unttunttu dunkkaaneedda sa'aan simeretteeddino. 3 Asaa hawaadan yaagiide azazeeddino; «S'oossaa hinttenttu S'oossaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootaanne Aa tookkeedda Leewiyaa zare k'eesetuwaa be'iyaa wode, hinttenttu dunkkaaneedda sa'aappe denddiide, unttuntta kaallite. 4 Hinttenttu kase ha ogiyaanna bi erenna diraw, hinttenttu baana ogiyaa unttunttu hinttentta bessana. Shin k'aalaa c'aak'uwa Taabootaakko shiik'oppite; K'aalaa c'aak'uwa Taabootaappe laa"u sha"a wad'aa gidiyaawaa keeshshaa haakuwaan ek'k'ite» yaageeddino.

5 Iyyaasu asaa, «Hinttenttu huup'iyaw geeyite; ayaw gooppe, S'oossay wontti hinttenttu giddon maalalissiyaabaa ootsanawaa» yaageedda. 6 K'ay Iyyaasu k'eesetuwaa, «K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa tookkiide, asaappe sintsaw aad'd'ite» yaagiide odeedda. K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa tookkiide, asaappe sintsaw aad'd'eedino.

7 S'oossay Iyyaasa, «Taani Musena gideeddawaadan, neenana gidanawaa Israa'eeliyaa Asay ubbay erana mala, hachche unttunttu sintsan taani neena d'ok'k'u d'ok'k'u ootsanaw doommana. 8 Neeni K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa tookkiyaa k'eesetuwaa, ‹Yorddaanoosa Shaafaa doonaw gakkiyaa wode, haatsaan geliide ek'k'ite› yaagaadde azaza» yaageedda.

9 Iyyaasu Israa'eeliyaa asaa, «Haa yiite; S'oossaa hinttenttu S'oossaa k'aalaa sisite. 10 De'uwaa S'oossay hinttenttu giddon de'iyaawaanne I tumuppe Kanaanetuwaa, Hiitetuwaa, Hiiwetuwaa, Parzzetuwaa, Gerggeesetuwaa, Amooretuwaanne Yaabuusatuwaa hinttenttu sintsaappe kessanawaa hinttenttu eranawe, 11 sa'aa ubbaa Godaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootay hintteppe sintsatiide, Yorddaanoosa Shaafaa pinniyaa wodiyaanna. 12 Ha"i Israa'eeliyaa zaratuwaappe tammanne laa"u asatuwaa doorite; itti itti zariyaappe itti itti asaa gido. 13 Sa'aa ubbaa Godaa, S'oossaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa tookkeedda k'eesatuwaa gedii Yorddaanoosa haatsaa bochchiyaa wode, k'ommoppe duge goggiyaa Yorddaanoosa haatsay ek'k'ana; itti sa'aa shiik'iide doorettana» yaageedda.

14 Asay Yorddaanoosa Shaafaa pinnanaw barenttu dunkkaaniyaappe kesseedda wode, K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa tookkeedda k'eesatuu asaappe sintsan hametteeddino. 15 Katsaa c'akkiyaa wodiyaan ubbaan Yorddaanoosa Shaafay kuntseedda. Gidooppenne, K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa tookkeedda k'eesatuu Yorddaanoosa Shaafaa gakkina, unttunttu gedii haatsaa gas'aa yed'd'eedda wode, 16 k'ommoppe duge goggiyaa haatsay ek'k'i aggeeda; hini darssi haako san, S'arttaana giyaa saan de'iyaa Adaama geetettiyaa kataman itti sa'aa shiik'iide dooretteedda. Duge Aaraba gad'an de'iyaa Mas'ine Abbaw goggiyaa haatsay k'ay ubbay duus's'iide atti basheedda. Yaatina, Asay Yaarikko katamaa hefintsa pinneedda. 17 Israa'eeliyaa Asay mela gadiyaa yed'd'iide pinniyaa wode, Asay ubbay pinniide wurana gakkanaw S'oossaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa tookkeedda k'eesatuu Yorddaanoosa Shaafaa giddon mela biittan ek'k'eeddinno.

4

Hassayissiyaa Shuchchatuwaa Esseeddino

1 Asay ubbay Yorddaanoosa Shaafaa pinniide wureedda wode, S'oossay Iyyaasa, 2 «Israa'eeliyaa asaappe tammanne laa"u asatuwaa doora; itti itti zariyaappe itti itti asaa gido. 3 Yaataade unttunttu, ‹Yorddaanoosa Shaafaa giddon k'eesatuwaa gedii ek'k'eedda sa'aappe tammanne laa"u shuchchatuwaa akkite; he shuchchatuwaa tookki afiide, hachche k'amma hinttenttu ak'iyaa sa'aan wotsite› yaagaade azaza» yaageedda.

4 Iyyaasu Israa'eeliyaa zariyaappe ittuwaa ittuwaa akkiide, tammanne laa"u asaa dooreeddawantta s'eeseedda. 5 Unttuntta, «S'oossaa hinttenttu S'oossaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootay de'iyaa sa'aa guyye Yorddaanoosa Shaafaa geliide Israa'eeliyaa zaratuwaa payduwaan, ubbaykka itti itti shuchchaa hinttenttu hashiyaan tookkite. 6 Ha shuchchatuu S'oossay hachche ootseeddawaa hinttentta hassayissiyaa malaataa gidino. Wodeppe hinttenttu naanay hinttentta, ‹Ha shuchchatuu ayibabee?› yaagiide oochchiyaa wode, 7 hinttenttu, S'oossaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa sintsan Yorddaanoosa Shaafay gogetsaa aggiide ek'k'eeddawaa Israa'eeliyaa asaa med'inaw hassayissiino. K'aalaa c'aak'uwa Taabootay pinnishin, Yorddaanoosa haatsay shaaketteedda yaagiide unttunttoo odite» yaageedda.

8 Israa'eelatuu Iyyaasu azazeeddawaadan ootseeddino. S'oossay Iyyaasoo odeeddawaadan, Israa'eeliyaa zaratuwaa payduwaan asatuu tammanne laa"u shuchchatuwaa Yorddaanoosa Shaafaa giddoppe akkeeddino; tookki ahiide, barenttu ak'iyaa sa'aan wotseeddino. 9 Iyyaasu K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa tookkeedda k'eesatuwaa gedii Yorddaanoosa Shaafaa giddon ek'k'eedda sa'aan, hara tammanne laa"u shuchchatuwaa esseedda; he shuchchatuu hachche gakkanaw yaan de'iino. 10 S'oossay Iyyaasa azazeeddawaa ubbaa Asay polana gakkanaw, K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa tookkeedda k'eesatuu Yorddaanoosa Shaafaa giddon ek'k'iide gam"eeddino; Muse Iyyaasa azazeedda azazuukka hewaa.

Asay elleelliidde shaafaa pinneedda. 11 Asay ubbay pinneeddawaappe guyyiyaan, S'oossaa K'aalaa c'aak'uwaa Taabootaynne k'eesatuu Asay s'eellishin pinneeddino. 12 Muse azazeeddawaadan, Roobeela zaratuu, Gaade zaratuunne Minaase zaratuwaappe baggay ola miishshaa oyk'k'iide, Israa'eeliyaa asaa sintsanna pinni utteeddino. 13 Unttunttu paydu oytamu sha"a gidiyaawaa. Unttunttu S'oossaa sintsan, Yaarikko matan de'iyaa dembban olaw salppeeddino. 14 He gallassi S'oossay Iyyaasa Israa'eeliyaa asaa ubbaa sintsan d'ok'k'u d'ok'k'u ootseedda. Hewaa diraw Musa bonchcheeddawaadan Iyyaasakka Aa de'uwaa laytsaa ubbaan bonchcheeddino.

15 S'oossay kase Iyyaasa, 16 «K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa tookkeedda k'eesatuu Yorddaanoosa Shaafaappe kessanaadan azaza» yaagiide odina, 17 Iyyaasu k'eesetuwaa, «Yorddaanoosa Shaafaappe kesite» yaagiide azazeedda. 18 S'oossaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa tookkeedda k'eesatuu Yorddaanoosa Shaafaa giddoppe kesiide mela biittaa unttunttu yed'd'eeddawaan, ellekka Yorddaanoosa haatsay bare sa'aa simmiide kase goggiyaawaadan gas'aa gakkanaw kumiidde, gogetsaa doommeedda.

19 Asay koyro aginaan he aginaw tammantsa gallassan Yorddaanoosa Shaafaa pinniide, Yaarikkona away doliyaa baggan zawatiyaa Gelggalan dunkkaaneeddino. 20 Iyyaasu Yorddaanoosa Shaafaappe ayetteedda tammanne laa"u shuchchatuwaa Gelggalan esseedda. 21 Israa'eeliyaa asaa hawaadan yaageedda; «Wodeppe hinttenttu zaratuu barenttu aawotuwaa, ‹Ha shuchchatuu aybabee?› yaagiide oochchiyaa wode, 22 ‹Israa'eeliyaa Asay Yorddaanoosa Shaafaa mela biittaa yed'd'iide pinneeddawaa hassayissiyaawantta› yaagiide odite. 23 Nuuni pinnana gakkanaw, S'oossay nu S'oossay Zo'o Abbaa kase nu sintsan melisseeddawaadan, hinttenttukka pinnana gakkanaw, S'oossay hinttenttu S'oossay Yorddaanoosa Shaafaa hinttenttu sintsan melisseedda. 24 Hewaa I ootseeddawe sa'aan de'iyaa Asay ubbay S'oossaa wolk'k'ay ay keeshshaa gitentto eranaadaaninne hinttenttukka S'oossaw, hinttenttu S'oossaw, med'inaw yayanaadaana» yaageedda.

5

1 Yorddaanoosa Shaafaappe away wulliyaa baggana de'iyaa Amoorawaanatuwaa kaatetuunne Meeditiraane Abbaa lank'k'iyaa lank'k'iyaa oyk'k'iide de'iyaa Kanaanetuu kaatetuu ubbay, Israa'eeliyaa Asay pinnana gakkanaw S'oossay Yorddaanoosa Shaafaa haatsaa melisseeddawaa siseedda wode, unttunttu wozanay kolddeedda. Unttunttu Israa'eeliyaa asaana gaketanaw s'alibeykkino.

Israa'eeliyaa Attuma Asay K'as's'aretteedda

2 He wode S'oossay Iyyaasa, «Saliyaa geetettiyaa shuchchaappe k'ara mak'ilaa giigissaade, Israa'eeliyaa attuma asaa beniwanttuwaadan ha"ikka k'as's'araa» yaageedda. 3 Iyyaasu saliyaa geetettiyaa shuchchaappe k'ara mak'ilaa giigissiide, K'as's'araa Deriyaa geetettiyaa sa'aan Israa'eeliyaa asaa k'as's'areedda. 4 I hewaa ootseedda gaasuu: Gibs'eppe keseedda asan laytsay olaw gakkeedda attuma Asay ubbay Gibs'eppe biidde woran hayk'k'eedda. 5 Gibs'eppe keseedda attuma Asay ubbay k'as's'aretteedda; shin woran yuuyyiyaa wode yeletteedda attuma naanay ittuunne k'as's'arettibeenna. 6 Israa'eeliyaa Asay S'oossaw azazettenan is's'eedda diraw, Gibs'eppe kesiyaa wode laytsay olaw gakkeedda attuma Asay ubbay hayk'k'iidde wurana gakkanaw woran oytamu laytsaa yuuyyeedda. Hewenne, S'oossay unttuntta, «Eessaynne maatsay goggiyaa aradda gadiyaa, taani kase hinttenttu mayza aawaatoo immana geedda he gadiyaa hinttenttu be'ikkita» geedda k'aalay polettanaadaana.* 7 Hewaa diraw S'oossay unttunttu naanaa unttunttu sa'aan dentseedda; Iyyaasu k'as's'areeddawanttukka hewantta. Unttunttu k'as's'arettennan de'iyaawe ogiyaan biidde unttunttu k'as's'arettibeenna dirassa.

8 Asay ubbay k'as's'aretteeddawaappe guyyiyaan, unttunttu maytsay pas'ana gakkanaw barenttu dunkkaaneedda sa'aan gam"eeddino. 9 S'oossay Iyyaasa, «Hachche taani Gibs'etuwaa boriyaa hintteppe diggaad» yaageedda. He sa'aa suntsay hachche gakkanaw Gelggala* geetettee.

10 Israa'eeliyaa Asay Yaarikko dembban Gelggala giyaa saan dunkkaaniide, aginaw tammanne oyddentso gallassi omarsseeddawan Paasigaa Baalaa bonchcheedda.* 11 Paasigaappe guyyiyaan wonttetsa gallassi, biittan doliyaa katsaa ayfiyaa irshshuu gelibeenna ukitsaanne s'iis'etteedda tishaa meedda. 12 He biittan doliyaa katsaa meedda wonttetsa gallassi mannay bukkiyaawaa aggi basheedda. Hewaappe guyyiyaan Israa'eeliyaa Asay mannaa demmibeenna. He wodiyaappe doommiide unttunttu Kanaanen doliyaa katsaa miidde de'eeddino.*

Iyyaasanne Adaa Oyk'k'eedda Bitaniyaa

13 Iyyaasu Yaarikko matan de'iyaa wode, d'ok'k'u giide s'eelliide, itti bitanii mashshaa shod oyk'k'iide, bare sintsan ek'k'eeddawaa be'eedda. Iyyaasu aakko shiik'iide, «Neeni nu bagga aseeyye nu morkkatuwaa bagga asee?» yaageedda.

14 Bitanii, «Taani O baggakka gidikke. Shin taani S'oossaa olanchchatuu gadaawaa gidaade ha"i yaad» yaageedda.

Iyyaasu sa'aan kunddi goynniide, «Ta goday bare k'oomaw odiyaabay ayee?» yaageedda.

15 S'oossaa olanchchatuwaa gadaaway, «Neeni ek'k'eedda sa'ay geeshsha gideedda diraw, ne gediyaappe c'aammaa kessa» yaageedda. Iyyaasu I geeddawaadan ootseedda.

6

Yaarikko Kunddeedda

1 Israa'eeliyaa asaw yayyeedda gaasuwaan Yaarikko katamaa dirssaa penggetuu gorddettiide naagettiino; katamaa gelanawunne katamaappe kesanaw danddayiyaa ooninne baawa. 2 Med'ina Goday Iyyaasa, «S'eella, taani Yaarikko katamaa Aa kaatiyaanna Aa mino olanchchatuwaakka ne kushiyan aatsaade immaad. 3 Neeninne ne olanchchatuu salppiide, usuppun gallassay gakkanaw hachche hachche katamaa dirssaa itti gede yuuyyi aad'd'ite. 4 K'ay laappun k'eesatuu dorssatuwaa kac'iyaappe kesseedda laappun malakatatuwaa oyk'k'iide, S'oossaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa sintsanna hamettino. Laappuntsa gallassi k'eesatuu malakatatuwaa punnishin, olanchchatuu salppiide, ittippe katamaa laappu gede yuuyyi aad'd'ite. 5 Hewaappe guyyiyaan malkkatatuwaa punuwaa goochchiide punniyaawaa sisiyaa wode, ellekka Asay ubbay bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide waasso. Yaatooppe katamaa dirssaa gimbbii kunddina Asay ubbay sintsaw lawuhu giide gelana» yaageedda.

6 Neewe na'ay Iyyaasu k'eesetuwaa s'eegiide, «Med'ina Godaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa tookkite; hintteppe laappun k'eesatuu laappun malakatatuwaa oyk'k'iide, K'aalaa c'aak'uwa Taabootaappe sintsaw aad'd'iide hamettino» yaageedda. 7 Asaa, «Sintsaw biite; katamaa yuuyyi aad'd'ite; olaw giigeeddawanttukka Med'ina Godaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa sintsan hamettino» yaagiide azazeedda.

8 Iyyaasu asaw haasayeeddawaadan, laappun k'eesatuu laappun malakatatuwaa Med'ina Godaa sintsan oyk'k'iide, punniidde hametteeddino; k'ay Med'ina Godaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootay unttuntta kaalleedda. 9 Olaw giigeeddawanttu malakatatuwaa punniyaa k'eesatuwaa sintsan biyaa wode, guyyenna naagiyaa olanchchatuu K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa guyyenna kaalleeddino. He wodiyaa ubbaan malakatatuu punettiino. 10 Shin Iyyaasu asaa, «Taani hinttentta, ‹Waassite!› gaana gallassay gakkanaw, ola waasuwaa waassoppite; hinttenttu k'aalay sisettoppo; itti k'aalakka k'aattoppite. Gidin he wode waassite!» yaagiide azazeedda. 11 Yaatiide Med'ina Godaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootay tookettiide, he katamaa itti gede yuuyyi aad'd'anaadan ootseedda. Hewaappe guyyiyaan Asay bare dunkkaaneedda sa'aa simmiide, k'ammaa yaan ak'eeda.

12 Wonttetsa gallassi Iyyaasu guuriide denddeedda; k'eesatuukka Med'ina Godaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa tookkeeddino. 13 Laappun malakatatuwaa oyk'k'iide laappun k'eesatuu sintsaw aad'd'iide, malakatatuwaa punniidde Med'ina Godaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa sintsan hametteeddino. Olaw giigeeddawanttu hinttuttuppe sintsanna hametteeddino; guyyenna naagiyaa olanchchatuukka Med'ina Godaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa guyyenna kaalleeddino. He wodiyaa ubbaan malakatatuu punettiino. 14 Laa"entso gallassi katamaa itti gede yuuyyi aad'd'iide, barenttu dunkkaaneedda sa'aa simmeeddino. Usuppun gallassaa gakkanaw hewaadan haneeddino.

15 Laappuntsa gallassi s'alk'k'ii doliyaa wode denddiide, kasewaadan katamaa laappu gede yuuyyi yuuyyi aad'd'eedino. Katamaa unttunttu laappu gede yuuyyi yuuyyi aad'd'eedawe he gallassi s'alalaana. 16 Laappuntsa yuushshan, k'eesatuu malakatatuwaa punniyaa wode, Iyyaasu asaa, «Med'ina Goday katamaa hinttenttoo aatsiide immeedda diraw, waassite! 17 Katamaynne katamaa giddon de'iyaabay ubbay Med'ina Godaw shek'etowaa gidiide, d'ayanaw besse. Nuuni gadiyaa geeddanaw kiitteedda asatuwaa k'osaade ashsheeda diraw, sharmus'iyaa Ra'aabanne I son izina ittippe de'iyaa asaa s'alalay attanawaa. 18 Shin hinttenttu shek'k'a gideeddabaappe ayaanne akkenaadan hinttenttu huup'iyaw naagettite. Shek'k'a gideeddabaappe hinttenttu akkooppe, Israa'eelatuu dunkkaaneedda sa'aa bayiyaa sa'aa ootsanita; yaatiide he sa'aw metuwaa ahanita. 19 Biraynne work'k'ay ubbay, k'ay nahaasiyaappenne birataappe med'etteedda miishshatuu ubbay Med'ina Godaw geeyeeddawaa gidino. Unttunttu Med'ina Godaa miishshaa minjjiyaa sa'aan de'ino» yaageedda.

20 Hewaa diraw malakatatuu punettina Asay waasseedda. Malakatatu punuwaan Asay bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide waasseedda; ellekka katamaa dirssaa gimbbii kunddi aggeeda! Hewaappe guyyiyaan Asay ubbay sintsaw lawuhu gi gelinne katamaa oyk'k'i aggeeda.* 21 Kataman shemppuwaanna pas'a de'eeddawaa ubbaa, mac'c'awaa attumawaa, naanatuwaa c'imaa, miizzaa, dorssaanne hariyaa ubbaa k'ara mashshaan wurssi wod'eedda.

22 Iyyaasu biittaa geeddanaw kiitetteedda laa"u asatuwaa, «Sharmus'atti Ra'aabi soo biide kase hinttenttu iziw c'aak'k'eeddawaadan, izonne iziw de'iyaawaa ubbaa gas'aa kessite» yaageedda. 23 Biittaa geeddeedda wodallatuu biide, Ra'aabo, I aawuwaa, I daayo, I ishatuwaanne iziw de'iyaawaa ubbaa gas'aa kesseeddino. Israa'eeliyaa Asay dunkkaaneedda sa'aappe gas'ana wotseeddino. 24 Hewaappe guyyiyaan katamaanne Aa giddon de'iyaawaa ubbaa taman s'uuggeeddino; shin biraanne work'k'aa k'ay nahaasiyaappenne birataappe med'etteedda miishshatuwaa Med'ina Godaa miishshaa minjjiyaa sa'aan wotseeddino. 25 Shin Iyyaasu sharmus'atto Ra'aabo I aawuwaa soo asaananne iziw de'iyaa ubbabaanna hayk'k'uwaappe ashsheeda. Ayaw gooppe, Iyyaasu Yaarikko katamaa geeddanaw kiitteedda asatuwaa iza kase k'osaade ashshaadu. Izi zaratuu hachche gakkanaw Israa'eeliyaa biittan de'iino.*

26 He wode Iyyaasu:

«Denddiide ha Yaarikko katamaa

zaaretsi kees's'iyaa uray,

Med'ina Godaa sintsan,

shek'etteeddawaa gido.*

Biro baasuwaa baasiya wode,

Aa bayira na'ay hayk'k'o.

Penggiyaa essiyaa wode,

Aa wurssetsa teefa na'ay hayk'k'o»

yaagiide shek'k'eedda.

27 Med'ina Goday Iyyaasunna gideedda; Iyyaasu waarii biittaa ubbaa gakkeedda.

7

Akaana Nagaraa

1 Israa'eeliyaa Asay S'oossaw ammanettennan is's'iide, s'iine gi wotseeddabaappe akkeedda. Hewaa akkeeddawe Akaana; Akaani Karmma na'aa; Karmmi Zimira na'aa; Zimiri Yihudaa zariyaa gideedda Zaraaha na'aa. Yaatina, S'oossaa hank'k'uu Israa'eeliyaa asaa bolla ees's'eedda.

2 Iyyaasu Yaarikkon de'iidde Beeteele katamaappe away doliyaa baggana Beeti-Aweena giyaasaa matan de'iyaa Ayi geetettiyaa katamaa asaa kiittiidde, «Biite; he biittaa geeddite» yaageedda. Asatuu biide, Ayi katamaa geeddeeddino.

3 Geeddeedda asatuu Iyyaasukko simmi yiide, «Ubbaa Asay Ayi katamaa olanaw baana koshshenna; laa"u woy heezzu sha"a asaa yedda. Yan amareeda Asay de'iyaa diraw, Asay ubbay daaburoppo» yaageeddino. 4 Yaatina, heezzu sha"a gidiyaa asatuu olettanaw Ayi katamaa beeddino. Shin unttunttu Ayi katamaa asaa sintsaappe bak'atteedino. 5 Ayi katamaa dirssaa penggiyaappe doommiide, shuchchaa k'oo'iyaa sa'aa gakkanaw Israa'eeliyaa asaa yedersseeddino; deriyaa dugetsan hattamanne usuppun gidiyaa asaa wod'eeddino. Hewan asaa wozanay kolddiide, haatsaa kesseedda.

6 Hewaappe guyyiyaan Iyyaasu kayyottiide, bare mayuwaa peed'iide S'oossaa Taabootaa sintsan omarssi gakkanaw guufanneedda. Israa'eeliyaa c'imatuukka aawaadan haneeddino; barenttu huup'iyankka baanaa k'oleeddino. 7 Hewaappe, Iyyaasu hawaadan yaageedda; «hay poora! Ubbaa Mooddiyaa S'oossaw, nuuna Amoore asaw aatsa immaade wurssissanaw ayaw Yorddaanoosa Shaafaa pintsa ahaad? Nuuni Yorddaanoosa Shaafaappe hefintsa baggan atteedo gideerokko! 8 Abeet Godaw, Israa'eeliyaa Asay s'oonettiide, bare morkkatuwaa sintsaappe bak'atooppe, taani waagoo? 9 Kanaanetuunne ha biittan de'iyaa Asay ubbay ha yewuwaa sisiide, nuuna dooddanawantta; gadiyaappekka d'ayssanawantta. Simmi, ne wolk'k'aama suntsaw neeni ootsiyaabay ayee?» yaageedda.

10 S'oossay Iyyaasa, «Dendda ee"a! Hawaadan ayaw gufannaad? 11 Israa'eeliyaa Asay nagaraa ootseedda; taani unttunttunna c'aak'k'etteedda ta c'aak'uwa aad'd'eeddino. Unttunttu tsiine geetetteedda miishshatuwaappe akkeeddino; wuu"eeddino; worddoteeddino. K'ay he miishshaa unttunttu barenttu miishshaanna gatsi wotseeddino. 12 Hewaa diraw, Israa'eelatuu barenttu morkkatuwaa sintsan ek'k'anaw danddaykkino. Unttunttu d'ayanaw bessiyaa diraw, barenttu morkkatuwaa sintsaappe bak'atteedino. Tsiine geetetteedda miishshaa hinttenttu matan de'iyaawaa hinttenttu d'ayssana d'ayooppe, hawaappe sintsaw taani hinttenttunna gidikke.

13 «Dendda; asaa geeshsha. Unttunttoo hawaadan yaagaadde oda; ‹Wonttiw hinttenttu huup'iyaw geeyite. S'oossay Israa'eeliyaa S'oossay hinttentta; «Israa'eelatoo, tsiine geetetteedda miishshay hinttenttu matan de'ee. Hinttenttu he miishshaa hinttenttu mataappe diggana gakkanaw, hinttenttu morkkatuwaa sintsan ek'k'anaw danddaykkita» yaagee. 14 Wontta guura, hinttenttu zariyaan zariyaan shiik'ina S'oossay, «Hawaa» geetettiyaa zarii, bare yaran yaran shiik'ana; k'ay S'oossay, «Hawaa» giyaa yaray bare soo asan asan shiik'ana; k'ay S'oossay, «Hawaa» giyaa soo Asay itti itti Asay taraan taraan shiik'ana. 15 Hewaappe guyyiyaan tsiine geetetteeddawana oyk'k'etteedda asay, barewaa ubbaanna taman s'uugettana. Ayaw gooppe, S'oossaa k'aalaa c'aak'uwaa I aad'd'iidde, Israa'eeliyaa asaa giddon kawushshabaa ootseedda› yaaga» yaageedda.

16 Iyyaasu wonttetsa gallassi guuran denddiide, Israa'eeliyaa asaa zariyaan zariyaan shiishshina Yihudaa zarii aketeedda. 17 Yihudaa zarii shiik'ina, Zaraaha yaray aketeedda; Zaraaha yaray shiik'ina, Zimira soo Asay aketeedda. 18 Zimira soo Asay shiik'ina, wurssetsan Zimira na'aa na'ay, Karmma na'ay Akaani aketeedda. 19 Hewaappe, Iyyaasu Akaana, «Ta na'aw, S'oossaa Israa'eeliyaa S'oossaa bonchcha; Aa galataa. Ane neeni ootseeddawaa taw k'osennan oda» yaageedda.

20 Hewaappe guyye Akaani Iyyaasa, «Ee tuma! Taani S'oossaa Israa'eeliyaa S'oossaa naak'k'aad. Taani ootseeddawe hawaa: 21 nuuni omoodeedda miishshaa giddon taani itti lo"iyaa Baabloone gadiyaa kaabbaa, laa"u s'eetu s'agaraa biraanne bagga kiilo gidiyaa work'k'aa be'aaddi; akkanaw amotteedda diraw akkaad. Yaataade ta dunkkaaniyaa giddon biittaa garssan k'osaad; biraykka ubbaappe garssana de'ee» yaageedda.

22 Iyyaasu asaa kiittina, unttunttu dunkkaaniyaa wos's'iide geliyaa wode, dunkkaaniyaa giddon miishshaa k'ossi wotseeddawaa demmeeddino; biraykka miishshatuwaappe garssana de'ee. 23 Kiitettiide beedda asatuu miishshaa dunkkaaniyaa giddoppe akkiide, Iyyaasukkonne Israa'eeliyaa asaa ubbaakko aheeddino; S'oossaa sintsan wotseeddino.

24 Hewaappe guyyiyaan Iyyaasunne Israa'eeliyaa Asay ubbay Akaana biraa, kaabbaa, work'k'aa, Aa attuma naanaanne mac'c'a naanaa, Aa miizzaa, haretuwaanne dorssatuwaa, Aa dunkkaaniyaanne aw de'iyaawaa ubbaa akkiide, Metuwaa Wombbaa giyaasaa aheeddino. 25 Iyyaasu Akaana, «Ha metuwaa nu bolla ayaw ahaad? S'oossay hachche ne bollakka metuwaa ahana» yaageedda.

Israa'eeliyaa Asay ubbay Akaananne Aa soo asaa shuchchaan c'addi wod'iide, aw de'iyaawaa ubbaa taman s'uuggeedda. 26 Unttunttu Akaana bollan hachche gakkanaw de'iyaa daro shuchchaa keeleeddino. Yaatina, S'oossay bare ees's'iyaa hank'k'uwaa zaareedda. Hachche gakkanaw he sa'ay Metuwaa Wombbaa geetetteeddawe hawaassa.

8

Ayi Katamay S'oonetteedda

1 S'oossay Iyyaasa, «Yayyoppa; hirggoppa! Olanchchatuwaa ubbaa neenana akkaade, Ayi katamaa olanaw kesa. Ayi katamaa kaatiyaa, Aa asaa, Aa katamaanne Aa biittaa taani ne kushiyan aatsaade immaad. 2 Neeni Iyaarkko katamaanne Aa kaatiyaa d'aysseeddawaadan, hewaaddankka Ayi katamaanne Aa kaatiyaa d'ayssa. Shin, bonk'k'eedda omooduwaanne di"eedda mehiyaa hinttenttoo akkite. Katamaappe guyye baggana muggiide naagiyaa olanchchatuwaa wotsa» yaageedda.

3 Iyyaasunne olanchchatuu ubbay Ayi katamaa olanaw denddeeddino. Iyyaasu bare olanchchatuwaa giddoppe hattamu sha"a gidiyaa mino olanchchatuwaa dooriide, k'amman yeddeedda. 4 Unttuntta hawaadan yaagiide azazeedda; «sisite, katamaappe guyye baggana muggiide naagite. Katamaappe haakkiide booppite; ubbaykka giigiide naagite. 5 Taaninne taananna de'iyaa Asay ubbay katamaakko shiik'ana. He wode Ayi katamaa Asay kasewaadankka nuuna olana giide kessana; nuuni unttunttuppe bak'atana. 6 Katamaappe unttunttu wuri kessana gakkanaw, nuuni unttunttoo wos's'ana; yaatooppe unttunttu, ‹Kasewaadankka Israa'eelatuu nu sintsaappe bak'atiino› yaagana. 7 He wode hinttenttu muggeedda sa'aappe kesinne, katamaa oyk'k'i aggana; S'oossay hinttenttu S'oossay katamaa hinttenttu kushiyan aatsi immana. 8 Katamaa oyk'k'eeddawaappe guyyiyaan, S'oossay azazeeddawaadan taman s'uuggite. Simmi taani hinttenttoo odaaddi» yaageedda.

9 Iyyaasu olanchchatuwaa yeddina unttunttu muggiyaa sa'aa biide Ayi katamaappe away wulliyaa baggana de'iyaa Beeteeleppenne Ayippenne gidduwaan muggiide naageeddino. Shin Iyyaasu he gallassi k'amma asaana ittippe ak'eeda.

10 Wonttetsa gallassi guuran Iyyaasu denddiide, olanchchatuwaa salppisseedda; yaatiide inne Israa'eeliyaa c'imatuunne olanchchatuwaa kaaletsiidde Ayi katamaa beeddino. 11 Aanana de'iyaa olanchchatuu ubbay biide, Ayi katamaa matiide katamaappe huup'issa baggana dunkkaaneeddino; unttunttuppenne Ayi katamaappenne gidduwaan wombbay de'ee. 12 Iyyaasu ichcheshu sha"a olanchchatuwaa afiide, katamaappe away wulliyaa baggana, Beeteeleppenne Ayippe gidduwaan mugganaadda wotseedda. 13 Katamaappe huup'issa baggana de'iyaa olanchchatuwaanne katamaappe away wulliyaa baggana muggi utteedda olanchchatuwaa ubbaa sa'aa oytseedda. He gallassi k'amma Iyyaasu he wombban ak'eeda.

14 Ayi katamaa kaatii hewaa be"eedda wode, inne Aa olanchchatuunne ubbay guuran elleelli denddiide, Arabiyaa duge afiyaa ogiyaa oyk'k'iide, Israa'eeliyaa asaana olaa gaketanaw yeeddino; shin kaatii katamaappe guyye baggana muggi utteedda olanchchatuu de'iyaawaa eribeenna. 15 Iyyaasunne Israa'eeliyaa ubbaynne s'oonetteeddawaa malatiide, unttunttu sintsaappe bazuwaa simmiide bak'atteedino. 16 Ayi kataman de'iyaa Asay ubbay unttuntta yederssanaw s'eegettiide Iyyaasa yederssiidde katamaappe haakkiide beeddino. 17 Ayininne Beeteelen de'iyaa Asay ubbay Israa'eeliyaa asaa yederssanaw wuri kes diggina, katamay naagiyaawe baynnan c'oo dooyaa atteedda.

18 Hewaappe guyyiyaan Med'ina Goday Iyyaasa, «Ne kushiyan de'iyaa tooraa Ayi katamaakko zaaraadde dentsa. Ayaw gooppe, taani Ayi katamaa ne kushiyan aatsaade immana» yaageedda. Iyyaasu bare tooraa katamaakko zaariide dentseedda. 19 Iyyaasu tooraa yaa zaariide dentseedda wode, muggi de'iyaa olanchchatuu barenttu muggeedda sa'aappe elleelli denddiide, katamaa geli aggeeddino. Oyk'k'iide; ellekka katamaa taman oytsi aggeeddino.

20 Ayi katamaa Asay guyye simmiide s'eelliyaa wode, katamaa c'uway saluwaa kesseeddawaa be'eeddino; shin yaanne haanne bak'atanaw danddayibeykkino. Ayaw gooppe, bazuwaa bak'ateedda Israa'eeliyaa Asay barena yedersseedda unttunttu bolla guyye simmeedda. 21 Iyyaasunne Israa'eeliyaa Asay ubbay muggi utteedda olanchchatuu katamaa oyk'k'eeddawaanne c'uway saluwaa kesseeddawaa be'eedda wode guyye simmiide, Ayi katamaa asaa wod'eeddino. 22 Muggi utteedda olanchchatuukka katamaappe unttunttu bolla keseeddino. Yaatina, Ayi olanchchatuu Israa'eeliyaa olanchchatuwaan laa"u baggana diretteeddino. Itti asaynne pas'a attenan woy kessi akkenan ubbaa wod'i wursseeddino. 23 Shin Ayi katamaa kaatiyaa pas'a oyk'k'iide, Iyyaasukko aheeddino.

24 Israa'eeliyaa Asay Ayi katamaa Asay unttuntta yedersseedda dembbaan k'ara mashshaan mushereetsi wursseeddawaappe guyyiyaan, ubbaykka guyye Ayi katamaa simmiide, kataman atteeda asaa ubbaa k'ara mashshaan wod'eeddino. 25 He gallassi Ayi katamaa Asay attumawenne mac'c'awe ubbay wuri hayk'k'eedda; hayk'k'eedda Asay ubbay tammanne laa"u sha"a. 26 Iyyaasu Ayi kataman de'iyaawaa ubbaa mule wurssana gakkanaw, katamaakko mali wotseedda tooraa duge wotsibeenna. 27 Shin Med'ina Goday Iyyaasa azazeeddawaadan, Israa'eeliyaa Asay he katamaa mehiyaanne de'iyaabaa barenttoo akkeeddino. 28 Iyyaasu Ayi katamaa s'uuggina hachche gakkanaw shuchchaa keelaa gidiide atti aggeeda. 29 Ayi katamaa kaatiyaa omarssi gakkanaw mitsaa bollan kak'k'eedda. Away wulliyaa wode, Iyyaasu azazina, Aa anhaa kak'k'eedda mitsaappe wotsiide katamaa geliyaa penggiyaan oleeddino; Aa bollan daro shuchchaa keeleeddino. Shuchchay hachche gakkanaw he sa'aan de'ee.

Eebaala Deriyan Higgii Nabbabetteedda

30 Hewaappe guyyiyaan Iyyaasu Eebaala giyaa deriyaa bollan Med'ina Godaw Israa'eeliyaa Med'ina Godaw yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aa gimbbeedda.* 31 Med'ina Godaa k'oomay Muse Israa'eeliyaa asaa azazeeddawaadaaninne Muse Higgiyaa mas'aafan Godaw, yarshshiyaa sa'ay masettibeennanne biratay bochchibeenna shuchchaappe gimbbetteedda. Aan Med'ina Godaw s'uuggiyaa yarshshuwaanne ittippetetsaa yarshshuwaa yarshsheeddino.* 32 He sa'aan Israa'eeliyaa Asay s'eellishin, Iyyaasu Muse Higgiyaa duuk'k'owaa shuchchaa bollan s'aafeedda. 33 He wode, Israa'eeliyaa Asay ubbay, Israa'eeliyaa zaratuu, allagatuu, c'imatuu, gadaawatuunne daannatu ubbay Med'ina Godaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa tookkeedda Leewiyaa zariyaa gidiyaa k'eesatuwaa sintsan K'aalaa c'aak'uwa Taabootaappe ushechcha baggananne haddirssa baggana ek'k'eeddinno. Unttunttuppe bagga Asay barenttu zokkiiyaa Gariizaama giyaa deriyaakko zaarina, bagga Asay Eebaala giyaa deriyaakko zaariide ek'k'eeddinno. Unttunttu Med'ina Godaa k'oomay Muse kase azazeeddawaadan, Israa'eeliyaa asaa anjjanaw hewaadan haneeddino.* 34 Hewaappe guyyiyaan Higgiyaa mas'aafan s'aafetowaadan, Iyyaasu higgiyaa k'aalaa ubbaa, anjjuwaakka shek'aakka nabbabeedda. 35 Muse azazeeddawaa ubbaappe Iyyaasu nabbabennan aggeeda itti k'aalaykka baawa. Kumentsaa Israa'eeliyaa shiik'oo, mac'c'a asaw, naanaatoo, unttunttu giddon de'iyaa allagatuwaanakka ubbaw nabbabeedda.

9

Gabaa'oona Asatuu Iyyaasa C'immeeddino

1 Yorddaanoosa Shaafaappe away wulliyaa baggana de'iyaa kaatetuu ubbay, gezziyaan de'iyaawanttu, gad'an de'iyaawanttu, Meeditiraane Abbaa bazuwaa oyk'k'i biide Liibaanoosa gakkanaw de'iyaawanttu, Hiitetuwaa, Amooraawaanatuwaa, Kanaanetuwaa, Parzzaawaanatuwaa, Hiiwetuwaanne Yaabusaawaanatuwaa kaatetuu ubbay Israa'eeliyaa Asay s'ooneeddawaa siseeddino. 2 Iyyaasanne Israa'eeliyaa asaa olanaw baanaw ittippe shiik'k'eeddino.

3 Gabaa'oona kataman de'iyaa Hiiwetu Iyyaasu Yaarikko katamaaninne Ayi kataman ootseeddawaa siseedda wode, 4 c'immanaw koyeeddino. Unttunttu shink'k'aa k'achchiide c'urk'k'a doonniyatuwaa daassaa wotsi sikkeedda eessaa ogorotuwaa hariyaan c'aaniide, Iyyaasukko kiitetteeddino. 5 Kiitetteedda asatuu wureedda ec'a mayuwaa mayyiide, wotsi sikkeedda c'aammaa barenttu gediyaan wotseeddino; unttunttu shink'k'aw giide oyk'k'eedda k'umay ubbay meleeddawaanne puulumeeddawaa. 6 Hewaappe guyyiyaan unttunttu Iyyaasu dunkkaaneedda sa'aa Gelggala biide, awunne Israa'eeliyaa asaw, «Nuuni haakko gadiyaappe yeeddo. Hay nuunanna saro de'ana mala k'aalaa c'aak'uwaa c'aak'k'a» yaageeddino.

7 Israa'eeliyaa Asay Hiiwetuwaa, «Hinttenttu nu gadiyaan de'iyaa asenttonne, ayan eriide hinttenana c'aak'k'etannee?» yaageedda.

8 Hewaappe guyye unttunttu Iyyaasa, «Nuuni ne k'oomatuwaa» yaageeddino.*

Iyyaasu, «Hinttenttu oonee? Hak'appe yeedditee?» yaagiide oochcheedda.

9 Shin unttunttu, «Nuuni ne k'oomatuu Med'ina Godaa ne S'oossaa waariyaa sisiide, daro haakko gadiyaappe yeeddo. I Gibs'e gadiyaan ootseeddawaa ubbaa nuuni siseeddo. 10 K'ay Yorddaanoosa Shaafaappe hefintsa away doliyaa baggana de'iyaa Amoorawaanatuwaa kaatetuwaa laa"uwaa, Haseboona Kaatiyaa Sihoonanne Asttaaroota kataman de'iyaa Baasaane Kaatiyaa Ooga I ootseeddawaakka siseeddo. 11 Nu gade c'imatuunne nu biittan de'iyaa Asay ubbay nuuna, ‹Hintte baana ogiyaw shink'k'aa oyk'k'iide, biide unttunttunna gakettiide unttuntta, «Nuuni hinttenttu k'oomatuwaa; hinttenttu nuunanna saro de'ana mala c'aak'uwa c'aak'k'eerkkitte» yaagite› yaageeddino.

12 «Nuuni hinttenttukko yaanaw nu sooppe shink'k'aa akkiyaa gallassi, ha ukitsay ho'uwaa; shin ha"i meleeddawaanne puulumeeddawaa be'ite! 13 Hawanttu eessaa ogorotuu nuuni kuntsiyaa wode ooratsa; shin ha"i daaketteeddawaa be'ite! Ogii haakko giddeeddawaa gaasuwaan, nu mayuunne nu c'aammay wureedda» yaageeddino. 14 Med'ina Godaa oochchennan, Israa'eeliyaa Asay unttunttu shink'k'aappe amareedawaa akkeedda. 15 Yaatina, Iyyaasu unttunttu pas'a attiide barenana saro de'ana mala c'aak'uwa unttunttunna c'aak'k'eteedda; maabaraa kaaletsiyaawanttukka he c'aak'uwa k'aalaa aad'd'enaaddan c'aak'k'eeddino.

16 Unttunttunna c'aak'uwa c'aak'k'eteedda heezzentso gallassaappe guyyiyaan, ha asatuu unttunttu gadiyaan de'iyaa shooro gidiyaawaa Israa'eeliyaa Asay siseedda. 17 Israa'eeliyaa Asay heezzu gallassaa hametiidde, asatuu de'iyaa katamatuwaa gakkeeddino. Unttunttu katamatuu Gabaa'oona, Kafiira, Ba'erootanne K'iriyaati-Yi'aariima geetettino. 18 Shin maabaraa suntsatuu unttunttoo Med'ina Godaa Israa'eeliyaa S'oossaa suntsan c'aak'k'eedda diraw, unttuntta wod'ibeykkino. Yaatina, kumentsaa maabaray suntsatuwaa bollan zuuzummeedda. 19 Shin kaappatuu ubbay hawaadan yaageeddino; «Nuuni unttunttoo Med'ina Godaa Israa'eeliyaa S'oossaa suntsan c'aak'k'eedda diraw, ha"i simmi unttuntta bochchanaw danddayokko. 20 Shin nuuni unttuntta hawaadan ootsana; nuuni unttunttoo c'aak'k'eedda c'aak'uwaa kaddina S'oossaa hank'k'uu nu bollan wod'd'ennaadan, unttunttu pas'a de'ino. 21 Shin de'iidde maabaraw ubbaw mitsaa k'ans's'iyaawanttanne haatsaa tikkiyaawantta gidino» yaageeddino. Hewaa diraw Gabaa'oonatuwaa suntsatuu geeddawaadan haneeddino.

22 Iyyaasu Gabaa'oona asatuwaa s'eegiide, «Nu gadiyaan de'iidde, ‹Nuuni daro haakko gadiyaappe yeeddo› giide, ayaw nuuna c'immeeditee? 23 Hinttenttu hewaa haneedda diraw shek'etteeddita; hinttenttu med'inaw ta S'oossaa gollen mitsaa k'ans's'iyaanne haatsaa tikkiyaa ayiliyaa gidana» yaageedda.

24 Unttunttu Iyyaasuw zaariide hawaadan yaageeddino; «Nuuni ne k'oomatuu Med'ina Goday ha gadiyaa ubbaa hinttenttoo immanaadaaninne an de'iyaa asaa ubbaa hinttenttu sintsaappe d'ayssanaadan bare k'oomaa Musa azazeeddawaa geeshshiide siseeddo. Hewaa diraw hintteppe nu shemppoo daro yayyiide hawaa ootseeddo. 25 Ha"i simmi nuuni ne kushiyan de'eetto. Nuuna new lo"anne suure malati beetteeddawaadan ootsa» yaagiide zaareeddino. 26 Yaatina, Iyyaasu unttuntta Israa'eeliyaa Asay wod'enaadan ashsheeda. 27 He gallassi Iyyaasu Gabaa'oona asatuwaa Israa'eeliyaa maabarawunne Med'ina Godaw yarshshiyaa sa'aw mitsaa k'ans's'anaadaaninne haatsaa tikkanaadan ootsina unttunttu hachche gakkanaw S'oossay Asay barew goynnanaadan dooreeddawe sa'aan hak'aninne hewaadan ootsiidde de'iino.

10

Away Ek'k'eedda

1 Iyyaasu kase Yaarikko katamaa olettiide bayzzeeddawaadaaninne unttunttu kaatiyaa wod'eeddawaadan, Ayi katamaa olettiide ubbaa bayzzeeddawaanne unttunttu kaatiyaakka wod'eeddawaa Yerusaalame Kaatiyaa Adoonis'edek'i siseedda. K'ay Gabaa'oona Asay Israa'eeliyaa asaana saro de'anaw c'aak'k'eteeddawaanne ha"i unttunttunna ittippe de'iyaawaa siseedda. 2 Aa asaykka loytsi yayyeedda. Ayaw gooppe, Gabaa'oona katamay kaatetuwaa katamatuwaappe ittuwaa mala wolk'k'aama katamaa; k'ay he katamay Ayi katamaappe daree; an de'iyaa attuma asaykka mina. 3 Yaatina, Yerusaalame Kaatiyaa Adoonis'edek'i, Kebroone Kaatiyaa Hohaamaw, Yarmmuuta Kaatiyaa Piiraamaw, Laakisha Kaatiyaa Yaafi'awunne, Egiloona kaatiyaa Dabiiraw hawaadan yaagiide kiitteedda; 4 «Gabaa'oona katamaa Asay Iyyaasunnanne Israa'eeliyaa asaana saro de'anaw c'aak'k'eteedda diraw, unttunttunna olettanaw yiide taana maaddeerikkitee» yaageedda. 5 Hewaappe guyyiyaan Amooraawaanatuwaa kaatetuu ichcheshatuu Yerusaalame kaatii, Kebroone kaatii, Yarmmuuta kaatii, Laakisha kaatiinne Egiloona kaatii barenttu olanchchatuwaa ittippe gatseeddino. Barenttu olanchchatuwaa ubbaa akkiide pude biide, Gabaa'oona katamaa dooddiide oleeddino.

6 Gabaa'oona Asay Gelggalan dunkkaaniide Iyyaasukko kiittiide, «Nuuna ne k'oomatuwaa aggoppa; ellekka nuukko yaade nuuna ashsha. Gezziyaan de'iyaa Amooraawaanatuwaa kaatetuu ubbay nuuna olanaw barenttu olanchchatuwaa ittuwaa ootseedda diraw, neeni nuuna maadda» yaageeddino.

7 Hewaappe guyye Iyyaasu, aanana de'iyaa olanchchatuu ubbaynne mino asatuu ubbay Gelggalappe denddiide beeddino. 8 Med'ina Goday Iyyaasa, «Unttunttoo yayyoppa! Taani unttuntta ne kushiyan aatsaade immaad. Unttunttuppe ittuunne neenana ek'ettanaw danddayenna» yaageedda. 9 Hewaappe guyyiyaan Iyyaasu Gelggalappe k'amma ubbaan hamettiidde ak'iide, unttunttu akeekenan de'ishshin unttunttu bolla woraajjeedda. 10 Med'ina Goday Israa'eeliyaa asaa sintsan hinttuttoo wozanaa kahaa bayzzeedda; yaatina, Israa'eeliyaa Asay unttuttuppe daro asaa Gabaa'oonan wod'eedda. Israa'eelatuu unttuntta Beeti-Horoona afiyaa ogiyaa oytsiidde gooddiide, Azeek'anne Maak'eeda gakkanaw butseeddino. 11 Beeti-Horoonappe duge Azeek'a afiyaa ogiyaa oyk'k'iide unttunttu Israa'eeliyaa asaa sintsaappe bak'atishin, Med'ina Goday wolk'k'aama shachchaa saluwaappe unttunttu bollan bukisseedda. Israa'eeliyaa Asay mashshaan wod'eedda asaappe, shachchay wod'eedda Asay payduwaan dareedda.

12 Med'ina Goday Amooretuwaa, Israa'eeliyaa asaw aatsi immeedda gallassi, Israa'eeliyaa asaa sintsan Iyyaasu Med'ina Godaa,

«Awa ayfii Gabaa'oona bollan,

wullennan gam"o.

Aginaykka Ayaaloona Zanggaaraa bollan ek'k'o»

yaageedda. 13 Hewaappe guyye Israa'eeliyaa Asay barenttu morkkatuwaa s'oonana gakkanaw, away wullennan gam"eedda. Aginaykka bare de'iyaa sa'aappe k'aas's'ibeenna.

Hewe Yaashaara mas'aafan s'aafetti utteedda. Away saloo giddo baggan k'aas's'ennan ek'k'eedda; itti gallassaa ubbaa away wullennan takkeedda.* 14 Med'inaa Goday Asay odeeddawaa siseedda he gallassaa mala gallassay hewaappe kase gidinakka, hewaappe haa doomina ubbakka hanibeenna. Tumukka Med'ina Goday Israa'eeliyaa asaw oletteedda!

15 Hewaappe guyyiyaan Iyyaasunne Israa'eeliyaa olanchchatuu ubbay barenttu dunkkaaneedda sa'aa Gelggala simmeeddino.

Ichcheshu Kaatatuu S'oonetteeddino

16 He Amoorawaanatuwaa kaatetuu ichcheshatuu bak'atiide, Maak'eeda katamaa matan de'iyaa gonggoluwaa giddon k'osetteeddinno. 17 Iyyaasoo, «Ichcheshu kaatetu, Maak'eeda katamaa matan de'iyaa gonggoluwaa giddon k'osetteeddawantta demmeeddo» yaagiide odeeddino.

18 Iyyaasu, «Wolk'k'aama shuchchatuwaa gonddorssiide, gonggoluwaa penggiyaa gorddiide unttuntta naagana mala, asaa yaan wotsite. 19 Shin hinttenttu yaan gam"oppite; hinttenttu morkkatuwaa yederssiide, guyyenna unttuntta olite, unttuntta unttunttu katamaa gelissoppite. Med'ina Goday hinttenttu S'oossay unttuntta hinttenttu kushiyan aatsiide immeedda» yaageedda. 20 Barenttu gimbbetteedda katamatuwaa bak'atiide geleedda laafa asatuu attina, hinkko asaa ubbaa Iyyaasunne Israa'eeliyaa Asay wurssi wod'eeddino. 21 Hewaappe guyyiyaan, Asay ubbay saruwaan simmiide, Iyyaasu dunkkaaniide de'iyaa Maak'eeda giyaasaa yeedda. Heedeppe doommina Israa'eeliyaa asaa bollan itti k'aalaanne k'aatteedda Asay baawa.

22 Hewaappe Iyyaasu, «Gonggoluwaa penggiyaa dooyyiide, he ichcheshu kaatetuwaa kessiide, taw haa akkiide yiite» yaageedda. 23 Hewaappe guyye gonggoluwaa giddoppe Yerusaalame kaatiyaa, Kebroone kaatiyaa, Yarmmuuta kaatiyaa, Laakisha kaatiyaanne Egiloona kaatiyaa kessiide aakko aheeddino. 24 Unttunttu he kaatetuwaa Iyyaasukko aheedda wode, Iyyaasu Israa'eeliyaa asaa ubbaa barekko s'eesiide barenana beedda ola gadaawatuwaa, «Haa yiide hinttenttu gediyaan ha kaatetuwaa k'ood'iyaa yed'd'ite» yaageedda. Hewaappe yiide barenttu gediyaan unttunttu k'ood'iyaa yed'd'eeddino. 25 Iyyaasu unttuntta, «Yayyoppite; hirggoppite; minnitenne s'alite. Hinttenttu olettiyaa hinttenttu morkkatuwaa ubbaa Med'ina Goday hawaadan ootsana» yaageedda. 26 Hewaappe guyyiyaan Iyyaasu ichcheshu kaatetuwaa wod'iide ichcheshu mitsaa bollan kak'k'eedda; unttunttu omarssi gakkanaw kak'uwaan peeshsheeddino. 27 Away wulliyaa wode, Iyyaasu azazina unttuntta mitsaappe wotseeddino; unttunttu kase k'osettiide de'eedda gonggoluwaa giddo oleeddino. Yaatiide gonggoluwaa penggiyaa wolk'k'aama wolk'k'aama shuchchatuwaa gonddorssiide gorddeeddino. He shuchchatuu hachche gakkanaassikka yaan de'iino.

Iyyaasu Amoorawaanatuwaa Katamatuwaanne
Haratuwaakka S'ooneedda

28 He gallassi Iyyaasu Maak'eeda katamaa oyk'k'iide katamaa ubbaa d'aysseedda; kataman de'iyaa asaa ubbaa ittuwaanne ashshenan wurssi wod'eedda. Iyaarkko katamaa kaatiyaa kase wod'eeddawaadan, Mak'k'eedda katamaa kaatiyaakka wod'eedda.

29 Hewaappe guyyiyaan Iyyaasunne aanana de'iyaa Asay Israa'eeliyaa Asay ubbay Maak'eeda katamaappe Liibina giyaa katamaa biide oleeddino; 30 Med'ina Goday he katamaakka katamaa kaatiyaakka Israa'eeliyaa asaa kushiyan aatsiide immeedda. Iyyaasu ittuwaanne ashshenan, kataman de'iyaa asaa ubbaa k'ara mashshaan busakkeedda. Yaarikko katamaa kaatiyaa kase wod'eeddawaadan, Liibina katamaa kaatiyaakka wod'eedda.

31 Hewaappe guyyiyaan Iyyaasunne aanana de'iyaa Israa'eeliyaa Asay ubbay Liibina katamaappe Laakisha katamaa biide he katamaa dooddiide oleeddino. 32 Med'ina Goday Laakisha katamaa Israa'eeliyaa asaa kushiyan aatsiide immina Iyyaasu he katamaa laa'entso gallassaan oyk'k'eedda. Liibina katamaa ootseeddawaadan Laakisha katamaakka ootseedda; he kataman de'iyaa asaa ubbaa k'ara mashshaan busakkeedda. 33 He wode, Gezeera katamaa kaatiyaa Horaami, Laakisha katamaa kaatiyaa maaddanaw yeedda; shin Iyyaasu aakka Aa asaakka s'ooneedda; unttunttuppe itti asaynne pas'a attibeena.

34 Hewaappe simmiide, Iyyaasunne aanana de'iyaa Israa'eeliyaa Asay ubbay Laakisha katamaappe Egiloona katamaa biide he katamaa dooddiide oleeddino. 35 He gallassi Egiloona katamaa oyk'k'iide k'ara mashshaan busakkeeddino. Laakisha katamaa ootseeddawaadan, Egiloona kataman de'iyaa asaa ubbaa wurssi wod'eeddino.

36 Hewaappe guyyiyaan Iyyaasunne aanana de'iyaa Israa'eeliyaa Asay ubbay Egiloonappe Kebroona biide Kebroona oleeddino. 37 He katamaa, unttunttu kaatiyaanne he katamaa yuushshuwaan de'iyaa k'eeri katamatuwaa oyk'k'eeddino. Unttunttun de'iyaa asaa ubbaakka k'ara mashshaan busakkeeddino. Itti asaakka ashshibeykkino. Iyyaasu Egiloona ootseeddawaadan he katamaakka ootseedda; unttunttun de'iyaa asaakka wurssi wod'eedda.

38 Hewaappe guyyiyaan Iyyaasunne aanana de'iyaa Israa'eeliyaa Asay ubbay Dabiira katamaa simmiide oleeddino. 39 Unttunttu he katamaakka, kaatiyaakka, katamaa yuushshuwaan de'iyaa k'eeri katamatuwaakka ubbaa oyk'k'iide unttunttun de'iyaa asaa ubbaa ittuwaanne ashshenan wurssi wod'eeddino. Iyyaasu Kebroona katamaanne Liibina katamaanne Aa kaatiyaa ootseeddawaadan, Dabiira katamaanne Aa kaatiyaa ootseedda.

40 Iyyaasu biittaa ubbaa, gezziyaa, Neegeeba Bazzuwaa, gad'aa gadiyaanne unttunttu kaatetuwaannakka oyk'k'eedda. Med'ina Goday Israa'eeliyaa S'oossay azazeeddawaadan, gadiyaa bollan pas'a shemppuwaanna de'iyaa asaa ubbaa ittuwaanne ashshenan wurssi wod'eedda. 41 Iyyaasu unttuntta K'aadeesa-Barnneppe doommiide biide Gaaza gakkanaw, k'ay Goshena biittaa ubbaappe doommiide biide Gabaa'oona gakkanaw ubbaa s'ooneedda. 42 Med'ina Goday Israa'eeliyaa S'oossay Israa'eeliyaa asaw oletteedda gaasuwaan, Iyyaasu he kaatetuwaa ubbaa unttunttu biittaanakka itti gede olan s'ooneedda. 43 Hewaappe guyyiyaan Iyyaasunne Israa'eeliyaa Asay ubbay barenttu dunkkaaneedda sa'aa Gelggala simmeeddino.

11

Iyyaasu Huup'issa Bagga Gadiyaa Kaatetuwaa S'ooneedda

1 Has'oora katamaa Kaatiyaa Yaabini Israa'eeliyaa Asay s'ooneeddawaa siseedda wode, Madoona katamaa Kaatiyaa Yobaabaw, Shimiroona katamaa kaatiyaw, Akishaafa katamaa kaatiyaw, 2 huup'issa baggana gezziyaan de'iyaa kaatetoo, Galiilaa Abbaappe gedissa Yorddaanoosa Wombban de'iyaa kaatetoo, away wulliyaa baggana gad'an de'iyaa kaatetoonne away wulliyaa baggana de'iyaa Doora kaatiyaw asaa kiitteedda. 3 K'ay away doliyaa baggananne away wulliyaa baggana de'iyaa Kanaanetoo, Amooretoo, Hiitetoo, Parzzetoo, gezziyaan de'iyaa Yaabuusatoonne Mis'ip'p'a biittan Hermmoone Deriyaappe garssana de'iyaa Hiiwetoo kiitteedda. 4 Unttunttu ubbay barenttu olanchchatuwaa dentsiide, Israa'eeliyaa olanaw ittippe gaketeeddino. He olanchchatuu paratuwaananne paraa gaaretuwaana gakettiide, paydina wurenna abbaa doonaa shafiyaadan c'oratteeddino. 5 He kaatetuu ubbay barenttu wolk'k'aa ittippe gatsiide, Israa'eeliyaa asaa olanaw Merooma giyaa haatsaa matan dunkkaaneeddino.

6 Med'ina Goday Iyyaasa, «Neeni unttunttoo yayyoppa! Taani wontti hannoode unttuntta ubbatuwaakka wod'aade, Israa'eeliyaa asaw aatsaade immana. Neeni unttunttu paratuwaa ubbaa gilddayana; unttunttu paratuwaa gaaretuwaakka taman s'uuggana» yaageedda. 7 Iyyaasunne Aa olanchchatuu ubbay unttunttu akeekenan de'ishshin Merooma haatsaa matan unttunttu bolla puttu giide, unttuntta oleeddino. 8 Med'ina Goday unttuntta Israa'eelatuu kushiyan aatsiide immeedda. Unttuntta s'ooniide, Wolk'k'aama Sidoona giyaa gadiyaa, Misirafoota-Maymanne away doliyaa baggana de'iyaa Mis'ip'p'a Wombbaa gakkanaw yedersseeddino. Unttunttuppe itti asaanne ashshenan wod'eeddino. 9 Iyyaasu Med'ina Goday Aa azazeeddawaa ubbaa unttunttu bollan poleedda; unttunttu paratuwaakka gilddayeedda; paraa gaaretuwaakka taman s'uuggeedda.

10 Hewaappe guyyiyaan Iyyaasu guyye simmiide, Has'oora giyaa katamaa s'ooniide oyk'k'iide he katamaa kaatiyaa mashshaan wod'eedda. He wode Has'oora katamay he kawutetsaa ubbaw huup'e katamaa. 11 Israa'eeliyaa Asay he kataman de'iyaa asaa ubbaa k'ara mashshaan wod'eedda. Shemppu pas'a de'iyaawaa ubbaa ittuwaanne ashshenan wurssi wod'eeddino. Iyyaasu Has'oora katamaakka taman s'uuggeedda.

12 Med'ina Godaa k'oomay Muse azazeeddawaadan, Iyyaasu he kaatetuwaa katamatuwaanne unttunttu kaatetuwaa ubbaa omoodiide asaa ubbaa k'ara mashshaan wurssi wod'eedda. 13 Gidooppenne, Iyyaasu s'uuggeedda Has'oora katamaappe attina, Israa'eeliyaa Asay zooziyaa bollan kees'etteedda katamatuwaa ubbaa s'uuggibeykkino. 14 Israa'eeliyaa Asay he katamatuwaappe bonk'k'eedda miishshaa ubbaanne mehiyaa ubbaa barenttoo akkeeddino. Shin asaa ubbaa d'ayssana gakkanaw k'ara mashshaan wod'eeddino; pas'a de'iyaawaa ayaakka ashshibeykkino. 15 Med'ina Goday bare k'oomaa Musa azazeeddawaadan, Musekka Iyyaasa azazeedda. Iyyaasukka azazuwaa poleedda; Med'ina Goday Musew azazeeddawaa ubbaappe I ootsennan aggeedabay ayaynne baawa.

Iyyaasu Oyk'k'eedda Gadiyaa

16 Hewaadan ootsiidde Iyyaasu he gadiyaa ubbaa, Israa'eeliyaa zoozatuwaa, Neegeeba Bazzuwaa ubbaa, Goshena giyaa gadiyaa ubbaa, away wulliyaa baggana de'iyaa zanggaaraanne Arabiyaa gad'aa akkeedda. 17 He biittay Edoomi de'iyaa Halaak'a giyaa deriyaappe doommi biide, Hermmoone Deriyaappe garssa baggana de'iyaa Liibaanoosa Wombban de'iyaa Ba'aali-Gaada gakkanaw de'iyaa sa'aa gakkee. Unttunttu kaatetuwaa ubbaa Iyyaasu omoodiide wod'eedda. 18 Iyyaasu daro wodiyaa he kaatetuwaa ubbaanna olettiidde gam"eedda. 19 Gabaa'oonan de'iyaa Hiiwetuwaappe attina, hara katamay ittuunne Israa'eelatuwaana saro de'ana c'aak'uwa c'aak'k'etibeenna; Israa'eelatuu he katamatuwaa ubbaa olan s'ooniide oyk'k'eeddino. 20 Med'ina Goday Musa azazeeddawaadan, Iyyaasu unttuntta k'aretti baynnan ittuwaanne ashshenan wurssi wod'eedda. Ayaw gooppe, unttunttu Israa'eelatuwaana olettanaadan Med'ina Goday bare huup'iyaw unttunttu wozanaa muumisseedda.*

21 He wode Iyyaasu biide gezziyaan, Kebroona kataman, Dabiira kataman, Anaaba kataman, Yihudaa gezziyaan ubbaaninne Israa'eeliyaa gezziyaan ubbaan de'iyaa Anaak'e zeretsaa adussatuwaa wod'i wursseedda. Iyyaasu unttunttanne unttunttu katamaa ubbaanna d'aysseedda. 22 Anaak'e zaratuwaappe Israa'eeliyaa gadiyaan ooninne attibeena; shin amareedawanttu Gaaza, Gaatenne Ashddooda katamatuwaa s'alalan atteeddino. 23 Med'ina Goday Musa azazeeddawaadan, Iyyaasu gadiyaa ubbaa oyk'k'iide Israa'eeliyaa asaw unttunttu zariyaan zariyaan shaakki immeedda. Hewaappe guyyiyaan biittay olaappe shemppeedda.

12

Muse Oletiide S'ooneedda Kaatetuwaa

1 Israa'eeliyaa Asay Yorddaanoosa Shaafaappe away doliyaa baggana de'iyaa Arnnoona Zanggaaraappe biide Hermmoone Deriyaa gakkanaw, k'ay away doliyaa baggana Arabiyaa gad'aa gakkanaw de'iyaa gadiyaa kaatetuwaa ubbaa s'ooniide wotsi akkeedda. He s'oonetteedda kaatetuu hawaappe kaalliide s'aafetteeddawantta.* 2 Unttunttuppe ittuu, Haseboona kataman utteedda Amoorawaanatuwaa Kaatiyaa Sihoona. I mooddeedda sa'ay Arnnoona Zanggaaraa gas'aan de'iyaa Aaro'eera katamaappe denddiide, Amoonatuwaa zawaa gakkanaw de'iyaa Yaabook'a Shaafaa gakkee; he sa'ay Gala'aade giyaa biittaw zawaa. 3 I k'ay away doliyaa baggana Arabiyaa gad'aappe bagga akkiide, Galiilaa Abbaappe biide, Beeti-Yashimoota katamaanna aad'd'iidde, Pisgga giyaa deriyaappe garssa baggana de'iyaa Mas'ine Abbaa gakkanaw, biittatuwaa mooddeedda.

4 Hewaadankka, Rafaayetuwaa zariyaappe wurssetsan atteeda Baasaane gadiyaa Kaatiyaa Ooga s'ooneedda. Oogi Asttaaroota katamaaninne Ediraa'a kataman de'eedda. 5 I mooddeedda sa'ay Hermmoone Deriyaa, Salaaka giyaa sa'aa, Baasaane gadiyaa ubbaa biide Gashuuranne Maa'ika asatuwaa zawaa gakkee; k'ay Gala'aade gadiyaappe bagga akkiide, biide Haseboona Kaatiyaa Sihoona zawaa gakkanaw de'iyaa gadiyaa gakkee.

6 Med'ina Godaa k'oomay Musenne Israa'eeliyaa Asay ha kaatetuwaa s'ooneeddino. Med'ina Godaa k'oomay Muse unttunttu biittatuwaa Roobeela zaretoo, Gaade zaretoonne Minaase zaratuwaappe baggaw shaakki immeedda.*

Iyyaasu Oletiide S'ooneedda Kaatetuwaa

7 Iyyaasunne Israa'eeliyaa Asay Yorddaanoosa Shaafaappe away wulliyaa bagga gadiyaan de'iyaa kaatetuwaa ubbaa s'ooneeddino. He biittatuu Liibaanoosa wombban de'iyaa Ba'aali-Gaadappe doommiide, gedissa baggana Eedooma matan de'iyaa Halaak'a Deriyaa gakkiino. Iyyaasu he biittatuwaa shaakki, Israa'eeliyaa zaretoo laata gade ootsiide immeedda. 8 He biittatuu, gezziyaa, away wulliyaa baggana de'iyaa ollatiyaa, Yorddaanoosa gad'aa, Yihudaa Bazzuwaanne Neegeeba Bazzuwaa. He biittatuu kase Hiitetu, Amoorawaanatu, Kanaanetuu, Parzzawanatu, Hiiwetunne Yaabuusawaanatuu de'eedda sa'aa. 9 Israa'eeliyaa Asay s'ooneedda kaatetuu hawantta; Yaarikko kaatiyaa, Beeteele matan de'iyaa Ayi kaatiyaa, 10 Yerusaalame kaatiyaa, Kebroona kaatiyaa, 11 Yarmmuuta kaatiyaa, Laakisha kaatiyaa, 12 Egiloona kaatiyaa, Gezeera kaatiyaa, 13 Dabiira kaatiyaa, Gedeera kaatiyaa, 14 Horima kaatiyaa, Araada kaatiyaa, 15 Liibina kaatiyaa, Adulaama kaatiyaa, 16 Mak'k'eedda kaatiyaa, Beeteele kaatiyaa, 17 Taappuha kaatiyaa, Hefeera kaatiyaa, 18 Afeek'a kaatiyaa, Lasharoona kaatiyaa, 19 Madoona kaatiyaa, Has'oora kaatiyaa, 20 Shimirooni-Maroona kaatiyaa, Akishaafa kaatiyaa, 21 Taa'inaaka kaatiyaa, Magido kaatiyaa, 22 K'aadeesa kaatiyaa, K'armmeloosan de'iyaa Yok'ina'aama kaatiyaa, 23 Doora gezziyaan de'iyaa Doora kaatiyaa, Gelggalan de'iyaa Goyma kaatiyaanne 24 Tirs's'a kaatiyaa. Unttunttu ubbay hattamanne itti kaatetuwaa.

Biittaa Gishuwaa

13

(13:1—21:45)

Yorddaanoosappe Dolahaa Baggana De'iyaa Biittaa

(13:1-33)

1 Iyyaasu c'imiide, laytsaa loytsi sugeedda wode, Med'ina Goday aw, «Neeni c'imaadda; laytsaakka loytsa sugaadda. Shin oyk'k'ettennan atteeda daro biittay biro de'ee. 2 Oyk'k'ettibeenna biittatuu hawantta: Piliss's'eematuwaa gadiyaanne Gashuuratuwaa gadiyaa ubbaa. 3 Gibs'eppe away doliyaa baggana de'iyaa Shihoora Shaafaappe doommiide, huup'issa baggana de'iyaa Ek'iroona gadiyaa gakkanaw de'iyaa biittatuu ubbay Kanaane gadiyaan Paydettiino. Ichcheshu Piliss's'eema kaatetuu mooddiyaa katamatuu Gaaza, Ashddooda, Ask'k'aloona, Gaatanne Ek'iroona geetettiyaa. Aawotuwaa biittaykka biro oyk'k'ettibeenna. 4 Gedissa baggana Kanaanetuu biittay ubbay, Sidoonatoo de'iyaa Ma'aara giyaa saappe denddiide biide, Amoorawaanatuwaa gadiyaan de'iyaa Afeek'a katamaa gakkanaassikka oyk'k'ettibeenna. 5 Gebaalatu biittay away doliyaa baggana Liibaanoosa biittay ubbay, Hermmoone Deriyaappe garssa baggana de'iyaa Ba'aali-Gaada katamaappe biide, Hamaata Pinuwaa gakkanaw biro oyk'k'ettibeenna. 6 Liibaanoosappe biide Misirafoota-Mayma gakkanaw de'iyaa gezziyaan de'iyaa Sidoonatuwaa biittaykka oyk'k'ettibeenna. Taani ta huup'iyaw Israa'eeliyaa asaa sintsaappe unttuntta laaggaade kessana. Taani neena azazeeddawaadan, neeni ha biittatuwaa Israa'eeliyaa asaw gade ootsaadde shaakka.* 7 Ha"i neeni ha gadiyaa udduppun zaretoonne Minaase zaratuwaappe baggaw shaakka» yaageedda.

Yorddaanoosa Shaafaappe Away doliyaa Bagga Biittaa Shaakuwaa

8 Minaase zaratuwaappe baggatuu, Roobeela zaratuunne Gaade zaratuu Med'ina Godaa k'oomay Muse Yorddaanoosa Shaafaappe hefintsa away doliyaa baggana unttunttoo gishi wotseedda gadiyaa akkeeddino.* 9 Unttunttu biittay Arnnoona Zanggaaraa garssan de'iyaa Aaro'eera katamaappe denddiide, he zanggaaraa giddon de'iyaa katamaa oyk'k'iide, Medaaba giyaa gezziyaa aad'd'i biide, Diboona gakkee. 10 K'ay Haseboonan uttiide mooddiyaa Amoorawaanatuwaa Kaatiyaa Sihoona katamatuwaa ubbaa oyk'k'i biide, Amoonatuwaa zawaa gakkee. 11 Hewaadankka, k'ay Gala'aade gadiyaa, Gashuuratuwaa gadiyaa, Maa'ikatuwaa gadiyaa, Hermmoone Deriyaa ubbaanne Salaaka gakkanaw de'iyaa Baasaane gadiyaa gakkee. 12 Asttaaroota katamaaninne Ediraa'a kataman de'iide mooddiyaa, Rafaayetuwaa zariyaappe wurssetsan atteeda Baasaane Kaatiyaa Ooga gadiyaa ubbaa oyk'k'eedda. Muse he asaa ubbaa s'ooniide, unttunttu gadiyaappe laaggiide keseedda. 13 Shin Israa'eeliyaa Asay Gashuura asaanne Maa'ika asaa gadiyaappe kessibeykkino; hewaa diraw unttunttu hachche gakkanaw Israa'eeliyaa asaa giddon de'iino.

14 Muse Leewiyaa zaratuwaa s'alalaw laattiyaa gadiyaa immibeenna. Med'ina Goday Musew geeddawaadan, Med'ina Goday Israa'eeliyaa S'oossaw taman s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshiyaawe unttunttoo laata.*

Gishuwaan Roobeela Zeretsaa Gakkeedda Biittaa

15 Muse Roobeela zaretoo unttunttu yaran yaran gadiyaa shaakki immeedda. 16 Unttunttu biittay Arnnoona Zanggaaraa gas'aan de'iyaa Aaro'eera katamaappe denddiide, he zanggaaraa giddon de'iyaa katamaa oyk'k'iide, Medaaba gezziyaa gakkee. 17 K'ay Haseboona, gezziyaan de'iyaa katamatuwaa, Diboona, Baamooti-Ba'aala, Beetiba'aali-Me'oona, 18 Yahaas'a, K'idemoota, Mefa'aata, 19 K'iriyaataymma, Siibima, zanggaaraa giddon de'iyaa deriyaa bolla de'iyaa S'eereta-Shaahara, 20 Beeti-Pa'oora, Pisgga Deriyaappe garssana de'iyaa gadiyanne Beeti-Yashimoota geetettiyaa katamatuwaa ubbaa gakkee. 21 Hewaadankka, k'ay gezziyaan de'iyaa katamatuwaanne Haseboona katamaa mooddeedda Amoorawaanatuwaa Kaatiyaa Sihoona gadiyaa ubbaa gakkee. Muse Kaatiyaa Sihoonanne Midiyaamatuwaa kaappatuwaa Eewa, Rek'eema, S'uura, Huuranne Rebaa'a s'ooneedda; hawanttu Sihoonappe garssana he gadiyaa mooddiyaawantta. 22 Israa'eeliyaa Asay olan wod'eedda asaappe haraa, shareechchuwaa, Ba'oora na'aa Bala'aamakka mashshaan wod'eeddino. 23 Roobeela zaratuwaa zaway Yorddaanoosa Shaafaa. Ha katamatuunne unttunttu heeraan de'iyaa mootsatuu; Roobeela zeretsaa unttunttu yaran yaran gakkeeddawantta.

Gishuwaan Gaade Zeretsaa Gakkeedda Biittaa

24 Muse Gaade zaretoo unttunttu yaran yaran gadiyaa shaakki immeedda. 25 Unttunttu gadii Yaa'izeera, Gala'aaden de'iyaa katamatuwaa ubbaanne Amoonatuwaa gadiyaappe bagga akkiide, Raabappe away doliyaa baggana de'iyaa Aaro'eera gakkee. 26 Hewaadankka, Haseboonappe denddiide, Raamoota-Mis'ip'p'anne Bes'oniima gakkee; k'ay Maahinaymappe denddi biide, Lodabaara zawaa gakkee. 27 Yorddaanoosa Wombbaw gidduwaan Haseboona Kaatiyaa Sihoona kawutetsaappe atteeddawantta, Beeti-Haraama, Beeti-Niimira, Sukkotanne S'afoona geetettiyaa katamatuwaa akkeedda. Away doliyaa baggana unttunttu zaway Yorddaanoosa shaafaa gidiide biide, Galiilaa Abbaa gakkee. 28 He katamatuunne unttunttu heeraan de'iyaa mootsatuu Gaade zaretoo unttunttu yaran yaran gakkeeddawantta.

Gishuwaan Minaase Zaretuwaappe Bagga Gakkeedda Biittaa

29 Muse Minaase zaratuwaappe bakkaw unttunttu yaran yaran gadiyaa shaakki immeedda. 30 Unttunttu biittay Maahinaymanne Baasaane gadiyaa ubbaa s'aas'i waas'ee; Baasaane Kaatiyaa Ooga kawutetsaa ubbaanne Baasaanen de'iyaa usuppun tammu Yaa'iira katamatuwaa oyk'k'ee. 31 K'ay Gala'aadeppe bakkaanne Baasaanen Ooga kawutetsay huup'e gideedda Asttaarootanne Ediraa'a geetettiyaa katamatuwaa gakkee. He ubbay Minaase na'aa Maakiina zaratuwaappe baggatoo, unttunttu yaran yaran gakkeeddawaa.

32 Yorddaanoosappe hefintsana, Yaarikkoppe away doliyaa baggana de'iyaa Moo'aabe dembban de'iidde Muse shaakki immeedda gadii hawaa. 33 Shin Muse Leewiyaa zaretoo laattiyaa gadiyaa immibeenna; kase Med'ina Goday unttunttoo geeddawaadan, Med'ina Goday Israa'eeliyaa S'oossay unttunttu laata.*

14

Yorddaanoosappe Wulahaa Baggana De'iyaa Biittaa

(14:1—19:51)

1 K'eesiyaa El"aazaare, Neewe na'ay Iyyaasunne Israa'eeliyaa zaratuwaa kaappatuu, Kanaane gadiyaa unttuntta yaran yaran shaakkina, unttunttu gakkeedda heeratuu hawaappe kaalliide s'aafetteeddawantta. 2 Med'ina Goday Muse baggana azazeeddawaadan, unttunttu laata gadii udduppunanne bagga gidiyaa zaretoo saaman shaaketteedda.* 3 Ayaw gooppe, Muse laa"anne bagga gidiyaa zaretoo Yorddaanoosa Shaafaappe hefintsa away doliyaa baggana kase gadiyaa immi wotseedda; shin Leewiyaa zaretoo unttunttu gidduwaan laata gadiyaa immibeenna. 4 Yooseefo naanay Minaasanne Efireema geetettiide laa"u zare gideeddino. Muse Leewiyaa zaretoo laata gadiyaa immibeenna; shin hewaa gishshaw unttunttoo de'iyaa katamatuwaanne unttunttu barenttu mehiyaa wudiyaanne dorssaa wudiyaa heemmiyaa hentsaa gadetuwaa immeedda.* 5 Med'ina Goday Musa azazeeddawaadan, Israa'eeliyaa Asay gadiyaa shaakki akkeedda.

Kebroone Kaaleebaw Imetteedda

6 Itti gallassi Yihudaa Asay Iyyaasukko Gelggali shiik'eeddino. Unttunttuppe ittuu, K'eniiziyaa Yifune na'ay Kaaleebi Iyyaasa hawaadan yaageedda; «Nuuni K'aadeesa-Barnnen de'iyaa wode, Med'ina Goday, S'oossaa asaa gidiyaa Musew nebaanne tabaa odeeddawaa eraasa.* 7 Med'ina Godaa k'oomay Muse gadiyaa wochchaade yaanaadan, K'aadeesa-Barnneppe taana kiittiyaa wode, taw laytsay oytama. He wode taani aw ammanettiyaa oduwaa ahaade odaaddi.* 8 Taani Med'ina Godaa ta S'oossaa polo kaalaad; shin taananna beedda asatuu asaa wozanaa yashshan kolddisseeddino. 9 He gallassi Muse, ‹Neeni Med'ina Godaa ta S'oossaa polo kaalleedda diraw, ne gedii yed'd'eedda biittay med'inaw newunne ne zariyaw laattiyaa gadiyaa gidanawaa› giide c'aak'k'eedda.*

10 «Ane akeeka; Med'ina Goday ha yewuwaa Musew haasayoodeppe, oytamanne ichcheshu laytsaa gideedda. He wodeppe Israa'eeliyaa Asay woran simerettishin, hachche gakanaw S'oossay taana pas'a wotseedda. Be'a, ha"i ta laytsay hosppun tammanne ichchesha gideedda. 11 Gidinakka ha"i taw de'iyaa minotetsay beni Muse taana kiittiyaa wode de'iyaa minotetsaakka mala. Taani ha"ikka olettanawunne ayaa giddooppene ootsanaw beni he wodewaadan wolk'k'aama. 12 Hewaa diraw, Med'ina Goday taw immana geedda ha gezze gadiyaa ha"i taw imma. He wode, Anaak'etuu he gadiyaan de'iyaawaanne unttunttu katamatuukka gitanne gimbbetteeddawantta gidiyaawaa nuuni haasayishin neeni ne huup'iyaw sisaadda. Shin Med'ina Goday taananna gidooppe, I geeddawaadan, taani unttuntta he gadiyaappe yederssana» yaageedda.

13 Hewaappe guyye Iyyaasu Yifune na'aa Kaaleeba anjjiide, Kebroona aw laata ootsiidde immeedda. 14 Med'ina Godaa Israa'eeliyaa S'oossaa polo kaalleedda diraw, Kebroona gadii he wodiyaappe hachche gakkanaw, K'eniiziyaa Yifune na'aa Kaaleebaw laata biittaa gideedda. 15 Kase Kebroona suntsay K'iriyaati-Arbbaa'a geetettee; Arbbaa'a giyaa bitanii Anaak'etuwaa ubbaappe aad'd'eedda asaa.

Hewaappe guyyiyaan, he gadii olaappe shemppeedda.

15

Yihudaa Zeretsaa Gakkeedda Biittaa

1 Yihudaa zaretoo unttunttu yaran yaran shaakkina gakkeedda gadii biide Eedooma gadiyaan zawatiide, gedissa bagga gas'an de'iyaa S'iina giyaa bazzuwaa wurssetsaa gakkee. 2 Gedissa baggana unttunttu zaway Mas'ine Abbaappe gedissa bagga wurssetsaappe doommiide, 3 Akirabiima Pinuwaa aad'd'iidde, S'ina Bazzuwaana biide, K'aadeesa-Barnne gedissa gakkee. K'ay hewaappe shaakki biide, Hes'iroonaana aad'd'iidde, pude Adaara gakkiide, K'ark'k'akko simmee. 4 Hewaappe k'ay As'imoona aad'd'iidde, Gibs'e Shaafaan gaketti biide, Meeditiraane Abban zawatee. Gedissa baggana de'iyaa Yihudaa zaway hawaa.

5 Away doliyaa bagga zaway Mas'ine Abbaa gidiide, Yorddaanoosa Shaafay an geliyaa sa'aa gakkee. Huup'issa zaway k'ay Yorddaanoosa Shaafaa Mas'ine Abban geliyaa saappe doommiide, 6 pude Beeti-Hoogila kesiide, Beeti-Arabiyaa Zanggaaraappe huup'issana aad'd'iidde, Roobeela na'aa Bohaana shuchchaan zawatee. 7 Yaatiide zaway Ahuure (metuwaa) Wombbaappe Dabiira katamaa pude kesiide, wombbaappe gedissa baggana de'iyaa Adumiima Pinuwaa sintsa bazzuwaan de'iyaa Gelggalakko huup'iyaw mirk'k'ettee. Hewaappe k'ay Enishemeesha giyaa pulttiyaa aad'd'iidde, Eniroogeela giyaa saan zawatee. 8 Hewaappe Hinooma Zanggaaraa aad'd'iidde, Yaabuusawaanatuwaa katamay Yerusaalame de'iyaa deriyaappe gedissa baggana aad'd'iidde, deriyaa huup'iyaa kesseedda; he derii Hinnooma Zanggaaraappe away wulliyaa baggananne Rafayma Wombbaappe huup'issa baggana de'ee. 9 He deriyaa huup'iyaappe sintsaw biide, Nefttooha haatsaa pulttiyaa aad'd'iidde, Efiroona Deriyan de'iyaa katamatuwaakko kesseedda. Hewaappe k'ay duge Baa'aalaa woy K'iriyaati-Yi'aariima geetettiyaa katamaakko simmee; 10 Baa'aalappe k'ay away wulliyaa baggana de'iyaa Se'iira Deriyaakko mirk'k'ettee. Hewaappe k'ay huup'issa bagga Yi'aariima woy Kisaloona geetettiyaa deriyaa gakkiide, aappe duge Beeti-Shemesha wod'd'iide, Timina aad'd'iidde bee. 11 He zaway Ek'iroona huup'issa baggana de'iyaa pudetsan zawatiide, Shikaroonakko mirk'k'ettee; hewaappe Ba'aala Deriyaana aad'd'iidde, Yaabini'eelan zawatee. He huup'issa bagga zaway Meeditiraane Abban zawatee. 12 Away wulliyaa baggana de'iyaa zaway Meeditiraaniyaa Abbaw gas'an zawatee. Yihudaa zaratuu barenttu yaran yaran akkiide de'eeddawe ha zawatuu zaarina de'iyaa sa'atuwaanna.

Kaaleebi Kebroonanne Dabiira S'ooniide Oyk'k'eedda

(Dat. 1:11-15)

13 Med'ina Goday Aa azazeeddawaadan, Iyyaasu Yifune na'aa Kaaleeba gakkiyaa gishuwaa Yihudaa gadiyaappe K'iriyaati-Arbbaa'a geetettiyaa Kebroona immeedda. Arbbaa'i Anaak'e aawuwaa.* 14 Kaaleebi Anaak'e zeretsaa, Sheshaaya, Ahimaananne Talmmaaya geetettiyaa heezzu yaratuwaa Kebroonappe keseedda. 15 Hewaappe denddiide, Dabiira giyaa kataman de'iyaa asaa olanaw beedda; Dabiira katamay kase K'iriyaati-Sefera geetettee. 16 Kaaleebi, «K'iriyaati-Sefera olettiide oyk'k'iyaa uraw taani ta naatto Aakiso immana» yaageedda. 17 Kaaleeba ishaa K'anaaza na'ay Otini'eeli he katamaa olettiide oyk'k'ina Kaaleebi bare naatto Aakiso aw immeedda.

18 Aakisa Otini'eela geliyaa wode, Izi aabbu iziw gadiyaa immanaadan woosana mala Otini'eeli izo zoreedda. Iza bak'uluwaappe wod'd'aaddu; Kaaleebi izo, «Ayaa koyay?» yaagiide oochcheedda.

19 Iza, «Taw woytuwaa imma. Neeni kase taw Negeeben immeedda biittay gideedda diraw, haatsaa pulttotuwaa taw immaarikkii» yaagaaddu. Kaaleebi iziw killi pulttuwaakka hirkki pulttuwaakka immeedda.

Yihudaa Katamatuwaa

20 Yihudaa zaratuu barenttu yaran yaran laatteedda laatatuu hawaappe kaalliide s'aafetteeddawantta. 21 Gedissa bagga gas'an Eedooma zawaa matan de'iyaa Yihudaa asaa katamatuu K'abs's'i'eela, Edeera, Yaagura, 22 K'iina, Dimoona, Adi'aada, 23 K'edeesha, Has'oora, Yitinaana, 24 Ziifa, S'elema, Ba'aaloota, 25 Has'oori-Hadaata, K'iriyooti-Hes'iroona woy Has'oora, 26 Amaama, Shamaa'a, Molaada, 27 Has'aari-Gaadda, Heshimoona, Beeti-P'alees'a, 28 Has'aari-Shu'aala, Berssaabeeha, Biiziyootiyaa, 29 Baa'aalaa, Iyuuma, Es'eema, 30 Elttolaada, Kasiila, Horima, 31 S'ik'ilaaga, Madimaana, Sanssaana, 32 Lebaawoota, Shilihiima, Ayinanne Rimoona. Ha katamatuu barenttu mootsatuwaanna ittippe laatamanne udduppuna.

33 Gad'an de'iyaa katamatuu Eshttaa'oola, S'or"a, Ashiina, 34 Zaanoha, Engganiima, Taappuha, Enaama, 35 Yarmmuuta, Adulaama, Sookko, Azeek'a, 36 Shaa'irayma, Aditaymma, Gadeeranne Gaderootaymma. Ha katamatuu barenttu mootsatuwaanna ittippe tammanne oydda.

37 K'ay Yihudaa katamatuu S'inaana, Hadaasha, Migidaala-Gaada, 38 Diili'aana, Misip'p'a, Yok'iti'eela, 39 Laakisha, Bos'ik'aata, Egiloona, 40 Kaboona, Laahimaasa, Kitiliisha, 41 Gaderoota, Beeti-Daagoona, Naa'imaananne Mak'k'eedda. Ha katamatuu barenttu mootsatuwaanna ittippe tammanne usuppuna.

42 K'aykka Liibina, Eteera, Ashaana, 43 Yifittaaha, Ashiina, Nas'iiba, 44 K'a'iila, Akiziibanne Mareesha. Ha katamatuu barenttu mootsatuwaanna ittippe udduppuna.

45 Hewaadankka, k'ay Ek'iroona katamaa bare heeraan de'iyaa k'eeri katamatuwaanne mootsatuwaa ubbaa. 46 Ashddooda ellekka Ek'iroonappe biide, Meeditiraaniyaa Abbaa gakkanaw de'iyaa katamatuwaanne unttunttu mootsatuwaa ubbaa.

47 K'ay Ashddooda katamaanne Aa mootsatuwaa, Gaaza katamaanne Aa mootsatuwaa, biide Gibs'e Shaafaanne Meeditiraaniyaa Abbaa lank'k'iyaa gakkanaw de'iyaa sa'aa.

48 Gezziyaan de'iyaa katamatuukka Shamiira, Yatira, Sookko, 49 Daana, K'iriyaati-Saanaa woy Dabiira, 50 Anaaba, Eshttamoo'a, Aniima, 51 Goshena, Holoonanne Giilo. Ha katamatuu barenttu mootsatuwaanna ittippe tammanne itta.

52 K'ay Araba katamaa, Duuma, Esh"aana, 53 Yaaniima, Beeti-Taappuha, Afeek'a, 54 Humis'a, Kebroona woy K'iriyaati-Arbbaa'anne S'i'oora. Ha katamatuu barenttu mootsatuwaanna ittippe udduppuna.

55 K'aykka Maa'oona, K'armmeloosa, Ziifa, Yuus'a, 56 Iziraa'eela, Yok'idi'aama, Zaanoha, 57 K'aynna, Gib"anne Timina. Ha katamatuu barenttu mootsatuwaanna ittippe tamma.

58 K'ay Halihuula, Beetis'uura, Gadoora, 59 Ma'iraata, Beeti-Anootanne Elttik'oona. Ha katamatuu barenttu mootsatuwaanna ittippe usuppuna.

60 Hewaadankka k'ay K'iriyaati-Ba'aala woy K'iriyaati-Yi'aariimanne Raaba. Ha katamatuu barenttu mootsatuwaanna ittippe laa"a.

61 Woran k'ay Beeti-Aaraba, Middiina, Sekaaka, 62 Nibishaana, Mas'ine katamaanne Enggaada. Ha katamatuu barenttu mootsatuwaanna ittippe usuppuna.

63 Gidooppenne, Yihudaa Asay Yerusaalamen de'iyaa Yaabuusatuwaa kessanaw danddayibeykkino. Hewaa diraw Yaabuusawaanatuu hachche gakkanaassikka Yihudaa asaana ittippe Yerusaalamen de'iino.*

16

Efireemanne Minaase Zeretsaa Gakkeedda Biittatuwaa

1 Yooseefo zeretsatuwaa gakkeedda biittay gedissa baggana Yaarikko katamaa matan de'iyaa Yorddaanoosa Shaafaan doommee; Yaarikko pulttotuwaappe away doliyaa bagga gas'aappe denddi biide, bazzuwaa aad'd'iidde, gezziyaa pude kesiide, biide Beeteele gakkee. 2 Beeteeleppe denddiide, Arkketuwaa gadiyaan de'iyaa As'aaroota katamaa aad'd'iidde, Looza gakkee. 3 Hewaappe away wulliyaa bagga Yaafilees'atu gadiyaa duge wod'd'iide, Hirkki Beeti-Horoona giyaa saanna aad'd'iidde, hewaappe Gezeeraana biide, Meeditiraane Abban zawatee.

4 Yooseefo zeretsaa gidiyaa Minaase zaratuunne Efireema zaratuu barena gakkiyaa gadiyaa laatteeddino.

Efireema Gakkeedda Shaakuwaa

5 Efireema zeretsaa unttunttu yaran yaran gakkeedda biittay hawaa; unttuntta gakkeedda gadiyaa zaway away doliyaa baggana de'iyaa As'aarooti-Addaarappe denddiide, k'ommuwaa Beeti-Horoona aad'd'ee; 6 hewaappe simmiide Meeditiraaniyaa Abban zawatee. K'ay huup'issa baggana de'iyaa zaway Mikimataatappe away doliyaa bagga Taa'anaati-Shiilokko simmiide, away doliyaa baggana de'iyaa Yaanooha gakkee. 7 Yaanoohappe duge As'aarootanne Na'araata wod'd'iide, Yaarikko gakkee; wurssetsay Yorddaanoosa Shaafaan zawatee. 8 Gas'aa zaway Taappuhappe doommiide biide, away wulliyaa baggana de'iyaa K'aana Shaafaa bazuwaa oyk'k'iide biide, Meeditiraaniyaa Abban zawatee. Efireema zaratuu barenttu yaran yaran laatteedda biittay hawaa. 9 Hewe Minaase zaratuwaa gadiyaappe Efireema zaretoo immeedda katamatuwaanne unttunttu mootsatuwaa ubbaa gujjennan de'ishiina. 10 Shin Efireema zaratuu Gezeera kataman de'iyaa Kanaane asatuwaa kessibeykkino. Yaatina, Kanaane asatuu hachche gakkanaw Efireema zaratuwaa giddon de'iino. Shin Efireema zaratuu unttunttu ayileyiide oosissiino.*

17

Minaase Zeretsaa Gakkeedda Shaakuwaa

1 Yooseefo bayira na'aa Minaase zaretoo imetteedda biittay hawaa. Gala'aade aawuu Maakiiri Minaasew bayira na'aa; Maakiina yaratuu mino olanchchaa gideedda diraw, Gala'aadenne Baasaane biittatuwaa akkeeddino. 2 Yorddaanoosa Shaafaappe away wulliyaa baggana de'iyaa biittay yenkkuwaa atteeda Minaase asaw imetteedda; he yaratuukka Abi'eezera, Heleek'a, Asiri'eela, Shekeema, Hefeeranne Shamidaa'a. Yooseefo na'aa Minaase yara gidiyaa attumawanttu hawantta.

3 S'alofihaad Hefeera na'aa; Hefeeri Gala'aade na'aa; Gala'aade Maakiina na'aa; Maakiiri Minaase na'aa. S'alofihaadaw mac'c'a naanatuwaappe attina, attuma naanay baawa; Aa mac'c'a naanay Maahilo, No'o, Hoogilo, Milkkonne Tirs's'o geetettino. 4 Unttunttu k'eesiyaa El"aazarakko, Neewe na'aa Iyyaasukkonne kaappatuwaakko shiik'iide, «Nu dabbattuu giddon nuwukka gadiyaa gishuwaan immana mala Med'ina Goday Musa azazi wotseeddattenne» yaageeddino. Hewaappe guyye Med'ina Goday azazeeddawaadan, unttunttu aawuwaa ishatuwaa giddon unttunttookka gadiyaa immeedda.* 5 Minaase yaratuu Yorddaanoosa Shaafaappe away doliyaa baggana de'iyaa Gala'aadenne Baasaane bolla gujjiide, tammu saamaa gadiyaa akkeeddino. 6 Ayaw gooppe, Minaase zaratuwaappe mac'c'a naanaykka attuma naanatuwaanna ittippe shaakki akkeeddino. Gala'aade gadii atteeda Minaase yaratuwaassa gideedda.

7 Minaase yaratuu gadiyaa zaway Aaseera gadiyaappe doommiide, Sekeemappe away doliyaa baggana de'iyaa Mikimataata gakkee. He zaway hewaappe denddi biide, gedissa baggana de'iyaa Taappuha Asay de'iyaasaa s'aas'i waas'ee. 8 Taappuha biittay Minaasessa; shin Minaase zawaan de'iyaa Taappuha katamay bare huup'iyaw Efireema zaratuwaassa. 9 K'ay he zaway hewaappe denddi biide, K'aana Shaafaan zawatee. Minaase katamatuwaa gidduwaan Efireemassa gidiyaa katamatuukka de'iino; shin Minaase zaway K'aana Shaafaappe huup'issa bagga gidiide, biide Meeditiraaniyaa Abban zawatee. 10 Shaafaappe gedissa baggana de'iyaa biittay Efireemassa; huup'issa baggana de'iyaa biittay k'ay Minaasessa. Minaase biittaw away wulliyaa bagga zaway Meeditiraane Abbaa. K'ay huup'issa baggana Aaseera gadiyaa, away doliyaa baggana Yisaakoora gadiyaa gakkee. 11 Yisaakooranne Aaseera biittatuwaa gidduwaan Beetishaana, Yibila'aama, Doora, Enddoore, Taa'inaakkanne Magido geetettiyaa katamatuu barenttu yuushshuwaan de'iyaa mootsatuukka Minaasessa. 12 Shin Minaase zaratuu he katamatuwaan de'iyaa asatuwaa kessanawunne katamatuwaa oyk'k'anaw danddayibeykkino. Hewaa diraw Kanaane asatuu yaan de'eeddino.* 13 Israa'eeliyaa Asay minneedda wode, Kanaane asatuwaa wolk'k'an haggaazissiyaawaappe attina, unttunttu gadiyaappe ubbay kessibeykkino.

Yooseefo Zaretuu Gujjo Biittaa Oochcheeddino

14 Yooseefo zaratuu biide Iyyaasa, «Biittaa laataa gishuwaan nuw ayaw itti saamaa s'alalaa immaad? Nuuni payduwaan c'ora; ayaw gooppe, Med'ina Goday nuuna anjjeedda» yaageeddino.

15 Iyyaasu unttuntta: «Hinttenttu c'ora giddooppene, Efireema gezzii hinttenttoo guus's'ooppe, Parzzetuunne Rafaayetu de'iyaa gadiyaa biide, wora hinttenttoo butsitte» yaageedda.

16 Yooseefo zaratuu, «Ha gezzii nuu gidenna; hewaa bollakka k'ay Beetishaana kataman, Aa yuushshuwaan de'iyaa mootsatuwaaninne Iziraa'eela Wombban de'iyaa Kanaanetoo paratuu goochchiyaa birataa gaaretuu de'iino» yaageeddino.

17 Iyyaasu Yooseefo naanaa Efireemanne Minaase zaretoo, hawaadan yaageedda; «Hinttenttu c'oranne daro wolk'k'aama; hinttenttoo itti saamaa s'alaalay gidenna. 18 Hewaa diraw gezze biittaakka hinttenttu akkana. He gezze wora gidooppenne butsiidde wurssetsaa gas'aa gakkanawukka hinttessa ootsite. Kanaanetoo paratuu goochchiyaa birataa gaaretuu de'oppekka, unttunttu mino gidooppenne, hinttenttu unttuntta kessanaw danddayiita» yaageedda.

18

Atteedda Biittaa Shaakuwaa

1 Biittaa s'ooniide oyk'k'eeddawaappe guyyiyaan, Israa'eeliyaa maabaraa ubbay Seelon shiik'iide S'oossaw goynniyaa Dunkkaaniyaa yaan esseedda. 2 Shin Israa'eeliyaa asaappe gadiyaa shaakki akibeenna laappun zaratuu atteeddino.

3 Iyyaasu Israa'eeliyaa asaa, «Med'ina Goday hinttenttu aawotuwaa S'oossay hinttenttoo immeedda gadiyaa laattennan awude gakkanaw gam"anittee? 4 Itti itti zariyaappe heezzu heezzu asatuwaa doorite. Itti itti zarii laattana gadiyaa hanotaa eranaadan, taani unttuntta kiittana. Unttunttu gadiyaa ubbaa biide geediidde he biittaabaa s'aafi akkiide, taakko simmi yaanawantta. 5 Unttunttu he gadiyaa laappunuwaa kessiide shaakkana. Shin Yihudaa zaratuu gedissa baggana de'iyaa barenttu gadiyaan, Yooseefo zaratuukka huup'issa baggana de'iyaa barenttu gadiyaan de'ana. 6 Ha laappunuwaa kesi shaaketteedda gadiyaa hanotaa s'aafeeddawaappe guyyiyaan, taakko akkiide yiina taani Med'ina Godaa nu S'oossaa sintsan hinttenttoo saamaa yeggana. 7 Gidooppenne, Leewiyaa zaratuu hinttenana saaman laattikkino; ayaw gooppe, unttunttu k'eesatuwaa gidiide Med'ina Godaw ootsiyaa kiittay unttunttu laata. Gaade zaratuu Roobeela zaratuunne Minaase zaratuwaappe baggay Yorddaanoosa Shaafaappe away doliyaa baggana, Med'ina Godaa k'oomay Muse unttunttoo immeedda gadiyaa kaseti laatteeddino» yaageedda.

8 Asatuu gadiyaa hanotaa s'aafanaw baanaappe kasetiide, Iyyaasu unttuntta, «Biite; yuuyyi be'eeddawaa s'aafite. Yaatiide taakko simmi yiite. Hawaan Seelon Med'ina Godaa sintsan taani hinttenttoo saamaa yeggana» yaagiide azazeedda. 9 Asatuu biide, biittaa ubbaa yuuyyeeddino. Katamatuwaa ubbaa s'aafiide, gadiyaa wootiide laappunuwaa kessi shaakkanentto erisseeddino. Yaatiide Iyyaasu dunkkaaneedda sa'aa Seelo simmeeddino. 10 Hewaappe guyyiyaan Iyyaasu Med'ina Godaa sintsan Seelon unttunttoo saamaa yeggeedda; yaan Iyyaasu Israa'eeliyaa asaw gadiyaa unttunttu zariyaa gishuwaadan shaakki immeedda.

Biiniyaama Zeretsaa Gakkeedda Shaakuwaa

11 Koyro saamay Biiniyaama zeretsaa unttunttu yaran yaran gakkeedda. Unttuntta gakkeedda biittay Yihudaa zaratuwaa biittaappenne Yooseefo zaratuwaa gadiyaappe gidduwaan de'eedda. 12 Huup'issa baggana unttunttu zaway Yorddaanoosa Shaafaappe doommiide, Yaarikkoppe huup'issa baggana de'iyaa pudetsan zawatee; hewaappe away wulliyaa baggana gezziyaa aad'd'iidde, Beeti-Aweena woran zawatee. 13 Hewaappe gedissa bagga simmiide, kase Looza geetettiyaa Beeteele pudetsaa aad'd'iidde, As'aarooti-Addaara dugetsaa aad'd'iidde, Hirkki Beeti-Horoonappe gedissa baggan de'iyaa deriyaan zawatee. 14 He zaway gedissa baggana Beeti-Horoona sintsan de'iyaa deriyaappe away wulliyaa bagga mirk'k'ettiide, K'iriyaati-Ba'aala woy K'iriyaati-Yi'aariima geetettiyaa Yihudaa zaratuwaa kataman zawatee. Away wulliyaa baggana de'iyaa zaway hawaa. 15 Gedissa bagga zaway K'iriyaati-Yi'aariimappe denddiide, Nefttooha haatsaa pulttatuwaan zawatee. 16 Hewaappe zaway duge biide Rafayma zanggaaraappe huup'issa baggan de'iyaa Hinnooma Zanggaaraappe sintsa bagga deriyaa gedissanna zawatee. Hewaappe Hinnooma Zanggaaraa aad'd'iidde biide, Yaabuusawaanatuwaa katamaa Yerusaalamewunne Eniroogeela katamaa gedissa bagga pudetsan zawatee. 17 Hewaappe k'ay huup'issa bagga Enishemeeshakko mirk'k'ettiide, Adumiima pudetsaappe sintsa baggana de'iyaa Galilootan zawatee; hewaappe k'ay Roobeela na'aa Bohaana shuchchaw duge wod'd'ee. 18 Hewaappe k'ay Beeti-Aaraba huup'issa bagga pudetsaanna aad'd'iidde, duge Arabiyaa zanggaaraa wod'd'ee. 19 Beeti-Hoogila pudetsaappe huup'issa baggana aad'd'iidde, Yorddaanoosa Shaafay goggiidde geliyaasaa, Mas'iniyaa Abbaappe huup'issa bagga gas'aa gakkee. Hewe gedissa bagga zawaa. 20 Away doliyaa baggana de'iyaa zaway Yorddaanoosa Shaafaa. Biiniyaama zaratuu laatteedda biittay ubbaa saannakka zawateedda zawatuu hawantta.

21 Biiniyaama zaratuu barenttu yaran yaran akkeedda katamatuu Yaarikko, Beeti-Hoogila, Emek'i-K'as'iis'a, 22 Beeti-Aaraba, S'amarayma, Beeteele, 23 Awiima, Paara, Oofira, 24 Kaafaari-Amoona, Oofinanne Gebaa'a. Unttunttu ubbaanna tammanne laa"a; unttunttu yuushshuwaan de'iyaa mootsatuukka unttunttun gujjettiino. 25 K'ay Gabaa'oona, Raama, Ba'eroota, 26 Mis'ip'p'a, Kafiira, Moos'a, 27 Rek'eema, Yirp'p'a'eela, Taraala, 28 S'elaa'a, Eleefa, Yerusaalame geetettiyaa Yaabuusawaanatuwaa katamaa, Gib"anne K'iriyaati-Yi'aariima. Unttunttu ubbaanna tammanne oydda; unttunttu yuushshuwaan de'iyaa mootsatuukka unttunttun gujettiino. Biiniyaama zaratuu barenttu yaran yaran laatteedda biittay hawaa.

19

Simoona Zeretsaa Gakkeedda Shaakuwaa

1 Laa"entso saamay Simoona zeretsaa unttunttu yaran yaran gakkeedda. Unttuntta gakkeedda biittay Yihudaa zaratuu laatteedda gadiyaa gidduwaan de'ee. 2 Unttunttu laatteedda katamatuu Berssaabeha woy Shebaa'a, Molaada,* 3 Has'aari-Shu'aala, Baala, Es'eema, 4 Elttolaada, Batuula, Horima, 5 S'ik'ilaaga, Beeti-Markkaboota, Has'aari-Suusa, 6 Beeti-Labaa'ootanne Sharuheena. Unttunttu ubbaanna tammanne heezza; unttunttu yuushshuwaan de'iyaa mootsatuu unttunttun gujjettiino. 7 K'ay Ayina, Rimoona, Eteeranne Ashaana. Unttunttu ubbaanna oyddu katamatuwaa; unttunttu yuushshuwaan de'iyaa mootsatuukka unttunttun gujjettiino. 8 Neegeeba woran de'iyaa Baa'ilaati-Ba'eera woy Raama gakkanaw, ha katamatuwaa yuushshuwaan de'iyaa mootsatuwaa ubbaa laatteeddino. Simoona zaratuu barenttu yaran yaran laatteedda gadii hawaa. 9 Yihudaa zeretsaa gakkeedda biittay unttunttoo aakuwaa dareedda diraw, aappe shaakkina Simoona zaretoo imetteedda.

Zaabiloona Zeretsaa Gakkeedda Shaakuwaa

10 Heezzentso saamay Zaabiloona zeretsaa unttunttu yaran yaran gakkeedda. Unttunttu laatteedda gadii Sariida giyaa katamaa gakkee. 11 Hewaappe k'ay away wulliyaa bagga biide Mar"ila aad'd'i, biide Dabasheeta bochchiide biide, Yok'ina'aamappe away doliyaa baggan de'iyaa shaafaa gakkee. 12 Hara baggana k'ay Sariida katamaappe away doliyaa bagga simmiide, Kisilooti-Taaboora gakkiide, Dabiraataaninne Yaafi'an zawatee. 13 Hewaappe k'ay away doliyaa baggana Gaate-Hefeera, Iiti-K'as'iinanne Rimoona gakkiide, Nee'akko mirk'k'ettee. 14 Huup'issa baggana zaway Hanatoona simmiide, Yifittaahi'eela zanggaaraan zawatee. 15 Yan K'as'aata, Naahilaala, Shimiroona, Yidaalanne Beeteleeme geetettiyaa katamatuukka de'iino. Unttunttu ubbaanna tammanne laa"a; unttunttu yuushshuwaan de'iyaa mootsatuukka unttunttun gujjettiino. 16 Zaabiloona zaratuu barenttu yaran yaran laatteedda gadiyaa giddon de'iyaa katamatuunne unttunttu yuushshuwaan de'iyaa mootsatuu hawantta.

Yisaakoora Zeretsaa Gakkeedda Shaakuwaa

17 Oyddentso saamay Yisaakoora zeretsaa unttunttu yaran yaran gakkeedda. 18 Unttunttu gadiyaa katamatuu Iziraa'eela, Kasuloota, Shuneema, 19 Hafaraymma, Shi'oona, Anaharaata, 20 Rabbiita, K'ishiyoona, Abees'a, 21 Remeeta, Engganiima, Enihaadanne Beeti-P'as'ees'a. 22 He gadiyaa zaway Taaboora, Shahas'uumanne Beeti-Shemesha bochchiide biide, Yorddaanoosa Shaafaan zawatee. Unttunttu ubbaanna tammanne usuppuna; unttunttu yuushshuwaan de'iyaa mootsatuukka unttunttun gujjettiino. 23 Yisaakoora zaratuu barenttu yaran yaran laatteedda gadiyaa giddon de'iyaa katamatuunne unttunttu yuushshuwaan de'iyaa mootsatuu hawantta.

Aaseera Zeretsaa Gakkeedda Shaakuwaa

24 Ichcheshentso saamay Aaseera zeretsaa unttunttu yaran yaran gakkeedda. 25 Unttunttu gadiyaa katamatuu Helk'k'aata, Hala, Bes'eena, Akishaafa, 26 Alaameleka, Ami'aadanne Mish"aala. Away wulliyaa baggana K'armmeloosaninne Shihoori-Libinaatan zawatee. 27 K'ay away doliyaa bagga simmi Beeti-Daagoonakko mirk'k'ettiide, Zaabiloona gadiyanne Yifittaahi'eela Zanggaaraa bochchi biide, Beeti-Emeek'anne Na'i'eela gakkee. K'ay huup'issa baggana Kaabula gakkee. 28 Hewaappe k'ay Ebroona, Rahooba, Hammoonanne K'aana aad'd'iidde, Sidoonan zawatee. 29 Hewaappe k'ay gadiyaa zaway Raama simmiide, gimbbetteedda S'iiroosa katamaa gakkee. Hewaappe k'ay Hoosakko mirk'k'ettiide, Meeditiraane Abban zawatee. K'ay Mahalaaba, Akiziiba, 30 Uuma, Afeek'anne Rahooba geetettiyaa katamatuukka yaan de'iino. Unttunttu ubbaanna laatamanne laa"uwaa; unttunttu yuushshuwaan de'iyaa mootsatuukka unttunttun gujjettiino. 31 Aaseera zaratuu barenttu yaran yaran laatteedda gadiyaan de'iyaa katamatuunne unttunttu yuushshuwaan de'iyaa mootsatuu hawantta.

Nifttaaleema Zeretsaa Gakkeedda Shaakuwaa

32 Usuppuntsa saamay Nifttaaleema zeretsaa unttunttu yaran yaran gakkeedda. 33 Unttunttu zaway Heleefappenne Da'inaaniima wolaappe doommiide, Adaami-Nek'eeba, Yaabini'eelanne Laak'k'uuma aad'd'iidde biide, wurssetsay Yorddaanoosa Shaafaa gakkee. 34 Hewaappe k'ay zaway away wulliyaa bagga Azinooti-Taaboorakko mirk'k'ettee; hewaappe k'ay Huk'ook'a simmiide, gedissa baggana Zaabiloona biittaaninne away wulliyaa baggana Aaseera gadiyaan zawatiide, away doliyaa baggana Yorddaanoosa Shaafaa gakkee. 35 Gimbbetteedda katamatuu S'iddiima, S'eeraa, Haamata, Raak'ata, Kinaareeta, 36 Adaama, Raama, Has'oora, 37 K'edeesha, Ediraa'a, Enihas'oora, 38 Yir"oona, Migidaali'eela, Horeema, Beeti-Anaatanne Beeti-Shemesha. Unttunttu ubbaanna tammanne udduppuna; unttunttu yuushshuwaan de'iyaa mootsatuukka unttunttun gujjettiino. 39 Nifttaaleema zaratuu barenttu yaran yaran laatteedda gadiyaan de'iyaa katamatuunne unttunttu yuushshuwaan de'iyaa mootsatuu hawantta.

Daana Zeretsaa Gakkeedda Shaakuwaa

40 Laappuntsa saamay Daana zeretsaa unttunttu yaran yaran gakkeedda. 41 Unttunttu laatteedda gadiyaa katamatuu S'or"a, Eshttaa'oola, Irshshemeesha, 42 Sha'albbiima, Ayaaloona, Yitaala, 43 Eloona, Timina, Ek'iroona, 44 Elttaak'e, Gibbatoona, Baa'ilaata, 45 Yihudaa, Banebaraak'a, Gaate-Rimmoona, 46 Meyark'k'oona, Raak'oonanne k'ay Yoop'p'e katamaa yuushshuwaan de'iyaa heeratuwaa. 47 Daana zaratuu gadiyaa laattanaw injjetennawaa be'eedda wode, biide Laayisha katamaa olettiide s'ooneeddino; s'ooniide he kataman de'iyaa asaa k'ara mashshaan wod'i wurssiide, katamaa barenttu akkiide yaan de'eeddino. He katamaa suntsaakka laammiide, barenttu aawuwaa Daana suntsan Daana giide suntseeddino.* 48 Daana zaratuu barenttu yaran yaran laatteedda gadiyaan de'iyaa katamatuunne unttunttu yuushshuwaan de'iyaa mootsatuu hawantta.

Iyyaasa Gakkeedda Gishuwaa

49 Israa'eeliyaa Asay gadiyaa shaakki wursseedda wode, Neewe na'aa Iyyaasuu laattiyaa gadiyaa barenttu giddon immeeddino. 50 Med'ina Goday azazeeddawaadan, Iyyaasu oochchina, Efireema gezziyaan de'iyaa Timinaati-Seraaha geetettiyaa katamaa aw immina katamaa wotsi yeggi kees's'iide, yaan de'eedda. 51 K'eesiyaa El"aazare, Neewe na'ay Iyyaasunne Israa'eeliyaa asaa zaretoo yaratuu kaappatuu Med'ina Godaa sintsan Seelon, Med'ina Godaa Dunkkaaniyaa penggiyaan saamaa yeggiide, gisheedda laata gadii hawaa. Unttunttu gadiyaa yaati shaakki poleeddino.

20

Bak'ati Biide Attiyaa Katamatuwaa

(20:1-9)

1 Hewaappe guyyiyaan Med'ina Goday Iyyaasa hawaadan yaageedda;* 2 «Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaaga; ‹Taani Muse baggana hinttentta azazeeddawaadan, Asay bak'ati biide attiyaa katamatuwaa doorite. 3 Ayi asaynne akeekenaaninne erennaani asaa wod'ooppe, yaa bak'ati biide, suutsaa achchiyaawaappe attanawaa. 4 Asaa wod'eeddawe he katamatuwaappe ittuwaakko bak'ati biide, katamaa geliyaa penggiyaan ek'k'iide, haneeddabaa he katamaa c'imatoo odo. Unttunttu barenttu katamaa afiide, I de'ana sa'aa immina, I unttunttunna yaan de'o. 5 Suutsaa achchiyaawe Aa kaalliide yooppe, he katamaa c'imatuu Aa aatsiide immoppino. Ayaw gooppe, bare shooruwaa I k'opiidde, bare kase morkketetsaa diraw wod'ibeenna. 6 Yaa'aa sintsan pirddaw I ek'k'ana gakkanaash he wodiyaan de'iyaa k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuu hayk'k'ana gakkanaw, he kataman de'o. Hewaappe guyyiyaan, bak'atiide kesseedda katamaa guyye zaariidde, bare soo gelo› yaaga» yaageedda.

7 Hewaappe guyye Israa'eeliyaa Asay Nifttaaleema gezziyaan, Galiilan de'iyaa K'edeeshanne Aa hentsaa gadetuwaa, Efireema gezziyaan de'iyaa Sekeemanne Aa hentsaa gadetuwaanne Yihudaa gezziyaan de'iyaa K'iriyaati-Arbbaa'a woy Kebroone dummayeeddino. 8 Yorddaanoosa Shaafaappe hefintsan, Yaarikkoppe away doliyaa bagga woran, d'ok'k'asaan de'iyaa Roobeela zaratuwaa gadiyaappe Bees'era, Gaade zaratuwaa gadiyaappe Gala'aaden de'iyaa Raamootanne Minaase zaratuwaa gadiyaappe Baasaanen de'iyaa Golaana dummayeeddino. 9 Israa'eeliyaa asaa ubbawunne unttunttu giddon de'iyaa betetoo dummayeedda katamatuu hawantta; erennan de'iidde asaa wod'eedda ay asaynne, shiik'uwaa sintsan ek'k'ana gakkanaw, suutsaa achchiyaawaa kushiyan hayk'k'ennaadan, he katamatuwaappe ittuwaakko bak'atanaw danddayee.

21

Leewatuu Katamatuwaa

(21:1-45)

1 Hewaappe guyyiyaan Leewiyaa zaratuwaa yaratuu kaappatuu k'eesiyaa El"aazaarakko, Neewe na'aa Iyyaasukkonne Israa'eeliyaa asaa zaretoo yaratuu kaappatuwaakko shiik'eeddino. 2 Hewan Kanaane gadiyaan de'iyaa Seelon unttunttu hawaadan yaageeddino; «Nuuni de'ana katamatuwaanne nu mehiyaw hentsaa gadetuwaa neeni nuu immana mala Med'ina Goday Muse baggana azazeedda» yaageeddino.* 3 Hewaappe guyye Med'ina Goday azazeeddawaadan, Israa'eeliyaa Asay Leewiyaa zaretoo ha katamatuwaanne hentsaa gadetuwaa barenttu gadiyaappe gishiide unttunttoo immeeddino.

4 Koyro saamay K'ahaata yaratoo kesseedda. K'eesiyaa Aaroona zariyaa Leewatuu Yihudaa zaratuwaappe, Simoona zaratuwaappenne Biiniyaama zaratuwaappe tammanne heezzu katamatuwaa saaman akkeeddino. 5 Atteeda K'ahaatuwaa yaratuu Efireema zaratuwaappe, Daana zaratuwaappenne Minaase zaratuwaa baggappe tammu katamatuwaa saaman akkeeddino.

6 Gershshoona yaratuu Yisaakoora zaratuwaappe, Aaseera zaratuwaappe, Nifttaaleema zaratuwaappenne Baasaanen de'iyaa Minaase zaratuwaa baggappe tammanne heezzu katamatuwaa saaman akkeeddino.

7 Maraara yaratuu Roobeela zaratuwaappe, Gaade zaratuwaappenne Zaabiloona zaratuwaappe tammanne laa"u katamatuwaa akkeeddino.

8 Med'ina Goday Muse baggana azazeeddawaadan, Israa'eeliyaa Asay ha katamatuwaanne unttunttu hentsaa gadetuwaa Leewatoo saaman shaakki immeeddino.

9 Yihudaa zaratuwaappenne Simoona zaratuwaappe Israa'eeliyaa Asay akkiide immeedda katamatuwaa suntsay hawaappe kaalliide s'aafetteedda. 10 Koyro saamay Leewiyaa zaratuwaappe yelettiidde, K'ahaata yara gideedda Aaroona zaretoo kesina, unttunttoo immeedda katamatuu hawantta: 11 Israa'eeliyaa Asay Yihudaa gezziyaan de'iyaa K'iriyaati-Arbbaa'a woy Kebroonanne Aa yuushshuwaan de'iyaa hentsaa gadetuwaa unttunttoo immeeddino. (Arbbaa'i Anaak'e aawuwaa.) 12 Shin he katamaa yuushshuwaan de'iyaa gadetuwaanne mootsatuwaa Yifune na'aa Kaaleebaw laata ootsiide immeeddino. 13 K'eesiyaa Aaroona zaretoo asaa wod'eedda Asay bak'ati biide attiyaa Kebroone katamaanne Aa hentsaa gadetuwaa, Liibinanne Aa hentsaa gadetuwaa, 14 Yaatiranne Aa hentsaa gadetuwaa, Eshttamoo'anne Aa hentsaa gadetuwaa, 15 Holoonanne Aa hentsaa gadetuwaa, Dabiiranne Aa hentsaa gadetuwaa, 16 Ayinanne Aa hentsaa gadetuwaa, Yuus'anne Aa hentsaa gadetuwaanne Beeti-Shemeshanne Aa hentsaa gadetuwaa, ubbaanna udduppun katamatuwaa Yihudaa zaratuwaappenne Simoona zaratuwaappe akkiide immeeddino. 17 Biiniyaama zaratuwaappe Gabaa'oonanne Aa hentsaa gadetuwaa, Gebaa'anne Aa hentsaa gadetuwaa, 18 Anatootanne Aa hentsaa gadetuwaanne Almmoonanne Aa hentsaa gadetuwaa, ubbaanna oyddu katamatuwaa akkiide immeeddino. 19 Aaroona zariyaa k'eesatuwaa katamatuunne unttunttu hentsaa gadetuu ubbaanna tammanne heezza.

20 Atteeda K'ahaata yaratuu, Leewiyaa zare gidiyaawanttu Efireema zaratuwaa katamatuwaappe shaakkina akkeeddino. 21 Unttunttoo Efireema gezziyaan de'iyaa, asaa wod'eedda Asay bak'ati biide attiyaa Sekeemanne Aa hentsaa gadetuwaa, Gezeeranne Aa hentsaa gadetuwaa, 22 K'ibis'aymmanne Aa hentsaa gadetuwaanne Beeti-Horoonanne Aa hentsaa gadetuwaa, ubbaanna oyddu katamatuwaa akkiide immeeddino. 23 Daana zaratuwaappe Elttaak'enne Aa hentsaa gadetuwaa, Gibbatoonanne Aa hentsaa gadetuwaa, 24 Ayaaloonanne Aa hentsaa gadetuwaanne Gaate-Rimmoonanne Aa hentsaa gadetuwaa, ubbaanna oyddu katamatuwaa akkiide immeeddino. 25 Minaase zaratuwaa baggatuwaappe Taa'inaakkanne Aa hentsaa gadetuwaanne Gaate-Rimmoonanne Aa hentsaa gadetuwaa, ubbaanna laa"u katamatuwaa akkiide immeeddino. 26 Atteeda K'ahaata yaratuu katamatuunne unttunttu hentsaa gadetuu ubbaanna tamma.

27 Minaase zaratuwaa baggatuwaappe asaa wod'eedda Asay bak'ati biide attiyaa, Baasaanen de'iyaa Golaana katamaanne Aa hentsaa gadetuwaanne Ba'eshttaaranne Aa hentsaa gadetuwaa, ubbaanna laa"u katamatuwaa akkiide, Gershshoona yara gidiyaa hara Leewatoo immeeddino. 28 Yisaakoora zaratuwaappe K'ishiyoonanne Aa hentsaa gadetuwaa, Dabiraatanne Aa hentsaa gadetuwaa, 29 Yarmmuutanne Aa hentsaa gadetuwaanne Engganiimanne Aa hentsaa gadetuwaa, ubbaanna oyddu katamatuwaa akkiide immeeddino. 30 Aaseera zaratuwaappe Mish"aalanne Aa hentsaa gadetuwaa, Abddoonanne Aa hentsaa gadetuwaa, 31 Helk'k'aatanne Aa hentsaa gadetuwaanne Rahoobanne Aa hentsaa gadetuwaa, ubbaanna oyddu katamatuwaa akkiide immeeddino. 32 Hewaadankka Nifttaaleema zaratuwaappe asaa wod'eedda Asay bak'ati biide attiyaa Galiilan de'iyaa K'edeeshanne Aa hentsaa gadetuwaa, Hammootanne Aa hentsaa gadetuwaa, Dooranne Aa hentsaa gadetuwaanne K'arttaananne Aa hentsaa gadetuwaa, ubbaanna oyddu katamatuwaa akkiide, unttunttoo immeeddino. 33 Gershshoona yaratuu katamatuunne unttunttu Aa hentsaa gadetuu ubbaanna tammanne heezza.

34-35 Atteeda Maraara yara gidiyaa Leewatoo Zaabiloona zaratuwaappe asaa wod'eedda Asay bak'ati biide attiyaa Yok'ina'aamanne Aa hentsaa gadetuwaa, K'arttaanne Aa hentsaa gadetuwaa, Diiminanne Aa hentsaa gadetuwaanne Naahilaalanne Aa hentsaa gadetuwaa, ubbaanna oyddu katamatuwaa akkiide immeeddino. 36 Roobeela zaratuwaappe Bees'eranne Aa hentsaa gadetuwaa, Yahaas'anne Aa hentsaa gadetuwaa, 37 K'idemootanne Aa hentsaa gadetuwaanne Mefa'aatanne Aa hentsaa gadetuwaa, ubbaanna oyddu katamatuwaa akkiide, unttunttoo immeeddino. 38 K'ay Gaade zaratuwaappe asaa wod'eedda Asay bak'ati biide attiyaa, Gala'aaden de'iyaa Raamootanne Aa hentsaa gadetuwaa, Maahinaymanne Aa hentsaa gadetuwaa, 39 Haseboonanne Aa hentsaa gadetuwaanne Yaa'izeeranne Aa hentsaa gadetuwaa, ubbaanna oyddu katamatuwaa akkiide, unttunttoo immeeddino. 40 Maraara yara gidiyaa hara Leewatoo shaakkina gakkeedda katamatuu ubbaanna tammanne laa"a.

41 Israa'eeliyaa Asay laatteedda gadiyaan de'iyaa Leewatoo ubbaanna oytamanne hosppun katamatuu unttunttu hentsaa gadetuwaana de'iino. 42 He katamatuwaa ubbaa yuushshuwaan hentsaa gadetuu de'iino.

43 Hewaadan ootsiide, Med'ina Goday unttunttu aawaatoo Immanaw c'aak'k'eedda gadiyaa ubbaa Israa'eeliyaa asaw immina unttunttu laattiide, yaan de'eeddino. 44 Med'ina Goday unttunttu aawaatoo c'aak'k'eeddawaadan, unttunttu ubbaa baggaanakka shemppisseedda. Med'ina Goday unttunttu morkkatuwaa ubbaa unttunttoo aatsi immeedda diraw, unttunttu morkkatuwaappe ittuunne unttunttunna ek'ettanaw danddayibeenna. 45 Med'ina Goday Israa'eeliyaa asaw immana geedda lo"o k'aalaa ubbaa poleeddappe attin ittuunne sa'aan attibeena.

22

Dolahaappe Yeedda Yaratuu Barenttu Sa'aa Simusaa

(22:1-34)

1 Hewaappe guyyiyaan Iyyaasu Roobeela zeretsaa, Gaade zaratuwaanne Minaase zaratuwaappe baggatuwaa s'eegiidde: 2 «Med'ina Godaa k'oomay Muse hinttentta azazeedda ubbaa poleeddita; k'ay tawukka ubbaban azazeteeddita.* 3 Daro wodiyaappe hachche gakkanaw, hinttenttu hinttenttu ishatuwaa bashibeykkita; Med'ina Goday hinttenttu S'oossay hinttew immeedda hadaraa poleeddita. 4 Simmi Med'ina Goday hinttenttu S'oossay unttunttoo geedda k'aalaadan, hinttenttu ishatuwaa shemppisseedda. Hewaa diraw, Med'ina Godaa k'oomay Muse hinttenttoo Yorddaanoosa Shaafaappe hefintsa baggana immeedda laata gadiyaan de'iyaa hinttenttu soo soo simmite. 5 Med'ina Goday k'oomay Muse hinttentta azazeedda azazuwaanne Wogaa loytsi naagite. Med'ina Godaa hinttenttu S'oossaa siik'ite; Aa ogiyaa ubbaan hamettite; Aa azazuwaa azazettite; aanana min oyk'k'ettite; hinttenttu kumentsaa wozanaappenne kumentsaa shemppuwaappe aw ootsite» yaageedda.

6-8 Iyyaasu unttuntta anjji yeddiide; «Be'ite, hinttenttu ha"i daro mehiyaa, biraa, work'k'aa, nahaasiyaa, birataanne daro mayuwaa akkiide duretiide, hinttenttu gadiyaa simmana haniita. Hewaa diraw hinttenttu morkkatuwaappe omoodeeddawaa, hinttenttu ishatuwaanna gishi akkite» yaageedda. Hewaappe guyyiyaan unttunttu barenttu soo soo beeddino.

Muse Minaase zaratuwaappe baggatoo Baasaanen gadiyaa immi wotseedda; shin atteeda Minaase zaratuwaa baggatoo Iyyaasu Yorddaanoosa Shaafaappe away wulliyaa baggan hara zaratuwaanna ittippe laattiyaa biittaa immeedda.

9 Roobeela zaratuu, Gaade zaratuunne Minaase zaratuwaa baggatuu barenttu laata gadiyaa simmiide beeddino. S'oossay Muse baggana azazina laatteedda Gala'aade gadiyaa baanaw, Kanaane gadiyaan Seelon de'iyaa Israa'eeliyaa asaappe shaaketteeddino.

Yorddaanoosa Shaafaa Matan
Gimbbeedda Yarshshuwaa sa'aa

10 Roobeela zaratuu, Gaade zaratuunne Minaase zaratuwaappe baggatuu Yorddaanoosa Shaafaa matan Kanaane gadiyaan de'iyaa Galiloota yeedda wode, shaafaa matan yarshshuwaa yarshshiyaa wolk'k'aama sa'aa 11 gimbbina, «Roobeela zaratuu, Gaade zaratuunne Minaase zaratuwaappe baggatuu Yorddaanoosa matan, Galilootan, Kanaane zawaan, Israa'eelatuu baggana yarshshuwaa sa'aa gimbbeeddino» giyaawaa Israa'eelatuu siseeddino. 12 Kumentsaa Israa'eeliyaa asaa yaa'ay unttunttu olanaw baanaw Seelo giyaa saan ittippe shiik'eedda.

13 Israa'eeliyaa Asay k'eesiyaa El"aazara na'aa Piinihaasa, Gala'aade gadiyaan de'iyaa Roobeela zaratuwaakko, Gaade zaratuwaakkonne Minaase zaratuwaappe baggatuwaakko kiitteedda. 14 Itti itti zarii bare yaratuu kaappatuwaappe itti itti asaa dooriide, tammu asaa Piinihaasanna yeddeedda.

15 Unttunttu Roobeela zaratuu, Gaade zaratuunne Minaase zaratuwaappe baggatuu de'iyaa Gala'aade gadiyaa biide unttuntta, 16 «Med'ina Godaa Asay kumentsaa yaa'ay hinttentta hawaadan yaagee; ‹Israa'eeliyaa S'oossaa bolla ayaw hawaa mala iitabaa ootseedditee? Waaniide gooppe, hinttenttu hara yarshshuwaa sa'aa hinttenttoo gimbbiide, Med'ina Godaa bolla makkaleeddita! Aa kaalliyaawaakka aggeeddita!* 17 Pa'ooran nuuni ootseedda nagaray nuw gidennee? Israa'eeliyaa shiik'uwaa bolla boshay wod'd'eeddawaa giddooppene, hachche gakkanawukka nuuni he nagaraappe geeyibookko.* 18 Med'ina Godaa kaalliyaawaappe hachchikka wora simmaneeyee?

« ‹Hintte hachche Med'ina Godaa bolla makkalooppe, Med'ina Goday wontti kumentsaa Israa'eeliyaa shiik'uwaa hank'k'ettanawaa. 19 Hinttenttu de'iyaa gadii tuneeddawaa gidooppe, Med'ina Godaa Dunkkaanii ek'k'eedda gadiyaa haa yiide, nuunanna gadiyaa shaakkite. Shin kaseppe de'iyaa Med'ina Godaa nu S'oossaa yarshshuwaa sa'aappe hara yarshshuwaa sa'aa gimbbiide, Med'ina Godaa bolla makkaloppite; woy nuunakka makkalanchcha kessoppite. 20 Zaraaha zare Akaani nagaraa gidowaappe akkiide, nagaraa ootseedda diraw, kumentsaa Israa'eeliyaa shiik'uwaa bolla S'oossaa hank'k'uu wod'd'ibeennee? Bare nagaraa gaasuwaan hayk'k'eeddawe Aa s'alalaa gidenna› yaagee» yaageeddino.*

21 Hewaappe guyye Roobeela zaratuu, Gaade zaratuunne Minaase zaratuwaappe baggatuu Israa'eeliyaa yaratuu kaappatoo hawaadan yaagiide zaareeddino; 22 «Wolk'k'aamay Med'ina Godaa S'oossaa! Wolk'k'aamay Med'ina Godaa S'oossaa! Nuuni hawaa ayaw ootseeddentto I ereedda! Nuuni ayaw ootseeddentto hinttenttukka eranaadan koyeetto. Nuuni Med'ina Godaa bollan makkaleeddawaanne azazettenan is's'eeddawaa gidooppe, hachche nuuna pas'a wotsoppite. 23 Nuuni Med'ina Godaa kaalliyaawaa aggiide, s'uuggiyaa yarshshuwaa, katsaa yarshshuwaanne ittippetetsaa yarshshuwaa yarshshanawunne yarshshiyaa sa'aa gimbbeeddawaa gidooppe, Med'ina Goday nuuna he oosoo oochcho. 24 Nuuni hewoo gimbbibookko; nuuni yarshshuwaa sa'aa gimbbeeddawe, sintsaappe yaana laytsan hinttenttu naanay nu naanaa, ‹Hinttena Med'ina Godaan Israa'eeliyaa S'oossan ayee gatsiyaawe? 25 Hinttenttoo, Roobeelanne Gaade zaretoo, Med'ina Goday nu giddoninne hinttenttu giddon Yorddaanoosa Shaafaa zawayeedda. Med'ina Godaan hinttentta gatsiyaawe baawa› yaaganenttonne giide hirggeedda diraassa. Hewaadan ootsiide, hinttenttu zaratuu nu zeretsaa Med'ina Godaw goynnennaadan te"ennaan aggikkino.

26 «Hewaa diraw nuuni nu giddon yarshshuwaa sa'aa ane gimbboytte geedda; shin s'uuggiyaa yarshshuwaa sa'aa woy hara yarshshuwaa sa'aa gidenna. 27 Nuuni yarshshuwaa sa'aa gimbbeeddawe s'uuggiyaa yarshshuwaa, ittippetetsaa yarshshuwaanne hara yarshshuwaa yarshshiidde, Med'ina Godaw Aa Dunkkaaniyaan goynnana mala, hawe nu gidduwaaninne hinttenttu gidduwaan, k'ay nu kaalliyaa yeletaa gidduwaan markka gidanaassa. Wodeppe hinttenttu zaratuu nu zeretsaa, ‹Hinttena Med'ina Godaan gatsiyaawe ayaynne baawa› gaanaw danddaykkino. 28 Unttunttu geellaadan nuuna woy nu yeletaa wodiyaappe hewaadan gooppe, nuuni unttunttoo zaariide, ‹S'oossaw yarshshiyaa sa'aa leemisuwaa hawaa be'ite. Hawaa nu aawotuu s'uuggiyaa yarshshuwaanne hara yarshshuwaa yarshshanaassa gidennaan, hintteppenne nuuppenne gidduwaan markka gidana mala gimbbeeddino› yaagana. 29 Med'ina Godaa bolla makkalanawe nuuppe haakko! Med'ina Godaa nu S'oossaa Dunkkaaniyaa sintsan ek'k'eedda yarshshuwaa saappe haraa, s'uuggiyaa yarshshuwaa, katsaa yarshshuwaanne hara yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aa gimbbiide, hachche wora simmibeykko» yaagiide zaareeddino.

30 K'eesiyaa Piinihaasinne aanana de'iyaa Israa'eeliyaa yaratuu kaappatuu, Roobeela, Gaadanne Minaase zaratuu odeeddawaa sisiide, loytsi nashetteeddino. 31 K'eesiyaa El"aazara na'ay Piinihaasi Roobeela, Gaadanne Minaase zaretoo, «Med'ina Goday nu giddon de'iyaawaa nuuni hachche ereeddo; ayaw gooppe, ha yewuwaa hinttenttu Med'ina Godaa bolla makkalanaw ootsibeykkita. Hinttenttu ha"i Med'ina Godaa muraappe Israa'eeliyaa asaa ashsheeddita» yaageedda.

32 Hewaappe guyyiyaan k'eesiyaa El"aazara na'ay Piinihaasinne kaappatuu Gala'aaden de'iyaa Roobeelanne Gaade zaratuwaa matappe Kanaanen de'iyaa Israa'eeliyaa asaakko simmiide haneeddabaa unttunttoo odeeddino. 33 Israa'eeliyaa Asay nashechchan, S'oossaa galateeddino. K'ay Roobeela asatuunne Gaade asatuu de'iyaa gadiyaa olettiide bayzanaw baanaw haasayiyaawaakka aggeeddino.

34 Roobeelanne Gaade zaratuu, «Ha yarshshuwaa sa'ay S'oossaa s'alaalay S'oossaa gidiyaawoo nu ubbaappe gidduwaan markka gidanawaa» yaageeddino; he yarshshuwaa sa'aa Markka suntseeddino.

23

Iyyaasu Wurssetsa Haasayaa

(23:1-16)

1 Daro wodiyaappe guyyiyaan, Med'ina Goday Israa'eeliyaa asaa unttunttu yuushshuwaan de'iyaa morkkatuwaa ubbaappe shemppisseedda. He wode Iyyaasu c'imiide, wodiyaa loytsi sugeedda. 2 Yaateeddawe Israa'eeliyaa asaa ubbaa, c'imatuwaa, kaappatuwaa, daannatuwaanne ola gadaawatuwaa ittippe s'eesiide, hawaadan yaageedda; «Taani c'imaade, wodiyaa loytsa sugaad. 3 Med'ina Goday hinttenttu S'oossay hinttenttu diraw ha kawutetsatuwaa ubbaa ootseeddawaa hinttenttu hinttenttu huup'iyaw be"eeddita. Hinttenttoo oletteeddawe Med'ina Godaa hinttenttu S'oossaattenne. 4 Be'ite, Yorddaanoosa Shaafaappe doommiide away wulliyaa baggana de'iyaa Meeditiraane Abbaa gakkanaw de'iyaa, atteeda kawutetsatuwaa biittaa ubbaa, taani d'aysseedda kawutetsatuu biittanakka laata gade ootsaadde, hinttenttu zaretoo shaakkaade immaad. 5 Med'ina Goday hinttenttu S'oossay unttuntta sugananne hinttenttu sintsaappe laaggina Med'ina Goday hinttenttu S'oossay geeddawaadan, hinttenttu unttunttu gadiyaa laattana.

6 «Hewaa diraw, Muse Higgiyaa mas'aafan s'aafetteedda ubbaa naaganawunne ootsanaw loytsi minnite; aappe ushechcha haddirssa gooppite. 7 Hewan hinttenttu giddon atteeda ha kawutetsatuwaanna walakettoppite. Unttunttu s'oossatuwaa suntsaa dentsoppite woy unttunttu suntsan c'aak'k'oppite. Unttunttoo ootsoppite woy unttunttoo goynnoppite. 8 Shin hachche gakkanaw hinttenttu ootseeddawaadan, S'oossaa hinttenttu Med'ina Godaa loytsi oykkite.

9 «Ayaw gooppe, Med'ina Goday gitanne mino kawutetsatuwaa hinttenttu sintsaappe keseedda. Hinttena gidooppe, hachche gakkanaw ooninne hinttenana ek'ettanaw danddayibeenna. 10 Med'ina Goday hinttenttu S'oossay hinttenttoo geeddawaadan, I bare huup'iyaw hinttenttoo olettiyaa diraw, hintteppe itti Asay sha"a asaa yedersseedda.* 11 Med'ina Godaa hinttenttu S'oossaa ubbaa gede siik'anawaa dogoppite. 12 Hinttenttu guyye simmiide, kawutetsatuwaappe hawaan hinttenttu gidduwaan atteeda asaana ittuwaa gidooppe, unttunttu machatuwaa hinttenttoo, hinttenttu machatuwaa unttunttoo immi walakettooppe, 13 Med'ina Goday hinttenttu S'oossay ha kawutetsatuwaa hinttenttu sintsaappe yederssiyaawaa aggi bashanawaa geeshshiide erite. Shin Med'ina Goday hinttenttu S'oossay immeedda ha lo"o gadiyaappe hinttenttu d'ayana gakkanaw, unttunttu hinttenttoo p'irenne gite gidana; hinttenttu zokkiyaw lisso, hinttenttu ayfiyawukka aguntsa gidana.

14 «Ha"i simmi taani hayk'k'ana mataad. Med'ina Goday hinttenttu S'oossay hinttenttoo immana geedda lo"o ubbaappe ittibaynne attibeenawaa hinttenttu ubbay hinttenttu wozanaaninne shemppuwaan eriita. I hinttenttoo immana geeddawaappe ittibaynne attenan, ubbay poletteedda. 15 Med'ina Goday hinttenttu S'oossay hinttenttoo immana geedda lo"obay ubbay attenan poletteeddawaadan, Med'ina Goday hinttenttu S'oossay hinttenttoo immeedda ha lo"o gadiyaappe hinttentta d'ayssana gakkanaw, iita muruwaa ubbaakka hinttenttu bollan hewaadan ahana. 16 Med'ina Goday hinttenttu S'oossay hinttenana c'aak'k'eteedda k'aalaa c'aak'uwaa hinttenttu mentsooppe, biide hara s'oossatoo ootsooppenne goynnooppe, Med'ina Godaa hank'k'uu hinttenttu bolla ees's'i kessana; I hinttenttoo immeedda lo"o biittaappekka hinttenttu ellekka d'ayana» yaageedda.

24

Sekeeman K'aalaa C'aak'uwaa Ooras's'usaa

(24:1-33)

1 Hewaappe guyyiyaan Iyyaasu Israa'eeliyaa zaratuwaa ubbaa Sekeema geetettiyaa kataman shiishsheedda. C'imatuwaa, kaappatuwaa, daannatuwaanne ola gadaawatuwaa ubbaa s'eesina unttunttu S'oossaa sintsan shiik'eeddino. 2 Iyyaasu asaw ubbaw hawaadan yaageedda; «Med'ina Goday Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; ‹Beni hinttenttu aawotuu Efiraas'iisa Shaafaappe hefintsan de'eeddino; unttunttu hara s'oossatoo ootseeddino. Unttunttuppe ittuu Abrahaamanne Naakoora aawuwaa Taara.* 3 Hewaappe guyyiyaan hinttenttu aawuwaa Abrahaama, he shaafaappe hefintsan de'iyaa gadiyaappe s'eesaadde, Kanaane biittaa ubbaan kaaletsaad. Aa zariyaakka c'orayaad; Yisaak'akka aw immaad.* 4 Yisaak'awukka Yaak'oobanne Eesaa immaad. Eesaw Eedooma gezziyaa laattanaadan immaad; shin Yaak'oobinne Aa naanay duge Gibs'e beeddino.*

5 « ‹Guyyeppe Musanne Aaroona kiittaade taani yaan ootseeddawaan Gibs'e gadiyaa asaa boshaan shoc'aad; hewaappe guyyiyaan hinttentta kessaad.* 6 Taani hinttenttu aawotuwaa Gibs'eppe kessina, Zo'o Abbaakko yeeddita; Gibs'etuu hinttenttu aawotuwaa paratuu goochchiyaa gaaretuwaaninne paraawatuwaan yedersseeddino.* 7 Unttunttu Med'ina Godaw waasseedda wode, unttunttuppenne Gibs'etuwaappe gidduwaan d'umaa yeggaaddi; yaataade, abbay unttunttu bolla simmanaadaaninne unttuntta muukkanaadan ootsaaddi. Taani Gibs'etuwaa bolla ootseeddawaa hinttenttu hinttenttu ayfiyaan be'eeddita. Hinttekka woran daro wodiyaa de'eeddita.

8 « ‹Hewaappe guyyiyaan Yorddaanoosa Shaafaappe away doliyaa baggana de'iyaa Amoorawaanatuwaa gadiyaa taani hinttentta ahaad. Unttunttu hinttenana olettina, taani unttuntta hinttenttu kushiyan aatsaade immaad; hinttenttu gadiyaa laatteeddita. K'ay taani unttuntta hinttenttu sintsaappe d'ayssaad.* 9 Hewaappe guyyiyaan S'ippoora na'ay Baalaak'i, Moo'aabe gadiyaa kaatii denddiide, Israa'eelatuwaana oletteedda. Ba'oora na'ay Balaami hinttentta shek'k'anaadan, kiittiide s'eesisseedda;* 10 shin taani Balaamebaa sisabeykke. Hewaa diraw I hinttentta anjjeedda; Yaatina, taani hinttentta Baalaak'a kushiyaappe ashshaad.

11 « ‹Yorddaanoosa Shaafaa pinniide, Yaarikko yeeddita; Yaarikko asaynne Amoorawaanatu, Parzzawanatu, Kanaanetuu, Hiitetu, Gerggeesetu, Hiiwetunne Yaabuusawaanatuu hinttenana olettina, taani unttuntta hinttenttu kushiyan aatsaade immaad.* 12 Kajiyaa hintteppe sintsaw kiittaade, Amoorawaanatuwaa kaatetuwaa laa"atuwaa hinttenttu sintsaappe kessaad. Hawe ubbay hananaw danddayeeddawe, hinttenttu mashshaaninne hinttenttu wonddaafiyaan gidenna.* 13 Hinttenttu goshshiidde kessibeenna gadiyanne hinttenttu kees's'ibeenna katamatuwaa taani hinttenttoo immina, an de'iita. Ha"i hinttenttu tokkibeenna woyniyaa turaa ayfiyaanne wogaraa ayfiyaa miita› yaagee.*

14 «Hewaa diraw ha"ikka Med'ina Godaw yayyite; tumu wozanaappe ammanettiide aw goynnite. Hinttenttu mayza aawotuu Efiraas'iisa Shaafaappe hefintsaninne Gibs'en goynneedda allaga s'oossatuwaa wora oliide, Med'ina Godaw goynnite. 15 Med'ina Godaw goynniyaawe hinttentta iitooppe, hinttenttu aawotuu shaafaappe hefintsan de'iidde goynneedda s'oossatuwaa gidina, woy ha"i hinttenttu de'iyaa Amoore gadiyaa asaa s'oossatuwaa gidina, hinttenttu goynniyaawaa hachche doorite. Shin taananne ta golliyaa asaa gidooppe, nuuni Med'ina Godaw goynnana» yaageedda.

16 Asay zaariide, «Med'ina Godaa aggi bashiide, hara s'oossatoo goynnanawe nuuppe haakko! 17 Gibs'e gadiyaappe, ayiletetsaa golliyaappe, nuunanne nu aawotuwaa kessiide aheedawe, he wolk'k'aama malaatatuwaa nu s'eellishin ootseeddawe, nuuni beedda ogiyaa ubbaaninne aad'd'eeda biittatuwaa ubbaa gidduwaan nuuna naageeddawe, Med'ina Godaa nu S'oossaattenne. 18 K'ay Med'ina Goday asaa ubbaa, he gadiyaan de'iyaa Amoore asatuwaanakka nu sintsaappe laaggiide keseedda. Hewaa diraw nuunikka Med'ina Godaw goynnana; ayaw gooppe, I nu S'oossaa» yaageedda.

19 Shin Iyyaasu asaa hawaadan yaageedda; «Hinttenttu Med'ina Godaw goynnanaw danddaykkita. Ayaw gooppe, I geeshsha S'oossaa; I k'anaatiyaa S'oossaa; I hinttenttu naak'uwaa woy hinttenttu nagaraa atto geena. 20 Hinttenttu Med'ina Godaa aggiide, allaga s'oossatoo goynnooppe, I hinttenttoo lo"obaa ootseeddawaappe guyyiyaan, simmiide hinttentta k'ohananne d'ayssana» yaageedda.

21 Asay Iyyaasa, «tuytti, gidena! Nuuni Med'ina Godaw goynnana» yaageedda.

22 Iyyaasu asaa, «Hinttenttu Med'ina Godaw goynniyaawaa dooreeddawoo hinttenttu huup'iyaw hinttenttu markka» yaageedda.

Unttunttu, «Ee nuuni markka!» yaageeddino.

23 Iyyaasu, «Yaatooppe, hinttenttu gidduwaan de'iyaa allaga s'oossatuwaa diggite; hinttenttu wozanaa Med'ina Godaakko, Israa'eeliyaa S'oossaakko zaarite» yaageedda.

24 Unttunttu, «Nuuni Med'ina Godaw, nu S'oossaw, goynnana; Aa azazuwaakka polana» yaageeddino.

25 He gallassi Iyyaasu asaana k'aalaa c'aak'uwaa c'aak'k'eteedda; Sekeeman higgiyaanne wogaa unttunttoo keseedda. 26 Iyyaasu he k'aalatuwaa S'oossaa Higgiyaa mas'aafan s'aafeedda. Hewaappe guyyiyaan, itti wolk'k'aama shuchchaa akkiide, Med'ina Godaa Dunkkaaniyaa mataan de'iyaa wolaa garssan esseedda. 27 Iyyaasu asaw ubbaw, «Be'ite, Med'ina Goday nuw haasayeedda k'aalaa ubbaa ha shuchchay siseedda diraw, I nu bolla markka gidanawaa. Hinttenttu S'oossaa bollan makkalooppe, ha shuchchay hinttenttu bolla markka gidanawaa» yaageedda. 28 Hewaappe guyyiyaan, Iyyaasu asaa ubbaa yeddina, ubbaykka bare laata gadiyaa gadiyaa simmiide beedda.

Iyyaasu Hayk'k'uwaanne El"aazara Hayk'k'uwaa

29 Hewaappe guyyiyaan Med'ina Godaa k'oomay, Neewe na'aa Iyyaasu, laytsay s'eetanne tammuwaa gidina hayk'k'eedda. 30 Asay Ga'aasha Deriyaappe huup'issa baggan, Efireema gezziyaan de'iyaa Aa laata gadiyaan, Timinaati-Seeran moogeeddino.*

31 Iyyaasu pas'a de'eedda wode ubbaaninne Iyyaasuppe simmina de'iide, Med'ina Goday Israa'eelatoo ootseedda oosuwaa ubbaa ereedda c'imatuwaa wode ubbaan Israa'eelatuu Med'ina Godaw goynneeddino.

32 Israa'eeliyaa Asay Gibs'e gadiyaappe aheedda Yooseefo mek'etsaa Sekeeman moogeeddino. He sa'aa Yaak'oobi Shekeema aawuwaa Hamoora naanatuwaappe s'eetu s'agaraa biran shammeedda; guyyeppe Yooseefo zaratuu laatteeddino.*

33 Aaroona na'ay El"aazare hayk'k'eedda; Aa na'aa Piinihaasaw imetteedda Efireema gezziyaan de'iyaa Gib'aa geetettiyaa kataman moogeeddino.

* 1:3 Zar. 11:24-25

* 1:5 Zar. 31:6, 8; Ibr. 13:5

* 1:6 Zar. 31:6, 7, 23

* 1:12 Pay. 32:28-32; Zar. 3:18-20; Iya. 22:1-6

* 2:1 Ibr. 11:31; Yak'. 2:25

* 2:10 Kes. 14:21; Pay. 21:21-35

* 5:6 Pay. 14:28-35

* 5:9 Gelggala: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «Diggeedda» woy «Gonddorsseedda» giyaawaa malatee.

* 5:10 Kes. 12:1-13

* 5:12 Kes. 16:35

* 6:20 Ibr. 11:30

* 6:25 Ibr. 11:31

* 6:26 1 Kat. 16:34

* 8:30 Zar. 27:2-8

* 8:31 Kes. 20:25

* 8:33 Zar. 11:29; 27:11-14

* 9:8 Pay. 21:21-35

* 10:13 2 Sam. 1:18

* 11:20 Zar. 7:16

* 12:1 Pay. 21:21-35; Zar. 2:26—3:11

* 12:6 Pay. 32:33; Zar. 3:12

* 13:6 Pay. 33:54

* 13:8 Pay. 32:33; Zar. 3:12

* 13:14 Zar. 18:1

* 13:33 Pay. 18:20; Zar. 18:2

* 14:2 Pay. 26:52-56; 34:13

* 14:4 Pay. 32:33; 34:14-15; Zar. 3:12-17

* 14:6 Pay. 14:30

* 14:7 Pay. 13:1-30

* 14:9 Pay. 14:24

* 15:13 Dat. 1:20

* 15:63 Dat. 1:21; 2 Sam. 5:6; 1 Od. 11:4

* 16:10 Dat. 1:29

* 17:4 Pay. 27:1-7

* 17:12 Dat. 1:27-28

* 19:2 1 Od. 4:28-33

* 19:47 Dat. 18:27-29

* 20:1 Pay. 35:9-34; Zar. 4:41-43; 19:1-13

* 21:2 Pay. 35:1-8

* 22:2 Pay. 32:20-32; Iya. 1:12-15

* 22:16 Zar. 12:13-14

* 22:17 Pay. 25:1-9

* 22:20 Iya. 7:1-26

* 23:10 Zar. 3:22; 32:30

* 24:2 Dom. 11:27

* 24:3 Dom. 12:1-9; 21:1-3

* 24:4 Dom. 25:24-26; 36:8; 46:1-7; Zar. 2:5

* 24:5 Kes. 3:1—12:42

* 24:6 Kes. 14:1-31

* 24:8 Pay. 21:21-35

* 24:9 Pay. 22:1—24:25

* 24:11 Iya. 3:14-17; 6:1-21

* 24:12 Kes. 23:28; Zar. 7:20

* 24:13 Zar. 6:10-11

* 24:30 Iya. 19:49-50

* 24:32 Dom. 33:19; 50:24-25; Kes. 13:19; Yoh. 4:5; Kit. 7:16

Daannatuwaa

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

Daannatuwaa Mas'aafaa

Geluwaa

Iyyaasu hayk'k'eeddawaappe guyiyaan itti uray Israa'eeliyaa Kaaletsanaw denddibeenna. Hewaa gaasuwaan asaa giduwaan ittuu ittuwaananne yuushshuwaan de'iyaa gadiyaanna oletiyaawaanne alagga s'oossaw goyniyaawaan S'oossaw de'iyaa amanetussaa pac'iseeddino. Daannatuwaa Mas'aafay odiyaawe ha maaraa d'ayeedda asaa S'oossaa k'ofaan kaaletsiyaa S'oossan dooreteedda asatuwaa gidiyaawaa bessee. Ha mas'aafay Kanaane oyketeedda wodiyaappe doommiide, kaatii kaatetiyaa kawutetsay ek'k'ana gakkanaw de'iyaa taariketuwaa oykeedda; he wodii Israa'eeliyaa asaa taarikiyaan higgii baynna wode. Ha taarikii «Daannatuwaa» geetettiyaa mino asatuu ootseeddawaa bessino. Ha daannatuwaappe dariyaa baggatuu ola gadaawatuwaa. Unttunttuppe k'ay loytsi eretteeddawe, Aa minotetsay shemppuwaa 13-16 gakkanaw s'aafetteedda Samssoona geetettiyaa asaa. Ha mas'aafaappe nuuni demmiyaa wolk'k'aama timirttiyaa, Israa'eeliyaa asaa de'u tumu de'uwaa gidiyaawe unttunttu S'oossaw ammanettiide de'eedda keeshshaana gidiyaawaa. Unttunttu aw ammanettennan is's'iyaa wode, ubbaa gedekka unttunttu bolla bashshay yee. Hewaappekka k'ay aad'd'iyaa harabay de'ee; hewenne Asay S'oossaw ammanettennan is's'eedda gaasuwaan unttunttu bolla bashshay gakkooppekka, unttunttu nagaraa paas'iide simmeedda wode ubbaan, S'oossay unttuntta ashshanaw giigi utteeddawaa.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Iyyaasu Hayk'uu Gakkanaw De'iyaa Hanotaa 1:1—2:10

Israa'eeliyaa Daannatuwaa 2:11—16:31

Amanuwaanne Amanuwaa Oosuwaa Wogaa Bayetsaa 17:1—21:25

Iyyaasu Hayk'k'uu Gakkanaw De'iyaa Hanotaa

1

(1:1—2:10)

Yihudaanne Simoona Zaretuu
Adooni-Beezek'a Oletiide Oyk'k'eeddino

1 Iyyaasu hayk'k'eeddawaappe guyyiyaan, Israa'eeliyaa asay, «Kanaane gadiyaa asaa olanaw nu zaratuwaappe koyrottiide kesanawe oonee?» yaagiide Med'inaa Godaa oochcheedda.

2 Med'inaa Goday, «Yihudaa zaratuu koyrottiide kesino. Taani gadiyaa unttunttu kushiyan aatsaade immaad» yaageedda.

3 Yihudaa Asay barenttu dabbotuwaa, Simoona zeretsaa, «Nuuni Kanaanetuwaana olettana mala, nuuna shaakkina gakkeedda sa'aa nuunanna denddite. Hewaappe guyyiyaan, hinttentta shaakkina gakkeedda sa'aa hinttenana ittippe baana» yaageedda. Simoona zaratuunne Yihudaa zaratuu olaw ittippe beeddino. 4 Med'inaa Goday Kanaanetuwaanne Parzzetuwaa unttunttu kushiyan aatsiide immeedda; Bezeek'a geetettiyaa kataman tammu sha"a asaa wod'eeddino. 5 Bezeek'a kataman Adooni-Beezek'a demmiide, aanana oletteeddino; Kanaanetuwaanne Parzzetuwaa s'ooneeddino. 6 Adooni-Beezek'i bak'ateeddawaa yederssi oyk'k'iide, Aa kushiyaa wogga birad'd'etuwaanne Aa gediyaa wogga birad'd'etuwaa k'ans's'eeddino.

7 Adooni-Beezek'i, «Kushiyaa wogga birad'd'etuwaanne gediyaa wogga birad'd'etuwaa taani c'iggeedda laappun tammu kaatetuu ta masoofiyaappe laaletteedda suuppaa mas'iide miino. Taani unttunttu ootseeddawaadan, S'oossay taana ootseedda» yaageedda. Aa Yerusaalame ahina, yaan hayk'k'eedda.

Yihudaa Zaretuu Yerusaalamenne Kebroone Oyk'k'eeddino

8 Yihudaa Asay Yerusaalame olettiide oyk'k'eedda; asaa k'ara mashshaan wod'iide, katamaa taman s'uuggeedda. 9 Hewaappe guyyiyaan, Yihudaa Asay gezziyaan, Neegeeba mela biittaaninne gad'an de'iyaa Kanaanetuwaa olanaw beedda. 10 Kase K'iriyaati-Arbbaa'a geetettiyaa Kebroone kataman de'iyaa Kanaanetuwaa oleeddino; Sheshaaya, Ahimaananne Talmmaaya geetettiyaa yaratuwaa s'ooneeddino.

Otini'eeli Dabiira Katamaa Oyk'k'eedda

(Iya. 15:13-19)

11 Hewaappe denddiide Yihudaa Asay Dabiira geetettiyaa kataman de'iyaa asaa olanaw beedda. Dabiira katamay kase K'iriyaati-Sefera geetettee. 12 Kaaleebi, «K'iriyaati-Sefera olettiide oyk'k'iyaa uraw taani ta naatto Aakiso immana» yaageedda. 13 Kaaleeba ishaa teefa K'anaaza na'ay Otini'eeli he katamaa olettiide oyk'k'eedda; Kaaleebi bare naatto Aakiso aw immeedda.

14 Aakisa Otini'eela geliyaa wode, I aawuu iziw gadiyaa immanaadan woosana mala, Otini'eeli izo zoreedda. Iza bak'uluwaappe wod'd'aaddu; Kaaleebi izo, «Ayaa koyay?» yaagiide oochcheedda.

15 Iza, «Taw woytuwaa imma. Neeni kase taw immeedda gadii darii mela biittaa gideedda diraw, haatsaa pulttotuwaa taw immaarikkii» yaagaaddu. Kaaleebi killi pulttuwaakka hirkki pulttuwaakka iziw immeedda.

Yihudaa Zaretuunne Biiniyaama Zaretuu S'ooneeddino

16 Muse bolluwaa zaratuu K'eenati Yihudaa asaana Zambbaa Katamaa geetettiyaa Yaarikko katamaappe denddeeddino; Araada geetettiyaa katamaappe gedissa baggana, Neegeeban de'iyaa Yihudaa mela biittaa beeddino; yaan Amaaleek'atuwaana utteeddino. 17 Yihudaa Asay Simoona asaana ittippe biide, S'afaata geetettiyaa kataman de'iyaa Kanaanetuwaa s'ooneedda; katamaa ubbaa d'aysseedda. Hewaa diraw Horima* yaagiide suntseeddino. 18 Yihudaa Asay gujjiidekka Gaaza, Ask'k'aloonanne Ek'iroona katamatuwaa unttunttu yuushshuwaan de'iyaa biittatuwaanakka oyk'k'eedda. 19 Med'inaa Goday Yihudaa asaana de'iyaa diraw, gezze gadiyaa unttunttu laatteeddino; shin dembbaa gadiyaa asatoo birataappe oosetteedda olaa paraa gaaretuu de'iyaa diraw, Yihudaa Asay unttuntta yederssanaw danddayibeenna. 20 Muse geeddawaadan, Kebroone katamaa Kaaleebaw immeeddino; Kaaleebi Anaak'e zariyaa gidiyaa heezzu yaratuwaa yederssiide kesseedda.

21 Shin Biiniyaama zaratuu Yerusaalamen de'iyaa Yaabusatuwaa yederssibeykkino; yaatina, Yaabusawaanatuu Biiniyaama zaratuwaanna hachche gakkanaw Yerusaalamen ittippe de'iino.*

Efireemanne Minaase Zaretuu
Beeteele S'ooniide Oyk'k'eeddino

22-23 Yooseefo naanatuwaa, Efireemanne Minaase zaratuu k'ay Beeteele katamaa bollan woraajjeeddino. Kase he katamay Looza geetettee. Woraajjiyaa wode Med'inaa Goday unttunttunna de'ee. Yooseefo zaratuu Beeteele katamaa s'omoosiyaa asatuwaa kiitteeddino, 24 unttunttu katamaappe kesiyaa itti bitaniyaa demmiide, «Katamaa giddo waan gelanaw danddayettintto nuuna bessooppe, nuuni new keekana» yaageeddino. 25 I unttuntta besseedda; kataman de'iyaa asaa k'ara mashshaan mushereetseeddino; shin he bitaniyaanne Aa soo asaa ubbaa ashsheddinno. 26 Guyyeppe he bitanii Hiitetuwaa gadiyaa biide, yaan katamaa kees's'eedda; Looza yaagiide suntseedda; hachche gakkanaw he katamay he suntsan s'eesettee.

Israa'eeliyaa Asatuu Biittaappe Yederssibeenna Asatuwaa

27 Minaase zaratuu Beetishaana, Taa'inaaka, Doora, Yibila'aamanne Magido katamatuwaaninne unttunttu yuushshuwaan de'iyaa mootsatuwaan de'iyaa asatuwaa kessiide yederssanaw danddaybbeykkino. Yaatina, Kanaanetuu yaan de'uwaa miniseeddino.* 28 Israa'eeliyaa Asay minneedda wode, Kanaanetuwaa barenttu wolk'k'an oosisseeddino; shin unttuntta ubbaanna gadiyaappe kessiide yederssibeykkino.

29 Efireema zaratuukka Gezeera geetettiyaa kataman de'iyaa Kanaanetuwaa kessiide yederssibeykkino; yaatina, Kanaane asatuu yaan unttunttunna ittippe de'eeddino.*

30 Zaabiloona zaratuu K'itiroona katamaaninne Naahilaala kataman de'iyaa asatuwaa kessiide yederssibeykkino; yaatina, Kanaanetuu yaan unttunttunna ittippe de'eeddino. Shin Zaabiloona zaratuu unttunttu barenttu wolk'k'an oosisseddino.

31 Aaseera zaratuukka Aakkon, Sidoonan, Ahilaaban, Akiziiban, Helbban, Afeek'aninne Rahooban de'iyaa asatuwaa kessiide yederssibeykkino. 32 Kanaanetuu kesenan aggeeda diraw, Aaseera zaratuu unttunttunna yaan ittippe de'eeddino.

33 Nifttaaleema zaratuukka Beeti-Shemesha katamaaninne Beeti-Anaata kataman de'iyaa asatuwaa kessiide yederssibeykkino; shin Kanaanetuwaana yaan ittippe de'eeddino. Beeti-Shemeshanne Beeti-Anaata katamaa asatuwaa barenttoo wolk'k'an oosisseeddino.

34 Amoorawaanatu Daana zeretsaa pude gezziyaw yedersseeddino; unttunttu duge dembba gadiyaa wod'd'ennaadan te"eeddino.

35 Amoorawaanatu Hereesa Deriyaaninne Ayaaloonanne Sha'albbiima geetettiyaa katamatuwaan de'uwaa miniseeddino; shin Efireemanne Minaase zaratuu min minniide biide, barenttoo wolk'k'an oosisseeddino. 36 Amoorawaanatuwaa gadiyaa zaway Selaa'a matan de'iyaa Akirabiima geetettiyaa pudetsaappe doommiide, huup'issa bagga pinuwaa gakkee.

2

Med'inaa Godaa Kiitanchchay Bookima Beedda

1 Med'inaa Godaa kiitanchchay Gelggelappe Bookima biide, Israa'eeliyaa asaa hawaadan yaageedda; «Taani hinttentta Gibs'eppe kessaad; beni hinttenttu mayza aawaatoo immana gaade c'aak'k'eedda gadiyaa hinttentta gelissaad. Hinttentta hawaadan yaagaad; ‹Taani hinttenana c'aak'k'eteedda c'aak'uwa ubbakka mentsikke, 2 hinttenttu ha gadiyaan de'iyaa asatuwaana k'aalaa c'aak'uwaa geloppite; unttunttu yarshshiyaa sa'aa kolite› yaagaad; shin hinttenttu taw azazettibeykkita. Ayaw hewaadan haneedditee?* 3 Hewaa diraw, taani unttuntta, hinttenttu sintsaappe yederssikke; unttunttu hinttenttoo morkke gidanawaa; unttunttu s'oossatuukka hinttenttoo p'ire gidana yaagay» yaageedda. 4 Med'inaa Godaa kiitanchchay hewaa Israa'eeliyaa asaw ubbaw haasayeedda wode, Asay bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiidde yeekkeedda. 5 Yaatiide he sa'aa Bookima* yaagiide suntseedda; hewaan Med'inaa Godaw yarshshuwaa yarshsheedda.

Iyyaasu Hayk'k'uwaa

6 Iyyaasu Israa'eeliyaa asaa yeddeeddawaappe guyyiyaan, Asay ittuu ittuu barena shaakkina gakkiyaa gadiyaa akkanaw beedda. 7 Iyyaasu de'uwaan de'eedda laytsaa ubbaan Asay Med'inaa Godaw ootseedda; I hayk'k'eeddawaappe guyyiyaan, Med'inaa Goday Israa'eeliyaa asaw ootseedda wolk'k'aama oosuwaa ubbaa be'eedda c'imatuwaa wode ubbaan Med'inaa Godaw ootsiyaawaa aggibeenna.

8 Med'inaa Godaa k'oomay, Neewe na'aa Iyyaasu, laytsay s'eetanne tammuwaa gidina hayk'k'eedda; 9 Ga'aasha Deriyaappe huup'issa baggan, Efireema gezziyaan, Timinaati-Seraaha giyaa saan de'iyaa Aa laata gadiyaan moogeeddino.* 10 He yeletaa ubbay hayk'k'i bare mayzzan gakketteeddawaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa woy Israa'eeliyaa asaw I ootseeddawaa ubbaa erenna hara yeletay denddeedda.

Israa'eeliyaa Daannatuwaa

(2:11—16:31)

Israa'eeliyaa Asay S'oossaw Goynniyaawaa Aggi Basheedda

11 Hewaappe guyyiyaan, Israa'eeliyaa Asay Med'inaa Godaa sintsan iitabaa ootseedda; Ba'aala geetettiyaa eek'atoo goynneeddino. 12 Gibs'e gadiyaappe unttuntta kesseedda Med'inaa Godaa, barenttu mayza aawotuwaa S'oossaa aggi basheeddino; barenttu yuushshuwaan de'iyaa asatuwaa eek'atuwaakko simmiide, unttunttoo goynneeddino; hewan Med'inaa Godaa hank'k'etseeddino. 13 K'ay Aa aggi bashiide, Ba'aalawunne Asttaarootaw goynneeddino. 14 Yaatina, Med'inaa Godaa hank'k'uu Israa'eeliyaa asaa bolla ees's'i kesseedda; bonk'k'iyaawanttu bonk'k'anaadan unttuntta bessi basheedda; unttunttu yuushshuwaan de'iyaa morkketoo unttuntta aatsiide immeedda. Yaatina, unttunttu barenttu morkkatuwaanna ek'ettanaw danddayibeykkino. 15 Unttunttu olettanaw kesseedda wode ubbaan, Med'inaa Goday kase unttunttoo c'aak'k'eeddawaadan unttunttu s'oonettana mala, I unttunttu bolla denddeedda. Yaatina, unttunttu loytsi waayetseeddino.

16 Yaatina, Med'inaa Goday daannatuwaa unttunttoo dentseedda; unttunttu Israa'eeliyaa asaa bonk'k'eeddawanttu kushiyaappe ashsheeddino. 17 Shin Israa'eeliyaa Asay pirddiyaa daannatoo azazettibeena; unttunttu Med'inaa Godaw ammanettennan is's'eeddino; hara s'oossatuwaakko simmiide, unttunttoo goynneeddino. Unttunttu aawotuu hametteedda ogiyaappe ellekka guyye simmeeddino; unttunttu mayza aawotuu S'oossaw azazetteeddawaadan, unttunttu azazettibeykkino. 18 Med'inaa Goday unttunttoo pirddiyaa daannatuwaa dentseedda wode awudenne I he pirddiyaa daannatuwaana ittippe gideedda; he daannay de'uwaan de'eedda laytsaa ubbaan unttunttu morkkatuwaa kushiyaappe unttuntta ashsheeda. Ayaw gooppe, uk'k'unnaynne tuggay darina, unttunttu waassiyaawaa sisiide, Med'inaa Goday unttunttoo k'aretteedda. 19 Shin pirddiyaa daannay hayk'k'eeddawaappe guyyiyaan, Asay guyye simmiide, kase unttunttu aawotuu ootseedda iitaappe aad'd'eedda iitaa ootseeddino; unttunttu hara s'oossatuwaakko simmiide, unttunttoo goynneeddino; barenttu iita oosuwaanne desha ogiyaa aggenaan is's'eeddino. 20 Med'inaa Godaa hank'k'uu Israa'eeliyaa asaa bolla ees's'i kesseedda; yaatina, Med'inaa Goday hawaadan yaageedda; «Ha Asay taani unttunttu mayza aawaatoo geleedda c'aak'uwa mentseedda dirawunne taw azazettenan is's'eedda diraw, 21 hachcheppe doommina, Iyyaasu hayk'k'eedda wode biittaa bollan atteeda gade asatuwaappe ittuwaanne taani unttunttu sintsaappe yederssaade kessikke. 22 Ha Israa'eeliyaa Asay kase barenttu mayza aawotuwaadan ta ogiyaa kaallintto, woy kaallennentto paac'c'anaw, Med'inaa Goday he atteeda gade asatuwaan go'ettana» yaageedda. 23 Hewaa diraw, Med'inaa Goday he gade asatuu kesenan gam"anaadan ootseedda. I unttuntta ellekka yederssiide kessibeenna; Iyyaasuwukka unttuntta aatsiide immibeenna.

3

Biittaa Bollappe Yederssetennan Atteeda Asatuwaa

1 Kase Kanaanen ay ollaanne olettiide meezetibeenna Israa'eeliyaa asaa paac'c'ana mala, Med'inaa Goday ha asatuwaa ashsheeda. 2 I hewaa ootseeddawe, hawaappe kase olaa olettiide meezetibeenna Israa'eeliyaa yeletaa olettiyaa hiillaa tamaarissanaassa. 3 He asatuu oona oonee gooppe, ichcheshu Piliss's'eema katamatuwaa mooddiyaa asatuwaa, Kanaanetuwaa ubbaa, Sidoona katamaa asatuwaanne Ba'aali-Hermmoone geetettiyaa deriyaappe doommiide, Hamaata Pinuwaa gakkanaw Libaanoosa Deriyan de'iyaa Hiiwetuwaa. 4 Med'inaa Goday Muse baggana kase Israa'eeliyaa mayza asaa aawaatoo immeedda azazuwaa unttunttu azazettintto azazettenentto paac'issanaw unttuntta ashsheeda. 5 Yaatina, Israa'eeliyaa Asay Kanaanetuwaana, Hiiwetuwaana, Amooretuwaana, Parzzetuwaana, Hiitetuwaananne Yaabuusatuwaanna ittippe de'eedda. 6 Unttunttu mac'c'a naanaa barenttoo akkeeddino; barenttu mac'c'a naanaakka unttunttu attuma naanaatoo immeeddino. Yaatiide unttunttu s'oossatoo goynneeddino.

Otini'eela

7 Israa'eeliyaa Asay Med'inaa Godaa sintsan iitabaa ootseedda. Unttunttu Med'inaa Godaa barenttu S'oossaa dogiide, Ba'aalanne Asheero geetettiyaa s'oossatoo goynneeddino. 8 Hewaa diraw, Med'inaa Godaa hank'k'uu Israa'eeliyaa asaa bolla ees's'i kesseedda; yaatina, Med'inaa Goday Masp'p'es'oomiyaa gadiyaa Kaatiyaa Kushaani-Rish"ataymma kushiyan unttuntta aatsiide immeedda; unttunttu aw hosppun laytsaa moodetteeddino.

9 Shin Israa'eeliyaa Asay Med'inaa Godaw waasseedda wode, unttuntta ashshiyaa uraa kiitteedda; ikka Kaaleeba teefa ishaa K'anaaza na'aa Otini'eela geetettee. 10 Med'inaa Godaa Ayyaanay Aa bolla wod'd'ina, I Israa'eeliyaa bolla pirddiyaa daanna gideedda. Olaa olettanaw beedda; Med'inaa Goday Masp'p'es'oomiyaa gadiyaa Kaatiyaa Kushaani-Rish"ataymma aw aatsiide immeedda; Kushaani-Rish"ataymma s'ooneedda. 11 Yaatina, gadii oytamu laytsaa woppaa demmeedda. Hewaappe guyyiyaan, K'anaaza na'ay Otini'eeli hayk'k'eedda.

Ehuuda

12 Israa'eeliyaa Asay zaaretsiidekka Med'inaa Godaa sintsan iitabaa ootseedda. Med'inaa Godaa sintsan unttunttu iitabaa ootseedda diraw, Med'inaa Goday Moo'aabe Kaatiyaa Egilooni Israa'eeliyaa bollan wolk'k'aamanaadan ootseedda. 13 Egilooni Amoonatuwaanne Amaaleek'atuwaa barekko shiishshi biide, Israa'eeliyaa asaa olettiide s'ooneedda; Zambbaa Katamaa geetettiyaa Iyaarkko katamaa oyk'k'eedda. 14 Yaatina, Israa'eeliyaa Asay Moo'aabe Kaatiyaa Egiloonaw tammanne hosppun laytsaa moodetteedda.

15 Shin Israa'eeliyaa Asay Med'inaa Godaw waasseedda wode, unttuntta ashshiyaa uraa kiitteedda; ikka Biiniyaama zariyaappe Geera na'aa Ehuuda geetettee; I haddirssa kushiyan ootsiyaa asaa. Israa'eeliyaa Asay Ehuuda Moo'aabe Kaatiyaa Egiloonakko giiraana kiitteedda. 16 Ehuudi laa"u baggana k'aratteedda itti wad'aa gideedda mashshaa barew giigisseedda; ushechcha miyyiyaa baggana bare mayuwaa giddon danc'c'eedda. 17 Hewaappe guyyiyaan, Moo'aabe Kaatiyaa Egiloonaw giiraa akki afiide immeedda. Egilooni loytsi orddo asaa. 18 Ehuudi giiraa kaatiyaw immeeddawaappe guyyiyaan, giiraa tookkiide beedda asatuwaa moyzzeedda. 19 Shin Ehuudi Gelggala matan de'iyaa masetteedda shuchchatuwaa matappe Egiloonakko guyye simmi biide, «Kaatiyaw, taani new s'uuriyaabay de'ee» yaageedda.

Kaatii, «C'o"u ga!» yaageedda; hewaappe guyyiyaan Aa naagiyaawanttu ubbay kare keseeddino.

20 He wode kaatii pook'iyaan de'iyaa itti kifiliyaan barekka utti de'ishin, Ehuudi aakko shiik'iide, «S'oossay new kiitteeddabay de'ee» yaageedda. Kaatii bare utteedda sa'aappe ek'k'eedda; 21 Ehuudi bare haddirssa kushiyaa yeddiide, ushechcha bagga miyiyaappe mashshaa shoddiide, kaatiyaw uluwaan dirggintsi aggeeda. 22 Yaatina, mashshaw tuutii attennaan ulo giddo gelina, handday kammeedda. Ehuudi mashshaa kaatiyaa uluwaappe shoddibeenna diraw, zokkiyaanna kantsi keseedda. 23 Hewaappe guyyiyaan Ehuudi kare kesiide, pook'iyaan de'iyaa kifiliyaa penggiyaa gorddiide, Aa bolla k'ulppeedda.

24 I bidiggowaappe guyyiyaan, k'oomatuu yiide, penggii gorddetteeddawaa be'eeddino; giddo kifiliyaan urk'k'a sheeshshaw uttennan aggena yaagiide k'oppeeddino. 25 Unttunttu naagu pokkana gakkanaw loytsi naageeddino. Shin kaatii penggiyaa dooyennan is's'ina, k'ulppiyaa akkiide penggiyaa dooyeeddino; barenttu goday hayk'k'iidde, wuyggiyaan kunddeeddawaa be'eeddino.

26 Unttunttu naagiidde gam"i de'ishshin, Ehuudi kessi akkiide, masetteedda shuchchatuwaa aad'd'iidde, Sa'iira giyaa sa'aa bak'atteedda. 27 Efireema gezziyaa gakkeedda wode, Israa'eeliyaa Asay olaw shiik'anaadan malakataa punneedda; Asay Aa kaalliide, yaappe duge wod'd'eedda. 28 Unttuntta, «Taana kaallite; ayaw gooppe, Med'inaa Goday hinttenttu morkkatuwaa, Moo'aabatuwaa hinttenttu kushiyan aatsiide immeedda» yaageedda. Aa kaalliide wod'd'iide, Yorddaanoosa Shaafaa pinniyaa sa'atuwaa oyk'k'eeddino; Moo'aabe asaappe itti uraynne hewaana aad'd'enaaddan te"eeddino. 29 He wode Moo'aabe asaappe tammu sha"a gidiyaa dooretteedda mino olanchchatuwaa wod'eeddino; itti asaynne kessi akki attibeena. 30 He gallassi Moo'aabe Asay Israa'eeliyaa asaw moodetteedda; yaatina biittay hosppun tammu laytsaa woppaa demmeedda.

Shamggaara

31 Ehuudappe guyyiyaan, Anaata na'ay Shamggaari denddeedda; Piliss's'eema asaappe usuppun s'eetuwaa booraa laaggiyaa dok'uwaan wod'iide, Israa'eeliyaa asaa ashsheeda.

4

Dibooronne Baaraak'a

1 Ehuudi hayk'k'eeddawaappe guyyiyaan, Israa'eeliyaa Asay Med'inaa Godaa sintsan zaaretsiidekka iitabaa ootseedda. 2 Hewaa diraw, Med'inaa Goday Has'oora geetettiyaa kataman kaateteedda Kanaane Kaatiyaa Yaabinayyaw unttuntta aatsiide immeedda; Aa olanchchatuwaa gadaawu Sisaari Deriya-Harosheeta-Hagoyiima geetettiyaa kataman de'ee. 3 Yaabinayya birataappe oosetteedda udduppun s'eetu paraa gaaretuu de'iyaa dirawunne I Israa'eeliyaa asaa k'areti baynnan laatamu laytsaa uk'k'unneedda diraw, unttunttu maaduwaa demmanaw Med'inaa Godaakko waasseeddino.

4 He wode Laappidoota machchata Diboora, timbbitiyaa odiyaanna Israa'eeliyaa biittan pirddiyaa daannatto. 5 Diboora Efireema gezziyaan, Raama katamaappenne Beeteele katamaappe gidduwaan de'iyaa Diboori Zambbaa garssan uttaade pirddaw; Israa'eeliyaa Asay bare yewuwaa pirddissanaw iikko yee. 6 Itti gallassi Deboora Abino'aama na'aa Baaraak'a Nifttaaleema gadiyaan de'iyaa K'edeesha katamaappe kiittaade s'eesissaaddu; «Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay neena hawaadan yaagiide azazee; ‹Nifttaaleema zariyaappenne Zaabiloona zariyaappe tammu sha"a asaa akkaade, Taaboora Deriyaa ba. 7 Taani Yaabina olanchchatuwaa gadaaway Sisaari paraa gaaretuwaanne olanchchatuwaa akkiide, K'iishoona Shaafaan neenana olaa gaketanaw yaanaadan ootsana; taani new Aa aatsaade immana› yaagee» yaagaaddu.

8 Yaatina, Baaraak'i, «Neeni taananna booppe, taani baana; shin neeni taananna baana d'ayooppe, taanikka biikke» yaageedda.

9 Aa, «Eeno, taani neenana baana; shin Med'inaa Goday Sisaara mac'c'a asaa kushiyan aatsiide immiyaa diraw, he buussay new bonchcho gidenna» yaagaaddu. Deboora denddaade, Baaraak'ana K'edeesha baaddu. 10 Baaraak'i Nifttaaleemanne Zaabiloona zeretsaa K'edeesha s'eesina, tammu sha"a Asay Aa kaalliide kesseedda; Diboorakka aanana baaddu.

11 He wode Hebeera geetettiyaa itti bitanii de'ee; I K'eena asaa; I Muse bolluwaa Hobaaba yara. I hara K'eenatuwaappe shaakettiide, K'edeeshakko shiik'iide, Za'inaaniiman de'iyaa wolaa matan bare dunkkaaniyaa d'ogeedda.

12 Abino'aama na'ay Baaraak'i Taaboora Deriyaa beeddawaa Sisaari siseedda wode, 13 birataappe oosetteedda bare udduppun s'eetu paraa gaaretuwaanne barenana de'iyaa asaa ubbaa s'eesissiide, Harosheeta-Hagooyiimappe K'iishoona Shaafaa shiishsheedda.

14 Yaatina, Diboora Baaraak'a, «Dendda! Hachche Med'inaa Goday ne kushiyan Sisaara aatsiide immiyaa gallassaa. Be'a, Med'inaa Goday neeppe sintsatiide beedda» yaagaaddu. Hewaappe guyye Baaraak'i tammu sha"a asaa kaaletsiide, Taaboora Deriyaappe wod'd'eedda. 15 Med'inaa Goday Sisaara, Aa paraa gaaretuwaa ubbaanne Aa olanchchatuwaa ubbaa k'ara mashshaan Baaraak'a sintsaappe bak'atisseeda. Yaatina, Sisaari bare paraa gaariyaappe wod'd'iide, gediyaan bak'ateedda. 16 Baaraak'i he paraa gaaretuwaanne olanchchatuwaa Harosheeta-Hagooyiima gakkanaw yedersseedda. Sisaara olanchchatuu ubbay k'ara mashshaan hayk'k'eeddino; itti asaynne attibeena.

17 He wode Has'oora Kaatiyaa Yaabini K'eena Hebeera golle asaana saro de'ee. Hewaa diraw, Sisaari gediyaan bak'atiide, K'eena Hebeera machchatti Yaa'eeli dunkkaaniyaa gakkeedda. 18 Yaa'eela Sisaara mokkanaw kesaade, «Ta godaw, gela; haa gela; yayyoppa» yaagaaddu. Dunkkaaniyaa iikko gelina, Aa bare bullukkuwan kammaaddu.

19 Sisaari, «Taana saammee; ushiyaa guutsa haatsaa immaarikkii» yaageedda. Maatsaa tigiyaa miishshaa pokaade ushshaaddu; yaataade zaaraadde kammaaddu. 20 Hewaappe guyyiyaan I izo, «Dunkkaaniyaa penggiyaan ee"a. Ayi Asay yiide, ‹Hawaan Asay de'ii?› yaagiide oochchooppe, ‹Baawa› ga» yaageedda.

21 Sisaari loytsi daabureedda diraw, gem"ishshuwaa pannureedda. Hebeera machchata Yaa'eela madooshaanne dunkkaaniyaa d'ogiyaa shikaaliyaa akkaade, loddan aakko shiik'aaddu; shiik'aade d'ogiyaa shikaaliyaa haytsa kariyaan essaade, martteeluwaan d'ishaade, biittaanna sikkina, Sisaari hayk'k'eedda.

22 Baaraak'i Sisaara koyiidde yiina, Yaa'eela Aa mokkanaw kare kesaade, «Haaya; neeni koyyiyaa bitaniyaa taani neena bessana» yaagaaddu. Izina dunkkaaniyaa giddo geliide, Sisaara haytsa kariyaan d'oguu gelina, Aa anhay sa'aan giseeddawaa be'eedda.

23 He gallassi S'oossay Israa'eeliyaa Asay Kanaane Kaatiyaa Yaabina s'oonanaadan ootseedda. 24 Israa'eeliyaa Asay Kanaane Kaatiyaa Yaabina bolla min minniide biide, wurssetsan Aa d'aysseedda.

5

Dibooranne Baaraak'a Yetsaa

1 He gallassi Dibooranne Abino'aama na'ay Baaraak'i ha yetsaa yes's'eeddino.

2 «Israa'eeliyaa asaa

kaaletsiyaawanttu kaaletseedda diraw,

Asaykka dosiide,

bare huup'iyaa aatsiide immeedda diraw,

Med'inaa Godaa galatite!

3 «Hinttenttoo kaatetoo, hawaa sisite!

Hinttenttoo deriyaa mooddiyaawanttoo, hayzitte!

Taani Med'inaa Godaw yes's'ana.

Med'inaa Godaw Israa'eeliyaa S'oossaw

galataa yetsaa yes's'ana.

4 Abeet Med'inaa Godaw,

neeni Se'iira Deriyaappe denddeedda wode,

Neeni Eedooma biittaappe kesseedda wode,

biittay k'aas's'eedda.

Saluwaappe iray bukkeedda;

ee, haatsay shaaretuwaappe duge soosoteedda.

5 Med'inaa Godaa sintsan deretuu k'aas's'eeddino;

Haray attina, Siinaa Deriikka Med'inaa Godaa

Israa'eeliyaa S'oossaa sintsan kokkoreedda.*

6 «Anaata na'aa Shamggaana wodenne,

Yaa'eela wode c'aanaa mehiyaa laaggiyaa,

zal"anchchatuu he biittaana aad'd'ibeykkino.

Ogiyaanna biyaawanttukka ogiyaa aggiide,

loossuwaana beeddino.

7 Israa'eeliyaa katamatuu Asay de'enna sa'aa gideeddino.

Taan Diboora, taan Israa'eeliyaa asaw,

aatto gidaade denddana gakkanaw ooninne attibeena.

8 Israa'eeliyaa Asay allaga s'oossatuwaa dooreedda wode,

gadiyaan olay denddeedda.

Oytamu sha"a Israa'eeliyaa olanchchatuwaa gidduwaan

itti gonddallii woy itti toori beettibeenna.

9 Ta wozanay Israa'eeliyaa ola gadaawatuwaana de'ee.

Asaa giddon dosiide barentta aatsiide immeeddawanttuna de'ee.

Med'inaa Godaa galatite!

10 Hinttenttoo, bootsa haretuwaa toggiyaawantto,

Hinttenttoo, gilaasiyaa bollan uteeddawanttoo,

ogiyaanna hamettiyaawanttoo,

hawaa sisite!

11 Haatsaa ollatuwaa matan shiik'eedda yetsanchchatuwaa yetsaa sisite.

Unttunttu Med'inaa Goday s'illotetsaa oosuwaabaa yes's'iino;

k'ay Israa'eeliyaa olanchchatuwaa s'illotetsaa oosuwaabaa yes's'iino.

«Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa asay

katamaa geliyaa penggetuwaakko duge wod'd'eedda.

12 Dibooree! Beegotta! Beegotta!

Beegotta! Beegottaade mazimuriyaa yes's'a.

Baaraak'a, dendda!

Neenoo, Abino'aama na'aw, ne omooduwaa akkaade ya.

13 «Hewaappe guyyiyaan, atteeda asatuu

kaappatuwaakko duge wod'd'eeddino.

Med'inaa Godaa asatuu olettanaw giigiide

Diboorikko yeeddino.

14 Amaaleek'a zaratuu beni de'eedda sa'aan de'iyaa,

Efireema asatuu yeeddino.

K'ay Biiniyaama asatuu unttuntta kaalleeddino.

Kaappatuu Maakira zaratuwaappenne,

Ola gadaawatuu Zaabiloona zaratuwaappe duge wod'd'eeddino.

15 Yisaakoora kaappatuu Diboorina yeeddino;

ee, Yisaakoora asaynne Baaraak'ikka yeedda;

unttunttu Aa geeduwaa kaalliide, zanggaaraa geleeddino.

Shin Roobeela zaratuu k'ofaan shaakettiide,

yaanawaa agganawaa k'achchibeykkino.

16 Unttunttu ayaw atteeddinoo?

Dorssatuwaa heemmiyaawanttu imbbilittaa sisanaw atteedinooyye?

Roobeela zaratuu k'ofaan shaakettiide,

yaanawaa agganawaa k'achchibeykkino.

17 Gala'aade asatuu Yorddaanoosa shaafaappe hefintsan atteeddino.

Daana zaratuu markkabatuu matan atteeddino.

Aaseera zaratuu barenttu de'iyaa sa'aan,

Meeditiraane Abbaa lank'k'iyaan atteeddino.

18 Zaabiloona zaratuu barenttu shemppuwaa hayk'k'oo aatsiide immeedda asatuwaa.

Nifttaaleema zaratuukka unttunttuwaadan ola dembban barenttu shemppuwaa aatsiide immeeddino.

19 Kaatetuu yiide, Magido pulttotuwaa matan de'iyaa Taa'inaakan oletteeddino.

He Kanaane kaatetuu yaan olettiide,

omooddanaw ayaa biraanne demmibeeykkino.

20 Saluwaan de'iyaa s'oolinttetuukka oletteeddino.

Barenttu yuuyyiyaa yuushshan unttunttu Sisaarana oletteeddino.

21 K'iishoona Shaafay, benippe,

eretteedda K'iishoona Shaafay kuntsiide,

he kaatetuwaa shokiide afeedda.

Ta shemppattee, simmi minna;

sintsaw gaallifa.

22 Hewaappe guyyiyaan, paraa asatuu andaraasetiidde yeeddino.

Paratuu barenttu kottiyaan gadiyaa giirisseeddino.

23 Med'inaa Godaa kiitanchchay,

‹Merooza shek'k'ite!

Yan de'iyaa asaa iissiide shek'k'ite!

Ayaw gooppe, unttunttu Med'inaa Godaw ek'k'anaw yibeykkino.

Aa wolk'k'aama morkkatuwaanna olettanaw kesibeykkino› yaageedda.

24 «K'eena Hebeera machchata

Yaa'eela mac'c'a asaa ubbaappe anjjetteedaano gidu.

Dunkkaane giddon de'iyaa mac'c'a asaa ubbaappe iza anjjetteedano gidu.

25 Sisaari izo haatsaa oochchina,

maatsaa aw immaaddu.

Lo"o k'arabbaan me"eedda maatsaa ahaadu.

26 Itti kushiyaa yeddaade dunkkaaniyaa shikaaliyaa,

ushechcha kushiyan oosanchchatuwaa martteeluwaa oyk'k'aaddu.

Sisaara huup'iyaan d'ogaaddu;

haytsa kariyaana kantsa kessaaddu.

27 Yaatina, I bolk'k'u giide kunddeedda.

I he izi gediyaa matan

bolk'k'u giide kunddeedda.

He kunddeedda sa'aan hayk'k'eedda.

28 Sisaara daaya maskkootiyaanna s'eellaaddu.

‹Ta na'aa paraa gaarii ayaw gam"eedee?

Paratuu elleelliidde ayaw simmibeykkino?›

yaagaadde oochchaaddu.

29 Izi aad'd'eeda eranchcha mac'c'a asatuu Izi ooshaa zaareeddino.

Shin iza bare k'ofaan zaara zaaraadekka hawaadan yaagaaddu;

30 Unttunttu omoodiide shaakkiyaawaa demmennaan aggikkino.

Itti itti olanchchaa itti itti woy laa"u laa"u wodoratuu gakkennan aggikkino.

Sisaaraw unttunttu lo"iyaa mayuwaa immana;

k'ay tawukka k'ood'iyaan s'aas'anaw,

s'ilifiyaan alleek'k'ettiide lo"iyaa mayotuwaa

unttunttu ahana yaagaaddu.

31 «Abeet Med'inaa Godaw, ne morkketuu ubbay hewaadan hayk'k'iino!

Shin ne siik'atuu guura doliyaa awaadan p'oolino;

away bare wolk'k'aan kesiyaawaadan» yaageeddino.

Hewaappe guyyiyaan, gadii oytamu laytsaa woppaa demmeedda.

6

Geedoona

1 Israa'eeliyaa Asay Med'inaa Godaa sintsan zaaretsiide iitabaa ootseedda. Hewaa diraw, Med'inaa Goday unttuntta Miidiyaama asaw aatsiide immeedda. Laappun laytsaa unttuntta mooddeeddino. 2 Midiyaama Asay Israa'eeliyaa asaa bolla minneedda; Israa'eeliyaa Asay unttunttuppe attanaw deriyaa bollan k'osettiyaasaa, gonggoluwaanne geessuwaa giigisseedda. 3 Israa'eeliyaa Asay katsaa zereedda wode ubbaan, Miidiyaama Asay Amaaleek'a asaananne away doliyaa bagga gadiyaan de'iyaa asaana yiide unttuntta oliino. 4 Unttunttu he gadiyaan dunkkaaniide, Gaaza katamaa gakkanaw, gadiyaa ubbaa bollan doleeddabaa d'ayssino; dorssaa, mehiyaanne hariyaa laaggiide afiyaa diraw, Israa'eeliyaa asaw ayaanne ashshikkino. 5 Barenttu mehiyaanne barenttu dunkkaaniyaa akkiide, boolii yiyaawaadan c'orattiide yiino; unttunttanne unttunttu gaalotuwaa paydanaw danddayettenna; unttunttu yiidde gadiyaa bayzzino. 6 Israa'eeliyaa Asay Miidiyaama asaa gaasuwaan kawusheedda; yaatiide maaduwaa demmanaw Med'inaa Godaakko waasseedda.

7 Miidiyaama asaa gaasuwaan Israa'eeliyaa Asay Med'inaa Godaakko waasseedda wode, 8 Med'inaa Goday unttunttukko itti timbbitiyaa odiyaawaa kiitteedda. Timbbitiyaa odiyaawe unttuntta, «Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; ‹Gibs'eppe, ayiletetsaa gadiyaappe taani hinttentta kessaad. 9 Taani hinttentta Gibs'e asaa kushiyaappenne uk'k'unniyaa asaa ubbaa kushiyaappe ashshaad; hinttenttu sintsaappekka uk'k'unniyaa asaa yederssaade, unttunttu gadiyaa hinttenttoo immaad. 10 Yaataade taani hinttentta, «Taani Med'inaa Godaa hinttenttu S'oossaattenne; hinttenttu unttunttu gadiyaa laatteedda Amoorawaanatuwaa s'oossatoo goynnoppite» yaagaadde odaad. Shin hinttenttu ta k'aalaa sisennan is's'eeddita› yaagee» yaageedda.

11 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa kiitanchchay Oofira giyaa saan de'iyaa Abi'eezera yaraa Yo'aasha wolaa garssan utteedda. He wode Yo'aasha na'ay Geedooni Midiyaama asaappe k'osettanaw woyniyaa eessaa gum"iyaasan zarggaa bukkee. 12 Hewan Med'inaa Godaa kiitanchchay aw beettiide, «Laa nenoo, mino olanchchaw, Med'inaa Goday neenana de'ee» yaageedda.

13 Geedooni Aa, «Hay ta godaw! Med'inaa Goday nuunanna de'iyaawaa gidooppe, ha metuu ubbay yaatina nuuna ayaw gakkeedee? Nu aawotuu, ‹Med'inaa Goday nuuna Gibs'e gadiyaappe kesseedda› yaagiide nuw odeedda malalissiyaa Aa oosotuu ubbay hak'an de'iinoo? Shin ha"i Med'inaa Goday nuuna mule aggiide, Miidiyaama asaw aatsiide immeedda» yaageedda.

14 Hewaappe guyyiyaan Med'inaa Goday aakko simmiide, «New de'iyaa wolk'k'an baade, Israa'eeliyaa asaa Miidiyaama asaa kushiyaappe ashsha. Be'a, neena kiittiyaawe taana» yaageedda.

15 Geedooni, «Abeet Med'inaa Godaw, taani Israa'eeliyaa asaa waataade ashshoo? Ta yaray Minaase zaratuwaa ubbaappe aad'd'eeda laafa; taanikka ta aawuwaa soo asaa ubbaappe guutsa» yaagiide zaareedda.

16 Med'inaa Goday, «Tumuppe taani neenana gidana; itti asaa shoc'iyaawaadan, neeni Miidiyaama asaa shoc'aade s'oonana» yaageedda.

17 Geedooni, «Neeni taanan nashetteeddawaa gidooppe, taananna haasayiyaawe neeni tumuppe S'oossaa gidiyaawaa taani erana mala, malaataa taana bessa. 18 Taani guyye simma baade, new immiyaawaa ahana gakkanaw, hayyanaa hawaappe booppa» yaageedda.

Med'inaa Goday, «Neeni simmana gakkanaw, taani hawaan naagana» yaageedda.

19 Geedooni bare soo geliide, bolttiboltta deeshsha maraa shukkiide katseedda; itti tammu kiilo giraame gidiyaa d'iiliyaa akkiide, irshshuwaa yeggennaan ukitsaa uukkeedda. Ashuwaa masoofiyan wotsiide, c'abbaa keriyaan tigeedda; ubbaakka akkiide afiide, wolaa garssan utteedda S'oossaa kiitanchchaw shiishsheedda. 20 S'oossaa kiitanchchay Aa, «Ashuwaanne irshshuu gelibeenna ukitsaa akkaade, ha shuchchaa bolla wotsa; c'abbaakka Aa bolla tiga» yaageedda; hewaappe guyyiyaan Geedooni hewaadan ootseedda. 21 Med'inaa Godaa kiitanchchay bare kushiyan oyk'k'eedda s'am"aa s'eeran ashuwaakka irshshuu gelibeenna ukitsaa bochcheedda; tamay shuchchaa giddoppe kesiide, ashuwaakka irshshuu gelibeenna ukitsaa meedda; hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa kiitanchchay Aa sintsaappe geemmeedda.

22 Geedooni be'eeddawe Med'inaa Godaa kiitanchchaa gidiyaawaa akeekeedda wode, «Aayye ana! Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw, taani Med'inaa Godaa kiitanchchaa ta ayfiyaan be'aaddi!» yaageedda.

23 Shin Med'inaa Goday, «Saruu new gido! Yayyoppa! Hayk'k'akka» yaageedda. 24 Geedooni Med'inaa Godaw yarshshiyaa sa'aa yaan giigissiide, he sa'aa Med'inaa Goday Saro S'oossaa yaagiide suntseedda. He yarshshiyaa sa'ay Abi'eezera yaratuwaassa gidiyaa Oofiran hachche gakkanaw ek'k'iide de'ee.

25 He gallassi k'amma Med'inaa Goday Geedoona, «Ne aawuwaa booraa laa'entsuwaa, laytsay laappuna giddeeddawaa akka. Ne aawuu Ba'aala geetettiyaa eek'aw yarshshiyaa sa'aa kola; Aa gas'aan de'iyaa Asheero geetettiyaa mac'c'a s'oossatuu misiliyaakka k'ans's'ereetsaa yegga. 26 Ha deriyaa huup'iyaan Med'inaa Godaw, ne S'oossaw, shuchchaappe yarshshiyaa sa'aa loytsaade giigissa; hewaappe guyyiyaan, neeni k'ans's'ereetseedda Asheero geetettiyaa s'oossatuu misiliyaa k'oo'uwaa eetsaade, laa'entso booraa ubbaanna s'uuggiyaa yarshshuwaa udaade yarshsha» yaageedda. 27 Geedooni bare k'oomatuwaappe tammatuwaa akkiide, Med'inaa Goday aw odeeddawaadan ootseedda. Shin I bare aawuwaa soo asawunne kataman de'iyaa asaw yayyeedda diraw, hewaa gallassan ootsiyaawaa aggiide k'amman ootseedda.

28 Wontta guuran katamaa Asay denddeedda wode, Ba'aala geetettiyaa eek'aw yarshshiyaa sa'ay koletti kichcheeddawaanne Aa lank'k'iyaan de'iyaa Asheeri misilii k'ans's'ettiide wod'd'eeddawaa be'eedda. K'ay unttunttu yarshshiyaa sa'ay giigeeddawaanne Aa bolla laa'entso booray yarshshetteeddawaa be'eeddino. 29 Barenttu giddon, «Laa hawaa ootseeddawe oonee?» yaagiide ittuu ittuwaa oochcheeddino. Unttunttu yuuyyi yuuyyiide oochchiide, hewaa ootseeddawe Yo'aasha na'aa Geedoona gidiyaawaa ereeddino. 30 Hewaappe guyyiyaan katamaa Asay Yo'aasha, «Ba'aala geetettiyaa eek'aw yarshshiyaa sa'aa koleedda dirawunne Aa lank'k'iyaan de'iyaa Asheeri misiliyaa k'ans's'eretsiide yeggeedda diraw, nuuni Aa wod'ana mala, ne na'aa haa kessa» yaageedda.

31 Yo'aashi bare bollan denddeedda asaa ubbaa, «Hinttenttu Ba'aalaw mootettiitee? Woy hinttenttu Aa ashshanaw abakkaatee? Hinttenttu giddoppe aw mootettiyaa uray de'oppe, sa'ay wonttanaw I hayk'k'o! Ba'aali s'oossaa gidooppe, bare yarshshiyaa sa'aa koleeddawaana I barew mootetto» yaageedda. 32 Yaatina, he gallassi Yo'aashi, «Koletteeddawe aw yarshshiyaa sa'aa gideedda diraw, aanana Ba'aali mootetto» yaagiide Geedoona suntsaa Yeruba'aala giide suntseedda.

33 Hewaappe guyyiyaan, Miidiyaama gadiyaa asay, Amaaleek'a gadiyaa asaynne away doliyaa bagga gadiyaa Asay ubbay ittippe shiik'iide, Yorddaanoosa Shaafaa pinneeddino; Iziraa'eela giyaa wombban dunkkaaneeddino. 34 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa Ayyaanay Geedoona bolla wod'd'eedda; Abi'eezera yara gidiyaa Asay ubbay barena kaallana mala, unttuntta s'eesanaw malakataa punneedda. 35 Minaase zaratuwaa ubbaw asaa kiittiide, barena kaallana mala unttunttakka s'eesisseedda. K'ay Aaseera zaretoo, Zaabiloona zaretoonne Nifttaaleema zaretoo asaa kiittina, unttunttukka aanana olaa baanaw keseeddino.

36 Hewaappe guyyiyaan Geedooni S'oossaa, «Taani Israa'eeliyaa asaa ashshana mala, neeni taana dooreeddawaa taw odeeddawaa gidooppe, 37 be'a, zarggaa bukkiyaa uddumaan dorssaa agoozaa taani wotsana; ketterssay he dorssaa agoozaa s'alaalan de'ina, biittaa ubbay mela gidooppe, neeni odeeddawaadan, Israa'eeliyaa asaa neeni ta kushiyan ashshanawaa taani erana» yaageedda. 38 I geeddawaadan haneedda. Wonttetsa gallassi guura guuraanna denddiide, dorssaa agoozaa gum"eedda wode, itti kuyis'aaro gidiyaa haatsay aappe kesseedda.

39 Yaatina, Geedooni k'aykka S'oossaa, «Hayanaa hank'k'ettoppa! Taani neena gujjaadekka itti gede oochchay; dorssaa agoozaa bolla hara malaataa bessanaadan taani neena oochchay. Ha"i k'ay dorssaa agoozay mela gidina, biittay irs's'iide ketterssattanaadan udaarikkii» yaageedda. 40 He gallassi k'amma S'oossay he malaataa ootseedda. Wonttetsa gallassi guura dorssaa agoozaa mela gidina, biittaa ubbay irs's'iide ketterssatteedda.

7

Geedooni Miidiyaamatuwaa S'ooneedda

1 Yeruba'aala geetettiyaa Geedooninne aanana de'iyaa Asay ubbay wontta guuran denddi biide, Harooda geetettiyaa pulttiyaa matan dunkkaaneedda. Miidiyaama gade asatuukka hinttuttuppe huup'issa baggana Moore geetettiyaa deriyaa matan de'iyaa wombbaa giddon dunkkaaneeddino.

2 Med'inaa Goday Geedoona hawaadan yaageedda; «Miidiyaama asaa taani hinttenttu kushiyan aatsaade immanaw, neenana de'iyaa Asay dareedda; Israa'eeliyaa asay, ‹Nu wolk'k'an atteeddo› giide ta bolla c'eek'ettenna mala, Midiyaama asaa taani unttunttoo aatsaade immikke. 3 Hewaa diraw, ha"i asaw, ‹Yashshan kokkoriyaa Asay ooninne de'oppe, Gala'aade Deriyaappe simmiide, guyye bare soo bare soo bo› yaagaadde awaaya» yaageedda. Yaatina, laatamanne laa"u sha"a Asay guyye simmeedda; tammu sha"a Asay atteedda.*

4 Hewaappe guyyiyaan Med'inaa Goday Geedoona, «Ha"ikka Asay dareedda. Neeni unttuntta duge haatsaw afa; taani unttuntta new yaan shaakkana. Taani, ‹Hawee neenana bo› giyaawe neenana bo; taani, ‹Hawee neenana booppo› giyaawe booppo» yaageedda.

5 Yaatina, Geedooni asaa haatsaakko afeedda. Med'inaa Goday Geedoona, «Ha asaa giddoppe gulbbatiide haatsaa ushiyaawanttanne, kanaadan haatsaa ins's'arssan labac'i labac'i ootsiide ushiyaawantta shaakka» yaageedda. 6 Barenttu kushiyan haatsaa kop'p'etiide labac'i ootsiide usheeddawanttu paydu heezzu s'eeta; shin atteedawanttu ubbay haatsaa ushanaw gulbbateeddino.

7 Med'inaa Goday Geedoona, «Barenttu kushiyan haatsaa ek'uwaan kop'p'etiide labac'i ootseedda heezzu s'eetu asatuwaan taani hinttentta ashshana; Miidiyaama asatuwaa hinttenttoo aatsaade immana. Shin atteeda Asay ubbay bare soo bare soo simmo» yaageedda. 8 Yaatina, Geedooni asatuwaa shink'k'aanne malakataa akkeedda heezzu s'eetu asatuwaa barenana ashshiide, yenkko asaa ubbaa unttunttu soo unttunttu soo yeddeedda. Ha ubbabay haniyaa wode, Miidiyaama olanchchatuu unttuttuppe hirkki bagganna wombbaan dunkkaaniide utteeddino.

9 He gallassi k'amman Med'inaa Goday Geedoona, «Taani new aatsaade immeedda diraw, denddaade unttunttu dunkkaaneedda sa'aan unttunttunna olaa gaketta. 10 Neeni baade olanaw yayyooppe, ne k'oomaa Puura akkaade, unttunttu dunkkaaneedda sa'aa duge baade, 11 unttunttu giyaawaa sisa. Hewaappe guyyiyaan, neeni unttuntta olanaw minnana» yaageedda.

Geedooninne Aa k'oomay Puuri, Midiyaamatuu dunkkaaneedda sa'aa gas'aan naagiyaa olanchchatuwaakko beeddino. 12 He wode booliyaadan c'oratteedda Miidiyaama asay, Amaaleek'a asaynne away doliyaa baggana de'iyaa Asay ubbay wombbaa giddon dunkkaaniide utteeddino. Unttuttu gaalotuu abbaa doonaan de'iyaa shafiyaadan paydanaw danddayettennawantta.

13 Geedooni yaa gakkiyaa wode, itti bitanii bare akumeteedda akumuwaa bare laggiyaw odee; «Sisa, taani akumuwaa akumetaad. Itti bangga ukitsay gonddorettiidde, Miidiyaamatuu dunkkaaneedda sa'aa yeedda. Gakkiide dunkkaaniyaa dom"eedda; dunkkaanii aad'd'i wod'd'iide mic'etteedda» yaageedda.

14 Hewaappe guyye Aa laggii zaariide, «Hewe Israa'eeliyaa Yo'aasha na'aa Geedoona mashshaappe attina, harabaa gidenna. S'oossay Miidiyaamanne Midiyaamatuwaanna de'iyaa olanchchatuwaa ubbaa Geedoonaw aatsiide immeedda» yaageedda.

15 Geedooni he odeedda akumuwaanne akumuwaa birshshetsaa siseedda wode, gulbbatiide S'oossaw goynneedda. Hewaappe guyyiyaan, Israa'eelatuu dunkkaaneedda sa'aa guyye simmiide, «Denddite! Med'inaa Goday Miidiyaama olanchchatuwaa hinttenttu kushiyan aatsiide immeedda!» yaageedda. 16 Heezzu s'eetu asatuwaa heezzu c'itan shaakkeedda; unttunttoo huup'iyaan huup'iyaan itti itti malakkataanne giddon ees's'iyaa s'omppii de'iyaa itti itti s'aaruwaa immeedda. 17 Unttuntta, «Taakko haa s'eelliide, taani ootsiyaawaa ootsite. Taani unttunttu dunkkaaneedda sa'aa mataa gakkaade ootsiyaawaadan, hinttenttukka ootsite. 18 Taaninne taananna de'iyaawanttu ubbatuu malakataa punniyaa wode, hinttenttukka unttunttu dunkkaaneedda sa'aa yuuyyi aad'd'iide, hinttenttu malakataa punniidde, ‹Med'inaa Godawunne Geedoonaw!› yaagiide waassite» yaageedda.

19 K'ammaw giddo gishuwaa gidanaw guutsa attide'ishin, naagiyaa olanchchatuu laametteeddawaappe guyyiyaan, Geedooninne aanana de'iyaa s'eetu asatuu biide, Miidiyaamatuu dunkkaaneedda sa'aa mata gakkiide barenttu malakataa punneeddino; barenttu oyk'k'eedda s'aaruwaa ubbaakka mentseeddino. 20 Hara baggana de'iyaa laa"u c'itatuukka barenttu malakataa punniide, s'aarotuwaakka mentseeddino; haddirssa kushiyan ees's'iyaa s'omppiyaa, ushechcha kushiyan malakataa oyk'k'iide punniidde, «Med'inaa Godawunne Geedoonaw mashshaan oletteetto!» yaagiide waasseeddino. 21 Asay ubbay Miidiyaamatuu dunkkaaneedda sa'aa yuushshuwaan bare sa'aan sa'aan ek'k'ide'ishin, Miidiyaama olanchchatuu ubbay waassiidde bak'atteedino. 22 Geedoona Asay heezzu s'eetu malakataa punneedda wode, morkkatuwaa olanchchatuu barenttu mashshaan ittuu ittuwaa wod'anaadan Med'inaa Goday ootseedda; yaatina, atteeda olanchchatuu S'ireerakko simmiide, Beetishiis'a geetettiyaa katamaa gakkanaw, hewaappekka aad'd'iidde, S'abaata matan de'iyaa Aabeeli-Mahoola gakkanaw bak'atteedino.

23 Hewaappe guyyiyaan Geedooni, Nifttaaleema zariyaappe, Aaseera zariyaappenne Minaase zaratuwaa ubbaappe Israa'eeliyaa asaa s'eesiide shiishshina, unttunttu Miidiyaamatuwaa yedersseeddino. 24 Efireema gezziyaan de'iyaa asaa ubbaakko Geedooni asaa kiittiide, «Miidiyaama asaa olanaw duge wod'd'ite; Beetibaana gakkanaw de'iyaa Yorddaanoosa Shaafaanne an geliyaa k'eeri shaafatuwaa unttuttuppe kasetiide oyk'k'ite» yaageedda. Hewaappe guyye Efireema Asay ubbay s'eegetti shiik'iide, Beetibaara gakkanaw Yorddaanoosa Shaafaanne an geliyaa k'eeri shaafatuwaa oyk'k'eedda. 25 Oreebanne Za'eeba geetettiyaa Miidiyaamatuwaa kaappatuwaa laa"uwaa omoodeeddino; Oreeba Oreeba Zaallaa giyaa saan wod'eeddino; Za'eeba k'ay Za'eeba Woynniyaa Gum"iyaa sa'aa giyaa sa'aan wod'eeddino. Hewaappe guyyenna atteeda Miidiyaamatuwaa yederssiidde, Oreeba k'ood'iyaanne Za'eeba k'ood'iyaa muuc'eeddino; unttunttu guuggetuwaa Geedoonakko aheeddino. He wode Geedooni Yorddaanoosa Shaafaappe hefintsa away doliyaa baggana de'eedda.

8

Miidiyaamatuu Wurssetsa S'oonuwaa S'oonetteeddino

1 Hewaappe guyyiyaan, Efireema Asay Geedoona, «Miidiyaamatuwaa olanaw baadde nuuna ayaw s'eesabeykkii? Nuuna ayaw hawaadan ootsaaddii?» yaagiide loytsi palumetteeddino.

2 Shin Geedooni zaariide, «Taani ootseeddawaappe hinttenttu ootseeddawe aad'd'enneyye? Ta yaratuu Abi'eezeratu shiishsheedda mule katsaappe hinttenttu Efireema zaratuu k'oreedda k'aarimii keekenneyye? 3 Miidiyaamatuwaa kaappatuwaa, Oreebanne Za'eeba S'oossay hinttenttu kushiyan aatsiide immeedda. Hinttenttu ootseeddawaa mala, taani ay ootsanaw danddayayitaa?» yaageedda. I hewaadan giina, unttunttu hank'k'uwaappe zarbbeeddino.*

4 Geedooninne aanana de'iyaa heezzu s'eetu Asay Yorddaanoosa Shaafaa yiide pinneeddino; unttunttu ay daaburooppekka, barenttu morkkatuwaa yederssiyaawaa aggibeykkino. 5 Yederssiidde Sukkota gakkeedda wode, Geedooni katamaa asaa, «Ta Asay daabureedda diraw, hayanaa amareeda ukitsaa immeerikkitee. Taani Miidiyaamatuwaa kaatetuwaa Zebaahanne S'almmunaa'a yederssaadde de'ay» yaageedda.

6 Hewaappe guyye Sukkota katamaa kaappatuu, «Zebaahanne S'almmunaa'a neeni omooddabeykkashin, ne olanchchatoo ayaw ukitsaa immanee?» yaageeddino.

7 Yaatina, Geedooni, «Lo"a ayinne baawa! Med'inaa Goday Zebaahanne S'almmunaa'a ta kushiyan aatsiide immiyaa wode, taani mela biittaa aguntsaaninne kinddichchuwaan hinttentta wad'd'ana» yaageedda. 8 Hewaappe Panu'eela giyaa sa'aa beedda; yaan de'iyaa asaakka he ooshaa oochcheedda. Shin Panu'eela asaykka Sukkota katamaa Asay zaareeddawaadan zaareedda. 9 Yaatina, Panu'eela asaakka, «Taani s'oonaade saro simmiyaa wode, hinttenttu katamaa naagiyaa ha adussa gimbbiyaa laalana» yaageedda.

10 Zebaahinne S'almmunaa'i away doliyaa baggappe yeedda olanchchatuwaappe atteeda barenttu tammanne ichcheshu sha"a olanchchatuwaanna K'ark'k'oora geetettiyaa kataman de'iino. Kase away doliyaa baggappe yeedda olanchchatuwaappe mashshaan olettiyaa itti itti s'eetanne laatamu sha"a gidiyaa olanchchatuu olan hayk'k'i wureeddino. 11 Geedooni Nobaahappenne Yogibaahappe away doliyaa baggan de'iyaa zallaanatuwaa gas'aa ogiyaanna biide, hewan de'iyaa olanchchatuwaa bolla unttunttu akeekenan de'ishshin woraajjeedda; 12 unttunttu ubbay dagammeeddino. Miidiyaama kaatetuu Zebaahinne S'almmunaa'i laa"attuukka bak'atteedino; shin Geedooni unttuntta yederssi gakkiide omoodeedda.

13 Yo'aasha na'ay Geedooni olaappe Hereesa Pinuwaanna simmeedda. 14 Sukkooteppe itti wodallaa oyk'k'iide oochcheedda. Wodallay Sukkoota kaappatuunne c'imatuwaa laappun tammanne laappunatuwaa suntsaa s'aafiide aw immeedda. 15 Hewaappe guyyiyaan, Geedooni Sukkoota asaakko yiide, « ‹Zebaahanne S'almmunaa'a neeni omooddabeykkashin, ne daabureedda asaw ayaw ukitsaa immanee?› giide hinttenttu taana k'iliic'eeddita; shin Zebaahanne S'almmunaa'a hawantta be'ite» yaageedda. 16 Hewaappe guyyiyaan, mela biittaa aguntsaaninne kinddichchuwaan wad'd'iide; Sukkoota kaappatuwaa k'as's'ayeedda. 17 K'ay Panu'eelan katamaa naagiyaa adussa gimbbiyaa laaliide, katamaan de'iyaa attuma asaa wod'eedda.

18 Yaatiide Geedooni Zebaahanne S'almmunaa'a, «Hinttenttu Taabooran wod'eedda asatuu ay malee?» yaagiide oochcheedda.

Shin unttunttu, «Ne mala; unttunttu ubbaykka kaatiyaa naanaa malatino» yaagiide zaareeddino.

19 Geedooni, «Unttunttu ta ishatuwaa; unttunttu ta daay naanaa. Med'inaa Goday ero! Hinttenttu unttuntta wod'ibeennawaa gidintto, taanikka hinttentta wod'ikke shin» yaageedda. 20 Bare bayira na'aa Yetera, «Dendda ek'k'aade, hawantta wod'a» yaageedda. Hewaappe guyye Yeteri biro yalaga gideedda diraw yayyiide, bare mashshaa shoddibeenna.

21 Hewaappe guyyiyaan, Zebaahinne S'almmunaa'i Geedoona, «Dendda ek'k'aade, neeni nuuna wod'a. Attuma asaa oosuwaa ootsanaw attuma asaa koshshee» yaageeddino. Yaatina, Geedooni denddiide, unttuntta wod'eedda; unttunttu gaalatuwaa k'ood'iyaan de'iyaa alleek'k'uwaa ubbaa akkeedda.

22 Hewaappe guyyiyaan, Israa'eeliyaa Asay Geedoona, «Neeni nuuna Miidiyaama asaappe ashsheeda diraw, neeni, neeppe guyyiyaan ne na'aynne ne na'aa na'ay nuuna mooddite» yaageedda.

23 Hewaappe guyye Geedooni, «Taani hinttentta mooddikke; ta na'aykka hinttentta mooddenna; Med'inaa Goday hinttentta mooddo» yaageedda. 24 Unttuntta, «Ane taani hinttentta ittibaa oochchay: hinttenttu ubbay omoodiide aheedda haytsa work'k'aa taw immite» yaageedda. Isimaa'eela asaadan, Miidiyaama biittaa asatuukka haytsaan work'k'aa wotsiino.

25 Israa'eeliyaa Asay zaariide, «Eeno, nu immana» yaageedda. Afilaa hiis's'iide Asay ubbay bare omoodeedda haytsa work'k'aa hiis'etteedda afilaa bollan wotseedda. 26 Geedooni akkeedda haytsa work'k'ay laatamu kiilo giraame dees'iyaawaa. Hewenne, hara alleek'k'iyaawantta, k'ood'iyaan aatsiyaa habiliyaa, Midiyaamatuwaa kaatetuu mayiyaa ochchaa teeraa malatiyaa mayotuwaanne unttunttu gaalotuwaa k'ood'iyaappe aketeedda alleek'k'iyaawantta gujjennaana. 27 Geedooni work'k'aappe eefuudiyaa giigissiide, bare de'iyaa Oofira kataman wotseedda. Guyyeppe Israa'eeliyaa Asay ubbay S'oossaa aggiide, he eefuudiyaw goynneedda; Geedoonawunne Aa soo asaw hewe p'ire gideedda.

28 Hewaadan haniide, Miidiyaama Asay Israa'eeliyaa asaw moodetteedda; unttunttu Israa'eeliyaa asaa bolla laa'entsuwaa denddibeykkino. Geedooni hayk'k'ana gakkanaw, oytamu laytsaa gadii woppaa demmeedda.

Geedoona Hayk'k'uwaa

29 Yo'aasha na'ay, Yeruba'aala geetettiyaa Geedooni bare soo guyye biide, bare gollen de'eedda. 30 Geedooni c'ora machchiyaa akkeedda diraw, aw laappun tammu attuma naanay yeletteeddino. 31 K'ay Sekeema kataman de'iyaa k'oomata attuma na'aa aw yelina, suntsaa Aabimeleeka yaagiide suntseedda. 32 Yo'aasha na'ay Geedooni lo"o c'imiide hayk'k'eedda; bare aawuwaa Yo'aasha duufuwaan moogetteedda. Ha duufuu Abi'eezera yaratuu de'iyaa Oofira kataman de'ee.

33 Geedooni hayk'k'eeddawaappe guyyiyaan, Israa'eeliyaa Asay S'oossaappe guyye simmiide, Ba'aala geetettiyaa s'oossatoo goynneedda; Ba'aali-Bariita geetettiyaa eek'aa barenttoo s'oossaa ootseeddino. 34 Yaatiide Israa'eeliyaa Asay unttunttu yuushshuwaan de'iyaa morkkatuwaa ubbaappe unttuntta ashsheeda Med'inaa Godaa barenttu S'oossaa hassayibeykkino. 35 K'ay Geedooni Israa'eeliyaa asaw ootseedda lo"o oosuwaa ubbaw, unttunttu Aa soo asaw keekkan kushiyaa zaaribeykkino.

9

Aabimeleeka

1 Geedoona na'ay Aabimeleeki Sekeema kataman de'iyaa bare daay dabbotuwaakko beedda; unttunttanne bare daay zeretsaa ubbatuwaa hawaadan yaageedda; 2 «Ane Sekeema kataman de'iyaa asaa ubbaa hawaadan yaagiide oochchite; ‹Geedoona laappun tammu naanay ubbay hinttentta mooddooppe lo"eyye? Woy itti Asay mooddooppe lo"ee?› yaagiide oochchite. Taani hinttew ashuwaan mata dabbo gidiyaawaa k'ay dogoppite» yaageedda.

3 Hewaappe guyye izi daay dabbotuu ha k'aalaa ubbaa Aa diraw Sekeema katamaa asaw odeeddino; Abimeleeki unttunttoo dabbo gideedda diraw, Sekeema Asay Aa kaallanaw k'ofaa k'achcheeda. 4 Yaagiidde unttunttu Ba'aali-Bariita eek'aa golliyaappe laappun tammu s'agaraa biraa akkiide, aw immeeddino.

Aabimeleeki he biran shufurotuwaanne bonk'k'iyaawantta k'as'ariide, barena kaallanaadan ootseedda. 5 Oofira giyaa saan de'iyaa bare aawuwaa soo biide, bare ishatuwaa, Geedoona naanaa laappun tammatuwaa, itti shuchchaa bollan siifisseedda. Shin Geedoona na'ay, wurssetsa teefay, Yo'aataame k'osettiide, hayk'k'ennan atteedda. 6 Hewaappe guyyiyaan, Sekeema asaynne Beetimiillo Asay ittippe shiik'iide, Sekeeman de'iyaa goynniyaa wolaa tuussaakko beeddino; yaan Aabimeleeka kaateyeeddino.

7 Yo'aataame hewaa siseedda wode, biide Gariizaama Deriyaa s'eeraa kesiide, bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, hawaadan yaagiide waasseedda; «Hinttenttoo Sekeema asatoo, hinttenttu taani odiyaawaa sisite! S'oossaykka hinttenttu odiyaawaa sisanawaa.

8 «Itti gallassi mitsatuu ubbay shiik'iide, barenttu bolla kaatiyaa kaateyanaw biidde wogaraa, ‹Haaya, nu bolla kaatetta› yaageeddino. 9 Shin atikilttiyaa sa'ay, ‹Ta hinttenttu bolla kaatetana koshshiyaawaa gidooppe, s'oossatuwaanne asatuwaa bonchchissiyaa ta zayitiyaa immiyaawaa aggay giyaawaa› yaagiide zaareedda.

10 «Hewaappe guyyiyaan, mitsatuu balasiyaa geetettiyaa mitsaa, ‹Haaya, nu bolla kaatetta› yaageeddino. 11 Shin balasii, ‹Ta hinttenttu bolla kaatetana koshshiyaawaa gidooppe, mal"iyaa lo"o ayfiyaa ayfiyaawaa aggay giyaawaa› yaagiide zaareedda.

12 «Yaatina, mitsatuu woyniyaa turaa, ‹Haaya, nu bolla kaatetta› yaageeddino. 13 Shin woyniyaa turay, ‹Ta hinttenttu bolla kaatetana koshshiyaawaa gidooppe, s'oossatuwaanne asatuwaa nashechiyaa woyniyaa eessaa immiyaawaa aggay giyaawaa› yaagiide zaareedda.

14 «Yaatina, wurssetsan mitsatuu ubbay kashiyaa, ‹Haaya, nu bolla kaatetta› yaageeddino. 15 Hewaappe guyye kashii, ‹Hintte tumuppe taana hinttenttu bolla kaateyanaw koyooppe, haa yiide ta kuwan shemppite. Hewaa hinttenttu is's'ooppe, kashiiyaappe tamay kesiide, Liibaanoosa zigatuwaa mo› yaageedda.

16 «Abimeleeka hinttenttu kaateyeeddawe tumatetsaaninne suuretetsaanne? Geedooni hinttenttoo ootseeddawaa akeekiide, Aa golle asaw bessiyaawaadan kushiyaa zaareedditee? 17 Ta aawuu hinttenttoo oletteeddawaa akeekite; Miidiyaama asaappe hinttentta ashshana yaagiide, barena hayk'k'oo aatsiide immeedda. 18 Shin hinttenttu hachche ta aawuwaa golliyaa asaa bollan denddiide, Aa laappun tammu naanaa itti shuchchaa bollan siifeeddita; Geedooni k'oomatippe yeleedda Aabimeleeki hinttenttoo dabbo gideedda diraw, Sekeeman kaateyeeddita. 19 Ha"i simmi Geedoonawunne Aa golliyaa asatoo hinttenttu ootseedda kiittay tumatetsaananne suuretetsaanna gidooppe, Aabimeleekana ittippe nashetite; ikka hinttenana nashetto. 20 Shin hewaa gidana d'ayooppe, Aabimeleekappe tamay kesiide, Sekeema asaanne Beetimiillo asaa mo; hewaaddankka k'ay, Sekeema asaappenne Beetimiillo asaappe tamay kesiide, Abimeleeka mo» yaageedda. 21 Yo'aataame bare ishaa Aabimeleekaw yayyeedda diraw, bak'atiide Ba'eera giyaa sa'aa biide yaan de'eedda.

22 Aabimeleeki Israa'eeliyaa gadiyaan heezzu laytsaa kaateteedda. 23 Hewaappe guyyiyaan, S'oossay Abimeleekappenne Sekeema asaappe gidduwaan iita ayaanaa kiitteedda; Sekeema Asay Aabimeleeka bolla amanetenaan is's'iide denddeedda. 24 S'oossay hewaa ootseeddawe, Aabimeleeki bare ishatuwaa wod'eedda diraassanne Geedoona laappun tammu naanaa suutsaa haluwaa I c'igetanaadan Sekeema Asay Aa mintsetseedda dirassa. 25 Sekeema Asay amareeda asaa dooriide, deriyaa s'eeran Abimeleeka bolla muggiide uttanaadan ootseedda. Muggi utteeddawanttu ogiyaanna mentsiyaa asaa ubbaa bonk'k'eeddino; Aabimeleeki hewaa ubbaa siseedda.

26 Hewaappe guyyiyaan, Ebeeda na'ay Ga'aali bare ishatuwaanna Sekeema yeedda; Sekeema Asay an ammanetteeda. 27 Ubbaykka barenttu gade biide, woyniyaa teeraa mas'eeddino; Woynniyaa eessaa agiide, wolk'k'aama baalaa kesseeddino. Barenttu eek'aa golliyaa geliide, yaan miiddinne ushiidde Aabimeleeka shek'k'eeddino. 28 Ebeeda na'ay Ga'aali, «Nuuni Sekeema Asay moodettanaw Aabimeleeki oonee? I Geedoona na'aa gidennee? Zabuulikka ha katamaa mooddanaadan Aabimeleeki suntseeddawaa gidennee? Hewaappe Shekeema aawuwaa Hamoora zaretoo ane moodeteetto. 29 Ha asaa kaaletsiyaawe taana gidaarkkitaashsha! Yaatintto taani Aabimeleeka diggana shin. Aabimeleeka s'eesaade, ‹Ne olanchchatuwaa darissa akkaade, olettanaw haaya› yaagana shin» yaageedda.

30 Ebeeda na'ay Ga'aali geeddawaa katamaa mooddiyaa Zabuuli siseedda wode, hank'k'uwaa ees's'i kesseedda; 31 yaatiide Aruuma kataman de'iyaa Aabimeleekakko asaa kiitteedda. Hewaappe, «Ebeeda na'ay Ga'aalinne Aa ishatuu Sekeema yeeddino; kataman de'iyaa asaa ne bolla dentsetseeddino. 32 Hewaa diraw, neeninne neenana de'iyaa Asay k'amman denddiide, shooyk'aan muggiide naagite. 33 Wontta guura away kesiyaa wode, Unttunttu akeekenan katamaa bolla woraajjite; Ga'aalinne aanana de'iyaa Asay hinttentta olanaw kesiyaa wode, hinttenttoo haneedda keeshshaa minniide olettite» yaageedda.

34 Aabimeleekinne aanana de'iyaa Asay ubbay k'amman denddiide, Sekeemappe karenna oyddu c'itan shaakettiide muggeeddino. 35 Aabimeleekinne aanana de'iyaa Asay Ebeeda na'ay Ga'aali kesiide, katamaa geliyaa penggiyaan ek'k'eeddawaa be'iide, k'osetteedda saappe keseeddino. 36 Ga'aali asaa be'eedda wode Zabuula, «S'eella! Asay deretuwaa huup'iyaappe wod'd'ee» yaageedda.

Hewaappe guyye Zabuuli, «Hewanttu asaa gidikkino; deretuwaa eeshuu asaa malatiyaawaa be'aade gaadda» yaagiide zaareedda.

37 Ga'aali zaaretsiide, «S'eella! Asay deriyaw gidduwaa oyk'k'iide wod'd'ee; hara c'itay k'ay Shareechchatuu Wolay de'iyaa ogiyaanna yee» yaageedda.

38 Yaatina, Zabuuli Ga'aala, « ‹Nuuni aw moodettanaw Aabimeleeki oonee?› yaageedda ne doonay ha"i hak'a beedee? Hawanttu neeni kad'eedda asatuwaa gidikkinooyye? Ha"i kesaade unttunttunna oletta!» yaageedda. 39 Hewaappe guyye Ga'aali Sekeema asaa kaaletsi kesiide, Aabimeleekana oletteedda. 40 Aabimeleeki yederssina, Ga'aali bak'ateedda; katamaa geliyaa penggiyaa gakkanaw daratu deshettiide kunddeeddino. 41 Aabimeleeki Aruuman de'ina, Zabuuli Ga'aalanne Aa ishatuwaa Sekeemappe yederssiide keseedda.

42 Wonttetsa gallassi Sekeema Asay goshshaw beeddawaa Aabimeleeki siseedda; 43 bare asaa akkiide, heezzu c'itan shaakki, shooyk'aan muggiide naaganaadan ootseedda. Yaatiide Asay katamaappe kesiyaawaa be'eedda wode, unttuntta wod'anaw k'osetteedda saappe kesseedda. 44 Aabimeleekinne aanana de'iyaa c'itay sintsaw wos's'i biide, katamaa geliyaa penggiyaan ek'k'eeddinno; atteeda laa"u c'itatuu goshshan de'iyaa asatuwaa olettiide wod'eeddino. 45 Gallassaa ubbaa Aabimeleeki katamaa asaana olettiide katamaa oyk'k'eeddawaappe guyyiyaan, kataman de'iyaa asaa ubbaa wod'eedda. Yaatiide katamaa kinchcheedda; ubbaa gadiyaa bolla mas'iniyaa zereedda.

46 Sekeema Adussa Gimbbiyaa gidduwaan de'iyaa Asay ubbay hewaa siseedda wode, Eel-Bariita eek'aa gollen de'iyaa geesuwaa giddo geleedda. 47 Unttunttu he sa'aan shiik'eeddaawaa Aabimeleeki siseedda. 48 Inne aanana de'iyaa Asay ubbay Deriyaa S'almmoona pude keseeddino. Aabimeleeki kalttaa akkiide, mitsaa tashiyaa k'ans's'iidde, bare hashiyaan tookeedda; barenana de'iyaa asatuwaa, «Taani ootsishin be'eeddawaa, hinttenttukka ellekka ha"i ootsite» yaageedda. 49 Hewaappe guyye Asay ubbaykka mitsaa tashiyaa k'ans's'i akkiide, Aabimeleeka kaalleedda; he tashetuwaa geessuwaa yuushshuwaan zemppessi wotsiide, Asay Aa giddon de'ishshin tamaa oytseeddino; yaatina, geessuwaa giddon de'iyaa Asay ubbay hayk'k'i wureedda. Hayk'k'eedda attuma asaanne mac'c'a asaa paydu itti sha"aa gidanawaa.

50 Hewaappe guyyiyaan, Aabimeleeki Tebes'a geetettiyaa katamaa biide, katamaa dooddiide oyk'k'eedda. 51 He katamaa giddon itti mino adussa gimbbii de'ee. Katamaa Asay ubbay, mac'c'awe attumawe, kaaletsiyaawanttu attenan he adussa gimbbiyaakko yaa wos's'iide, Aa giddo geleeddino; penggiyaa gorddiide, gimbbiyaa bolla dembbayiide kees's'eeddino pude keseeddino. 52 Aabimeleeki olettiide adussa gimbbiyaa gakkiide, taman s'uugganaw penggiyaakko shiik'eedda. 53 Shin itti Mishirata Abimeleeka huup'iyaan wos'aa mayddiyaa gonddorssa olaade, Aa guuggiyaa homppu ootsaaddu.* 54 Bare ola miishshaa tookkiyaa wodallaa ellekka s'eegiide, «Taana asay, ‹Ebela mac'c'awunna wod'aaddu› geenna mala, ne mashshaa shookuwaappe shoddaade, taana wod'a» yaageedda. Hewaappe guyye wodallay mashshaan c'addina I hayk'k'eedda. 55 Israa'eeliyaa Asay ubbay Aabimeleeki hayk'k'eeddawaa be'iide, bare soo bare soo beedda.

56 Aabimeleeki bare ishatuwaa laappun tammatuwaa wod'iide, bare aawuwaa bolla ootseedda gomiyaa S'oossay Aa bolla zaareedda. 57 Hewaadankka, S'oossay Sekeema asaa iitatetsaa ubbaa unttunttu bolla zaareedda. Hewaadan haniide, Geedoona na'ay Yo'aataame shek'k'eedda shek'ay unttuntta gakkeedda.

10

Tolaa'a

1 Aabimeleeki hayk'k'eeddawaappe guyyiyaan, Dooddo na'aa Puuha na'ay Tolaa'i Israa'eeliyaa ashshanaw denddeedda. I Yisaakoora zariyaa gideedda, Efireema gezziyaan Shamiira giyaa saan de'eedda. 2 Tolaa'i Israa'eeliyaa asaa laatamanne heezzu laytsaw pirddiyaa daanna gideedda. Tolaa'i hayk'k'iidde, Shamiiran moogetteedda.

Yaa'iira

3 Tolaa'appe kaalliide, Gala'aadiyaa Yaa'iiri denddeedda; Israa'eeliyaa asaa laatamanne laa"u laytsaw pirddiyaa daanna gideedda. 4 Hattamu haretuwaa toggiyaa hattamu attuma naanay de'iino; unttunttoo Gala'aade gadiyaan hattamu katamatuu de'iino. He katamatuu hachche gakkanaw Haboot-Yaa'iira katamatuwaa geetettiide s'eesettiino. 5 Yaa'iiri hayk'k'iidde, K'aamoonan moogetteedda.

Yofittaaha

6 Israa'eeliyaa Asay Med'inaa Godaa sintsan k'aykka iitabaa ootseedda; unttunttu Ba'aalanne Asttaaroota geetettiyaa eek'atoonne Sooriyaa s'oossatoo, Sidoona s'oossatoo, Moo'aabe s'oossatoo, Amoonatuwaa s'oossatoonne Piliss's'eema s'oossatoo goynneeddino. Unttunttu Med'inaa Godaa aggi basheeddino; aw goyinniyaawaakka aggeeddino. 7 Yaatina, S'oossay Israa'eeliyaa asaa bolla hank'k'ettiide, unttuntta Piliss's'eema asatoonne Amoona asatoo aatsiide immeedda. 8 He laytsan Israa'eeliyaa asaa unttunttu naak'k'eeddinonne uk'k'unneeddino. Yorddaanoosa Shaafaappe hefintsa away doliyaa baggan, Amoorawaanatu kase de'eedda Gala'aade gadiyaan de'eedda Israa'eeliyaa asaa ubbaa unttunttu tammanne hosppun laytsaa uk'k'unneeddino. 9 Amoona asatuu k'aykka Yihudaa, Biiniyaamanne Efireema zeretsaa olanaw Yorddaanoosa Shaafaa pinneeddino; yaatina, Israa'eeliyaa Asay loytsi un"etteedda.

10 Hewaappe guyyiyaan Israa'eeliyaa asatuu, «Nuuni neena nu Med'inaa Godaa aggiide, Ba'aala eek'atoo goynniide, neena naak'k'eeddo» yaagiide S'oossaw waasseeddino.

11 Med'inaa Goday unttunttoo, «Gibs'etuu, Amoorawaanatuu, Amoonaawatuwaa, Piliss's'eematuu, 12 Sidoonatuu, Amaaleek'atuunne Maa'oonatuu hinttentta uk'k'unnina, taw waasseeddita; Taani hinttentta unttunttu kushiyaappe ashshabeykkittaa? 13 Shin hinttenttu taana aggiide, hara s'oossatoo goynneeddita. Hewaa diraw, taani hinttentta ubbaakka ashshikke. 14 Biide hinttenttu dooreedda s'oossatoo waassite. Hinttenttu metuwaa wodiyaan unttunttu hinttentta ashshino» yaagiide zaareedda.

15 Shin Israa'eeliyaa Asay zaaretsiide Med'inaa Godaa, «Nuuni nagaraa ootseeddo. New lo"o malatiyaawaa nu bolla kiitetta; shin hayyanaa, hachche nuuna ashsha» yaageedda. 16 Allaga s'oossatuwaa barenttu giddoppe diggiide, Med'inaa Godaw goynneeddino. Israa'eeliyaa Asay tuggateeddawoo S'oossaykka seeletteedda.

17 Hewaappe guyyiyaan, Amoonatuwaa olanchchatuu olaw giigiide, Gala'aaden shiik'k'eeddino; Israa'eeliyaa asaykka ittippe shiik'iide, Gala'aaden Mis'ip'p'a giyaa saan shiik'k'eedda. 18 Gala'aade gadiyaa asaynne kaappatuu barenttu giddon, «Amoonatuwaa olanchchatuwaanna koyrottiide olaa gakettanawe oonee? He uray Gala'aade gadiyaan de'iyaa asaw ubbaw kaappuuwaa gidanawaa» yaageeddino.

11

1 Gala'aadiyaa Yofittaahe mino olanchchaa. Aa aawuu Gala'aade; shin Aa daaya sharmus'iyaa mac'c'a asaa. 2 Gala'aade akkeedda machchatakka aw attuma naanaa yelaaddu. Unttunttu dic'c'i gakkeedda wode, barenttu ishaa Yofittaaha, «Neeni hara mishiratti na'aa gideedda diraw, nu aawuwaa biittaappe ayaanne laattakka» yaagiide soyppe yedersseeddino. 3 Yaatina, Yofittaahe bare ishatuwaappe bak'atiide, S'oba geetettiyaa gadiyaan de'eedda. Yan I de'ishshin, amareeda shufuro asatuu aakko shiik'iide, Aa kaalleeddino.

4 Amareeda wodiyaappe guyyiyaan, Amoonatuu Israa'eelatuwaana oletteeddino. 5 Amoonatuu Israa'eeliyaa asaana oletteedda wode, Gala'aade gadiyaa c'imatuu S'oba gadiyaappe Yofittaaha zaari ahanaw beeddino. 6 Unttunttu Aa, «Haaya, Amoonatuwaa nuuni olana mala, yaade nuw gadaawaa gida» yaageeddino.

7 Hewaappe guyye Yofittaahe Gala'aade c'imatuwaa, «Taana is's'iide, ta aawuwaa golliyaappe yedersseeddawe hinttentta gidikkitee? Ha"i metuwaan geliide, taakko ayaw yeedditee?» yaageedda.

8 Hewaappe guyye Gala'aade c'imatuu Aa, «Gidooppenne, ha"i nuuni neekko simmeeddo; ayaw gooppe, neeni nuunanna olaa baade, Amoonatuwaa nuu olana malanne Gala'aade asaa ubbaw neeni kaappuwaa gidana mala, nuuni koyeetto» yaageeddino.

9 Hewaappe guyye Yofittaahe, «Amoonatuwaana olettanaw hinttenttu taana guyye soo zaarina, Med'inaa Goday unttuntta ta kushiyan aatsiide immooppe, taani tumu hinttenttu kaappuwaa gidana» yaageedda.

10 Gala'aade c'imatuu Yofittaaha, «Med'inaa Goday nu gidduwaan markka! Neeni giyaawaa tumu nuuni ootsana» yaagiide zaareeddino. 11 Yaatina, Yofittaahe Gala'aade c'imatuwaanna beedda; Aa barenttu kaappuwaanne gadaawaa ootseeddino. Yofittaahe Mis'ip'p'an Med'inaa Godaa sintsan ha yewuwaa ubbaa haasayeedda.

12 Hewaappe guyyiyaan, Yofittaahe Amoonatuwaa kaatiyaakko asaa kiittiide, «Neeni nu gadiyaa bollan woraajjeeddawe ayaa gaasuwaannee?» yaagiide ooshisseedda.

13 Yofittaahe kiitteedda asatoo Amoonatuwaa gadiyaa kaatii zaariide, «Israa'eeliyaa Asay Gibs'e gadiyaappe kesseedda wode, Arnnoona Shaafaappe doommiide, Yaabook'a Shaafaa gakkanaw, k'ay Yorddaanoosa Shaafaa gakkanaw de'iyaa ta gadiyaa akkeedda. Ha"i ta gadiyaa saruwaan zaarite» yaageedda.

14 Yofittaahe laa'entsuwaa Amoonatuwaa kaatiyaakko asaa kiitteedda. 15 Hawaadan yaageedda; «Israa'eeliyaa Asay Moo'aabe gadiyaa woy Amoona gadiyaa akibeenna. 16 Israa'eeliyaa Asay Gibs'e gadiyaappe kesseedda wode, mela biittaa aad'd'i biide, Zo'o Abbaa gakkeedda; hewaappe k'ay K'aadeesa giyaa sa'aa yeedda. 17 Israa'eeliyaa Asay Eedooma gadiyaa kaatiyaakko asaa kiittiide, ‹Ne biittaana nuuna aatsaarikkii› yaageedda; shin Eedooma kaatii aatsenan is's'eedda. Hewaadankka, Moo'aabe kaatiyaakko kiittina, ikka aatsenan is's'eedda. Yaatina, Israa'eeliyaa Asay K'aadeesen gam"eedda.*

18 «Hewaappe guyyiyaan mela biittaana aad'd'iidde, unttunttu Eedoomanne Moo'aabe biittatuwaa yuuyyiide, Moo'aabe gadiyaappe away doliyaa baggana yeeddino; Arnnoona Shaafaappe hefintsa baggana de'iyaa sa'aan dunkkaaneeddino; shin Arnnoona Shaafay Moo'aabe zawaa gideedda diraw, Moo'aabe bagga pinnibeykkino.*

19 «Hewaappe guyyiyaan, Israa'eeliyaa Asay Haaseboona geetettiyaa kataman de'iyaa Amoorawaanatuwaa Kaatiyaa Sihoonakko asaa kiittiide unttunttu, ‹Hayyanaa, ne biittaanna nuuna nu gadiyaa aatsaarikkii› yaageeddino.* 20 Shin Sihooni Israa'eeliyaa asaa aatsanaw ammanibeenna. I bare asaa ubbaa shiishshiide, Yahaas'a giyaa saan dunkkaaniide, Israa'eeliyaa asaana oletteedda. 21 Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay Sihoonanne Aa asaa ubbaa Israa'eeliyaa asaa kushiyan aatsiide immina, unttuntta s'ooneeddino; yaan de'eedda Amoorawaanatuwaa biittaa ubbaa laatteeddino. 22 Arnnoona Shaafaappe biide, Yaabook'a Shaafaa gakkanaasinne mela biittaappe biide, Yorddaanoosa Shaafaa gakkanaw de'iyaa Amoorawaanatuwaa gadiyaa ubbaa omoodiide akkeeddino.

23 «Hewaadan ootsiide, Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay bare asaa Israa'eeliyaa sintsaappe Amooraawatuwaa yederssiide d'aysseedda. Yaatina, neeni new akkanaw waana k'oppaaddii? 24 Neeni ne s'oossay Kaamooshi new immiyaawaa akkikkii? hewaadankka, nuuni Med'inaa Goday nu S'oossay nuw immeeddawaa ubbaa laattiide de'ana.

25 «Neeni S'ippoora na'aa Moo'aabe Kaatiyaa Baalaak'appe minnay? I Israa'eeliyaa asaana walak'ettiide woy oletteedee?*

26 «Israa'eeliyaa Asay Haaseboona, Aaro'eeranne unttunttu yuushshuwaan de'iyaa katamatuwaa ubbaa, hewaaddankka, k'ay Arnnoona Shaafaa gas'aan de'iyaa katamatuwaa ubbaa laattiide, heezzu s'eetu laytsaa de'eeddino. Yaatina, he wode ayaw wotsi akkibeykkitee? 27 Taani ta baggana hinttentta ayaanne naak'k'abeykke; shin taana olaa olaade naak'k'iyaawe neena. Pirddiyaa Med'inaa Goday hachche Israa'eeliyaa asaappenne Amoona asaappe gidduwaan pirddo» yaageedda.

28 Shin Yofittaahe kiitteedda kiitaa Amoonatuwaa kaatii sisennan is's'eedda.

29 He wode Med'inaa Goday Ayyaanay Yofittaahe bolla wod'd'ina, Gala'aadenne Minaase biittatuwaa pini biidde, Gala'aade gadiyaan de'iyaa Mis'ip'p'a simmeedda; hewaappe olanchchatuwaa kaaletsiide, Amoonatuwaa gadiyaa beedda. 30 Med'inaa Godaa shiik'uwaa shiik'ettiidde, «Neeni Amoonatuwaa ta kushiyan aatsaade immooppe, 31 olan s'oonaade taani soo simmiyaa wode, taana mokkanaw ta sooppe kesiyaawe ayaanne gidina neessa; taani Aa new s'uuggiyaa yarshshuwaa udaade shiishshana» yaageedda.

32 Hewaappe guyyiyaan, Yofittaahee Amoonatuwaa olanaw ya bagga haatsaa pinniide beedda; Med'inaa Goday unttuntta Aa kushiyan aatsiide immeedda. 33 Aaro'eerappe doommiide, biide Miiniitanne Aabeeli-Karaamiima mata gakkanaw, laatamu katamatuwaa olettiide bayzzeedda; daro asaa wod'i wursseedda. Hewaappe guyyiyaan, Amoonawatuu Israa'eelatoo moodetteeddino.

Yofittaahe Naatto

34 Yofittaahe Mis'ip'p'an de'iyaa bare soo simmeedda wode, koyrottaade Aa naatta kabaruwaa oyk'k'aadde yes's'aaddenne duraadde Aa mokkanaw kesaaddu. Aw iippe hara na'i baawa. 35 I izo be'eedda wode, kayyuwaan bare mayuwaa peed'iide, «Hay poora ta naatte! Taana kawushsha diggaadda; taana gakkiyaa metoo neeni gaaso gidaadda. Ayaw gooppe, taani Med'inaa Godaw shiik'etta uttaad; hewaa shiik'uwaa gatsennan agganaw danddaykke!» yaageedda.*

36 Hewaappe guyye naatta, «Ta aawoo, neeni Med'inaa Godaw shiik'etteeddawaa gidooppe, Med'inaa Goday ne morkkatuwaa, Amoonatuwaa bolla ne haluwaa kesseedda diraw, neeni shiik'etteeddawaa ta bolla pola» yaagaaddu. 37 K'aykka Aa bare aawuwaa, «Taw ittibaa ootsaarikkii. Taani mule asinaa gelennaan attiyaa diraw, ta laggetsatuwaanna baade deretuwaa bolla ta wodorotetsaw yeekkana mala, laa"u aginaw taana yeddaarikkii» yaagaadde oochchaaddu.

38 I, «Ba» yaagiide, laa"u aginaw yeddeedda; iza bare laggetsatuwaanna deriyaa huup'iyaa kesaade bare wodorotetsaw unttunttunna yeekkaaddu. 39-40 Laa"u aginaappe guyyiyaan, bare aawuwaakko simmaade yaaddu; S'oossaw bare shiik'etteedda shiik'uwaa gatseedda. Iza ubbakka attuma asan gakettennaan ataadu.

He wodiyaappe doommiide, Israa'eelatuu mac'c'a naanay laytsan laytsan oyddu gallassaa barenttu sooppe haakki biide, Gala'aadiyaa Yofittaahe naattiw yeekkiyaawenne kayyottiyaawe meeze gideedda.

12

Yofittaahanne Efireema Asaa

1 Efireema Asay olaa baanaw s'eegettiide, Yorddaanoosa Shaafaa pinniide, S'afoona geetettiyaa katamaa gakkeedda wode, Yofittaaha, «Amoonatuwaa olanaw zawaa pinnaade badde, neenana baanaadan ayaw nuuna s'eesabeykkii? Nuunikka ne golliyaa ne bolla taman s'uuggana» yaageeddino.

2 Hewaappe guyye Yofittaahe unttuntta; «Taaninne ta Asay Amoonatuwaana loytsi wad'etteedda wode, taani hinttentta s'eesaad; shin hinttenttu taana unttuttuppe ashshibeykkita. 3 Hinttenttu taana ashshenawaa be'eedda wode, zawaa pinnaade ta shemppoo k'arettennaan Amoonatuwaa olanaw baad; Med'inaa Goday unttuntta ta kushiyan aatsiide immeedda. Yaatina, hinttenttu hachche ayaw taana olanaw yeedditee?» yaageedda.

4 Hewaappe guyyiyaan, Yofittaahe Gala'aade asaa ubbaa shiishshiide, Efireema asaana oletteedda; Gala'aade asatuu s'ooneeddino. Ayaw gooppe, Efireema Asay kase unttuntta, «Hinttenttu Gala'aaden de'iyaa asatuu kase Efireema zaratuwaappenne Minaase zaratuwaappe betiide yeeddawanttappe attina, haratuwaa gidikkita» yaagi wotseedda.

5 Efireema Asay bak'atennaadan, Yorddaanoosa Shaafaa pinuwaa ubbaa Gala'aadetuu oyk'k'eeddino; bak'atanaw koyiyaa Efireema Asay ooninne pinnanaw oochchiyaa wode Gala'aadetuu, «Neeni Efireema asee?» yaagiide oochchina, «Gidikke» gooppe, 6 «Ane, ‹Shiboletuwaa› ga» yaagiino. Shin I, «Shi» giyaa pidoliyaa loytsi s'eeganaw danddayenna diraw, «Siboletuwaa» yaagee. He wode oyk'k'iide, Yorddaanoosa Shaafaa pinniyaasan wod'iino. He wode yaan Efireema asaappe oytamanne laa"u sha"a Asay hayk'k'eedda.

7 Yofittaahe Israa'eeliyaa asaa bollan daannatiide, usuppun laytsaa pirddeedda. Hewaappe guyyiyaan, Gala'aadiyaa Yofittaahe hayk'k'eedda; Gala'aaden de'iyaa bare kataman moogetteedda.

Ibs's'aana

8 Yofittaaheppe kaalliide, Beeteleeme Ibs's'aani Israa'eeliyaa asaa bolla pirddiyaa daanna gideedda. 9 Ibs's'aanaw hattamu attumawaa naanaynne hattamu mac'c'a naanay de'iino; I bare mac'c'a naanaa bare yara gidenna attuma naanaatoo immeedda; bare attuma naanatookka bare yara gidenna mac'c'a naanaa giigissiide aheedda. Ibs's'aani Israa'eeliyaa bolla laappun laytsaa daannatiide pirddeedda. 10 Hewaappe guyyiyaan hayk'k'iidde, Beeteleeme kataman moogetteedda.

Eloona

11 Ibs's'aanappe kaalliide, Zaabilooniyaa Elooni Israa'eeliyaa asaa bolla daannatiide, tammu laytsaa pirddeedda. 12 Hewaappe guyyiyaan hayk'k'eedda; Zaabiloona gadiyaan de'iyaa Eeloona kataman moogetteedda.

Abddoona

13 Eloonappe kaalliide, Hilleela na'ay Abddooni, Pir"aatoona giyaa saan de'eeddawe, Israa'eeliyaa bolla pirddiyaa daanna gideedda. 14 Abddoonaw laappun tammu haretuwaa toggiyaa oytamu attuma naanaynne hattamu naanatuwaa naanay de'iino; Abddooni Israa'eeliyaa asaa bolla daannatiide, hosppun laytsaa pirddeedda. 15 Hewaappe guyyiyaan, Hilleela na'ay Abddooni hayk'k'eedda; Amaaleek'atuwa gezziyaan Efireema gadiyaan de'iyaa Pir"aatoonan moogetteedda.

13

Samssooni Yeletteedda

1 Israa'eeliyaa Asay Med'inaa Godaa sintsan k'aykka iitabaa ootseedda. Yaatina, Med'inaa Goday unttuntta oytamu laytsaw Piliss's'eema asaa kushiyan aatsiide immeedda.

2 He wode S'or"a geetettiyaa kataman Maanuha geetettiyaa itti bitanii de'ee. I Daana zare; Aa machchata mantsato gideedda diraw, na'aa yelabeykku. 3 Itti gallassi Med'inaa Godaa kiitanchchay he machatiw beetiide, hawaadan yaageedda; «Be'a, neeni na'aa yelabeenna mantsato; shin new yeluu attanawaa; neeni attuma na'aa yelana. 4 Hewaa diraw, woyniyaa eessaa woy matsoyiyaa ushshaa ushennaadaaninne tunabaa ayaanne meennaadan naagetta. 5 New yeluu attina, neeni attuma na'aa yelana. Na'ay yelettiyaa wodiyaappe doommiide, S'oossaw dummateedda Naaziraawe gidiyaa diraw, Aa binnaanaa ubbakka meedoppa. I Israa'eeliyaa Piliss's'eema asaa kushiyaappe ashshanaw doommana» yaageedda.*

6 Hewaappe guyyiyaan Mishirata baade, bare asinaw hawaadan yaagaadde odaaddu; «S'oossaa asaa ittuu taakko yeedda; aw malaykka S'oossaa kiitanchchaa malaa mala loytsi yashshiyaawaa. I hak'appe yeedenttokka taani Aa oochchabeykke; ikka bare suntsaa taw odibeenna. 7 Shin I taana, ‹New yeluu attina, neeni attuma na'aa yelana. Na'ay yelettoodeppe doommiide hayk'k'ana gakkanaw, S'oossaw dummateedda Naaziraawe gidiyaa diraw, woyniyaa eessaa woy matsoyiyaa ushshaa ushoppa; ayaanne tuneeddabaa mooppa› yaageedda» yaagaadde odaaddu.

8 Hewaappe guyyiyaan Maanuhe, «Abeet Med'inaa Godaw, na'ay yelettiyaa wode ayaa ootsanaw koshshintto erissana mala, neeni kasenna kiitteedda S'oossaa Asay nuukko simmiide yaanaadan ootsaarikkii» yaagiide S'oossaa woosseedda.

9 Med'inaa Goday Maanuhe woosaa siseedda. Mac'c'a mishirata gaden utta de'ishshin laa'entsuwaa yeedda; shin he wode I asinay Maanuhe izina de'enna. 10 Mac'c'a mishirata ellekka bare asinaakko baade, «Be'a, ini gallassi taakko yeedda bitanii hachchikka hawaan de'ee» yaagaaddu.

11 Hewaappe guyye Maanuhe utteedda saappe denddiide, bare machchattio kaalliide beedda; gakkiide, bitaniyaa, «Ini ta machchattinna haasayeeddawe neenee?» yaagiide oochcheedda.

Bitanii, «Ee taana» yaageedda.

12 Hewaappe guyye Maanuhe, «Neeni odeedda k'aalay polettiyaa wode, yelettana na'aa de'oonne oosoo wogay ayee?» yaagiide Aa oochcheedda.

13 Hewaa diraw Med'inaa Godaa kiitanchchay, «Ne machchata taani odeedda ubbabaappe naagettu. 14 Woynniyaa turaappe kesiyaabaa ayaanne muuppu; woyniyaa eessaa woy matsoyiyaa ushshaa ushuppu; ayaanne tuneeddabaa muuppu. Taani izo azazeeddawaa ubbaa polu» yaagiide zaareedda.

15 Maanuhe k'ay Med'inaa Godaa kiitanchchaa, «Nuuni new itti yalaga deeshshaa shukkiide giigissanaw, hayyanaa takkaarikkii» yaageedda.

16 Med'inaa Godaa kiitanchchay zaariide, «Taani takkinttokka, ne k'umaa miikke. Shin neeni s'uuggiyaa yarshshuwaa giigissana koyooppe, Med'inaa Godaw yarshshanaw danddayaasa» yaageedda. I Med'inaa Godaa kiitanchchaa gidiyaawaa Maanuhe eribeenna.

17 Maanuhe k'aykka S'oossaa kiitanchchaa, «Neeni odeedda k'aalay polettiyaa wode, nuuni neena bonchchana mala, ne suntsay oonee?» yaageedda.

18 S'oossaa kiitanchchay Aa, «Ta suntsay malaalissiyaawaa gidiyaa diraw, neeni ta suntsaa ayaw oochchay?» yaagiide zaareedda.

19 Hewaappe guyye Maanuhe he deeshshaanne Aa katsaa yarshshuwaa akkiide, zaallaa bolla Med'inaa Godaw yarshsheedda. Maanuhenne Aa machata s'eellishin, Med'inaa Goday maalaalissiyaabaa ootseedda. 20 Yarshshuwaa yarshshiyaa saappe tamaa lac'uu pude pololattishin, Med'inaa Godaa kiitanchchay tamaa lac'uwaa gidduwaanna saluwaa kesseedda. Maanuhenne Aa machata hewaa be'iide, deemuwaa sa'aa gatsiide guufanneeddino.

21 Med'inaa Godaa kiitanchchay Maanuhewunne Aa machatiw laa'entsuwaa beettenaan aggina, I Med'inaa Godaa kiitanchchaa giddeeddawaa Maanuhe he wode akeekeedda. 22 Maanuhe bare machchatto, «Nuuni S'oossaa be'eedda diraw, nuuni hayk'k'iyaawe geeshsha» yaageedda.

23 Shin Aa zaaraadde, «Med'inaa Goday nuuna wod'anaw koyeeddawaa gidintto, s'uuggiyaa yarshshuwaanne katsaa yarshshuwaa nu kushiyaappe akkena, woy he ubbabaa nuuna bessena, woy hawaa nuu odenna» yaagaaddu.

24 Mac'c'a mishirata attuma na'aa yelaade Samssoona gaade suntsaaddu. Na'aykka dic'c'eedda; Med'inaa Godaykka Aa anjjeedda. 25 Na'ay S'or"appenne Eshttaa'oolappe gidduwaan de'iyaa Daana mootsan de'ishshin, Med'inaa Godaa Ayyaanay Aa dentsetsuwaa doommeedda.

14

Samssooni Machchatto Akkeedda

1 Itti gallassi Samssooni Timina giyaa sa'aa wod'd'eedda; yaan itti Piliss's'eema wodoratto be'eedda. 2 Soy simmiide bare aawuwaanne bare daayo, «Taani Timinan itti Piliss's'eema wodoratto be'aaddi; ha"i izo taw oochchiide immite» yaageedda.

3 Shin Aa aawunne aata Aa, «Machchatto oochchanaw ha k'as's'arettibeenna Piliss's'eematuwaakko baanaw neena ayaw koshsheeddee? Nu dabbattuu giddon woy nu asaa ubbaa giddon new haniyaa itti mac'c'a na'aa demmanaw danddayabeykkii?» yaagiide oochcheeddino.

Shin Samssooni bare aawuwaa, «Taw iza lo"iyaa diraw, izo giigissaade taw imma» yaageedda. 4 Piliss's'eematuwaa olanaw Med'inaa Goday gaasuwaa koyiide, hawaa unttunttu bolla ootsiyaawaa Samssoona aawunne aata eribeykkino. He wode Piliss's'eematuu Israa'eeliyaa asaa mooddiino.

5 Hewaappe guyyiyaan, Samssooni bare aawuwaananne bare aattina Timina wod'd'eedda. Yan woyniyaa turaa gidduwaanna I aad'd'iidde biishshin, itti wodalla gaammuu gudiidde Aa bolla kesseedda. 6 Med'inaa Godaa Ayyaanay Samssoona bollan wolk'k'aappe wod'd'eedda; deeshsha maraa duuseretsiyaawaadan, bare kushiyan ayaanne oyk'k'ennan gaammuwaa duuseretsi yegeedda. He bare ootseeddawaa bare aawoonne bare aattiw odibeenna. 7 Hewaappe guyyiyaan biide, wodoratto haasayisseedda; iza aw lo"aaddu.

8 Guutsa wodiyaappe guyyiyaan, izo bullachchanaw yaa simmiide beedda; bare wod'eedda gaammuwaa be'anaw ogiyaappe sher"i giide biyaa wode, gaammuwaa anhaa giddon matsay eessaa eesseedawaa be'eedda. 9 Eessaappe amareedawaa kaashi akkiide, ogiyaan miidde beedda. Bare aawuwaakkonne bare daaykko gakkiide, bare oyk'k'eedda eessaappe amareedawaa immina, unttunttukka meeddino; shin Samssooni he eessaa gaammuwaa anhaa giddoppe akkeeddawaa unttunttoo odibeenna.

10 Aa aawuu mishiratti soo biina, Samssooni yaan baalaa giigisseedda. Hewaa mala gibiray bullachchaw kaseppekka ootsiyaa woga. 11 He Asay Aa be'eedda wode, aanana gam"anaadan hattamu wodalla naanaa dooreedda. 12 Samssooni unttuntta, «Ane hinttenttu erinttonne itti k'an"ishiyaa taani hinttentta k'an"ishay; bullachchaa baalay bonchchettiyaa laappun gallassaa gidduwaan ha k'an"ishiyaa birshshetsaa taw hinttenttu odiyaawaa gidooppe, taani hinttew hattamu suufiyaa k'amishetuwaanne hattamu kumentsaa mayotuwaa immana. 13 Shin hinttenttu taw birshshetsaa odanaw danddayana d'ayooppe, hinttenttu taw hattamu suufiyaa k'amishetuwaanne hattamu kumentsaa mayotuwaa immiita» yaageedda.

Hewaappe guyye unttunttu, «Eeno, ne k'an"ishiyaa ane nuu oda» yaageeddino.

14 I unttuntta,

«Miyaawaappe miyaabay beetteedda;

Minuwaa giddoppe mal"iyaabay keseedda» yaageedda.

Heezzantso gallassi gakkanaw unttunttu k'an"ishiyaa birshshetsaa immanaw danddaybbeykkino.

15 Oyddentso gallassi unttunttu Samssoona machchatto, «Ane ne asinaa c'immaade k'an"ishiyaa birshshetsaa I nuw odanaadan ootsa. Hewe d'ayooppe, nuuni neenanne ne aawuwaa golliyaa taman S'uuggana. Hinttenttu nuuna s'eeseeddawe nuuna mank'k'etsanaassee?» yaageeddino.

16 Yaatina, Samssoona machchata yeekkaadde aakko shiik'aade, «Neeni taana siik'akka! Neeni taana loytsa is's'aasa! Ayaw gooppe, neeni ta gadiyaa asaa k'an"ishiyaa k'an"ishaade, Aa birshshetsaa taw odabeykka» yaagaaddu.

Hewaappe guyye I zaariide, «Be'a, hawaa taani ta aawookka ta aattiwukka odabeykke. Yaatina, new ayaw odoo?» yaageedda. 17 Hewaappe guyye bullachchaa baalay bonchchettiyaa laappun gallassaa ubbaan yeekkaade shemppuwaa diggina, laappuntsa gallassi k'an"ishiyaa birshshetsaa iziw odeedda. Akka baade bare gade asaw odaaddu.

18 Yaatina, laappuntsa gallassi away wullanaappe kase katamaa asatuu bare zaaruwaa akkiide yiide, Samssoona,

«Eessaappe aad'd'iide mal"iyaabay ayee?

gaammuwaappe aad'd'iide minniyaabay ayee?» yaageeddino.

Hewaappe guyye Samssooni unttuntta,

«Hinttenttu ta ussattin goshennabaa gidintto,

ta k'an"ishiyaa birshshetsaa erikkita shin» yaageedda.

19 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa Ayyaanay Aa bollan wolk'k'aappe wod'd'ina, Ask'k'aloona katamaa wod'd'iide, hattamu asatuwaa wod'eedda; unttunttu mayuwaa k'aari akkiide, k'an"ishiyaa biliide asatoo ahiide immeedda. Haneeddaban ubbaan hank'k'uwaa ees'etiidde, bare aawuwaa soo simmiide beedda. 20 Samssoona machchata Aa laggiyaw, Aa waanna miiziyaw imettaaddu.

15

1 Guutsaa takkishin, zarggaa c'akkiyaa wode, Samssooni bare machchatto be'anaw itti ank'k'ara deeshshaa akkiide beedda; I aawuwaa, «Taani ta machchata de'iyaa kifiliyaa gelanaw koyaad» yaageedda.

Shin I gelennaadan, Izi aawuu diggeedda. 2 Izi aawuu Samssoona, «Neeni izo ubbaa is's'eeddawaa malatina, ne miiziyaw immaad. Shin I teefa michchata iippekka aad'd'a lo"a; Izi diraw izo akka» yaageedda.

3 Hewaappe guyye Samssooni unttunttoo, «Ha"i simmi Piliss's'eema gadiyaa asaa bolla taani iitabaa ootsooppe, bayzzanchcha gidikke» yaageedda. 4 Biide, heezzu s'eetu worakanatuwaa oyk'k'iide laa"uwaa laa"uwaa dufiyaa ittippe gatsiide, dufetuwaappe gidduwaan yiic'etteedda s'omppiyaa wotsiide k'achcheedda. 5 Hewaappe guyyiyaan, k'ashetteedda s'omppiyaan tamaa oytsiidde, biro c'akettibeenna Piliss's'eema asaa katsaa giddo worakanatuwaa yeddeedda; c'aketteedda katsaa, ek'uwaan de'iyaa katsaa, woyniyaa turatuwaanne wogaraa s'uuggeedda.

6 Piliss's'eematuu, «Hawaa ootseeddawe oonee?» yaagiide oochcheeddino.

Shin asay, «Samssooni ootseedda; ayaw gooppe, Timina asaa gidiyaa Aa bolluu, Aa machchatto Aa miiziyaw immeedda dirassa» yaageedda. Piliss's'eematuu biide, owunne I aawuwaa taman s'uuggeeddino.

7 Samssooni unttunttoo, «Hinttenttu hewaa ootseedda diraw, haluwaa kesennaan aggikke» yaageedda. 8 Unttuntta wolk'k'aama shochchaa shoc'iide, darotuwaa wod'eedda. Hewaappe guyyiyaan biide, Es'aama geetettiyaa koshiyan de'iyaa zaallaa gonggoluwaa giddon gam"eedda.

Samssooni Piliss's'eematuwaa S'ooneedda

9 Hewaappe guyyiyaan, Piliss's'eema Asay yiide, Yihudaan dunkkaaniide Leeha geetettiyaa katamaa oleedda. 10 Yihudaa Asay unttuntta, «Ayaw nuuna olanaw yeedditee?» yaagiide oochcheedda.

Shin unttunttu, «Nuuni Samssoona oykki k'achchanawunne I nu bolla ootseeddawaadan Aa bolla ootsanaw yeeddo» yaagiide zaareeddino. 11 Yaatina, Yihudaappe heezzu sha"a asatuu Es'aama geetettiyaa sa'aan de'iyaa zaallaa gonggoluwaa biide Samssoona, «Nuuna mooddiyaawanttu Piliss's'eema asatuwaa gidiyaawaa erikkiiyye? Yaatina, nu bolla hawaa ayaa iitabaa ootsay?» yaageeddino.

Hewaappe guyye I zaariide, «Unttunttu ta bolla ootseeddawaadan, taanikka unttunttu bolla ootsaad» yaageedda.

12 Unttunttukka zaaretsiide, «Nuuni hawaa yeeddawe neena k'achchiide, Piliss's'eematoo aatsiide immanaassa» yaageeddino.

Samssooni unttuntta, «Hinttenttu hinttenttu huup'iyaw taana wod'enaadan c'aak'k'ite» yaageedda.

13 Unttunttu, «Eeno, nuuni neena k'achchiide, unttunttoo aatsiide immanaappe attina, wod'okko» yaagiide aw zaareeddino. Hewaappe guyyiyaan, laa"u ooratsa wodoruwaan k'achchiide, zaallaa gonggoluwaappe kessiide afeedino.

14 Samssooni Leeha beedda wode, Piliss's'eema asatuu nashechchaan waasiide, aanana gaketanaw yeeddino. Med'inaa Godaa Ayyaanay Aa bolla wolk'k'aappe wod'd'eedda; Aa kushiyaa k'achchi wotseedda wodoruwaa, shaluu tamaa be'iide duus's'iyaawaadan, duuseretsi yegeedda. 15 Yaatiide mata wode hayk'k'eedda itti hariyaa goggoc'c'uwaa demmi akkiide, an sha"a asaa wod'eedda.

16 Samssooni hawaadan yaageedda;

«Hariyaa goggoc'c'uwaan,

taani anhaa bollan anhaa dooraad.

Hariyaa goggoc'c'uwaan sha"a asaa wod'aad» yaageedda.

17 Haasayiyaawaa wursseeddawaappe guyyiyaan, bare oyk'k'eedda goggoc'c'uwaa kushiyaappe oliide he sa'aa Raamaati-Leeha* yaagiide suntseedda.

18 Hewaappe guyyiyaan, Samssooni loytsi saamettiide, Med'inaa Godaw waassiidde, «Neeni hawaa mala wolk'k'aama s'oonuwaa taw ne k'oomaw immaadda. Yaatina, taani ha"i saamuwaan hayk'k'oo? K'ay ha k'as's'arettibeennawanttu kushiyan kunddoo?» yaagiide waasseedda. 19 Yaagina S'oossay Leehan de'iyaa gadiyaa p'alk'k'ina, aappe haatsay kesseedda. Samssooni he haatsaappe ushiidde aleeda diraw, aw shemppu simmeedda. Yaatina, he sa'aa Ayni-Hak'k'oore† yaagiide suntseedda. Hewe hachche gakkanaw Leehan de'ee.

20 Piliss's'eema Asay gadiyaa mooddeedda wode, Samssooni Israa'eelan laatamu laytsaw pirddiyaa daanna gideedda.

16

Samssooni Gaazan Ootseeddabaa

1 Itti gallassi Samssooni Gaaza geetettiyaa Piliss's'eematuwaa katamaa beedda; yaan itti sharmus'a mishiratto be'iide, izina ak'anaw I golliyaa geleedda. 2 Gaaza kataman de'iyaa Asay Samssooni unttunttu katamaa yeeddawaa sisiide, katamaa yuuyyi aad'd'iide, k'ammaa ubbaa katamaa penggiyaa naagiidde ak'eeda; «Sa'ay wonttanaw naagiide, nuuni Aa wod'ana» yaagiide k'ammaa ubbaa c'o"u geeddino. 3 Shin Samssooni yaan giseeddawe bilahe gakkanaw s'alala. Bilahe denddiide, katamaa dirssaa penggiyaa oykkiide, sank'k'aa, gubaniyaa, mak'aaniyaanne gorddiyaa shikaalatuwaa shoddeedda. He ubbaakka hashiyaan tookkiide, Kebroonappe sintsa baggana de'iyaa deriyaa huup'iyaa keseedda.

Samssoonanne Daliilo

4 Hewaappe guyyiyaan, Samssooni Soreek'a giyaa zanggaaraan de'iyaa itti Daliilo giyaa mishiratto siik'eedda. 5 Yaatina, Piliss's'eematuwaa kaappatuu iikko yiide, «Neeni Aa c'immaade, he wolk'k'aa ubbaa ayaappe I demmeedenttonne k'ay nuuni Aa wooti s'ooniide k'achchanaw danddayintto oochcha. Ittuu ittuu nuuni new itti sha"anne itti s'eetu s'agaraa biraa immana» yaageeddino.

6 Daliila Samssoona, «Hawaa keeshshaa wolk'k'aa neeni hak'appe demmaadintto, hayyanaa taw odaarikkii! Itti Asay neena k'achchiide, wootiide ne wolk'k'aa daaburssanaw danddayii?» yaagaaddu.

7 Samssooni, «Taana laappun irs's'a dafotuwaan Asay k'achchooppe, daaburaade, hara asaadan hanana» yaagiide zaareedda.

8 Hewaappe guyyiyaan, Piliss's'eematuwaa kaappatuu Daliiliw laappun irs's'a dafotuwaa ahina Aa Samssoona k'achchaaddu. 9 Bare k'ol"on asaa k'osa wotsaade, «Samssoonaa, Piliss's'eematuu yikichcheeddino» gaade s'eesaaddu. Shin shaluu tamay oyk'k'ina duus'erettiyaawaadan, dafotuwaa duuseretsi yegeedda. Yaatina, I waan wolk'k'aamintto s'uuray erettibeenna.

10 Yaatina, Daliila Samssoona, «Hekko neeni taanan kaa'aasa; neeni taw wordduwaa odaadda. Ha"ikka neeni k'ashettanawe ayaanentto, hayyanaa taw odaarikkii!» yaagaaddu.

11 I izo, «Asay go'ettibeenna ooratsa wodoruwaan taana k'achchooppe, daaburaade, hara asaadan hanana» yaageedda.

12 Daliila ooratsa wodoruwaa akkaade, Samssoona k'achchaaddu. K'aykka bare k'ol"on asaa k'osa wotsaade, «Samssoona, Piliss's'eematuu yikichcheeddino» yaagaaddu. Shin I wodoruwaa k'esiyaappe shaluwaadan duuseretsi yegeedda.

13 Yaatina, Daliila Samssoona, «Ha"i gakkanaw neeni taanan kaa'aadda; neeni taw wordduwaa odaadda. Ha"ikka neeni k'ashettanawe ayaanentto hayyanaa taw odaarikkii!» yaagaaddu.

Hewaappe guyye I izo, «Ta huup'iyaa laappun datsa binnaanaa k'ac'inaanna gatsaade, harbban walakkaade, mukuukkaa s'ongga s'onggaade daddooppe, taani daaburaade, hara asaadan hanana» yaageedda.

14 Hewaappe guyyiyaan, Samssooni gem"ishishin, Daliila Aa huup'iyaa laappun datsa binnaanaananne k'ac'inaanna gatsa walakkaade daddaaddu. Hewaappe guyyiyaan, «Samssoonaa, Piliss's'eematuu yikichcheeddino» yaagaaddu. Hewaappe guyye I gem"ishuwaappe beegottiide, bare binnaanaa dadetteedda mayuwaappenne harbbaappe shod akkeedda.

15 Yaatina Aa, «Ne wozanay taananna de'ennaan, ‹Taani neena siik'ay› waataade gay? Taanan hawaana heezzu gede kaa'aadda. Neeni ha wolk'k'aa ayaappe demmaadintto, taw odabaakka» yaagaaddu. 16 Hachche hachche zaara zaara oochchaade waayissina, haniyaabaa d'ayeedda.

17 Yaatina, «Ta aati uluwaappe doommina, taani S'oossaw dummateedda Naaziraawe asaa gideedda diraw, ta huup'iyaa binnaanay meedetti erenna. Ta binnaanay meedettooppe, ta wolk'k'ay taappe d'ayina, taani daaburaade, hara asaadan hanana» yaagiide, bare wozanaan de'iyaawaa ubbaa iziw odeedda.

18 Bare wozanaan de'iyaawaa ubbaa I odeeddawaa Daliila be'eedda wode, «Bare wozanaan de'iyaawaa ubbaa taw odeedda diraw, ane itti gede simmiide yiite» yaagaadde Piliss's'eematuwaa kaappatoo kiitaa yeddaaddu. Unttunttu biraa akkiide, iikko yeeddino. 19 Daliila Samssoona bare kiwuwaan gem"ishisaaddu; itti asaa s'eesina yiide, Aa huup'iyaa laappun datsa binnaanaa meedeedda; Aa wolk'k'ay aappe d'ayeedda. Hewaappe guyyiyaan, Aa waayissiyaawaa doommaaddu; 20 «Samssoona, Piliss's'eematuu yikichcheeddino!» yaagaaddu.

Gem"ishuwaappe beegottiide, kasewaadan duusereetsaade baana yaagiide k'oppeedda; shin Med'inaa Goday aappe shaaketti kichcheeddawaa I eribeenna.

21 Piliss's'eematuu Aa oyk'k'eeddawaappe guyyiyaan, Aa laa"u ayfetuwaa wooc'i kessiide, Gaaza katamaa afeedino. Hewaappe kaala nahaasiyaa sanssalatan k'achcheeddinno; k'asho gollen de'iyaa wos'aan katsaa gaac'c'anaadan ootseeddino. 22 Unttunttu Aa huup'iyaa binnaanaa meedeeddawaappe guyyiyaan, binnaanay simmiide doluwaa doommeedda.

Samssoona Hayk'k'uwaa

23 Piliss's'eematuwaa kaappatuu, «Nu s'oossay nu morkkiyaa Samssoona nu kushiyan aatsiide immeedda» yaagiide barenttu s'oossaa Daagoonaw wolk'k'aama yarshshuwaa yarshshanawunne nashettanaw ittippe shiik'eeddino.

24 Asay ubbay Aa be'eedda wode, «Nu gadiyaa bayzzeedda, nu asaappe daruwaa wod'eedda nu morkkiyaa nu s'oossay nu kushiyan aatsiide immeedda» yaagiide barenttu s'oossaa galateeddino. 25 Unttunttu loytsi nashetteedda diraw, «Kaa'iide nuuna nashshechchana mala, Samssoona s'eesite» yaageeddino. Hewaappe guyye Samssoona k'asho golliyaappe s'eesiide ahina, I unttunttu sintsan kaa'eedda; kaa'eeddawaappe guyyiyaan, tuussatuwaappe gidduwaan esseeddino.

26 Samssooni Aa kushiyaa oyk'k'iide kaaletsiyaa na'aa, «Taani unttunttun zemppaade ek'k'ana mala, golliyaa tookkeedda tuussatuwaa taana boshissa» yaageedda. 27 Golliyaa gidduwaan attuma asatuunne mac'c'a asatuu kumi utteeddino; k'ay hewan Piliss's'eematuwaa kaappatuu ubbatuukka de'iino. Samssooni kaa'ishin, golliyaa bollan dembbayiide kees's'eedda sa'aan uttiide, heezzu sha"a gidiyaa attuma asatuunne mac'c'a asatuu be'iino.

28 He wode Samssooni Med'inaa Godaa woossiidde, «Abeet Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw, hay taana hassayaarkkii! Abeet S'oossaw, Piliss's'eematuu ta laa"u ayfetuwaa kesseeddawaa, haluwaa taani kessanaadan, hay taana itti gede mintsetsaarkkii!» yaageedda. 29 Samssooni golliyaa tookkeedda giddo tuussatuwaa laa"uwaakka oyk'k'eedda. Ushechcha kushiyan ittuwaa, haddirssa kushiyan ittuwaa oyk'k'eeddawaappe guyyiyaan, 30 «Ane taani Piliss's'eematuwaanna ittippe hayk'k'ay!» yaagiide waasseedda. Barew de'iyaa wolk'k'aa ubbaan sugina, keetsay kaappatuu bollanne gidduwaan de'iyaa asaa ubbaa bolla kunddeedda. Samssooni hayk'k'iidde wod'eedda asay, I pas'a de'iidde wod'eedda asaappe dareedda.

31 Yaatina, Aa ishatuunne Aa dabbotuu ubbay yiide, Aa anhaa afeedino; S'or"a katamaappenne Eshttaa'oola katamaappe gidduwaan, Aa aawuwaa Maanuhe duufuwaan moogeeddino. Samssooni Israa'eelan laatamu laytsaa daannatiide pirddeedda.

Amanuwaanne Amanuwaa Oosuwaa Wogaa Bayetsaa

17

(17:1—21:25)

Mika Eek'aa Misiletuwaa

1 Efireema gezziyaan Miika giyaa itti bitanii de'ee. 2 Itti gallassi Miiki bare aatto, «Neeppe itti Asay itti sha"anne itti s'eetu s'agaraa biraa wuu'eedda wode, neeni he wuu'eedda bitaniyaa shek'k'ishin taani sisaad. Be'a, he miishshay ta matan de'ee; taani akkaad» yaageedda.

Hewaappe guyye Aa daaya, «Ta na'aw, neena Med'inaa Goday anjjo» yaagaaddu. 3 Hewaappe guyye na'ay itti sha"anne itti s'eetu s'agaraa biraa bare aattiw zaareedda; Aa daaya, «Shek'ay ta na'aa gakkennaadan, taani ha miishshaa ta Med'inaa Godaw dummayana. Yaatooppe biraa siilisiide, mitsaappe masettiide giigeedda eek'aa misiliyaa an sheeshshanaw go'ettana. Hewaa diraw, biraa taani new zaarana» yaagaaddu.

4 Na'ay bare aattiw shaluwaa zaarina, Aa daaya he s'agaraa biraappe laa"u s'eetuwaa akkaade, mitsaa massiide biran sheeshshi sheeshshiide eek'aa misiliyaa med'd'iyaa itti hiillanchchaw immaaddu; I ootseedda misilii Miika son de'eedda.

5 He Mikaw eek'aw goynniyaa keetsay de'ee. I eefuudiyaanne soo giddo eek'aa misiletuwaa giigissiide, he gollen bare naanatuwaappe ittuwaa k'eesaa ootsiide suntseedda. 6 He wode Israa'eeliyaa gadiyaan kaatii baawa; Asay ubbay barew likke malateeddawaa c'oo ootseedda.*

7 He wode Yihudaa gadiyaan Beeteleeme kataman itti wodallay de'ee; I Leewiyaa zare. 8 Ha bitanii barew de'iyaa sa'aa koyanaw Beeteleeme katamaappe denddiide beedda; Efireema gezziyaan de'iyaa Miika soo gakkeedda. 9 Miiki, «Hak'appe yaad?» yaageedda.

Hewaappe guyye bitanii, «Taani Yihudaa gadiyaan Beeteleeme katamaappe yaad; taani Leewiyaa zare. Ha"i taw de'iyaa sa'aa koyaadde de'ay» yaagiide aw zaareedda.

10 Miki Aa, «Taananna de'a; taw aawuwaanne k'eese gida. Taani new laytsan laytsan tammu s'agaraa biraa, kumentsaa mayuwaanne miyaabaa immana» yaageedda. 11 Leewiyaa wodallay Mikana ittippe de'anaw giigeedda; Mikaw yeleedda na'aadan haneedda. 12 Miki Aa bare k'eesaa ootsiide suntsina, Aa son de'eedda. 13 Miki, «Itti Leewii taw k'eese gideedda diraw, Med'inaa Goday taw ubbabaa loytsanawaa eray» yaageedda.

18

Mikanne Daana Zeretsaa

1 He wode Israa'eeliyaa gadiyaan kaatii baawa. He wode gakkanaw Daana zaretoo Israa'eeliyaa zaratuwaa gidduwaan laatteedda gadii baawa. Hewaa diraw, unttunttu barenttu de'iyaa gadiyaa koyiidde de'iino. 2 Hewaa diraw, Daana zaratuu barenttu zaratuwaappe ichcheshu mino asatuwaa dooriide, gadiyaa wochchiiddenne akeekiide simmanaadan, S'or"anne Eshttaa'oola geetettiyaa katamatuwaappe unttuntta kiitteeddino.

Unttunttu Efireema gezziyaa gakkiide, Mika son ak'eedino. 3 Unttunttu Mika son de'eedda wode, Leewiyaa zare gideedda yalaga Aa haasayan ereeddino. Unttunttu aakko shiik'iide, «Neena hawaa aheedawe oonee? Hawaa ayaw yaad? Hawaan ayaa ootsay?» yaagiide oochcheeddino.

4 I, «Miki taw hawaa hawaa ootseedda; I taw dirgguwaa c'iggina, taani aw k'eese gidaade ootsay» yaagiide unttunttoo zaareedda.

5 «Nuuni biyaa ogii nuw giigenan agganenttonne hayyanaa ane nuw S'oossaa oochcharikki» yaageeddino.

6 Hewaappe guyye k'eesii unttunttoo, «Saro gakkite; hinttenttu biyaa ogiyaan Med'inaa Goday hinttenanna gidanawaa» yaagiide zaareedda.

7 Hewaappe guyyiyaan, ichcheshu asatuu yaappe denddiide, Laayisha geetettiyaa katamaa beeddino; yaan de'iyaa Asay Sidoona gadiyaa asaadan saruwaan de'iyaawaa be'eeddino; asatuu oonanne sid'enna woppa asaa; unttunttu ayaynne pac'c'ennan, ubbabay kumeedda asaa. Onannanne gakettennaan Sidoona gadiyaa asaappe haakkiide, barekka dumma de'iino.

8 Ichcheshu asatuu S'or"anne Eshttaa'oola katamatuwaan de'iyaa barenttu ishatuwaakko simmeeddino; unttunttu ishatuu, «Ayaa oduwaa akkiide yeedditee?» yaageeddino.

9 Hewaappe guyye unttunttu zaariide, «Biittay loytsi aradda gidiyaawaa nuuni be'eeddo. Hewaa diraw denddiide, Laayisha kataman de'iyaa asaa oleetto! Hawaan oosuwaa d'ayiide c'oo uttoppite; ellekka biide oyk'k'ite. 10 Hinttenttu yaa biide, oonanne sid'ennaan saro utteedda asaakko gakkanita. Asaw koshshiyaa ubbabay he gadiyaan de'ee. S'oossay he gadiyaa hinttenttoo immeedda» yaageeddino.

11 Yaatina, Daana zaratuwaappe usuppun s'eetu asatuu ola miishshaa oyk'k'iide, S'or"anne Eshttaa'oola katamatuwaappe denddiide beeddino. 12 Yihudaa gadiyaan de'iyaa K'iriyaati-Yi'aariima geetettiyaa katamaappe away wulliyaa baggana utteeddino. Hewaa diraw, he sa'ay hachche gakkanaw Daana Mootsaa geetettiide suntsetteedda. 13 Hewaappe denddiide, Efireema gezziyaan de'iyaa Mika soo yeeddino.

14 Laayisha gadiyaa wochchanaw beedda ichcheshu asatuu barenttu ishatuwaa, «Ha sa'aan, ha keetsatuwaappe ittuwaan eefuudii, soo giddo eek'aa misiletuunne mitsaappe masettiide biran sheeshetteedda misilii de'iyaawaa eriitee? Ane ay ootsanaw koshshintto k'oppite» yaageeddino. 15 Hewaappe guyye ogiyaappe simmiide, Leewiyaa zare gideedda yalaga k'eesii de'iyaa Mika soo biide, Aa saroteeddino. 16 He wode usuppun s'eetu Daana asatuu ola miishshaa oyk'k'iide, geliyaa penggiyaan ek'k'eeddinno. 17 Unttunttu he k'eesiyaana yaan ek'k'ide'ishin, gadiyaa wochcheedda ichcheshu asatuu Mika soo geliide, mitsaappe masettiide biran sheeshetteedda misiliyaa, eefuudiyaanne soo giddo eek'aa misiletuwaa akkeeddino.

18 He wode k'eesii unttuntta, «Waatiitee?» yaageedda.

19 Hewaappe guyye unttunttu Aa, «Hayzza! Itti k'aalanne k'aattoppa! Nuunana baade nuw aawuwaanne k'eese gida. Itti golliyaa asaw k'eese gidiyaawaappe Israa'eeliyaa gidiyaa itti zare asaw k'eese gidiyaawe new keekennee?» yaageeddino. 20 Hewaappe guyye k'eesii nashettiidde eefuudiyaa, soo giddo eek'aa misiletuwaanne mitsaappe masetteedda misiliyaa akkiide, asatuwaana ittippe beedda.

21 Hewaappe denddiide, barenttu naanaa, barenttu mehiyaanne barenttoo de'iyaawaa sintsan wotsiide beeddino. 22 Unttunttu Mika golliyaappe haakkiide beeddawaappe guyyiyaan, Miki bare shooruwaan de'iyaa asatuwaa s'eesina, olaw keseeddino; Daana asatuwaa kaalliide gakkeeddino. 23 Waassina, Daana asatuu guyye simmiide Mika, «Waanaaddii? Ha asaa ubbaa ayaw shiishshaaddii?» yaagiide oochcheeddino.

24 Shin Miki zaariide, «Taani med'd'eedda ta s'oossatuwaanne taw ootsiyaa k'eesiyaa akkiide yikichcheeddita. Taw haray ayee atteedawe? Hinttenttu taana ayaw, ‹Waanaaddii?› giitee?» yaageedda.

25 Daana asatuu, «Itti k'aalaa k'aattaade neena era! Ha yiluwaanna de'iyaa asaa neeni dentsetsooppe, unttunttu ne bolla denddananne ne soo asaa ubbaa wurssana» yaageeddino. 26 Daana asatuu barenttu ogiyaa beeddino. Mikikka unttunttu bareppe loytsi wolk'k'aamiyaawaa be'iide, bare soo simmiide beedda.

27 Daana asatuu Miki med'd'eedda s'oossatuwaanne Aa k'eesiyaa akkiide, Laayisha kataman oonanne sid'ennaan saro de'iyaa asatuwaakko beeddino; kataman de'iyaa ubbaa k'ara mashshaan wod'iide, katamaa taman s'uuggeeddino. 28 Laayisha katamay Sidoona katamaappe haakkiide de'iyaa dirawunne Asay hara asaana gaketti erenna diraw, unttuntta ashshanaw ooninne danddayibeenna. Laayisha katamay Beeti-Rahooba giyaa sa'aa matan de'iyaa wombbaa giddon de'ee.

Daana asatuu katamaa wotsi yeggi kees's'iide, yaan de'eeddino. 29 Katamaa suntsaakka beni barenttu mayza aawuwaa, Yaak'ooba na'aa Daana suntsan laammiide, Daana yaagiide suntseeddino; shin koyro he katamay Laayisha geetettee.

30 Daana asatuu barenttoo he masetteedda misiliyaa wotsiide, Muse na'aa Gershshoomappe yeletteedda Yoonataana barenttu k'eesatuwaa ootseeddino. Aa zaratuu Asay omoodettiide beedda wodii gakkanaw, yaan k'eesatuwaa gideeddino. 31 Hewaadan haniide, S'oossaa Dunkkaanii Seelon de'eedda laytsatuwaan ubbaan Miki masisseedda misiletuu yaan gam"eeddino.

19

Itti Leewiyaanne I Akkeedda K'oomatto

1 Israa'eeliyaa gadiyaan kaatii baynna wode, Efireema gezziyaan, haako sa'aan Leewiyaa zare gidiyaa itti bitanii de'ee. He bitanii Yihudaa gadiyaan Beeteleeme katamaappe itti naatto k'oomatto aheedda. 2 Shin aw amanettennaan is's'aade, Yihudaa gadiyaan Beeteleeme katamaan de'iyaa bare aawuwaa soy baaddu; yaan oyddu agenaa uttaaddu. 3 I goday iziw odi amantsanawunne, soy zaaranaw denddiide, bare k'oomaanne laa"u haretuwaa akkiide beedda; Aa mokka akkaade, bare aawuwaa soy gelissaaddu. Izi aawuu Aa be'eedda wode, nashettiide mokkeedda. 4 Naatti aawuu bitaniyaa yeddennaan diggina, yaan aananna miiddinne ushiidde heezzu gallassaa takkeedda. 5 Oyddentso gallassi wontta guuran denddiide, baanaw giigeeddino. Shin naatti aawuu bare naatti godaa, «Guutsa k'umaa maade, minneeddawaappe guyyiyaan baasa» yaageedda.

6 Hewaappe guyye laa"u attuma asatuukka uttiide, ittippe meeddinonne usheeddino. Hewaappe guyyiyaan naatti aawuu Aa, «Hayyanaa, hachche nashettaadde hawaan ak'a» yaageedda. 7 Leewiyaa zarii baanaw denddina, beennan ak'ana mala woosseedda; I akkiyaa k'oomatti aawuu Aa woossina, k'aykka yaan ak'eedda.

8 Ichcheshantso gallassi baanaw wontta guuran denddina, naatti aawuu, «Hayyanaa, minna takkaade, omarssi baasa» yaageedda. Hewaappe guyye unttunttu laa"attuukka k'umaa ittippe meeddino.

9 Bitanii bare akkiyaa k'oomattinnanne bare k'oomaanna baanaw kesina, naatti aawuu hawaadan yaageedda; «Be'ite, sa'ay k'ammi diggeedda! Nashettiidde hawaan ak'i aggite. Wontta guuraanna denddiide, hinttenttu soy biita» yaageedda.

10 Shin I he gallassi yaan ak'anaw koyyibeenna. Hewaa diraw, denddiide beedda; Yaabuusa geetettiyaa Yerusaalame katamaa mata gakkeedda; I akkiyaa k'oomattanne laa"u c'aaneedda haretuu aananna de'iino. 11 Unttunttu Yaabuusa matina, sa'ay loytsi omarsseedda; yaatina, k'oomay bare godaa, «Biyaawaa aggiide ayaw ha Yaabuusawaanatuwaa katamaan ak'okkoo?» yaageedda.

12 Hewaappe guyye Aa goday aw zaariide, «Hawaa Israa'eeliyaa Asay baynna allaga katamaa bookko. Gib'aa katamaa gakkanaw nuuni baana» yaageedda. 13 K'ay zaaretsiide bare k'oomaa, «Haaya, nuuni Gib'aa katamaan woy Raama katamaan ak'iyaa sa'aa demmana» yaageedda. 14 Yaatiide barenttu ogiyaa oyk'k'iide beeddino. Biiniyaama gadiyaan de'iyaa Gib'aa katamaa matina, away unttunttoo wulleedda. 15 Unttunttu Gib'aa katamaa geliide ak'anaw, yaa beeddino; katamaa Asay shiik'uwaa uttiyaa sa'aan utteeddino; shin yaappe unttuntta bare soy afiide ayissiyaa Asay beettibeenna.

16 Unttunttu hewan utti de'ishshin, gaden ootsiyaa saappe sa'ay omarssina, bare soy simmiyaa itti c'ima bitanii unttunttu mataanna aad'd'eedda. Ha bitanii kase Efireema gezziyaappe yeedda asa; shin ha"i I de'iyaawe Gib'aa giyaa katamaana; he gadiyaan Biiniyaama zariyaappe yeletteedda asatuu de'iino. 17 He c'ima bitanii katamaa Asay shiik'uwaa uttiyaa sa'aan utteedda bitaniyaa be'iide, «Hak'appe yaaddi? Hak'a bay?» yaagiide oochcheedda.

18 Leewiyaa zarii zaariide, «Nuuni Yihudaa gadiyaan de'iyaa Beeteleeme katamaappe yeeddo. Ha"i Efireema gezziyaappe hefintsa baggan de'iyaa nu soy boytte; k'ay Med'inaa Godaa Gollekka boytte. Yaaneeddawanttu nuuna bare soy afiide ayissiyaa asaa demmibeykko. 19 Nu haretoo utulaynne dalay de'ee; taw, ta akkiyaa k'oomatiwunne ta k'oomaw gidiyaa ukitsaynne woyniyaa eessay de'ee; nuu koshshiyaawaa ubbaa oyk'k'eeddo» yaageedda.

20 Hewaappe guyye c'ima bitanii, «Saruu hinttenttoo gido; hinttenttu koyiyaawaa ubbaa taani hinttenttoo immana; ayaa gidooppenne, ha katamaa Asay shiik'uwaa uttiyaa sa'aan ak'anaw koshshenna» yaageedda. 21 Unttuntta bare soy afeedda; unttunttu haretookka miyaabaa yeggeedda. Hewaappe guyyiyaan, imatsatuu barenttu gediyaa meec'ettiide, kawuwaa meeddino.

22 Unttunttu nashettishshin, katamaappe shufuro asatuu yiide, golliyaa yuushshuwaan dooddiide, penggiyaa k'os'etsaa doommeeddino; unttunttu he golliyaa godaa, he c'ima bitaniyaa, «He ne soy geleedda bitaniyaa haa kessa; nuuni aananna gisanaw koyyeetto!» yaageeddino.*

23 Hewaappe guyye golliyaa goday kare kesiide unttuntta, «Hay ta ishatoo, hewaa mala palabaa ootsoppite; ha bitanii ta imatsaa. 24 Be'ite, ta wodoro naattanne I akkiyaa k'oomatta hawaan de'iino. Taani unttuntta hinttenttoo kare kessana; yaatooppe unttuntta hinttenttu koyeeddawaa ootsite; shin ha bitaniyaa bolla hewaa mala iitabaa ootsoppite» yaageedda.

25 Shin asatuu I geeddawaa sisennan is's'eeddino. Yaatina, bitanii bare akkiyaa k'oomatto kare kessiide, unttunttoo immeedda; sa'ay wonttana gakkanaw, k'ammaa ubbaa kaallaan kaallaan izinna wolk'k'aan gisiide, izo pas'a kaa'iidde ak'eeddino; yaatiide sa'ay wonttana hanishshin, izo yeddeeddino. 26 Sa'ay wonttanaw holjjojji zo"iyaa wode he mishiratta yaade, izi goday ak'eedda c'ima bitaniyaa golliyaa penggiyaan kunddaaddu; s'alk'k'ii dolana gakkanaw hewan gisaaddu.

27 He gallassi guura I goday denddiide, bare ogiyaa baanaw golliyaa penggiyaa dooyyiide kesseedda wode, I akkiyaa k'oomatta golliyaa penggiyaan bare kushiyaa pengge goc'c'illaa bolla mic'c'aade, giseeddawunno be'eedda. 28 Izo, «Ane dendda; boytte» yaageedda; shin iza aw aynne zaarabeykku. Hewaappe guyyiyaan, izi anhaa hariyaan c'aaniide, bare soy beedda. 29 Soy gakkiide, mashshaa akkiide, bare akkiyaa k'oomatti anhaa tammanne laa"uwaa kessiide k'ans's'ereetseedda. Itti itti gishuwaa itti zarew, ubbanna tammanne laa"u Israa'eeliyaa zaretoo yeddeedda.*

30 Hewaa be'eedda ubbay, «Israa'eeliyaa Asay Gibs'e gadiyaappe keseeddasaappe hachche gakkanaw, hawaa malatiyaabay ubbakka hanibeenna; nuunikka be'ibeykko. Ane hawaa ittippe akeeki zorettoytte, ittibaa ootsoytte» yaageeddino.

20

Israa'eeliyaa Asay Olaw Giigussaa

1 Pudehaa Daanappe dugehaa Berssaabeha gakkanaasinne dolahaa Gala'aaden de'iyaa Israa'eeliyaa Asay ubbay itti asaadan Mis'ip'p'an Med'inaa Godaa sintsan ittippe shiik'eedda. 2 He shiik'eedda S'oossaa asaanna Israa'eeliyaa zaratuwaa ubbaa kaappatuukka de'iino. Unttunttu giddon mashshaan olettanaw danddayiyaa oyddu s'eetu sha"a olanchchatuu de'iino. 3 He wode Israa'eeliyaa Asay Mis'ip'p'an shiik'eeddawaa Biiniyaama asatuu siseeddino.

Israa'eeliyaa asay, «Ha iitabay ane waaniide haneeddentto, nuu odite» yaageeddino.

4 Hewaappe guyye hayk'k'eedda k'oomatti goday, Leewiyaa zarii unttunttoo hawaadan yaagiide zaareedda; «Taaninne ta k'oomatta k'ammaa ak'anaw Biiniyaama gadiyaan de'iyaa Gib'aa giyaa katamaa yeeddo. 5 Gib'aa katamaa asatuu taana wod'anaw yiide, k'amma golliyaa yuuyyi aad'd'iide ek'k'eeddinno; shin guyyeppe ta k'oomatto akkiide, wolk'k'aan izinna unttunttu gisishshin, iza hayk'k'aaddu. 6 Taani izi anhaa akkaade k'ans's'ereetseeddawaappe guyyiyaan, unttunttu ha tunabaanne pokkobaa Israa'eeliyaan ootseedda diraw, Israa'eeliyaa Asay laatteedda biittaa ubbaa itti itti k'ans's'uwaa yeddaaddi. 7 Be'ite, hinttenttu ubbay Israa'eeliyaa asaa; zorettiide hinttenttu pirddaa immite» yaageedda.

8 Hewaappe guyye Asay ubbay ittippe denddi ek'k'iide, «Nu giddoppe ooninne bare dunkkaaniyaa woy bare golliyaa guyye beenna. 9 Nuuni Gib'aa ootsanawe hawaa; saamaa yeggiide, Gib'aa katamaa asaa olanaw baana asatuwaa doorana. 10 Israa'eeliyaa zariyaa ubbaappe olaa olettanaw biyaa olanchchatuwaappe s'eetuwaappe tammatuu, sha"aappe s'eetatuu, tammu sha"aappe k'ay sha"atuu shink'k'aa asaw giigissino. Atteedda olanchchatuu Biiniyaama gadiyaan de'iyaa Gib'aa katamaa biide, Gib'aa Asay Israa'eeliyaa bolla hawaa mala tunabaa ootseeddawaa haluwaa, Gib'aa kataman de'iyaa asatuwaa murana» yaageeddino. 11 Israa'eeliyaa Asay ubbay katamaa olanaw ittippe shiik'eeddino.

12 Israa'eeliyaa zaratuu Biiniyaama zaratuwaa ubbaw hawaadan yaagiide asaa kiitteeddino; «Hinttenttu giddon haneedda ha iitabay ayee? 13 Nuuni unttuntta wod'iide, Israa'eeliyaappe ha iitaa d'ayssana mala, Gib'aa katamaan de'iyaa he shufuro asatuwaa kessiide, nuu aatsiide immite» yaageeddino.

Shin Biiniyaama asatuu Israa'eeliyaa Asay odiyaawaa sisennaan is's'eeddino. 14 Unttunttu Israa'eeliyaa asaanna olettanaw barenttu katamatuwaappe kesiide, ittippe Gib'aa katamaa shiik'eeddino. 15 He gallassikka Biiniyaama katamatuwaappe yeedda mashshaan olettiyaa laatamaanne usuppun sha"a olanchchatuwaa shiishsheeddino. Hewaa paydu Gib'aa katamaan de'iyaa asaa giddoppe dumma dooretteedda asatuwaa gujjennaana. Gib'aappe dooretteeddawanttu laappun s'eeta. 16 He ubbatuwaa giddoppe laappun s'eetu asatuu haddirssa kushiyan oliyaawantta; ha ubbatuukka yambbarshshaan shuchchaa oliide, haray atto itti binnaanakka halikkino. 17 Biiniyaama Asay baynnaan, Israa'eeliyaa Asay mashshaan olettiyaa oyddu s'eetu sha"a olanchchatuwaa shiishsheedda; he ubbatuukka olaw giigeeddawantta.

Biiniyaama Zaretuwaa Bollan Denddeedda Olaa

18 Israa'eeliyaa Asay denddiide, Beeteele beedda; «Biiniyaama asaa olanaw nuuppe sintsatiide kesanaw koshshiyaawe oonee?» yaagiide S'oossaa oochcheedda.

Shin Med'inaa Goday, «Yihudaa zarii sintsatiide bo» yaageedda.

19 Hewaappe guyye wonttetsa gallassi wontta guuran Israa'eeliyaa Asay denddiide, Gib'aa katamaa matan dunkkaaneedda. 20 Hewaappe Israa'eeliyaa Asay Biiniyaama asaana olettanaw beedda; Gib'aa katamaa mataan unttunttunna olettanaw salppeedda. 21 Biiniyaama asatuu Gib'aa katamaappe kesiide, he gallassi Israa'eeliyaappe laatamanne laa"u sha"a olanchchatuwaa wod'eeddino. 22-23 Israa'eeliyaa Asay biide sa'ay k'ammana gakkanaw, Med'inaa Godaa sintsan yeekkiide, «Nu ishatuwaanna, Biiniyaama asatuwaanna olettanaw laa'entsuwaa pude baanee?» yaagiide Med'inaa Godaa oochcheeddino.

Shin Med'inaa Goday, «Ee, unttunttunna olettanaw pude biite» yaageedda. Hewaappe guyye Israa'eeliyaa Asay ittuu ittuwaa mintsetsiide, koyro gallassi unttunttu olaw salppeedda sa'aan laa'entsuwaa salppeeddino.

24 Laa"entso gallassi Israa'eeliyaa Asay Biiniyaama asaanna olettanaw shiik'k'eedda. 25 Laa"entso gallassikka Biiniyaama Asay Gib'aa katamaappe kesiide, Israa'eeliyaa asaappe tammanne hosppun sha"a asatuwaa wod'eedda; ubbatuukka mashshaan olettiyaawantta.

26 Hewaappe guyyiyaan, Israa'eelatuu ubbay Beeteele biide yeekkeeddino; yaan s'oomiidde sa'ay k'ammana gakkanaw, Med'inaa Godaa sintsan utteeddino; Med'inaa Godaa sintsan s'uuggiyaa yarshshuwaanne ittippetetsaa yarshshuwaa shiishsheeddino. 27-28 He wode S'oossaa K'aalaa c'aak'uwaa Taabootay Beeteele katamaan de'ee; he Taabootaa naagiyaawe Aaroone yeleedda El"aazara na'aa Piinihaasa. Israa'eeliyaa Asay Med'inaa Godaa, «Biiniyaama asaa gidiyaa nu ishatuwaanna olettanaw k'aykka pude baaneeyye booppanee?» yaagiide oochcheeddino.

Shin Med'inaa Goday, «Biide olettite! Taani unttuntta wontti hinttenttu kushiyan aatsaade immana» yaageedda.

29 Hewaappe guyye Israa'eeliyaa Asay amareedda olanchchatuwaa Gib'aa katamaa yuushshuwaan muggiide naagana mala ootseedda. 30 Heezzantso gallassi Israa'eeliyaa olanchchatuu kasewaadankka Biiniyaama olanchchatuwaa olanaw biide, Gib'aa katamaappe sintsa bagganna salppeeddino. 31 Biiniyaama asatuu unttunttunna olettanaw katamaappe kesiide, unttuntta kaalliide, haakkiide beeddino. Kasewaadankka Beeteelenne Gib'aa afiyaa aako ogetuwaaninne dembbatuwaan Israa'eeliyaa asaappe hattamu gidiyaa asatuwaa wod'eeddino. 32 Biiniyaama asatuu, «Nuuni kasewaadankka unttuntta s'ooneeddo!» yaageeddino.

Shin Israa'eeliyaa asatuu kase, «Unttunttu katamaappe haakkiide, ogetuwaakko kesana mala, ane nuuni bak'atoytte» yaagi wotseeddino. 33 Yaatina, Israa'eeliyaa Asay ubbay barenttu saappe denddiide, Ba'aali-Taamaara giyaa saan salppiyaa wode, Israa'eelatuu barenttu muggi utteedda Gebaa'a Dembbaappe keseeddino; 34 Israa'eeliyaa ubbaappe dooretteedda tammu sha"a asatuu Gib'aa bolla olaa dentseeddino; olay loytsi wolk'k'aameedda. He ubbay haniyaa wode, barenttoo bashshay matatteeddawaa Biiniyaama asatuu ayinne eribeeykkino. 35 Israa'eelatuu Biiniyaama asatuwaa bolla s'oonuwaa demmanaadan Med'inaa Goday ootseedda. He gallassi Israa'eeliyaa Asay Biiniyaama asaappe laatamanne ichcheshu sha"anne itti s'eetu olanchchatuwaa wod'eedda; ubbatuukka mashshaan olettiyaawantta. 36 Hewaa diraw, Israa'eeliyaa Asay barentta s'ooneeddawaa Biiniyaama Asay ereedda.

Israa'eeliyaa Asay Gib'aa katamaa yuushshuwaan muggi utteedda olanchchatuwaan ammanetteedda diraw, Biiniyaama asaan s'oonetteeddawaa malatiide guyye shiik'eedda. 37 Muggiide naagiyaa olanchchatuu Gib'aa katamaa ellekka wos's'i geliide, katamaa giddon demmeedda ubbaa wod'eeddino. 38 Muggiide naagiyaa Israa'eeliyaa olanchchatuu katamaa giddoppe daro c'uwaa shaariyaadan pude dentsana malanne hewe malaataa gidana mala, kase haasayi wotseeddino. Hewaa diraw, daro c'uwaa shaarii katamaappe kesiyaawaa be'eedda wode, 39 olaa dembbaan de'iyaa Israa'eeliyaa asatuu bak'atiyaasaappe guyye simmiide, unttuntta oleeddino.

Biiniyaama asatuu Israa'eeliyaa asaappe hattamu gidiyaa asatuwaa wod'iide, «Kasewaadan ha"ikka nuuni unttuntta s'ooneeddo» yaageeddino. 40 Shin malaataa c'uway katamaappe pude kessaa doommeedda; Biiniyaama asatuu barenttu guyye s'eello wode, katamay ubbaanna tamaan s'uugettina, tamaa c'uway pude kesiyaawaa be'eeddino. 41 Hewaappe guyyiyaan, Israa'eelatuu Biiniyaama asatuwaa bolla guyye simmeeddino; Biiniyaama asatuu dagammeeddino; ayaw gooppe, unttunttu wurana haniyaawaa ereeddino. 42 Hewaa diraw, unttunttu Israa'eeliyaa asaa sintsaappe mela biittaa simmiide bak'atteedino; shin olay unttuntta kaalliide gakkeedda. Katamatuwaappe keseedda Israa'eeliyaa olanchchatuu gidduwaan unttuntta wod'i wursseeddino. 43 Israa'eelatuu Biiniyaama asatuwaa dooddiide, Gib'aa katamaappe away doliyaa bagganna de'iyaa sa'aa gakkanaw kaalliide yedersseeddino; c'oratuu ogiyaan de'ishshin wod'eeddino. 44 Hewan Biiniyaama asaappe tammanne hosppun sha"a mino olanchchatuu hayk'k'eeddino; 45 Unttuttuppe atteeddawanttu guyye simmiide, mela biittaa aad'd'iide, Rimoona giyaa zaallaakko bak'atteedino; Israa'eelatuu unttuttuppe ichcheshu sha"a asatuwaa ogiyaan wod'eeddino; unttunttuppe atteedawantta Giidi'ooma giyaa sa'aa gakkanaw yederssiide, laa"u sha"aa wod'eeddino. 46 He gallassi Biiniyaama gadiyaappe mashshaan olettiyaa laatamanne ichcheshu sha"a asatuu hayk'k'eeddino; he ubbatuukka mino olanchchatuwaa.

47 Shin usuppun s'eetu asatuu mela biittaa aad'd'iide, Rimoona Zaallaakko bak'atiide, yaan oyddu agenaa gam"eeddino. 48 Israa'eeliyaa Asay atteedda Biiniyaama asaakko guyye zaariide, attuma asaanne mac'c'a asaa, naanaanne mehiyaa ubbaa wod'eeddino; demmeedda katamatuwaa ubbaa tamaan s'uuggeeddino.

21

Biiniyaama Zaretoo Machchiyaa Immanaw Koshsheedda

1 Israa'eeliyaa Asay Mis'ip'p'a giyaa saan shiik'k'eedda wode, «Nu giddoppe ooninne Biiniyaama asaw bare naatto machato ootsiide immenna» yaagiide c'aak'k'i wotseedda. 2 Israa'eelatuu Beeteele katamaa biide, yaan sa'ay k'ammana gakkanaw S'oossaa sintsan uttiide, barenttu k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, seela yeekuwaa yeekkeeddino. 3 Hewaappe «Abeet Med'inaa Godaw, Israa'eeliyaa S'oossaw, ha yewuu ayaw Israa'eelan haneedee? Hachche Israa'eeliyaa asaa giddoppe itti zarii ayaw pac'c'ii?» yaageeddino.

4 Wonttetsa gallassi wontta guuraanna unttunttu denddiide, yarshshiyaa sa'aa yaan giigissiide s'uuggiyaa yarshshotuwaanne ittippetetsaa yarshshotuwaa shiishsheeddino. 5 Yaatiide Israa'eelatuu, «Israa'eeliyaa zariyaa ubbaappe Med'inaa Godaa sintsan shiik'iyaasaa yibeenna zarii oonee?» yaagiide oochcheeddino. Unttunttu hewaa oochcheedda gaasotay, Mis'ip'p'a kataman Med'inaa Godaa sintsan shiik'anaw yibeenna Asay ooninne, «I ubbaanna hayk'k'o» yaagiide kase c'aak'k'eedda dirassa.

6 Israa'eeliyaa asatuu barenttu ishatoo, Biiniyaama zaretoo k'arettiide, «Hachche Israa'eeliyaappe itti zarii bohetteedda. 7 Nuuni nu mac'c'a naanaa unttunttoo immennaadan Med'inaa Godaan c'aak'k'eedda diraw, hayk'k'uwaappe atteeda Biiniyaama zaratuu mac'c'a asaa akkana mala, nuuni ay ootsanee?» yaageeddino.

8 K'aykka unttunttu, «Israa'eeliyaa zaratuwaappe Mis'ip'p'a kataman Med'inaa Godaa sintsa yibeennawe oonee?» yaagiide oochcheeddino. Gala'aaden de'iyaa Yaabeesha giyaa katamaappe itti asaynne shiik'uwaa yibeennawaa ereeddino. 9 Unttunttu asaa paydeedda wode, Gala'aaden de'iyaa Yaabeeshappe itti asaynne beettibeenna.

10 Hewaa diraw, maabaray tammanne laa"u sha"a mino olanchchatuwaa Gala'aaden de'iyaa Yaabeesha katamaa kiittiidde, «Biite; Yaabeeshan de'iyaawantta ubbaa mashshaan busakkite; mac'c'a asaakka guutsa naanaakka ashshoppite. 11 Hawaadan ootsite; attuma asaa ubbaanne attuma asaana giseedda mac'c'a asaa ubbaa wod'ite» yaagiide azazeeddino. 12 Yaabeesha kataman de'iyaa asaa giddooppe attuma asaana gisibeenna, oyddu s'eetu wodoro mac'c'a naanaa demmiide Kanaane gadiyaan, Seelon de'iyaa dunkkaaneedda sa'aa akkiide aheeddino.

13 Hewaappe guyyiyaan, kumentsaa maabaray Rimoona Zaallaa giyaa saan de'iyaa Biiniyaama asatuwaakko sigaa kiitteeddino. 14 Biiniyaama asatuu simmiide yeeddino. Israa'eeliyaa Asay Yaabeesha katamaappe wod'enaan aheedda wodoro naanaa unttunttoo immeedda. Shin wodoro naanay attuma asaa ubbaa gakkibeykkino.

15 Israa'eeliyaa zaratuwaa giddon de'iyaa ittippetetsay duus's'anaadan Med'inaa Goday ootseedda diraw, Asay Biiniyaama asaw loytsi k'aretteedda. 16 Maabaraa c'imatuu, «Biiniyaama zaratuwaappe mac'c'a naanay hayk'k'i wureedda diraw, hayk'k'uwaappe atteeda attuma asaw nuuni machchiyaa wooti immanee? 17 Israa'eeliyaa asaa giddoppe pitetti bayenna mala, Biiniyaama zaratuwaappe atteedawaanttoo laattiyaa naanay de'anaw koshshee. 18 Gidooppenne, nuuni nu mac'c'a naanatuwaappe unttunttoo Immanaw danddayokko; ayaw gooppe, Israa'eeliyaa Asay kase, ‹Bare naatto Biiniyaama zariyaw immiyaa uray shek'etteeddawaa gido› yaagiide c'aak'k'etsi wotseedda» yaageeddino.

19 Hewaappe guyyiyaan, maabaraa kaaletsiyaa c'imatuu, «Be'ite, laytsan laytsan Seelon Med'inaa Godaa bonchchiyaa baalay mateedda» yaageeddino. Seelo Beeteeleppe huup'issa baggana, Laboonappe gedissa baggana, Beeteeleppe Sekeema afiyaa ogiyaappe away doliyaa baggana de'ee. 20 He maabaraa kaaletsiyaa c'imatuu Biiniyaama asatuwaa hawaadan yaagiide azazeeddino; «Biite; woyniyaa turaa gidduwaan muggiide, 21 naagite. Seelo katamaa mac'c'a naanay baalaa gallassi kabaruwaa oyk'k'iide, yes's'iiddinne duriidde yiyaa wode, hinttenttu woyniyaa turaa giddoppe kesite. Ubbaykka Seelo mac'c'a naanatuwaappe hinttenttoo dafiide, Biiniyaama gadiyaa akkiide biite. 22 Unttunttu aawotuu woy unttunttu ishatuu nuukko magananaw yiyaa wode, nuuni unttuntta, ‹Hay hayyanaa, unttuntta nuw immi aggite; ayaw gooppe, nuuni unttuntta huup'iyaan huup'iyaan gakkiyaa mac'c'a asaa olaa saappe demmibeykko. Hinttenttu dosiide immibeenna diraw, bayzzanchcha gidikkita› yaagana» yaageeddino.

23 Biiniyaama asatuukka Israa'eeliyaa c'imatuu geeddawaadan ootseeddino; ubbaykka Seelon duriyaa mac'c'a naanatuwaappe barenttu payduwaa keeshshatuwaa dafiide afeedino. Unttunttu barenttu laata gadiyaa simmiide, katamatuwaa wotsi yeggi kees's'iide, yaan de'eeddino. 24 He wode Israa'eeliyaa Asay yaappe biyaa wode, ubbaykka bare zariyaakko zariyaakkonne bare soo asaakko asaakko beedda.

25 He wode Israa'eeliyaa gadiyaan kaatii baawa; Asay ubbay barew likke malateeddawaa c'oo ootsee.*

* 1:17 Horima: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «Ubbaanna d'aysseedda» yaagiyaawaa.

* 1:21 Iya. 15:63; 2 Sam. 5:6; 1 Od. 11:4

* 1:27 Iya. 17:11-13

* 1:29 Iya. 16:10

* 2:2 Kes. 34:12-13; Zar. 7:2-5

* 2:5 Bookima: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «Yeekkiyaawantta» giyaawaa.

* 2:9 Iya. 19:49-50

* 5:5 Kes. 19:18

* 7:3 Zar. 20:8

* 8:3 Maz. 83:11

* 9:53 2 Sam. 11:21

* 11:17 Pay. 20:14-21

* 11:18 Pay. 21:4

* 11:19 Pay. 21:21-24

* 11:25 Pay. 22:1-6

* 11:35 Pay. 30:2

* 13:5 Pay. 6:1-5

* 15:17 Raamaati-Leeha: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «Goggoc'c'uwaa deriyaa» giyaawaa.

† 15:19 Ayni-Hak'k'oore: Ha suntsaa biletsay, «Waassiyaawaa pulttuwaa» giyaawaa.

* 17:6 Dat. 21:25

* 19:22 Dom. 19:5-8

* 19:29 1 Sam. 11:7

* 21:25 Dat. 17:6

Uruuto

1

2

3

4

Uruuti mas'aafaa

Geluwaa

Uruuti taarikii sarotetsay kumeedda taarikiiyaa; ha taarikii beetteeddawe daannatuwaa mas'aafan odetteedda makkalay de'iyaa wodiyaanna. Moo'aabe gade asaa gideedda uruuta Israa'eeliyaa asaa ittuwaa gelaaddu. De'ishshin I asinay hayk'k'ina, Israa'eeliyaa asaa gideedda bare bollotattiw loytsi malalissiyaa hanotan ammanettadu. Hewaadankka k'ay Israa'eeliyaa S'oossaa loytsa siik'aaddu. Wurssetsan beni bare asina dabbatuwaappe ittuwaa gelaaddu. He geluwaa bagganna Israa'eeliyaa gadiyaan wolk'k'aama kaatiyaa gideedda Daawitew mayza aatto gidiyaa kaac'aa demmaaddu.

Daannatuwaa Mas'aafan de'iyaa taarikii S'oossaa Asay S'oossappe haakkeedda gaasuwaan unttuntta gakkeedda bashshaa bessino. Uruuti Mas'aafan de'iyaa taarikii k'ay bare deemuwaa Israa'eeliyaa S'oossaakko zaareedda itti allaga mishirata anjjetteeddanne ammanetteeda asaappe ittinno gidaade paydetteedda izi danddayaa besse.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Nuhaama Uruutinna Beeteleeme Simusaa 1:1-22

Uruutanne Boo'eeze Gaketussaa 2:1—3:18

Boo'eeze Uruuto Akussaa 4:1-22

Nuhaama Uruutinna Beeteleeme Simussaa

1

(1:1-22)

Elimeleekinne Aa Soy Asay Moo'aabe Beteeddino

1 Israa'eeliyaa gade daannatu mooddiyaa wode, he gadiyaan koshay denddeedda. Itti bitaniyaa bare machchattinanne bare laa"u naanaanne Yihudaa gadiyaan Beeteleeme katamaappe denddiide, Moo'aabe gadiyaa betteedda. 2 He bitaniyaa suntsay Eelimeleeka; Aa machati suntsay Nuhaamo; Aa laa"u naanaa suntsay Mahiloonanne Keeliwoonanne. Unttunttu Yihudaa Beeteleemen de'iyaa Efiraataa yara. Hewanttu Moo'aabe biide yan de'eeddino.

3 Nuhaami asinay Elimeleeki hayk'k'eedda. Iza bare laa"u naanatuwaan attaddu. 4 He naanay Moo'aabe gade mac'c'a naanatuwaappe Orpponne Uruutonne geetettiyaa machatuwaa akkeeddino. Hewan tammu laytsaa gidiyaawaa uttiide, 5 Mahilooninne Keeliwooninne laa"attuukka hayk'k'eeddino. Nuhaama bare asinaykka bare laa"u naanaykka hayk'ina barekka attaddu.

Nuhaama Uruutinna Beeteleeme Simmaaddu

6 Aa Moo'aaben de'aadde, Med'inaa Goday bare asaa Israa'eeliyaa maariide, katsaa unttunttoo gatseeddawaa sisaaddu. Moo'aabe gadiyaappe simmanaw bare naanaa machatuwaa laa"atuwaanna denddaddu; 7 bare naanaa machatuwaa laa"atuwaanna ittippe bare de'iyaasaappe kesaaddu. Unttunttu guyye Yihudaa gadiyaa afiyaa ogiyaan geleeddino.

8 Nuhaama bare naanaa machatuwaa, «Simmite; hinttenttu ubbaykka hinttenttu aati soo aati soo biite. Hinttenttu hayk'k'eeddawanttoonne tawunne keekeddawaaddan, Med'inaa Goday hinttenttoo keeko. 9 Hinttenttu huup'iyaan huup'iyaan geliyaa hara asinatuu son Med'inaa Goday woppaa immo» yaagaade unttuntta yeraaddu.

Shin unttunttu barenttu k'aalaa d'ok'k'u ootsiidde yeekkiide, 10 «Nuuni neenanna ne asaakko baana» yaageeddino.

11 Shin Nuhaama unttuntta, «hay ta naatto, simmite. Hinttenttu taananna ayaw biitee? hinttenttoo asinaa gidanaw attuma naanaa taani hawaappe guyye yelanitaayye? 12 Ta naatto, simmite; taani hara asinaa gelennaadan ec'akichaad. Won taani yelana gaytanttone, hachche k'amma ubbaa asinaa gelaade, attuma naanaa yelaytanttone, 13 hewanttu dic'c'i gakkanaw naaganiteyee? Unttunttu diraw giidde, asinaa gelennaan atti agganiteeyye? Ta naatto, hewe hanennawaa gidiyaawaa hinttenttu eriita. Med'inaa Goday taanna metootseeddawaa diraw, hinttentta gakkeeddabay taanna loytsi seellee» yaagaaddu.

14 Hewan unttunttu barenttu k'aalaa d'ok'k'u ootsiidde yeekkeeddino. Yaatina Orppa bare bollotatto yera akkaade, simma aggaaddu. Shin uruuta O bak'k'a oyk'k'aade is's'aaddu. 15 Nuhaama O, «Be'a, ne asinaa ishaa machchata bare asaakkonne bare s'oossakkonne simmaaddu. Neenikka izina simmaade ba» yaagaaddu.

16 Uruuta zaaraade, «Taani neeppe shaaketanaadan woy neena aggade guyye simmanaadan taana metootsoppa. Neeni biyaasa'aa hak'anne taani baana; neeni de'iyaa sa'aan hak'aninne taani de'ana. Ne Asay ta asaa gidana; ne S'oossay ta S'oossaa gidana. 17 Neeni hayk'k'iyaa sa'aan taani hayk'k'ana; hewan moogetta aggana. Hayk'oppe attin, harabay taana neeppe shaakkooppe, Med'inaa Goday taana wod'o» yaagaaddu.

18 Uruuta izina baanaw bare k'ofaa k'achcheeddawaa Nuhaama eraade, c'o"u gaade agga bashaaddu. 19 Hewaa diraw, laa"u mac'c'a asatuu Beeteleeme gakkanaw beeddino. Unttunttu Beeteleeme gakkiyaa wode, he katamaa Asay ubbay unttunttuban maalaletteedda. K'ay mac'c'a asatuu, «Hanna Nuhaamii?» yaageeddino.

20 Aa zaaraade unttuntta, «Taana, Nuhaamo* gooppite; ‹C'ametteedaanne› giite. Ayaw gooppe, Ubbaa Danddayiyaa S'oossay ta de'uwaa darssi c'amisseedda. 21 Taani kumentsan kesaade baad; shin Med'inaa Goday taana mela zaareedda. Med'inaa Goday taana tuggayiidde Ubbaa Danddayiyaa S'oossay taanan palabaa gatseedda. Yaatina, taana ayaw Nuhaame giide s'eesiitee?» yaagaaddu.

22 Hewaadan hanaade, Nuhaama bare na'aa machchatti Moo'aabe Uruutinna simmaaddu. Unttunttu Beeteleeme gakkeeddawe banggaa c'akay doomettiyaa wodiyaanna.

Uruutanne Boo'eeza Gakkettussaa

2

(2:1—3:18)

Uruuta Boo'eeza Gade K'aarimiyaa K'oranaw Baaddu

1 Nuhaamiw izi asina Eelimeleeka bagganna dabbotiyaa, Boo'eeza giyaa itti eretteedda dure bitanii de'ee. 2 Itti gallassi Moo'aabbata Uruuta Nuhaamo, «Taw k'arettiyaa asaa kaallaade k'aarimiyaa k'oranaw katsaa c'akkiyaa sa'aa booshsha?» yaagaaddu.*

Iza, «Ee ta naatte, ba» yaagaaddu.

3 Uruuta baade, katsaa c'akkiyaa asaa geeduwaappe k'aarimiyaa doommaaddu. Kaac'aadan Aa k'aarimiyaa mas'iyaawaa gadii Eelimeleeka dabbuwaa Boo'eeza gade. 4 He wodenkka Boo'eezi Beeteleeme katamaappe gakki wod'd'eedda; katsaa c'akkiyaa asaa, «Med'inaa Goday hinttenttoo wolk'k'aa immo» yaageedda.

Unttunttukka zaariide, «Neenakka Med'inaa Goday anjjo» yaageeddino.

5 Yaatina Boo'eezi katsaa c'akkiyaawanttu kaappuwaa, «Hanna yalaga mac'c'awunna oonnii?» yaagiide oochcheedda.

6 C'akkiyaawanttu kaappuu zaariide, «Hanna yalagatta Nuhaamina Moo'aabe gadiyaappe yeedda Moo'aabe mac'c'a asaa. 7 Aa taana, ‹Katsaa c'akkiyaawanttu geeduwaa kaallaade pochchatuwaa gidduwaappe k'aarimiyaa mas'oo?› gaade oochchaaddu. Yaateeddaana wontta yoodeppe doommaade ha"i gakkanaw, guutsaanne shemppennan hawaan mas'aadde gam"aaddu» yaageedda.

8 Boo'eezi Uruuto, «Ta naatte, sisa; k'aarimiyaa mas'anaw hara gade booppa. K'ay hawaappe hak'anne k'aas's'oppa. Ta mac'c'a k'oomatuwanna hawaan peesha. 9 Asay katsaa c'akkiyaa sa'aa s'eella s'eellaade, unttunttu geeduwaa kaallaade mas'a. Attuma k'oomatuu neena bochchennaadan taani unttunttoo odaaddi. K'ay neena saammiyaa wode, attuma k'oomatuu tikki wotseedda haatsaa otuwaakko baade usha» yaageedda.

10 Uruuta som"i sa'aa gakkanaw hokkaade wutishaaddu; «Taani imatsaa asaa gidikkittaa? Neeni hawaa keeshshaa taw k'aretteeddawe ayaa diraassee?» yaagaaddu.

11 Boo'eezi zaariide, «Ne asinay hayk'k'oodeppe doommina, neeni ne bollotattiw ootseedda kumentsaa ubbaa taani sisaad. Neeni ne aatto, ne aawuwaanne ne yeletteedda gadiyaa aggaade, hawaappe kase ne erenna asaana de'anaw yeeddawaa taani geeshshaade eraad. 12 Neeni haneeddawaa kushiyaa Med'inaa Goday new zaaro. Neeni Aa k'efiyaa garssan attanaw yeedda Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay new kumentsabaa immo» yaageedda.

13 Uruuta, «Ta godaw, neeni taw darssa k'arettaadda; taani ne k'oomatuppe ittuwaa gakkikke, shin taw lo"obaa haasayaade, taana mintsetsaadda» yaagaaddu.

14 Laas'aa miyaa wode Boo'eezi O, «Haa shiik'a; ukitsaa akkaade woyniyaa eessaa c'aalan tusha tushaade ma» yaageedda. Katsaa c'akkiyaawanttu matan uttaaddu. Iziw tishaa s'iis's'eeddawaakka immeedda; Aa maade kallina, k'umay palaheedda.

15 K'aykka k'aarimiyaa mas'anaw Aa denddiyaa wode, Boo'eezi bare k'oomatuwaa, «Pochchiyaa garssappekka Aa k'orooppekka, O yeellayoppite. 16 Ubbaa pochchiyaappekka shoddiide, iziw yeggi aggite; Iza mas'uu; O amaassaloppite» yaageedda.

17 Hewan Uruuta omarssi gakkanaw k'oraaddu. Bare mas'a peeshowaa Aa bukkina, tammu kiilo giraame bangga gidiyaawaa kesseedda. 18 Aa he katsaa ba"a akkaade, katamaa simmaaddu; ay keeshshaa katsaa mas'aaddentto Aa bare bollotatto bessaadu. K'ay bare miishshin palahiide atteedda k'umaa aheedawaa kessaade iziw immaaddu.

19 Yaatina, izi bollotatta O, «Hachche hawaa hak'appe mas'aadii? Hak'an ootsaaddii? New hawaadan keekeedda bitanii anjjetto» yaagaaddu.

Iza bare ootsa peesheedda gadiyaa godaabaa bare bollotattiw odaaddu. «Taani hachche ootsaadde peesheedda gadiyaa godaa suntsay Boo'eeza» yaagaaddu.

20 Nuhaama zaaraade, «Hayk'k'eeddawanttookka pas'a de'iyaawanttookka bare keekatetsaa aggibeenna Med'inaa Goday anjjo» yaagaaddu. Gujjaadekka Nuhaama O, «He bitanii nuu mata dabbuwaattee; ubbaa nubaa wozanaw gatsiyaawanttuppekka ittuu Aa» yaagaaddu.*

21 Moo'aabbata Uruuta, «I ubbaa taana, Ta katsay c'akettiide wurana gakkanaw, ta oosanchchatuwaappe shaakettennan k'aarimiyaa mas'a yaageedda» yaagaaddu.

22 Nuhaama bare na'aa machato Uruuto, «Ta naatte, tumukka Boo'eeza gadiyaan ootsiyaa mac'c'a asatuwaana booppe, new lo"a. Ayaw gooppe, hara asaa gade booppe, neena attuma Asay bochchanawaa» yaagaaddu.

23 Hewaa diraw, Uruuta Boo'eeza mac'c'a k'oomatuwaakko shiik'ade, banggaanne zarggaa c'akay wurana gakkanaw, k'aarimiyaa mas'aadde gam"aaddu. K'ay bare bollotattina ittippe de'aaddu.

3

Uruuta Asinaa Demmaaddu

1 Itti gallassi Nuhaama bare na'aa machchattio, «Ta naatte, neeni giigina de'anaw, taani new asinaa koyintto iitanee? 2 Neeni unttunttuna gam"eedda mac'c'a k'oomatuu aw kiitettiyaa Boo'eezi nuw mata dabbo gidennee? Sisa, I hachche k'amma uddumaan banggaa bukkanawaa. 3 Neeni meec'etta; shittuwaa oketta. Yaataade ne lo"o mayuwaa mayyaade, duge udduma ba; shin baade Boo'eezi miiddinne ushidde simmana gakkanaw, Aa ayfiyaan beettoppa. 4 I gisiyaa wode, hak'an I gisinttone be'aade, I gem"ishoonin Aa afilaa k'aaraade, Aa gedissanna gisa basha. Neeni hananabaa I new odanawaa» yaagaaddu.

5 Uruuta, «Neeni geeddawaa ubbaa ta hanana» yaagaaddu. 6 Hewoo Uruuta duge udduma baade, izi bollotatta iziw odeeddabaa ubbaa hanaaddu.

7 Boo'eezi miide ushidde bare bollaa pashikkiseeddawaappe guyye, katsaa uliyaa matan aad'd'iide giseedda. Uruuta loddan shiik'ade, Aa gediyaa k'aaraade, gedissanna gisa aggaaddu. 8 Hekka bilahe gidiyaa wode, bitaniyaa ittibay dagantsina beegottiide, aad'd'i wod'd'iide, itti mac'c'awunna Aa gedissanna giseeddaano demmeedda.

9 «Hannee, neeni oonee?» yaagiide oochcheedda.

Iza, «Taani ne k'oomatoo Uruuto; neeni ta asinaw mata dabbo gidiyaa diraw, taana akka» yaagaaddu.

10 Boo'eezi zaariide, «Ta naatte, Med'inaa Goday neena anjjo! Hawe ne ooshay neeni kase ne bollotattiw ootseedda keekatetsaappekka aad'd'ee; neeni mank'k'o woy dure gideedda yalaga attuma asaa koyabaakka. 11 Ha"i simmi ta naatte, yayyoppa. Neeni oochcheedda ubbaa new taani ootsana. Ayaw gooppe, ta kataman de'iyaa Asay ubbay neeni lo"obaa haniyaa mac'c'a asaa gidiyaawaa ereedda. 12 Taani mata dabbo gidiyaawe tuma; shin taappe mataa dariyaawe de'ee.* 13 Hachche k'ammaa hawaan ak'a. Wonttina I neena ayissanaw koyooppe, lo"a; akko. Shin I ayissanaw koyennan is's'ooppe, Med'inaa Goday ero, taani neena akkana. Sa'ay wonttanaw hawaan gisashsha» yaageedda.

14 Iza Boo'eeza gedissanna sa'ay wonttanaw gisaaddu; Boo'eezi, «Mac'c'aanna katsaa udduma yeeddawaa ooninne eroppo» geedda diraw, Uruuta Asay asaa be'enna wodiyaan denddaddu. 15 Boo'eezi O, «Ne mayyeedda k'amishiyaa haa ahaade, piddi ootsa oyk'k'a» yaageedda. Aa oyk'k'ina laatamu kiilo giraame banggaa makki k'oliide, O ba'iseedda. Aa ba"ade guyye katamaa baaddu.

16 Uruuta bare bollotattikko yiina, Nuhaama O, «Ta naatte, nebay waaneedee?» yaagaade oochchaaddu. Bitanii iziw ootseeddabaa ubbaa odaaddu; 17 « ‹Ne bollotattikko mela kushe booppa› giide hawaa laatamu kiilo giraame banggaa immeedda» yaagaaddu.

18 Yaatina, Nuhaama, «Ta naatte, ayde hananawentto be'ana gakkanaw naaga. Bitanii hachche ha yewuwaa wurssennan shemppenna» yaagaaddu.

4

Boo'eezi Uruuto Akkussaa

(4:1-22)

1 Boo'eezi katamaa penggiyaa matan de'iyaa gutaraa pude kesiide, yan utteedda. I odeedda mata dabbuu yaanna aad'd'ee. Boo'eezi «Ta ishaw, haa simmaade hawaan utta» yaageedda. I simmiide utteedda. 2 Boo'eezi he katamaa c'imatuwaappe tammu asaa dooriide, «Hawaan uttite» yaageedda; unttunttu utteeddino. 3 Boo'eezi bare mata dabbuwaa hawaadan yaageedda; «Moo'aabe gadiyaappe simmaade yeedda Nuhaama, nu ishaa Eelimeleeka gadiyaa bayzzaw. 4 Hewaa diraw, taani new, hawaan utteedda asaa sintsaaninne ta katamaa c'imatuwaa sintsan, ‹Shamma› gaade odanaw k'oppaad. Neeni wozanaw koyooppe woza; koyana d'ayooppe, taani eranaw taw oda. Ayaw gooppe, wozanaw maatay de'iyaawe neeppe hara Asay baawa; neeppe kaallaade taani de'ay» yaageedda.

I, «Taani wozana» yaageedda.

5 Boo'eezi, «Gadiyaa Naa'oomippe shammiyaa gallassi, am"atto Uruuto akkaasa; yaatooppe, hayk'k'eeddawaa suntsay Aa laata gadiyaan s'eesettanawaa» yaageedda.

6 Ha mata dabbuu, «Hewaa gidoppe, taani wozanaw danddaykke; ayaw gooppe, hewe taana ta buzo laata gadiyaa bayzissana. Hewaa neeni new woza; taani danddaykke» yaageedda.

7 Beni wode Israa'eeliyaa gadiyaan ooninne ak'uwaa wozooppe woy laammooppe, zal"iyaa duutsanaw itti baggay bare c'aammaa gediyaappe shoddiide, hinkko baggawaa immeedda. Israa'eeliyaa gadiyaan ittibaa ittuwaappe ittoo sheed'd'iyaa maaray hewaa.* 8 Hewaa diraw, he mata dabbuu Boo'eeza, «Neeni shamma» yaagiide, bare c'aammaa gediyaappe shoddeedda.

9 Yaatina, Boo'eezi c'imatuwaanne asaa ubbaa, «Taani Elimeleekawunne Keliwoonawunne Ma'iloonaw de'iyaawaa ubbaa Naa'oomippe shammeeddawoo hachche hinttenttu markka. 10 K'ay hayk'k'eeddawaa suntsay unttunttu soo asaa suntsaa giddoppe woy katamaa asaa mazggobaappe d'ayennaadan, Aa suntsaa Aa laata gadiyaan s'eesissanaw Ma'iloona am"atto Uruutokka taani akiyaawoo hachche hinttenttu markka» yaageedda.*

11 Pengge gutaran de'iyaa c'imatuunne Asay ubbay, «Ee, hawoo nuuni markka! Med'inaa Goday hanno ne soo yiyaa machchattio, Israa'eeliyaa asaw mayza aatto gideedda Raaheelidaaninne Liyadan ootso. Neenikka Efiraatan dure gideedda ne suntsay Beeteleemen eretto.* 12 Med'inaa Goday ha lo"a yalaga machatippe new immiyaa zariyaan, Ti'imaara Yihudaw yeleedda Paareesa gollen hano» yaageedda.*

Boo'eeza Yeletaa

13 Hewaadan ootsiide, Boo'eezi Uruuto akkeedda; Aw machchattio gidaaddu. Med'inaa Goday iziw uluwaan yeluwaa immina, attuma na'aa yelaaddu. 14 Mac'c'a asatuu Nuhaamo, «Hachche neena heemmanaw new na'aa na'aa d'ayisibeenna Med'inaa Goday galatetto! Aa suntsay Israa'eeliyan eretto! 15 I new sa'aa keekissana; neeni ec'iyaa wodiyaan neena I heemmana. Ayaw gooppe, neena dosiyaanna, laappun attuma naanaappekka aad'd'a new keekiyaanno, ne na'aa machchata Aa yelaaddu» yaageeddino.

16 Nuhaama yeera akkaade idimmaaddu; yaataade Aa dichchaaddu. 17 I shooruwaan de'iyaa mac'c'a asatuu, «Nuhaamiw attuma na'ay yeletteedda» yaagiide Aa Yoobeeda suntseeddino. Yoobeedi Daawite aawuwaa Isseyaa yeleeddawaa.

18 Paareesa yeletay hawaappe kaalliide s'aafetteeddawaadan: Paareesi Hes'iroona yeleedda; 19 Hes'irooni Raama yeleedda; Raami Amminadaaba yeleedda; 20 Aminaadaabe Na'asoona yeleedda; Na'asoone Salmoona yeleedda; 21 Salmoone Boo'eeza yeleedda; Boo'eezi Yoobeeda yeleedda; 22 Yoobeedi Isseya yeleedda; Isseyi Daawita yeleedda.

* 1:20 Nuhaamo: Ha suntsaa biletsay, «C'ametteeddaano» giyaawaa.

* 2:2 Wog. 19:9-10; Zar. 24:10

* 2:20 Wog. 25:25

* 3:12 Uru. 2:20

* 4:7 Zar. 25:9

* 4:10 Zar. 25:5-6

* 4:11 Dom. 29:31

* 4:12 Dom. 38:27-30

1 Sammeela

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

Koyro Sammeela Mas'aafaa

Geluwaa

Koyronne Laa'entso Sammeela giyaa suntsay yeeddawe S'oossay Israa'eeliyaa biittan kaatetuwaa ayissuwaa essanaw go'eteedda asaa gaasuwaana. Sammeeli S'oossay Israa'eeliyaa bollan ooratsa kaatiyaa ayissuwaa maaraa esseeddawaanne I esseedda maaray biletsaanna de'ana mala ootseedda asaa. Sammeela mas'aafan koyro shaakuu Israa'eeliyaa Asay daannatu mooduwaappe kaatetuu mooddiyaa kawutetsaw pinneedda hanotaa odee. Ha laamii Israa'eeliyaa asaa ubbaa de'uwaa giddon oosettanaw danddayeeddawe heezzu asaa gaasuwaana. Hewanttuppe koyruu wurssetsan de'eedda wolk'k'aama wolk'k'aama daannatuwaappe ittuwaa gidiyaa Sammeela gidoode, laa"entsuu Israa'eeliyaw koyro kaatiyaa gideedda Saa'oola. Heezzentsuu k'ay maataa oyk'k'anaappe kase Aa taarikii Sammeelanne Saa'oola taarikiyaanna oyk'etti utteedda Daawita.

Ha mas'aafaw huup'e kiitay ec'a K'aalaa c'aak'uwa giddon de'iyaa hara taarikiyaa mas'aafatuwaadankka, S'oossaw ammanettiyaawe anjjoonne injje de'oo kaaletsiyaawaanne azazettenan is's'iyaawe kunddetsaanne bashshaa ahiyaawaa bessee. Hewenne S'oossay k'eesiyaa Eeliyaw odiidde, «Taana bonchchiyaawantta taani bonchchana; taana kad'iyaawantta taani kawushshana» giide haasayeedda k'aalan k'onc'c'iyaan odee (2:30).

Ha mas'aafay kaatii mooddiyaa kawutetsaa essiyaa maaran asaw sisetiyaa hanotaa k'onc'c'isseedda. Kase ayissuwaa wogaan Israa'eeliyaa asaw tumu kaatiyaa gidiide eretteeddawe bare huup'iyaw S'oossaa. Shin guyyeppe gam"iidde Asay ooshaa dentsina, S'oossay unttunttoo kaatiyaa dooreedda. Shin ha ubbaan huup'ebay kaatiyaa gidina, Israa'eeliyaa asaa gidinakka, S'oossay unttunttuppe bollanna pirddiyaawaa gidina, Aa garssan unttunttu de'anaassa (2:7-10). Hewekka S'oossaa higgiyaappe garssanna dure gidina, mank'k'o gidinakka, asaa ubbaa maatay bonchchettina de'anaw koshshiyaawaa bessee.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Saameeli Israa'eeliyaa Kaaletsiyaawaa Gidussaa 1:1—7:17

Saa'ooli Kaatiyaa Gidussaa 8:1—10:27

Koyro Saa'oola Ayissuwaa Laytsatuwaa 11:1—15:35

Daawitanne Saa'oola 16:1—30:31

Saa'oolanne Aa Naanatuwaa Hayk'uwaa 31:1-13

Sammeeli Israa'eeliyaa Kaaletsiyaawaa Gidussaa

1

(1:1—7:17)

Elk'k'ananne Aa Soy Asaa

1 Efireema gezziyaan, Raama geetettiyaa kataman de'iyaa, Efireema zarenne S'ufa yara gideedda, Elk'k'aana geetettiyaa itti bitanii de'ee; I Yirohaama na'aa; Yirohaami Eelihu na'aa; Eelihu Toohu na'aa; Toohu S'ufa na'aa. 2 Elk'k'aanaw laa"u machchattiuu de'iino; ittini suntsay Haanno; yenkkori suntsay Piniino. Piniinaw naanay de'iino; shin Haanniw itti na'ikka baawa.

3 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaw goynnanawunne yarshshanaw Elk'k'aani laytsan laytsan bare katamaappe Seelo bee. Eeli naanay laa"u, Hofiniininne Piinihaasi yaan Med'inaa Godaa k'eesetuwaa. 4 Elk'k'aani yarshshuwaa yarshshiyaa wode awudenne ashuwaappe itti kushiyaa bare machchatti Piniiniw, k'ay itti itti kushiyaa I attuma naanawunne mac'c'a naanaatoo huup'iyaan huup'iyaan immee. 5 Med'inaa Goday Haanno yeluwaa digginttokka, Elk'k'aani izo dosiyaa diraw, iziw laa"u kushiyaa immee. 6 Med'inaa Goday Haanniw ubbaanna yeluwaa diggeedda diraw, izi laggatta izo hank'k'etsawunne yiloyaw. 7 Hawe laytsaappe laytsan haniyaawaa; Haanna Med'inaa Godaa Golle beedda wode awudenne izi laggatta izo yeekkana gakkanaw k'umaa muussaa is's'ana gakkanaw yiloyaw. 8 Izi asinay Elk'k'aani izo, «Haannee, neeni ayaw yeekkay? Ayaw k'umaa miikkii? Ne wozanay ayaw kayyottii? Taani new tammu naanatuwaappe aad'd'ikkitaayye?» yaagee.

Haanni Woosaa

9 Itti gallassi unttunttu Seelon meeddawaappenne usheeddawaappe guyyiyaan, Haanna dendda ek'k'aaddu. Ek'k'iyaa wode, Med'inaa Godaa golliyaa penggiyaa matan de'iyaa oydiyaan k'eesiyaa Eeli utteedda. 10 Haanna loytsa seeletaade, c'amo yeekuwaa yeekkaade Med'inaa Godaa woossaaddu. 11 Iza hawaadan yaagaade k'anggetsaa k'anggettaaddu; «Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaw, taana ne k'oomatoo s'eella! Ta mishuwaa be'aade, taana hassaya; taana ne k'oomatto dogoppa. Neeni taw ne k'oomatiw attuma na'aa immooppe, Aa de'uwaa laytsaa ubbaan taani Aa new immana; Aa huup'ii ubbakka meedettenna» yaagaaddu.*

12 Haanna Med'inaa Godaa woosaa adusseedda wode, Eeli I doonaa s'eellee. 13 Haanna bare wozanaa giddon S'oossaa woossiyaa wode, I mettershshay k'aas's'iyaawaappe attina, izi k'aalay sisettenna; hewaa diraw, Eeli izo matsotteeddawaadan k'oppeedda. 14 Hewaappe izo, «Neeni awude gakkanaw matsotay? Woynniyaa eessaa ne doonaappe digga» yaageedda.

15 Hewaappe guyye Haanna hawaadan yaagaadde aw zaaraaddu; «tuytti, ta godaw, taani loytsi metootanchchaa mac'c'a asaa; taani ta shemppuwaappe Med'inaa Godaa woossayippe attina, woyniyaa eessaa woy matsoyiyaa ushshaa ushabeykke. 16 Taani ta tuggaanne ta mishuwaa daruwaa hawaan haasayeedda diraw, taana ne k'oomatoo ‹Patsenna mac'c'a asa› gaade k'oppoppa» yaagaaddu.

17 Hewaappe guyye Eeli iziw zaariide, «Sarotetsaan ba; neeni Aa woosseeddawaa Israa'eeliyaa S'oossay new immo» yaageedda.

18 Hewaappe guyye Haanna, «Ne k'oomatta ne sintsan nashshuwaa demmu» yaagaaddu. Hewaappe guyyiyaan, Aa bare ogiyaa baade, k'umaa maaddu; hewaappe simmina mulekka kayyotabeykku.

Haanna Sammeela Yelaaddu

19 Wonttetsa gallassi guuraanna denddiide, Elk'k'aaninne Aa soo Asay Med'inaa Godaw goynneeddawaappe guyyiyaan, barenttu soo, Raama katamaa simmeeddino. Elk'k'aani bare machati Haannina ak'eeda; Med'inaa Goday izo k'oppeedda; 20 Aa shahaaro wode wodii wurina attuma na'aa yelaaddu. Haanna, «Taani Med'inaa Godaa woossina siseedda» gaade Aa suntsaa Saamue'eela suntsaaddu.*

21 Elk'k'aani bare soo asaa ubbaanna laytsaa yarshshuwaa Med'inaa Godaw yarshshanawunne k'anggeeddawaa gatsanaw Seelo beedda; 22 shin Haanna babeykku. Aa bare asinaa, «Ta na'ay d'antsaa duutseeddawaappe guyyiyaan, taani Aa afaade, Med'inaa Godaw immana; med'inaw I yaan de'anawaa» yaagaaddu.

23 I asinay Elk'k'aani, «Neena lo"owaa ootsa; Aa neeni d'antsaa duutsana gakkanaw son gam"ashsha; yaaninakka Med'inaa Goday bare k'aalaa polo» yaageedda. Hewaappe guyye Haanna d'antsaa duutsana gakkanaw bare na'aa d'antsaadde son gam"aaddu.

24 Haanna izi na'ay d'antsaa duutseeddawaappe guyyiyaan, Sammeelanne heezzu laytsaa korumaa, tammu kiilo giraame d'iiliyaanne ogoruwaa kumentsaa woyniyaa eessaa akkaade Med'inaa Godaa golliyaa Seelo baaddu; na'ay he wode guutsa. 25 Unttunttu korumaa shukkeeddawaappe guyyiyaan, na'aa Eeliyakko afeedino. 26 Haanna Eeliyaa, «Ta godaw, ne de'u ero! Ne sintsan ek'k'aade Med'inaa Godaa woosseedda mishirata tumu taanattee. 27 Taani ha na'aa yelanaw woossina, Med'inaa Goday taani Aa woosseeddawaa immeedda. 28 Hewaa diraw, taani Med'inaa Godaw Aa immaad; I bare de'o laytsaa ubbaan Med'inaa Godaw imetteedda» yaagaaddu. Hewaappe guyyiyaan, unttunttu Med'inaa Godaw yaati goynneeddino.

2

Haanni Woosaa

1 Haanna hawaadan yaagaadde woossaaddu;*

«Ta wozanay Med'inaa Godaan nashettee;

Med'inaa Godaan ta wolk'k'ay dareedda.

Ta morkkatuwaa bollan taani c'eek'k'ettaade haasayay;

Med'inaa Goday taana ashsheeda diraw, taani nashettay.

2 «Med'inaa Godaa mala geeshshi ittuunne baawa;

Aa mali ittuunne baawa.

Nu S'oossaappe attina,

hara attiyaa wogga Zaallay baawa.

3 «Otoro haasaya aggite;

otoro k'aalay hinttenttu doonaappe kessoppo.

Ayaw gooppe, Med'inaa Goday eriyaa S'oossaa;

asaa oosuwaa I yiggi s'eellee.

4 «Olanchchatuwaa wonddaafii me"eedda;

shin d'ubetteeddawanttu wolk'k'aa danc'c'eeddino.

5 Kalli utteeddawanttu koshatiidde,

K'umaw haraw ootsiino;

shin koshatti utteeddawanttu ha"i kalleeddino.

Mantsatta laappun naanaa yelaaddu;

shin c'ora naanaa yeleeddaanna daaburaaddu.

6 «Med'inaa Goday wod'eenne patsee;

k'ay I duge Si'ooliyaan yeggeenne pude kessee.

7 Med'inaa Goday mank'k'etseenne dureyee;

k'ay I zik'k'isseenne d'ok'k'issee.

8 I hiyyeesatuwaa baanaappe dentsee.

Metootanchchatuwaakka bidintsaa pituwaappe dentsee;

unttuntta kaappatuwaanna utissee;

unttuntta bonchcho araataa laatissee.

«Ayaw gooppe, biittaa baasatu Med'inaa Godaassa;

I unttunttu bollan sa'aa esseedda.

9 I S'oossaa asatuwaa gediyaa naagee;

shin iitatuwaa I d'uman c'o"u udana.

«Asay bare wolk'k'an s'oonenna;

10 Med'inaa Godaana ek'k'ettiyaawanttu liik'ana.

I saluwaappe unttunttu bolla guguntsaadan guummana;

Med'inaa Goday sa'aan de'iyaawantta ubbaa pirddana.

«I bare kaatiyaw wolk'k'aa immana;

I bare okkeeddawoo s'oonuwaa immana»

yaagaadde woossaaddu.

11 Hewaappe guyyiyaan, Elk'k'aani Raaman de'iyaa bare soy beedda; shin na'ay Sammeeli k'eesiyaa Eeliyaappe garssana Med'inaa Godaw ootsee.

Eeliyaa Attuma Naanaa Iitatetsaa

12 Eeliya attuma naanay iita naanatuwaa; unttunttu Med'inaa Godaa erikkino, 13 woy yarshshuwaa immiyaa asaw k'eesatuu ootsiyaa wogaa naagikkino. Hewenne, Asay yarshshuwaa yarshshiyaa wode, k'eesiyaa k'oomay heezzu achchaa birataa koc'aan akkeedda; ashuu biro ka"i de'ishshin, 14 doyssiyaa wogga otuwaan woy keriyaan he koc'aa yeddiide, koc'ay oyk'k'i kessiyaa ay k'ommo ashuwaa giddooppene afiide, k'eesiyaw immee. Yarshshuwaa yarshshanaw Seelo yiyaa Israa'eeliyaa asaa ubbaa unttunttu hawaadan ootsiino. 15 K'ay mod'd'uwaa yarshshiyaa sa'aan s'iis's'anaappe kasetiide, k'eesiyaa k'oomay yarshshuwaa yarshshiyaa bitaniyaakko biide, «K'eesii k'ayye ashuwaappe attina, doyssa ashuwaa neeppe akkena diraw, aw s'iis's'anaw amareeda ashuwaa hamma» yaagee.

16 Hewaappe guyye bitanii zaariide, «Wogaadan k'eesatuu mod'd'uwaa koyro s'uuggino; hewaappe guyyiyaan, neeni koyiyaawaa akka» yaagiyaa wode k'eesiyaa k'oomay, «tuytti; taw ha"i imma; ubbaa neeni diggooppe, taani neeppe wolk'k'an akkana» yaagee.

17 Med'inaa Godaw immiyaa yarshshuwaa Eeliyaa naanay kad'eedda diraw, unttunttu nagaray Med'inaa Godaa sintsan loytsi dareedda.

Na'aa Sammeela

18 Shin Sammeeli na'atetsaan de'iidde, suufiyaa geetettiyaa kiriyaappe dadetteedda eefuude geetettiyaa mayuwaa mayyiide, Med'inaa Godaw ootsee. 19 Sammeela daaya laytsan laytsan guutsa k'oliyaa giigissaade, laytsaa yarshshuwaa yarshshanaw bare asinaana baadde Sammeelaw akkaade baw. 20 Eeli Elk'k'aananne Aa machchato, «Ne machata Med'inaa Godaw immeedda na'aa diraw Med'inaa Goday new ha mishiratin hara naanaa immo» yaagiide anjjee; yaatina, unttunttu barenttu soy simmiino. 21 Med'inaa Goday Haanno anjjina, shahaaraade heezzu attuma naanaanne laa"u mac'c'a naanaa yelaaddu. Na'ay Sammeeli Med'inaa Godaa sintsan dic'c'eedda.

Eeliyaanne Aa Naanaa

22 Eeli loytsi ec'eedda. Aa naanay Israa'eeliyaa asaa ubbaa bolla ootseedda ubbabaanne k'ay S'oossaa Dunkkaaniyaa penggiyaan S'oossaw ootsiyaa mac'c'a asatuwaana giseeddawaa siseedda. 23 Unttuntta, «Hinttenttu hawaa malaa ayaw ootsiitee? Hinttenttu iita kiitaa taani asaa ubbaappe sisay. 24 Ta naatoo, hawaa aggite; Med'inaa Godaa Asay hinttentta giyaawaa taani siseeddawe lo"obaa gidenna. 25 Itti Asay asaa naak'k'ooppe, S'oossay aw gaannatana; shin Asay Med'inaa Godaa naak'k'ooppe, oonee aw gaannatanawe?» yaageedda.

Med'inaa Goday, «Taani unttuntta wod'ana» geedda diraw, unttunttu barenttu aawuwaa seeraa sisennan is's'eeddino.

26 Na'ay Sammeeli S'oossaa sintsaaninne asaa sintsan dic'c'eeddanne sabetteedda.*

Eeliyaa Soy Asaa Bolla Odetteedda Timbbitiyaa

27 Itti gallassi S'oossaa Asay Eeliyakko yiide Aa, «Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Ne mayza aawuu Aaroonenne Aa soo Asay Gibs'e kaatiyaa ayiletetsan de'iyaa wode, taani unttunttoo k'onc'c'aad. 28 Aaroone ta yarshshiyaa sa'aa pude kessana mala, is'aanaa c'uwayana malanne ta sintsan eefuudiyaa mayyana mala, taw k'eesiyaa udaade Israa'eeliyaa zaratuwaa ubbaappe Aa dooraad. K'ay Israa'eeliyaa Asay taman yarshshiyaa yarshshuwaa ubbaa taani ne aawuwaa zariyaw immaad.* 29 Taani ta de'iyaa sa'aa shiishshana mala azazeedda ta yarshshuwaanne immiyaawaa hinttenttu ayaw yed'd'i kaa'iitee? Ta Asay Israa'eelii, taw shiishsheedda yarshshuwaa ubbaappe murutiyaawaa hinttenttoo miide orddiyaawaan, neeni ne naanaa taappe aatsaade ayaw bonchchaad?› yaagee.

30 «Hewaa diraw, Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; ‹Ne zariinne ne aawuwaa zarii med'inaw taw ootsana› gaad; shin ha"i, hewe taappe haakko! Taana bonchchiyaawantta taani bonchchana; taana kad'iyaawantta taani kawushshana. 31 Ne zariyaan Asay c'imenna mala, taani ne wolk'k'aanne ne aawuwaa zariyaa wolk'k'aa d'ayssiyaa gallassatuu yaanawaa. 32 Neeni metootana; taani Israa'eeliyaa asaw immiyaa anjjuwaa be'aade neeni k'anaatana; shin ne zariyaan c'imana Asay ooninne baawa. 33 Taani ta yarshshiyaa saappe d'ayssenna Asay de'ooppe, Aa gaasuwaan ne ayfii afos's'iidde k'ook'ananne ne wozanaykka mishuwaa s'uugettana; ne daro zeretsaa ubbay yalagatetsan de'iidde hayk'k'ana.

34 «Ne naanay laa"u Hofiniininne Piinihaasi itti gallassi hayk'k'ana; hewe new malaataa gidanawaa.* 35 Taani taw ammanettiyaa k'eesiyaa, ta wozanaadaaninne ta k'ofaadan ootsiyaawaa dentsana; taani Aa zaratuu de'i be'anaadan ootsana; taani dooreeddawe kaatiyaa sintsan unttunttu ubbaa wode ootsana. 36 Ne zariyaan atteeda ubbay guutsa miishshaa woy baso ukitsaa woossanaw yiide, Aa sintsan guufanniide, ‹Taani ukitsaa maana mala, k'eesetuwaappe ittuwaa sa'aa malan taana wotsaarikkii› yaagana yaagee» yaageedda.

3

S'oossay Sammeela S'eeseedda

1 Na'ay Sammeeli Eeliyaappe garssana Med'inaa Godaw ootsee; Med'inaa Godaa k'aalay he wode loytsi al"a; sas'aynne darenna. 2 Ayfii s'eellanaw leppina, waayetti s'eelliyaa Eeli itti gallassi k'amma bare sa'aan giseedda. 3 He wode S'oossaa s'omppii biro to"ibeenna; k'ay S'oossaa Taabootay de'iyaa Med'inaa Godaa gollen Sammeeli gem"ishee. 4 Med'inaa Goday Sammeela s'eeseedda; Sammeeli, «abee!» giide koyeedda. 5 Eeliyaakko wos's'i biide, «Neeni s'eesina hekko yaad» yaageedda.

Shin Eeli, «Taani neena s'eesabeykke; baade gisa» yaageedda; Sammeeli biide giseedda.

6 K'aykka Med'inaa Goday, «Sammeela» yaagiide laa'entsuwaa s'eeseedda; Sammeeli denddiide, Eeliyaakko biide, «Neeni s'eesina hekko yaad» yaageedda.

Shin Eeli, «Ta na'aw, taani neena s'eesabeykke; baade gisa» yaageedda.

7 Sammeeli hewe Med'inaa Godaa gidiyaawaa eribeenna; ayaw gooppe, Med'inaa Godaa k'aalay biro aw k'onc'c'ibeenna. 8 Med'inaa Goday Sammeela heezzentsuwaa s'eesina denddiide, Eeliyaakko biide, «Neeni s'eesina hekko yaad» yaageedda.

Hewan Med'inaa Goday na'aa s'eesiyaawaa Eeli akeekeedda; 9 «Baade gisa; I neena s'eesiyaawaa gidooppe, Med'inaa Godaw, oda; taani ne k'oomay sisay yaaga» yaagiide odeedda; Sammeeli bare sa'aa biide giseedda.

10 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Goday yiide hewan ek'k'iide kasewaadan, «Sammeela, Sammeela» yaagiide s'eeseedda.

Sammeeli, «oda; taani ne k'oomay sisay» yaageedda.

11 Med'inaa Goday Sammeela, «Be'a! Sisiyaa asaa ubbaw haytsaw iitiyaa ittibaa Israa'eeliyaa bolla taani ootsana hanay. 12 Taani Eeliya soy asaa bolla haasayeedda ubbabaa he gallassan koyruwaappe wurssetsaa gakkanaw Eeliyaa bolla ahana. 13 Eeli ereedda nagaraa diraw, taani Aa soy asaa bolla med'inaw pirddanawaa aw oda wotsaad; ayaw gooppe, Aa naanay shek'isiyaabaa ootsiyaa wode, I unttuntta seeribeenna. 14 Hewaa diraw, ‹Eeliya soy asaa nagaray yarshshuwaaninne imuwaan ubbakka atto geetettoppo› yaagaadde taani Aa soy asaw c'aak'k'aad» yaageedda.

15 Sammeeli sa'ay wonttana gakkanaw giseedda; wonttina denddiide, Med'inaa Godaa golliyaa penggiyaa dooyeedda. Sammeeli sas'aabaa Eeliyaw odanaw yayyeedda. 16 Eeli Sammeela, «Ta na'aw Sammeelaa» yaagiide s'eeseedda.

Sammeeli, «abee» giide koyeedda.

17 Eeli hawaadan yaagiide Sammeela oochcheedda; «S'oossay new odeeddawe ayee? Taappe ayinne k'osoppa; neeni S'oossay new odeeddawaappe ittibaanne taappe k'osooppe, S'oossay hewaadan ne bolla ootso» yaageedda. 18 Hewaappe guyye Sammeeli ayinne k'osennan ubbabaa Eeliyaw odeedda. Eeli, «I Med'inaa Goday; I barena lo"owaa ootso» yaageedda.

19 Sammeeli dic'c'iyaa wode Med'inaa Goday aanana de'ee; Sammeeli haasayeeddabaappe itti k'aalaynne sa'aan wod'd'ibeenna. 20 Israa'eeliyaa zawaan Daanappe biide Berssaabeha gakkanaw, Sammeeli Med'inaa Godaw tumu timbbitiyaa odiyaawaa gidiyaawaa Israa'eeliyaa Asay ubbay ereedda. 21 Med'inaa Goday Seelon k'onc'c'ee; yaan bare k'aalan barenatetsaa Sammeelaw k'onc'c'isseedda. Sammeeli haasayeedda k'aalay Israa'eeliyaa ubbaa gakkeedda.

4

S'oossaa Taabootay Omoodetteedda

1 Israa'eelatuu Piliss's'eematuwaanna olettanaw keseeddino; Israa'eelatuu Eben"eezeren shiik'ina, Piliss's'eematuu Afeek'an shiik'k'eeddino. 2 Piliss's'eematuu c'itan c'itan gidiide, Israa'eelatuwaana olettanaw denddeeddino; olay suullina, oyddu sha"a Israa'eelatuwaa wod'eedda Piliss's'eematuwaan Israa'eelatuu s'oonetteeddino. 3 Olanchchatuu shiik'eedda sa'aa simmeedda wode, Israa'eeliyaa c'imatuu, «Hachche Med'inaa Goday nuuna Piliss's'eematuwaan ayaw s'oonisseedee? Nuunana baanaadaninne nuuna nu morkkatuwaa kushiyaappe ashshanaadan S'oossaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa Seeloppe ane ahooytte» yaageeddino. 4 Hewaa diraw, Asay Seelo kiittina, kiruubetuwaa gidduwaan araatan uttiyaa ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa aheeddino. Eeliya naanay laa"atuu Hofiniininne Piinihaasi S'oossaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootaanna yaan de'iino.*

5 Med'inaa Godaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootay shiik'k'eedda sa'aa gakkeedda wode, Israa'eelatuu ubbay biittay k'aas's'ana gakkanaw barenttu k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, «S'oossaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootay gakkeedda» yaageeddino.

6 Israa'eelatuwaa c'abbuwaa Piliss's'eematuu sisiide, «Hawe Ibraawetuu shiik'k'eeddasan sisettiyaa, wolk'k'aama walassay ayee?» yaageeddino.

Med'inaa Godaa Taabootay unttunttu shiik'k'eedda sa'aa yeeddawaa Piliss's'eematuu eriide yayyeeddino. 7 Hawaadan yaageeddino; «S'oossay unttunttu shiik'k'eedda sa'aa yeedda. Aayye ana nuunoo! Hawaa malabay hawaappe kase hani erenna. 8 Aayye ana nuunoo! Ha wolk'k'aama s'oossatuwaa kushiyaappe nuuna ashshanawe oonee? Ha s'oossatuu Gibs'etuwaa woran boshaa ubbaan shoc'eeddawantta. 9 Hinttenttoo Piliss's'eematoo, minnite! Asaadan olettite! Hewe d'ayooppe, hinttenttu unttuntta kase ayiletetsan mooddeeddawaadan, unttunttukka hinttentta mooddanawantta. Hewaa diraw, asaadan olettite!» yaageeddino.

10 Piliss's'eematuu olettiide, Israa'eelatuwaa s'ooneeddino; Israa'eelatuu barenttu dunkkaaniyaakko bak'atteedino. He olan daro Asay goora'etteedda; Israa'eeliyaa olanchchatuwaappe hattamu sha"ay hayk'k'eedda. 11 S'oossaa Taabootay omoodetteedda; Eeliya naanay laa"u, Hofiniininne Piinihaasi hayk'k'eeddino.

Eeliyaa Hayk'k'uwaa

12 Biiniyaama zare gideedda itti bitanii olaa dembbaappe wos's'iide, he gallassi Seelo gakkeedda; kayyuwaa erissanaw I bare mayuwaa peed'iide, bare huup'iyankka baana laaleedda. 13 He bitanii gakkiyaa wode, Eeli bare wozanaan S'oossaa Taabootaabaa hirggeedda diraw, naagiidde ogiyaa doonaan de'iyaa bare oydiyaan utteedda. Bitanii katamaa geliide, haneeddabaa odina, katamay ubbay waasuwaa s'uleedda.

14 Eeliikka he waasuwaa sisiide, «Hawe ayba waasee?» yaageedda.

Bitanii ellekka yiide, Eelew odeedda; 15 Eeli udduppun tammanne hosppun laytsaa c'ima gideedda, ayfiikka s'eelaa aggiide goljjeedda asaa. 16 Bitanii Eelew, «Olaa dembbaappe yeeddawe taana; taani hachche yaappe bak'ataad» yaageedda.

Hewaappe guyye Eeli, «Ta na'aw, yaatina waaneedee?» yaagiide oochcheedda.

17 Oduwaa aheedda bitanii, «Israa'eelatuu Piliss's'eematuwaa sintsaappe bak'atteedino; daro Asay wureedda; ne naanay laa"u Hofiniininne Piinihaasi hayk'k'eeddino; S'oossaa Taabootaykka omoodetteedda» yaageedda.

18 Bitanii S'oossaa Taabootaabaa odeedda wode, penggiyaa matan de'iyaa bare oydiyaappe Eeli guyye kunddina barggalli me"ina hayk'k'eedda; ayaw gooppe, I c'imanne ordduwaa. Eeli Israa'eeliyaa gadiyaan oytamu laytsaa daannateedda.

19 Eeliyaa na'aa Piinihaasa machata yelanaw wodii gakkeedda shaahaaraa. S'oossaa Taabootay omoodetteeddawaanne bare bolluunne bare asinay hayk'k'eeddawaa Aa siseedda wode, k'oppennaan yeluu izo oyk'k'ina yelaaddu. 20 Aa hayk'k'anaw matatteedda wode, yelissiyaawanttu, «Neeni attuma na'aa yeleedda diraw yayyoppa» yaageeddino; shin unttunttoo Aa ayinne zaarabeykku; unttunttu giyaawaakka hayzzabeykku. 21 Aa bare na'aa Ikaabooda* suntsaaddu; S'oossaa Taabootay omoodetteedda dirawunne bare bolluunne bare asinay hayk'k'eedda diraw, «Bonchchuu Israa'eelatuwaappe shaakketeedda» yaagaaddu. 22 Aa, «Bonchchuu Israa'eelatuwaappe shaakketteedda; ayaw gooppe, S'oossaa Taabootay omoodetteedda» yaagaaddu.

5

S'oossaa Taabootay Piliss's'eema
Katamatuwaan De'eedda

1 Piliss's'eematuu S'oossaa Taabootaa omoodeeddawaappe guyyiyaan, Eben"eezeerappe Ashddooda afeedino. 2 S'oossaa Taabootaa afiide, Daagoona geetettiyaa eek'aa golliyaa gelissiide, Daagoona matan esseeddino. 3 Ashddooda Asay wonttetsa gallassi guuriide denddeedda wode, Med'inaa Godaa Taabootaa sintsan Daagoon bare deemuwaan biittan gufanneeddawaa be'eeddino! Daagoona dentsiide, kase sa'aan esseeddino. 4 K'aykka wonttetsa gallassi guuraanna denddi yiide, unttunttu Med'inaa Godaa Taabootaa sintsan Daagoon bare deemuwaan biittan gufanneeddawaa be'eeddino! He wode Daagoona huup'iyaanne Aa laa"u kushii me'erettiide, pengge gop'p'aan de'ee; hinkko asatetsay aawe dumma atteedda. 5 Hewaa diraw, Daagoona k'eesatuu nne Ashddoodan de'iyaa Daagoona golliyaa geliyaa asatuu ubbay Daagoona pengge gop'p'aa hachche gakkanaasikka yed'd'i erikkino.

6 Ashddooda katamaa bollanne hewaa heeraan de'iyaa asaa bolla Med'inaa Godaa kushii wolk'k'aameedda; S'oossay unttunttu bollan boshaa yeddiide, gaafuwaa harggiyaan unttuntta mureedda.

7 Ashddooda katamaa Asay haneeddabaa be'eedda wode, «Israa'eeliyaa S'oossaa kushii nu bollanne nu s'oossaa Daagoona bolla wolk'k'aameedda diraw, Israa'eeliyaa S'oossaa Taabootay nu matan gam"oppo» yaageeddino. 8 Piliss's'eema kaappatuwaa ubbaa barenttukko s'eesi shiishshiide, «Israa'eeliyaa S'oossaa Taabootaa waatanee?» yaagiide oochcheeddino.

Shin kaappatuu, «Israa'eeliyaa S'oossaa Taabootay Gaate geetettiyaa katamaa bo» yaagiide zaareeddino. Yaatina, Israa'eeliyaa S'oossaa Taabootaa Gaate afeedino.

9 Shin Taabootay Gaate gakkeeddawaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa kushii he katamaa bolla wolk'k'aamiidde, loytsi wolk'k'aama dagantsuwaa dagantseedda; yaatiide kataman de'iyaa asaa naanatuwaappe c'imaa gakkanaw gaafuwaa harggiyaan shoc'eedda. 10 Hewaa diraw, S'oossaa Taabootaa Ek'iroona katamaa yeddeeddino.

S'oossaa Taabootay Ek'iroona geliyaa wode, Ek'iroona asatuu hawaadan yaagiide waasseeddino; «Nuunanne nu asaa wod'anaw Israa'eeliyaa S'oossaa Taabootaa nuukko aheeddino» yaageeddino. 11 Hewaa diraw, Piliss's'eema kaappatuwaa s'eesi shiishshiide, «Israa'eeliyaa S'oossaa Taabootaa hawaappe diggite; I guyye bare sa'aa simmo; hewe d'ayooppe, nuunanne nu asaa wod'ana» yaageeddino. Ayaw gooppe, katamaa ubbaan hayk'k'uwaa dagamay de'ee; S'oossaa kushiikka katamaa bolla wolk'k'aameedda. 12 Hayk'k'uwaappe atteedda asatuu gaafuwaa harggeeddino; he katamaa waasuunne saluwaa gakkeedda.

6

S'oossaa Taabootay Israa'eeliyaa Simmeedda

1 Med'inaa Godaa Taabootay Piliss's'eema biittan laappun aginaa utteedda. 2 He wode Piliss's'eema asatuu k'eesetuwaanne shareechchatuwaa s'eesiide, «Med'inaa Godaa Taabootaa nuuni waatanee? Nuuni guyye Aa sa'aa Aa wooti yeddanentto, nuw odite» yaageeddino.

3 Unttunttu, «Israa'eeliyaa S'oossaa Taabootaa guyye yeddiyaawaa gidooppe, mela yeddoppite; ay haniidenne hinttenttu bayzzuwaa yarshshuwaa aw yeddite; yaatooppe, hinttenttu pas'ana; Aa kushii hinttenttu bollappe ayaw kichchibeennenttokka hinttenttu erana» yaagiide zaareeddino.

4 Piliss's'eema asatuu, «Nuuni aw yeddanaw bessiyaa bayzzuwaa yarshshuu ayee?» yaagiide oochcheeddino.

Shin unttunttu, «Hinttenanne hinttenttu kaappatuwaa gakkeedda boshay ittuwaa gidiyaa diraw, Piliss's'eema kaappatuu payduwaadan ichcheshu work'k'aa kis'atuwaanne ichcheshu work'k'aa ec'eretuwaa yeddite. 5 Hinttenttu he kis'aanne hinttenttu gadiyaa bayzziyaa he ec'eretuu misiletuwaa med'd'iide, Israa'eeliyaa S'oossaw bonchchuwaa immite; ooni erii hinttenttu bollappe, hinttenttu s'oossatuwaa bollappenne hinttenttu gadiyaa bollappe bare kushiyaa I dentsanawaa. 6 Gibs'e asatuunne unttunttu kaatii zoriyaa akkenan is's'eeddawaadan, hinttenttu ayaw zoriyaa akkenan is's'iitee? S'oossay unttuntta iissiide murina, unttunttu Israa'eelatuwaa barenttu ogiyaa baana mala yeddibeykkinoyye?

7 «Ha"i itti ooratsa gaariyaa giigissite; k'ambbaray unttunttu morggiyaan wod'd'i erenna, d'antsiyaa laa"u miizzatuwaa he gaariyan waas'ite; shin maratuwaa unttunttuppe duutsiide soy afite. 8 Med'inaa Godaa Taabootaa akkiide, gaariyaa bollan wotsite; bayzzuwaa yarshshoo shiishsheedda work'k'aa miishshaa saas'iniyaa giddon yeggiide, saas'iniyaa S'oossaa Taabootaa matan wotsiide, I baana mala yeddite. 9 Shin I biyaasa'aa s'eellite; I bare zawaa oyk'k'iide, Beeti-Shemeshi zaariidde biyaawaa gidooppe, ha wolk'k'aama boshaa nu bolla aheedawe Med'inaa Godaa; beennawaa gidooppe, hawe nu bolla c'oo gakkeeddappe attina, nuuna dechcheeddawe S'oossaa kushe gidennawaa nuuni erana» yaagiide zaareeddino.

10 Unttunttu hewaadan ootseeddino; unttunttu d'antsiyaa laa"u miizzatuwaa akkiide, gaariyan waas'eeddino; miizzatuu maratuwaakka son gorddeeddino. 11 Unttunttu Med'inaa Godaa Taabootaanne k'ay work'k'aa ec'eretuwaanne gaafuwaa malatissi med'd'eedda misiletuwaa yeggeedda saas'iniyaa gaariyan wotseeddino. 12 Hewaappe guyyiyaan, miizzatuu Beeti-Shemeshi afiyaa ogiyaa oyk'k'i sitti giide, «Himbbaa!» gi waassiidde beeddino; unttunttu ogiyaanna biidde, ushechcha woy haddirssa simmibeykkino; Piliss's'eema kaappatuu miizzatuu geeduwaa kaalliide, Beeti-Shemesha zawaa gakkanaw beeddino.

13 Beeti-Shemesha asatuu he wode wombban zarggaa c'akkiino; unttunttu pude d'ok'k'u gi s'eelliide, Taabootaa be'iide nashetteeddino. 14 Gaarii Beeti-Shemeshiyaa Iyyaasu gade gakkiide, itti wolk'k'aama zaallaa matan ek'k'eedda; unttunttu gaariyaa mitsaa k'oo'iide, s'uuggiyaa yarshshuwaadan he miizzatuwaa Med'inaa Godaw yarshsheeddino. 15 Leewatuu Med'inaa Godaa Taabootaanne work'k'aa miishshaanna de'iyaa saas'iniyaa gaariyaappe dentsiide, wolk'k'aama zaallaa bolla wotseeddino. He gallassi Beeti-Shemesha asatuu s'uuggiyaa yarshshuwaa Med'inaa Godaw yarshsheeddino; k'ay hara yarshshotuwaakka yarshsheeddino. 16 Piliss's'eema kaappatuu ichcheshatuu haneeddabaa ubbaa be'iide, he gallassikka Ek'iroona simmeeddino.

17 Piliss's'eema asatuu bayzzuwaa yarshshuwaa Med'inaa Godaw kiitteedda work'k'aa gaafatuu Ashddooda, Gaaza, Ask'k'aloona, Gaatanne Ek'iroona geetettiyaa unttuntta ichcheshu katamatuwaa suntsan ittuwaa ittuwaa kiitteeddawantta. 18 Work'k'aa ec'eretuu paydu Piliss's'eema kaappatuu ichcheshatoo de'iyaa gimbbetteedda katamatuunne gimbbettibeenna mootsatuu ubbaa keeshshaa. Unttunttu Med'inaa Godaa Taabootaa wotseedda wolk'k'aama zaallay, Beeti-Shemeshiyaa Iyyaasu gaden de'iyaawe hachche gakkanawukka hewoo markka gidiide de'ee.

19 Shin S'oossay Beeti-Shemesha asaappe amareedawantta shoc'eedda; unttunttuppe laappun tammuwaa wod'eedda; ayaw gooppe, unttunttu Med'inaa Godaa Taabootaa giddo s'eelleeddino. Med'inaa Goday unttunttu asaa suppu ootseedda diraw, Asay yeekkeedda. 20 Hewaa diraw, Beeti-Shemesha asay, «Med'inaa Godaa sintsan, ha geeshsha S'oossaa sintsan ooni ek'k'anaw danddayii? Taabootaynne nuuppe pude ookko baanee?» yaageedda. 21 K'iriyaati-Yi'aariiman de'iyaa asatuwaakko kiitaa yeddiide, «Piliss's'eema asatuu Med'inaa Godaa Taabootaa zaareeddino; duge yiide, Aa pude unttunttukko akkiide biite» yaageeddino.

7

1 K'iiriyaati-Yi'aariima asatuu yiide, Med'inaa Godaa Taabootaa afiide deriyaa huup'iyaan de'iyaa Abinaadaaba soy aheeddino. Med'inaa Godaa Taabootaa naaganaadan, Abinaadaaba na'aa El"aazaara dummayiide suntseeddino.*

Sammeeli Israa'eeliyaa Asaa Bolla Daannateedda

2 Taabootay K'iiriyaati-Yi'aariiman daro wodiyaa gam"eedda; hewenne, laatamu laytsaa keeshsha gidiyaawaa. Israa'eeliyaa Asay ubbay kayyottiidde, Med'inaa Godaakko waasseeddino.

3 Sammeeli Israa'eeliyaa asaw ubbaw, «Kumentsaa wozanaappe hinttenttu Med'inaa Godaakko simmooppe, allaga s'oossatuwaanne Asttaaroota giyaa s'oossaa hinttenttu giddoppe diggite; hinttenttu huup'iyaa Med'inaa Godaw sheed'd'ite; Aa s'alalaw kiitettite; yaatooppe, I hinttentta Piliss's'eematuwaa kushiyaappe ashshanawaa» yaagiide haasayeedda. 4 Hewaa diraw, Israa'eeliyaa asatuu Ba'aalanne Asttaaroota barenttu giddoppe diggiide, Med'inaa Godaa s'alalaw goynneeddino.

5 Hewaappe guyyiyaan, Sammeeli Israa'eelatuwaa, «Ubbaykka Mis'ip'p'a shiik'ite; taani hinttenttoo yaan Med'inaa Godaa gaannatana» yaageedda. 6 Unttunttu Mis'ip'p'a shiik'iide haatsaa duuk'k'iide, Med'inaa Godaa sintsan tigeeddino; he gallassi unttunttu s'oomiidde he sa'aan, «Nuuni Med'inaa Godaa bolla nagaraa ootseeddo» yaagiide paas'eeddino. Mis'ip'p'an Sammeeli Israa'eeliyaa asaa bolla daannateedda.

7 Israa'eelatuu Mis'ip'p'an shiik'eeddawaa Piliss's'eema asatuu siseedda wode, unttunttu kaappatuu Israa'eelatuwaa olanaw pude keseeddino. Israa'eelatuu hewaa sisiide, Piliss's'eematoo yayyeeddino. 8 Israa'eelatuu Sammeela, «I Piliss's'eema asaa kushiyaappe nuuna ashshana mala, neeni nuw Med'inaa Godaakko, nu S'oossaakko, woossiyaawaa aggoppa» yaageeddino. 9 Sammeeli itti d'ammiyaa dorssaa maraa akkiide, ashuwaa wurssi s'uuggiyaa yarshshuwaadan Med'inaa Godaw yarshshiide Israa'eelatuu diraw Med'inaa Godaw woossina Med'inaa Goday aw siseedda.

10 Sammeeli s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshiyaa wode, Piliss's'eematuu Israa'eelatuwaana olettanaw shiik'k'eeddino. Shin he gallassi Piliss's'eematuwaa bolla Med'inaa Goday wolk'k'aama guuguntsaa guntsiide dagantsina, unttunttu Israa'eelatuu sintsaappe bak'atteedino. 11 Israa'eelatuu Mis'ip'p'appe wos's'i kesiide, Piliss's'eematuwaa yederssiide, Beetikaarappe garssaa gakkanaw ogiyaan wod'eeddino.

12 Hewaappe guyyiyaan, Sammeeli itti shuchchaa akkiide, Mis'ip'p'appenne Sheenappe gidduwaan essiide, «Med'inaa Goday ha"i gakkanaw nuuna maaddeedda» yaagiidde he sa'aa Eben"eezeera suntseedda.* 13 Piliss's'eema asatuukka s'oonetteeddino; unttunttu Israa'eeliyaa gadiyaa bolla laa'entsuwaa woraajjibeykino. Sammeeli de'eedda laytsaa ubbaan Med'inaa Godaa kushii Piliss's'eema asaa bolla wolk'k'aameedda. 14 Piliss's'eema asatuu Ek'iroonappe Gaate gakkanaw Israa'eelatuwaappe omoodeedda katamatuu Israa'eelatoo simmeeddino; Israa'eelatuukka barenttu kase zawaa Piliss's'eema asatuwaa kushiyaappe wotsi akkeeddino. K'ay Israa'eeliyaa asaynne Amoore Asay saro de'eedda.

15 Sammeeli bare de'uwaa laytsaa ubbaan Israa'eeliyaa bollan daannateedda. 16 Sammeeli laytsan laytsan Beeteele, Gelggelanne Mis'ip'p'a I yuuyyiyaa sa'atuwaa ubbaan Israa'eeliyaa bollan daannatee. 17 Aa gollii Raaman de'iyaa diraw, yaa simmiide he sa'aan Israa'eeliyaa bollan daannatee. I he sa'aan Med'inaa Godaw yarshshiyaa sa'aa kiitetteedda.

Saa'ooli Kaatiyaa Gidussaa

8

(8:1—10:27)

Israa'eeliyaa Asay Kaatiyaa Koyeedda

1 Sammeeli c'imeedda wode, bare naanaa Israa'eeliyaa bolla daanna ootsiidde suntseedda. 2 Aa bayira na'aa suntsay Yuu'eela; teefa na'aa suntsay Abiiyaa; he naanay Berssaabeehan daannatiino. 3 Aa naanay Aa ogiyaan hamettibeykkino. Unttunttu bessena go"aa demmanaw wora simmeeddino; mattayiyaa akkiide, s'illo pirddaa mirk'k'eeddino.

4 Hewaa diraw, Israa'eeliyaa c'imatuu ubbay ittippe shiik'iide, Sammeelakko Raama katamaa yiide, 5 «Hekko neeni c'imaadda; ne naanay ne ogiyaa hamettikkino; hara kawutetsaa ubbaadan nuuna ayissanaw kaatiyaa ha"i nuw suntsaa» yaageeddino.*

6 Unttunttu, «Nuuna ayissanaw kaatiyaa nuw imma» geedda yewuu Sammeela nashechchibeenna. Hewaa diraw, Sammeeli Med'inaa Godaa woosseedda. 7 Med'inaa Goday Sammeela, «Asay neena giyaa k'aalaa ubbaa sisa; ayaw gooppe, taani unttunttu bolla kaatetennaadan, unttunttu taana is's'eeddinoppe attina, neena is's'ibeykkino. 8 Unttunttu taani Gibs'eppe kesseedda gallassaappe doommiide, hachche gakkanaw taana aggiide, hara s'oossatoo goynniidde de'eeddino; simmi ha"i unttunttu ta bolla ootseeddawaa ubbaa ne bollakka ootsino. 9 Ha"ikka unttunttu k'aalaa sisa; shin unttuntta minisaade seera; unttunttu bollan kaatetana kaatiyaa wogaa unttuntta erissa» yaageedda.

10 Kaatiyaa oochcheedda asaw Med'inaa Goday odeedda k'aalaa ubbaa Sammeeli odeedda. 11 I unttunttoo hawaadan yaageedda; «Hinttenttu bolla kaatetana kaatii hinttentta ootsanabay hawaa: hinttenttu attuma naanaa akkiide, gaariyaa asatuwaanne paraa asatuwaa kessana; unttunttu Aa gaariyaa sintsan wos's'ana. 12 Unttunttuppe hewaa shaalak'atuwaanne ishatamuwaa kaappatuwaa, haratuwaa Aa gadiyaa goshshiyaawanttanne Aa katsaa c'akkiyaawantta, k'ay haratuwaa Aa ola miishshaanne Aa paraa gaaretuwaa miishshaa ootsiyaawantta kessana. 13 Hinttenttu mac'c'a naanaakka afiide, barew shittuwaa giigissiyaawantta, katsiyaawanttanne uukkiyaawantta kessana. 14 Hinttenttu goshshaappe, woyniyaa turaa saappenne wogaraa saappe ubbaappe lo"iyaawaa akkiide, bare oosanchchatoo immana. 15 Katsaappenne woyniyaappe tammuwaappe itti kushiyaa I akkiide, bare suntsatoonne bare oosanchchatoo immana. 16 Hinttenttu attuma k'oomatuwaappenne mac'c'a k'oomatuwaappe, k'ay hinttenttu miizzaappenne hariyaappe lo"iyaawantta akkiide, bare oosuwaa oosissanawantta. 17 Hinttenttu dorssaappenne deeshshaappe tammuwaappe itti kushiyaa I akkana; hinttenttukka Aa k'oomatuwaa gidana. 18 He gallassi hinttenttu hinttenttoo dooreedda kaatiyaappe waassana; shin he gallassi Med'inaa Goday hinttenttu waasuwaa sisenna» yaageedda.

19 Asay Sammeela k'aalaa sisennan is's'iide, «tuytti! tuytti! Nuw kaatii de'o. 20 Yaatooppe, nuunikka hara kawutetsatuu ubbaa mala gidana. Nu kaatii nuuna ayissana; nu sintsa aad'd'iide, I nu diraw olettanawaa» yaageeddino.

21 Sammeeli asaa k'aalaa ubbaa sisiide Med'inaa Godaw odeedda. 22 Med'inaa Goday Sammeela, «Unttunttu k'aalaa sisa; unttunttu bolla kaatiyaa kawutsa» yaageedda.

Sammeeli Israa'eeliyaa asaa, «Asay ubbay bare katamaa katamaa simmo» yaageedda.

9

Saa'oolanne Sammeela

1 Biiniyaama zariyaappe K'iisa giyaa itti bitanii de'ee; I Abii'eela na'aa; Abii'eeli S'aroora na'aa; S'aroori Bakoraata na'aa; Bakoraati Biiniyaama zariyaa Afiiha na'aa; he bitanii wolk'k'aama asaa. 2 Aw Saa'oola geetettiyaa itti wodalla lo"o na'ay de'ee; Israa'eelatuwaa giddon aappe aad'd'i lo"iyaa Asay baawa; I hashiyaappe k'ommo baggan asaa ubbaappe aduk'k'ee.

3 Itti gallassi Saa'oola aawuwaa K'iise haretuu bayinna K'iisi bare na'aa Saa'oola, «K'oomatuwaappe ittuwaa akkaade, haretuwaa koyanaw ba» yaageedda. 4 Unttunttu Efireema gezziyaananne Shaliisha biittaana koyiidde aad'd'eedino; shin haretuwaa demmibeykkino. K'ay Shaa'iliima biittana aad'd'eedino; shin hewaanikka haretuu baawa. Biiniyaama biittanakka aad'd'eedino; shin yaanikka demmibeykkino.

5 Unttunttu S'ufa biittaa gakkeedda wode, Saa'ooli barenana de'iyaa k'oomaa, «Haaya; ane guyye simmoytte; hewe d'ayooppe, ta aawuu haretuwaabaa k'oppiyaawaa aggiide, nuw hirgganawaa» yaageedda.

6 Shin k'oomay, «Be'a! S'oossaa asaa ittuu ha kataman de'ee. I bonchchetteedda asaa; I odiyaa ubbabay tumattee. Ane ha"i nuuni yaa boytte; ooni erii nuuni baana ogiyaa I nuw odanenttonne» yaageedda.

7 Saa'ooli bare k'oomaa, «Nuuni biyaawaa gidooppe, aw ay immanee? Korojjuwaappe k'umay wureedda; nuuni S'oossaa asaw immiyaabay baawa. Nuw ayay de'ii?» yaageedda.

8 Hewaappe guyye k'oomay Saa'oolaw, «Be'a; ta kushiyan itti s'agaraa biraw missay de'ee; nuuni baana ogiyaa S'oossaa Asay nuw odanaadan ha biraa aw immana» yaagiide zaareedda.

9 (Beni wode Israa'eeliyaa biittan itti Asay S'oossaa oochchanaw biidde, «Haayite; ane s'eelliyaawaakko boytte» yaagee. Ayaw gooppe, ha wodiyaan timbbitiyaa odiyaawe beni wodiyaan s'eelliyaawaa geetettee.) 10 Saa'ooli bare k'oomaa, «Lo"a; dendda» yaagina, S'oossaa Asay de'iyaa katamaa beeddino. 11 Katamaa pudetsaa unttunttu kesishshin, haatsaa tikkanaw yiyaa wodoratuwaanna ogiyaan gakettiide he geelayotuwaa, «S'eelliyaawe hawaan de'ii?» yaagiide oochcheeddino.

12 Unttunttu, «Ee de'ee; hewaa be'ite; I hintteppe sintsanna de'ee; ellekka aakko biite. Asay hachche goynniyaa d'ok'k'a sa'aan yarshshiyaa diraw, I nu katamaa yeedda. 13 Katamaa unttunttu geleedda saanna, I maanaw goynniyaa d'ok'k'a sa'aa kesenan de'ishshin demmana. I gakkennan de'ishshin, Asay muussaa doommenna; ayaw gooppe, yarshshuwaa I anjjanaw koshshee. I anjjeedawaappe guyyiyaan, shoobetteeddawanttu maana. Pude biite; hinttenttu Aa ha"i demmana» yaageeddino. 14 Hewaappe guyye unttunttu katamaa beeddino; unttunttu katamaa geliyaa wode, Sammeeli goynniyaa d'ok'k'a sa'aa pude biidde, unttunttunna gaketanaw yiyaawaa be'eeddino.

15 Saa'ooli yaanaappe kase gallassi, Sammeelaw Med'inaa Goday hawaadan yaagiide k'onc'c'issi wotseedda; 16 «Wontta hannoode Biiniyaama gadiyaappe itti bitaniyaa taani neekko yeddana; I ta asaa Israa'eeliyaa kaaletsana mala Aa okka; ta asaa Piliss's'eema asatuwaa kushiyaappe I ashshanawaa; ayaw gooppe, ta asaa waasuu taakko gakkina, taani unttuntta s'eellaad» yaageedda.

17 Sammeeli Saa'oola be'eedda wode, Med'inaa Goday Sammeela, «Be'a! Taani new odeedda bitanii hawaa; I ta asaa mooddanawaa» yaageedda.

18 Saa'ooli penggiyaa matan de'iyaa Sammeelakko shiik'iide, «S'eelliyaawaa gollii hak'anentto hay taw odaarikkii?» yaageedda.

19 Sammeeli Saa'oolaw, «S'eelliyaawe taana. Hachche hinttenttu taananna miyaa diraw, taappe sintsatiide, pude goynniyaa d'ok'k'a sa'aa biite. Taani neena wontti guuraanna yeddana; ne wozanaan de'iyaa ubbabaa taani odana. 20 Heezzu gallassaappe kase bayeedda ne haretuwaa gidooppe, unttunttu beetteedda diraw, hirggoppa. Israa'eeliyaa Asay ubbay amottiyaawe oonee? Neenanne ne aawuwaa soy asaa gidennee?» yaageedda.

21 Saa'ooli zaariide, «Shin taani Israa'eeliyaa zariyaa ubbaappe laafiyaa Biiniyaama zariyaa gidikkittaa? Ta soy asaykka Biiniyaama zariyaa giddon guus's'iyaawaa gidennee? Neeni ayaw taw hawaa malaa haasayay?» yaageedda.

22 Hewaappe guyyiyaan, Sammeeli Saa'oolanne Aa k'oomaa afiide, aako wuyggiyaa gelissiide he sa'aan shoobetteedda hattamu gidiyaa asaappe k'ommo baggana araatan utisseedda. 23 Sammeeli k'umaa katsiyaawaa, «Ne matan wotsashsha gaade taani new immeedda ashuwaa hamma» yaageedda.

24 Hewaappe guyye katsiyaawe lo"uwaanne Aa bollan de'iyaawaa akki ahiide, Saa'oola sintsan wotseedda. Sammeeli Saa'oola, «New ashsheedawe hawaa; akkaade ma. Ayaw gooppe, taani imatsatuwaa shoobboodeppe doommaade, hawaa new ashshaad» yaageedda. He gallassi Saa'ooli Sammeelana meedda. 25 Unttunttu goynniyaa d'ok'k'a saappe duge katamaa wod'd'ina, Sammeeli Saa'oolaw golliyaa bollan dembbayiide ootseedda sa'aan gisuwaa hiis's'ina giseedda.

Sammeeli Saa'oola okkiide Kaateyeedda

26 Unttunttu guuraanna denddeeddino; sa'ay wonttina, Sammeeli Saa'oola he golliyaa bollaappe s'eesiide, «Giiga; taani neena moyzzana» yaageedda. Saa'ooli giigina, inne Sammeelinne laa"u ittippe ogiyaa keseeddino. 27 Unttunttu katamaa gas'aa wod'd'ishin, Sammeeli Saa'oola, «K'oomay nuuppe sintsaw aad'd'ana mala oda» yaageedda; k'oomay sintsaw aad'd'eedda. Sammeeli Saa'oola, «Taani new S'oossay geeddawaa odana mala, hawaan laafa takkashsha» yaageedda.

10

1 He wode Sammeeli tigiyaabaanna zayitiyaa akkiide, Saa'oola huup'iyaan tigiide Saa'oola yeriide, hawaadan yaageedda; «Bare asaa Israa'eeliyaa mooddana mala Med'inaa Goday neena okkeedda gidennee? Neeni Aa asaa kaaletsaade, unttunttu yuushshuwaan de'iyaa morkkatuwaa kushiyaappe unttuntta ashshana. Aa asaa neeni mooddana mala, S'oossay neena okkeeddawoo malaatay hawaa. 2 Neeni hachche taappe shaakettiyaa wode, Raaheeli duufuwaa matan, Biiniyaama zawaan de'iyaa S'els's'aaha giyaa sa'aan laa"u asatuwaana gakettanaassa unttunttu neena, ‹Neeni koshshaa beedda haretuu beetteeddino; ha"i ne aawuu haretuwaa k'oppiyaawaa aggiide, «Ta na'ay d'ayeedda; shin waanooshsha?» yaagiidde nebaa hirggee› yaagiide odanawaa.

3 «Neeni he saappe denddaade, Taaboora geetettiyaa wolk'k'aama mitsaa gakkanaw baanassa; neeni biishshin, S'oossaakko Beeteele biyaa heezzu asatuu neenana gakettanawantta. Unttunttuppe ittuu heezzu deeshsha maratuwaa tookeedda; laa"entsuu heezzu ukitsaa tookeedda; heezzentsuu ogoruwaa kumeedda woyniyaa eessaa tookeedda. 4 Unttunttu neena sarotana; new laa"u ukitsaa unttunttu immana; neeni unttunttu kushiyaappe he ukitsaa akkanassa.

5 «Hewaappe guyyiyaan, neeni Piliss's'eema olanchchatuu c'itay de'iyaa S'oossaa Gib'aa giyaa katamaa baana. Neeni he katamaa gakkiyaa wode, diitsaana karabuwaana, pulaaliyaananne maasink'k'uwaanna kaa'iiddinne timbbitiyaa odiidde, goynniyaa d'ok'k'a sa'aappe duge wod'd'iyaa timbbitiyaa odiyaawanttu c'uguwaana gakettanaassa; 6 Med'inaa Godaa Ayyaanay ne bolla wolk'k'aappe wod'd'ina neenikka unttunttunna timbbitiyaa odanaassa; neeni laamettaade hara asaa gidana. 7 Ha malaatatuu polettiyaa wode, ne kushiyan gakketteedabaa ayaanne ootsa; ayaw gooppe, S'oossay neenana de'ee.

8 «Neeni taappe sintsataade Gelggala aad'd'a. Taanikka tumuppe s'uuggiyaa yarshshuwaanne sarotetsaa yarshshuwaa yarshshanaw neekko duge baana. Taani neekko baade neeni ootsanabaa odana gakkanaw, laappun gallassaa gam"aasa» yaageedda.

9 Saa'ooli Sammeelappe shaakettishin, S'oossay Saa'oola wozanaa laammeedda; k'ay he malaatatuu ubbay he gallassaa haneeddino. 10 Saa'oolinne k'oomay Gib'aa gakkina, timbbitiyaa odiyaawanttu c'uguu aanana gaketeedda; S'oossaa Ayyaanay Aa bolla wolk'k'aappe wod'd'eedda; unttunttu giddon timbbitiyaa odeedda. 11 Saa'oola kase eriyaawanttu ubbay timbbitiyaa odiyaawanttunna timbbitiyaa odiyaawaa be'iide, ittuu ittuwaa, «K'iisa na'ay waan kichcheeddee? K'ay Saa'oolekka timbbitiyaa odiyaawanttu zateeyye?» yaageeddino. 12 He sa'aan de'iyaa itti bitanii unttunttoo, «Unttunttu aawuu oonee?» yaagiide zaareedda. Hewaa diraw, «Saa'oolekka timbbitiyaa odiyaawanttu zateeyye?» guussay tossa gideedda.* 13 Saa'ooli timbbitiyaa odiyaawaa wursseeddawaappe guyyiyaan, goynniyaa d'ok'k'a sa'aa beedda.

14 Saa'oola aawuwaa ishay Saa'oolanne k'oomaa, «Hak'a beedditee?» yaageedda.

Saa'ooli, «Haretuwaa koshshaa beeddo; haretuu beettenaan d'ayina, Sammeelakko beeddo» yaageedda.

15 Saa'oola aawuwaa ishay, «Hayyanaa Sammeeli new geeddawaa taw odaarikkii» yaageedda.

16 Saa'ooli bare aawuwaa ishaw, «Haretuu beetteeddawaa Sammeeli nuw geeshshiide odeedda» yaageedda; shin Sammeeli, «Kaatiyaa gidaasa» giide aw odeeddawaa odibeenna.

Saa'ooli Kaateteeddawe K'onc'c'iyaan Odetteedda

17 Hewaappe guyyiyaan, Sammeeli Mis'ip'p'an Israa'eeliyaa asaa Med'inaa Godaakko s'eesi shiishsheedda. 18 Unttuntta, «Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; ‹Taani Israa'eeliyaa Gibs'eppe kessaad; Gibs'e asatuwaa kushiyaappenne hinttentta naak'k'iyaa kawutetsatuu ubbaa kushiyaappe taani ashshaad› yaagee. 19 Shin hachche hinttenttu metuwaappenne waayiyaappe ubbaappe hinttentta ashshiyaa hinttenttu S'oossaa is's'eeddita; tuytti! ‹Nu bolla kaatiyaa kaateya› yaageeddita. Hewaa diraw, ha"i hinttenttu hinttenttu zariyaaninne hinttenttu yaran gidiide, Med'inaa Godaa sintsa aad'd'ite» yaageedda.

20 Hewoo Sammeeli Israa'eeliyaa zariyaa ubbaa aatsina, saamay Biiniyaama zariyaan wod'd'eedda. 21 Biiniyaama zariyaa yaran yaran aatsina, saamay Maas'ira yaran wod'd'eedda; wurssetsan K'iisa na'ay Saa'ooli dooretteedda. Unttunttu Aa koyeeddino; shin I beettibeenna. 22 Hewaa diraw unttunttu Med'inaa Godaa, «Biro ha sa'aa yaana Asay de'ii?» yaagiide oochcheeddino.

Shin Med'inaa Goday, «Ee! Saa'ooli miishshaa gidduwaan k'osetti utteedda» yaageedda.

23 Unttunttu wos's'i biide, yaappe Aa kessi aheeddino. Asaa giddon I ek'k'iyaa wode, hashiyaappe k'ommo baggan asaa ubbaappe aduk'k'ee. 24 Sammeeli asaa ubbaw, «Med'inaa Goday dooreedda bitaniyaa be'iitee? Ha asaa giddon Aa malatiyaabay ooninne tumu baawa» yaageedda.

Hewaappe guyye Asay ubbay bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiidde, «Kaatiyaa shemppu gam"o» yaageedda.

25 Hewaappe guyyiyaan, Sammeeli kawutetsaa wogaa asaw odeedda; s'aas'ettiyaa mas'aafan he wogaa s'aafiide, Med'inaa Goday sintsan wotseedda. Sammeeli asaa ubbaa huup'iyaan huup'iyaan Aa soo Aa soo yeddeedda.

26 Saa'oolekka bare soo Gib'aa beedda; S'oossay unttunttu wozanaa bochcheedda mino asatuu Saa'oolanna beeddino. 27 Shin itti itti c'eec'o asatuu, «Ha bitanii nuuna wootiide ashshanee?» yaageeddino; unttunttu Aa kad'iide, aw aynne imotaa immibeykkino. Shin Saa'ooli c'o"u geedda.

Koyro Saa'oola Ayissuwaa Laytsatuwaa

11

(11:1—15:35)

Saa'ooli Amoona Asatuwaa S'ooneedda

1 Itti aginaappe guyyiyaan, Amoona gadiyaa Kaatii Naa'oosi denddiide, Gala'aaden de'iyaa Yaabeesha katamaa dooddiide utteedda. Yaabeesha Asay ubbay Aa, «Neeni nuunanna k'aalaa c'aak'uwaa wotsa; nuuni new moodetana» yaageedda.

2 Naa'oosi, «Taani ittibaa ootsanaw hinttenttu eeno gooppe, hinttenana k'aalaa c'aak'uwaa wotsana; hewenne, taani hinttenttoo ubbaw ushechcha ayfiyaa wooc'aade kessana; yaataade Israa'eeliyaa ubbaa kawushshana» yaageedda.

3 Yaabeesha c'imatuu ubbay Naa'oosa, «Israa'eeliyaa biittaa ubbaw nuuni kiitaa yeddana mala, laappun gallassaa takkashshaarikkii; nuuna ashshiyawe ooninne d'ayooppe, nuuni new kushiyaa immana» yaageeddino.

4 Kiitetteeddawanttu Saa'ooli de'iyaasaa Gib'aa biide, ha yewuwaa asaw odeeddino; Asay ubbay bare k'aalaa d'ok'k'isiide yeekkeedda. 5 He wode Saa'ooli bare booratuwaa laaggiide goshshaappe yiyaawe, «Asay waaneedee? Ayaw yeekkii?» yaagiide oochcheedda; Yaabeesha Asay geeddawaa aw odeeddino.

6 Ha k'aalaa Saa'ooli siseedda wode, S'oossaa Ayyaanay Aa bollan wolk'k'an wod'd'eedda; Saa'ooli hank'k'uwaa pentteedda. 7 Saa'ooli waatsa booratuwaa akkiide mus'ereetsiide, kiitetteeddawanttun Israa'eeliyaa biittaa ubbaw yeddiide, «Saa'oolanne Sammeela kaalliide, kessenna O booratuunne hawaadan mus'ettana» yaageedda.

Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa dagamay asaa bolla wod'd'ina, unttunttu itti asaadan keseeddino. 8 Saa'ooli Bezeek'an unttuntta shiishshiide paydeedda wode, Israa'eeliyaa Asay heezzu s'eetu sha"a; Yihudaa Asay hattamu sha"a. 9 Unttunttu kiitetti yeeddawantta hawaadan yaageeddino; «Biide Yaabeesha Gala'aade asatoo, ‹Wontti awa kawutto wode, nuuni hinttentta ashshana› yaagiide odite» yaageeddino. Kiitetteeddawanttu biide, Yaabeesha asatoo hewaa odeeddino; unttunttukka loytsi nashetteeddino.

10 Yaabeesha asatuu Amoona asatoo, «Nuuni wontti hinttenttoo kushiyaa immana; hinttenttu nuuna dosiyaawaadan ootsana danddayiita» yaageeddino.

11 Wonttetsa gallassi Saa'ooli bare asaa heezzu c'uguwaan shaakkeedda; unttunttu sa'ay wonttiyaa wode, Amoona asatuu shiik'eedda sa'aa geliide, away kawuttana gakkanaw Amoona asatuwaa goora"eeddino; goora"etusaappe atteedawanttu laa"u Asay ittippe de'ennaadan ubbay barew barew laaletteedda.

12 Hewaappe guyyiyaan, Israa'eeliyaa Asay Sammeela, «Saa'ooli nu bolla kaatetannee? yaageedda asatuu oonee? Unttunttu oonentto kessite; nuuni unttuntta wod'ana» yaageedda.

13 Shin Saa'ooli unttuntta, «Itti asaynne hachche hayk'k'enna; ayaw gooppe, Med'inaa Goday Israa'eeliyaa ashsheeda gallassay hachcha» yaagiide zaareedda.

14 Hewaappe guyyiyaan, Sammeeli asaa, «Haayite; Gelggala boytte; yaan Saa'ooli kaatiyaa gidiyaawaa zaaretsiide erisseetto» yaageedda. 15 Hewaa diraw, asatuu ubbay Gelggala biide, Gelggalan, Med'inaa Godaa sintsan Saa'ooli kaatiyaa gidiyaawaa erisseeddino. Yan sarotetsaa yarshshuwaa Med'inaa Godaa sintsan yarshsheeddino; Saa'oolinne Israa'eeliyaa Asay ubbay he sa'aan s'oonuwaa baalaa wolk'k'aama nashechchan bonchcheeddino.

12

Sammeela wurssetsa sarotaa

1 Hewaappe guyyiyaan, Sammeeli Israa'eeliyaa ubbaa hawaadan yaageedda; «Hinttenttu taw odeedda ubbabaa taani sisaadde, hinttenttu bolla kaatiyaa kaateyaad. 2 Ha"i zaari hinttentta kaaletsanaw kaatii de'ee. Taana gidooppe, taani daro de'aaddinne c'imaad; ta naanay hinttenana de'iino. Taani ta yalagatetsaappe hachche gakkanaw hinttentta kaaletsaad. 3 Hekko taani hawaan ek'k'aad; Med'inaa Godaa sintsaaninne I okkeedda kaatiyaa sintsan ta bolla markkattite. Taani O booraa akkaadditaa? O hariyaa akkaadditaa? Oona c'immaadittaa? Oona uk'k'unnaadditaa? Ta ayfiyaa k'ook'issanaw O kushiyaappe magans's'aa maaddittaa? Hawanttuppe ittuwaanne taani ootseeddawaa gidooppe, taani c'iggana» yaageedda.

4 Hewaappe guyye unttunttu zaariide, «Neeni nuuna c'immabaakka; woy nuuna uk'k'unnabaakka; neeni asaa kushiyaappe ayaanne magans's'aa mabaakka» yaageeddino.

5 Sammeeli unttuntta, «Hinttenttu ta kushiyan ayaanne demmibeennawoo Med'inaa Godaynne I okkeedda kaatiinne hachche hinttenttu bollan markka» yaageedda.

Unttunttukka, «Ee, I markka» yaageeddino.

6 Sammeeli asaa, «Musanne Aaroona dooreeddawenne hinttenttu aawotuwaa Gibs'eppe kesseeddawe Med'inaa Godaa.* 7 Ha"i simmi hinttenttunne hinttenttu aawaatoo Med'inaa Goday ootseedda s'illo oosoo ubbaw taani hinttenana Med'inaa Godaa sintsan mootettanaadan, hawaan ek'k'ite. 8 Yaak'oobinne Aa soo Asay Gibs'e biide de'ishshin, Gibs'e asatuu unttuntta naak'k'eedda wode, hinttenttu aawotuu Med'inaa Godaw waasseeddino; Med'inaa Goday Musanne Aaroona kiitteedda; unttunttu hinttenttu aawotuwaa Gibs'eppe kessiide, hawaan wotseeddino.*

9 «Shin Israa'eeliyaa asatuu Med'inaa Godaa barenttu S'oossaa dogeeddino; S'oossay unttuntta Has'oora olanchchatuu gadaawaa Siisaara kushiyan, Piliss's'eema asatuwaa kushiyaaninne Moo'aabe kaatiyaa kushiyan aatsiide immina unttuntta oleeddino.* 10 Unttunttu Med'inaa Godaw, ‹Nuuni nagaraa ootseeddo; nuuni Med'inaa Godaa aggiide, Ba'aalawunne Asttaarootaw goynneeddo. Shin ha"i neeni nuuna nu morkkatuwaa kushiyaappe ashsha; nuuni new goynnana› yaagiide waasseeddino.* 11 Med'inaa Goday Geedoona, Baaraak'a, Yofittaahanne Sammeela kiittiide, hinttenttu yuushshuwaa ubbaan de'iyaa morkkatuwaa kushiyaappe hinttentta ashsheeda; yaatina, hinttenttu saro de'eeddita.*

12 «Amoona asaa Kaatiyaa Naa'oosi hinttenttukko yeeddawaa be'eedda wode, Med'inaa Goday hinttenttu S'oossay hinttenttu kaatiyaa gidooppenne, hinttenttu taana, tuytti, nuuni nuuna mooddanaw kaatiyaa koyeetto yaageeddita.* 13 Ha"ikka hinttenttu dooriide oochcheedda kaatii hawesh! Be'ite; Med'inaa Goday hinttenttu bolla kaatiyaa wotseedda. 14 Med'inaa Godaw hinttenttu yayyooppe, aw kiitettooppe, Aa k'aalaw azazettooppe, Aa azazoo makkalennan aggooppenne hinttenttukka hinttenttu bolla kaatetiyaa kaatiikka S'oossaa hinttenttu S'oossaa kaallooppe, yaatooppe lo"a. 15 Shin Med'inaa Godaa k'aalaw hinttenttu azazettenan d'ayooppenne Aa azazoo makkalooppe, S'oossaa pirdday kase hinttenttu aawotuwaa bolla yeeddawaadan, hinttenttu bollakka yaanawaa.

16 «Simmi ha"i ek'k'i bashite; Med'inaa Goday hinttenttu ayfiyaa sintsan ootsiyaa ha gitabaa be'ite! 17 Zarggaa c'akaa wodii ha"a gidenneeyye? Med'inaa Goday guguntsaanne iraa yeddana mala, taani S'oossaw waassana. Yaatiyaawaa gidooppe, kaatiyaa hinttenttu oochcheeddawe Med'inaa Godaa sintsan wolk'k'aama iitatetsaa gidiyaawaa hinttenttu erananne be'ana» yaageedda.

18 Sammeeli Med'inaa Godaw waasseedda; Med'inaa Goday he gallassi guguntsaanne iraa yeddeedda; hewaa diraw, Asay ubbay Med'inaa Godanne Sammeela loytsi yayyeedda.

19 Asay ubbay Sammeela, «Nuuni kaatiyaa oochchiide, nu nagaraa ubbaa bolla ha iitatetsaa gujjeedda diraw, nuuni ne k'oomatuu hayk'k'ennaadan nuw Med'inaa Godaa ne S'oossaa woossarikkii» yaageedda.

20 Hewaappe guyye Sammeeli asaw hawaadan yaageedda; «Yayyoppite; tumukka hinttenttu ha iitatetsaa ubbaa ootseeddita; shin hinttenttu kumentsaa wozanaappe Med'inaa Godaw kiitettiteppe attina, Med'inaa Godaa kaalliyaawaa aggoppite. 21 Maaddenna, ashshenanne patseena eek'atuwaa kaalloppite; ayaw gooppe, hewe patsennawaa. 22 Med'inaa Goday bare wolk'k'aama suntsaa diraw bare asaa aggena; ayaw gooppe, Med'inaa Goday hinttentta bare asaa ootsanaw nashettee. 23 Hinttenttu diraw woossiyaawaa aggaade Med'inaa Godaa bolla nagaraa ootsanawe taappe haakko; taani hinttentta lo"onne suure ogiyaa tamaarissana. 24 Med'inaa Godaw yayyite; hinttenttu kumentsaa wozanaappe ammanettiide, aw kiitettite; hinttenttoo I ootseedda gitabaa hassayite. 25 Shin hinttenttu iitabaa zaari zaariide ootsooppe, hinttenttukka hinttenttu kaatiikka d'ayana» yaageedda.

13

Piliss's'eematuwaanna Denddeedda Olaa

1 Saa'ooli Israa'eeliyaa bolla laa"u laytsaa kaate gidowaappe guyyiyaan, 2 Israa'eelatuu giddoppe heezzu asaa dooreedda; laa"u sha"ay Mikimaasan, Beeteele gezziyaan Saa'oolanna de'ee; itti sha"ay k'ay Biiniyaaman de'iyaa Gib"an Yoonaataananna de'ee; atteeda asaa Saa'ooli unttunttu soo soo yeddeedda.

3 Yoonataani Gebaa'an de'iyaa Piliss's'eema olanchchatuu c'itaa bolla woraajjeedda; Piliss's'eema asatuu hewaa siseeddino. Hewaappe guyyiyaan Saa'ooli, «Ibraawetuu hawaa sisiino» giide, biittaa ubbaan malakataa punisseedda. 4 Israa'eeliyaa Asay ubbay, «Saa'ooli Piliss's'eema olanchchatuu c'itaa bolla woraajjeedda; ha"i Israa'eeliyaa Asay Piliss's'eema asaw sheneyiyaabaa gideedda» yaagiyaa oduwaa siseedda. Asay Saa'oolakko Gelggala s'eesettiide shiik'eedda.

5 Piliss's'eema asatuu Israa'eelatuwaa olanaw hattamu sha"a paraa gaaretuwaana, usuppun sha"a paraa asatuwaananne abbaa doonaan de'iyaa shafiyaa keeshshaa olanchchatuwaanna shiik'eeddino; unttunttu pude biide, Beeti-Aweenappe away doliyaa baggana de'iyaa Mikimaasan shiik'k'eeddino. 6 Israa'eeliyaa olanchchatuu barenttoo leeleeddawaanne unttunttu c'itaykka loytsi un"etteeddawaa be'iide, gonggoluwaa giddon, buuraa gidduwaan, zaallatuu gidduwaan, kakaa giddoninne haatsaw bookko ollaa giddon k'osetteeddinno. 7 Ibraawatuwaappe amareedawanttu Yorddaanoosa Shaafaa pinniide, Gaadanne Gala'aade gadiyaa beeddino. Shin Saa'ooli Gelggalan atteedda; aanana de'iyaa olanchchatuu ubbay yashshaw kokkoreeddinno.

8 Saa'ooli Sammeeli keereedda laappun gallassaa gam"eedda; shin Sammeeli Gelggali yibeenna; yaatina, Saa'oola Asay laalettiyaawaa doommeedda.* 9 Hewaa diraw, Saa'ooli, «S'uuggiyaa yarshshuwaanne ittippetetsaa yarshshuwaa taw hammite» yaageedda; ahina Saa'ooli s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshsheedda. 10 Saa'ooli s'uuggiyaa yarshshuwaa polo saannakka Sammeeli gakki wod'd'eedda. Yaatina, Saa'ooli Sammeela mokkanaw kare kesseedda.

11 Sammeeli Saa'oola, «Hawe neeni ootseeddawe ayee?» yaageedda.

Saa'ooli, «Asay laalettiyaawaa, neenikka geedda wode yabeennawaanne Piliss's'eematuu Mikimaasan shiik'eeddaawaa taani be'aade, 12 ‹Piliss's'eematuu taananna olettanaw ha"i Gelggala wod'd'anawantta; taani Med'inaa Godaa maaduwaa oochchabeykke; hewaa diraw, s'uuggiyaa yarshshuwaa taani yarshshanaw koshshe› gaade k'oppaad» yaagiide zaareedda.

13 Sammeeli Saa'oola, «Neeni eeyabaa ootsaadda; Med'inaa goday ne S'oossay new immeedda azazuwaa naagabaakka. I hachche ne kawutetsaa Israa'eeliyaa bolla med'inaw minisanawaashin. 14 Simmi ha"i ne kawutetsay gam"enna; neeni Med'inaa Godaa azazuwaa naagabeenna diraw, Med'inaa Goday bare wozanaadan ootsiyaa asaa koyeedda; Aa bare asaa mooddanaadan suntseedda» yaageedda.*

15 Hewaappe guyyiyaan, Sammeeli Gelggalappe denddiide, Biiniyaaman de'iyaa Gib'aa beedda. Saa'ooli barenana de'iyaa asaa paydeedda; Asay usuppun s'eetu keeshshaa gideedda. 16 Saa'ooli, Aa na'aa Yoonataaninne unttunttunna de'iyaa Asay Biiniyaaman de'iyaa Gebaa'an shiik'k'eeddino; Piliss's'eema asatuukka Mikimaasan shiik'k'eeddino. 17 Piliss's'eematuu shiik'eedda sa'aappe woraajjiyaawanttu heezzu c'ugo gidiide keseeddino; unttuttuppe itti c'uguu Shu'aala biittan de'iyaa Oofirakko simmiide beedda; laa"entsuu Beeti-Horooni beedda; 18 heezzentso c'uguu Beeti-Horoona sintsa yeedda, S'abo'iima Wombbaa duge s'eelliyaa zawaa ogiyaa oyk'k'iide beedda.

19 Piliss's'eema asatuu, «Ibraawetuu adaanne tooraa k'os's'oppino» geedda diraw, Israa'eeliyaa biittaa ubbaan birataa k'os's'iyaawe beettibeenna. 20 Hewaa diraw, Israa'eeliyaa ubbay barenttu maraashaa s'eeraa, gomaa, kalttaanne baac'aa poshissanaw Piliss's'eema asatuwaakko biino. 21 Maraashaa s'eeraanne shalkkiyaa poshissanaw hosppun giraame dees'iyaa biraa k'ans's'iino; kalttaa, gomaanne p'ils's'uwaa poshissanaw hewoo bagga k'ans's'iino. 22 Hewaa diraw, Saa'oolannanne Yoonaataananna de'iyaa asaa ubbaa kushiyan olaa gallassi tooraynne mashshay baawa; shin Saa'oolawunne Aa na'aa Yoonataanaw de'ee. 23 Piliss's'eematuwaa c'uguu Mikimaasa pinuwaa baanaw kesseedda.

14

Yoonaataani Piliss's'eematuwaa Bolla Woraajjeedda

1 Itti gallassi Saa'oola na'ay Yoonaataani bare ola miishshaa tookkiyaa wodallaa hawaadan yaageedda; «Haaya; hefintsa baggan de'iyaa Piliss's'eematuu shiik'k'eedda sa'aa ane boytte» yaageedda. Shin bare aawoo ha yewuwaa odibeenna.

2 He wode Saa'ooli Gib'aa matan Migiroonan, roomaanne geetettiyaa mitsaa garssan de'ee. Aanana usuppun s'eetu asatuunne 3 eefuudiyaa mayyeedda k'eesii, Akiiyi de'iino. Akiiyi Ikaabooda ishaanne Ahis'uuba na'aa; Ahis'uubi Seelon Med'inaa Godaa k'eese gideedda Eeliya na'ay Piinihaasi yeleeddawaa. Yoonaataani bi kichcheeddawaa Asay eribeenna.

4 Yoonataani Piliss's'eematuu shiik'k'eedda sa'aa gakkanaw pinnanaw k'oppiyaa pinuwaassi laa"u baggaanakka s'eeray s'in"i geedda wolk'k'aama zaallatuu de'iino; ittuwaa suntsay Bodees'a; laa'entsuwaa suntsay Seena. 5 Zaallatuwaappe ittuu pinniyaasaa huup'issa baggana Mikimaasaw sintsanna de'iyaa wode, ittuu k'ay gedissa baggana Gebaa'aw sintsanna de'ee.

6 Yoonaataani bare ola miishshaa tookkiyaa wodallaa hawaadan yaageedda; «Haaya; ha k'as's'arettibeennawanttu shiik'k'eedda sa'aa ane hefintsa boytte. Ooni erii, Med'inaa Goday nu diraw ootsanenttonne; Med'inaa Goday daro asan gidina, guutsa asan gidina, ashshanawaa Aa diggiyaabay ayaynne baawa» yaageedda.

7 Aa ola miishshaa tookkiyaawe, «Neeni k'oppeeddawaa ubbaa ootsa; ba; ta kumentsaa wozanaappe taani neenana de'ay» yaageedda.

8 Hewaappe guyye Yoonaataani, «Yaanooppe haaya; hefintsa asaakko pinniide, asan be'ettana. 9 Unttunttu nuuna, ‹Nuuni hinttenttukko baanaw hewan naagite› yaagooppe, nuuni de'iyaa sa'aan takkanaappe attina, unttunttukko bookko. 10 Shin unttunttu, ‹Haa nuukko pude kesite gooppe, nuuni pude kessana; ayaw gooppe, hewe Med'inaa Goday unttuntta nu kushiyan aatsiide immeeddawoo nuw malaataa gidana› » yaageedda.

11 Yaatina, laa"atuukka Piliss's'eematuwaa geesotuwaa barentta besseeddino. Piliss's'eematuu, «Be'ite! Ibraawetuu barenttu k'osetteedda ollaappe zuummiide kesiino» yaageeddino. 12 Hewaappe asatuu Yoonaataananne ola miishshaa tookkiyaawaa s'eegiide, «Haa nuukko pude kesite; nuuni hinttentta bessana» yaageeddino.

Hewaa diraw, Yoonaataani bare ola miishshaa tookkiyaawaa, «Taana kaalaade ha pudetsaa kesa. Med'inaa Goday unttuntta Israa'eeliyaa kushiyan aatsiide immi diggeedda» yaageedda.

13 Yoonataani bare ola miishshaa tookkiyaawaa kaaletsiide, gediyaaninne kushiyan hambburuuc'iide pudetsaa kesseedda. Piliss's'eematuu Yoonaataana kushiyan kunddeeddino; Aa ola miishshaa tookkiyaawe kaalli kaalliide unttuntta wod'eedda. 14 He koyro woraajjuwaan Yoonataaninne Aa ola miishshaa tookkiyaawe itti goshsha gaden laatamu gidiyaa asaa wod'eeddino. 15 Hewaappe guyyiyaan, gas'aa biittan de'iyaa Piliss's'eema asatuu dagammeeddino; k'oppenawaa oliyaawanttunne heeraan de'iyaa olanchchatuu yashshaw kokkoreeddinno. Biittaykka k'aas's'eedda; hewenne, S'oossaappe kiitetteedda dagamaa.

Piliss's'eematuwaa S'oonettussaa

16 Saa'ooli Biiniyaama biittan, Gib"an wotseedda wochchiyaa asatuu s'eelliide, Piliss's'eema olanchchatuu yaana haana piskki giide laalettiyaawantta be'eeddino. 17 Yaatina, Saa'ooli barenana de'iyaa asatuwaa, «Ane olanchchatuwaa shiishshite; nu giddoppe ooni beeddinontto be'ite» yaageedda. Unttunttu shiishshiide paydiyaa wode, Yoonaataaninne Aa ola miishshaa tookkiyaawe baynnaawaa be'eeddino.

18 Saa'ooli k'eesiyaa Aakiya, «S'oossaa oochchanaw ane eefuudiyaa haa akkaade ya» yaageedda. He wode Aakii Israa'eeliyaa asaa sintsan eefuudiyaa mayyee. 19 Saa'ooli k'eesiyaana haasayishin, Piliss's'eematuwaa heeraan walassay dari dari beedda. Hewaa diraw, Saa'ooli k'eesiyaa, «Eefuudiyaappe ne kushiyaa kessa digga» yaageedda.

20 Hewaappe guyyiyaan, Saa'oolinne Aa Asay ubbay shiik'iide, olaa beeddino. Piliss's'eema asatuu ubbay shabbirettiide, barenttu mashshaan ittuu ittuwaa busakkiidde de'iyaawantta demmeeddino. 21 Kase Piliss's'eema asatuwaana de'iidde, unttunttunna pude unttunttu shiik'k'eedda sa'aa beedda. Ibraawatuukka unttuntta aggiide, Saa'oolannanne Yoonaataananna de'iyaa Israa'eeliyaa asan gaketeeddino. 22 Efireema gezziyaan k'osetti utteedda hara Israa'eelatuukka Piliss's'eematuu bak'atiidde de'iyaawaa siseeddino. Unttunttukka yederssuwaa uukkiyaa asan gaketeeddino. 23 Med'inaa Goday he gallassi Israa'eeliyaa asaa ashsheeda. Beeti-Aweena katamaappe hefintsa gakkanawukka olay oletteedda.

Olaappe Simmina Haneeddabatuwaa

24 He gallassi Israa'eeliyaa asatuu koshaan labbaneeddino; ayaw gooppe, Saa'ooli asaa, «Sa'ay k'ammennan de'ishiinanne taani ta morkketoo haluwaa kesennaan de'ishshin, k'uma miyaa uray shek'etteeddawaa gido» yaagiide asaa c'aak'uwaan k'achcheeda. Hewaa diraw, olanchchatuwaappe k'umaa doonaakko shiishsheedda Asay ooninne baawa.

25 Olanchchatuu ubbay ubbaanna wora giddo geliyaa wode, sa'aan eessay de'ee. 26 Unttunttu wora giddon eessay goggiyaawaa be'eeddino; shin c'aak'uwaa yayyeedda diraw, itti asaynne bare kushiyaa doonaakko shiishshibeenna. 27 Shin Yoonaataani bare aawuu asaa c'aak'uwaan k'achcheeddawaa sisibeenna. Hewaa diraw, bare kushiyan de'iyaa s'am"aa s'eeraa ililuwaan yeddi kessiide, laac'c'eedda; Aa ayfii dooyetteedda. 28 Hewaappe guyyiyaan, olanchchatuwaappe ittuu Aa, «Ne aawuu olanchchatuwaa ubbaa, ‹Hachchi k'uma miyaa uray shek'etteeddawaa gido› yaagiide, c'aak'uwaan k'achchi wotseedda; Asay ubbay labbaneeddawe hawaassa» yaageedda.

29 Hewaappe guyye Yoonataani hawaadan yaageedda; «Ta aawuu biittaw meto med'd'eedda. Taani ha eessaappe laafa laac'c'ina ta ayfii ay keeshshaa dooyetteeddentto be'a. 30 Asay bare morkkatuwaappe omoodeeddawaappe hachche meeddabaa gidintto, ayba lo"ee shin; unttunttu wod'ana Piliss's'eematuwaa payduukka ay keeshshaa daranawaa shin» yaageedda.

31 He gallassi Israa'eeliyaa asatuu Mikimaasappe Ayaaloona gakkanaw, Piliss's'eematuwaa shoc'i simmiide daabureeddino. 32 Unttunttu omooduwaa gawuhayiide, dorssatuwaa, miizzatuwaanne maratuwaa akkeeddino; biittan c'oo shukkiide, suutsaanakka meeddino. 33 Hewaappe guyyiyaan, itti Asay Saa'oola, «Be'a; Asay suutsaanna de'iyaa ashuwaa miidde, Med'inaa Godaa bolla nagaraa ootsee» yaageedda.

Hewaappe guyye I unttuntta, «Hinttenttu nagaraa ootseeddita; wogga shuchchaa ellekka haa taakko gonddorssite» yaageedda.* 34 Zaaretsiidekka, «Kesiidde asaa giddo biite; unttuntta hawaadan yaagite; ‹Huup'iyaan huup'iyaan hinttenttu booraanne dorssaa taw haa akkiide yiite; yaatiide hawaan wogaadan shukkiide miite. Suutsaanna de'iyaa ashuwaa miide, Med'inaa Godaa bolla nagaraa ootsoppite› yaaga» yaageedda.

Hewaa diraw, he gallassi k'amma asatuu ubbay bare booraa booraa ahiide, yaan shukkeeddino. 35 Saa'ooli he sa'aan Med'inaa Godaw yarshshiyaa sa'aa gimbbeedda; S'oossaw yarshshiyaa sa'aa I gimbbishin, hewe aw koyruwaa.

36 Saa'ooli, «Ha k'ammaana duge Piliss's'eematuwaa kaalliide ane boytte; sa'ay wonttana gakkanaw, unttunttuwaa ubbaa bonk'k'oytte; unttunttakka ittuwaanne ashshenan wod'oytte» yaageedda.

Unttunttu, «Eeno, neena lo"eeddabaa ubbaa ootsa» yaagiide zaareeddino.

Shin k'eesii, «Ane hawaan S'oossaa oochcheetto» yaageedda.

37 Hewaa diraw, Saa'ooli S'oossaa, «Piliss's'eema asatuwaa kaalaade boo? Neeni unttuntta Israa'eelatuu kushiyan aatsaade immanii?» yaagiide oochcheedda. Shin he gallassi S'oossay aw odibeenna.

38 Yaatina Saa'ooli, «Olanchchatuwaa kaappatoo, ubbay haayite; hachche ayba nagaray oosetteeddenttonne ane k'oriide demmoytte. 39 Israa'eeliyaa ashshiyaa Med'inaa Goday ero! Ta na'aa Yoonataana gidooppenne, hayk'k'anaw besse» yaageedda. Shin asaappe itti uraynne k'aalaa k'aattibeenna.

40 Hewaappe guyyiyaan, Saa'ooli Israa'eeliyaa asaa ubbaa, «Hinttenttu ubbaykka ya baggan ek'k'ite; taaninne ta na'aa Yoonaataani ha baggan ek'k'ana» yaageedda.

Hewaappe guyye asatuu, «Eeno, neena lo"owaa ootsa» yaageeddino.

41 Hewaappe guyyiyaan, Saa'ooli Med'inaa Godaa Israa'eeliyaa S'oossaa, «Taw likke zaaruwaa imma» yaagiide woosseedda. Saamay Saa'oola bollanne Yoonataana bolla wod'd'ina Asay geeyeedda.* 42 K'ay Saa'ooli, «Ta bollanne ta na'aa Yoonataana bolla yeggite» yaageedda. Hewaappe guyye saamay Yoonataana bolla wod'd'eedda.

43 Saa'ooli Yoonaataana, «Ane neeni ootseeddawaa oda» yaageedda.

Yoonaataani, «Taani guutsa eessaa ililuwaa ta s'am"aa s'eeraappe laac'c'aad. Hekko taani hawaan de'ay; taani hayk'k'ana» yaageedda.

44 Saa'ooli hawaadan yaageedda; «Yoonaataanaa, neeni hayk'k'ana d'ayooppe, S'oossay taana wod'o!» yaageedda.

45 Shin Asay Saa'oola, «Yoonaataani, Israa'eeliyaw ha wolk'k'aama s'oonuwaa aheedawe hayk'k'anee? Hewe ubbakka hanenna! De'uwaa Med'inaa Goday ero! Aa huup'iyaappe itti binnaanaynne biittan wod'd'enna; ayaw gooppe, I hachche hawaa S'oossaa maaduwaan ootseedda» yaageeddino. Yaatiide Asay Yoonaataana ashshina, I hayk'k'ennan atteedda.

46 Hewaappe guyyiyaan, Saa'ooli Piliss's'eema asatuwaa yederssiyaawaa aggeeda; unttunttu barenttu gadiyaa simmeeddino.

Saa'oola Kawutetsaanne Aa Soo Asaa

47 Saa'ooli Israa'eeliyaa bolla kaate gidowaappe guyyiyaan, ubbaa ellekka de'iyaa bare morkkatuwaa oleedda; hewanttukka: Moo'aabatuwaa, Amoonatuwaa, Eedoomatuwaa, S'ooba kaatetuwaanne Piliss's'eema asatuwaa. Bare beedda sa'aan ubbaan s'ooneedda. 48 I minniide oletteedda; Amaaleek'a asatuwaa s'ooneedda; Israa'eeliyaa asaa bonk'k'iyaawanttu kushiyaappe ashsheeda.

49 Saa'oola attuma naanay Yoonaataana, Yishiwiinne Malkkishuu'a; aw bayira naatti suntsay Meraabo; teefa naatti suntsay Miikaalo. 50 Aa machata Ahima'aas'a naatto Ahino'aamo. Aa olanchchatuu gadaaway Aa aawuwaa ishaa Neera na'aa Abaneera. 51 Saa'oola aawuwaa K'iisinne Abaneera aawuwaa Neeri Abii'eela naanaa.

52 Saa'ooli de'eedda laytsaa ubbaan Piliss's'eema asatuwaana suulo olaa olettiide de'eedda. Mino asaa woy s'ala asaa demmeedda wode ubbaan, I he uraa bare olanchchatuwaan gujjee.

15

Saa'ooli Amaaleek'a Asaa Bolla Dentseedda Olaa

1 Sammeeli Saa'oola, «Bare asaa Israa'eeliyaa bolla neeni kaatetanaaddan okkanaw Med'inaa Goday kiitteeddawe taana; Med'inaa Godaa k'aalaa sisa.* 2 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Israa'eelatuu Gibs'eppe kesiide yiyaa wode Amaaleek'a asatuu ogiyaan unttunttunna ek'etteedda diraw, taani Amaaleek'a asatuwaa murana.* 3 Ha"i ba; Amaaleek'a asatuwaa shoc'a; unttunttoo de'iyaawaa ubbaa ubbaanna d'ayssa; unttuntta ashshoppa; unttuntta mac'c'awaa attumawaa, d'ammiyaawaa k'uc'c'iyaawaa, miizzaa, dorssaa, gaaluwaanne hariyaa wod'a› yaagee» yaageedda.

4 Saa'ooli asaa s'eegiide, S'eleema giyaa sa'aan paydiyaa wode Israa'eeliyaa laa"u s'eetu sha"a; Yihudaappe tammu sha"a Asay de'ee. 5 Saa'ooli Amaaleek'atuwa katamaa biide, itti zanggaaraa giddon geemetti utteedda. 6 Saa'ooli K'eena asatuwaa, «Taani hinttentta Amaaleek'a asatuwaana ittippe d'ayssenna mala, denddite! unttunttu giddoppe kesite! Hawaappe kichchite! Ayaw gooppe, Israa'eelatuu Gibs'eppe kesiyaa wode, hinttenttu unttuntta ubbaw loytsi dees'a» yaageedda. K'eena asatuu Amaaleek'a asatuwaa giddoppe kesiide beeddino.

7 Saa'ooli Amaaleek'a asatuwaa Hawiilappe doommiide, Gibs'e sintsan de'iyaa Shura gakkanaw shoc'eedda. 8 Amaaleek'atuwa Kaatiyaa Agaaga pas'a de'ishshin, Saa'ooli omoodeedda; Aa asaa ubbaa k'ara mashshaan wod'i wursseedda. 9 Shin Saa'oolinne Aa olanchchatuu, Agaaganne ubbaappe lo"iyaa dorssatuwaa, miizzatuwaa, bolttiboltta maratuwaa, galotuwaanne hara lo"obatuwaa ubbaa ashsheddinno; unttunttu hawantta ubbaanna wod'i wurssanaw dosibeykkino; shin unttunttu laafabaanne kad'eteeddawaa ubbaanna d'aysseeddino.

Saa'ooli Kaatiyaa Gidiyaawaa S'oossay Is's'eedda

10 Med'inaa Godaa k'aalay Sammeelakko hawaadan yaagiidde yeedda; 11 «Taani Saa'oola kaatiyaa kesseeddawoo kayyottay; ayaw gooppe, Saa'ooli taana kaalliyaawaa aggeeda; ta azazuwaa ootsibeenna» yaageedda. Hewaappe guyye Sammeeli metooteedda; he k'amma kumentsaa Med'inaa Godaakko waasseedda.

12 Wontta guuran Sammeeli denddiide, Saa'oolanna gaketanaw beedda; shin Asay aw, «Saa'ooli K'armmeloosa katamaa beedda; yaan barena hassayissiyaa hawulttiyaa esseedda; hewaappe simmiide, Gelggala wod'd'eedda» yaagiide odeedda.

13 Sammeeli Saa'oolakko gakkeedda; Saa'ooli Sammeela, «Med'inaa Goday neena anjjo; taani Med'inaa Godaa azazuwaa ootsaad» yaageedda.

14 Shin Sammeeli Saa'oola, «Ha taani sisiyaa dorssaa waasuunne miizzaa waasuu ayee?» yaageedda.

15 Saa'ooli, «Olanchchatuu hawantta Amaaleek'atuwaappe aheeddino; unttunttu Med'inaa Godaw, ne S'oossaw yarshshanaw, ubbaappe lo"iyaa dorssatuwaanne miizzatuwaa ashsheddinno; shin haratuwaa muliyaakka d'aysseeddo» yaageedda.

16 Sammeeli Saa'oola, «Ane ek'k'a; Med'inaa Goday zino k'amma taw odeeddawaa taani new oday» yaageedda.

Hewaappe guyye Saa'ooli, «Oda» yaageedda.

17 Sammeeli Saa'oola yaageedda; «Neeni neena s'eellina guutsa gidooppenne, Israa'eeliyaa zaretoo kaatiyaa gidabeykkii? Israa'eeliyaa bolla kaatetana mala, Med'inaa Goday neena okkeedda. 18 S'oossay neena, ‹Baade Amaaleek'a asatuwaa iitatuwaa ubbaanna d'ayssa; unttunttu wurana gakkanaw unttuntta ola› yaagiide kiitteedda. 19 Yaatina, ayaw Med'inaa Godaw azazettabeykkii? Ayaw omoodoo yaaretaade Med'inaa Godaa S'oossaa sintsan iitabaa ootsaaddii?» yaageedda.

20 Saa'ooli, «Taani Med'inaa Godaa k'aalaw azazettaaddi! Med'inaa Goday taana kiitteeddawaadan baad; Amaaleek'a asatuwaa wod'a wurssaad; unttunttu Kaatiyaa Agaaga ahaad. 21 Shin olanchchatuu omooduwaappe dorssaanne miizzaa ubbaappe lo"iyaawantta, Med'inaa Godaw, ne S'oossaw, Gelggalan yarshshanaw akkiide yeeddino» yaageedda.

22 Sammeeli Saa'oola, «Med'inaa Goday bare k'aalaw azazettiyaawaan nashettiyaawaa keeshshaa s'uuggiyaa yarshshuwaaninne imotaan nashettii? Be'a; azazettiyaawe yarshshiyaawaappe aad'd'ee; k'ay sisiyaawe dorssaa mod'd'uwaappe aad'd'ee. 23 Ayaw gooppe, d'ibiyaawe shareechchiyaa nagaraa mala; k'ay otorettiyaawe eek'aw goynniyaa itatetsaa mala. Neeni Med'inaa Godaa k'aalaa is's'eedda diraw, I neeni kaatiyaa gidiyaawaa is's'eedda» yaageedda.

24 Saa'ooli Sammeela, «Taani nagaraa ootsaad; Med'inaa Godaa azazuwaanne ne k'aalaa toochchaad. Taani asaw yayyeedda diraw, unttunttu geeddawaa ootsaad. 25 Hay ta nagaraa atto gaarikkii; taani Med'inaa Godaw goynnana mala, taananna Gelggala denddarkkii» yaageedda.

26 Sammeeli Saa'oola, «Taani neenana simmaade biikke! Neeni Med'inaa Godaa k'aalaa is's'eedda diraw, neeni Israa'eeliyaa bolla kaatiyaa gidiyaawaa Med'inaa Goday is's'eedda» yaageedda.

27 Sammeeli Saa'oola matappe baanaw denddina, Saa'ooli Aa mayuwaa mac'araa oyk'k'ina mayuu peed'eteedda. 28 Sammeeli Saa'oola, «Med'inaa Goday hachche Israa'eeliyaa kawutetsaa neeppe peed'iide neeppe lo"iyaa ne shooroo immeedda.* 29 Israa'eeliyaa Bonchchuu worddotenna, woy bare k'ofaa laammenna; ayaw gooppe, bare k'aalaa laammanaw I asaa gidenna» yaageedda.

30 Saa'ooli Sammeela, «Taani nagaraa ootsaad; shin ta gadiyaa c'imatuwaa sintsaaninne Israa'eeliyaa asaa sintsan hay taana kawushshopparkkii; taani Med'inaa Godaw, ne S'oossaw goynnanaadan, neeni taananna denddarkkii» yaagiide zaareedda.

31 Hewaa diraw, Sammeeli Saa'oolanna ittippe Gelggala beedda; Saa'ooli Med'inaa Godaw goynneedda.

32 Hewaappe guyyiyaan Sammeeli, «Amaaleek'atuwa Kaatiyaa Agaaga taakko ahite» yaagiide azazeedda.

Agaagi kokkoriidde Sammeelakko yeedda; «Tumu hayk'k'u hawaadan c'ammii!» yaageedda.

33 Sammeeli Agaaga, «Ne mashshay mac'c'awantta mela ashshowaadan, ne daayakka mac'c'awanttu giddon mela attana» yaageedda. Sammeeli Agaaga Med'inaa Godaa sintsan Gelggalan siifeedda.

34 Hewaappe guyyiyaan, Sammeeli denddiide, Raama katamaa beedda; Saa'oolekka bare soo Gib'aa beedda. 35 Sammeeli hayk'k'ana gakkanaw, Saa'oola be'anaw simmiide laa'entso bibeena; giddooppene, Sammeeli Saa'oola diraw yeekkeedda. Saa'oola Israa'eeliyaa bolla kaateyeeddawoo Med'inaa Goday kayyotteedda.

Daawitanne Saa'oola

16

(16:1—30:31)

Daawite Doorettiide Kaatiyaa Gidanaw Oketteedda

1 Med'inaa Goday Sammeela, «Israa'eeliyaa bolla I kaatiyaa gidenna mala, taani is's'akichcheedda Saa'oola diraw, neeni awude gakkanaw yeekkay? Ane kac'iyaan zayitiyaa kuntsaade kesa; taani neena Beetaliheemiyaa Isseyakko kiittay; kaatiyaa gidana mala, taani Aa naanatuwaa giddoppe ittuwaa doora wotsaad» yaageedda.

2 Sammeeli, «Taani waanaade boo? Saa'ooli sisiide taana wod'ana» yaageedda.

Med'inaa Goday Sammeela, «Ussatto ittinno akka baade, ‹Taani Med'inaa Godaw yarshshanaw yaad› yaaga. 3 Isseyakka yarshshuwaa sa'aa s'eesa. Neeni ootsanabaa taani neena bessana; taani new odiyaawaa taw okka» yaageedda.

4 Sammeeli Med'inaa Goday odeeddawaa ootseedda; Beeteleeme beedda. Beeteleeme katamaa c'imatuu kokkoriidde aanana gaketeeddino. Unttunttu Aa, «Neeni sarotetsaw yaad?» yaagiide oochcheeddino.

5 Sammeeli, «Ee; sarotetsaw yaad; taani Med'inaa Godaw yarshshanaw yaad; hinttenttukka geeyite; yaatiide taananna yarshshuwaa sa'aa denddite» yaageedda; k'ay Isseyanne Aa naanaa geeshshiide, yarshshuwaa sa'aa unttuntta s'eeseedda.

6 Unttunttu yarshshuwaa sa'aa gakkiyaa wode, Sammeeli Isseya na'aa Eli'aaba be'iide, «Tumuppe Med'inaa Goday okkiyaawe hawaan Med'inaa Godaa sintsan ek'k'eedda» yaagiide k'oppeedda.

7 Shin Med'inaa Goday Sammeela, «Aa malaa woy Aa geesaa adussatetsaa s'eelloppa; taani Aa is's'aad. Ayaw gooppe, taani Med'inaa Goday Asay s'eelliyaawaadan s'eellikke; Asay deemuwaa s'eellee; shin Med'inaa Goday wozanaa s'eellee» yaageedda.

8 Isseyi Abinaadaaba s'eesiide, Sammeela sintsa aatseedda; Sammeeli, «tuytti; Med'inaa Goday hawaakka dooribeenna» yaageedda. 9 Yaatina, Isseyi Shaama aatseedda; Sammeeli, «tuytti; Med'inaa Goday hawaakka dooribeenna» yaageedda. 10 Hewaadan ootsiidde, Isseyi bare naanaa laappunuwaa Sammeela sintsa aatseedda; shin Sammeeli Isseya, «Med'inaa Goday hawantta dooribeenna» yaageedda. 11 Hewaa diraw, I Isseya, «New de'iyaa naanay hawanttu s'alaleeyye?» yaagiide oochcheedda.

Isseyi, «Ubbaappe teefa na'ay atteedda; shin I dorssatuwaa heemmee» yaageedda.

Sammeeli, «Kiittaade Aa ahissa; I yaana gakkanaw nuuni yarshshokko» yaageedda. 12 Isseyi kiittiide, na'aa ahiseedda; he na'ay arssa; ayfiyaana lo"iyaa malaa lo"a.

Med'inaa Goday Sammeela, «Dendda ek'k'aade okka; hawe Aa» yaageedda. 13 Sammeeli kac'iyaa zayitiyaa akkiide, Aa ishatuu sintsan Daawita okkeedda. He gallassappe doommiide, Med'inaa Godaa Ayyaanay Daawita bollan wolk'k'appe wod'd'eedda. Hewaappe guyyiyaan, Sammeeli denddiide, Raama katamaa beedda.

Daawite Saa'oolaw Ootsee

14 Med'inaa Godaa Ayyaanay Saa'oolappe shaaketeedda; Med'inaa Godaappe kiitetteedda iita ayyaanay Saa'oola un"etseedda. 15 Saa'oola k'oomatuu Aa, «S'oossaappe kiitetteedda iita ayyaanay neena un"etsee. 16 Nu goday diitsaa loytsi diis's'iyaa asaa koyana mala, bare k'oomatuwaa, hawaan de'iyaawantta azazo. S'oossaappe kiitetteedda iita ayyaanay neena oyk'k'iyaa wode, he bitani diitsaa diis's'ana; I diis's'ina new keekana» yaageeddino.

17 Saa'ooli bare k'oomatuwaa, «Diitsaa loytsiide diis's'iyaa asaa koyiide, taw akkiide yiite» yaageedda.

18 K'oomatuwaappe ittuu Saa'oola, «Be'a; Beetaliheemiyaa Isseyaw diitsaa loytsiide diis's'iyaa itti na'ay de'ee. He na'ay s'alanne tooranchcha asaa; haasayaw c'inc'c'anne malaa lo"a asaa; k'ay Med'inaa Goday aanana ittippe de'ee» yaageedda.

19 Yaatina, Saa'ooli Isseyakko kiittiide, «Ne dorssaa heemmiyaa ne na'aa Daawita taw yedda» yaageedda. 20 Hewaappe guyye Isseyi ukitsaa, ogoruwaa woyniyaa eessaanne galo dorssaa mara ittuwaa hariyaan c'aaniide, bare na'aa Daawitana Saa'oolaw yeddeedda.

21 Daawite Saa'oolakko yeedda; Aa kiitan geleedda. Saa'ooli Daawita loytsi doseedda; Daawite Saa'oolaw ola miishshaa oyk'k'iyaawaa gideedda. 22 Yaatina, Saa'ooli Isseyaw, «Daawite taw ootsiidde gam"ishsho; taani Aa dosaad» yaagiide kiitteedda.

23 Hewaappe simmina, S'oossaappe kiitetteedda iita ayyaanay Saa'oola oyk'k'iyaa wode ubbaan, Daawite diitsaa akkiide bare kushiyan diis's'e; iita ayyaanay Aa yeddiyaa diraw, Saa'oolaw keekeenne I pas'ee.

17

Daawitanne Gooliyaada

1 Piliss's'eema asatuu barenttu olanchchatuwaa Yihudaan de'iyaa Sookko geetettiyaa sa'aa olaw shiishsheeddino; Sookoppenne Azeek'appe gidduwaan de'iyaa Efess's'amiima geetettiyaa itti sa'aan shiik'i utteeddino. 2 Saa'oolinne Israa'eelatuu Eela geetettiyaa zanggaaraan shiik'i utteeddino; Piliss's'eema asatuwaana olettanaw salppiyaan keseeddino. 3 Piliss's'eema olanchchatuu itti deriyaan salppina, Israa'eelatuukka hara deriyaan salppeeddino; unttunttu laa"uwaa zanggaaray shaakkee.

4 Gaate kataman de'iyaa, Gooliyaada geetettiyaa itti tooraa k'ara bitanii Piliss's'eematuu shiik'eedda sa'aappe yeedda; Aa geesay usuppun wad'anne takkaad'e. 5 I ishatamanne laappun kiilo giraame dees'iyaa nahaasiyaa birataa kootiyaa mayyeedda; k'ay nahaasiyaa birataa k'op'iyaa bare huup'iyaan wotseedda. 6 Nahaasiyaa birataa gambbaaliyaa bare gediyaan aatseedda; bare hashiyaan nahaasiyaa birataappe k'os'etteedda s'ink'k'aa tookeedda. 7 Aa bodiyaa toomay shemayinniyaa wonddarashiyaa keeshshaa; bodiyaa ayfii laappun kiilo giraame dees'ee; gonddalliyaa tookkeedda itti bitanii Aa sintsan hamettee.

8 Gooliyaade ek'k'iide, k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, Israa'eeliyaa olanchchatoo hawaadan yaagiide c'eek'k'eedda; «Hinttenttu waanana giide olaw salppeedditee? Taani Piliss's'eema asaa gidikkittaa? K'ay hinttenttu Saa'oola k'oomatuwaa gidikkitee? Ane hinttenttu giddoppe itti asaa doorite; he bitanii taakko wod'd'o. 9 He bitanii taananna olettiide taana wod'ooppe, nuuni hinttenttu k'oomatuwaa gidana; shin taani Aa s'oonaade wod'ooppe hinttenttu nu k'oomatuwaa gidananne nuw moodetana» yaageedda. 10 K'aykka he Piliss's'eeme bitanii, «Taani hachche Israa'eeliyaa olanchchatuwaa naassay; taw itti asaa immite; ane laa"u oletteetto!» yaageedda. 11 Saa'oolinne Israa'eelatuu Piliss's'eemiyaa k'aalaa sisiide, yeellateeddinonne daroppe yayyeeddino.

12 Daawite Yihudaa gadiyaan Beeteleheemen de'iyaa Efiraataa Isseya na'aa. Isseyaw hosppun attuma naanay de'iino; Saa'ooli kaatiyaa gidiide de'iyaa wode, Isseyi loytsi c'imeeddanne daro de'eedda asaa. 13 Isseya attuma naanay bayiratiyaawanttu heezzatuu Saa'oola kaalliide olaa beeddino; olaa beedda Aa heezzu naanatuwaa suntsay hawaa; bayiray Eli'aaba; teefay Aminaadaaba; heezzentsuu Shaama. 14 Daawite naanatuwaa ubbaappe teefa. Bayira heezzu naanay Saa'oola kaalleeddino; 15 shin Daawite bare aawuwaa dorssatuwaa heemmanaw Saa'oola mataappe Beeteleeme simerettee.

16 He Piliss's'eemi oytamu gallassaa guuranne omarssi yiide, Israa'eelatuwaa naassee.

17 Itti gallassi Isseyi bare na'aa Daawitaw hawaadan yaageedda; «Ha s'iis'etteedda tishaappe tammu kiilo giraamiyaanne ha tammu ukitsatuwaa akkaade, ne ishatoo afaade ne ishatuu shiik'eedda sa'aa ellekka gatsa. 18 Ha tammu nukaa pilatuwaakka unttunttu shaalak'aw afa; ne ishatuu waan de'intto be'aade, unttunttu saro de'iyaawoo malaataa unttuttuppe akkaade ya. 19 Kaatiyaa Saa'ooli, ne ishatuwaanne Israa'eeliyaa Asay ubbay, Piliss's'eema asatuwaana olettiide, Eela Zanggaaraan de'iino» yaageedda.

20 Daawite wontta guuraanna denddiide dorssaa wudiyaa hara asaa hentsiide, Isseyi azazeeddawaa c'aani akkiide beedda. Israa'eeliyaa olanchchatuu barenttu k'aalaa d'ok'k'u ootsiide garmmaamiidde olaw salppishin, Daawite gakkeedda. 21 Israa'eeliyaa asatuunne Piliss's'eema asatuu ittuu ittuwaakko s'eelliide salppeeddino. 22 Daawite bare aheedda miishshaa shink'k'aa naagiyaawaa kushiyan wotsiide, olaa salppiyaa wos's'i biide, bare ishatuwaa saroteedda. 23 Daawite bare ishatuwaanna haasayishin, Gaateppe yeedda tooraa k'aray, Piliss's'eemiyaa Gooliyaade bare salppiyaappe gas'aa kesiide, haroodewaadankka Israa'eelatuwaa naasseedda; I naassiyaawaa Daawite siseedda. 24 Israa'eeliyaa Asay ubbay he bitaniyaa be'eedda wode, loytsi yayyiide aappe bak'atteedino.

25 Israa'eeliyaa Asay ittuu ittuwaa, «Ha kesiyaa bitaniyaa be'eedditee? I tumuwaappe Israa'eeliyaa naassanaw kesseedda! Ha bitaniyaa wod'iyaa uraw Kaatiyaa Saa'ooli daro ak'uwaa immana; k'ay bare naattokka aw immana; Aa aawuwaa golliyaa Asay Israa'eelan kaatiyaa giiraakka giirenna» yaageeddino.

26 Daawite bare matan ek'k'eedda asaa, «Ha Piliss's'eemiyaa wod'iide, ha yeellaa Israa'eeliyaappe k'uc'c'iyaa uraw ayay oosettanee? Ha k'as's'arettibeenna Piliss's'eemi, de'uwaa S'oossaa olanchchatuwaa naassiyaawe I oonee?» yaagiide oochcheedda.

27 Shin unttunttu Aa, «Ha bitaniyaa wod'iyaa uraw hawe hawe oosettana» yaagiide kasewaadankka aw zaareeddino.

28 Daawite asaana haasayiyaawaa Aa ishay ubbaappe bayiray Eli'aabi sisiide, Daawita bolla hank'k'uwaa ees's'i kesseedda; «Neeni ha sa'aa ayaw yaad? He amareeda dorssatuwaa woran oonana yeggaad? Ne otoruwaanne ne wozanaa itatetsaa taani eray; neeni olaa be'anaw yaadda» yaageedda.

29 Daawite, «Taani ha"i ay ootsaadditaa? Haray attooppe haasayanawukka danddaykkitaa?» yaageedda. 30 Daawite bare ishaa aggiide, hara asaakko simmiide, kasewaadankka oochcheedda; Asay aw kasewaadankka zaareedda.

31 Daawite haasayeeddawaa siseedda asatuu Saa'oolaw odeeddino; Saa'ooli Daawita s'eesisseedda. 32 Daawite Saa'oola, «Ha bitaniyaa gaasuwaan O wozanaykka yayoppo; taani ne k'oomay baade, ha Piliss's'eemiyanna olettana» yaageedda.

33 Saa'ooli Daawita, «Ha Piliss's'eemiyanna neeni olettanaw danddayakka; ayaw gooppe, neeni na'aa; shin na'atetsaappe doommiide, I olettiide dic'c'eedda asaa» yaageedda.

34 Shin Daawite Saa'oola, «Taani ne k'oomay ta aawuwaa dorssatuwaa heemmay; gaammuu woy Babbantsaa malatiyaa do'ay yiide wudiyaappe dorssaa oyk'k'iyaa wode, 35 Aa kaallaade taani baade Aa doonaappe wotsa akkay; taakko simmiyaa wode, buuchchaa oyk'k'aade, shoc'a wod'ay. 36 Taani ne k'oomay gaammuwaanne babbantsa wod'aad; ha k'as's'arettibeenna Piliss's'eemi de'uwaa S'oossaa olanchchatuwaa naasseedda diraw, ikka unttunttuppe ittuwaadan hanana. 37 Gaammuwaanne babbantsa s'uguntsaappe taana ashsheeda Med'inaa Goday ha Piliss's'eemiyaa kushiyaappekka ashshanawaa» yaageedda.

Saa'ooli Daawita, «Ba; Med'inaa Goday neenana gido» yaageedda.

38 Hewaappe guyyiyaan, Saa'ooli bare mayuwaa Daawita mayzeedda; Daawita huup'iyaan nahaasiyaa birataa k'op'iyaa wotseedda; nahaasiyaa birataa kootiyaakka Daawita mayzeedda. 39 Daawite bare ola mayuwaa bolla mashshaa danc'c'eedda; hametti be'eedda; shin danddayibeenna; ayaw gooppe, hewaa malaa mayuwaa mayyi erenna.

Hewaappe guyyiyaan, Daawite Saa'oola, «Taani hawaa mala mayuwaa mayyaade meezetabeenna diraw, hawaana baanaw danddaykke» yaagiide ola mayuwaa ubbaanna k'aareedda. 40 Daawite bare hentsaa gatimaa oyk'k'iide, shaafaappe muyla shuchchaa ichcheshatuwaa mas'i akkiide, bare k'arc'c'iituwan yeggeedda; bare yambbarshshaa oyk'k'iide, Gooliyaadekko mateedda.

41 Gooliyaadekka Daawitakko shiik'i shiik'iide matattedda; gonddalliyaa tookkiyaa bitanii Aa sintsan de'ee. 42 I Daawita tishshi ootsi s'eelliide, Daawite na'aa gideeddawaanne malaa lo"anne arssa giddeeddawaa be'iide kad'eedda. 43 Daawita, «Neeni gatimaa oyk'k'aade ta bolla yaanaw, taana kanaa gaaddiyye?» yaageedda; bare s'oossatuwaa suntsan Daawita shek'k'eedda. 44 I k'aykka Daawita, «Haaya; taani ne ashuwaa saluwaa kafotoonne sa'aa do'atoo immana» yaageedda.

45 Daawite Piliss's'eemiyaa, «Neeni mashshaa, bodiyaanne s'ink'k'aa oyk'k'aade ta bolla Iyyaasa; shin taani Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa suntsan, neeni naasseedda Israa'eeliyaa olanchchatuu S'oossaa suntsan ne bolla yay. 46 Hachche Med'inaa Goday neena ta kushiyan aatsi immana; taani neena shoc'ana; ne k'ood'iyaakka muuc'a olana. Piliss's'eema olanchchatuwaa anhaa saluwaa kafotuwawunne sa'aa do'atoo taani hachche immana; yaatina, Israa'eelan S'oossay de'iyaawaa sa'aan de'iyaa Asay ubbay erana. 47 Med'inaa Goday bare asaa ashshanaw tooraa woy mashshaa koyennawaa hawaan shiik'eedda Asay ubbay erana; ayaw gooppe, olay Med'inaa Godaawaa. I hinttentta ubbaa nu kushiyan aatsi immana» yaageedda. 48 Piliss's'eemi denddiide biide, Daawitana olaa gaketanaw shiik'eedda wode, Daawite olettiyaa olaw ellekka wos's'eedda. 49 Daawite bare k'arc'c'iitiyaa giddo kushiyaa yeddiide, itti shuchchaa akkiide yambbarshshan wotsiide yambbariide, Piliss's'eemiyaa deemuwaa c'addeedda. Shuchchay bitaniyaw deemuwaa giddo geleedda; yaatina, bitanii biittan guufanniide kunddeedda.

50 Yaatiide Daawite Piliss's'eemiyaa yambbarshshaaninne shuchchaan s'ooneedda. Daawite bare kushiyan mashshay baynnan Piliss's'eemiyaa c'addiide wod'eedda.* 51 Daawite wos's'iidde biide, Aa bolla kes ek'k'iide, Piliss's'eemiyaa mashshaa oyk'k'iide shookuwaa giddoppe shoddi akkiide, Aa k'ood'iyaa muuc'eedda.*

Piliss's'eema asatuu barenttu tooraa k'aray hayk'k'eeddawaa be'eedda wode bak'atteedino. 52 Israa'eeliyaa asaynne Yihudaa Asay denddiide waasiidde, Piliss's'eema asatuwaa Gaatenne Ek'iroona katamatuwaa penggetuwaa gatsanaashin yedersseeddino; Piliss's'eema asaa anhay Gaatenne Ek'iroona gakkanaw, Shaa'irayma afiyaa ogiyaan ubbaan kunddeedda. 53 Israa'eeliyaa Asay Piliss's'eema asatuwaa yederssi simmiide, unttunttu shiik'eedda sa'aa bonk'k'eeddino. 54 Daawite Piliss's'eemiyaa k'ood'iyaa Yerusaalame aheedda; shin Piliss's'eemiyaa ola miishshaa bare dunkkaaniyaa giddon wotseedda.

55 Daawite Piliss's'eemiyaakko biishshin, Saa'ooli be'eedda wode, olanchchatuu kaappuwaa Abaneera, «Abaneera, ha wodallay O na'ee?» yaagiide oochcheedda.

Abaneeri Saa'oola, «Kawoo, ne shemppu ero taani Aa erikke» yaagiide zaareedda.

56 Kaati zaariide, «Yaatooppe ha wodallay O na'enttonne ane oochchaade gakka» yaageedda.

57 Daawite Piliss's'eemiyaa wod'iide simmeeddawaappe guyyiyaan, muuc'eedda Piliss's'eemiyaa huup'iyaa oyk'k'eedda saanna, Abaneeri Aa Saa'oola sintsa akkiide afeedda. 58 Saa'ooli Aa, «Wodallaw, neeni O na'ee?» yaagiide oochcheedda.

Shin Daawite, «Taani Beetaliheemiyaa ne k'oomaa Isseya na'aa» yaagiide zaareedda.

18

Daawitanne Yoonataana

1 Daawite Saa'oolanna haasayiyaawaa wursseeddawaappe guyyiyaan, Saa'oola na'aa Yoonataani Daawitana daro mata dabbotetsaa med'd'eedda; Yoonataani Daawita bare huup'iyaadan siik'eedda. 2 He gallassaappe doommiide, Saa'ooli Daawita barenana wotseedda; bare aawuwaa soo guyye simmennaadan diggeedda. 3 Yoonataani Daawita bare huup'iyaadan siik'iyaa diraw, aanana k'aalaa c'aak'uwaa c'aak'k'eteedda. 4 Yoonataani bare mayyeedda kaabbaa k'aariide, bare ola mayuwaanna, bare mashshaanna, bare wonddaafiyaananne bare sak'k'iyaanna ittippe Daawitaw immeedda.

5 Saa'ooli kiitteedda ubbabaa Daawite poliide ootsiyaa diraw, Saa'ooli Daawita bare olanchchatuu giddon gadaawaa suntseedda; hewe asaa ubbaakka Aa olanchchatuwaakka nashechcheedda.

Saa'ooli Daawita K'anaateedda

6 Daawite Piliss's'eemiyaa Gooliyaada wod'ina Asay soo simmiyaa wode, mac'c'a Asay nashechchaa yetsaa yes's'iiddinne duriidde, kabaruwaa bak'k'iiddenne diitsaa diis's'iidde, Kaatiyaa Saa'oola mokkanaw Israa'eeliyaa katamatuwaa ubbatuwaappe kesseedda. 7 Mac'c'awanttu duriidde,

«Saa'ooli sha"aa wod'eedda;

Daawite tammu sha"aa wod'eedda»

yaagiide yes's'eeddino.*

8 Saa'ooli ha yetsay iitina, loytsi hank'k'etteedda; Saa'ooli bare k'ofaan, «Daawita, ‹Tammu sha"aa wod'eedda› giide, taana, ‹itti sha"aa wod'eedda› geeddino; yaatina, kawutetsaappe attina aw ayee atteedawe?» yaageedda. 9 He gallassaappe doommiide, Saa'ooli Daawita k'anaate ayfiyaan s'eelleedda.

10 Wonttetsa gallassaa iita ayyaanay S'oossaappe kiitettiide, Saa'oola oyk'k'eedda; Saa'ooli bare son elumetteedda. Daawite haroodewaadan diitsaa diis's'eedda; Saa'ooli tooraa bare kushiyan oyk'k'i utteeddawe, 11 «Daawita godaana gatsaade sikkaad» giide tooraa s'onggeedda. Shin Daawite laa"u geedde aappe haleedda.

12 Med'inaa Goday Saa'oola aggiide Daawitana de'iyaa diraw, Saa'ooli Daawitaw yayyeedda. 13 Hewaa diraw, Saa'ooli Daawita bare sintsaappe haassiide, sha"a olanchchatoo kaappuuwaa keseedda. Yaatina, Daawite bare c'itaa olan kaaletseedda. 14 Med'inaa Goday Daawitana ittippe de'iyaa diraw, I ootsiyaabay ubbay aw injjeteedda. 15 Daawite ootsiyaabay ubbay loytsi injjetiyaawaa Saa'ooli be'iide, aw loytsi yayyeedda. 16 Shin Daawite unttuntta olan kaaletsiyaa diraw, Israa'eelanne Yihudaa Asay ubbay Aa siik'eeddino.

17 Hewaappe guyyiyaan, Saa'ooli Daawita, «Ta naatta bayirata Meraaba hannash; taani O new mache ootsaade immana; neeni mino asaa gida; yaataade Med'inaa Godaa olaa oletta» yaageedda. Saa'ooli bare wozanaan, «Taani Aa bochchikke; Piliss's'eema asatuu Aa wod'ana» yaagiide k'oppeedda. 18 Shin Daawite Saa'oola, «kaatiyaanna bollotanaw taani oonee? Ta soo asaykka ayee? Woy ta aawuwaa yaraykka Israa'eeliyaa asaa giddon ayee?» yaageedda. 19 Shin Saa'oola naatta Meraaba Daawitaw imettiyaa wodii gakkina, Mahoola katamaappe yeedda, Adirii'eela geetettiyaa itti bitaniyaw imettaaddu.

Daawite Saa'oola Naatto akkeedda

20 Gidooppenne, Saa'oola naatta Miikaala Daawita siik'aaddu; Saa'ooli hewaa sisiide nashetteedda. 21 I bare wozanaan, «Aw p'ire gidana malanne Piliss's'eema asatuu Aa wod'ana mala, taani Miikaalo Daawitaw immana» yaagiide k'oppeedda. Hewaa diraw, Saa'ooli Daawita, «Neeni taananna bollotanaw hawe new laa'entso kaac'aa» yaageedda.

22 K'aykka Saa'ooli bare k'oomatuwaa s'eesiide, «Kaatii neenan nashetteedda; Aa k'oomatuu ubbaykka neena dosiino; ha"i neeni kaatiyaanna bollota yaagiide s'uuran Daawitaw odite» yaagiide azazeedda.

23 Unttunttu I geeddawaadankka Daawitaw odeeddino; shin Daawite unttunttoo, «kaatiyaanna bollotanawe hinttenttoo laafabaa malatiiyye? Taani hiyyeessanne erettenna asaa» yaagiide zaareedda.

24 Saa'oola k'oomatuu Daawite geeddawaa Saa'oolaw odeeddino. 25 Saa'ooli bare k'oomatuwaa, «Daawitaw hawaadan yaagiide odite; ‹Kaatii bare morkkatuwaa haluwaa kessanaw s'eetu Piliss's'eema asatuwaa k'aaratuwaappe attina, neeppe hara c'ilooshshaa koyenna› yaagite» yaageedda. Saa'ooli hewaa geeddawe, «Daawite Piliss's'eematuwaa kushiyan hayk'k'o» giide k'oppeedda dirassa.

26 Saa'oola k'oomatuu Saa'ooli geeddawaa Daawitaw odeeddino; kaatiyaanna bollotiyaawe Daawita nashechcheedda. Hewaa diraw, bullachchaa gallassay gakkanaappe kasetiide, 27 Daawitenne Aa Asay denddiide beeddino; Piliss's'eematuwaappe laa"u s'eetu asaa wod'eeddino. Daawite kaatiyaanna bollotanaw he asatuwaa k'aaratuwaa ahiide, kawoo kumentsaa paydiide sheed'd'edda. Hewaa diraw, Saa'ooli bare naatto Miikaalo Daawitaw immeedda.

28 Saa'ooli Med'inaa Goday Daawitana ittippe de'iyaawaanne Aa naatta Miikaala Daawita siik'iyaawaa ereedda. 29 Hewaa diraw, Saa'ooli Daawitaw kasewaappe aatsiide yayyeedda. Saa'ooli bare de'uwaa laytsaa ubbaan Daawitaw morkke gideedda.

30 Piliss's'eeme kaappatuu olettanaw kesiyaawaa aggibeykkino; shin olaw kesseedda payduwaa ubbaan Saa'oola gadaawatuu ubbaappe s'oonuu haniyaawe Daawitessa; hewaa diraw, I eretteedda asaa gideedda.

19

Saa'ooli Daawita Yederssuwaa Doommeedda

1 Saa'ooli bare na'aa Yoonataanawunne bare k'oomatuwaa ubbaw, «Daawita wod'ite» yaagiide odeedda; shin Saa'oola na'ay Yoonataani Daawita loytsi siik'eedda. 2 Hewaa diraw, Yoonataani Daawitaw hawaadan yaagiide odeedda; «Ta aawuu Saa'ooli neena wod'anaw koyee; wontti guura new naagetta; itti sa'aan k'osettaade de'ashsha. 3 Taani ta aabbuna baade, neeni k'osetteedda gaden ek'k'ana; taani nebaa aw odaadde, aappe siseeddabaa new odana» yaageedda.

4 Yoonataani Daawitewaa nashshiide, bare aawuwaa Saa'oola hawaadan yaageedda; «Kaatii bare k'oomaa Daawita naak'k'oppo; ayaw gooppe, I neena naak'k'ibeenna; I ootseeddabay neena loytsi go"eedda. 5 I Piliss's'eemiyaa wod'iyaa wode bare shemppoo k'arettibeenna. Med'inaa Goday Israa'eeliyaa ubbaw wolk'k'aama s'oonuwaa immeedda; hewaa be'aade neenikka nashetaadda. Yaatina, neeni geeshsha asaa naak'k'anaw ayaw k'oppay? Gaasuu baynnan Daawita wod'anaw ayaw koyay?» yaageedda.

6 Saa'ooli Yoonataani odeeddawaa sisiide, «Med'inaa Goday ero, taani Daawita wod'ikke» yaagiide c'aak'k'eedda.

7 Yoonataani Daawita s'eesiide, haasayeeddawaa ubbaa odeedda. Yaatiide Daawita Saa'oolakko aheedda; Daawite Saa'oolanna kasewaadankka de'eedda.

8 Hara olaykka denddeedda; Daawite kesiide Piliss's'eema asatuwaanna oletteedda; unttuntta wolk'k'aama shochchaa shoc'ina, unttunttu Aa sintsaappe bak'atteedino.

9 Hewaappe simmiide, Saa'ooli tooraa oyk'k'iide bare son utti de'ishshin, iita ayyaanay Med'inaa Godaappe kiitettiide Aa oyk'k'eedda. Yaatina, Daawite diitsaa diis's'ishin, 10 Saa'ooli Daawita godaana gatsiide Dantsanaw (oytsanaw) tooraa s'onggeedda; shin Daawite aappe haleedda; tooray godan ek'k'eedda. He gallassaa k'amma Daawite bak'atiide kessi akkeedda.

11 Hewaappe guyyiyaan, «Daawita golliyaa naagiide, guura Aa wod'ite» yaagiide Saa'ooli asaa Daawita soo kiitteedda.

Yaatina, Daawita machata Miikaala, «Hachche k'amma neeni ne shemppuwaa ashshana d'ayooppe, wontti hayk'k'aasa» yaagaadde Daawitaw odaaddu.* 12 Miikaala Daawita maskkootiyaanna wotsaaddu; Daawite bak'atiide kessi akkeedda. 13 Miikaala soo misiliyaa akkaade arssaan gisisaaddu; huup'issaana deeshsha isikiyaa wotsaaddu; yaataade afilaa mayzzaaddu.

14 Daawita omoodiide ahana mala, Saa'ooli asaa kiitteedda; Miikaala, «Daawite saketteedda» yaagaaddu.

15 Hewaappe guyyiyaan, Daawita be'ana mala, Saa'ooli he asatuwaa guyye kiittiide, hawaadan yaageedda; «Taani Daawita wod'anaadan Aa arssaana tookkiide akkiide ahite» yaageedda. 16 Shin asatuu soo geliyaa wode, he soo misilii arssaan giseeddawaa demmeeddino; Aa huup'issaana deeshshaa isikii de'ee.

17 Saa'ooli Miikaalo, «Neeni ayaw hawaadan ootsaade taana c'immaad? Ta morkkii kessi akkanaadan ayaw bak'atissaadii?» yaageedda.

Hewaappe guyye Miikaala, «I taana, ‹Taana kessaade yedda; hinna d'ayooppe, taani neena wod'ana› yaageedda» yaagaade zaaraaddu.

18 Daawite bak'ati attiide, Raaman de'iyaa Sammeelakko beedda; Saa'ooli barena ootseedda ubbabaa Sammeelaw odeedda. Inne Sammeeli Raaman de'iyaa Naayoota giyaa sa'aan biide utteeddino. 19 Saa'ooli, «Daawite Raaman de'iyaa Naayootan de'ee» yaagiyaawaa siseedda. 20 Daawita omooddana mala, asaa yaa kiitteedda. Shin timbbitiyaa odiyaawanttu c'itay timbbitiyaa odishiininne Sammeelikka ek'k'iide unttuntta kaaletsishin unttunttu be'eedda wode, Saa'ooli yeddeedda asaa bolla S'oossaa Ayyaanay wod'd'eedda; unttunttukka timbbitiyaa odeeddino. 21 Saa'ooli hewaa siseedda wode, hara asaa yeddeedda; unttunttukka k'ay timbbitiyaa odeeddino. Saa'ooli heezzentso asaa yeddeedda; hewanttukka timbbitiyaa odeeddino. 22 Yaatina, I bare huup'iyaw Raama baanaw denddeedda; biide Seekun de'iyaa wolk'k'aama ollaa gakkeedda; «Sammeelinne Daawitenne hak'an de'iinoo?» yaagiide oochcheedda.

Unttunttu, «Hini Raaman de'iyaa Naayootan de'iino» yaagiide zaareeddino.

23 Hewaa diraw, Saa'ooli Raaman de'iyaa Naayoota beedda; k'ay S'oossaa Ayyaanay Aa bollakka wod'd'eedda; Raaman de'iyaa Naayoota gakkanaw, timbbitiyaa odiidde beedda. 24 Bi gakkiide, bare mayuwaa k'aariide, Sammeela sintsan timbbitiyaa odeedda; he gallassaa ubbaanne k'ammaa ubbaa kallo giseedda. Asay, «Saa'oolekka timbbitiyaa odiyaawanttu zateeyye?» guussay hawaassa.*

20

Yoonataani Daawita Maaddeedda

1 Hewaappe guyyiyaan, Daawite Raaman de'iyaa Naayootappe bak'atiide, Yoonataanakko beedda; Yoonataana, «Taani ay ootsaadditaa? Ta bayzuu ayee? Ne aawuu taana wod'anaw koyiyaawe, taani Aa waata k'ohiinee?» yaagiide oochcheedda.

2 Yoonataani, «Hewe neeppe haakko! Neeni hayk'k'akka. Be'a, guutsabaa gidiina, gitabaa gidiina, ta aawuu taw odennan de'iidde ayaanne ootsenna. Ta aawuu ha yewuwaa taappe ayaw k'ossi? Hewaadan gidenna!» yaagiide zaareedda.

3 Shin Daawite Yoonataana, «Neeni taana siik'iyaawaa ne aawuu loytsi ereedda; ne aawuu barew, ‹Yonaataani ha yewuwaa erooppe I kayyotana!› yaageedda. Shin Med'inaa Goday ero; ne shemppu ero; taappenne hayk'uwaappe gidduwaan mes's'i itti tangguu atteedda» yaagiide c'aak'k'eedda.

4 Yoonataani, «Neeni kiiteta geeddawaa ayaanne taani new ootsana» yaageedda.

5 Hewaappe guyye Daawite hawaadan yaageedda; «Sisa, wontti aginaa s'eeruwaa bonchchiyaa gallassaa; taani kaatiyaanna k'umaa maana koshshee. Shin taani baade wontti peeshina omarssi gakkanaw, gaden k'osettana.* 6 Ne aawuu taana koyooppe, neeni Aa, ‹Daawitenttu soo Asay ubbay laytsaa yarshshuwaa yarshshiyaa wode gidiyaa diraw, Beeteleeme bare katamaa ellekka baana giide, taana oochchiide beedda› yaaga. 7 Hewaappe guyye I, ‹Yaanooppe lo"a› yaagooppe, taw ne k'oomaw saro; shin I hank'k'ettooppe, I taana k'ohanaw bare k'ofaa k'achcheeddawaa hewan era. 8 Neena gidooppe, neeni taw ne k'oomaw lo"obaa kiiteta; ayaw gooppe, neeni taananna ne k'oomaanna Med'inaa Godaa sintsan c'aak'etaadda. Shin taanan bayzuu de'oppe, taana neeni wod'a! Ne aawoo taana aatsa immoppa» yaageedda.

9 Yoonataani, «Hewe neeppe haakko! Ta aawuu neena k'ohanaw bare k'ofaa k'achcheeddawaa taani ereeddentto, new odikkitaayye?» yaagiide zaareedda.

10 Hewaappe guyye Daawite, «Ne aawuu new iita zaaruwaa zaarooppe, taw odanawe oonee?» yaagiide oochcheedda.

11 Yoonataani, «Haaya; gade boytte» yaageedda; yaatina, laa"attuukka gade beeddino.

12 Yoonataani Daawita hawaadan yaageedda; «Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay ero, taani wontti peeshina ta aawuwaa k'orana. I new lo"uwaa k'oppooppe, taani kiittaade neena erissana. 13 Shin ta aawuu neena k'ohanaw koyeeddawaa gidooppe, k'ay hewaa taani neena erissennan aggooppenne neena saruwaan moyzza yeddennan aggooppe, Med'inaa Goday taw iito! Med'inaa Goday ta aabunna ittippe gideeddawaadan neenanakka ittippe gido. 14 Taana Asay wod'enaadan ta de'uwaa laytsaa ubbaan aggena siik'uwaa, Med'inaa Godaawaa mallaa taw kiiteta. 15 K'ay Goday Daawita morkkatuwaa ubbaa gadiyaappe d'ok'olleedda wodekka, ta golliyaa asaappe ne siik'uwaa haassoppa» yaageedda.*

16 Hewaa diraw, Yoonataani, «Med'inaa Goday Daawita morkkatuwaa oochcho» yaagiide Daawita golliyaa asaana k'aalaa c'aak'uwaa c'aak'k'eteedda. 17 Yoonataani Daawita bare huup'iyaadan siik'eedda diraw, «Neeni taana tumu siik'iyaawaa k'onc'c'issanaw ane taw laa'entsuwaa c'aak'k'a» yaagiide c'aak'k'iseedda.

18 Hewaappe guyyiyaan, Yoonataani Daawita, «Wontta aginaa s'eeruwaa bonchchiyaa gallassaa; neeni uttiyaa sa'ay mela de'oppe, neeni baynnawe erettanawaa. 19 Wontti peeshina omarssi baade, ha metuu doommeedda gallassi neeni k'osetteedda sa'aan k'osetta; k'osettaade Es'ela giyaa zaallaappe guyyenna takkashsha. 20 Taani ayentto s'onggiyaawaa malataade, Aa miyiyaanna heezzu pootsatuwaa wonddaafiyaan dukkana. 21 Hewaappe guyyiyaan, ta k'oomaa, ‹Baade zubbetuwaa koya› yaagaadde kiittana; taani Aa kiittaadde, ‹Be'a; zubbetuu neeppe ha baggana de'iino; taakko akkaade ya› yaagiyaawaa gidooppe, haaya; ayaw gooppe, Med'inaa Goday ero, new sa'i saro; neena ayaynne bochchenna. 22 Shin taani ta k'oomaa, ‹Be'a; zubbetuu neeppe hini baggana de'iino› yaagiyaawaa gidooppe, neeni aggade ba; ayaw gooppe, Med'inaa Goday neena wora yeddeedda. 23 Neeninne taani haasayeedda k'aalaa c'aak'uwaa gidooppe, hewoo neeppenne taappe gidduwaan Med'inaa Goday med'inaw markka» yaageedda.

24 Hewaa diraw, Daawite gaden k'osetteedda. Aginaa s'eeruwaa bonchchiyaa gallassay gakkeedda wode, Kaatiyaa Saa'ooli k'umaa maanaw yeedda. 25 Haroode bare uttiyaa sa'aan godaa lank'k'iyaan utteedda; Yoonataani aappe sintsa bazzuwaan utteedda; Abaneeri Saa'oola lank'k'iyaan utteedda; shin Daawita sa'ay mela de'ee. 26 Saa'ooli he gallassaa ayinne gibeenna; ayaw gooppe, Saa'ooli, «Daawite ayentto haneedda; he gallassaa bonchchennaadan tuneedda; tuma I tuneedda» yaagiide k'oppeedda. 27 Shin wonttetsa gallassikka, aginaw laa'entso gallassi Daawita sa'ay mela de'ee. Saa'ooli bare na'aa Yoonataana, «Isseya na'ay zinokka hachchikka k'umaa maanaw ayaw yibeennee?» yaagiide oochcheedda.

28 Yoonataani, «Daawite Beeteleeme baana giide taana oochcheedda; 29 I taanikka, ‹Nu golliyaa Asay kataman yarshshuwaa yarshshiyaa dirawunne ta ishaykka taana azazeedda diraw, hay taana yeddaarikkii; neeni taana siik'iyaawaa gidooppe, ane taani ta ishatuwaa be'anaw bay› yaageedda. Kaatiyaa maaddappe maanaw I yibeennawe hewaa gishshassa» yaagiide zaareedda.

30 Saa'ooli Yoonataana bolla hank'k'uwaa ees's'i kesiide hawaadan yaageedda; «Laa geellanne makkalanchcha mishiratti na'aw, neeni ne huup'iyaw kawushanawunne neena yeleedda ne daayo kawushshanaw neeni Isseya na'aa bagga giddeeddawaa taani erikkitaayye? 31 Isseya na'ay ha sa'aa bollan de'eedda peeshan ubbaan neeni woy ne kawutetsay ek'k'enna. Ha"i kiittaade taw Aa ahissa; ayaw gooppe, I hayk'anaw bessee» yaageedda.

32 Hewaappe guyye Yoonataani bare aawuwaa Saa'oola, «I ayaw hayk'k'ii? I ootseeddabay ayee?» yaagiide oochcheedda.

33 Shin Saa'ooli Yoonataana wod'anaw tooraa Aa bolla s'onggeedda. Hewaa diraw, Yoonataani bare aawuu Daawita wod'anaw k'ofaa k'achcheeddawaa ereedda. 34 Hank'k'uwaa ees'etiide maaddappe denddee ek'k'eedda; bare aawuu Daawita kawushsheedda diraw Yoonataani kayyottiide, he aginaw laa'entso gallassaa mibeenna.

35 Wontta Yoonataani Daawitana gaketanaw gade biide barenanna itti yalaga na'aa akkiide beedda. 36 Yoonataani na'aa, «Taani wonddaafiyaan dukkiyaa zubbetuwaa wos's'aade koya» yaageedda; hewaappe guyyiyaan na'ay wos's'iyaa wode, zubbiyaa hefintsa dukkeedda. 37 Na'ay Yoonataana zubbii wod'd'eedda sa'aa gakkeedda wode, Yoonataani na'aa s'eesiide, «Zubbii neeppe hini baggana de'ennee?» yaageedda. 38 K'aykka Yoonataani na'aa, «elleella; elleellaade ba; ek'k'oppa!» yaagiide bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide odeedda. He na'ay zubbiyaa mas'iide akkiide, bare godaakko aheedda. 39 Na'ay ha yewuwaa ayinne erenna; Yoonataananne Daawita s'alaalay eriino. 40 Yoonataani bare ola miishshaa na'aw immiide, «Tookka akkaade katamaa afa» yaageedda.

41 Na'ay beeddawaappe guyyiyaan, Daawite he zaallaa guyyeppe kesseedda; Yoonataana sintsan gulbbatiide, bare deemuwaa biittaa boshissiide heezzu gede goyneedda. Hewaappe guyyiyaan, ittuu ittuwaanna yerettiide yeekkeeddino; shin Daawite Yoonataanappe aad'uwaa yeekkeedda.

42 Yoonataani Daawita, «Saro ba; ‹Ne giddoninne ta giddon, ne zeretsaa giddoninne ta zeretsaa giddon, Med'inaa Goday med'inaw markka gido› yaagiide nuuni laa"uu Med'inaa Godaa suntsaan c'aak'k'eeddo» yaageedda. Hewaappe guyyiyaan, Daawite denddiide beedda; Yoonataanikka katamaa guyye simmeedda.

21

Daawite Saa'oolappe Bak'ateedda

1 Daawite k'eesiyaa Abimeleekakko Nooba katamaa beedda; Abimeleeki Daawitana gaketanaw kokkoriidde yiide, «Neeni ayaw neerekka de'ay? Ayaw hara Asay neenana de'ennee?» yaagiide oochcheedda.*

2 Shin Daawite k'eesiyaa Abimeleeka, «Kaatii taana, ‹Taani neena kiitteedda yewuwaanne azazeedda azazuwaa ooninne eroppo› yaagiide taana ittibaa azazeedda. Ta asatuu itti sa'aan taananna gakettanaadan odaad. 3 Ha"i ne kushiyan ayay de'ii? Ichcheshu bashe ukitsaa woy de'eeddawaa ayaanne taw immaarikkii» yaageedda.

4 Hewaappe guyye k'eesii Daawita, «Asay ubbay miyaa ukitsay taw baawa; shin geeshsha ukitsay de'ee; he asatuu barena mac'c'a asappe naageeddawaa gidooppe, unttunttu maanaw danddayiino» yaageedda.

5 Hewaappe guyye Daawite k'eesiyaa, «Tuma nuuni ha kiitaw keso saappe doommiide, mac'c'a asaappe naagetteeddo; haray atto geeshsha gidenna kiitaa wodekka unttunttu asatetsay geeshsha; hachche ubbaa aad'd'iide geeyanaw koshshennee!» yaageedda. 6 Hewaa diraw, k'eesii Daawitaw geeshsha ukitsaa immeedda; ayaw gooppe, k'eesiyaw de'iyaawe ho"iyaa ukitsaa Aa sa'aan wotsanaw Med'inaa Godaa sintsaappe dentseedda geeshsha ukitsaa s'alala.*

7 Saa'oola k'oomatuwaappe itti bitanii he gallassaa Med'inaa Godaa sintsan naagiidde de'ee; Aa suntsay Doyk'a; I Eedooma biittaa asaa; Saa'oola mehiyaa heemmiyaawanttoo I kaappuwaa.

8 Daawite Abimeleeka, «Tooray woy mashshay new de'anddeeshsha? Kaatiyaa kiitay elleelliso diraw, taani ta mashshaa woy hara ola miishshaa ahabeyikke» yaagiide oochcheedda.

9 Shin Abimeleeki, «Neeni Eela Zanggaaraan wod'eedda Piliss's'eemiyaa Gooliyaada mashshay hawaan de'ee; c'urk'k'aan I s'aas'ettiide, eefuudiyaa geetettiyaa mayuwaappe guyye baggana de'ee. Neeni koyiyaawaa gidooppe Aa akka; aappe attina, hara mashshay hawaan baawa» yaagiide zaareedda.

Hewaappe guyye Daawite, «Hewaa mala hara mashshay baawa; Aa taw hamma» yaageedda.*

10 He gallassi Daawite denddiide, Saa'oolappe bak'atiide, Gaate katamaa Kaatiyaa Akiishakko beedda. 11 Shin Akiisha oosanchchatuu, «Hawe Daawite bare biittan kaatiyaa gidenneeyye? K'ay mac'c'a asatuu yes's'iiddinne duriidde, ‹Saa'ooli sha"aa wod'eedda; Daawite tammu sha"aa wod'eedda› yaagiide sabbeedda bitaniyaa gidenneeyye?» yaageeddino.*

12 Daawite unttunttu haasayaa bare wozanaan oyk'k'iide, Gaate Kaatiyaa Akiisha loytsi yayyeedda.* 13 Hewaa diraw, Daawite unttunttu sintsaan wozanay boshetteedda asa malateedda; unttunttu Aa oyk'k'ana haniyaa wode, gooyiyaawaadan kare penggiyaa ifitsaa k'aac'eretseenne buuchchaanna duge zaariide saassuwaa lokkayee.* 14 Akiishi bare oosanchchatoo, «Be'ite; hawe bitanii gooyee. Hinttenttu ayaw Aa taakko aheedditee? 15 Ha bitanii ta sintsan gooyanaadan hinttenttu aheeddawe, ta matan haray gooyiyaawe d'ayineyye? Ha bitanii ta soo gelanaw bessiiyye?» yaageedda.

22

K'eesetuwaa Wod'eeddino

1 Daawite Gaate katamaappe bak'atiide, Adulaama katamaa matan de'iyaa gonggoluwaa beedda; Aa ishatuwaanne Aa aawuwaa soo Asay ubbay hewaa siseedda wode, unttunttu yaa duge aakko wod'd'eeddino.* 2 Metooteeddawanttu, woy ac'uwan geleeddawanttu, woy sa'ay iiteeddawanttu ubbatuu Daawitakko shiik'eeddino; I unttunttoo kaappuwaa gideedda. Itti oyddu s'eetuwaa gidiyaa Asay aanana de'ee.

3 Daawite he saappe denddiide, Moo'aaben de'iyaa Mis'ip'p'a beedda; Moo'aabe kaatiyaa, «S'oossay taw ootsanabaa taani erana gakkanaw ta aattonne ta aawuwaa ne matan wotsissaarikkii» yaagiide woosseedda. 4 Hewaa diraw, Daawite unttuntta Moo'aabe kaatiyaa matan wotseedda; geesuwaa giddon Daawite k'osetti utteedda wode ubbaan unttunttu kaatiyaa matan de'eeddino.

5 Hewaappe guyyiyaan, timbbitiyaa odiyaa Gaadi Daawitakko yiide, «Geesuwaa giddon gam"oppa; ha saappe denddaade Yihudaa gadiyaa ba» yaageedda; Daawite he saappe Hereta wora beedda.

6 Daawitenne Aa Asay beetteeddawaa Saa'ooli siseedda; Saa'ooli Gib'aa katamaa matan de'iyaa deriyaan, tamaariskka geetettiyaa mitsaa garssan tooraa oyk'k'iide utteedda; Aa oosanchchatuu Aa dooddiide ek'k'eeddinno. 7 Saa'ooli unttuntta, «Hinttenttoo, Biiniyaama asatoo, sisite! Isseya na'ay goshshaanne woyniyaa tokkiyaa sa'aa hinttenttu ubbaw immanee? Shaalak'atuwaanne s'eetuwaa kaappatuwaa ootsiide hinttentta suntsanee? 8 Hinttenttu ubbay ta bolla mak'etteeddita; ta na'ay Isseya na'aanna k'aalaa c'aak'uwaa c'ak'k'eteeddawaa ooninne taw odibeenna. Hintteppe itti asaynne taw k'arettenna; hachchewaadankka ta na'ay ta k'oomaa taana wod'isanaw dentseeddawaa ooninne taw odibeenna» yaageedda.

9 Saa'oola oosanchchatuwaanna ek'k'eedda Edoomiyaa Doyk'i Saa'oola, «Isseya na'ay Ahis'uuba na'aa Abimeleekakko Nooba katamaa beeddawaa taani be'aaddi.* 10 Abimeleeki Daawite ootsanabaa Med'inaa Godaa oochcheedda; yaatiide Daawitaw shink'k'aa immeedda; k'ay Piliss's'eemiyaa Gooliyaada mashshaakka aw immeedda» yaageedda.

11 Hewaappe guyyiyaan, Ahis'uuba na'aa k'eesiyaa Abimeleekanne Nooba kataman k'eesatuwaa gidiide de'iyaa Aa aawuwaa soo asaa ubbaa kaatii s'eesissina, unttunttu kaatiyaakko yeeddino. 12 Saa'ooli Abimeleeka, «Ahis'uuba na'aw, sisa» yaageedda.

Abimeleeki, «Ero ta godaw» yaageedda.

13 Saa'ooli Aa, «Neeninne Isseya na'ay ta bolla ayaw mak'etteeddite? Neeni aw ukitsaanne mashshaa immaade, I taana wod'anaw denddana mala, aw S'oossaa ayaw oochchaaddii?» yaageedda.

14 Abimeleeki kaatiyaa, «Ne k'oomatuwaa ubbaa gidduwaan Daawitedan ammanettiyaawe, kaatiyaanna bolloteeddawe, neena naagiyaawantta azaziyaawenne ne soo asaa giddon loytsi bonchchettiyaawe haray oonee? 15 Taani aw S'oossaa oochchishin, hawe taw koyro? gidenna! Kaatiyaw, taana ne k'oomaa woy ta aawuwaa soo asaa ubbaa ayinne moottoppa; ayaw gooppe, taani ne k'oomay ha yewuwaa guutsa gidina wolk'k'aama gidinakka mule erikke» yaageedda.

16 Kaatii, «Abimeleeka, neeninne ne aawuwaa golliyaa Asay ubbay hayk'k'ana» yaageedda. 17 Hewaappe guyyiyaan, Saa'ooli bare matan ek'k'iide naagiyaawantta, «Med'inaa Godaa k'eesetuwaa wod'ite; ayaw gooppe, unttunttukka Daawita maaddeeddino; Daawite bak'ateeddawaa eriidde, taw odibeykkino» yaageedda. Shin kaatiyaa oosanchchatuu Med'inaa Godaa k'eesatuwaa bolla barenttu kushiyaa wotsennan is's'eeddino.

18 Yaatina kaatii Doyk'a, «K'eesetuwaa neeni wod'a» yaagiide azazeedda. Edoomiyaa Doyk'i k'eesetuwaa shoc'eedda; he gallassi eefuudiyaa mayyeedda hosppun tammanne ichcheshu k'eesetuwaa I wod'eedda. 19 Hewaa bollakka k'eesatuwaa katamaa, Nooba k'ara mashshaan busakkeedda; he kataman de'iyaa attumawaa, mac'c'awaa, naanaa, k'eeri naanaa, mehetuwaa, haretuwaanne dorssatuwaa k'ara mashshaan Doyk'i suppu ootseedda.

20 Shin Ahis'uuba na'aa Abimeleeka naanatuwaappe Abiyaataara geetettiyaa itti na'ay kessi akkiide, Daawitakko bak'ateedda. 21 Saa'ooli Med'inaa Godaa k'eesetuwaa wod'eeddawaa Daawitaw odeedda. 22 Daawite Abiyaataara, «Edoomiyaa Doyk'i he sa'aan de'iyaawaa taani be'eedda wode, I Saa'oolaw odanawaa he gallassi eraad. Ne aawuwaa soo asaa ubbaa hayk'oo ooshettiyaawe taana. 23 Simmi neeni taananna de'a; yayyoppa. Neena wod'anaw koyiyaa uray taana wod'anaw koyiyaawaa; shin neeni ta matan saro de'ana» yaageedda.

23

Daawite K'a'iila Katamaa
Piliss's'eematuwaappe Ashsheeda

1 «Piliss's'eema asatuu K'a'iila katamaa oliino; katsaakka bonk'k'iino» yaagiyaa oduwaa Daawite siseedda.

2 Daawite Med'inaa Godaa, «Taani baade Piliss's'eema asatuwaa oloo?» yaagiide oochcheedda.

Med'inaa Goday Daawita, «Ba; Piliss's'eema asatuwaa ola; K'a'iila katamaa ashsha» yaageedda.

3 Shin Daawita asatuu, «Nuuni hawaan Yihudaa biittan de'iiddenne yayyeetto; shin Piliss's'eema asatuwaanna olettanaw nuuni K'a'iila katamaa biidde, waan aatsi yayyaneeshsha!» yaageeddino.

4 Hewaa diraw, Daawite zaaretsiide Med'inaa Godaa oochcheedda; Med'inaa Goday Aa, «Piliss's'eema asatuwaa taani new aatsa immana; dendda; K'a'iila katamaa ba» yaageedda. 5 Daawitenne Aa Asay K'a'iila katamaa biide, Piliss's'eema asatuwaanna oletteeddino; unttunttu mehiyaa omooddeeddino. Unttunttuppe daro asaa wod'iide, Daawite K'a'iila katamaa asaa ashsheeda.

6 Abimeleeka na'ay Abiyaataare Daawitakko K'a'iila katamaa bak'atiyaa wode, eefuudiyaa geetettiyaa mayuwaa akkiide beedda.

7 Daawite K'a'iila katamaa beeddawaa Saa'ooli sisiide, «S'oossay Daawita ta kushiyan aatsi immeedda; ayaw gooppe, ifitsaynne dirssay de'iyaa katamaa geliide, barekka k'ashetteedda» yaageedda. 8 K'a'iila katamaa biide, Daawitanne Aa asaa dooddana mala, Saa'ooli bare olanchchatuwaa ubbaa s'eeseedda.

9 Saa'ooli bare bolla iitabaa mak'k'eteeddawaa Daawite ereedda; k'eesiyaa Abiyaataara, «Eefuudiyaa haa akka ya» yaageedda. 10 Hewaappe guyyiyaan Daawite, «Abeet Med'inaa Godaw, Israa'eeliyaa S'oossaw, ta gaasuwaan Saa'ooli K'a'iila katamaa bayzanaw mak'k'eteeddawaa taani ne k'oomay wurssaade sisaad. 11 K'a'iila katamaa Asay taana Saa'oolaw aatsiide immaneeshsha? Taani ne k'oomay siseeddawaadan Saa'ooli tumukka haa yaaneeshsha? Abeet Med'inaa Godaw, Israa'eeliyaa S'oossaw, taw ne k'oomaw odaarikkii» yaageedda.

Med'inaa Goday Daawita, «Ee; Saa'ooli yaanawaa» yaagiide zaareedda.

12 Daawite, «K'a'iila katamaa asatuu taananne ta asaa Saa'oolaw aatsiide immaneeshsha?» yaagiide zaaretsiidekka oochcheedda.

Med'inaa Goday, «Ee; unttunttu hinttentta aatsiide immana» yaageedda. 13 Daawitenne usuppun s'eetu gidiyaa Asay K'a'iila katamaappe kesiide, itti saappe itti sa'aa hemetaa oyk'k'eeddino. Daawite K'a'iila katamaappe bak'ateeddawaa Saa'ooli siseedda wode, baanaw k'oppeeddawaa aggi basheedda.

Saa'ooli Daawita Oyk'k'anaw Koyeedda

14 Daawite bazuwaa geesotuwaaninne Ziifa woran de'iyaa zoozetuwaan de'eedda. Saa'ooli Aa demmanaw ubbaa gallassi koyee; shin S'oossay Aa Saa'oola kushiyan aatsi immibeenna. 15 Daawite Ziifa woran de'iyaa Horeesha giyaa saan de'ishshin, Saa'ooli barena wod'anaw kesseeddawaa Daawite ereedda. 16 Saa'oola na'aa Yoonataani denddiide, Daawitakko Horeesha beedda; Daawita S'oossan wolk'k'aa demmanaadan mintsetsiidde, 17 «Yayyoppa; ta aawuwaa Saa'ooli neena kushiyaaninne bochchenna; neeni Israa'eeliyaa bolla kaatetana; taanikka neeppe garssana mooddana; haray atto ta aawuu Saa'oolekka hewaa ereedda» yaageedda. 18 Unttunttu laa"attuukka Med'inaa Godaa sintsan ittuu ittuwaanna c'aak'k'etteeddino; Daawite Horeeshan gam"ina Yoonataani bare soo beedda.*

19 Ziifa asatuu Saa'oolakko Gib'aa katamaa biide, «Daawite Yasemoonappe gedissa baggana Hakiila Deriyaa bolla Horeesha geesuwaan nu matan k'osetti utteedda.* 20 Nu kaatiyaw, ha"ikka neeni doseedda wode haa duge wod'd'a; yaatooppe, nuuni Aa ne kushiyan aatsi immana» yaageeddino.

21 Saa'ooli unttuntta, «Hinttenttu taw k'aretteedda diraw, hinttentta Med'inaa Goday anjjo. 22 Biide ane gujjiidekka geeshshite; Daawite daro gede hak'a binttonne k'ay yaan ooni Aa be'eeddentto, geeshshiide erite; ayaw gooppe, I loytsi c'inc'c'a giyaawaa taani sisaad. 23 Daawite k'osettiyaa sa'aa ubbaa be'iide, muruta yewuwaa akkiide, taakko simmiide yiite. Hewaappe guyyiyaan, taani hinttenana baana; I he heeraan de'oppe, taani Aa kumentsaa Yihudaa yaraa giddon demmana gakkanaw koyana» yaageedda.

24 Hewaa diraw, unttunttu Saa'oolappe sintsatiide Ziifa beeddino. Daawitenne Aa Asay Yasemoonappe gedissa baggana de'iyaa Maa'oona woran Aaraba geetettiyaa gad'an de'iino. 25 Saa'oolinne Aa Asay Daawita koyanaw beeddino. Daawite hewaa siseedda wode, zaallaakko wod'd'iide, Maa'oona woran utteedda. Saa'ooli hewaa siseedda wode Maa'oona bazzuwaa Daawita koyiidde beedda. 26 Saa'ooli deriyaappe itti bagga miyyiyaanna bee; Daawitenne Aa Asay hinkko bagga miyyiyaanna biino. Unttunttu Saa'oolappe bak'atanaw elleelliino; ayaw gooppe, Saa'oolinne Aa asatuu, Daawitanne Aa asatuwaa oyk'k'anaw mati utteeddino. 27 Shin kiitetteeddawe Saa'oolakko yiide, «Haaya! Piliss's'eema asatuu biittaa bolla woraajjeeddino» yaageedda. 28 Saa'ooli Daawita koyiyaawaa aggiide, Piliss's'eema asatuwaana olettanaw beedda. Hewaa diraw, he sa'ay «Shaakkiyaa zaallaa» geetetteedda. 29 Daawite he saappe kesiide, Enggaada katamaa matan de'iyaa geesotuwaan utteedda.

24

Daawite Saa'oola Shemppuwaa Ashsheeda

1 Saa'ooli Piliss's'eema asatuwaa yederssiyaa saappe simmina, «Daawite Enggaada katamaa matan de'iyaa woran de'ee» giide aw odeeddino. 2 Israa'eeliyaa ubbaa giddoppe dooretteedda heezzu sha"a asaa Saa'ooli akkiide, Daawitanne Aa asaa koyanaw, «Wora Deeshshatuu Geessiyaa Zaallaa» giyaa sa'aa mata beedda.

3 Saa'ooli ogiyaa doonaan dorssaa ak'uwaa matan de'iyaa gonggoluwaakko yeedda; sheeshshaw uttanaw gonggoluwaa giddo geleedda. Daawitenne Aa Asay gonggoloo giduwaakko shiik'iide utteeddino.* 4 Daawita Asay Aa, «Hekko taani ne morkkiyaa ne kushiyan aatsa immana; neeni Aa ne koyeeddawaadan ootsana yaagiide Med'inaa Goday new odeedda gallassay hachcha» yaageeddino. Daawite Saa'oola erissennan shiik'iide, Saa'oola mayuwaa s'eeraappe k'ans's'i akkeedda.

5 K'ans's'eeddawaappe guyyiyaan, Daawite bare wozanaan kayyotteedda. 6 Daawite bare asatuwaa, «Med'inaa Goday okkiide kaateyeedda ta godaw taani hewaa ootsanaawaa woy Aa bolla ta kushiyaa dentsanawaa S'oossay taappe haasso; ayaw gooppe, S'oossay okkiide kaateyeeddawe Aa» yaageedda.* 7 Daawite hawaadan seeriide, Saa'oola bare asan boshissennaan diggeedda. Saa'ooli gonggoluwaa giddoppe kesiide, bare ogiyaan geleedda.

8 Saa'ooli beeddawaappe guyyiyaan, Daawite gonggoluwaa giddoppe kesiide, Saa'oola, «Ta godaw, kaatiyaw!» yaagiide s'eeseedda; Saa'ooli guyye zaariidde s'eelleedda; Daawite biittan duge guufanniide, Saa'oolaw goyneedda. 9 Yaatiide Daawite Saa'oola, «Daawite neena k'ohanaw koyee giyaa asatuwaa k'aalaa neeni ayaw sisay? 10 Ha gonggoluwaa giddon Med'inaa Goday neena hachche taw aatsi immeeddawaa neeni ne ayfiyaan be'aadda; taani neena wod'anaadan amareedawanttu taana dentsetseeddino; shin taani, Med'inaa Goday okkiide kaateyeeddawaa I gidiyaa diraw, taani ta goda bolla ta kushiyaa dentsikke yaagaadde neena ashshaad. 11 Ta aawoo, be'a; ta kushiyan de'iyaa ne mayuwaa s'eeraa hawaa s'eella! Ne mayuwaa s'eeraappe k'ans's'a akkaad; shin neena wod'abeykke; taani neena k'ohabeennawaanne makkalabeennawaa akeekaade era; taani neena k'ohabeykke; shin neeni taana wod'anaw shankkataasa. 12 Newaanne tawaa Med'inaa Goday pirddo; Med'inaa Goday neeni taana k'oheeddawaa haluwaa kesso; shin taani ne bolla ta kushiyaa dentsikke. 13 Beni wode, Iitaa ootsiyaawanttuppe iitabay kesee yaagiyaa leemisuu de'ee; hewaa diraw, taani neena kushiyaaninne bochchikke. 14 Israa'eeliyaa kaatii O bolla keseeddee? Neeni oona oyk'k'anaw koyay? Hayk'k'eedda kanaa woy kattolliyaa koyay?* 15 Med'inaa Goday nu giddon daannato; newaanne tawaa I pirddo; ta yewuwaa s'eelliide, ta diraw I mootetto; ne kushiyaappe taana I ashsho» yaageedda.

16 Daawite Saa'oolaw haasayiyaawaa wursseedda wode, Saa'ooli Daawita, «Ta na'aw Daawitaa, hewe ne k'aalee?» yaageedda; Saa'ooli bare k'aalaa d'ok'k'isiide yeekkeedda. 17 K'aykka Daawita, «Neeni taappe aad'd'eedda s'illuwaa; ayaw gooppe, taani new iitabaa ootsina, neena taw lo"obaa ootsaadda. 18 Med'inaa Goday taana hachche new aatsi imminakka neeni taana wod'abeenna diraw, taw neeni ootseedda lo"obaa taana bessaada. 19 Asay bare morkkiyaa demmiide k'ohennaan yeddiiyye? Neeni taw hachche ootseedda keekatetsaa diraw, Med'inaa Goday neena anjjo. 20 Ha"ikka neeni Israa'eeliyaw kaatiyaa gidanawaanne Israa'eeliyaa kawutetsay ne maataa garssan ek'k'anawaa taani eray. 21 Ha"i simmi taappe guyyiyaan, ta zeretsaa neeni duutsennaadaaninne ta suntsaakka ta aawuwaa golliyaappe k'uc'c'ennaadan Med'inaa Godaa suntsan taw c'aak'k'a» yaageedda.

22 Daawite Saa'oolaw c'aak'k'eedda. Hewaappe guyyiyaan, Saa'ooli bare soo simmiide beedda; Daawitenne Aa Asay pude geessuwaa beeddino.

25

Sammeela Hayk'uwaa

1 Sammeeli hayk'k'ina Israa'eeliyaa asatuu ubbay shiik'iide, aw yeekkeeddino; Raama kataman de'iyaa Aa son moogeeddino.

Daawita, Naabaalanne Abigaalo

Hewaappe guyyiyaan, Daawite Paaraana bazzuwaa beedda. 2 Maa'oonan itti bitanii de'ee; he bitaniyaw ak'uu K'armmeloosan de'ee; I daro dure; itti sha"a deeshshatuunne heezzu sha"a dorssatuu aw de'iino. I unttunttu isikiyaa K'armmeloosa kataman meedee. 3 He bitaniyaa suntsay Naabaala; Aa machchatti suntsay Abigaalo. Iza eranchchanne malaa lo"a machchattio; shin I asinay mek'etsi baynna iita asaa. I Kaaleeba yara.

4 Daawite woran de'iidde, dorssaa isikiyaa Naabaali meediyaawaa siseedda. 5 Daawite tammu wodallatuwaa hawaadan yaagiide kiitteedda; «Naabaalakko K'armmeloosa katamaa biide, ta suntsan Aa sarotite; 6 Saro de'ay! Neenikka ne golliyaa asaykka saree! New geeddawe ubbay saro de'ii!

7 «Neeni dorssaa isikiyaa meediyaawaa taani sisaad; ne dorssaa heemmiyaawanttu nuunanna ittippe de'eedda wode, nuuni unttuntta genibeykko; unttunttu K'armmeloosa kataman utteedda wode ubbaan unttunttubaappe ayaynne pac'c'ibeenna. 8 Hewaa neeni ne k'oomatuwaa oochchooppe, unttunttu new odana. Nuuni hachche shoobiyaa gallassi neekko yeedda diraw, ta wodalla asatoo hayyanaa lo"a; ne kushiyan de'iyaabaappe ne k'oomatoonne ne na'aa Daawitaw hayyanaa imma yaagite» yaagiide azazeedda.

9 Daawita asatuu Naabaalakko gakkiide, Daawita kiitaa aw odeeddino; hewan naageeddino.

10 Naabaali Daawita k'oomatuwaa, «Daawite oonee? Isseya na'ay oonee? Ha wodiyaan daro k'oomatuu barenttu godatuwaappe bak'atiino. 11 Ta ukitsaa, ta haatsaanne ta dorssaa meediyaawanttoo shuketteedda ashuwaa dentsaade, ha oonenttonne yeedda sa'ay erettenna asatoo ayaw immoo?» yaageedda.

12 Daawita asatuu simmiide guyye beeddino. Bi gakkiide Naabaali geeddawaa ubbaa Daawitaw odeeddino. 13 Daawite bare asatuwaa, «Hinttenttu mashshaa mashshaa danc'c'ite» yaageedda; hewaappe guyyiyaan ubbatuukka barenttu mashshaa mashshaa danc'c'eeddino; Daawitekka bare mashshaa danc'c'eedda. Daawite oyddu s'eetuwaa gidiyaa asatuwaana pude beedda; laa"u s'eetu Asay unttunttuwaa naagiidde atteedda.

14 K'oomatuwaappe ittuu Naabaala machchato Abigaalo hawaadan yaageedda; «Daawite woran de'iidde nu godaa, ‹Saro› gaanaw asaa kiitteedda; shin I unttuntta boreedda. 15 Gidoppekka, ha asatuu nuw loytsi lo"a; unttunttu nuuna genibeykkino; nuuni unttunttunna ittippe dembban peesheedda wode ubbaan nubaappe ayaynne pac'c'ibeenna. 16 Nuuni nu dorssaa wudiyaa unttunttu matan heemmiyaa wode, k'ammanne gallassi unttunttu nuw dirssaa gideeddino. 17 Hayanaa ha yewuwaa waatanenttonne k'oppa; ayaw gooppe, nu godaa bollanne Aa soo asaa bolla kobabay kessana hanee. Nu goday hewaa mala mek'etsi baynna iita asaa gideedda diraw, ooninne aw haasayanaw danddayenna» yaageedda.

18 Abigaala ellekka laa"u s'eetu komppo ukitsaanne laa"u ogoruwaa woyniyaa eessaa, s'iis'etteedda dorssatuwaa ichcheshatuwaa, tammanne laappun kiilo giraame tishaa s'iis'aa, itti s'eetu wurc'c'o woyniyaa teeraanne balasiyaa bak'etsaa melaappe laa"u s'eetuwaa akkaade, hariyaan c'aanaaddu. 19 Yaataade k'oomatuwaa, «Hinttenttu taappe sintsaw aad'd'iide biite; taani hinttenttu geeduwaa kaallana» yaagaaddu; shin bare asinaa Naabaalaw ayinne odabeykku. 20 Bare hariyaa toggaadde deriyaana duge zanggaaraa wod'd'iyaa wode, Daawitenne Aa Asay iikko simmiide duge wod'd'iino; iza unttunttunna gakettaaddu.

21 Daawite bare wozanaan, «Abaappe ayaynne pac'c'ennaadan taani ha bitaniyaa ak'uwaa ubbaa naageeddawe c'oo mela; taani lo"eeddawaa kushiyaa I taw iitaa zaareedda. 22 Wontta guura gakkanaw, taani aabaa gideedda ubbaappe itti attumawaanne pas'a aggooppe, S'oossi taana pas'a aggoppo» yaageedda.

23 Abigaala Daawita be'eedda wode, hariyaappe ellekka wod'd'aade, Daawita sintsan biittan guufannaade aw wutishaaddu. 24 Iza Aa gediyaan kunddaade, «hay ta godaw, ha bayzuu ta s'alalaassa gido! Taana ne k'oomatoo haasayissaarikkii; taani ne k'oomatta haasayiyaawaa sisaarikkii. 25 Ha mek'etsi baynna iita bitaniyaabaa, Naabaalabaa sisoppa; ‹Naabaala› guussay ‹Eeya› giyaawaa; I bare suntsaadankka eeyaa. Ta godaw, neeni kiitteedda asatuwaa taani ne k'oomatta be'abeykke.

26 «Med'inaa Goday ero! Ne shemppu ero! Neeni suutsaa gussennaadaaninne ne kushiyan ne haluwaa kessennaadan, neena ta godaa te'eeddawe Med'inaa Godaa. Ne morkketuunne neena ta godaa k'ohanaw koyiyaawanttu Naabaaladan hanino. 27 Ha imotay taani ne k'oomatta new ta godaw aheeddawe neena kaalliyaa asatoo imetto. 28 Hay ta godaw, taani ne k'oomatta baleedda balaa atto yaaga! Neeni Med'inaa Godaa olaa olettiyaa diraw, Med'inaa Goday neenanne ne zeretsaa kaateyana. Neeni de'eedda laytsaa ubbaan iitatetsay ne bolla beettoppo.

29 «Ayaa asaynne neena wod'anaw koyooppe, itti uray bare al"o miishshaa naagiyaawaadan, Med'inaa Goday ne S'oossay neena saro naagana. Shin shuchchaa yambbarshshan oliyaawaadan, I ne morkkatuwaa de'uwaa olana. 30 Med'inaa Goday ta godaw ootsanaw haasayeedda keekatetsaa ubbaa ootsiyaa wodenne Israa'eeliyaa bolla kaateyiyaa wode, 31 gaasuu baynnan suutsaa gusseeddawaan woy bare haluwaa kesseeddawaan ta godaa wozanay dagammennanne hirggenna. Med'inaa Goday new keekeedda wode, taana ne k'oomatoo dogoppa» yaagaaddu.

32 Daawite Abigaalo, «Neena taananna gaketanaw hachche kiitteedda Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay galatetto. 33 Neeni lo"o k'oppeedda dirawunne taani asaa suutsaa gussennaadaan ta kushiya c'igetennaadan diggeedda diraw, anjjetta. 34 Hewe bayinnawaa gidooppe, taani neena k'ohennaadan te'eedda de'uwaa Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay ero! Neeni taananna gaketanaw elleellaade yeennentto, sa'ay wonttana gakkanaw, Naabaalabaa gidiyaa itti attuma asinne pas'a attena» yaageedda. 35 Abigaala aw aheedawaa I kushiyaappe Daawite akkiide, «Ne soo saro gakka. Taani ne k'aalaa sisaad; ne ooshaakka akkaad» yaageedda.

36 Abigaala simmaade Naabaalakko yiyaa wode, kaatiyaa son giigiyaa baalaa mala baalaa miziidde son utteedda; Naabaali loytsi matsottiide, bare wozanaan nashettee. Hewaa diraw, sa'ay wonttanaw, Abigaala aw ayaanne k'aattabeykku. 37 Wontta Naabaali matsuwaa zaareeddawaappe guyyiyaan, Aa machatanne ha yewuwaa ubbaa aw odaaddu; Naabaala wozanay daaburina I jollu geedda. 38 Tammu gallassaappe simmina, Med'inaa Goday Naabaala shoc'ina, I hayk'k'eedda.

39 Naabaali hayk'k'eeddawaa Daawite siseedda wode, «Med'inaa Goday galatetto! Naabaali taana shek'k'eeddawaa haluwaa I keseedda; taani Aa k'oomay iitabaa ootsennaadan te'eedda; Naabaali ootseedda itatetsaa Med'inaa Goday Aa huup'iyaan zaareedda» yaageedda.

Hewaappe guyyiyaan, Daawite Abigaalo akkanaw kiitaa yeddiide ooshisseedda. 40 Daawita k'oomatuu K'armmeloosa katamaa Abigaalikko biide, «Neeni Daawita gelanaaddan neena akkiide baanaw I nuuna neekko kiitteedda» yaageeddino.

41 Abigaala biittan guufanna wutushaade, «Taani ne k'oomata new kiitettanawunne ne k'oomatuwaa gediyaa meec'c'anaw giiga uttaad» yaagaaddu. 42 Abigaala ellekka denddaade bare hariyaa toggaaddu; I danggaas'iretuu ichcheshatuu izo kaalliide beeddino; Daawita k'oomatta baade, Daawita gelaaddu.

43 Daawite hawaappe kase Iziraa'eeliyaa Ahino'aamokka akkeedda; unttunttu laa"attuukka Aa machatuwaa. 44 Saa'ooli Daawita machchato, bare naatto Miikaalo Galliima kataman yeletteedda Laawisha na'aa Pals's'i'eelaw immeedda.*

26

Daawite Saa'oola Shemppuwaa Laa"entsokka Ashsheeda

1 Ziifa asatuu Saa'oolakko Gib'aa katamaa biide, «Daawite Yasemoona sintsan de'iyaa Hakiila giyaa deriyaan k'osetti utteedda gidennee?» yaageeddino.* 2 Hewaappe guyye Saa'ooli denddiide, Israa'eelatuwaappe dooretteedda heezzu sha"a asatuwaa akkiide, Daawita koyanaw Ziifa bazzuwaa beedda. 3 Saa'ooli Yasemoona sintsan de'iyaa Hakiila deriyaa bolla ogiyaa gas'aan dunkkaaneedda; shin Daawite he woran utteedda. Saa'ooli Aa kaalliide yaa beeddawaa eriide, 4 geeddiyaawantta yeddiide, Saa'ooli tumukka he sa'aa gakkeeddawaa geeshsheedda. 5 Daawite denddiide, Saa'ooli dunkkaaneedda sa'aa beedda; Saa'oolinne ola gadaaway Neera na'aa Abaneeri giseedda sa'aa be'eedda. Saa'ooli geessuwaa giddon giseedda; olanchchatuu Aa yuushshuwaan de'iino.

6 Daawite Hiitiyaa Abimeleekanne S'aruuya na'aa Yoo'aaba ishaa Abishaaya, «Saa'ooli shiik'eedda sa'aa taananna baanawe oonee?» yaagiide oochcheedda.

Shin Abishaayi, «Taani neenana baana» yaageedda.

7 Hewaa diraw, Daawitenne Abishaayi he gallassaa k'amma olanchchatuwaakko yiyaa wode, Saa'ooli bare tooraa huup'isana biittan esiidde, geessuwaa giddon giseeddawaa demmeeddino. Abaneerinne olanchchatuu Aa yuuyyi aad'd'iide giseeddino.

8 Abishaayi Daawita, «S'oossay ne morkkiyaa hachche ne kushiyan aatsi immeedda; taani ta tooraan Aa itti gede biittaana gatsaade sikkay; taani Aa laa"u geedde c'addanaw koshshenna» yaageedda.

9 Shin Daawite Abishaaya, «Neeni Aa wod'oppa; Med'inaa Goday okkeedda kaatiyaa bolla bare kushiyaa dentsiyaa oonanne S'oossay murana» yaageedda. 10 K'aykka I Abishaaya, «Med'inaa Goday ero! Med'inaa Goday Aa shoc'anawaa taani eray; bare gallassay gakkina I hayk'k'ana, woy olettanaw biide I d'ayana. 11 Med'inaa Goday okkeedda kaatiyaa bolla taani kushiyaa dentsennaadan taana Med'inaa Goday te"o. Ane Aa huup'isaan de'iyaa tooraanne haatsaa otuwaa akkaade dendda» yaageedda.*

12 Hewaappe guyye Daawite Saa'oola huup'isaan de'iyaa tooraanne haatsaa otuwaa akkeedda; unttunttu beeddino. Shin unttuntta ooninne be'ibeenna, woy ooninne eribeenna, woy ooninne beegottibeena; Med'inaa Goday wolk'k'aama gem"ishshuwaa unttunttu bolla yeggeedda diraw, ubbatuukka gem"ishshuwaa tayrotteeddino.

13 Daawite hefintsa pinniide, hara deriyaa huup'iyaan unddenna sa'aan haakkiide ek'k'eedda. 14 Daawite Saa'oola olanchchatuwaanne Neera na'aa Abaneera, «Abaneera! Abaneera! Taani s'eesiyaawaa sisikkii?» yaagiide waasseedda.

Abaneeri, «Ha s'eesiide kaatiyaa gem"ishshuwaa diggiyaawe oonee?» yaageedda.

15 Hewaappe guyye Daawite, «Neeni wozanaama asaa gidikkiiyye? Israa'eeliyaa giddon ne mali ooni de'ii? Yaatina, kaatiyaa ne godaa ayaw naagikkii? Ayaw gooppe, itti Asay kaatiyaa ne godaa wod'anaw yaa beedda. 16 Neeni ootseeddabay lo"a gidenna. Med'inaa Goday ero! Neeninne ne olanchchatuu Med'inaa Goday okkeedda hinttenttu godaa naagibeenna diraw, unttunttu hayk'anaw besse. Kaatiyaa tooraanne Aa huup'isaan de'iyaa haatsaa otuwaa be'ay?» yaageedda.

17 Saa'ooli Daawita k'aalaa gidiyaawaa eriide, «Ta na'aw Daawitaa, hewe ne k'aalee?» yaageedda.

Daawite, «Ee; ta godaw, kaatiyaw, hewe ta k'aalaa» yaageedda. 18 K'aykka I Saa'oola, «Ta godaw, taana ne k'oomaa neeni ayaw kaallay? Taani ay ootsaadditaa? Taani ay bayzaadittaa? 19 Ha"ikka ta godaw, kaatiyaw, neeni ta k'aalaa, ne k'oomaa k'aalaa sisanaadaan taani neena woossay; Med'inaa Goday neena ta bolla dentseeddawaa gidooppe, yarshshuwaa I akko; shin asatuu neena dentseeddawaa gidooppe, unttunttu Med'inaa Godaa sintsan shek'etteeddawantta gidino! Ayaw gooppe, ‹Bare; hara s'oossatoo goynna› yaagiide, Med'inaa Godaa biittan taw de'iyaa es's'aappe unttunttu taana ha"i kesseeddino. 20 Ha"i simmi Med'inaa Godaa sintsaappe haakkiide de'iyaa biittan ta suutsaa gussoppa; itti Asay akka shankkatanaw deriyaa huup'iyaa kesiyaawaadan, Israa'eeliyaa kaatii itti kattolliyaa koyanaw kesseedda» yaageedda.

21 Saa'ooli Daawita, «Taani nagaraa ootsaad. Ta na'aw Daawitaa, haa simma! Hachche k'amma neeni taana hayk'uwaappe ashsheeda diraw, taani neena laa'entso genikke. Tumuppe taani eeyabaa hanaad; wolk'k'aama balaa balaad» yaageedda.

22 Daawite, «Kaatiyaw, ne tooray hawesh; ne asatuwaappe itti Asay yiide akko. 23 Asay huup'iyaan huup'iyaan s'illeeddabawunne ammanetteedabaw Med'inaa Goday Aa gatiyaa c'iggee. Neena Med'inaa Goday hachche ta kushiyan aatsiide immeedda; shin Med'inaa Goday okkeedda kaatiyaa bolla taani ta kushiyaa dentsanaw dosabeykke. 24 Taani tumu hachche neena ashshowaadan Med'inaa Goday taanakka ashsho; k'ay metuwaa ubbaappe taana wotsi akko» yaageedda.

25 Saa'ooli, «Ta na'aw Daawitaa, neeni anjjetta. Neeni gitabaa ootsana; neeni tumuppe s'oonana» yaageedda. Daawite bare ogiyaa beedda; Saa'oolekka bare soo simmeedda.

27

Daawite Piliss's'eema Biittaa Bak'ateedda

1 Daawite bare wozanaan, «Itti gallassi taani Saa'oola kushiyan dabatana; taani Piliss's'eema gadiyaa bak'atanaappe attina, harabay taw lo"enna. Yaatina, Saa'ooli Israa'eeliyaa biittaa ubbaan taana koyiyaawaa aggana; yaatooppe taani Aa kushiyaappe kessa akkana» yaagiide k'oppeedda.

2 Hewaa diraw, Daawitenne aanana de'iyaa usuppun s'eetu asatuu denddiide, Gaate Kaatiyaa Maa'ooka na'aa Akiishakko beeddino. 3 Daawitenne Aa Asay Akiishaara Gaaten utteeddino. Asay ubbay bare soo asaa asaa akkiide beedda; Daawitekka bare machatuwaa, Iziraa'eeliyaa Ahino'aamonne Naabaala am"atta, K'armmeloosiyaa Abigaalo akkiide beedda. 4 «Daawite Gaate bak'ateedda» giyaawaa sisiide, Saa'ooli laa"entsuwaa Aa koyiyaawaa aggi basheedda.

5 Daawite Kaatiyaa Akiisha, «Neeni taanan nashettooppe, taani yaan de'ana mala, ne kawutetsan de'iyaa katamatuwaappe ittinno taw imma. Taani ne k'oomay kaatii de'iyaa kataman neenana ittippe ayaw uttanee?» yaageedda.

6 He gallassi Akiishi S'ik'ilaaga katamaa Daawitaw immeedda; hachche gakkanawukka S'ik'ilaaga katamay Yihudaa kaatetuwaassa gidiide atteedda. 7 Daawite Piliss's'eema biittan itti laytsanne oyddu aginaa de'eedda.

8 Daawitenne Aa asatuu pude biide, Gashuuratuwaa, Girzzetuwaanne Amaaleek'atuwaa oliino. Beniideppe doommiide, he asatuu Shurappe biide Gibs'e gakkanaw de'iyaa biittan de'eeddino. 9 Daawite he biittaa oliyaa wode awudenne he biittan de'iyaa mac'c'awaa gidiina, attumawaa gidiina, pas'a aggibeenna; dorssaanne miizzaa, hariyaanne gaaluwaa, mayuwaakka akkeedda; yaatiide Akiishakko simmee. 10 Akiishi, «Hachche hak'an shiik'eedditee?» yaagiide Daawita oochchee.

Daawite, «Neegeeba woran de'iyaa Yihudaa asatuu bolla, woy Yiraahima'eela asatuu bolla, woy K'eena asatuwaa bolla shiik'eeddo» yaagee.

11 Unttunttuppe itti asaynne Gaate katamaa yiide, «Daawite hawaa ootseedda» giide odenna mala, Daawitenne Aa asatuu mac'c'awaa attumawaa ashshenan wurssi wod'iino. Daawite Piliss's'eema biittan de'eedda wode ubbaan hewaadan ootseedda. 12 Akiishi Daawitan ammanettiide, «Daawite bare asan, Israa'eelan loytsi is's'etteedda; hewaa diraw, I taw med'inaw k'oomaa gidana» yaagiide k'oppeedda.

28

Saa'oolanne Enddoore Shareechchatto

1 He wode Piliss's'eema asatuu Israa'eelatuwaa olanaw barenttu olanchchatuwaa shiishsheeddino. Akiishi Daawita, «Neeninne ne asatuu taananna olaa baanawaa tumu era utta» yaageedda.

2 Daawite, «Hewaa gidooppe, taani ne k'oomay ootsanabaa neeni be'ana» yaageedda.

Akiishi, «Daro lo"a; taani neena ta de'eedda laytsaa ubbaan taana naagiyaawaa kessana» yaageedda.

3 Hawaappe kase baggan Sammeeli hayk'k'ina, Israa'eeliyaa asatuu ubbatuu aw yeekkiide, Aa kataman Raaman Aa moogeeddino. Saa'ooli moyttiliyaa s'eesiyaawanttanne shareechchatuwaa Israa'eeliyaa biittappe yederssiide kessi diggeedda.*

4 Piliss's'eema olanchchatuu shiik'iide yiide, Shuneema kataman utteeddino; Saa'oolekka Israa'eeliyaa asaa ubbaa shiishshiide, Gilbboo'a Deriyan utteedda. 5 Saa'ooli Piliss's'eema olanchchatuwaa be'iide yayyeedda; Aa wozanaykka loytsi dagammeedda. 6 Hewaa diraw, I ay ootsanenttonne Med'inaa Godaa oochcheedda; shin Med'inaa Goday akumuwaan gidiina, woy Uuriimiyaan gidiina, woy timbbitiyaa odiyaawanttu baggana gidiina, aw odibeenna.* 7 Hewaappe guyyiyaan, Saa'ooli bare k'oomatuwaa, «Moytilliyaa s'eesiyaa shareechchatuwaa taw koyyite; taani iikko baade izo oochchana» yaagiide azazeedda.

Saa'oola k'oomatuu, «Moyttiliyaa s'eesiyaa itti shareechchatta Enddooren de'aw» yaageeddino.

8 Saa'ooli barena erissenna mala hara mayuwaa mayyiide, laa"u asatuwaa akkiide, k'amma he shareechchattikko beedda; mishiratto, «Hayyanaa taw itti moyttiliyaa s'eesarkkii; taani suntsaa odiyaa asaa taw dentsaarikkii» yaageedda.

9 Hewaappe guyye mishiratta, «Moytilliyaa s'eesiyaawanttanne shareechchatuwaa Israa'eeliyaa biittappe Saa'ooli wooti yederssi kesseeddentto, tuma neeni eraasa. Taana wod'isanaw neeni taw ayaw p'iriyaa yeggay?» yaagaaddu.

10 Saa'ooli mishiratto, «Med'inaa Goday ero! Neeni hawaa diraw murettakka» yaagiide Med'inaa Godaan c'aak'k'eedda.

11 Yaatina, Mishirata, «Taani new oona dentsoo?» yaagaadde oochchaaddu.

Saa'ooli, «Sammeela taw dentsa» yaageedda.

12 Shareechchatta Sammeela be'aade, waasuwaa s'ulaaddu; Saa'oola, «Neeni taana ayaw c'immaad? Neeni Saa'oola gidikkii!» yaagaaddu.

13 Kaatii, «Ayinne baawa; yayyoppa! New ayee beettiyaawe?» yaageedda.

Mishirata, «Itti moyttilii biittaa giddoppe kesiyaawe beettee» yaagaaddu.

14 Saa'ooli mishiratto, «I ay malatii?» yaageedda.

Mishirata, «Afilaa mayyeedda itti c'ima bitanii keseedda» yaagaaddu.

Saa'ooli he bitanii Sammeela giddeeddawaa eriide, Aa sintsan sa'aan gisiide gufanneedda.

15 Sammeeli Saa'oola, «Taana duufuwaappe dentsaade ayaw shabbaray?» yaageedda.

Hewaappe guyye Saa'ooli, «Taani daroppe un"ettaad; ayaw gooppe, Piliss's'eema asatuu taana oliino; S'oossaykka taappe shaaketeedda; timbbitiyaa odiyaawanttu baggana gidiina woy akumuwaan gidina, I taani oochchiyaawaa odenna. Hewaa diraw, taani ootsanabaa neeni taw odanaadan neena s'eesaad» yaageedda.

16 Sammeeli, «Med'inaa Goday shaakettiide ne morkkiyaa gidikichchowaappe attina, taana ayaw zoretaa bessay? 17 Med'inaa Goday ta baggana kaseti odeeddawaa ootsi kichcheedda; Med'inaa Goday kawutetsaa neeppe bonk'k'i akkiide, ne shooro Daawitaw immi diggeedda.* 18 Neeni Med'inaa Godaw azazettabeena dirawunne Aa hank'k'uwaa suulliyaawaa Amaaleek'a asatuwaa bolla polabeenna diraw, Med'inaa Goday hachche ha yewuwaa ne bolla ootsee.* 19 Neenanne Israa'eeliyaa, Med'inaa Goday Piliss's'eema asatoo aatsi immana; neeninne ne naanay wontti taanan gakettanaw; Med'inaa Goday Israa'eeliyaa olanchchatuwaa Piliss's'eema asatoo aatsi immana» yaageedda.

20 Saa'ooli Sammeela oduwaa sisiide yayyeedda diraw, ellekka biittan dolc'c'u giide kunddi aggeeda. Saa'ooli he gallassaa kumentsaanne k'ammaa kumentsaa k'uma mibeenna diraw, Aa wolk'k'ay is's'eedda. 21 He mishiratta Saa'oolakko yaade, I loytsi kokkoriyaawaa be'aade, «Taani ne k'oomatta new azazettaaddi; neeni taana oochcheeddawaa ta shemppuwaa aggaade ootsaad. 22 Ha"i taani ne k'oomatta giyaawaa hayyanaa sisa; neeni maade, minaadde ne ogiyaa baana mala, taani new guutsa k'uma aatsay» yaagaaddu.

23 Hewaappe guyye Saa'ooli, «Miikke» yaagiide is's'eedda. Shin Aa asatuu he mishiratinakka gidiide shoobbeeddino; Saa'ooli shoobettiide biittappe denddiide, gisuwaan utteedda. 24 He mishirata ellekka bare son de'iyaa bolttiboltta maraa shukka bashaaddu; d'iiliyaa akka munak'aade, irshshuwaa yeggennaan ukitsaa uukkaaddu. 25 Yaataade Saa'oolawunne Aa asatoo aatsina, unttunttu meeddino. He gallassi k'amma denddiide beeddino.

29

Akiishi Daawita Guyye S'ik'ilaagi Yeddeedda

1 Piliss's'eema asatuu barenttu olanchchatuwaa ubbaa Afeek'an shiishsheeddino. Israa'eelatuu Iziraa'eelan de'iyaa haatsaa pulttiyaa matan utteeddino. 2 Piliss's'eematuwaa kaappatuu barenttu s'eetatuwaa c'itaaninne sha"atuwaa c'itan salppeeddino; Daawitenne Aa Asay Akiishaara ittippe guyye baggana salppeeddino. 3 Piliss's'eematuwaa kaappatuu be'iide, «Ha Ibraawetuu hawaan ay ootsiinoo?» yaageeddino.

Akiishi Piliss's'eematuwaa kaappatuwaa, «Hawe beni Israa'eeliyaa Kaatiyaa Saa'oola k'oomaa Daawita gidennee? I daro wodeppe taananna ittippe de'ee; I Saa'oola kaddiide kesoodeppe hanno gakkanaw, taani an balaa demmabeykke» yaageedda.

4 Shin Piliss's'eematuwaa kaappatoo Akiisha hank'k'ettiide, «Ha bitaniyaa neeni aw immeedda katamaa guyye zaara; I nuunanna olaa booppe I nuuna zaariide olana. I bare godaana sigetsanaw nu asatuwaa k'ood'iyaa muuc'iyaawaappe hara lo"iyaabay ayee? 5 K'ay mac'c'a asatuu yes's'iiddinne duriidde, ‹Saa'ooli bare sha"aa wod'eedda; Daawite bare tammu sha"aa wod'eedda› yaagiide sabbeeddawe ha Daawita gidenneeyye?» yaageeddino.*

6 Hewaa diraw, Akiishi Daawita s'eesiide, «Med'inaa Goday ero! Neeni ammanettiyaa asaa; neeni taananna olaw baanawaa taani nashettay; neeni taakko yoodeppe hanno gakkanaw, taani ne bolla balaa demmabeykke. Shin kaappatuu neeni olaw baanawaa nashetikkino. 7 Neeni ha"i simmaade saruwaan ba; Piliss's'eematuwaa kaappatuwaa nashechchenawaa ayinne ootsoppa» yaageedda.

8 Daawite Akiisha, «Taani ay ootsaadditaa? Taani neenana de'oodeppe hanno gakkanaw, taanan balaa demmabeykke gaadda; yaatina, kaatiyaa ta godaa morkkatuwaanna baade ayaw olettikkita?» yaageedda.

9 Akiishi Daawita, «S'oossaa kiitanchchaadan neeni taw ammanettiyaawaa gidiyaawaa taani eray; gidooppenne, Piliss's'eematuwaa kaappatuu, ‹I nuunanna olaa booppo› yaageeddino. 10 Ha"i simmi wonttaanna denddaade, neenanna yeedda ne godaa k'oomatuwaannakka ittippe sa'ay wonttiyaa wode biite» yaageedda.

11 Daawitenne Aa asatuu Piliss's'eema gadiyaa simmanaw wontta guuran denddeeddino; Piliss's'eema asatuukka pude Iziraa'eela beeddino.

30

Daawite Amaaleek'atuwaana Oletteedda

1 Daawitenne Aa asatuu heezzentso gallassi S'ik'ilaaga katamaa gakkeeddino. Amaaleek'a asatuu Neegeeba bazzuwaanne S'ik'ilaaga katamaa mayyeeddino; S'ik'ilaaga katamaa taman s'uuggeeddino. 2 S'ik'ilaaga kataman de'iyaa machatuwaanne naanatuwaappe c'imaa gakkanaw de'iyaa ubbatuwaa omoodeeddino; unttuntta ubbaa akkiide afeedinoppe attina, itti asanne wod'ibeykkino.

3 Daawitenne Aa asatuu S'ik'ilaaga katamaa gakkiyaa wode, katamay taman s'uugettikichcheeddawaanne k'ay unttunttu mac'c'a asatuu, unttunttu attuma naanaynne unttunttu mac'c'a naanay omoodettikichcheeddawaa be'eeddino. 4 Yaatina, Daawitenne aananna ittippe de'iyaa Asay barenttu wolk'k'ay is's'ana gakkanaw waassiide yeekkeeddino. 5 Daawita mac'c'a asatuu laa"atuu, Iziraa'eeliyaa Ahino'aamonne K'armmeloosiyaa Naabaala am"atti Abigaala omoodetteeddino.*

6 Asay Daawita shuchchaan c'addanaw haasayeedda diraw, Daawite loytsi tuggateedda; ayaw gooppe, Aa Asay ubbay bare attumawaa naanaynne mac'c'a naanatuwaa diraw, loytsi yiloteedda; shin Daawite Med'inaa Godaan bare S'oossan minetteedda.

7 Daawite Abimeleeka na'aa k'eesiyaa Abiyaataara, «Eefuudiyaa haa akkaade ya» yaageedda; Abiyaataare eefuudiyaa Daawitaw aheedda.* 8 Daawite Med'inaa Godaa, «Taani ha mayyeeddawanttu geeduwaa kaallaade boo? Booppe taani unttuntta gakkanee?» yaagiide oochcheedda.

S'oossay, «Ee; unttuntta kaallaade ba; unttuntta neeni gakkanaasa; omoodetteeddawanttakka zaarana» yaageedda.

9 Daawitenne aanana de'iyaa usuppun s'eetu asatuu denddiide Bisoora Shaafaa gakkina, asaappe amareedawanttu yaan atteeddino. 10 Ayaw gooppe, laa"u s'eetu asatuu shaafaa pinnanaw loytsi daabureeddino. Shin Daawitenne oyddu s'eetu asatuu paanaa kaalleeddino.

11 Hewaappe guyyiyaan, asatuu itti Gibs'awiyaa dembbaan demmiide, Daawitakko aheeddino; aw ushanaw haatsaa, maanawukka k'umaa immina meedda. 12 K'ay balasiyaa ayfiyaa melaappe bakkaanne laa"u wurc'c'o woyniyaa teeraa aw immeeddino; I miide mineedda; ayaw gooppe, I heezzu gallassinne heezzu k'amma k'uma mibeenna haatsaakka ushibeenna. 13 Daawite he bitaniyaa, «Neeni oossee? Hak'appe yaad?» yaagiide oochcheedda.

Shin bitanii, «Taani Amaaleek'a bitaniyaw ayileteedda Gibs'e asaa; heezzu gallassappe kase taani saketteedda diraw, ta goday taana yeggi basheedda. 14 Nuuni Yihudaa asatuwaa bolla, Kariita asatuwaa bollanne Kaaleeba yaratuwaa bolla Neegeeba woran shiik'eeddo; S'ik'ilaaga katamaakka tamaan s'uuggeedda» yaageedda.

15 Daawite, «Neeni taana he shiik'eedda c'itaakko kaaletsana danddayay?» yaagiide oochcheedda.

I, «Neeni taana wod'enaadaaninne ta godaw aatsaade immennaadan taw S'oossan c'aak'k'a; yaatooppe, taani neena unttunttukko duge kaaletsana» yaageedda.

16 Hewaappe guyyiyaan, bitanii Daawita unttunttukko kaaletsiide gatseedda. Unttunttu Piliss's'eeme biittaappenne Yihudaa gadiyaappe omoodeeddabay loytsi daro gideedda diraw, nashettiidde miiddinne ushiidde biittaa ubbaan laaletti utteeddino. 17 He gallassi omarssaappe biide wonttetsa gallassaa omarssay gakkanaw, Daawite unttuntta shoc'eedda; gaaluwaa toggiide bak'ateedda oyddu s'eetu yalagatuwaappe attina, haray itti asaynne attiide bibeena. 18 Amaaleek'a asatuu afeedda ubbabaa, bare laa"u mac'c'a asatuwaanakka gujjiide, Daawite wotsi akkeedda. 19 Asatuu omooddi afeedawaappe ayaynne pac'c'ibeenna; naanay woy c'imay, attuma naanay woy mac'c'a naanay, unttunttu omooddi afeedda harabay ubbabaykka pac'c'ennan de'ee; Daawite ubbaakka zaareedda. 20 K'ay Daawite dorssaanne miyaa wudiyaa ubbaa omoodeedda; Daawita Asay I omoodeedda wudiyaa hinkko mehiyaappe sintsanna laaggiide, «Hawe Daawita omooduwaa» yaageedda.

21 Hewaappe guyyiyaan, Daawite barena kaallanaw daaburiide, Bisoora Shaafaa matan atteeda laa"u s'eetu asatuwaakko yeedda. Unttunttu Daawitanne aanana ittippe de'iyaa asatuwaa mokkanaw keseeddino; Daawitenne Aa Asay unttunttukko shiik'ina, Daawite unttuntta saroteedda. 22 Shin Daawitana beeddawanttu giddoppe itti itti patseena iita asatuu, «Unttunttu nuunanna bibeena diraw, nuuni zaariide aheedawaappe ayaanne unttunttunna shaakkokko; unttunttu barenttu naanaanne barenttu machatuwaa akkiide biino» yaageeddino.

23 Daawite unttuntta, «tuytti; ta ishatoo! Med'inaa Goday nuw immeeddaban hinttenttu hawaadan ootsanaw bessena. I nuuna naagiide, nu bolla shiik'eedda c'itaa nuw aatsiide immeedda. 24 Hinttenttu giyaawaa ooninne mayyenna. Olettanaw beeddawanttunne nubaa naagiidde hawaan gam"eeddawanttu itti laggetsaa shaakkana; ubbaawekka itti mala gidana» yaageedda. 25 He gallassappe doommiide, hachche gakkanaw, Daawite Israa'eeliyaa biittaw hewaa wogaanne awaayuwaa ootsiide wotseedda.

26 Daawite S'ik'ilaaga katamaa gakkeedda wode, bare dabbo Yihudaa c'imatuwaa, «Med'inaa Godaa morkkatuwaappe omoodetteeddawaappe taani hinttenttoo immiyaawaa heytte» yaagiide omooduwaappe amareedawaa yeddeedda. 27 I hewaa Beeteele, Neegeeban de'iyaa Raamootanne Yatira katamatuwaan de'iyaawanttoo, 28 Aaro'eera, Sifimoota, Eshttamoo'anne 29 Rakaala katamatuwaan de'iyaawanttoo, Yiraahima'eela katamatuwaan de'iyaawanttoo, K'eena katamatuwaan de'iyaawanttoonne, 30 Horima, Bor"ashaana, Ataakanne 31 Kebroona katamatuwaan de'iyaawanttoo yeddeedda; Daawittenne Aa asatuu yuuyyeedda sa'atun de'iyaa asaw ubbaw yeddeedda.

Saa'oolanne Aa Naanatuwaa Hayk'k'uwaa

31

(31:1-13)

Saa'ooli Barena Wod'eedda

(1 Od. 10:1-12)

1 Piliss's'eema asatuu Israa'eeliyaa asatuwaana oletteeddino; Israa'eeliyaa asatuu Piliss's'eema asatuwaa sintsaappe bak'atteedino; daro Israa'eelatuu Gilbboo'a Deriyan hayk'k'eeddino. 2 Piliss's'eema asatuu Saa'oolanne Aa attumawaa naanaa yederssi gakkiide, Saa'oola naanaa Yoonataana, Abinaadaabanne Malkkishuu'a wod'eeddino. 3 Olay Saa'oola yuuyyi aad'd'iide un"etseedda; wonddaafiyaa asatuu Aa demmeedda wode, zubbiyaan Aa c'addiide, loytsi mayttiseeddino.

4 Saa'ooli bare ola miishshaa tookkiyaawaa, «Ha k'as's'arettibeennawanttu yiide, taana c'addiide kaa'ennaadan, ne mashshaan c'addaade, taana neeni wod'a» yaageedda.

Shin Aa ola miishshaa tookkiyaawe loytsi yayyeedda diraw is's'eedda; Saa'ooli bare mashshaa sa'aan essiide, Aa bolla kunddeedda. 5 Aa ola miishshaa tookkiyaawe Saa'ooli hayk'k'eeddawaa be'iide, ikka bare mashshaa sa'aan essiide, Aa bolla kunddiide, Saa'oolanna hayk'k'i aggeeda. 6 Hawaadan haniide, Saa'oolinne Aa naanay heezzatuu, Aa ola miishshaa tookkiyaawenne Aa asatuu ubbay he gallassaa ittippe hayeeddino.

7 Wombbaappenne Yorddaanoosa Shaafaappe hefintsa baggana de'iyaa Israa'eeliyaa asatuu Israa'eeliyaa olanchchatuu bak'ateeddawaanne Saa'oolinne Aa naanay hayk'k'eeddawaa be'iide, unttunttukka barenttu katamaa aggiide bak'atteedino. Piliss's'eema asatuu yiide, he katamatuwaa oyk'k'eeddino.

8 Wonttetsa gallassi Piliss's'eematuu anhatuwaa bollaappe ola miishshatuwaa k'aari akkanaw yiide, Saa'oolinne Aa naanay heezzatuu Gilbboo'a Deriyan hayk'k'iidde giseeddawantta demmeeddino. 9 Unttunttu Saa'oola k'ood'iyaa muuc'eeddinonne Aa ola miishshaa k'aari akkeeddino. Yaatiide barenttu d'amaashatuwaa golleninne barenttu asaa giddon s'oonuwaa awaayana mala, Piliss's'eema biittaa ubbaw kiitaa yeddeeddino. 10 Saa'oola ola miishshaa Asttaaroota geetettiyaa unttunttu s'oossatti golliyaa giddon wotseeddino; Saa'oola anhaa Beetishaana geetettiyaa katamaa gimbbiyaan misimaariyan d'ishiide sotteeddino.

11 Piliss's'eema asatuu Saa'oola ootseeddawaa Gala'aaden de'iyaa Yaabeesha asatuu siseedda wode, 12 unttunttu mino asatuu ubbay k'amman denddi biide, Saa'oola anhaanne Aa naanatuwaa anhaa Beetishaana katamaa gimbbiyaappe wotsi akkiide, Yaabeesha katamaa ahiide yaan s'uuggeeddino. 13 Hewaappe guyyiyaan, unttunttu mek'etsaa mas'i akkiide, Yaabeeshan de'iyaa tamaariskka geetettiyaa mitsaa garssan moogeeddino; yaatiide laappun gallassaa s'oomeeddino.

* 1:11 Pay. 6:5

* 1:20 Saamue'eela: Ha suntsaa biletsay «S'oossay siseedda» giyaawaa.

* 2:1 Luk'. 1:46-55

* 2:26 Luk'. 2:52

* 2:28 Kes. 28:1-4; Wog. 7:35-36

* 2:34 1 Sam. 4:11

* 4:4 Kes. 25:22

* 4:21 Ikaabooda: Ha suntsaa Biletsay Ibraaweetsuwaan, «Bonchchuu baawa» giyaawaa.

* 7:1 2 Sam. 6:2-4; 1 Od. 13:5-7

* 7:12 Eben"eezeera: Ha suntsaa biletsay «Maaddiyaa shuchchaa» giyaawaa.

* 8:5 Zar. 17:14

* 10:12 1 Sam. 19:23-24

* 12:6 Kes. 6:26

* 12:8 Kes. 2:23

* 12:9 Dat. 3:12; 4:2; 13:1

* 12:10 Dat. 10:10-15

* 12:11 1 Sam. 3:20; Dat. 4:6; 7:1; 11:29

* 12:12 1 Sam. 8:19

* 13:8 1 Sam. 10:8

* 13:14 Kit. 13:22

* 14:33 Dom. 9:4; Wog. 7:26-27; 17:10-14; 19:26; Zar. 12:16, 23; 15:23

* 14:41 Pay. 27:21; 1 Sam. 28:6

* 15:1 1 Sam. 10:1

* 15:2 Kes. 17:8-14; Zar. 25:17-19

* 15:28 1 Sam. 28:17; 1 Kat. 11:30-31

* 17:50 2 Sam. 21:19

* 17:51 1 Sam. 21:9

* 18:7 1 Sam. 21:11; 29:5

* 19:11 Maz. 59 (Huup'iyaa)

* 19:24 1 Sam. 10:11-12

* 20:5 Pay. 28:11

* 20:15 2 Sam. 9:1

* 21:1 Mat. 12:3-4; Mar. 2:25-26; Luk'. 6:3

* 21:6 Wog. 24:5-9

* 21:9 1 Sam. 17:51

* 21:11 1 Sam. 18:7; 29:5

* 21:12 Maz. 56 (Huup'iyaa)

* 21:13 Maz. 34 (Huup'iyaa)

* 22:1 Maz. 57 (Huup'iyaa); Maz. 142 (Huup'iyaa)

* 22:9 1 Sam. 21:7-9; Maz. 52 (Huup'iyaa)

* 23:18 1 Sam. 18:3

* 23:19 Maz. 54 (Huup'iyaa)

* 24:3 Maz. 57 (Huup'iyaa); Maz. 142 (Huup'iyaa)

* 24:6 1 Sam. 26:11

* 24:14 1 Sam. 26:20

* 25:44 2 Sam. 3:14-16

* 26:1 Maz. 54 (Huup'iyaa)

* 26:11 1 Sam. 24:6

* 28:3 Wog. 20:27; Zar. 18:10-11; 1 Sam. 25:1

* 28:6 Pay. 27:21

* 28:17 1 Sam. 15:28

* 28:18 1 Sam. 15:3-9

* 29:5 1 Sam. 18:7; 21:11

* 30:5 1 Sam. 25:42-43

* 30:7 1 Sam. 22:20-23

2 Sammeela

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

Laa'entso Sammeela Mas'aafaa

Geluwaa

Sammeela Mas'aafaa laa'entso kifilii, Sammeela Mas'aafaa koyro kifiliyaa kaalliyaawaa gidoode, Daawite koyro gedissa bagga Yihudaa kaatiyaa (1-4) gidiide, takkiidde k'ay huup'issa bagga kifiliyaa gideedda Israa'eeliyaa gujjiide, kumentsaa biittaw kaatiyaa gidiide mooddeeddawaa odiyaa taarikiyaa oyk'k'eeddawaa (5-24). Mas'aafay Daawite bare kawutetsaa aassanawunne bare maataa minisanaw, soonnanne karenna de'iyaa morkkatuwaanna oletteedda mino olaawaa loytsiide k'onc'c'isseedda. K'ay Daawite mino ammanu de'iyaanne S'oossaa siik'iyaa asaa gidiyaawaanne asaykka aw ammanettiyaa asaa gidiyaawaa odee. Hewaa bollankka k'ay itti itti mek'etsi baynna oosotuwaakka I ootseeddawaanne bare ashuwaa amuwaa alanaw pala wolk'k'aama nagaratuwaa I ootseeddawaakka k'onc'c'isseedda. Gidooppenne S'oossaa ayili, timbbitiyaa odiyaa Naataan aakko shiik'iide, Aa nagaraa Aa hassayisseedda wode, I bare nagaraa paas'iide S'oossaa muruwaa akkeedda.

Daawita de'uunne I ootseedda oosotuu Israa'eeliyaa asaa loytsi nashechcheedda diraw, aappe simmina de'eedda laytsatuwaan unttunttu biittaa bolla metuu gakkiyaa wode ubbaan, unttunttu hara kaatiyaa koyiidde, Daawita na'ay, woy Daawita zariyaa gidiide, Daawitawaadan unttuntta ayissiyaa asaa demmanaw amottiino.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Daawite Yihudaan Kaatetussaa 1:1—4:12

Israa'eeliyaa ubbaa bolla Daawite Kaatetussaa 5:1—24:25

Koyro Laytsatuwaa 5:1—10:19

Daawitanne Berssaabeeho 11:1—12:25

Daawita Metuwaanne Tuggaa 12:26—20:26

Wurssetsaa Laytsatuwaa 21:1—24:25

Daawite Yihudaan Kaatetussaa

1

(1:1—4:12)

Daawite Saa'ooli Hayk'k'eeddawaa Siseedda

1 Saa'ooli hayk'k'eeddawaappe guyyiyaan, Daawite Amaaleek'a asatuwaa s'ooneedda saappe simmeedda; S'ik'ilaaga kataman laa"u gallassaa takkeedda. 2 Heezzantso gallassi itti bitanii kayyoo bare mayuwaa peed'iide, bare huup'iyaan baana laaliide, Saa'oola heeraappe yeedda. Daawitekko I yeedda wode, sa'aan gisiide goynneedda. 3 Daawite Aa, «Neeni hak'appe yaad?» yaagiide oochcheedda.

Shin I, «Taani Israa'eeletuwaa heeraappe kessa akkaade yaad» yaageedda.

4 Daawite Aa, «Ayay keseeddentto ane taw oda» yaageedda.

I Daawita, «Nu olanchchatuu olaappe bak'atteedino; nu asaappe daratu hayk'k'eeddino; k'ay Saa'oolinne Aa na'ay Yoonataani hayk'k'eeddino» yaageedda.

5 Oduwaa aheedda wodallaa Daawite, «Saa'oolinne Aa na'aa Yoonataani hayk'k'eeddawaa neeni ayaan eray?» yaagiide oochcheedda.

6 Wodallay, «kaac'aadan taani Gilbboo'a deriyaan de'ishshin, Saa'ooli bare tooraa guufetiide ek'k'eeddawaa be'aaddi; paraa gaaretuunne paraa asatuu Saa'oolakko matatteeddino.* 7 He wode Saa'ooli yuushshi s'eelliide taana be'eedda; taana s'eesina taani, ‹abee!› yaagaad. 8 Saa'ooli taana, ‹Neeni oonee?› yaagiide oochcheedda; Taani aw, ‹Amaaleek'a asa› yaagaade zaaraad. 9 Hewaappe guyyiyaan Saa'ooli taana, ‹Taani loytsi maduns's'aade, hayk'k'oo mata uttaad; neeni ta bolla kesa ek'k'aade taana wod'a› yaageedda. 10 I kunddeeddawaappe guyyiyaan, hayk'k'uwaappe attenawaa ereedda diraw, taani Aa bolla kesa ek'k'aade Aa wod'aad; Aa huup'iyaan de'iyaa kallachchaanne Aa k'esiyaan de'iyaa sagaayiyaa akkaade neekko ta godaakko ahaad» yaageedda.

11 Hewaappe guyyiyaan, Daawitenne Daawita Asay kayyottiide, barenttu mayuwaa dafiide peed'eeddino. 12 Unttunttu Saa'ooli, Yoonataani, Med'inaa Godaa olanchchatuunne Israa'eeliyaa Asay olan wureedda diraw, omarssi gakkanaw kayyotteeddino, yeekkeeddinonne s'oomeeddino.

13 Oduwaa aheedda wodallaa Daawite, «Neeni hak'a asee?» yaagiide oochcheedda.

Shin I Daawita, «Taani betiyaa Amaaleek'a bitaniyaa na'aa» yaageedda.

14 Daawite Aa, «Med'inaa Goday okkeedda kaatiyaa wod'anaw ne kushiyaa dentsaadde, ayaw yayabeykkii?» yaageedda. 15 Daawite bare asatuwaappe ittuwaa s'eesiide, «Ba; Aa wod'a!» yaageedda; I Amaaleek'iyaa dechchiide wod'eedda. 16 Daawite Amaaleek'iyaa, «Med'inaa Goday okkeedda kaatiyaa taani wod'aad yaagaade neeni ne doonaan markkatteedda diraw, ne suutsaa gomii neena oyk'k'o» yaageedda.

Daawite Saa'oolawunne Yoonataanaw Zilaaleedda Zilaassaa

17 Daawite Saa'oolawunne Aa na'aa Yoonataanaw hawaadan yaagi zilaaleedda. 18 Yihudaa asaykka «Wonddaafiyaa» geetettiyaa ha zilaassaa tamaarana mala Daawite azazeedda; ha zilaassay Yaashaara mas'aafan s'aafetteedda.*

19 «Neenoo Israa'eelew,

ne kaappatuu ne d'ok'k'aa gishuwaan hayk'k'eeddino.

Wolk'k'aamatuu waan kunddeeddinooshsha!

20 Hawaa Gaate kataman odoppite;

Ask'k'aloona ogetuwaankka awaayoppite.

Hewaa sisooppe, Piliss's'eematuwaa mac'c'a naanay nashettana;

shaamatuwaa mac'c'a naanay ‹Hashshu gaana!›

21 «Hinttenttoo Gilbboo'a deretoo,

Hinttenttu bollan iray bukkoppo;

ketterssaykka wod'oppo.

He biittaa goshshaykka katsaa mokkoppo;

ayaw gooppe, yaan wolk'k'aama gonddallii tunabaa kesseedda;

Saa'oola gonddalliikka zayitiyaan k'uc'ettiyaawaa aggeeda.

22 Goora'etteeddawanttu suutsaappenne,

wolk'k'aamatuwaa ashuwaappe,

Yoonataana wonddaafii guyye gibeenna.

K'ay Saa'oola mashshay kallennan simmibeenna.

23 «Saa'oolinne Yoonataani

asay siik'iyaawanttanne lo"iyaawantta;

barenttu hayk'k'uwankka barenttu pas'ankka shaakettibeykkino.

Unttunttu arggantsaappekka aad'd'iide elleelliyaawantta;

gaammuwaappekka aad'd'iide minniyaawantta.

24 «Israa'eeliyaa mac'c'a asatoo,

Saa'oolaw, hinttentta zo'onne alleek'k'o mayuwaa mayzzeeddawoonne,

work'k'aan hinttenttu mayuwaa alleek'k'isseedawoonne yeekkite.

25 «Wolk'k'aamatuu olan waan kunddeeddinooshsha!

Yoonataani ne d'ok'k'a gishuwaan goora'etti giseedda.

26 Ta ishaa Yoonataanaa,

Taani new kayyottay;

ne taw daroppe al"uwaa.

Neeni taana siik'iyaa siik'uu maalalissiyaawaa,

mac'c'a asaa siik'uwaappekka aad'd'iide maalalissiyaawaa.

27 «Wolk'k'aamatuu waan kunddeeddinooshsha!

Ola miishshaykka waan dippi geedde!»

yaagiide Daawite zilaaleedda.

2

Daawite Yihudaa Bolla Kaateteedda

1 Hewaappe guyyiyaan Daawite, «Yihudaa katamatuwaappe ittuwaa pude boo?» yaagiide Med'inaa Godaa oochcheedda.

Med'inaa Goday Aa, «Ee; ba» yaageedda.

Daawite, «Hak'a boo» yaagiide oochcheedda.

Med'inaa Goday, «Kebroone ba» yaagiide zaareedda.

2 Daawite bare machchetuwaa laa"atuwaa, Iziraa'eeliyaa Ahino'aamonne K'armmeloosiyaa, Naabaala am"atto Abigaalonne akkiide, Kebroone katamaa beedda.* 3 Daawite barenana de'iyaa asatuwaakka unttunttu soo asaa ubbaanna ahina, Kebrooneninne Aa heeraan de'iyaa guutsa katamatuwaan utteeddino. 4 Yihudaa asatuu Kebroone katamaa yiide, yaan unttunttu Daawita Yihudaa asaa bolla kaateyanaw okkeeddino.

Saa'oola moogeeddawanttu Yaabeesha Gil"aade katamaa asatuwaa gideeddawaa Daawite siseedda wode,* 5 asaa kiittiide unttuntta, «Hinttenttu hinttenttu godaa Saa'oola moogeedda keekatetsaa diraw, Med'inaa Goday hinttentta anjjo. 6 Ha"ikka Med'inaa Goday aggena siik'uwaanne tumatetsaa hinttentta besso; k'ay hinttenttu ha keekatetsaa ootseedda diraw, taanikka hinttenttoo lo"otetsan kushiyaa zaarana. 7 Ha"i zaari minnite; s'alite; ayaw gooppe, hinttenttu goday Saa'ooli hayk'k'ikichcheedda; k'ay Yihudaa asatuu taana okkiide, barenttu bolla kaateyeeddino» yaageedda.

Iyaabustte Israa'eeliyaa Bolla Kaateteedda

8 Saa'oola olanchchatuwaa gadaaway Neera na'aa Abaneeri Saa'oola na'aa Iyaabustta akkiide, Maahinayma geetettiyaa sa'aa afeedda. 9 Hewaappe kaala Gala'aade, Aaseera, Iziraa'eela, Efireema, Biiniyaamanne Israa'eeliyaa biittaa ubbaa bollan kaateyeedda. 10 Saa'oola na'aa Iyaabustte Israa'eeliyaa bolla kaatetiyaa wode aw oytamu laytsaa; I laa"u laytsaa kaateteedda; shin, Yihudaa Asay Daawita kaalleedda. 11 Daawite Kebroonan Yihudaa asatuwaa bolla laappun laytsanne usuppun aginaa kaateteedda.

Israa'eeliyaanne Yihudaa Giddon Denddeedda Olaa

12 Neera na'aa Abaneerinne Saa'oola na'aa Iyaabustte Asay Maahinaymappe Gabaa'oona katamaa beeddino. 13 S'aruuyi na'ay Iyoo'aabinne Daawita Asay kes biide, Gabaa'oona dagatteedda haatsaa matan unttunttunna gaketeeddino; itti c'itay dagatteedda haatsaappe hefintsa baggana uttina, itti c'itay hafintsa baggana utteeddino. 14 Yaatina, Abaneeri Iyoo'aaba, «Ane wodallatuu denddiide, nu sintsan olaa gaketino» yaageedda.

Hewaappe guyye Yoo'aabe, «Eeno, denddiide gaketino» yaageedda. 15 Hewaa diraw, Biiniyaama baggawunne Saa'oola na'aa Iyaabustte baggawaa tammanne laa"u asatuu payduwaan kesiide, Daawita baggawaa ek'k'eedda tammanne laa"u asatuwaana olaa gaketeeddino. 16 Ittuu ittuwaa huup'iyaa oyk'k'iide, bare oyk'k'eeddawaa miyiyaan miyiyaan mashshaa dirggintsiide, ittippe hayk'k'eeddino; hewaa diraw, Gabaa'oonan de'iyaa he sa'ay Helkkat-Hazurim (Mashshaa Gadiyaa) geetettee. 17 He gallassi wolk'k'aama olay olettina, Daawita Asay Abaneeranne Israa'eeliyaa asaanne s'ooneedda.

18 S'aruuyi naanay heezzu Yoo'aabe, Abishaayinne Asaaheeli he sa'aan de'iino; Asaaheeli gen"iyaadan elleelliidde wos's'ee. 19 Asaaheeli ushechcha woy haddirssa geenan Abaneera yederssuwaa sikkeedda. 20 Abaneeri guyye zaari s'eelliide, «Asaaheelaa, laa neenee?» yaagiide oochcheedda.

Asaaheeli, «Ee taana» yaageedda.

21 Abaneeri Aa, «Itti bagga, ushechcha woy haddirssa simma; asatuwaappe ittuwaa oyk'k'aadde Aa olaa miishshaa k'aara akka» yaageedda; shin Asaaheeli Aa yederssiyaawaa agganaw koyyibeenna.

22 K'aykka Abaneeri Asaaheela, «Taani neena ayaw wod'oo? taana yederssiyaawaa agga! Neena wod'aade, taani ne ishaa Iyoo'aaba deemuwaa wootaade s'eellanee?» yaagiide seereedda. 23 Shin Asaaheeli Aa yederssiyaawaa aggenaan is's'eedda. Hewaa diraw, Abaneeri tooraa guyye tum"iide, Asaaheela uluwaa c'addeedda; tooray zokkiyaanna pini kesseedda; Asaaheeli he sa'aan kunddiide hayk'k'eedda. Asaaheeli hayk'k'eedda sa'aa gakkeedda Asay ubbay hewan ek'k'eedda.

24 Shin Iyoo'aabinne Abishaayi Abaneera yedersseeddino; away wulliyaa wode, Gabaa'oona Mela Biittaa afiyaa ogiyaan Giiyaaha katamaappe sintsa baggana de'iyaa Ama geetettiyaa Zooziyaa keseeddino. 25 Biiniyaama asatuu Abaneera guyyenna shiik'eeddino; unttunttu itti c'ita gidiide, itti deriyaa huup'iyaan ek'k'eeddinno. 26 Hewaappe guyyiyaan Abaneeri Iyoo'aaba s'eesiide, «Med'inaw olettiide de'aneeyye? Hawaa wurssetsay c'amo gidanawaa neeni erikkii? Ne asatuwaa, ‹Hintte ishatuwaa yederssiyaawaa aggite› geenan awude gatsay?» yaageedda.

27 Iyoo'aabe Abaneera, «S'oossay ero! Neeni haasayennan aggeedawaa gidintto, ta Asay bare ishatuwaa sa'ay wonttana gakkanaw yedersana shin» yaageedda. 28 Hewaa diraw, Iyoo'aabe ulttuwaa punneedda; Asay ubbay ek'k'eedda. Israa'eelatuwaakka zaaretsiide yedersibeykkino woy olibeykkino. 29 Abaneerinne Aa Asay he gallassaa k'ammaa ubbaa salppiidde Aaraba garaara beeddino; Yorddaanoosa Shaafaa pinneeddino. Guurana hametiidde Maahinayma simmeeddino.

30 Iyoo'aabe Abaneera yederssiyaawaa bashiide, bare asaa ubbaa itti sa'aa shiishsheedda; s'eelliyaa wode, Asaaheeli baynnan Daawita asaappe tammanne udduppun Asay pac'c'eedda. 31 Shin Daawita Asay Abaneera asaappenne Biiniyaama zaratuwaappe heezzu s'eetanne usuppun tammu asatuwaa wod'eeddino. 32 Asaaheela anhaa akkiide, Beeteleeme kataman de'iyaa Aa aawuwaa duufuwaan moogeeddino; Iyoo'aabinne Aa Asay k'ammaa hamettiidde ak'eedino; wonttumaatsaan Kebroone katamaa gakkeeddino.

3

1 Saa'oola asaynne Daawita Asay daro wodiyaa oletteeddino; Daawite olan min minniide biyaa wode, Saa'oola Asay daaburi daaburi beedda.

Daawita Attuma Naanaa

2 Kebroone kataman Daawitaw naanay yeletteeddino; Iziraa'eeliyaa Ahino'aama yeleedda bayira na'ay Aminoona; 3 K'armmeloosiyaa Naabaala am"ata Abigaala yeleedda na'ay Kil"aabi laa'entsuwaa; Gashuura Kaatiyaa Talmmaaya naatta Maa'ika yeleedda Abeseeloomi heezzentsuwaa. 4 Oyddentsuu Haggiiti na'aa Adooniyaa; ichcheshentsu Abiis'aali na'aa Shafaas'iyaa. 5 Usuppuntsuu Daawita machchatti Egili na'aa Yitira'aama; ha naanay ubbay Kebroonan Daawitaw yeletteeddino.

Abaneeri Daawitana c'aak'k'eteedda

6 Saa'oola asaananne Daawita asaana olettiyaa wode, Abaneeri Saa'oola asatuwaa giddon min minniide beedda. 7 Saa'oolaw Aata naatta Ris'ifo geetettiyaa itti garadatta de'aw; Iyaabustte Abaneera, «Ta aawuwaa garadattinna ayaw ak'aadii?» yaagiide oochcheedda.

8 Abaneeri Aa haasayan darssi yilotiide Yaabustta, «Taana neeni Yihudaa kanaa huup'e gaaddiyye? Hachche taani ne aawuwaa Saa'oolaw, Aa ishatoonne Aa dabbotoo lo"aad; taani neena Daawita kushiyan aatsaade immabeykke. Shin ha"i neeni taana ha mishiratti gaasuwaan mootaadda! 9-10 Saa'oola zariyaappe kawutetsaa wotsi akkiide, Daanappe biide Berssaabeha gakkanaw, Israa'eeliyaa bollanne Yihudaa bolla, Daawita kawutetsaa essanaw Med'inaa Goday c'aak'k'i wotseedda ha yewuwaa taani ootsana d'ayooppe, s'oossay Abaneera guufantso» yaageedda.* 11 Iyaabustte Abaneeraw yayyeedda diraw, hara k'aalaa k'aattibeenna.

12 Abaneeri Kebroonan de'iyaa Daawitekko, «Biittay oossee? Neeni taananna k'aalaa c'aak'uwaa c'aak'k'a; Israa'eeliyaa Asay ubbay neekko simmanaadan taani neena maaddana» yaagiide kiitaa yeddeedda.

13 Daawite, «Lo"o! Taani neenana k'aalaa c'aak'uwaa wotsana. Shin taani neena ittibaa oochchay; neeni taana be'anaw yiyaa wode, Saa'oola naatto Miikaalo taw akkenan yooppa» yaageedda. 14 Hewaappe guyyiyaan, Daawite Saa'oola na'aa Iyaabusettuwaakko kiittiide, «S'eetu Piliss's'eematuwaa k'aaratuwaa c'ilooshaade akkeedda ta machchatto Miikaalo taw imma» yaageedda.* 15 Iyaabustte kiitaa yeddiide, I asinaa Laawisha na'aa Pals's'i'eelappe wotsi akkiide ahiseedda. 16 I asinay Baahuriima katamaa gakkanaw yeekkiide I geeduwaa kaalleedda; Abaneeri Aa, «Guyye simmaade soo ba» yaageedda; bitanii guyye simmiide beedda.

17 Abaneeri Israa'eeliyaa c'imatuwaakko biide, hawaadan yaageedda; «Daawite hinttenttu bolla kaatetana mala, daro wodiyaa amotteeddita; 18 ane hekko ha"i polite! Ayaw gooppe, Med'inaa Goday, ‹Ta asaa Israa'eeliyaa, taani Piliss's'eema asatuwaa kushiyaappenne unttunttu morkkiyaa ubbatuwaa kushiyaappe ta k'oomaa Daawita baggana ashshana› geeddawaa hassayite» yaageedda. 19 Abaneeri Biiniyaama zaretoo dumma haasayeedda; hewaappe guyyiyaan, Israa'eeliyaa asaynne Biiniyaama Asay ubbay ootsanaw koyowaa ubbabaa Daawitaw odanaw Kebroone katamaa beedda.

20 Abaneeri barenana laatamu asatuwaa akkiide, Kebroone katamaa biina, Daawite aasinne Aa asaw imotaa makkeedda. 21 Hewaappe guyyiyaan Abaneeri Daawita, «Unttunttu neenana k'aalaa c'aak'uwaa c'aak'k'etanaaddaaninne ne wozanay amottiyaa ubbaa mooddanaadan, taani baade Israa'eeliyaa asaa ubbaa kaatiyaw ta godaw shiishshay» yaageedda; Daawite Abaneera moyzziide saro yeddeedda.

Iyoo'aabe Abaneera Wod'eedda

22 He wode Daawita asaynne Iyoo'aabe olaappe darobaa omoodiide simmeeddino; shin Abaneeri Kebroone kataman Daawitana de'enna; ayaw gooppe, Daawite yeddina I saro beedda. 23 Iyoo'aabinne aanana de'iyaa olanchchatuu gakkiyaa wode, Asay Iyoo'aaba, «Neera na'aa Abaneeri kaatiyaa Daawitakko yiina, kaatii Aa yeddina, I saro beedda» yaagiide odeedda.

24 Hewaa diraw, Iyoo'aabe kaatiyaakko biide, «Waanaaddii! Abaneeri neekko yiina, ayaw saro yeddaad? Hekko I beedda! 25 Neera na'ay Abaneeri neena c'immanaw, neeni geliyaasaanne kesiyaa sa'aa be'anawunne neeni ootsiyaa ubbabaa eranaw yeedda» yaageedda.

26 Iyoo'aabe Daawita sintsaappe kesiide, Abaneera geeduwaa kiitaa yeddeedda; unttunttu Aa Siira haatsaa ollaa miyaappe guyye zaareeddino; shin Daawite ha yewuwaa erenna. 27 Abaneeri Kebroone katamaa guyye simmiide yeedda wode, Iyoo'aabe aanana dumma haasayanawaadan dirssaa penggiyaa Aa afeedda; bare ishaa Asaaheela suutsaa achchanaw Abaneera uluwaa c'addeedda; Abaneeri he sa'aan hayk'k'eedda.

28 Daawite ha yewuwaa siseeddawaappe guyyiyaan, «Taaninne ta kawutetsay Neera na'aa Abaneera suutsan Med'inaa Godaa sintsan med'inawukka ooshettokko. 29 Aa suutsay Iyoo'aabanne Aa aawuwaa soo asaa ubbaa oochcho; ashuwaa bolla madutsay de'iyaa asay, woy galbbay loytsi sakkiyaa asay, woy wobbiyaa asay, woy mashshaan hayk'k'iyaa asay, woy koshshateedda Asay Iyoo'aaba zariyaan ubbakka d'ayoppo!» yaageedda. 30 Hewaadan ootsiide, Gabaa'oona kataman keseedda olan barenttu ishaa Asaaheela Abaneeri wod'eedda diraw, Iyoo'aabinne Aa ishaa Abishaayi Abaneera wod'eeddino.

31 Daawite Iyoo'aabanne aanana de'iyaa asaa ubbaa, «Hinttenttu mayuwaa peed'ite; maak'iyaa mayyite; Abaneera shanchchamaa sintsan hamettiidde yeekkite» yaageedda. Kaatii Daawite shanchchamaa kaalliide beedda. 32 Abaneeri Kebroonan moogetteedda; kaatii bare k'aalaa d'ok'k'isiide duufuwaan yeekkeedda; Asay ubbaykka yeekkeedda.

33 Kaatii Abaneeraw,

«Abaneeri eeyaa asaadan hayk'k'anaw bessii?

34 Aa kushii k'ashetti beenna;

Aa gediikka sanssalatan k'ashetti beenna.

Asay iita asatuwaa kushiyan hayk'k'iyaawaadan I hayk'k'eedda»

yaagiide zilaaleedda.

Asay ubbay Abaneeraw zaaretsiidekka yeekkeedda.

35 Sa'ay poo'o de'ishshin, Daawite ukitsaa maanaadan shoobbanaw Asay ubbay aakko yeedda; shin Daawite, «Awa ayfii wullennan de'ishshin, ukitsaa woy harabaa barenana be'ooppe, S'oossay taana wod'o» yaagiide c'aak'k'eedda. 36 Kaatii ootseeddawaa Asay ubbay be'iide nashetteedda; tumukka kaatii ootseedda ubbabay asaa ubbaa nashechcheedda. 37 Hewaa diraw, he gallassi Daawita Asay ubbaynne Israa'eeliyaa Asay ubbay kaatii Neera na'aa Abaneera wod'isibeennawaa akeekeeddino.

38 Kaatii bare k'oomatuwaa hawaadan yaageedda; «Israa'eeliyaa biittan wolk'k'aama asaynne kaappuu hayk'k'eeddawaa hinttenttu akeekikitee? 39 Taani oketteedda kaatiyaa gidooppenne, hachche taw miyyii pac'c'eedda. Hawanttu S'aruuyi naanay taw minneeddino; iitaa ootseeddawanttoo Med'inaa Goday unttunttu oosuwaadan zaaro» yaageedda.

4

Yaabustte Asaa Kushiyaan Hayk'k'eedda

1 Saa'oola na'ay Yaabustte Abaneeri Kebroonan hayk'k'eeddawaa siseedda wode, Aa wozanay yayeedda; Israa'eeliyaa Asay ubbaykka dagammeedda. 2 Saa'oola na'aa Yaabusttew c'uguwaa kaaletsiyaa laa"u kaappatuu de'iino; ittuwaa suntsay Ba'aana; yenkkuwaa suntsay Rekaaba; unttunttu Biiniyaama zariyaa gideedda Ba'erootiyaa Rimoona naanaa. Ba'eroota katamay Biiniyaama baggaadan paydetee; 3 ayaw gooppe, Ba'erootan de'eedda asatuu Gittayma gadiyaa bak'atiide, heedeppe hachche gakkanaw betiyaadan yaan de'eeddino.

4 Saa'oola na'aa Yoonataanaw laa"u gedii sileedda na'ay de'ee; Saa'oolanne Yoonataana worii Iziraa'eeliyaappe gakkeedda wode, I ichcheshu laytsaa na'aa; he na'aa dichchiyaana Aa akkaade bak'ataaddu; shin Aa bak'atanaw dirbbishin, na'ay kunddiide sila kesseedda; he na'aa suntsay Manfibosheeta.*

5 Ba'erootiyaa Rimoona naanay Rekaabinne Ba'aani Yaabustte soo baanaw keseeddino; unttunttu biide seeta gallassi gakkeeddino; I awaappe shemppee. 6 Unttunttu soy geliide zarggaa akkiyaawaa malatiide Yaabustta uluwaan c'addina hayk'k'eedda. Rekaabinne Aa ishaa Ba'aan leelan geleeddino.

7 Unttunttu soy geliyaa wode, Yaabustte k'ol"on arssaan giseeddawaa demmiide, Aa uluwaa c'addiide wod'eeddino; Aa k'ood'iyaappe muuc'eeddino; muuc'eedda huup'iyaa akkiide, Aaraba garaara afiyaa ogiyaa oyk'k'iide, k'ammaa ubbaa hametteeddino. 8 Yaabustte huup'iyaa Kebroonan de'iyaa Daawitew ahiide kaatiyaa, «Neena wod'anaw koyeedda ne morkkiyaa Saa'oola na'aa Yaabustte huup'iyaa hawaa be'a; Saa'oola bollaaninne Aa na'aa bollan kaatiyaa nu godaa haluwaa Med'inaa Goday hachche keseedda» yaageeddino.

9 Shin Ba'erootiyaa Rimoona naanaa Rekaabanne Aa ishaa Ba'aana Daawite hawaadan yaageedda; «Metuwaa ubbaappe taana ashsheeda Med'inaa Goday ero! 10 Itti bitanii taakko yiide, mishiraachchuwaa odiyaawaadan, ‹Saa'ooli hayk'k'eedda› yaagiide taw odina, taani Aa S'ik'ilaagan oyk'k'aade wod'isaad; taani Aa mishiraachchoo immeedda gatii hewaa.* 11 Bare son bare arssaan giseedda s'illo bitaniyaa wod'eedda iita asatoo Aa haluwaa kessiyaawe ay keeshshaa iitanddeeshsha! Aa suutsaa taani hinttenttu kushiyaappe ha"i achchana; hinttentta taani biittaa bollappe d'ayssana!» yaageedda.

12 Rekaabanne Ba'aana wod'anaadan Daawite bare olanchchatuwaa azazeedda; olanchchatuu unttuntta wod'eeddino; unttunttu kushiyaanne gediyaa k'ans's'i diggiide, dalbbantsaa haatsaa matan Kebroone kataman kak'k'eeddino. Yaabustte huup'iyaa akkiide afiide, Abaneera duufuwaan Kebroonan moogeeddino.

Israa'eeliyaa Ubbaa Bolla Daawite Kaatetussaa

5

(5:1—24:25; 1 Od. 11:1-9; 14:1-7)

Koyro Laytsatuwaa

(5:1—10:19)

1 Israa'eeliyaa zariyaa ubbatuu Daawitakko Kebroone katamaa yiide, «Nuuni ne ashonne ne suutsaa. 2 Kase Saa'ooli nuw kaatiyaa gidiide de'iyaa wodekka, Israa'eeliyaa asaa olaw kaaletseeddawe neena. Med'inaa Goday neena, ‹Neeni ta asaa Israa'eeliyaa heemmana; neeni unttunttu bolla kaatetana› yaagi wotseedda» yaageeddino. 3 Hewaa diraw, Israa'eeliyaa c'imatuu ubbay Daawitakko Kebroone katamaa yeeddino; I unttunttunna Kebroonan Med'inaa Goday sintsan k'aalaa c'aak'uwaa c'aak'k'eteedda; Israa'eeliyaa bolla kaatetanaadan Daawita unttunttu okkeeddino.

4 Daawite kaatetiyaa wode aw hattamu laytsaa; oytamu laytsaa I kaateteedda.* 5 Kebroone kataman Yihudaa bolla laappun laytsanne usuppun aginaa I kaateteedda; Yerusaalamen Israa'eeliyaa ubbatuwaa bollanne Yihudaa bolla hattamanne heezzu laytsaa kaateteedda.

Daawite Yerusaalama S'ooneedda

6 Yerusaalamen de'iyaa Yaabuusa asatuwaa olanaw Daawitenne Daawita Asay beeddino; Yaabuusa asatuu, «Daawite ha katamaa gelanaw danddayenna» giide k'oppeeddino. Yaatiide unttunttu Aa, «Neeni ha sa'aa gelakka; haray atto shin, k'ook'etuwaanne wobbatuu neena te'anaw danddayiino» yaageeddino.* 7 Gidooppenne, Daawite S'iyoonen de'iyaa unttunttu geessuwaa oyk'k'eedda; S'iyoone Daawita Katamaa geetetteedda.

8 He gallassi Daawite bare asaa, «Yaabuusa asatuwaa s'ooniyaa Asay ooninne Daawita morkketuu, he ‹wobbatuunne k'ook'atuu› de'iyaa sa'aa gakkanaw, haatsay goggiide kesiyaa s'oo'iyaanna gelanaw koshshee» yaageedda. Hewaa diraw, «K'ook'etunne wobbatuu kaatiyaa golliyaa gelikkino» geetetteedda. 9 Daawite he geessuwaa oyk'k'iide, yaan de'eedda; he geessuwaa Daawita Katamaa yaagiide suntseedda. Daawite Miilloppe doommiide, he katamaa yuushshi aatsiide gimbbisseedda. 10 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa S'oossay aanana de'iyaa diraw, Daawite min minniide beedda.

11 S'iiroosa Kaatii Kiiraami Daawitaw asaa kiitteedda. Zigaa mudetsaa, anaas'etuwaanne shuchchaa massiyaawantta aw yeddeedda; asatuu Daawitaw golliyaa kees's'eeddino. 12 Med'inaa Goday Israa'eeliyaa bolla Aa kaatiyaa ootsiide esseeddawaanne bare asaa Israa'eeliyaa diraw Aa kawutetsaa d'ok'k'u ootsiide bonchcheeddawaa Daawite ereedda.

13 Daawite Kebroonappe Yerusaalame yeeddawaappe guyyiyaan, hara garadatuwaanne hara machchetuwaa gujjiide akkeedda. Hara mac'c'a naanaynne attuma naanay aw yeletteeddino. 14 Yan aw yeletteedda attuma naanaa suntsay Shaamu'a, Shobaaba, Naataana, Solomona, 15 Yibihaara, Elishuu'a, Nefeega, Yaafi'a, 16 Elishamaa'a, Eliyadaa'anne Elifelees'a.

Daawite Piliss's'eema Asatuwaa S'ooneedda

(1 Od. 14:8-17)

17 Daawite Israa'eeliyaa bolla kaatiyaa gidiide oketteeddawaa Piliss's'eema asatuu siseedda wode, unttunttu ubbay Daawita koyanaw keseeddino; shin Daawite hewaa sisiide, duge gimbbiyaa giddo beedda. 18 Piliss's'eematuu k'aykka biide, Rafayma Wombban laalettiide utteeddino. 19 Hewaa diraw, Daawite Med'inaa Godaw, «Taani baade Piliss's'eematuwaa oloo? Neeni unttuntta taw aatsa immanii?» yaagiide oochcheedda.

Med'inaa Goday Daawita, «Ee ola. Taani unttuntta new aatsa immana» yaageedda.

20 Daawite Ba'aali-Paraas'iima giyaa sa'aa biide, yaan unttuntta s'ooneedda. Yaatiide Daawite, «Haatsaa di'uu d'uussi aad'd'iyaawaadan Med'inaa Goday ta morkkatuwaa gidduwaanna taana aatseedda» yaageedda. Hewaa diraw, he sa'aa suntsay Ba'aali-Paraas'iima geetetteedda.* 21 Piliss's'eematuu barenttu eek'atuwaa he sa'aan yeggiide beeddino. Yaatina Daawitenne Aa Asay he eek'atuwaa akkiide afeedino.

22 Piliss's'eematuu guyye simmiide biide, laa'entsuwaa Rafayma Wombban laaletti utteeddino. 23 Daawite Med'inaa Godaa laa'entsuwaakka oochchina, S'oossay Aa, «Sitti gaade pude unttunttu bolla booppa; unttunttu guyyenna yuuyya aad'd'a, Boo'iyaa mitsaappe sintsa baggana olanaw giiga. 24 Boo'iyaa huup'iyaan olaa kooshshaa neeni sisiyaa wode elleella. Ayaw gooppe, hewe Piliss's'eema olanchchatuwaa shoc'anaw Med'inaa Goday neeppe sintsaw aad'd'eedda giyaawaa» yaageedda. 25 Daawite Med'inaa Goday azazeeddawaadan ootseedda; Gebaa'appe biide Gezeera gakkanaw, Piliss's'eema olanchchatuwaa Daawite wod'eedda.

6

S'oossaa Taabootay Yerusaalame Yeedda

(1 Od. 13:1-14; 15:25—16:6, 43)

1 Israa'eeliyaa giddoppe dooretteedda hattamu sha"a asatuwaa Daawite laa'entsuwaa s'eesiide shiishsheedda. 2 Daawittenne Aa Asay ubbay Yihudaan de'iyaa Ba'aala (K'iriyaatiyyi-Aarim) geetettiyaa katamaappe denddiide, kiruubetuwaappe gidduwaan bare kawutetsaa araataa bolla utteedda ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa suntsan s'eesetteedda S'oossaa Taabootaa yaappe ahanaw beeddino.* 3 Unttunttu S'oossaa Taabootaa ooratsa gaariyan wotsiide, zooziyaa huup'iyaan de'iyaa Abinaadaaba sooppe aheeddino; Abinaadaaba naanay Uuzinne Ahiyoy ooratsa gaariyaa kaaletsino.* 4 Yaappe S'oossaa Taabootaa ahiyaa wode, Ahiyo Taabootaappe sintsanna hamettee. 5 Daawitenne Israa'eeliyaa Asay ubbay diitsaanne maasink'k'uwaa diis's'iidde, kabaruwaa bak'k'iiddenne dawalaanne shaashooraa k'aatsiidde, barenttoo kumentsaa wolk'k'an Med'inaa Godaa sintsan nashetiidde bonchcheeddino.

6 Naakona katsaa bukkiyaa udduma gakkiyaa wode, booratuu d'ubettina, Uuzi bare kushiyaa yeddiide, S'oossaa Taabootaa oyk'k'eedda. 7 Uuzi Taabootaa bochcheedda diraw, Med'inaa Godaa hank'k'uu Uuza bolla ees's'i kesseedda. S'oossay Aa shoc'ina, he sa'aan S'oossaa Taabootaa miyyiyaan ellekka I hayk'k'i aggeeda. 8 S'oossaa hank'k'uu Uuza shoc'eedda diraw, Daawite yiloteedda. He sa'ay hachche gakkanaw, Pereezi-Uuzaa (Uuzi me"eedda sa'aa) geetettee.

9 He gallassi Daawite Med'inaa Godaw yayyiide, «Med'inaa Godaa Taabootay taakko simmi waan yaannee?» yaageedda. 10 Hewaa diraw, Daawite S'oossaa Taabootaa barenana Daawita Katamaa ahanaw koyyibeenna; hewaa aggiide Gitaatiyaa Obeedi-Eedooma giyaa bitaniyaa soo afeedda. 11 Med'inaa Godaa Taabootay Gitaatiyaa Obeedi-Eedooma son heezzu aginaa gam"eedda; Med'inaa Goday aane Aa soo asaa ubbaa anjjeedda.*

12 Hewaappe simmiide, «S'oossaa Taabootaa diraw, Med'inaa Goday Obeedi-Eedooma soo asaanne aw de'iyaa ubbabaa anjjeedda» yaagiyaawaa Kaatii Daawite siseedda; hewaa diraw, Daawite Obeedi-Eedooma soo biide, S'oossaa Taabootaa Daawita Katamaa nashechchan aheedda. 13 Med'inaa Godaa Taabootaa tookkeedda asatuu usuppunuwaa tanggeedda payduwaan payduwaan unttuntta essiide, itti korumaanne itti bolttiboltta maraa Daawite yarshsheedda. 14 Daawite suufiyaa giyaa k'ac'inaappe dadetteedda eefuudiyaa mayyiide, barew de'iyaa wolk'k'aa ubbaan Med'inaa Godaa sintsan dureedda. 15 Inne Israa'eeliyaa asatuu ubbatuu nashechchan hombboc'iiddinne ulttuwaa punniidde Med'inaa Godaa Taabootaa Daawita Katamaa aheeddino.

16 Med'inaa Godaa Taabootay Daawita Katamaa geliyaa wode, Saa'oola naatta Melkkoola maskkootiyaanna S'eellaade, Kaatii Daawite Med'inaa Godaa sintsan guppishiininne durishina be'aaddu; Daawita bare wozanaan kad'aaddu.

17 Daawite Med'inaa Godaa Taabootaa wotsanaw d'ogeedda dunkkaaniyaa giddon Taabootaa ahiide wotseeddino; Daawite s'uuggiyaa yarshshuwaanne ittippetetsaa yarshshuwaa Med'inaa Godaw yarshsheedda. 18 Daawite s'uuggiyaa yarshshuwaanne ittippetetsaa yarshshuwaa yarshshiyaawaa Poleeddawaappe guyyiyaan, ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa suntsan asaa anjjeedda. 19 Israa'eeliyaa asaw ubbaw, mac'c'awoo attumawoo huup'iyaan huup'iyaan itti itti komppo ukitsaa, itti itti mus'o ashuwaakka woyniyaa teeraa melaappe nuketteedda itti itti ukitsaa gisheedda. Hewaappe guyyiyaan Asay ubbay bare soo bare soo simmeedda.*

20 Daawite bare soo asaa anjjanaw soo simmeedda wode, Saa'oola naatta Melkkoola Aa mokkanaw kesaade, «Shufuro asatuu kallo hamettiyaawaadan, hachche Israa'eeliyaa kaatii bare k'oomatuwaa mac'c'a k'oomatuwaa sintsan kallottiide, ayaa bonchchetteedde!» yaagaaddu.

21 Daawite, «Ne aawuwaappenne Aa soo asaappe aatsiide, bare asaa Israa'eeliyaa kaaletsanaadan taana dooreedda Med'inaa Godaa sintsan duraad. Taani Med'inaa Godaa bonchchanaw duriyaawaa aggikke. 22 Taani hawaappe aatsaade birokka taana toochchana; taani ta huup'iyaa zik'k'i ootsana. Shin neeni geedda mac'c'a k'oomatuwaa sintsan taani bonchchettana» yaageedda.

23 Hewaa diraw, Saa'oola naatta Miikaala hayk'k'ana gakkanaw, na'aa yelabeykku.

7

S'oossay Daawitew Immana Geedda Hidoota

(1 Od. 17:1-15)

1 Kaatii Daawite bare kaatiyaa gollen utteeddawaappe guyyiyaaninne Med'inaa Goday Aa, Aa morkkatuwaa ubbaappe shemppisseeddawaappe guyyiyaan, 2 timbbitiyaa odiyaa Naataana, «Taani zigaappe kees'etteedda gollen de'ay; shin S'oossaa Taabootay dunkkaaniyaan de'ee» yaageedda.

3 Naataan Daawita, «Ootsanaw ne wozanay k'oppeeddawaa ubbaa kiiteta; Med'inaa Goday neenana de'ee» yaageedda.

4 Shin he gallassaa k'amma Med'inaa Godaa k'aalay Naataanakko yiide, 5 «Ba; ta k'oomaa Daawita hawaadan yaaga; Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Taani de'ana golliyaa kees's'anawe taana gaade k'oppay? 6 Ayaw gooppe, taani Israa'eelatuwaa Gibs'e gadiyaappe kesseedda gallassaappe doommaade hachche gakkanaw gollen de'abeykke; taani dunkkaaniyaan yaanne haanne yuuyyaadde de'aad. 7 Taani Israa'eeliyaa asaa ubbaanna yuuyyeedda sa'aa ubbaan, ta asaa Israa'eeliyaa heemmana mala, taani suntseeddawanttuppe ittuwaanne taw zigaa golliyaa ayaw kees's'abeykkii? gaade oochchabeykke› » yaagee yaaga.

8 «Hewaa diraw, ha"ikka ta k'oomaa Daawitaw oda; ‹Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday neena hawaadan yaagee; «Taani neena hentsaa gadeppe, dorssaa heemmiyaa saappe dentsaade, ta asaa Israa'eeliyaa kaaletsanaadan akkaad. 9 Neeni beedda sa'aa ubbaan taani neenana gidaad; ne morkkatuwaa ubbaa taani ne sintsaappe diggaad. Ha"i simmi taani ha sa'aan eretteedda wolk'k'aama asatuwaa suntsaadan ne suntsaa gitayana. 10-11 K'ay taani ta asaw Israa'eeliyaw sa'aa immaade, unttuntta he sa'aan tokkana. Hewaa diraw, unttunttu barenttu sa'aan de'ana; laa'entso unttunttu shabbarettikkino. Beni wodiyaaninne ta asaa Israa'eeliyaa bolla daannatiyaawantta taani suntseedda wodiyaadan, iitatuu unttuntta zaaretsiide naak'k'ikkino. K'ay taani neena ne morkkatuwaa ubbaappe shemppissana.

« ‹ «Hewaa bollankka Med'inaa Goday bare huup'iyaw ne zaratuu de'anaadan new golliyaa kees's'anawaa odee. 12 Ne laytsay wurina hayk'k'aadde, ne mayzza aawotuwaan gakettiyaa wode, ne gulbbataappe yeletteedda na'aa taani dentsana; Aa kawutetsaa minisana.* 13 Ta suntsaw golliyaa kees's'anawe Aa; taani Aa kawutetsaa araataa med'inaw minissa essana. 14 Taani aw aawuwaa gidana; ikka taw na'aa gidanawaa. I baliyaa wode, taani Aa asaa s'am"an, Asay shoc'iyaa lissuwaan Aa seerana.* 15 Shin taani ne sintsaappe diggeedda Saa'oolappe ta siik'uu aketeeddawaadan, aappe ubbakka aketena. 16 Ne zaratuunne ne kawutetsay ta sintsan med'inaw gam"ana; ne kawutetsaa araataykka med'inaw min ek'k'ana» yaagee› yaaga» yaageedda.*

17 Naataan S'oossay aw sas'aani k'onc'c'isseedda k'aalaa ubbaa Daawitaw odeedda.

Daawita Woosaa

(1 Od. 17:16-27)

18 Hewaappe guyyiyaan, Kaatii Daawite dunkkaaniyaa geliide, Med'inaa Godaa sintsan utteedda. Hawaadan yaagiide woosseedda; «Abeet Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw, neeni hawaa ubbaa taw ootsanaw taani oonee? Ta soo asaykka ayee? 19 Abeet Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw, hawe ne ayfiyaa sintsan guutsa malatina, sintsappe ne k'oomaa zaretoo hananawaakka haasayaadda. Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw, hawe neeni asaw owukka ootsiyaa oosuwaa gidenna.

20 «Hawaappe aad'd'iyaawaa taani Daawite new ay gaanaw danddayayitaa? Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw, neeni taana ne k'oomaa eraasa. 21 Neeni ne k'aalaa diraw, ne wozanaa k'ofaadan ha wogaabaa ootsaadde, taana ne k'oomaa erissaadda.

22 «Abeet Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw, neeni ay keeshshaa giteeshsha! Ne mali ittuunne baawa; nuuni nu haytsaan siseeddawaadankka, neeppe attina hara s'oossay baawa. 23 Neeni ne asaa ootsanaw wozeedda ne asaa Israa'eeliyaa malatiyaa hara kawutetsi sa'aa bollan baawa. Neeni unttunttoo ootseedda gitanne malalissiyaa oosotu gaasuwaan ne suntsay biittan sa'aan eretteedda. Neeni ne asaa sintsaappe hara kawutetsatuwaanne unttunttu s'oossatuwaa laaggaadda.* 24 Neeni ne asaa Israa'eeliyaa med'inaw newaa ootsaadda. Abeet Med'inaa Godaw, neenikka unttunttu S'oossaa gidaadda.

25 «Med'inaa Godaa S'oossaw, simmi ha"i neeni ne k'oomawunne Aa zeretsaw ootsana geeddawaa med'inaw naaga; neeni ootsana geeddawaadankka kiiteta. 26 Hewan ne suntsay med'inaw gitatana; asaykka neena, ‹Ubbaappe Wolk'k'aama S'oossay Israa'eeliyaa S'oossaa› yaagana. Ne k'oomaa Daawita zaratuukka ne sintsan minniide ek'k'ana.

27 «Abeet Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaw, Israa'eeliyaa S'oossaw, neeni hawaa, ‹Taani ne zaratuu de'anaadan ootsana› yaagaadde taw ne k'oomaw k'onc'c'aadda; hewaa diraw, taani ne k'oomay neena ha woosaa woossanaw s'alaad. 28 Abeet Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw, neeni S'oossaattee! Ne k'aalaykka ammanettiyaawaa; neeni ha lo"o k'aalaa taw ne k'oomaw ootsana gaadda. 29 Ne sintsan yaa med'inaw gam"anaadan, ne k'oomaa zariyaa anjjanaw hidootaadda. Ayaw gooppe, Abeet Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw, hewaa haasayaadda; k'ay ne anjjuwaan ne k'oomaa zaratuu med'inawukka anjjettana» yaaga wotsaadda.

8

Daawite Olaan Demeedda S'oonuwaa

(1 Od. 18:1-17)

1 Hewaappe guyyiyaan, Kaatii Daawite Piliss's'eematuwaa s'ooniide mooddeedda; yaatiide Metegi'aama giyaa katamaa Piliss's'eema asatuwaa kushiyaappe wotsi akkeedda.

2 K'ay Moo'aabe asatuwaakka Daawite s'ooneedda. Gadiyaan I unttuntta gisisiide wodoruwaan likkeedda; laa"u wodoruwaan likketteedda ubbatuwaa wod'eedda; heezzentso wodoruwaan likketteeddawantta pas'a aggeeda. Yaatina Moo'aabe asatuu Daawitaw moodettiide giiraa giireeddino.

3 Rahooba na'ay, S'ooba Kaatii Hadaadi'eezere Efiraas'iisa Shaafaa matan de'iyaa bare zawaa zaari akkanaw biide, Daawitana olettina, Daawite Aa s'ooneedda. 4 Daawite Aa asaappe itti sha"anne laappun s'eetu para'a asatuwaana laatamu sha"a gediyaa asatuwaa omoodeedda. Daawite gaaretuwaa goochchanaw s'eetu paratuwaa ashshiide, hara paratuwaa ubbaw gaaduwaa k'ans's'eedda.

5 Damask'k'o kataman de'iyaa Sooriyaa olanchchatuu S'ooba Kaatiyaa Hadaadi'eezera maaddanaw yeedda wode, Daawite unttuttuppe laatamanne laa"u sha"atuwaa wod'eedda. 6 Hewaappe guyyiyaan, Daawite Sooriyaa kawutetsaaninne Damask'k'o kataman olanchchatuwaa geessuwaa med'd'eedda. Yaatina Sooriyaa asatuu Daawitaw moodetiide, giiraa giireeddino. Daawite beedda sa'aa ubbaan Med'inaa Goday aw s'oonuwaa immeedda.

7 Hadaadi'eezera ola gadaawatuu oyk'k'iyaa work'k'aa gonddalliyaa Daawite akkiide, Yerusaalame aheedda. 8 Bes'aahanne Berotaaya geetettiyaa Hadaadi'eezera katamatuwaappe Kaatii Daawite nahaasiyaa giyaa birataa loytsi daruwaa akkeedda.

9 Hadaadi'eezera olanchchatuwaa ubbaa Daawite s'ooneeddawaa Hamaata Kaatii Too'i siseedda. 10 Hadaadi'eezera olettiide s'ooneedda diraw, Aa hashshu gaanawunne sarotanaw bare na'aa Yoraama Kaatiyaa Daawitakko kiitteedda. Ayaw gooppe, Hadaadi'eezere Too'aara olettiide gam"eedda. Yoraame yiidde work'k'aappe, biraappenne nahaasiyaappe med'etteedda miishshatuwaa Daawitaw aheedda. 11-12 Kaatii Daawite ha miishshatuwaa Med'inaa Godaw dummayi wotseedda. K'ay Daawite bare s'ooneedda kawutetsatuwaappe ubbaappe, Sooriyaappe, Moo'aabeppe, Amoona asatuwaappe, Piliss's'eema asatuwaappenne Amaaleek'a asatuwaappe akkeedda work'k'aanne biraa Rahooba na'aa, S'ooba Kaatiyaa Hadaadi'eezereppe akkeedda omooduwaa kasewaadankka S'oossaw dummayi wotseedda.

13 Mas'iniyaa Zanggaaraan tammanne hosppun sha"a Eedooma asatuwaa Daawite wod'i simmeeddawaappe guyyiyaan, I haytsateedda.* 14 Daawite Eedooma biittaa ubbaan olanchchatuu geessuwaa med'd'eedda; yaatina he biittaa Asay ubbay Daawitaw moodeteedda. Daawite beedda sa'aa ubbaan Med'inaa Goday aw s'oonuwaa immeedda.

Daawite Bare Kawutetsan Suntseedda Asatuwaa

15 Hewaadan ootsiide, Daawite Israa'eeliyaa ubbaa bolla kaateteedda; bare asaa ubbaa s'illotetsaaninne suure pirddan akkeedda. 16 S'aruuyi na'ay Yoo'aabe olanchchatuu gadaawaa; Ahiluuda na'ay Yoosaafees'e haneeddabaa s'aafiyaawaa. 17 Ahis'uuba na'ay S'aadook'inne Abiyaataara na'ay Abimeleeki k'eesetuwaa; Saraayi k'ay s'aafiyaa; 18 Yoodaahe na'ay Banaayi Kalitaawatuwaanne Felitaawatuwaa (kaatiyaa naagiyaawanttu) bolla kaappuwaa. Daawita attuma naanay k'eesatuwaa.

9

Daawitanne Manfibosheeta

1 Itti gallassi Daawite, «Yoonataana diraw, taani aw keekanaadan hanno gakkanaw Saa'oola k'antsaappe atteeda Asay de'iishsha?» yaagiide oochcheedda.*

2 He wode S'iiba giyaa itti k'oomay Saa'oola son de'ee; I Daawita sintsa yaanaadan s'eeseeddino; yiina kaatii Aa, «Neeni S'iibee?» yaagiide oochcheedda.

Ikka, «Ee taani S'iiba, ne k'oomaa» yaageedda.

3 Hewaappe guyye kaatii Aa, «S'oossaa keekatetsaa taani keekanaadan, Saa'oola k'antsaappe palaheedda itti asaynne baawee?» yaageedda.*

S'iibi kaatiyaa, «Yoonataana naanatuwaappe ittuu hanno gakkanaw de'ee; he na'aw laa"u gedetuukka sila» yaageedda.

4 Kaatii, «I hak'an de'ii?» yaageedda.

S'iibi, «Lodabaara giyaa sa'aan Ammi'eela na'aa Maakira son de'ee» yaageedda.

5 Hewaappe guyye Kaatiyaa Daawite kiittiide, Lodabaarappe Ammi'eela na'aa Maakira sooppe ahiseedda.

6 Saa'oola na'aa Yoonataana na'ay Manfibosheete Daawitakko yeedda; yi gakkiide, Daawita sintsan s'oonetaad giide giseedda.

Yaatina, Daawite Aa, «Manfibosheetaa!» yaagiide s'eeseedda.

I, «Abee ta godaw, taani ne k'oomaa» yaageedda.

7 Daawite Aa, «Yayyoppa; ne aawuwaa Yoonataana diraw, taani new keekana. Ne aawuwaa aawuwaa Saa'oola gadiyaa ubbaa taani new zaarana; k'ay neeni ubbaa wode ta masoofiyaappe maana» yaageedda.

8 Hewaappe guyye Manfibosheete laa'entsuwaa gisiide, «Hayk'k'eedda kanaa malaa taana neeni dosaade s'eellanaw, ne k'oomay taani oonee?» yaageedda.

9 Kaatii, Saa'oola k'oomaa S'iiba s'eesiide, «Saa'oolewaanne Saa'oola soo asaawaa gideeddawaa ubbaa taani ne godaa na'aa na'aw immaad. 10 Ne godaa na'aa na'ay maanaadan neeni, ne naanaynne ne k'oomatuu aw gadiyaa goshite; doliyaa katsaa aw ahite. Gidoppekka, ne godaa na'aa na'ay Manfibosheete ubbaa wode ta masoofiyaappe maana» yaageedda. S'iibaw tammanne ichcheshu attuma naanaynne laatamu k'oomatuu de'iino.

11 S'iibi kaatiyaa, «Neeni ta goday kaatii ne k'oomaa azazeedda ubbabaa taani ne k'oomay polana» yaageedda. Hewaa diraw, Manfibosheete kaatiyaa naanatuwaappe ittuwaadan kaatiyaa masoofiyaappe meedda.

12 Manfibosheetaw Miika giyaa guutsa na'ay de'ee. S'iiba son de'iyaa asatuu ubbatuu Manfibosheetaw k'oomaa gideeddino. 13 Manfibosheete ubbaa wode kaatiyaa masoofiyaappe miyaa diraw, I Yerusaalamen de'ee. Aa gedii laa"attuukka sila.

10

Daawite Amoonatuwaanne Sooretuwaa S'ooneedda

(1 Od. 19:1-19)

1 Hewaappe guyyiyaan, Amoonatuwaa Kaatiyaa Naa'oosi hayk'k'eedda; Aa na'ay Hanuuni Aa kotaan kaateteedda. 2 Daawite, «Aa aawuu taw keekeddawaaddan Naa'oosa na'aa Hanuunaw taanikka keekana» yaageedda. Hewaa diraw, Aa mintsetsanaw Daawite bare asaa aakko kiitteedda.

Daawita Asay Amoona gadiyaa gakkeedda wode, 3 Amoona asaa kaappatuu barenttu godaa Hanuuna, «Daawite neena mintsetsanaw ha asatuwaa kiitteeddawe ne aawuwaa bonchchuwaa dirassaa gaaddiyye? I bare asaa kiitteeddawe ha katamaa s'eellanaassa, wochchanaassanne olettiide s'oonanaassa» yaageeddino. 4 Hanuuni Daawite kiitteeddawantta oyk'k'iide, unttunttu buuchchaappe bagga meedeedda; unttunttu mayuwaakka uttiyaa dulliyaa baggappe k'ans's'i akkiide, unttuntta yeddeedda.

5 Hewaa diraw, asatuu daro yeellateeddino. Daawite hewaa sisiide, I unttunttunna gakettiyaa asaa kiitteedda; unttunttukko kiittiide, «Hinttenttu buuchchay dic'c'ana gakkanaw, Yaarikko Kataman de'ishshite; hewaappe guyyiyaan haa yiite» yaageedda.

6 Amoonatuu barenttu kiitan Daawite unttuntta morkkanaadan ootseeddawaa ereedda wode, Beeti-Rahoobanne S'ooba katamatuwaan de'iyaa Sooriyaa asatuwaappe laatamu sha"a gediyaa asatuwaa, Tooba gadiyaappe tammanne laa"u sha"a asatuwaanne Maa'ika biittaa kaatiyaappe itti sha"a asatuwaa k'as'areeddino.

7 Daawite hewaa siseedda wode, Yoo'aabanne de'iyaa olanchchatuwaa ubbaa unttunttu bolla yeddeedda. 8 Amoonatuu kesiide, katamaa penggiyaan olaw salppeeddino; S'oobappenne Rahoobappe yeedda Sooriyaa asatuu, Tooba asatuunne Maa'ika asatuu dembban barekka de'iino.

9 Yoo'aabe barena olay sintsananne guyyenna dooddeeddawaa be'eedda; Israa'eelatuu giddoppe ubbaappe minniyaa olanchchatuwaa doori akkiide, Sooriyaa asatuwaa sintsan salppisseedda. 10 Atteeda asatuwaa bare ishay Abishaayi azazana mala ootsiide, Amoona asatuwaa sintsan salppisseedda. 11 Yoo'aabe bare ishaa, «Sooriyaa asatuu taw wolk'k'aamooppe, neeni yaade, taana maadda. K'ay Amoona asatuu new wolk'k'aamooppe, taani yaade, neena maaddana. 12 Simmi minna! Nu asaa dirawunne nu S'oossaa katamatuwaa diraw, ane min olettoytte. Med'inaa Goday barena lo"iyaawaa ootso» yaageedda.

13 Hewaappe guyyiyaan, Yoo'aabinne aanana de'iyaa Asay Sooriyaa asatuwaana olettanaw lawuhu geeddino. Yaatina, Sooriyaa asatuu Aa sintsaappe bak'atteedino. 14 Sooriyaa asatuu bak'ateeddawaa Amoona asatuu be'eedda wode, unttunttukka Abishaaya sintsaappe bak'atiide, katamaa geleeddino. Yoo'aabe Amoona asatuwaana olettiyaawaa aggiide, Yerusaalame simmeedda.

15 Sooriyaa asatuu Israa'eeliyaa asatuu unttuntta s'ooneeddawaa ereedda wode, barenttu olanchchatuwaa ubbaa zaariide shiishsheeddino. 16 Kaatii Hadaadi'eezere Sooriyaa asatuwaa Efiraas'iisa Shaafaappe hefintsa baggappe kiittiide ahiseedda; Helaama beeddino. Hadaadi'eezera olanchchatuu gadaaway Shobaaki unttuntta kaaletsee.

17 Daawite hewaa siseedda wode, Israa'eeliyaa olanchchatuwaa shiishshiide, Yorddaanoosa Shaafaa pinneedda; Helaama gakkeedda. Sooriyaa asatuu Daawitana gaketanaw salppiide, aanana oletteeddino. 18 Shin Sooriyaa asatuu Israa'eelatuu sintsaappe bak'atteedino; Daawite Sooriyaa olanchchatuwaappe paraa gaariyaa laaggiyaa laappun s'eetu asatuwaanne oytamu sha"a paraa asatuwaa wod'eedda; unttunttu ola gadaawuwaa Shobaakakka shoc'ina, he sa'aan hayk'k'eedda. 19 Hadaadi'eezeraw moodettiide de'iyaa kaatetuu Israa'eelatuu unttuntta s'ooneeddawaa ereedda wode, Israa'eelatuwaana sigettiide, unttunttoo moodeteeddino. Hewaappe simmiide, Sooriyaa asatuu Amoona asatuwaa maaddanaw yayyeeddino.

11

Daawitanne Berssaabeeho

(11:1—12:25)

1 Ofintsan, kaatetuu olaw kesiyaa wode, Daawite bare asaananne Israa'eeliyaa olanchchatuwaanna Yoo'aaba yeddeedda. Biide Amoona biittaa bayzzeeddino; Raaba katamaa dooddeeddino; shin Daawite Yerusaalamen takkeedda.*

2 Itti gallassaa omarssi Daawite bare gisuwaappe denddiide, kaatiyaa golliyaa bollan dembbayiide ootseedda sa'aan hametteedda; bollaa meec'ettiyaa itti mishiratto be'eedda; he mishirata daro malaa lo"a. 3 Daawite asaa kiittiide, Aa oonentto ooshisseedda; he mishirata, «Hanna Elii'aama naatto Hiitiyaa Ooriyoona machato Berssaabeeho» yaageedda. 4 Daawite asaa kiittiide, izo s'eesissi ahissiide, izina ak'eeda. He wode he mishirata piilay yiide aad'd'ina, geeyo saanna de'aw. Hewaappe guyyiyaan, Aa bare soo simmaade baaddu. 5 Mishiratiw shahaaray attina, Daawitakko kiitaa yeddaade, «Taw shahaaray atteedda» yaagaaddu.

6 Hewaappe guyyiyaan Daawite, «Hiitiyaa Ooriyoona taw haa yedda» yaagiide Iyoo'aabew kiitteedda; Iyoo'aabe Ooriyoona Daawitaw yeddeedda. 7 Ooriyooni yiina Daawite Aa, «Iyoo'aabe ay malee? Olanchchatuukka ay malee? K'ay olay waanii?» yaagiide oochcheedda. 8 Hewaappe guyyiyaan Daawite Ooriyoona, «Soy ba; baade shemppa akka» yaageedda; hewaappe guyyiyaan Ooriyooni kaatiyaa golliyaappe kesiide beedda; kaatii Ooriyoonaw ayentto immiyaawaa Aa geeduwaa yeddeedda. 9 Shin Ooriyooni soo beennan kaatiyaa golliyaa dirssaa penggiyaan bare godaa k'oomatuwaa ubbaanna gis ak'eeda.

10 «Ooriyooni bare soo bibeena» giyaawaa Daawite siseedda; Ooriyoona, «Neeni haako saappe yaadda gidikkii? Ne soo ayaw babeykkii?» yaagiide oochcheedda.

11 Ooriyooni Daawita, «Taabootay, Israa'eeliyaa asay, Yihudaa asay, ta godaa Iyoo'aabinne ta godaa Asay dembban dunkkaaniyaan de'iino. Yaatina taani waanaade soo baade moo, ushoo, k'ay ta machchattina ak'oo? Ne shemppu ero! Taani hawaa malaa ootsikke» yaagiide zaareedda.

12 Hewaappe guyye Daawite Ooriyoona, «Itti gallassaa hawaan gam"a; wontti neena guyye yeddana» yaageedda; Ooriyooni he gallassinne wonttetsa gallassi Yerusaalamen takkeedda. 13 Daawite shoobbina, Ooriyooni aanana meeddanne usheeddanne. Daawite Aa matsoyeedda. Shin he omarssi Ooriyooni bare soo beennan, bare gisuwaa hiis's'iide, bare godaa k'oomatuwaa giddon ak'eeda.

14 Wonttina guura Daawite Iyoo'aabaw dabddaabbiyaa s'aafiide, Ooriyoona bolla yeddeedda. 15 Daawite dabddaabbiyaan Iyoo'aaba, «Olay te'uwaa dariyaa sa'aan, sintsa baggana Ooriyoona wotsa; hewaappe guyyiyaan, I shoc'ettiide hayk'k'ana mala, Aa matappe kichchite» yaageedda.

16 Iyoo'aabe he katamaa dooddiidde, morkkiyaa olanchchatuwaappe minotuu de'iyaa sa'aa eriide, Ooriyoona yaan wotseedda. 17 Katamaa asatuu kesiide Yoo'aabana olettina, Daawita olanchchatuwaappe amaratuu hayk'k'eeddino; Hiitiyaa Ooriyoonikka hayk'k'eedda.

18 Iyoo'aabe olan haneeddabaa ubbaa Daawitaw kiitteedda. 19 Biyaa bitaniyaa Iyoo'aabe, «Olan haneeddabaa ubbaa neeni kaatiyaw oda wurssishin, 20 ooni erii, kaatii hank'k'uwaa ees's'i kessana; hank'k'ettiide neena, ‹Hintte unttunttunna olettanaw katamaakko ayaw loytsi shiik'eedditee? Unttunttu gimbbiyaa s'eeraana wonddaafiyaan dukkanawaa eribeykkiteyye? 21 Geedoona na'aa Abimeleeka ooni wod'eeddee? Gaac'c'iyaa mayddiyaa gimbbiyaa s'eeraana duge olaade, Tebes'a giyaa sa'aan itti mac'c'awunna wod'aaddu gidekkee? Yaatina, hinttenttu gimbbiyaakko ayaw shiik'eedditee?› yaagiide oochchiyaawaa gidooppe neeni kaatiyaa, ‹Ne k'oomay, Hiitiyaa Ooriyoonikka hayk'k'eedda› yaaga» yaagiide azazeedda.*

22 Kiitetteeddawe denddiide bi gakkiide, Iyoo'aabe barena kiitteeddawaa ubbaa Daawitaw odeedda. 23 Bitanii Daawita, «Nu morkketuu nuuppe wolk'k'aa meeddino; nuunanna olettanaw katamaappe gas'aa dembbaa keseeddino; shin nuuni unttunttu katamaa penggiyaa gakkanaw, guyye zaariide yedersseeddo. 24 Hewaappe guyyiyaan, wonddaafiyaa dukkiyaawanttu gimbbiyaa s'eeraana ne k'oomatuwaa bolla dukkeeddino; kaatiyaa asatuwaappe amareedawanttu hayk'k'eeddino; k'ay ne k'oomay, Hiitiyaa Ooriyoonikka hayk'k'eedda» yaageedda.

25 Daawite kiitettiide yeeddawaa, «Neeni Iyoo'aaba hawaadan yaaga; ‹Hawoo hank'k'etoppa; ayaw gooppe, mashshay itti gede hawaa, itti gede k'ay haraa wod'eedda; katamaa olaade oyk'k'anaw minna› yaagaade Aa mintsetsa» yaageedda.

26 Ooriyoona machata bare asinay hayk'k'eeddawaa siseedda wode, aw yeekkaaddu. 27 Iza kayyottiyaa wodii polettowaappe guyyiyaan, Daawite izo bare soo kiittiide ahisseedda. Iza aw machchattio gidaaddu; yaataade aw attuma na'aa yelaaddu. Shin Daawite ootseedda kiitay Med'inaa Godaa sintsan iitabaa gideedda.

12

Naataani Aheedda Kiitaanne Daawita Nagaraa Paas'etsaa

1 Med'inaa Goday Naataana Daawitakko kiitteedda; Naataan aakko yiide, hawaadan yaageedda; «Itti kataman laa"u asatuu de'iino; unttuttuppe ittuu dure; k'ay ittuu mank'k'uwaa.* 2 Dure bitaniyaw daro dorssaynne miizzay de'ee; 3 shin mank'k'o bitaniyaw I shammiide heemmiyaa itti dorssaa marattippe harabay ayaynne baawa. He dorssatta aanananne Aa naanatuwaanna dic'c'aaddu; Iza Aa k'umaappe maw; Aa wanc'c'aappe ushawunne Aa kiwuwaan gisaw. He dorssatta aw mac'c'a na'aa mala.

4 «Itti gallassi itti imatsay he dure bitaniyaa soo yeedda; shin durii bare dorssaappe woy bare miizzaappe akkiide shukkiide, bare soo yeedda imatsaa mokkanaw koyyibeenna. I he mank'k'o bitaniyaa dorssatto akkiide, he soo yeedda imatsaa miziyaawaa katseedda» yaageedda.

5 Daawite he dure bitaniyaa bolla hank'k'uwaa ees's'i kesiide Naataana, «Med'inaa Goday ero! Hawaa ootseedda bitanii hayk'k'anaw besse. 6 K'ay I he dorssaa maratti diraw oyddu kushiyaa aatsiide c'igganaw koshshee; ayaw gooppe, k'aretaa d'ayiide I hewaa ootseedda» yaageedda.

7 Naataani Daawita, «He bitanii neena! Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; ‹Taani neena Israa'eeliyaa bolla okkaadde kaateyaad; Saa'oola kushiyaappekka taani neena ashshaad; 8 taani ne godaa golliyaa new immaad; ne godaa mac'c'a asatuwaakka ne kiwuwaan yeggaad; Israa'eeliyaa golliyaa asaanne Yihudaa golliyaa asaa taani new immaad. Hawe ubbaykka guus's'ooppe, taani new haraakka gujja immana shin. 9 Hawaa mala iitabaa Aa sintsan ootsaadde, ayaw Med'inaa Godaa k'aalaa kad'aadii? Hiitiyaa Ooriyoona mashshaan wod'aadda; yaataade Aa machchato new akkaadda. Ee, Amoona asatuwaa mashshaan Aa wod'aadda. 10 Neeni taana kad'aade, Hiitiyaa Ooriyoona machchattio new akkeedda diraw, ne zariyaappe mashshay ubbakka shaakettenna› yaagee.

11 «Hewaa diraw Med'inaa Goday, ‹Taani ne soo asaa giddoppe ne bolla iitabaa ahana; ne machatuwaa neeni s'eellishin dentsaade, new matattiyaa uraw immana; seeta gallassan he bitanii ne mac'c'a asatuwaana gisanawaa.* 12 Neeni hewaa geeman ootsaadda; shin taani hawaa seeta gallassi Israa'eeliyaa asaa ubbaa sintsan ootsana› yaagee» yaageedda.

13 Daawite Naataana, «Taani Med'inaa Godaa bolla nagaraa ootsa kichchaad» yaageedda.

Naataani, «Med'inaa Godaykka ne nagaraa atto gi diggeedda; neeni hayk'k'akka. 14 Neeni hawaa udaade, Med'inaa Godaa morkketuu Aa kad'anaadan ootseedda diraw, new yeletteedda na'ay hayk'k'ana» yaageedda.

15 Naataani bare soo beeddawaappe guyyiyaan, Ooriyoona machata Daawitaw yeleedda na'aa Med'inaa Goday shoc'ina I harggeedda. 16 Daawite ha na'aw S'oossaa woosseedda; Daawite katsaa meennaan s'oomeeddanne bare soo geliide, k'amma k'amma biittan gis ak'eeda. 17 Aa soo c'imatuu Aa biittappe dentsanaw Aa matan ek'k'eeddinno; shin biittappe denddennaan is's'eedda; I unttunttunna k'umaa mibeenna.

18 Laappuntsa gallassi na'ay hayk'k'eedda. Daawita k'oomatuu na'aa hayk'k'uwaa odanaw yayyeeddino; «Na'ay pas'a de'ishshin nuuni Daawita haasayisseeddo; shin sisennan is's'eedda. Yaatina, na'ay hayk'k'eeddawaa nuuni aw wootiide odanaw danddayeettoo? Ooni erii, I barena k'ohanenttonne» yaageeddino.

19 Bare k'oomatuu ittuu ittuwaanna saasukettiyaawaa Daawite be'eedda wode, K'eeri na'ay hayk'k'eeddawaa ereedda. Daawite unttuntta, «K'eeri na'ay hayk'k'eedee?» yaagiide oochcheedda.

Unttunttu, «Ee hayk'k'eedda» yaageeddino.

20 Daawite biittappe denddi ek'k'eedda. Meec'ettiide, oketiidenne bare mayuwaa laammiide, Med'inaa Godaa golliyaa geleedda; goynneedda. Hewaappe guyyiyaan bare soo biide, k'umaa oochchina unttunttu Aa sintsa aatseeddino; k'umaa meedda.

21 Aa k'oomatuu Aa, «Neeni hawaadan ayaw hanaad? Na'ay pas'a de'ishshin s'oomaaddanne yeekkaadda; shin na'ay hayk'k'ina denddaade, k'umaa maada!» yaageeddino.

22 Daawite unttuntta, «Na'ay pas'a de'ishshin taani s'oomaadinne yeekkaad; ayaw gooppe, ‹Ooni erii, Med'inaa Goday taana maarina, na'ay pas'anenttonne› yaagaade k'oppaad. 23 Shin na'ay ha"i hayk'k'ina, taani ayaw s'oomoo? Taani na'aa guyye zaarana danddayayitaa? Taani aakko baanaappe attina, I taakko simmenna» yaageedda.

24 Hewaappe guyyiyaan, Daawite bare machchato Berssaabeeho mintsetseedda. Daawite iikko geliide izina ak'eeda; yaatina, Aa aw attuma na'aa yelaaddu; na'aa Solomona suntseedda; Med'inaa Goday he na'aa siik'eedda. 25 Med'inaa Goday na'aa siik'eedda diraw, na'aa «Yidiidiyaa» giide suntsana mala, timbbitiyaa odiyaa Naataana bolla kiitteedda.

Daawita Metuwaanne Tuggaa

(12:26—20:26)

Daawite Raaba Katamaa Oliide Oyk'k'eedda

(1 Od. 20:1-3)

26 He wode Yoo'aabe Amoonatuwaa katamaa Raaba olettiide, kaatiyaa geessuwaa oyk'k'eedda. 27 Iyoo'aabe Daawitakko kiitaa yeddiide, «Taani Raaba katamaa olaade, haatsaa duuk'k'iyaa sa'aa oyk'k'aad. 28 Hewaa diraw, atteeda olanchchatuwaa shiishshaade katamaa olaade oyk'k'a. Hewe d'ayooppe, taani katamaa oyk'k'ay. Yaatooppe, I ta suntsan s'eegettana» yaageedda.

29 Daawite bare olanchchatuwaa ubbaa shiishshiide, Raaba katamaa biide, olettiide oyk'k'eedda. 30 Unttunttu kaatiyaa kallachchaakka Aa huup'iyaappe akkeedda. He work'k'aa kallachchay hattamanne oyddu kiilo giraamiyaa dees'ee; Aa giddon al"o shuchchay de'ee. He kallachchaa Daawita huup'iyaan wotseedda. Katamaappe loytsi daro omooduwaa Daawite omoodiide aheedda. 31 He katamaa asaa yaappe kessiide, magaaziyan, birataa shalkkiyaaninne birataa kalttan ootsanaadan ootseedda; k'ay unttuntta urk'k'aappe s'uubiyaa med'd'anaadan ootseedda. Amoonatuwaa katamatuwaa ubbaan de'iyaa asaa I hewaadan ootseedda. Hewaappe guyyiyaan, Daawitenne Aa olanchchatuu ubbay Yerusaalame simmeeddino.

13

Aminoonanne Taamaaro

1 Itti wode hawaadan haneedda. Daawita na'aa Abeseloomaw Taamaaro giyaa itti malaa lo"o michchata de'aw; Daawita na'ay Aminooni Taamaaro siik'eedda. 2 Aa michchata Taamaara wodoro gideedda dirawunne I izo ayinne ootsanaw danddayennabaa aw malateedda diraw, Aminooni Taamaaro k'oppiide gilk'k'eedda.

3 Shin Aminoonaw Daawita ishaa Shaama na'aa Yonadaaba geetettiyaa laggii de'ee; Yonadaabi daro hiilanchcha asaa. 4 Yonadaabi Aminoona, «Neeni kaatiyaa na'aa; yaatina, gallassi gallassi ayaw gilk'k'ay? Neeni taw ayaw odikkii?» yaagiide oochcheedda.

Shin Aminooni Aa, «Ta ishaa Abeselooma michchato Taamaaro taani dosay» yaageedda.

5 Yonadaabi Aminoona, «Ba; sakettiyaawaa malataade gisuwaan gisa basha. Ne aawuu neena be'anaw yiyaa wode, ‹Ta michchata Taamaara yaade taw miyaabaa immu; taani izo s'eellishin k'umaa ta sintsan katsaade taana barssu› yaagaade oochcha» yaageedda.

6 Aminooni saketteeddawaa malati biide gisuwaan giseedda. Kaatii Aa be'anaw yeedda wode, Aminooni Aa, «Ta michchata Taamaara yaade, taw itti lo"o ukitsaa ta s'eellishin uukkanttonne taani I kushiyaappe mintto dosay shin» yaageedda.

7 Daawite Taamaarikko kaatiyaa soo kiittiide, «Ne ishaa Aminoona soo ha"i baade, aw k'umaa katsaa» yaageedda. 8 Taamaara bare ishaa Aminoona soo baaddu; he wode I giseedda. Taamaara amareeda d'iiliyaa munak'aade, Aminooni s'eellishin ukitsaa uukkaaddu. 9 Taamaara bashiyaappe ukitsaa kessaade aw aatsaadu; shin I meennaan is's'eedda.

Aminooni, «Asaa ubbaa hawaappe kessi diggite» yaageedda; Asay ubbay Aa matappe kesseedda. 10 Hewaappe simmiide Aminooni Taamaaro, «Taani ne kushiyaappe maanaadan k'umaa haa ta siiris'aa akkaade ya» yaageedda; Taamaara bare uukkeedda ukitsaa akkaade, bare ishaa Aminoona siirisaa gelissaaddu. 11 Taamaara k'umaa aakko shiishsheedda wode, izo oyk'k'iide, «Ta michchate, haaya! Taananna gisa» yaageedda.

12 Iza, «Ta ishaw, kichcha hanenna! Taana wolk'k'antsoppa! Hawaa malabay Israa'eeliyaa biittan oosettanaw bessenabaa; hawaa mala iitabaa ootsoppa. 13 Ta pokkuwaa taani waataade gentsanaw danddayayitaa? K'ay neenikka Israa'eeliyaa giddon kawushsha asaa gidana. Hayyanaa kaatiyaa ha"i oochcha. I taani neena gelanaw diggenna» yaagaaddu. 14 Shin iza odiyaawaa sisennan is's'eedda. I iippe wolk'k'aama gidiyaa diraw, izo wolk'k'an oyk'k'iide bayzzeedda.

15 Hewaappe guyyiyaan, Aminooni izo loytsi is's'eedda; kase izo siik'eeddawaappe aatsiide is's'eedda. Aminooni izo, «Kessa! Kessaade ba!» yaageedda.

16 Iza, «Biikke! Neeni taana ha"i kare yederssiyaa balay neeni hanno gakkanaw ta bolla ootseedda balaappe aad'd'ee» yaagaaddu.

Shin I iziw sisennan is's'eedda. 17 Aminooni bare k'oomaa s'eesiide, «Ha mishiratto ta sintsaappe kessa; izo kare kessa diggaade, kariyaa gordda» yaageedda. 18 K'oomay mishiratto kare kesiide, kariyaa gorddeedda.

Aa daro alleek'k'uwaana de'iyaa mayuwaa mayyaaddu; ayaw gooppe, kaatiyaa mac'c'a naanay wodoratuu hewaa mala mayuwaa mayiino. 19 Taamaara bidintsaa bare huup'iyaan k'olaade, bare mayyeedda alleek'k'uwaana de'iyaa mayuwaa peed'aaddu; bare huup'iyaa oyk'k'aadde, waasuwaa s'ulaade baaddu.

20 I ishaa Abeseeloomi izo be'eedda wode, «Ne ishay Aminooni neena bayzzeedee? Ta michchate, neeni ha"i c'o"u ga. I ne ishaa; ha yewuwaa neeni uluwaan oyk'k'oppa» yaageedda. Hewaa diraw, Taamaara kayyotaade bare ishaa Abeselooma son, asan gakettennaan de'aaddu.

21 Kaatii Daawite ha yewuwaa siseedda wode, loytsi hank'k'etteedda. 22 Abeseeloomi Aminoonaw mal"uwaa c'amuwaakka k'aattibeenna. Bare michchato Taamaaro bayzzeedda diraw, Aminoona morkkeedda.

Abeseeloomi Aminoona Wod'eedda

23 Laa"u laytsaappe guyyiyaan, Efireema zawaa matan Baa'ool-Has'oora giyaa sa'aan Abeseeloomi dorssaa isikiyaa meedissee; kaatiyaa naanay ubbay he sa'aa yaanaadan Abeseeloomi unttuntta s'eeseedda. 24 Abeseeloomi kaatiyaakko yiide, «Ta kaatiyaw, taani ne k'oomay ta dorssatuwaa isikiyaa meedissay; neeninne ne oosanchchatuu nuunanna denddeerikkite!» yaageedda.

25 Kaatii Abeselooma, «Tuytti ta na'aw! Nuuni ubbay booppe, new tookko gidanawaa» yaageedda. Abeseeloomi kaatiyaa daroppe shoobbeedda; kaatii buussaa is's'eedda; shin Abeselooma anjjeedda.

26 Abeseeloomi kaatiyaa, «Neeni baana d'ayooppe, ta ishaa Aminooni nuunanna bo» yaageedda.

Kaatii, «I neenana ayaw baanee?» yaageedda. 27 Shin Abeseeloomi shoobbiide aggenaan is's'ina, Daawite Aminoonanne bare attuma naanaa yenkkotuwaa aanana yeddeedda.

28 Abeseeloomi bare k'oomatuwaa, «sisite! Aminooni woyniyaa eessaa ushiidde kalliyaa wodenne taani hinttentta, ‹Aminoona shoc'ite› yaagiyaa wode, hinttenttu Aa wod'ite. Yayyoppite! Hinttena azazeeddawe taana. Minnite! S'alite!» yaagiide azazeedda. 29 Abeselooma k'oomatuu I azazeeddawaadan Aminoona ootseeddino. Hewaappe guyyiyaan, kaatiyaa attuma naanay ubbatuu denddiide, barenttu bak'uluwaa bak'uluwaa toggiide bak'atteedino.

30 Unttunttu biro ogiyaan de'ishshin, «Abeseeloomi kaatiyaa naanaa ubbaa wursseedda; unttuttuppe ittuunne attibeena» geetettiyaa oduu Daawitakko gakkeedda. 31 Kaatii denddi ek'k'iide, kayyoo bare mayuwaa peed'eedda; yaatiide biittan giseedda. Aa k'oomatuu ubbatuukka barenttu mayuwaa peed'iide, Aa matan ek'k'eeddinno.

32 Daawita ishaa Shaama na'ay Yonadaabi, «Ta godaw, Unttunttu kaatiyaa naanaa ubbaa wod'i diggeeddino gaade k'oppoppa; Aminoona s'alalay hayk'k'eedda. Ayaw gooppe, Aminooni bare michchato Taamaaro bayzzeedda gallassaappe doommiide, Abeseeloomi Aa bollan polanaw halchcheeddawaa gideedda. 33 Ha"ikka ta goday kaatii bare wozanaan, ‹Kaatiyaa naanay ubbatuu hayk'k'eedino› yaagiide odeedda oduwaa tuma gooppo; Aminoona s'alalay hayk'k'eedda» yaageedda.

34 He wode Abeseeloomi bak'ateedda.

Naagiyaa bitanii d'ok'k'u giide s'eelliyaa wode, bareppe away wulliyaa baggana de'iyaa ogiyaanna deriyaa lank'k'iyaa oyk'k'iide, c'ora Asay yiyaawaa be'iide kaatiyaw odeedda. 35 He wode Yonadaabi kaatiyaa, «Be'a! Taani ne k'oomay odeeddawaadan kaatiyaa naanay yeeddino» yaageedda.

36 I haasayiide wurssina kaatiyaa naanay geliide barenttu k'aalaa d'ok'k'u ootsiide waasseeddino. K'ay kaatiinne Aa oosanchchatuu ubbay yibbaata yeekuwaa yeekkeeddino.

37 Abeseeloomi bak'atiide, Amihuuda na'aa Talmmaayakko, Gashuura biittaa kaatiyaakko beedda; shin Kaatii Daawite ubbaa gallassi bare na'aw yeekkeedda.*

38 Abeseeloomi bak'atiide Gashuura gadiyaa beeddawaappe guyyiyaan, yaan heezzu laytsaa de'eedda. 39 Kaatii Daawite Abeselooma be'anaw amotteedda; ayaw gooppe, Aminoona hayk'k'oo kayyottiyaawaappe I minetteedda.

14

Abeseeloomi Yerusaalame Simmeedda

1 S'aruuyi na'ay Iyoo'aabe Kaatii Daawite Abeselooma laamoteeddawaa ereedda. 2 Hewaa diraw, Yoo'aabe Tak'o"a katamaa kiittiide, yaappe itti eranchcha mishiratto ahisiide izo, «Neeni kayyottiyaa asaadan hana; kayyuwaa mayuwaa mayya; shic'issiyaawaa okettoppa; daro wodeppe doommiide, hayk'k'eedda asaw kayyottiyaa mac'c'a asaadan hana. 3 Yaataade kaatiyaakko baade ha k'aalatuwaa aw oda» yaageedda. Iyoo'aabe Aa kaatiyaw odanawaa iziw odeedda.

4 Tak'o"a katamaa mishiratta kaatiyaakko beedda wode, biittan gisa guufannaade, «Kaatiyaw, taana maaddaarikkii!» yaagaaddu.

5 Kaatii izo, «Neena ayee meteeddawe?» yaagiide oochcheedda.

Iza, «Taani asinay hayk'k'eedda mac'c'a asaa. 6 Taw ne k'oomatiw laa"u attuma naanay de'iino. Unttunttu ittuu ittuwaanna dembban wad'etteeddino; unttuntta shaakkanaw itti asaynne d'ayina, ittuu yenkkuwaa shoc'iide wod'eedda. 7 Ha"i ta dabbotuu ubbay ta bolla denddiide, ‹Bare ishaa I wod'eedda diraw, nuuni Aa wod'anaadan bare ishaa wod'eeddawaa nuw hamma; yaatiide nuuni laattiyaawaa d'ayissana yaageeddino.› Yaatooppe, unttunttu taw laataw atteeda itti s'iifaa toyssiino; ta asinaa suntsaakka Aa zeretsaa biittappe d'ayssiino» yaagaaddu.

8 Kaatii he mishiratto, «Ne soo ba; taani new azazana» yaageedda.

9 Shin Tak'o"a katamaa mishirata kaatiyaa, «Ta godaw kaatiyaw, gomii taananne ta aawuwaa golliyaa asaa oyk'k'o; shin kaatiinne Aa kawutetsaa araatay geeshsha gido» yaagaaddu.

10 Kaatii mishiratto, «Ne bolla k'aalaa k'aattiyaa oonanne taakko aha; I neena laa'entso bochchenna» yaageedda.

11 Mishirata kaatiyaa, «Suutsaa achchiyaawe bashshaa bolla bashshaa gujjennaadaaninne ta na'aakka wod'enaadan kaatii Med'inaa Godaa bare S'oossaa suntsan taw c'aak'k'o» yaagaaddu.

Kaatii izo, «Med'inaa Goday ero! Ne na'aa huup'iyaa binnaanaappe ittuukka biittan wod'd'enna» yaageedda.

12 Hewaappe guyyiyaan, mishirata kaatiyaa, «Ta godaa kaatiyaw taani itti k'aalaa haasayay» yaagaaddu.

Kaatii, «Haasaya» yaageedda.

13 He mishirata kaatiyaa, «Yaatina, neeni S'oossaa asaa bolla hawaa malaa ayaw ootsaaddii? Kaatii yedersseedda bare na'aa guyye zaaribeenna diraw, bare haasayeedda k'aalaw kaatii bayzzanchcha gidennee? 14 Nuuni ubbay hayk'k'ana; biittan gukkeedda haatsay simmennawaadan, nuuni laa'entso simmokko. Shin S'oossay bohetteedda Asay ubbakka d'ayenna mala, aw ogiyaa giigisseeppe attina, I c'oo d'ayanaadan koyyenna.

15 «Taana Asay yashissiyaa diraw, ta godaw kaatiyaw taani hawaa odanaw ha"i yaad. Taani ne k'oomatta, ‹Taani kaatiyaw haasayana; ooni erii, taani Aa k'oomatta oochchiyaawaa kaatii polanenttonne; 16 S'oossay nuw immeedda laataappe taananne ta na'aa d'ayssanaw koyiyaa asaa kushiyaappe kaatii sisiide ashshanenttonne› yaagaade k'oppay. 17 K'aykka taani ne k'oomaa, ‹Lo"uwaanne iitaa shaakkanaw ta goday kaatii S'oossaa kiitanchcha mala gidiyaa diraw, ta godaa kaatiyaa k'aalay taana woppisso. Med'inaa Goday ne S'oossay neenana gido› yaagay» yaagaaddu.*

18 Kaatii mishirattiw, «Taani neena oochchana haniyaabaa zaaruwaa neeni taappe k'osoppa» yaageedda.

Mishirata, «Ta goday kaatii haasayo» yaagaaddu.

19 Kaatii mishiratto, «Hewan ubbaan Iyoo'aaba kushii neenana de'ii?» yaagiide oochcheedda.

Mishirata, «Ta godaw kaatiyaw, ne shemppu ero! Neeni ta goday kaatii haasayeedda ubbabaappe ushechcha woy haddirssa gaanaw danddayiyaa itti asikka baawa. Ee; hawaa taana azazeeddawe, ta doonaan, ne k'oomati doonaan hawaa wotseeddawe ne k'oomaa Iyoo'aaba. 20 Ha"i de'iyaa hanotaa laammanaw ne k'oomay Iyoo'aabe hawaa ootseedda. S'oossaa kiitanchchaw de'iyaa aad'd'eeda eraa malay ta godaw de'ee; biittan haniyaawaa ubbabaa I ereedda» yaagaaddu.

21 Kaatii Iyoo'aaba, «Daro lo"a! Taani hawaa ootsana! Ba; he yalaga bitaniyaa Abeselooma akkaade ya» yaageedda.

22 Iyoo'aabe kaatiyaa sintsan gisi guufanniide, kaatiyaa hawaadan yaagiide anjjeedda; «Ta godaw kaatiyaw, ne sintsan nashshetteeddawaa ne k'oomay hachche ereedda; ayaw gooppe, kaatii bare k'oomay oochcheeddawaa siseedda» yaageedda.

23 Hewaappe guyyiyaan, Yoo'aabe denddiide Gashuura gadiyaa biide Abeselooma Yerusaalame akki yeedda. 24 Shin kaatii, «I bare soo baanaw besse; I ta deemuwaa be'oppo» yaageedda; Abeseeloomi bare soo beedda; kaatiyaa deemuwaakka be'ibeenna.

Daawite Abeseeloomana sigetteedda

25 Israa'eeliyaa ubbaa giddon malaa lo"uunne Abeseeloomadan sabetteedda itti asaynne baawa. Aa huup'iyaappe biide gediyaa s'uguntsay gakkanawukka an kad'iyaabay baawa. 26 I barena dees'iyaa wode bare huup'iyaa binnaanaa k'ans's'issee; bare huup'iyaa binnaanaa k'ans's'issiyaa wode ubbaan miizaaniyaan wotsiide mazzanee; kaatiyaa miizaanaa likkiyaan laa"u kilonne heezzu s'eetu giraamiyaa dees'ee. 27 Abeseloomaw heezzu attuma naanaynne itti mac'c'a naatta yeletteeddino; mac'c'a naatti suntsay Taamaaro; he naatta malaa lo"o mac'c'a asaa gidaaddu.

28 Abeseeloomi laa"u laytsaa kumentsaa kaatiyaa deemuwaa be'ennaan Yerusaalamen de'eedda. 29 «Taani neena kaatiyaakko kiittana mala, taakko haaya» yaagiide Abeseeloomi Iyoo'aabaw kiitteedda; shin Iyoo'aabe yeennan is's'eedda. Laa"entsuwaakka kiitteedda; shin Iyoo'aabe aakko yeennan is's'eedda. 30 Hewaappe guyyiyaan, Abeseeloomi bare k'oomatuwaa, «sisite! Ta goshshaa matan Iyoo'aabaw goshshay de'ee; aw hewan banggay de'ee. Biide tamaa oytsite» yaageedda. Abeselooma k'oomatuu Iyoo'aaba banggaa tamaa oytseeddino.

31 Yaatina, Iyoo'aabe denddiide, Abeselooma soo biide «Ne k'oomatuu ta banggaa ayaw tamaa oytseeddino?» yaageedda.

32 Abeseeloomi Iyoo'aaba, «Neeni taani kiittina yeennan is's'eedda dirassa. Neeni kaatiyaakko baade, ‹Abeseloomi hawaadan yaagee; «Taani Gashuura gadiyaappe ayaw yaadditaa? Taani hanno gakkanaasikka yaan de'eeddawaa gidintto taw lo"a shin» yaagee› gaade taw oochchanaadan koyaad. Ha"ikka taani kaatiyaa deemuwaa be'anaw koyaad; taani bayzzanchcha gidooppe, I taana wod'o» yaageedda.

33 Iyoo'aabe kaatiyaakko biide, Abeseeloomi geeddawaa odeedda. Kaatii Abeselooma s'eesissina Abeseeloomi soo geliide, kaatiyaa sintsan sa'aan gisiide goynneedda; yaatina, kaatii Abeselooma yereedda.

15

Abeselooma Mak'k'uwaa

1 Hewaappe guyyiyaan, Abeseeloomi paraa gaariyaa, paratuwaanne bare sintsan wos's'anaw ishatamu asatuwaa giigisseedda. 2 Abeseeloomi wontta guuraanna denddiide, katamaa pengge afiyaa ogiyaa doonaan ek'k'ee. Mootuu de'iyaa ay asaynne kaatiyaa sintsa pirddaw yeedda wode, Abeseeloomi he bitaniyaa s'eesiide, «Neeni hak'a katamaappe yaad?» yaagiide oochchee. He bitanii, «Taani ne k'oomay Israa'eeliyaa zaratuwaappe ittuwaappe yaad» yaagiide aw zaaree. 3 Abeseeloomi Aa, «Be'a! Ne yewuu lo"anne suure; shin kaatiyaa baggappe new sisiyaawe baawa» yaagee. 4 Abeseeloomi gujjiidekka, «Taani Israa'eeliyaa biittan pirddanaw suntsetteeddawaa gidaarkkitaashsha! Hewaa gidintto, mootuu woy yewuu de'iyaa ubbay taakko yiina, taani aw suure pirddaa pirddana shin» yaagee.

5 Ooninne aakko yiide aw hokkiyaa wode, Abeseeloomi bare kushiyaa yeddiide, he uraa oyk'k'iide yeree. 6 Pirddettanaw kaatiyaakko yiyaa Israa'eeletuwaa ubbaw Abeseeloomi hewaadan haneedda; yaatiide Israa'eeliyaa asaa wozanaa Abeseeloomi wuu'eedda.

7 Oyddu laytsaappe guyyiyaan, Abeseeloomi kaatiyaa, «Taani Med'inaa Godaw shiik'k'eeddawaa gatsanaw Kebroone gadiyaa baana. 8 Taani ne k'oomay Gashuura gadiyaan Sooriyaa biittan de'aadde, ‹Taana Med'inaa Goday Yerusaalame guyye afiyaawaa gidooppe, Kebroone kataman taani Med'inaa Godaw goynnana› yaagaade shiik'k'a uttaad» yaageedda.

9 Kaatii Abeselooma, «Saro ba» yaagina, I denddiide Kebroone katamaa beedda.

10 Shin Abeseeloomi Israa'eeliyaa zaratuwaa ubbaakko k'osuwaan kiitaa yeddiide, «Malakataa punna hinttenttu siseedda wode, ‹Abeseloomi Kebroonan kaateteedda› yaagite» yaageedda. 11 Abeseeloomi s'eesina, Yerusaalameppe aanana ittippe beedda imatsatuu laa"u s'eetu asaa; he asatuu ayinne erennan c'oo ashkketetsan beeddino. 12 Abeseeloomi yarshshuwaa yarshshiidde, Daawita zoriyaa Akis'oofeela Giilo katamaappe s'eesisseedda; kaatiyaa bolla denddeedda mak'k'uu goobeedda; Abeselooma kaalliyaawanttukka c'oratti c'oratti beeddino.

Daawite Yerusalameppe Bak'ateedda

13 Itti kiitetteeddawe yiide Daawita, «Israa'eeliyaa asaa wozanay Abeseloomakko simmi kichcheedda» yaageedda.

14 Hewaappe guyyiyaan, Daawite barenana ittippe Yerusaalamen de'iyaa bare oosanchchatuwaa, «Denddite! Nuuni bak'atoytte! Hewe d'ayooppe, nu giddoppe ay asaynne Abeseloomappe kessi akkena. Nuuni elleelliidde baana koshshee; hewe d'ayooppe, I elleelli yiide nuuna d'ayssana; nu katamaa mashshaan busakkana» yaageedda.

15 Kaatiyaa oosanchchatuu Aa, «Neeni nu goday kaatii dooreedda ubbabaa nuuni ne k'oomatuu ootsanaw giigi utteeddo» yaageeddino.

16 Kaatii kesiide beedda; Aa soo Asay ubbay aanana ittippe beedda; shin bare golliyaa naaganaadan tammu baakkotuwaa ashsheeda. 17 Kaatii kesina, Asay ubbay aanana beedda; katamaw wurssetsa golliyaa lank'k'iyaan ek'k'eeddinno. 18 Aa oosanchchatuu ubbay aappe sintsanna salppiide aad'd'eedino; unttuntta kaalliide kaatiyaa naagiyaawanttu (Kalitawatuunne Palitawatu) salppeeddino; k'ay unttuntta kaalliide Gaate katamaappe yeedda usuppun s'eetu asatuu, kaatiyaa sintsanna salppiide aad'd'eedino.

19 Kaatii Gaatiyaa Ittaaya, «Neeni nuunanna ayaw yay? Guyye simmaade, kaatiyaa Abeseloomana de'ashsha. Neeni asaa biittaa asaa; neeni bete. 20 Neeni sa'aa zino yaadda; taani ta huup'iyaw biyaasa'aa erennan de'aadde, neena hachche waataade taananna yuushshoo? Guyye simma; ne gade asatuwaakka neenana afa. S'oossay new keekkonne ammanetto!» yaageedda.

21 Ittaayi kaatiyaa, «Med'inaa Goday ero! Ta goday kaatii ero! Ta goday kaatii de'iyaa sa'aan hak'an gidinakka, I taw hayk'k'o gidina, pas'a gidinakka, taani ne k'oomay neenana de'ana» yaageedda.

22 Daawite Ittaaya, «Lo"a! Baade salppa» yaageedda; Gitaatiyaa Ittaayi bare asatuwaa ubbaananne bare soo asaa ubbaanna salppeedda.

23 He ubbaa Asay aad'd'ishshin, he gade Asay ubbay barenttu k'aalaa d'ok'k'isiide yeekkeeddino; kaatii K'ediroona Shaafaa pinneedda; Asay ubbaykka bazuwaa simmiide beedda.

24 K'eesiyaa S'aadook'ikka he sa'aan de'ee; S'oossaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa tookkiyaa Leewatuukka aanana ittippe de'iino. Asay ubbay katamaappe kes wurana gakkanaw, S'oossaa Taabootaa biittan wotsina, k'eesiyaa Abiyaataare yarshshuwaa yarshsheedda.

25 Hewaappe guyyiyaan kaatii S'aadook'a, «S'oossaa Taabootaa katamaa guyye afa. Med'inaa Goday taanan nashettiyaawaa gidooppe, taana I zaaretsi ahiide, bare Taabootaanne bare de'iyaa sa'aa laa'entsuwaa bessana. 26 Shin I, Taani neenan nashetikke gooppe, ‹I barena lo"iyaawaa ootso;› taani hawaan de'ay» yaageedda.

27 K'aykka kaatii k'eesiyaa S'aadook'a, «Sisa; neeni ne na'aa Ahima'aas'anne Abiyaataara na'aa Yoonataana akkeedda katamaa saro ba. 28 Hinttenttu taana erissanaw k'aalaa kiittana gakkanaw, taani woran de'iyaa shaafaa pinuwaan de'ashshana» yaageedda. 29 Hewaa diraw, S'aadook'inne Abiyaataare S'oossaa Taabootaa Yerusaalame guyye afeedino; yaan de'eeddino.

30 Shin Daawite yeekkiide Dabire Zayite pudetsaa kesseedda. I kayyoo bare huup'iyaa gullotti utteedda; I mela gediyaan hametteedda; aanana de'iyaa asatuukka gullotti yeekkiide pudetsaa keseeddino. 31 Asay Daawitaw, «Akis'oofeelikka Abeseloomanna mak'k'ettiyaawanttu giddon de'ee» yaagiide odeeddino.

Daawite, «Abeet Med'inaa Godaw, Akis'oofeela zoriyaa eeyyatetsaw laamma» yaagiide woosseedda.

32 Daawite Asay S'oossaw goynniyaa sa'aa, deriyaa huup'iyaa gakkeedda wode, Arkkiyaa Hushaayi kayyoo bare mayuwaa peed'iide, bare huup'iyaankka baana k'oliide, Daawitana gaketanaw yeedda. 33 Daawite Aa, «Neeni taananna biyaawaa gidooppe, neeni taw tookko kessana. 34 Shin neeni katamaa guyye simmaade Abeselooma, ‹Kaatiyaw, taani ne k'oomaa gidana; hawaappe kase ne aawuwaa k'oomaa gideeddawaadankka newukka k'oomaa gidana› yaagooppe, Akis'oofeela zoriyaa halissaade taana maaddana. 35 K'eesetuu S'aadook'inne Abiyaataare neenana yaan ittippe de'anawaa gidikkino? Neeni kaatiyaa son sisiyaawaa ubbaa unttunttoo oda. 36 S'aadook'a na'aa Ahima'aas'inne Abiyaataara na'aa Yoonataani yaan unttunttunna de'iino; neeni sisiyaawaa ayaanne unttunttu bolla taw kiitta» yaageedda.

37 Abeseeloomi Yerusaalame gelishin, Daawita laggii Hushaaykka katamaa gakkeedda.

16

Daawitanne S'iiba

1 Daawite deriyaa huup'iyaappe hefintsa baggana aad'd'ishshin, S'iiba geetettiyaa Manfibosheeta k'oomay aanana gaketeedda; laa"u s'eetu baso ukitsaa, woyniyaa teeraa ukitsaa s'eetuwaa, balasiyaa teeraa ukitsaa s'eetuwaanne itti ogoruwaa woyniyaa eessaa laa"u haretuwaan c'aaneedda.*

2 Kaatii s'iiba, «Hawaa ayaw ahaad?» yaagiide oochcheedda.

S'iibi, «Haretuu kaatiyaa soo Asay togganaw; ukitsaynne dumma dumma ayfiyaa asatuu maanaadana; k'ay woyniyaa eessay woran daaburiyaawantta ushshanaw» yaageedda.

3 Hewaappe guyyiyaan kaatii S'iiba, «Ne godaa na'aa na'ay hak'an de'ii?» yaagiide oochcheedda.

S'iibi, «I, ‹Israa'eeliyaa Asay ta aawuwaa aawuwaa kawutetsaa hachche taw zaari immana› yaagiide Yerusaalamen utteedda» yaageedda.*

4 Kaatii S'iiba, «Be'a! Manfibosheetaw de'iyaabay ubbay ha"i neessa» yaageedda.

S'iibi, «Eeno ta godaw kaatiyaw! Taani biittan guufannay; taani neena nashechchiyaawaa ootsana» yaageedda.

Shim"i Daawita Shek'k'eedda

5 Kaatii Daawite Baahuriima geetettiyaa katamaa yeedda wode, Saa'oola dabbo gidiyaa itti bitanii hewaappe kesseedda. Aa suntsay Geera na'aa Shim"a. I Daawita shek'iidde kesseedda. 6 Daawita bollanne kaatiyaa oosanchchatuu bolla shuchchaa olee; I hewaa ootsiyaa wode, olanchchatuu ubbaynne kaatiyaa naagiyaawanttu ushechchannanne haddirssaana kaatiyaa Daawita dooddi wotseeddino. 7 Shim"i Daawita shek'iidde, «Kichcha; kichcha! Ha suutsaa gussiyaawe! Ha patsennawe! 8 Neeni Saa'oola kawutetsaa wuu"aade kaatetaadda; neeni gusseedda Saa'oola asaa suutsaa ubbaa Med'inaa Goday ne bolla zaareedda; k'ay Med'inaa Goday kawutetsaa ne na'aa Abeseloomaw sheed'd'eedda. Neeni suutsaa gusseedda asaa gidiyaa diraw, neeni d'ayiyaa wodii gakkeedda» yaageedda.

9 Hewaappe guyyiyaan, S'aruuyi na'ay Abishaayi kaatiyaa, «Ha kanaa bakkutay ta godaa kaatiyaa ayaw shek'k'ii? Taani baade Aa k'ood'iyaa muuc'ay» yaageedda.

10 Kaatii, «Hinttenttoo, S'aruuyi naatoo, hinttentta gatsiyaawe ayee? Med'inaa Goday Aa, Daawita shek'k'a yaageedda diraw I shek'k'iyaawaa gidooppe, ‹Neeni ayaw hawaa ootsay?› yaagiide oochchanaw danddayiyaawe oonee?» yaageedda.

11 Hewaappe guyyiyaan, Daawite Abishaayanne bare k'oomatuwaa ubbatuwaa, «Ta na'ay, ta ashuu, taana wod'anaw koyee; yaatina, ha Biiniyaama Asay woot aggiitee! Aa bochchoppite; I bashina shek'k'o! Ayaw gooppe, Med'inaa Goday Aa azazeedda. 12 Ooni erii, Med'inaa Goday ta metuwaa be'iide, taani hachche akkiyaa shek'aa diraw taw keeka zaaranenttonne» yaageedda.

13 Daawitenne Aa Asay ogiyaa oyk'k'iide biino. Shim"ikka deriyaappe hini baggana, Daawita heeraana biidde Aa shek'k'eenne shuchchaa Aa bolla olee; baanakka Aa bolla laalee. 14 Kaatiinne aanana de'iyaa asatuu barenttu biyaasa'aa daaburiide gakkeeddino. Kaatii yaan shemppeedda.

Abeseloomanne Aa Zoriyaawantta

15 Abeseloominne Israa'eeliyaa asatuu ubbay Yerusaalame geleeddino; Akis'oofeelikka unttunttunna ittippe de'ee. 16 Daawita laggii Arkkiyaa Hushaayi Abeseloomakko yiide, «Kaatiyaa shemppu gam"o! Kaatiyaa shemppu gam"o!» yaageedda.

17 Abeseeloomi Hushaaya, «Neeni ne laggiyaa siik'eedda siik'uu haweekka? Ne laggiyaanna ayaw babeykkii?» yaageedda.

18 Hushaayi Abeselooma, «tuytti! Med'inaa Godaynne ha Asay k'ay Israa'eeliyaa Asay ubbaynne dooreeddawoo taani ak'ana; taani aanana attana. 19 Hewaappekka k'ay taani ow ootsanee? Aa na'aw ootsanaw bessikkitaayye? Taani ne aawoo ootseeddawaadan ha"i newukka ootsana» yaageedda.

20 Abeseeloomi Akis'oofeela, «Neeni ane nuuna zora; nuuni ay ootsanne?» yaageedda.

21 Akis'oofeeli Abeselooma, «Kaatiyaa golliyaa naaganaw atteeda ne aawuwaa baakkotuwaana baade gisa; neeni ne aawuwaa siid'iyaan s'ink'k'eeddawaa Israa'eeliyaa Asay ubbay sisana; neenana ittippe de'iyaa ubbatuwaa kushii hewan minnana» yaageedda. 22 Kaatiyaa golliyaa bollan dembbayiide ootseedda sa'aan, Abeseloomaw dunkkaaniyaa toleeddino; Asay ubbay s'eellishin Abeseeloomi geliide, bare aawuwaa baakkotuwaana giseedda.*

23 He gallassatuwaan Akis'oofeeli Aa zoreedda zoriyaa itti Asay S'oossaa oochchiide akkiyaa zoriyaa mala. Daawitenne Abeseloominne laa"attuukka Akis'oofeela zoriyaa ubbaa akkeeddawe hawaadaana.

17

1 Hewaappe guyyiyaan Akis'oofeeli Abeselooma, «Hachche k'amma taani tammanne laa"u sha"a asatuwaa dooraade, Daawita yederssaade oyk'k'anaw kesay. 2 I daaburinanne s'alalina, taani Aa bolla kesana. Taani Aa dagantsana; hewan aanana de'iyaa Asay ubbaykka bak'atana; taani kaatiyaa s'alalaa shoc'ana. 3 Yaataade taani asaa ubbaa neekko zaarana. Neeni itti asaa s'alalaa wod'anaw koyaasa; hara Asay saro attana» yaageedda. 4 Akis'oofeela zorii Abeseloomanne Israa'eeliyaa c'imatuwaa ubbaa nashechcheedda.

5 Hewaappe guyyiyaan Abeseeloomi, «Arkkiyaa Hushaaya k'ay s'eesite; ane I giyaawaa sisoytte» yaageedda. 6 Hushaayi aakko yeedda wode, Abeseeloomi Aa, «Akis'oofeeli zoreedda zorii hawaa; nuuni I giyaawaa ootsanaw bessii? Bessenawaa gidooppe, ne k'ofay ayee?» yaageedda.

7 Hushaayi Abeselooma, «Akis'oofeeli zoreedda zorii ha wodiyaan lo"a gidenna. 8 Ne aawunne ne aawuwaa asatuu mino olanchchatuwaa gidiyaawaanne bare maratuwaa bonk'k'etteedda maahiyaa mala yashshiyaawantta gidiyaawaa neeni eraasa. Ne aawuu olaw meeze asaa; I k'amma bare olanchchatuwaannakka ak'enna. 9 Be'a, I hannoode gonggoluwaa giddon woy hara sa'aan k'osetti utteedda. I hinttenttu c'itaa bolla koyro denddooppe, hewaa siseedda Asay ooninne, ‹Abeselooma kaalli beedda asatuu shoc'etteeddino› yaagana. 10 Ne aawuu tooraa k'ara gidiyaawaanne aanana de'iyaa asatuukka mino gidiyaawaa Israa'eeliyaa Asay ubbay eriyaa diraw, haray atto gaammuwaadan s'aliyaa minotuu wozanaykka yashshan seerana.

11 «Shin taani neena zoriyaawe hawaa; Israa'eeliyaa zawaan Daanappe biide Berssaabeha gakkanaw de'iyaa Israa'eeliyaa ubbaa, abbaa doonaan de'iyaa shafiyaa keeshshaa neekko shiishsha; yaataade neeni ne huup'iyaw unttuntta olaw kaaletsa. 12 Yaatooppe nuuni Aa demmeedda hak'aninne shoc'ana; ketterssay sa'aan wod'd'iyaawaadan nuuni Aa bolla wod'd'ana. Aa gidinakka woy aanana de'iyaa asaa gidinakka ittuunne pas'a attena. 13 I katamaa giddo gelooppekka, Israa'eeliyaa Asay ubbay wodoruwaa he katamaa ahiide, katamaa giddon itti shuchchaykka beettenaadan nuuni he katamaa zanggaaraw duge goochchana» yaageedda.

14 Abeseloominne Israa'eeliyaa Asay ubbay, «Arkkiyaa Hushaaya zorii Akis'oofeela zoriyaappe lo"a» yaageeddino. Hewe haneeddawe, Med'inaa Goday Abeselooma bolla iitabaa ahana mala, Akis'oofeela zoriyaa lo"uwaa halissanaw k'achcheedda diraassa.

15 Hewaappe guyyiyaan, Hushaayi k'eesetuwaa S'aadook'anne Abiyaataara, «Akis'oofeeli Abeseloomanne Israa'eeliyaa c'imatuwaa hawaa hawaa giide zoreedda; taanikka unttuntta hawaa hawaa gaade zoraad. 16 Ha"ikka Daawitakko ellekka kiittiide, ‹Bazzuwaa pinuwaan hachche k'amma ak'oppa; hefintsa pinna kichcha! Hinna d'ayooppe, kaatiinne aanana de'iyaa Asay ubbay d'ayana› yaagiide odite» yaageedda.

17 Yoonataaninne Ahima'aas'i k'onc'c'iyaan Yerusaalame katamaa gelishin unttuntta Asay be'enna mala, Eniroogeela giyaa sa'aan uttiide naaganawunne itti k'oomata ya yaade unttunttoo odina, unttunttu biide Kaatiyaa Daawitaw odanaw k'oppeeddino. 18 Shin itti wodallay unttuntta be'eedda; Abeseloomaw odeedda. Hewaa diraw, unttunttu laa"attuukka he saappe ellekka kichchi biide, Baahuriima kataman itti bitaniyaa soo gakkeeddino. He bitaniyaw dirssaappe soo baggana haatsaa ollay de'ee; unttunttu he ollaa giddo duge geleeddino. 19 Ayaynne erettennaadan bitaniyaa machata kammiyaawaa akkaade ollaa doonaan hiis's'aaddu; yaataade Aa bolla katsaa mic'c'aaddu.

20 Abeselooma k'oomatuu bitaniyaa soo yiide mishiratto, «Ahima'aas'inne Yoonataani hak'an de'iinoo?» yaagiide oochcheeddino.

Mishirata, «Unttunttu shaafaa pinniide beeddino» yaagaaddu; unttunttu koyina beettenaan d'ayina, Yerusaalame aggiide simmeeddino.

21 He asatuu beeddawaappe guyyiyaan, laa"u asatuu ollaappe kesiide, Kaatiyaa Daawitaw odanaw beeddino; Daawita, «Elleelli denddiide shaafaa pinnite; ayaw gooppe, Akis'oofeeli hinttenttu bolla hawaa hawaa giide zori wotseedda» yaageeddino. 22 Daawitenne aanana ittippe de'iyaa Asay ubbay Yorddaanoosa pinniide beeddino. Wonttiyaa wode Yorddaanoosa pinnennan atteeda itti asaynne baawa.

23 Akis'oofeeli bare zorii aketibeenawaa be'eedda wode, bare hariyaa kooriide, bare de'iyaa katamaa beedda; Akis'oofeeli bare soyaa giigissiide, barekka sulettiide hayk'k'eedda; bare aawuwaa duufuwaan moogetteedda.

24 Daawite Maahinayma katamaa gakkeedda wode, Abeseloominne aanana de'iyaa Asay ubbay Yorddaanoosa Shaafaa pinneeddino. 25 Abeseeloomi bare olanchchatuu bolla Iyoo'aaba kotan Amaasa suntseedda. Amaasi Israa'eeliyaa Yetera na'aa; Yeteri Abigaalo akkeedaawaa; Abigaala Naa'oosa naatiwune Iyoo'aaba daay S'aruuyi michchato. 26 Israa'eelatunne Abeseeloomi Gala'aade biittan utteeddino.

27 Daawite Maahinayma katamaa gakkiyaa wode, Amoona gadiyaappe Raabappe yeedda Naa'oosa na'ay Shoobbi, Lodabaara katamaappe yeedda Ammi'eela na'ay Maakiirinne Rogaliima katamaappe yeedda Gala'aadiyaa Barzzillaayi 28 hiis's'iyaawantta, samppatuwaanne urk'k'a miishshatuwaa aheeddino. K'ay unttunttu zarggaanne banggaa, d'iiliyaanne shaashshaa, baa'eelaanne missiriyaa, 29 eessaanne me"eedda maatsaa, miizzaa maatsaa pilaanne dorssaa Daawitenne Aa Asay maanaadan akkiide yeeddino. Hewaa unttunttu aheeddawe, «Asay woran koshatteedda, daabureenne saamettee» giide k'oppeedda diraassa.

18

Abeseeloomi S'oonettiide Hayk'k'eedda

1 Daawite bare asatuwaa ubbaa ittippe shiishshiide shaalak'atuwaanne s'eetuwaa kaappatuwaa unttunttu bolla suntseedda. 2 Daawite asaa heezzu c'uguwaan shaakkeedda; itti c'uguwaa Iyoo'aabe azazeedda; laa'entso c'uguwaa Iyoo'aaba ishay, S'aruuyi na'ay Abishaayi azazeedda; heezzentso c'uguwaa k'ay Gaatiyaa Ittaayi azazeedda. Kaatii asaa, «Taani ta huup'iyawukka hinttenana ittippe baana» yaageedda.

3 Shin Asay Aa, «Neeni baanaw bessena! Nuuni bak'atinttonne, unttunttu nubaa koykkino; haray atto nuuni baggay hayk'k'inttonne, nubaa unttunttu gudda giikkino. Shin neeni nuuppe tammu sha"atuwaappe daraasa; hewaa diraw, neeni kataman uttaade, nuw maaduwaa kiittooppe lo"a» yaageedda.

4 Kaatii unttuntta, «Hinttena lo"eeddabaa taani ootsana» yaageedda.

Daawite dirssaa penggiyaan ek'k'ide'ishin, Asay ubbay s'eetu s'eetu, sha"ay sha"ay bare c'uguwaan c'uguwaan salppiide kesseedda. 5 Yaatina, kaatii Iyoo'aaba Abishaayanne Ittaaya, «Ta diraw giide, he yalaga bitaniyaa Abeselooma k'ohoppite» yaagiide azazeedda. Kaatii Abeseloomabaa gadaawatuu ubbaw odiyaa wode, olanchchatuu ubbay siseeddino.

6 Daawita olanchchatuu Israa'eelatuwaana olettanaw gas'ariyan salppeeddino; olaa sa'ay Efireema woraana. 7 He sa'aan Daawita olanchchatuu Israa'eeliyaa olanchchatuwaa s'ooneeddino; he gallassi loytsi daro asay, laatamu sha"a Asay hayk'k'eedda. 8 Olay gas'ariyaa ubbaa gakkeedda; he gallassi woray wursseedda Asay mashshay wursseedda asaappe dara.

9 Abeseeloomi akeekenan de'iidde Daawita asatuwaana gaketeedda; Abeseeloomi bare bak'uluwaa toggiide, daro daashshay de'iyaa wolaa garssa bak'uluu geleedda; Abeselooma huup'ii wolaa ballan oyk'k'etteedda. Abeseeloomi sa'aappenne saluwaappe gidduwaan kak'k'eti de'ishshin, I toggeedda bak'uluu sintsaw bi aggeeda. 10 Asaappe ittuu hewaa be'iide Iyoo'aaba, «Be'a! Abeseeloomi itti wolaa bolla kak'etteeddawaa taani be'aaddi» yaagiide odeedda.

11 Iyoo'aabe barew odeedda bitaniyaa, «Hee? Be'aaddi gay? Ayaw biittaw duge shoc'abeykkii? Neeni shoc'eeddawaa gidintto, taani new tammu s'agaraa biraanne itti sak'k'iyaa immanawaa shin» yaageedda.

12 Bitanii, «Neeni sha"a s'agaraa biraa ta kushiyan wotsinttokka, taani kaatiyaa na'aa bolla ta kushiyaa dentsikke! Nuuni ubbay sisishshin, kaatii neenanne Abishaaya Ittaaya, ‹Ta diraw giide, yalaga bitaniyaa Abeselooma ashshite› yaagiide azazeedda. 13 Taani kaatiyaa azazuwaa shaaraade Abeselooma wod'eeddawaa gidintto, kaatii ubbabaa sisiyaawaadan hewaakka sisanawe attena. Neeni he wode taappe haakuwaan ek'k'ana» yaageedda.

14 Iyoo'aabe Aa, «Taani neenana hawaadan gam"ikke» yaageedda; heezzu tooraa bare kushiyan akkiide, Abeseeloomi wolan kak'ettiide pas'a de'iyaawaa wozana ayfiyaan c'addeedda. 15 Iyoo'aaba ola miishshaa tookkiyaa tammatuu Abeselooma dooddiide, shoc'i wod'eeddino.

16 Hewaappe guyyiyaan, Iyoo'aabe olaa essanaw malakataa punneedda; Asay Israa'eelatuwaa yederssiyaawaa aggeeda. 17 Unttunttu Abeselooma akki afiide, woran de'iyaa wolk'k'aama ollaa giddon yeggiide, daro shuchchaa Aa bolla dooreeddino. He wode Israa'eeliyaa Asay ubbay bare soo bare soo bak'ateedda.

18 Abeseeloomi pas'a de'iidde, «Ta suntsaa hassayissiyaa na'i taw baawa» yaagiide, barena hassayissiyaa shuchchaa masseedda tuussaa kaatiyaa hawulttiyaa esseedda; he tuussaa bare suntsan s'eeseedda. Hachche gakkanaw, he tuussay «Abeselooma tuussaa» geetettee.

Daawite Abeseeloomi Hayk'k'eeddawaa Sisiide Yeekkeedda

19 Hewaappe guyyiyaan, S'aadook'a na'aa Ahima'aas'i Iyoo'aaba, «Aa morkkatuwaa kushiyaappe Med'inaa Goday Aa ashsheeda mishiraachchuwaa sissanaw, taani kaatiyaakko wos's'a baade oday» yaageedda.

20 Iyoo'aabe Ahima'aas'a, «tuytti! Hachche neeni mishiraachchuwaa odiyaa gallassaa gidenna; hara gallassi odanaw danddayaasa. Kaatiyaa na'ay hachche hayk'k'eedda diraw, neeni hachche odanaw koshshenna» yaageedda.

21 Iyoo'aabe Toop'p'iyaa asaa gidiyaa itti bitaniyaa s'eesiide, «Ba; neeni be'eeddawaa kaatiyaw oda» yaageedda; He bitanii Iyoo'aabaw goynniide wos's'eedda.

22 S'aadook'a na'ay Ahima'aas'i laa'entsuwaa Iyoo'aaba, «Ayinne hano; taani ha Toop'p'iyaa bitaniyaa geeduwaa wos's'ay» yaageedda.

Iyoo'aabe, «Ta na'aw, new woyta ahiyaa oduu baynnaashin, neeni ayaw wos's'anaw koyay?» yaageedda.

23 Ahima'aas'i Iyoo'aaba, «Ayinne hano; taani wos's'anaw koyaad» yaageedda.

Iyoo'aabe Aa, «Yaanooppe wos's'a» yaageedda. Hewaa diraw, Ahima'aas'i dembbaa ogiyaa oyk'k'iide wos's'eedda; Toop'p'iyaa bitaniyaa yeggiide aad'd'eedda.

24 Gimbbiyaa penggiyaw kare dooyettiyaa sank'k'aappenne soo dooyettiyaa sank'k'aappe gidduwaan aako sa'aan Daawite utti de'ishshin, naagiyaa bitanii gimbbiyaana oyk'k'eteedda penggiyaa s'eeraa huup'iyaa pude kesseedda; s'eelliide, itti bitanii barekka wos's'iyaawaa be'eedda. 25 Naagiyaa bitanii kaatiyaa s'eesiide odeedda.

Kaatii, «I barekka de'oppe, mishiraachchuwaa akkiide yee» yaageedda. Wos's'iyaa bitanii unttunttukko matiide yeedda.

26 Naagiyaawe hara asikka wos's'iyaawaa be'eedda; penggiyaa naagiyaa bitaniyaa, «Be'a! Hara bitaniikka barekka wos's'ee» yaageedda.

Kaatii, «Ha bitaniikka k'ay mishiraachchuwaa akkiide yee» yaageedda.

27 Naagiyaawe, «Koyro bitaniyaa wotsay S'aadook'a na'aa Ahima'aas'a wotsaa taw malatee» yaageedda.

Kaatii, «I lo"o asaa; I lo"o oduwaanna yee» yaageedda.

28 Ahima'aas'i kaatiyaa s'eesiide, «Ubbabaykka lo"o!» yaageedda. Kaatiyaa sintsan gisi guufanniide, «Ta godaa kaatiyaa bolla barenttu kushiyaa dentseedda asatuwaa new aatsiide immeedda Med'inaa Goday ne S'oossay galatetto» yaageedda.

29 Kaatii, «Yalaga bitanii Abeseeloomi saree?» yaagiide oochcheedda.

Ahima'aas'i, «Iyoo'aabe taana kiittana haniyaa wode, wolk'k'aama gurubay de'iyaawaa be'aaddi; shin I ayeenttonne taani erabeykke» yaageedda.

30 Kaatii Aa, «Yaa shiik'a ee"a» yaageedda; I yaatooppe shiik'iide ek'k'eedda.

31 Hewaappe guyyiyaan, Toop'p'iyaa bitanii gakkiide kaatiyaw, «Ta godaw kaatiyaw, mishiraachchuwaa! Ne bolla denddeeddawanttu ubbaa kushiyaappe Med'inaa Goday hachche neena ashsheeda» yaageedda.

32 Kaatii Toop'p'iyaa bitaniyaa, «Yalaga bitanii Abeseeloomi saree?» yaagiide oochcheedda.

Toop'p'iyaa bitanii kaatiyaa, «Ta godaw kaatiyaw, ne morkketuunne ne bolla iitabaa ootsanaw denddiyaawanttu ubbatuu he yalaga bitaniyaadan hanino» yaageedda.

33 Kaatii daroppe kayyotteedda; gimbbiyaa penggiyaa huup'iyaan de'iyaa golliyaa geliide yeekkeedda; kaatii biidde, «Aayye ta na'aw Abeseloomaa! Ta na'aw! Ta na'aw Abeseloomaa! Ne diraw taani hayk'k'arikkitaashsha! Aayye ta na'aw Abeseloomaa! Ta na'aw!» yaagiide yeekkeedda.

19

1 «Abeseloomaw kaatii yeekkeenne zilaalee» yaagiide Iyoo'aabaw odeeddino. 2 Olanchchatuu ubbay, «Kaatii bare na'aw yeekkee» giyaawaa siseedda diraw, he gallassi unttunttu ubbay s'ooneedda s'oonuu yeekoo laametteedda. 3 Olaappe bak'atiide yeellateedda olanchchatuwaadan, Asay he gallassi wuu'ettiide katamaa geleedda. 4 Kaatii bare deemuwaa gullotteedda, bare k'aalaa d'ok'k'isiide, «Aayye ta na'aw Abeseloomaa! Aayye Abeseloomaa ta na'aw! Ta na'aw!» yaagiide zilaaleedda.

5 Hewaappe guyyiyaan, Iyoo'aabe he golliyaa biide kaatiyaa, «Ne shemppuwaa, ne attuma naanatuwaanne ne mac'c'a naanatuwaa shemppuwaa, ne machchatuwaanne ne baakkotuwaa shemppuwaa hachche ashsheedda ne asaa ubbaa neeni hachche kawushshaadda. 6 Neena is's'iyaawantta neeni siik'aasa; neena siik'iyaawantta neeni is's'aasa. Ne olanchchatuunne unttunttu kaappatuu new ayaanne gidennawaa neeni hachche k'onc'c'issaadda. Nuuni ubbay hayk'k'ina, Abeseeloomi hachche pas'a atteedentto, neeni nashettanawaa taani be'aaddi. 7 Ha"i dendda! Kare kesaade ne asaa mintsetsa. Med'inaa Goday ero! Neeni kessana d'ayooppe, hachche k'amma neenana itti asaynne attena. Ne yalagatetsaappe hachche gakkanaw, neena gakkeedda iitaa ubbaappe hawe new aad'd'iyaa iita gidana» yaageedda.

8 Kaatii denddiide gimbbiyaa penggiyaan utteedda. «Kaatii penggiyaan utteedda» giyaawaa asatuu ubbay siseedda wode, kaatiyaa sintsa yeeddino.

Daawite Yerusaalame Simmeedda

He wode Israa'eeliyaa asatuu ubbay barenttu soo barenttu soo bak'atteedino. 9 Israa'eeliyaa zaratuu ubbay ittuu ittuwaanna hawaadan yaagiide palumetiino; «Kaatii Daawite nuuna nu morkkatuwaa kushiyaappe ashsheeda; nuuna Piliss's'eema asatuwaa kushiyaappe wotsi akkeedda; shin I ha"i Abeselooma gaasuwaan biittaa aggiide bak'ateedda. 10 Nu bolla kaatetanaadan nuuni okkeedda Abeseeloomi olan hayk'k'ikichcheedda. Yaatina, kaatiyaa guyye ahanaw hinttenttu ayaw c'o"u geedditee?» yaageeddino.

11 Kaatii Daawite k'eesatoo S'aadook'awunne Abiyaataaraw kiitaa yeddiide, «Yihudaa c'imatuwaa hawaadan yaagite; ‹Daawite hawaadan yaagee; «Israa'eeliyaa Asay ubbay haasayiyaawe kaatiyaa gakkeedda. Kaatiyaa Aa golliyaa zaari ahanaw hinttenttu ayaw haratuwaappe guyye attiitee? 12 Hinttenttu ta ishatuwaa; hinttenttu ta ashonne ta suutsaa. Yaatina, kaatiyaa guyye zaari ahanaw hinttenttu ayaw haratuwaappe guyye attiitee?» yaagee› yaagite. 13 K'ay Amaasawukka, ‹Daawite neena, «Neeni ta ashonne ta suutsaa gidikkii? Hachchippe doommina, taani neena Iyoo'aaba sa'aan ta olanchchatoo gadaawaa kessana d'ayooppe, S'oossay taana wod'o!» yaagee› yaagite» yaageedda.

14 Kaatiyaa haasayay Yihudaa asatuwaa ubbaa wozanaa ittuwaa ootsiide mayzzeedda. Hewaa diraw, unttunttu kaatiyaakko kiittiide, «Neenikka ne Asay ubbaykka haa simmite» yaageeddino. 15 Kaatii simmiide, Yorddaanoosa Shaafaa gakkanaw yeedda. Yihudaa asatuu kaatiyaa mokkanawunne Yorddaanoosa Shaafaa pintsanaw, Gelggala giyaa sa'aa yeeddino.

16 Baahuriima katamaappe yeedda Biiniyaama zarii, Geera na'ay Shim"i Daawita mokkanaw elleelliide, Yihudaa asatuwaana beedda.* 17 Aanana Biiniyaama zare gideedda sha"a asatuu, Saa'oola soo k'oomay S'iibi, Aa naanay tammanne ichcheshatuunne Aa k'oomatuu laatamatuu de'iino. Unttunttu kaatii de'iyaa sa'aa Yorddaanoosa Shaafaa jaamiidde beeddino. 18 Kaatiyaa soo asaa pintsanawunne kaatiyaa nashechchiyaawaa ootsanaw pinuwaanna pinniide beeddino.

Geera na'ay Shim"i Yorddaanoosa Shaafaa pinneedda wode, kaatiyaa sintsan guufanniide, 19 hawaadan yaageedda; «Ta bayzzuwaa kaatii atto go. Ta goday kaatii Yerusalameppe kesiyaa gallassi taani ne k'oomay baleedda balaa neeni hassayoppa. Hewaa ne uluwaan oyk'k'oppa. 20 Ayaw gooppe, ne k'oomay taani nagaraa ootseeddawaa eray; shin neena ta godaa kaatiyaa mokkanaw, Yooseefo soo asaa ubbaappe koyrottaade taani hachche yaad» yaageedda.

21 Hewaappe guyyiyaan, S'aruuyi na'ay Abishaayi, «Shim"i Med'inaa Goday okkeedda kaatiyaa shek'k'eedda diraw, I hayk'k'anaw bessenneeyye?» yaageedda.

22 Daawite Abishaaya, «Hinttenttoo, S'aruuyi naatoo, hinttentta gatsiyaawe ayee? Hinttenttu hachche taw morkke gidiitee! Hachche Israa'eelan ay asaynne hayk'k'enna! Hachche Israa'eeliyaa kaatii taanattee!» yaageedda.

23 Kaatii Shim"a, «Neeni hayk'k'akka» yaagiide aw c'aak'k'eedda.

24 K'ay Saa'oola na'ay Manfibosheete kaatiyaa mokkanaw duge wod'd'eedda. Kaatii beedda gallassaappe doommiide, I sarotetsaan guyye simmiyaa gallassi gakkanawukka, Manfibosheete bare gediyaa meec'c'ibeenna; bare buuchchaa meedibeenna; k'ay bare mayuwaakka meec'c'ibeenna.* 25 Manfibosheete kaatiyaanna gaketanaw Yerusalameppe yeedda wode, kaatii Aa, «Manfibosheetaa, neeni taananna ayaw babeykkii?» yaagiide oochcheedda.

26 I, «Ta godaw kaatiyaw, taani ne k'oomay sila gidiyaa diraw, ‹Taani toggaadde kaatiyaanna baanaadan ta hariyaa koora› yaagaad. Shin ta k'oomay S'iibi taana c'immeedda; 27 taana ne k'oomaa ta godaw kaatiyaw zigireedda. Neeni ta goday kaatii S'oossaa kiitanchchaa mala; hewaa diraw, neena nashechchiyaawaa kiiteta. 28 Ta aawuwaa aawuwaa Asay ubbay harabaa gidennaan, ta goday kaatii beni wod'anaw bessiyaa asaa; shin taani ne k'oomay ne maaddappe miyaawanttunna maanaadan neeni taw sa'aa immaadda. Yaatina, taani hawaappe aad'd'iyaawaa kaatiyaa oochchanaw taw ayba maatay de'ii?» yaageedda.

29 Kaatii Aa, «Neeni darobaa haasayanaw koshshenna. Neeninne S'iibi gadiyaa shaakki akkana mala taani azazay» yaageedda. 30 Manfibosheete kaatiyaa, «Ta goday kaatii saro soo simmaappe attina, ubbabaakka S'iibi akko» yaageedda.

31 Gala'aadiyaa Barzzillaayi kaatiyaanna ittippe Yorddaanoosa Shaafaa pinnanawunne yaappe Aa moyzzanaw Rogaliima giyaa saappe yeedda.* 32 Barzzillaayi laytsay hosppun tammuwaa gideedda c'ima asaa. I daro dure asaa gidiyaa diraw, kaatii Maahinayma kataman de'iyaa wode, kaatiyaw koshshiyaawaa immeedda. 33 Kaatii Barzzillaaya, «Neeni taananna Yerusaalame dendda; taani new yaan koshshiyaawaa immana» yaageedda.

34 Shin Barzzillaayi kaatiyaa, «Taani hawaappe sintsan daro laytsaa de'ikke; yaatina, taani kaatiyaanna Yerusaalame ayaw boo? 35 Taani ha"i hosppun tammu laytsaa asaa; taani ha"i iitaanne lo"uwaa shaakkaade eranaw danddayayitaa? Taani ne k'oomay ta miyaawaanne ushiyaawaa mal"uwaa shaakkaade eranaw danddayayitaa? Attumawanttunne mac'c'awanttu yes's'iyaa yetsaa taani sisanaw danddayayitaa? Yaatina, taani ne k'oomay ta godaw kaatiyaw ayaw gujja tookko gidoo? 36 Taani ne k'oomay Yorddaanoosa Shaafaa pinnaade neena laafa moyzzana. Shin kaatii taw hewaadan kushe zaaranaw ayaw koshshii? 37 Taani ta aawuwaanne ta daay duufuwaa matan ta kataman hayk'k'ana mala simmay. Ta na'ay Kimihaami hawesh; ta godaana kaatiyaanna ittippe I bo; neena nashechchiyaawaa neeni aw kiiteta» yaageedda.

38 Kaatii, «Kimihaami taananna pinno; neena nashechchiyaawaa taani aw ootsana. K'ay neeni taana oochchiyaawaa ayaanne taani new ootsana» yaageedda. 39 Hewaappe guyyiyaan, Asay ubbay Yorddaanoosa Shaafaa pinneedda; kaatiikka pinneedda. Barzzillaaya yeriide anjjeedda; yaatina, Barzzillaayi bare soo simmeedda.

40 Kaatii pinniide Gelggala biyaa wode, Kimihaamikka aanana ittippe beedda. Yihudaa olanchchatuu ubbatuunne Israa'eeliyaa olanchchatuwaappe baggatuu kaatiyaanna ittippe beeddino.

41 Hewaappe guyyiyaan, Israa'eelatuu ubbay kaatiyaakko biide, «Nu ishatuu Yihudaa asatuu kaatiyaanne Aa soo asaa ayaw wuu'eeddinoo? K'ay Aa asaa ubbaanna ittippe Yorddaanoosa Shaafaa ayaw pintseeddino?» yaageeddino.

42 Yihudaa asatuu ubbay Israa'eelatuwaa, «Kaatii nuw mata dabbo gidiyaa diraw, nuuni hawaa ootseeddo; yaatina, hinttenttu hewoo ayaw hank'k'ettite? Nuuni kaatiyaa k'umaappe ayentto meeddinooyye? Woy nuuni aappe ayentto nuw akkeeddoyye?» yaageeddino.

43 Israa'eeliyaa asatuu Yihudaa asatuwaa, «Kaatiyaappe tammu kushii nuuna gatsee; hewaa diraw, Daawita matan nuw hintteppe aad'd'o maatay de'ee! Yaatina, hinttenttu nuuna ayaw kad'eedditee? Nu kaatiyaa guyye zaariide ahanaw kasetiide haasayeeddawe nuuna gidokko?» yaageeddino.

Shin Israa'eeliyaa asatuwaappe Yihudaa asatuu haasayaa loytsi wolk'k'antseeddino.

20

Shebaa'i Daawita Bolla Denddeedda

1 Biiniyaama zare gidiyaa Biikira na'ay Shebaa'a geetettiyaa itti shori baynna bitanii yaan de'ee. He bitanii malakataa punniide, «Nuuni Daawitana akkiyaa es's'ay baawa! Isseya na'aanna nuuni laattanabay baawa! Israa'eeliyaa asatoo, ubbaykka hinttenttu soo hinttenttu soo gelite!» yaageedda.* 2 Israa'eeliyaa asatuu ubbay Daawita aggiide, Biikira na'aa Shebaa'aana beeddino. Shin Yihudaa asatuu ammanettiide, Yorddaanoosappe Yerusaalame gakkanaw, barenttu kaatiyaa kaalleeddino.

3 Daawite bare soo Yerusaalame simmeedda wode, kaatiyaa golliyaa naaganaw ashsheeda tammu baakkotuwaa akki afiide, itti gollen naagissi wotseedda; unttunttoo koshshiyaawaa immeedda; shin I unttunttunna ak'ibeenna. Unttunttu he gollen naagettiide, barenttu hayk'k'uwaa gallassay gakkanaw am"iyaadan de'eeddino.*

4 Hewaappe guyyiyaan kaatii Amaasa, «Yihudaa asaa ubbaa heezzu gallassan taw s'eesaade shiishsha; yaataade neenikka ne huup'iyaw unttunttunna shiik'a» yaageedda. 5 Amaasi Yihudaa asatuwaa s'eesanaw beedda; shin kaatii aw keereedda gallassaappe gam"eedda.

6 Daawite Abishaaya, «Ha"i Biikira na'aa Shebaa'i Abeseloomawaappekka aatsiide nuuna k'ohanawaa. Ne godaa k'oomatuwaa akkaade neeni Aa k'atamaa kaala. Hewe d'ayooppe, I gimbbetteedda katamatuwaa demmiide nuuppe kessi akkana» yaageedda. 7 Iyoo'aaba asatuu, kaatiyaa naagiyaawanttunne mino olanchchatuu ubbay Abishaayaana Biikira na'aa Shebaa'a yederssanaw Yerusalameppe kesiide beeddino.

8 Unttunttu biide Gabaa'oonan de'iyaa wogga zaallaa gakkiyaa wode, Amaasi unttunttunna gaketanaw yeedda; Iyoo'aabe olaa mayuwaa mayyi utteedda; bare s'eessan mashshaa shookuwaanna aatsi wotseedda sak'k'iyaa danc'c'eedda. I sintsawukko tanggishin, he mashshay shookuwaappe kessi akkiide wod'd'eedda.

9 Iyoo'aabe Amaasa, «Ta ishaw, neeni saro de'ay?» yaageedda; Iyoo'aabe Amaasa yeranaw bare ushechcha kushiyan Aa buuchchaa oyk'k'eedda. 10 Shin Amaasi Iyoo'aaba haddirssa kushiyan de'iyaa mashshaa be'ibeenna; hewaa diraw, aappe naagettibeenna. Iyoo'aabe Aa uluwaa c'addiide, Aa marac'c'iyaa biittan k'ok'ofeedda; laa'entsuwaa c'adettennankka Amaasi ellekka hayk'k'i basheedda.

Hewaappe guyyiyaan, Iyoo'aabinne Aa ishaa Abishaayi Biikira na'aa Shebaa'a k'atamaa kaalleeddino. 11 Iyoo'aaba asatuwaappe ittuu Amaasa anha matan ek'k'iide, «Iyoo'aaba dosiyaawenne Daawitewaa gidiyaawe ooninne Iyoo'aaba kaallo» yaageedda. 12 Amaasi ogiyaa giddo baggan kunddiide, bare suutsan bayiide giseedda. Olanchchatuu ubbay yiide, he sa'aan ek'k'eeddawaa he bitanii be'eedda saannakka Amaasa anhaa ogiyaappe gas'aa shoyk'aw goochchi yeggiide, Aa bolla mayuwaa oleedda. 13 Amaasa ogiyaappe diggeeddawaappe guyyiyaan, Biikira na'aa Shebaa'a paanaa kaallanaw olanchchatuu ubbay Iyoo'aabana beeddino.

14 Shebaa'i Israa'eeliyaa zaratuwaa ubbaa biittaana aad'd'iidde, Aabeeli-Beetimaa'ika giyaa katamaa gakkeedda. Beeratuwaa biittaana aad'd'ishshin, Asay ubbay shiik'iide Aa kaalleedda. 15 Iyoo'aabana de'iyaa asatuu ubbay gakkiide, Shebaa'a Aabeeli-Beetimaa'ika kataman yuuyyi aad'd'iide dooddeeddino. Unttunttu katamaa gimbbiyaan zemppissiide biittaa dooreeddino. K'ay Iyoo'aabana de'iyaa asatuu ubbay gimbbiyaa kolanaw bookkino. Unttunttu bookkishin, 16 katamaappe itti eranchcha mishirata unttuntta s'eesaade, «sisite! sisite! Biide, Iyoo'aaba s'eegite. Taani aw odiyaabay de'ee» yaagaaddu. I mishiratikko biina Aa, 17 «Neeni Iyoo'aabee?» yaagaade oochchaaddu.

I, «Ee, taana» yaageedda.

Mishirata Aa, «Taani ne k'oomata giyaawaa sisa» yaagaaddu.

Iyoo'aabe, «Taani sisay» yaageedda.

18 Mishirata Iyoo'aaba, «Beni wode Asay ‹Aabeela katamaappe ne ooshaw zaaruwaa demma› yaagee; hewan yewuu wuree. 19 Israa'eeliyaa giddon saro de'iyaa ammanettiyaa Asay nuuna. Israa'eeliyaa biittan de'iyaa Aaye katamaa neeni bayzzanaw malaasa. Neeni Med'inaa Godaa buzo biittaa ayaw d'ayssanaw koyay?» yaagaadde haasayaaddu.

20 Iyoo'aabe izo, «Hewe taappe haakko! Bayzziyaawe woy d'ayssiyaawe taappe haakko! 21 Yewuu hewaa gidenna; Efireema gezziyaappe Biikira na'aa Shebaa'a geetettiyaa itti bitanii Kaatiyaa Daawita bolla bare kushiyaa dentseedda. He bitaniyaa taw sheed'd'ite; yaatooppe, taani katamaappe baana» yaageedda.

Mishirata Iyoo'aaba, «Aa huup'ii gimbbiyaa s'eeraana new olettana» yaagaaddu.

22 Hewaappe guyyiyaan, mishirata bare era zoriyaanna asaa ubbaakko baaddu. Hewaa diraw, Asay Biikira na'aa Shebaa'a k'ood'iyaappe huup'iyaa Iyoo'aabaw oleedda. Yaatina, Iyoo'aabe malakataa punneedda; Asay ubbay katamaappe kesiide, bare soo bare soo beedda; Iyoo'aabe kaatiyaakko Yerusaalame simmeedda.

Daawita Oosanchchatuwaa

23 Iyoo'aabe Israa'eeliyaa olanchchatuu ubbaw gadaawaa; Yoodaahe na'ay Banaayi Daawita naagiyaa olanchchatuu kaappuwaa. 24 Adooniraami wolk'k'an c'oo ootsiyaawanttu kaappuwaa; Ahiluuda na'ay Yoosaafees'e haneeddabaa s'aafiyaawaa. 25 Susi waanna s'aafiyaa; S'aadook'inne Abiyaataare k'eesetuwaa.* 26 Yaa'iira katamaa asaa gidiyaa Irikka Daawitaw k'eesatuwaa.

Wurssetsa Laytsatuwaa

21

(21:1—24:25)

Saa'oola Yaratuwaa Bolla Wod'd'eedda Pirddaa

1 Daawite kaateteedda wode, heezzu laytsaa kumentsaa biittay koshateedda. Hewaa diraw, Daawite Med'inaa Godaa oochcheedda; Med'inaa Goday Aa, «Hewe haneeddawe Saa'oola Asay gusseedda suutsaa dirassa; ayaw gooppe, I Gabaa'oona asatuwaa wod'eedda» yaageedda.

2 Hewaa diraw, kaatii Gabaa'oona asatuwaa s'eesiide haasaysseedda. Gabaa'oona asatuu Israa'eeliyaa zariyaa gidikkino; unttunttu Amoore biittaa asatuwaappe atteeddawantta. Israa'eelatuu unttuntta ashshanaw unttunttunna c'aak'k'eteeddino; shin Saa'ooli Israa'eeliyawunne Yihudaw mishetteedda diraw, unttuntta ubbaanna d'ayssanaw doommeedda.* 3 Daawite Gabaa'oona asatuwaa, «Taani hinttenttoo ayaa ootsoo? Med'inaa Godaa buzo biittaa hinttenttu anjjana mala, taani hinttenttoo ayaa ac'c'oo?» yaageedda.

4 Gabaa'oona asatuu zaariide kaatiyaa, «Nuuppenne Saa'oolappe gidduwaan, woy nuuppenne Saa'oola golliyaa asaappe gidduwaan de'iyaa yewuu work'k'aa woy biraa yewuwaa gidenna; k'ay nuuni Israa'eeliyaa giddon itti uraanne wod'anaw nuw maatay baawa» yaageeddino.

Daawite unttuntta, «Yaatina, taani hinttenttoo ayaa ootsanaw koyiitee?» yaagiide oochcheedda.

5 Unttunttu kaatiyaa, «Saa'ooli nuuna d'aysseedda; nuuppe ay asaynne Israa'eeliyaa zawaan hak'aninne pas'a attenaadan mak'etteedda. 6 Hewaa diraw, Saa'oola yaraappe laappun attuma asatuwaa nuw aatsaade imma; Med'inaa Goday dooriide kaateyeedda Saa'oola kataman Gib"an Med'inaa Godaa sintsan nuuni unttuntta kak'k'ana» yaageeddino.

Kaatii unttuntta, «Taani unttuntta hinttenttoo aatsaade immana» yaageedda.

7 Saa'oola na'ay Yoonataaninne Daawite Med'inaa Godaa sintsan c'aak'k'eedda c'aak'uwaa diraw, Saa'oola na'aa Yoonataana na'aa Manfibosheeta kaatii ashsheeda.* 8 Shin Daawite Aata naatta Ris'ifa Saa'oolaw yeleedda laa"u attuma naanaa, Armmoonanne Manfibosheeta, k'ay Saa'oola naatta Meraaba Mahoola katamaappe yeedda Barzzillaaya na'aa Adirii'eelaw yeleedda ichcheshu naanaa akkeedda.* 9 Gabaa'oona asatoo aatsiide immeedda; unttunttu unttuntta Med'inaa Godaa sintsan deriyaa huup'iyaan kak'k'eeddino; laappunatuukka ittippe hayk'k'eeddino; katsaa c'akan, banggaa c'akay doommiyaa wodiyaan unttuntta wod'eeddino.

10 Aata naatta Ris'ifa maak'iyaa akkaade, zaallaa bolla barew hiis's'aaddu; katsaa c'akkiyaa aginay doommiyaa gallassaappe biide anhatuwaa bolla iray saluwaappe wod'd'anawaa gakkanaw, gallassi saluwaa kafotuu woy k'amma sa'aa do'atuu bochchennaadan naagaaddu.

11 Saa'oola baakkata, Aata naatta Ris'ifa ootseeddawe Daawitaw odetteedda. 12 Daawite biide, Saa'oola mek'etsaanne Aa na'aa Yoonataana mek'etsaa Gala'aaden de'iyaa Yaabeesha katamaa asatuwaappe akkeedda. Piliss's'eema asatuu Saa'oolanne Aa naanaa Gilbboo'a deriyaan wod'iide, Beetishaana gutaran kak'k'eeddaawaappe guyyiyaan, he gutaraappe Gala'aaden de'iyaa Yaabeesha asatuu k'osuwaan akkeeddino.* 13 Daawite Saa'oola mek'etsaanne Aa na'aa Yoonataana mek'etsaa he saappe aheedda; k'ay suletteedda laappun asatuwaappe mek'etsaakka shiishsheeddino. 14 Saa'oola mek'etsaanne Aa na'aa Yoonataana mek'etsaa Biiniyaama biittan S'elaa'a kataman de'iyaa Aa aawuwaa K'iisa duufuwaan moogeeddino. Kaatii azazeeddawaa ubbaa unttunttu poleeddino; hewaappe guyyiyaan, unttunttu he biittaw woosseedda woosaa S'oossay siseedda.

Piliss's'eema Asatuwaana Oletteedda Olatuwaa

(1 Od. 20:4-8)

15 Piliss's'eema asatuwaananne Israa'eeliyaa asatuwaana laa'entsuwaa olay denddeedda; Daawite bare asatuwaana beedda. Piliss's'eematuwaanna olettiide Daawite daabureedda. 16 Adussa mino asatuwaa yaraappe gidiyaa Yishibibanooba giyaa itti bitanii de'ee; I oyk'k'eedda tooray heezzu kiilo giraamenne bagga dees'iyaa, nahaasiyaa geetettiyaa birataappe k'os'etteeddawaa; I ooratsa mashshaa danc'c'i utteedda. Yaateeddawe «Taani Daawita wod'ana» geedda; 17 shin S'aruuyi na'ay Abishaayi Daawita ashsheeda; Piliss's'eemiyaa shoc'iide wod'eedda. Hewaappe guyyiyaan Daawita asatuu Daawita, «Israa'eeliyaa s'omppii to'ennaadan neeni laa'entso ubbakka nuunanna olaw baakka» yaagiide c'aak'k'eeddino.*

18 Hewaappe guyyiyaan, Gooba geetettiyaa sa'aan Piliss's'eema asatuwaana olay oletteedda; Huushappe yeedda Sibbakaayi adussa mino asatuwaa yaraappe gidiyaa Saafa wod'd'eedda. 19 K'aykka he sa'aan Piliss's'eema asatuwaana hara olay oletteedda; Beeteleheemeppe yeedda Yaa'iira na'ay Elihanaani, tooraa toomay shemayinniyaa wonddarashiyaa keeshshatto, Gaate katamaappe yeedda Gooliyaada wod'eedda.

20 K'aykka Gaate kataman hara olay oletteedda. He sa'aan itti wogga adussa bitanii de'ee. He bitaniyaw itti itti kushiyan usuppun birad'd'etuu, itti itti gediyaankka usuppun birad'd'etuu, ubbaanna laatamanne oyddu birad'd'etuu de'iino. Ikka adussa mino asatuwaa yaraappe gidiyaa asaa. 21 He bitanii Israa'eeliyaa naasseedda wode, Daawita ishaa Shaama na'ay Yoonataani Aa wod'eedda.

22 He oyddatuu Gaate kataman de'iyaa adussa mino asatuwaa yaratuwaa. Unttuntta Daawitenne Aa asatuu wod'eeddino.

22

Daawite S'ooni Simmiide Yes's'eedda Yetsaa

(Maz. 18)

1 Med'inaa Goday Aa morkkatuwaa ubbaa kushiyaappenne Saa'oola kushiyaappe ashsheeda gallassi Daawite Med'inaa Godaw ha yetsaa yes's'eedda.

2 «Med'inaa Goday taw wogga zaallaa;

Taani ollaappe naagettiyaa miis'aa;

I taana ashshiyaawaa.

3 Ta S'oossay taani aakko bak'atiyaa ta wogga zaallaa.

I ta gonddalliyaa;

I taana ashshiyaa wolk'k'aama.

I taani k'osetta attiyaa sa'aa;

I taana makkalanchcha asatuwaappe ashshee.

4 Galatay bessiyaa Med'inaa Godaa taani s'eesay;

I ta morkkatuwaappe taana ashshee.

5 «Hayk'k'uwaa beetay ta heeraan sirimettee;

bashshay di'uwaadan taana muukkeedda.

6 Duufuwaa wodoruu taana k'achchana hanee;

hayk'k'uu p'iriyaadan taana oyk'k'eedda.

7 Taana metuu iissina Med'inaa Godaa s'eesaad;

‹Taana maadda› gaade ta S'oossaw waassaad.

I bare Geeshsha Golliyaan ta kooshshaa siseedda;

taani waasseedda waasuu Aa haytsaan wod'd'eedda.

8 «S'oossay hank'k'etteedda diraw,

Biittay yiik'k'iyiik'k'iide k'aas's'eedda;

deretuwaa s'ap'uu gaji gaji kokkoreedda.

9 Aa siid'iyaappe hank'k'uwaa c'uway c'uwatteedda;

Aa doonaappe miyaa tamaa lac'uunne s'uuggiyaa bonk'k'uu kesseedda.

10 Saluwaa I p'alk'k'iide, duge wod'd'eedda.

He wode Aa gediyaappe garssanna med'eedda shaarii de'ee.

11 K'efiyaana de'iyaa kiitanchchatuwaan,

kiruubetuwaan uttiide paalleedda;

c'arkkuwaa k'efiyaa bollan beetteedda.

12 Barena d'uman kammeedda;

Aa dunkkaanii iraanna med'eedda shaariyaa.

13 Aa sintsan de'iyaa wolk'k'aama poo'uwaappe

tamaa lac'uu kesseedda.

14 «K'ay Med'inaa Goday guguntsaadan saluwaappe guummeedda.

Ubbaappe D'ok'k'iyaa S'oossay bare kooshshaa sisseedda.

15 Bare wonddaafiyaa Adaa yeddiide,

bare morkkatuwaa laaleedda.

Walk'k'antsaa poo'uwaa kiittiide,

unttuntta yedersseedda.

16 Med'inaa Goday seereedda wodenne,

hank'k'ettiide peenuuk'eedda wode,

Abbaa haatsay giseedda biittay betteedda.

K'ay sa'aa baasuukka k'onc'c'eedda.

17 «S'oossay bollappe kushiyaa duge yeddiide, taana oyk'k'eedda;

c'iimma haatsaappe taana keseedda.

18 I taana ta wolk'k'aama morkkiyaappenne

taana is's'iyaawanttuppe ashsheeda;

ayaw gooppe, unttunttu taw loytsi daro wolk'k'aama.

19 Ta waayiyaa gallassi,

unttunttu ta bolla denddeeddino;

Shin Med'inaa Goday taana zemppissiyaawaa.

20 I taana aako sa'aa keseedda;

taanan nashetteedda diraw, taana ashsheeda.

21 «Ta s'illotetsaadan Med'inaa Goday taw c'iggeedda;

Ta kushiyaa geeshshatetsaadan I taw zaareedda.

22 Taani Med'inaa Godaa ogiyaa kaalaad;

taani ta S'oossaa aggaade wora babeykke.

23 Taani Aa higgiyaa ubbaa naagaad;

Aa wogaa poliyaawaa aggabeykke.

24 Taani Aa sintsan suure de'aad;

taani taana nagaraappe naagaad.

25 Hewaa diraw, Med'inaa Goday taw

ta s'illotetsaadaaninne ta geeshshatetsaadan zaareedda.

26 «Abeet S'oossaw, ammanettiyaawanttoo neeni ammanettiyaawaa;

suuretoo neenikka suure.

27 Geeshshatoo neenikka geeshsha;

shin geellatoo neeni c'inc'c'a.

28 Barentta zik'k'issiyaawantta ashshaasa;

shin barentta d'ok'k'issiyaawantta zik'k'issanaw neeni unttuntta s'eellaasa.

29 Abeet Med'inaa Godaw, ta s'omppii neena;

Med'inaa Goday poo'issina, ta d'umay kichchee.

30 Ne maaduwaan taani ta morkke olanchchatuu bolla woraajjay;

ta S'oossan taani unttuntta miis'aa s'eeraana guppa aad'd'ay.

31 S'oossaa ogii suure.

Med'inaa Godaa k'aalay ammanettiyaawaa.

Aakko bak'atiyaa ubbatoo I gonddalle.

32 Med'inaa Godaappe attina, hara s'oossi baawa;

Nu S'oossaappe attina,

hara wogga zaalli baawa.

33 Taw wolk'k'aa immiyaawenne

ta ogiyaa saro ootsiyaawe

S'oossaattee.

34 I ta gediyaa

gen"iyaa gediyaadan minisee.*

Taana d'ok'k'a gishuwaan sarotetsaan wotsee.

35 I ta kushiyaa olaa meezeyee;

Hewaa diraw, taani ta k'esiyaan,

nahaasiyaa giyaa birataa wonddaafiyaan dafaade dukkay.

36 «Taana ashshiyaa ne gonddalliyaa

neeni taw immaadda;

Ne lo"o okkay taana gitayee.

37 Taani hamettiyaa sa'aa aassaasa;

hewaa diraw, ta gedii halis's'ibeena.

38 Ta morkkatuwaa taani yederssaade mentsereetsaad;

Taani unttuntta d'ayssennan de'aadde guyye simmabeykke.

39 Taani unttuntta laa'entso denddennaadan shoc'aad;

unttunttu ta gediyaan kunddeeddino.

40 Olaw taana wolk'k'aa danc'c'issaadda;

taananna gaaddatiyaawantta taw gulbbatissaadda.

41 Ta morkkatuwaa ta sintsaappe guyye bak'atissaada;

taana is's'iyaawantta taani d'ayssaad.

42 Barentta maaddiyaawaa koyeeddino;

shin ooninne unttuntta ashshibeenna.

Med'inaa Godaakka unttunttu s'eeseeddino;

shin I unttunttoo koyyibeenna.

43 Taani unttuntta baanaadan liik'issaad;

ogiyaan de'iyaa urk'k'aadankka unttuntta dirs's'ereetsaade yed'd'aad.

44 «Ta asaa makkalaappe taana ashshaada.

Kawutetsatuwaa bolla suntsaade, taana naagaadda;

taani erenna Asay taw moodetteedda.

45 Allaga gade asaykka ta sintsan gulbbatee.

Unttunttu ta waariyaa sisiide,

taw azazettiino.

46 Unttunttu wozanaa kahaa bayiino.

Barenttu naagettiyaa miis'aappe kokkoriidde yiino.

47 «Med'inaa Goday de'ee! S'oossay,

ta wogga zaallay galatetto.

S'oossay, taana ashshiyaa zaallay,

d'ok'k'u d'ok'k'u go.

48 I ta haluwaa kessiyaa S'oossaa;

kawutetsatuwaa taappe garssanna wotsiyaawaa.

49 Ta morkkatuwaappe taana kessi akkiyaawaa.

Abeet S'oossaw, neeni taananna gaaddatiyaawanttu bollan

taana d'ok'k'u d'ok'k'u ootsaasa.

Makkalanchcha asatuwaappe neeni taana ashshaasa.

50 Hewaa diraw, taani

Med'inaa Godaa kawutetsatuwaa giddon galatana;*

taani ne suntsaakka sabbana.

51 «S'oossay bare kaatiyaw

s'oonuwaa bollan s'oonuwaa immee.

Bare okkeeddawoo, Daawitewunne Aa zeretsaw,

aggena siik'uwaa med'inaw besse»

yaagiide yes's'eedda.

23

Daawite wurssetsan Haasayeedda K'aalatuwaa

1 Hawanttu Daawite wurssetsan haasayeedda k'aalatuwaa.

Isseya na'ay Daawite haasayee;

S'oossay d'ok'k'u d'ok'k'u ootseeddawe,

Yaak'ooba S'oossay okkiide kaateyeeddawe,

Israa'eelan lo"o mazimuriyaa kesseeddawe hawaadan yaagee:

2 «Med'inaa Godaa Ayyaanay ta baggana haasayee;

Aa k'aalay ta ins's'arssan de'ee.

3 Israa'eeliyaa S'oossay haasayeedda;

Israa'eeliyaa Zaallay taana hawaadan yaageedda;

‹S'illotetsan gadiyaa mooddiyaa kaatii,

S'oossaw yayyiidde kaatetiyaa kaatii,

4 shaarii baynna guuran doliyaa s'alk'k'iyaa poo'uwaa mala.

He uray iray bukki simmina,

biittappe maataa dolisiyaa book'alssaa mala› yaageedda.

5 «Tumu ta golliyaa Asay S'oossaa sintsan suure.

I taananna med'ina k'aalaa c'aak'uwaa c'aak'k'eteedda;

ubbabaykka ha k'aalaa c'aak'uwaa giddon giigiidenne minniide utteedda.

S'oossay taw s'oonuwaa immana;

k'ay taani amotteeddawaa ubbaa I tumuppe polana.

6 Shin iita asatuu ubbay

kushiyan shiishshanaw hanenna aguntsatuwaadan

wora olettana.

7 Aguntsatuwaa bochchiyaa ooninne

birataa woy tooraa toomaa bare kushiyan oyk'k'anaw koshshee.

He aguntsay barenttu de'iyaa sa'aan ees's'ana»

yaageedda.

Daawita Mino Asatuwaa

(1 Od. 11:10-41)

8 Daawita asatuwaa minotuu suntsay hawaappe kaalliide s'aafetteedda. Unttunttuppe heezzatuu loytsi eretteeddawantta. Heezzatuwaappe koyruu Taahikimoonappe yeedda Yooshebi-Baashebeeta geetettee; I itti gede olan bare tooraan hosppun s'eetu asaa wod'eedda.

9 Heezzu mino asatuwaa giddon Aa kaalliide de'iyaawe Ahoohiyaa Dooddo na'aa El"aazara. Itti gallassi inne Daawite olaw shiik'eedda Piliss's'eematuwaa naasseeddino; hewaappe guyyiyaan, Israa'eeliyaa Asay guyye simmeedda. 10 Shin I bare sa'aan min ek'k'iide, Aa kushii s'alaliide, mashshaanna oyk'k'ettana gakkanaw, Piliss's'eema asatuwaa shoc'eedda. He gallassi Med'inaa Goday wolk'k'aama s'oonuwaa immeedda. Olay ek'k'ina, olanchchatuu El"aazarakko simmiide yeeddino; shin unttunttu hayk'k'eedda Piliss's'eematuwaappe olaa mayuwaa k'aareeddinoppe attina, harabaa ootsibeykkino.

11 Aappe kaalliyaawe k'ay Haaraarappe yeedda Age na'aa Shamma. Itti gallassi Piliss's'eema asatuu missirii kumi utteedda shoyk'an shiik'eeddino; Israa'eeliyaa asatuu unttunttu sintsaappe bak'atteedino. 12 Shin Shammi shoyk'aw giddo bazzuwaan min ek'k'iide oletteedda. Piliss's'eema asatuwaa shoc'iide dippi ootseedda. Med'inaa Goday wolk'k'aama s'oonuwaa immeedda.

13 Katsaa c'akan hattamu mino asatuwaappe heezzatuu Daawitakko Adulaama katamaa matan de'iyaa gonggoluwaa beeddino. He wode Piliss's'eema olanchchatuu Rafayma Wombban shiik'i utteeddino. 14 He wode Daawite geesuwaa giddon de'ee; Piliss's'eema olanchchatuu c'itay k'ay Beeteleheemen de'ee. 15 Daawite haatsaa ushanaw amottiide, «Beeteleeme katamaa penggiyaa lank'k'iyaan de'iyaa pulttuwaa haatsaappe taana ooni ushshanddeeshsha!» yaageedda. 16 Heezzu mino asatuu Piliss's'eema olanchchatuu mootsaa aad'd'iidde, Beeteleeme katamaa penggiyaan de'iyaa pulttuwaappe haatsaa duuk'k'iide Daawitaw aheeddino. Shin I ushennaan is's'eedda; Med'inaa Godaa sintsan tigiide, 17 «Abeet Med'inaa Godaw, hawaa ushanawe taappe haakko! Ha haatsay barenttu shemppuwaa sheneko giide s'aliidde beedda asatuwaa suutsaa gidennee?» yaagiide ushennaan is's'eedda.

Ha heezzu mino asatuu hawaa ootseeddino.

18 S'aruuyi na'aa Iyoo'aaba ishay Abishaayi hattamatoo kaappuwaa; I heezzu s'eetu asatuwaa bare tooraan olettiide wod'eedda; yaatiide ikka hara heezzatuwaadan eretteedda. 19 I hattamatuwaappe aad'd'iide bonchchetteedda asaa; I unttunttoo kaappuwaa gideedda. Gidooppenne, I he heezzatuwaa payduwaan baawa.

20 K'ay K'abs's'i'eelappe yeedda Yoodaahe na'ay Banaayikka mino asaa. I mino oosatuwaa ootseedda. I laa"u eretteedda Moo'aabe asatuwaa wod'eedda. K'ay shachchay dariyaa itti gallassi ollaa duge geliide, gaammuwaa wod'eedda. 21 K'ay Gibs'e bitaniyaa itti wolk'k'aama wod'eedda; Gibs'e bitanii tooraa oyk'k'eedda; shin I dullaa oyk'k'iide Aa bolla beedda; Aa kushiyaappe tooraa bonk'k'i akkiide, Aa tooraan Aa wod'eedda. 22 Yoodaahe na'ay Banaayi hawantta ootseedda. Aa suntsaykka he heezzatuwaadan eretteedda. 23 I hattamatuwaa giddon daro bonchchetteedda; shin I heezzatuwaa payduwaan baawa. Daawite Aa barena naagiyaa olanchchatoo kaappuwaa keseedda.

24 He hattamatuwaa giddon de'iyaawanttu: Yoo'aaba ishaa Asaaheela, Beeteleheemeppe yeedda Dooddo na'aa Elihanaana, 25 Haroodappe yeedda Shammanne Eliik'a, 26 Pals's'a yara gidiyaa Helees'a, Tak'o"appe yeedda Ik'k'eesha na'aa Ira, 27 Anatootappe yeedda Abi'eezera, Huushappe yeedda Mabunaaya, 28 Ahooha yara gidiyaa S'almmoona, 29 Nas'oofappe yeedda Maahiraayanne Ba'aana na'aa Heleeba, Biiniyaama biittappe, Gib"appe yeedda Ribaaya na'aa Ittaaya, 30 Pir"aatoonappe yeedda Banaaya, Ga'aasha Zanggaaraa matappe yeedda Hiddaaya, 31 Aarabappe yeedda Abi'albboona, Baahiruumappe yeedda Azimaaweeta, 32 Sha'albboonappe yeedda Eliyaahiba, Yaasheena naanaa, Yoonataana, 33 Haaraarappe yeedda Shamma, Haaraarappe yeedda Sharaara na'aa Ahi'aama, 34 Maa'ikappe yeedda Ahasabaaya na'aa Elifelees'a, Giiloppe yeedda Akis'oofeela na'aa Elii'aama, 35 K'armmeloosappe yeedda Hes'ira, Araba katamaappe yeedda Pa'araaya, 36 S'ooba katamaappe yeedda Naataana na'aa Yigi'aala, Gaadappe yeedda Baana, 37 Amoonappe yeedda S'elek'a, S'aruuyi na'aa Yoo'aaba ola miishshaa tookkiyaa Ba'erootappe yeedda Naahiraaya, 38 Yatira yara gidiyaa Ira, Yatira yara gidiyaa Gaareebanne 39 Hiitiyaa Ooriyoona. Unttunttu ubbaanna hattamanne laappuna.

24

Daawite Asaa Paydisseedda

(1 Od. 21:1-27)

1 K'aykka Med'inaa Godaa hank'k'uu Israa'eeliyaa bolla ees's'i kesseedda; yaatina, S'oossay Daawita unttunttu bolla dentsetsiide, «Ba; Israa'eelanne Yihudaa asaa payda» yaageedda. 2 Hewaa diraw, kaatii Iyoo'aabanne aanana de'iyaa olanchchatuwaa kaappatuwaa hawaadan yaageedda; «Israa'eeliyaa zaratuwaa giddo Daanappe biide Berssaabeha gakkanaw biide unttunttu aappunentto taani erana mala, Israa'eeliyaa asaa paydite» yaageedda.

3 Shin Iyoo'aabe kaatiyaa, «Med'inaa Goday ne S'oossay ha de'iyaa asaa bolla s'eetu kushiyaa gujjo! Hewaa ne ayfii, ta godaa kaatiyaa ayfii be'o! Shin ta goday kaatii ayaw hewaa malaa ootsanaw koyii?» yaageedda. 4 Shin kaatiyaa k'aalay Iyoo'aabanne olanchchatuu kaappatuwaa s'ooneedda. Unttunttu kaatiyaa sintsaappe kesiide, Israa'eeliyaa asaa paydanaw beeddino.

5 Unttunttu Yorddaanoosa Shaafaa pinneeddawaappe guyyiyaan, zanggaaraappe gedissa baggan de'iyaa Aaro'eera kataman utteeddino; hewaappe k'ay Gaade aad'd'iidde Yaa'izeera gakkeeddino. 6 Hewaappe guyyiyaan, unttunttu Gala'aadenne Hiitetuwaa biittan de'iyaa K'aadeesa beeddino; he saappe k'ay Daana katamaa beeddino; hewaana Sidoona katamaa beeddino. 7 He saappe denddiide, S'iiroosa katamaa geessuwaanne Hiiwetuwaanne Kanaanetuu katamaa ubbaa beeddino. Wurssetsan k'ay Yihudaa Neegeeban de'iyaa Berssaabeha katamaa beeddino.

8 Unttunttu biittaa ubbaa yuuyyiidde, udduppun aginanne laatamu gallassaa gam"eeddawaappe guyyiyaan, Yerusaalame katamaa simmeeddino.

9 Iyoo'aabe paydeedda asaa payduwaa kaatiyaa erisseeddawaadan Israa'eelan mashshaan olettanaw danddayiyaa hosppun s'eetu sha"a; mino olanchchatuu de'iino; Yihudaan k'ay ichcheshu s'eetu sha"ay de'iino.

10 Asaa paydeeddawaappe guyyiyaan, Daawita wozanay shabberetteedda; hewaa diraw, Daawite Med'inaa Godaa, «Taani ha kiitan wolk'k'aama nagaraa ootsaad. Shin ha"i abeet Med'inaa Godaw, taani neena woossay; ta bayzzuwaa, ne k'oomaa bayzzuwaa k'uc'c'a. Taani daro eeyyabaa hanaad» yaageedda.

11 Wonttetsa gallassi guura, Daawite gisuwaappe denddeedda wode, Daawitaw timbbitiyaa odiyaa Gaadakko Med'inaa Godaa k'aalay yiide, 12 «Ba; Daawita, ‹Med'inaa Goday neena, «Taani neena heezzubaappe dooruwaa bessay; taani ne bolla polanaw taw unttunttuppe ittuwaa doora» yaagee› yaaga» yaageedda.

13 Gaadi Daawitakko biide, «Heezzu laytsaa ne biittay koshatanawaa dooray? Woy ne morkketuu neena yederssishin, heezzu aginaa neeni unttunttu sintsaappe bak'atanawaa dooray? woy ne biittaa bolla heezzu gallassaa iita harggii yaanawaa dooray? Ane ha"i k'ofaa k'achchaade, taani taana kiitteeddawoo zaariyaawaa oda» yaageedda.

14 Hewaappe guyyiyaan Daawite Gaade, «Taani loytsi un"ettaad. Med'inaa Godaa maarotetsay wolk'k'aama gidiyaa diraw, nuuni ane Aa kushiyan kunddoytte; taana asatuwaa kushiyan kunddissoppa» yaageedda.

15 Hewaa diraw, wonttappe biide bare geedda gallassay gakkanaw, Med'inaa Goday Israa'eeliyaa biittan iita harggiyaa kiitteedda; Israa'eeliyaa zawaan Daanappe biide Berssaabeha gakkanaw, laappun tammu sha"a Asay hayk'k'eedda. 16 Yerusaalame katamaa d'ayssanaw kiitanchchay bare kushiyaa yeddeedda wode, Med'inaa Goday he gakkeedda boshaw kayyotteedda; asaa shoc'iyaa kiitanchchaa, «Agga! Hewe gidana!» yaageedda. Med'inaa Godaa kiitanchchay he wode Yaabuusiyaa Ornna uddumaan de'ee.

17 Asaa shoc'iyaa kiitanchchaa Daawite be'eedda wode, Med'inaa Godaa, «Be'a! Nagaraa ootseeddawe taana; taani bayzzaad! Ha dorssatuu, unttunttu ay ootseeddino? Hayyanaa, taananne ta aawuwaa soo asaa neeni murana mala taani woossay» yaageedda.

18 He gallassi Gaadi Daawitakko yiide, «Ba; pude Yaabuusiyaa Ornna udduma baade, Med'inaa Godaw yarshshiyaa sa'aa yaan gimbba» yaageedda. 19 Daawite Med'inaa Goday Gaade baggana azazeeddawaadan pude beedda. 20 Ornni duge s'eelliyaa wode, kaatiinne Aa asatuu barekko yiyaawantta be'eedda; gas'aa kesiide, bare deemuwaa sa'aa gatsiide, kaatiyaw goynneedda.

21 Ziggiide Ornni, «Ta goday kaatii bare k'oomaakko, taakko ayaw yeeddee?» yaageedda.

Daawite, «Asaa bollaappe boshay kichchanaadan taani Med'inaa Godaw yarshshiyaa sa'aa gimbbanaw, ne udduma shammanaw yaad» yaageedda.

22 Ornni, «Ta goday kaatii bare koyeeddawaa ayaanne akkiide yarshsho! Be'a; s'uuggiyaa yarshshoo booratuu, eetsiyaa mitsaw k'ay katsaa bukkiyaa miishshatuunne booraa morgge mitsatuu hawanttushi. 23 Kaatiyaw, hawaa ubbaa taani Ornni kaatiyaw immay» yaageedda. K'aykka Ornni kaatiyaa, «Med'inaa Goday ne S'oossay ne yarshshuwaa akko» yaageedda.

24 Shin kaatii Ornna, «tuytti, haakko! Taani tumuppe miishshan shammana; ayaw gooppe, miishshaa akibeenna s'uuggiyaa yarshshuwaa taani Med'inaa Godaw, ta S'oossaw, yarshshikke» yaageedda.

Hewaa diraw, kaatii uddumaappe booratuwaa Ornnappe ishatamu s'agaraa biran shammeedda. 25 Daawite he sa'aan yarshshiyaa sa'aa gimbbiide, s'uuggiyaa yarshshuwaanne ittippetetsaa yarshshuwaa Med'inaa Godaw yarshsheedda; yaatina, Med'inaa Goday he biittaa diraw woosettiide woosaa sisiide, boshaa Israa'eeliyaappe diggeedda.

* 1:6 1 Sam. 31:1-6; 1 Od. 10:1-6

* 1:18 Iya. 10:13

* 2:2 1 Sam. 25:42-43

* 2:4 1 Sam. 31:11-13

* 3:9-10 1 Sam. 15:28

* 3:14 1 Sam. 18:27

* 4:4 2 Sam. 9:3

* 4:10 2 Sam. 1:1-16

* 5:4 1 Kat. 2:11; 1 Od. 3:4; 29:27

* 5:6 Iya. 15:63; Dat. 1:21

* 5:20 Ba'aali-Paraas'iima: Ha suntsaa biletsay «D'uussiide geleedda Goda» giyaawaa.

* 6:2 Kes. 25:22

* 6:3 1 Sam. 7:1-2

* 6:11 1 Od. 26:4-5

* 6:19 1 Od. 16:43

* 7:12 Maz. 89:2-4; 132:11; Yoh. 7:42; Kit. 2:30

* 7:14 Maz. 89:26-27; 2 K'or. 6:18; Ibr. 1:5

* 7:16 Maz. 89:36-37

* 7:23 Zar. 4:34

* 8:13 Maz. 60 (Huup'iyaa)

* 9:1 1 Sam. 20:15-17

* 9:3 2 Sam. 4:4

* 11:1 1 Od. 20:1

* 11:21 Dat. 9:53

* 12:1 Maz. 51 (Huup'iyaa)

* 12:11 2 Sam. 16:22

* 13:37 2 Sam. 3:3

* 14:17 2 Sam. 19:27

* 16:1 2 Sam. 9:9-10

* 16:3 2 Sam. 19:26-27

* 16:22 2 Sam. 12:11-12

* 19:16 2 Sam. 16:5-13

* 19:24 2 Sam. 9:1-13; 16:1-14

* 19:31 2 Sam. 17:27-29

* 20:1 1 Kat. 12:16; 2 Od. 10:16

* 20:3 2 Sam. 16:22

* 20:25 Susi: Ibraawetsuwaan «Shawa» geetettee; ha bitanii Ibraawetsuwaan oyddu dumma dumma suntsan s'eesettee.

* 21:2 Iya. 9:3-15

* 21:7 1 Sam. 20:15-17; 2 Sam. 9:1-7

* 21:8 1 Sam. 18:19

* 21:12 1 Sam. 31:8-13

* 21:17 1 Kat. 11:36; Maz. 132:17

* 22:34 Ibr. 3:19

* 22:50 Rom. 15:9

1 Kaatatuwaa

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

Koyro Kaatatuwaa Mas'aafaa

Geluwaa

Kaatatuwaa Mas'aafaa koyro shaakuu, Sammeela mas'aafatuwaa laa"atuwaan doometteedda, Israa'eeliyaa biittaa kaatetuwaa taarikiyaappe atteeddawaa kaalliide odee. Mas'aafaa heezzu waanna waanna kifiletuwaan shaakki s'eellanaw danddayeetto.

1. Solomone bare aawuwaa Daawita sa'aan Israa'eelanne Yihudaa kaatiyaa gidiyaawaanne Aa aawuwaa Daawita hayk'uwaabaa odee.

2. K'ay ha mas'aafay Solomone kawutetsaa ek'uwaanne I ootseedda kiitaa odiyaa taarikiiyaa. I ootseedda oosotuwaappe odanaw doonaa kumiyaawe Yerusaalamen gimbbetteedda Geeshsha Golliyaa.

3. Israa'eelii huup'issanne gedissa kawutetsaa geetettiide laa"u kesiide shaaketteeddawaanne he shaaketteedda kawutetsatuwaa Kiristtoos yelettanaappe kase, udduppuntso s'eetu laytsay gakkanaw dumma dumma mooddeedda kaatetuwaa taarikiyaa odee.

Ha laa"u mas'aafatuwan asaa kaaletsiyaa kaatii lo"anne iitanne geetettiide pirddettiyaawe, S'oossaw I ammanettiyaawaa keenaana. Hewaadankka k'ay he biittay dic'c'iyaa dichchaynne demmiyaa injjii he kaaletsiyaa kaatii S'oossaw ammanetteedawaa keenaana. Hara baggana k'ay allaga s'oossatoo goynneeddawenne azazettenan is's'eeddawe kaaletsiyaawanttakka kaalliyaa asaakka bashshaw afeedda. Huup'issa bagga kawutetsaa kaatetuu ubbaykka paac'iyaan kunddeeddino. Shin Yihudaa kaatetuwaa taarikii iitatuuwaakka lo"otuwaakka odee.

Kaatetuu mas'aafan koyro kifiliyaan daro eretteeddawanttu, S'oossaa doonaa gidiide timbbitiyaa k'aalaa odeeddanne Asay eek'aw goynnenna malanne S'oossaw azazettenan is's'enna mala, minisiide erisseedda timbbitiyaa odiyaa mino asatuwaa. Unttunttuppekka eretaa dariyaawe Eelaasa. Eelaasi Ba'aala k'eesetuwaana naasetteedda taarikiikka he sa'aan odetteedda (Shemppuwaa 18 s'eella).

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Daawitaa Wodiyaa Wurssetsaa 1:1—2:12

Solomone Kaatiyaa Gidussaa 2:13-46

Solomona Kawutetsaa 3:1—11:43

Koyro Laytsatuwaa 3:1—4:34

Geeshsha Golliyaa Oosuwaa 5:1—8:66

Wurssetsaa Laytsatuwaa 9:1—11:43

Shaaketteedda Kawutetsaa 12:1—22:53

Pudehaa Yaratuwaa Makkalaa 12:1—14:20

Yihudaanne Israa'eeliyaa Kaatetuwaa 14:21—16:34

Nabiyaa Eelaassa 17:1—19:21

Israa'eeliyaa Kaatiyaa Akaaba 20:1—22:40

Yihudaa Kaatiyaa Iyoosaafas'anne Israa'eeliyaa Kaatiyaa Akaaziyaassa 22:41-53

Daawite Wodiyaa Wurssetsaa

1

(1:1—2:12)

Kaatii Daawite C'imeedda

1 Kaatii Daawite c'imiide wodiyaa loytsi sugeedda. Yaateeddawoo k'oomatuu mayuwaa Aa bolla kuurinakka Aa ho"ennan is's'eedda. 2 Hewaa diraw, Aa oosanchchatuu Aa, «Kaatiyaa matan de'ana malanne Aa naagana mala, itti wodoro naatto nuuni new koyana; nu godaa kaatiyaa ho'etsanaw iza Aa miyiyaan gisanaw danddayaw» yaageeddino. 3 Unttunttu Israa'eeliyaa biittan ubbaan koyiide Abishaago geetettiyaa itti malaa lo"o wodoratto Shuneema geetettiyaa katamaappe demmiidde izo kaatiyaw aheeddino. 4 He gellayatta loytsa malaa lo"o na'aa. Iza kaatiyaa naagaaddunne aw ootsaaddu; shin kaatii izina gisuwaan gaketti erenna.

Adooniyaas Kaatetanaw Koyeedda

5 Haggiitti na'ay Adooniyaas, «Taani kaatetanaw koyaad» yaagi denddiide paraa gaaretuwaanne paratuwaa bare sintsan wos's'iyaa ishatamu asaana giigisseedda.* 6 Aa aawuu aban geliide, «Ayaw hawaa ootsay?» giide ubbakka Aa oochchi erenna. Adooniyaasikka k'ay malaa loytsi lo"o asaa; I Abeselooma kaalliide yeletteedda. 7 Adooniyaas S'aruuyi na'aa Yoo'aabanne k'eesiyaa Abiyaataara ha yewuwaa zoretaa besseedda; unttunttu Aa maaddanaw mayyeeddino. 8 Shin k'eesiyaa S'aadook'e, Yoodaahe na'ay Banaayi, timbbitiyaa odiyaa Naataani, Shim"i, Ree'inne Daawita naagiyaawanttu Adooniyaasana baawa.

9 Itti gallassi Adooniyaas Eniroogeela katamaa matan Zoheleeta Zaallaa geetettiyaa sa'aan dorssatuwaa, mehetuwaanne bolttiboltta maratuwaa yarshsheedda. Kaatiyaa naanaa bare ishatuwaa ubbaanne kaatiyaw ootsiyaa Yihudaa asatuwaa ubbaa bare yarshshiyaa sa'aa s'eeseedda; 10 shin timbbitiyaa odiyaa Naataana, Banaaya, kaatiyaa naagiyaawanttanne bare ishaa Solomona s'eesibeenna.

Solomone Kaateteedda

11 Hewaappe guyyiyaan, Naataani Solomone daayo Berssaabeeho hawaadan yaagiide oochcheedda; «Nu goday Daawite erennan de'ishshin, Haggiitti na'ay Adooniyaas kaateteeddawaa neeni sisabeykkiiyye?* 12 Yaatooppe, ha"i neeni ne shemppuwaanne ne na'aa Solomone shemppuwaa waataade ashshanintto neena taani ane zoray. 13 Kaatiyaa Daawitakko gelaade hawaadan yaaga; ‹Ta godaw kaatiyaw, taw ne k'oomatiw, «Tuma, taappe guyyiyaan ne na'ay Solomone kaatetana; ta kawutetsaa araatan I uttanawaa» yaagaade c'aak'k'abeykkii? Yaatina, Adooniyaas ayaw kaateteedee?› yaaga. 14 Neeni kaatiyaanna haasayaadde yaan de'ishshin taani gelaade, ne haasayaa mayzzaade haasayana» yaageedda.

15 Berssaaba c'imeedda kaatiyaa haasayissanaw I de'iyaa ilppinniyaa gelaaddu; Shuneema katamaappe yeedda Abishaaga kaatiyaa naaganaw. 16 Berssaaba kaatiyaa sintsan kundda guufannaaddu.

Kaatii, «Ayaa koyaadii?» yaagiide oochcheedda.

17 Iza, «Ta godaw, taw ne k'oomatiw, ‹Taappe guyyiyaan ne na'ay Solomone kaatetana; ta kawutetsaa araatankka I uttanawaa› gaade Med'inaa Godaan, ne S'oossan, neeni c'aak'k'aadda. 18 Shin ha"i Adooniyaas kaateteedda; neeni ta goday kaatii hewaa erakka. 19 I loytsi daro mehetuwaa, bolttiboltta maratuwaanne dorssatuwaa Yarshshiidde kaatiyaa naanaa ubbaa, k'eesiyaa Abiyaataaranne ola gadaawaa Yoo'aaba s'eeseedda; shin ne k'oomaa Solomona s'eesibeenna. 20 Ta godaw kaatiyaw, ta godaappe kaatiyaappe guyyiyaan ooni ne kawutetsaa araatan uttanentto eranaw Israa'eeliyaa asaa ubbaa ayfii neena s'eelli utteedda. 21 Hewe d'ayooppe, ta goday kaatii hayk'k'iidde bare mayzzan gaketiyaa wode, taaninne ta na'ay Solomone dabaa ootseedda asaadan payddettana» yaagaaddu.

22 Berssaaba biro kaatiyaanna haasayishin, timbbitiyaa odiyaa Naataani kaatiyaa golliyaa gakkeedda. 23 Kaatiyaw, «Timbbitiyaa odiyaa Naataani yeedda» yaagiide odeeddino. Yaatina, Naataani kaatiyaa sintsa aad'd'iide, bare deemuwaa sa'aa gatsiide goynneedda.

24 Hewaappe guyyiyaan Naataani, «Ta godaw kaatiyaw, neeppe guyyiyaan Adooniyaas kaatetanaadaaninne ne kawutetsaa araatan uttanaadan odaaddiiyye? 25 Hachche I duge biide loytsi daro mehetuwaa, bolttiboltta maratuwaanne dorssatuwaa yarshshiidde kaatiyaa naanaa ubbaa, olaa gadaawatuwaanne k'eesiyaa Abiyaataara s'eeseedda. Unttunttu ha"i aanana miiddinne ushiidde, ‹Kaatii Adooniyaas med'inaw de'o!› yaagi de'iino. 26 Shin taana ne k'oomaa, k'eesiyaa Sadook'a, Yoodaahe na'aa Banaayanne ne k'oomaa Solomona s'eesibeenna. 27 Hawe ta godaa kaatiyaappe guyyiyaan Aa kawutetsaa araatan ooni uttanentto bare k'oomatuwaa erissennan de'iidde ta goday kaatii ootseeddabeeyye?» yaageedda.

28 Kaatii Daawite, «Berssaabeeho taw s'eesite» yaageedda; kaatii de'iyaa sa'aa gelaade Aa sintsan ek'k'aaddu. 29 He wode kaatii iziw hawaadan yaagiide c'aak'k'eedda; «Taana meto ubbaappe ashsheeda Med'inaa Goday ero! 30 Med'inaa Godaan, Israa'eeliyaa S'oossan taani new c'aak'k'eedda c'aak'uwaa tumu hachche polana; taappe guyyiyaan ne na'ay Solomone kaatetana; ta kawutetsaa araatan, ta sa'aan I uttanawaa» yaageedda.

31 Berssaaba bare deemuwaa sa'aa gatsaade kaatiyaa sintsan wutushaade kaatiyaa, «Ta goday, Kaatii Daawite med'inaw de'o!» yaagaaddu.

32 Hewaappe guyyiyaan Kaatii Daawite, «Taw k'eesiyaa Saadook'a, timbbitiyaa odiyaa Naataananne Yoodaahe na'aa Banaaya s'eesiide gelissite» yaageedda. Unttunttu geliide, kaatiyaa sintsa aad'd'eedino. 33 I unttuntta, «Ta k'oomatuwaa hinttenana akki biide, ta na'aa Solomona taani toggiyaa bak'uluwaa togissiide, duge Giyoone pulttiyaa afite. 34 K'eesiyaa Saadook'inne timbbitiyaa odiyaa Naataani Aa okkiide Israa'eeliyaa asaa bollan kawutsino. Hewaappe guyyiyaan malakataa punniide, hinttenttu k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, ‹Kaatii Solomone med'inaw de'o!› yaagite. 35 Hewaappe guyyiyaan hinttenttu Aa gedeniide aanana pude biite; I yiide ta kawutetsaa araatan uttiide, ta sa'aan kaatetto. Taani Israa'eelanne Yihudaa mooddiyaawaa udaade Aa suntsaad» yaageedda.

36 Yoodaahe na'aa Banaayi kaatiyaw zaariide, «Amen"i! Med'inaa Goday, ta godaa kaatiyaa S'oossaykka hewaa go! 37 Med'inaa Goday ta godaana kaatiyaanna gideeddawaadan Solomonenakka gido; yaatina, Aa kawutetsaa araataa ta godaa Kaatiyaa Daawita kawutetsaa araataappekka aatsiide gitayo» yaageedda.

38 Hewaa diraw, k'eesiyaa Saadook'e, timbbitiyaa odiyaa Naataani, Yoodaahe na'ay Banaayinne kaatiyaa naagiyaawanttu Solomona Kaatii Daawite toggiyaa bak'uluwaa togissiide, Giyoone afeedino. 39 K'eesiyaa Saadook'e S'oossaa Dunkkaaniyaappe zayitiyaa kac'iyaan tigi akkiide, Solomona okkiide kaateyeedda. Hewaappe guyyiyaan unttunttu uluduuddiyaa punnina, Asay ubbay bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, «Kaatiyaa Solomone med'inaw de'o!» yaageedda. 40 Asay ubbaykka Aa kaalliide pude beedda; unttunttu suusulliyaa punni punniide kaa'iidde loytsi nashetteeddino. He hombboc'etsan biittay k'aas's'eedda.

41 Adooniyaasinne aanana de'iyaa imatsatuu baalaa mi wurssiidde hawaa siseeddino. Uluduuddiyaa punuwaa sisiide Yoo'aabe, «Ha kataman kooshumiyaa walassay ubbay aybabee?» yaagiide oochcheedda.

42 I biro haasayishin k'eesiyaa Abiyaataara na'ay Yoonataani gakki wod'd'eedda. Adooniyaas, «Ane haa gela. Ne mala lo"o Asay lo"o oduwaa ahennaan aggena» yaageedda.

43 Yoonataani, «tuytti, taani lo"o oduwaa ahabeyikke! Nu goday Kaatii Daawite Solomona kaateyeedda. 44 Aa gedenana mala kaatii k'eesiyaa Saadook'a, timbbitiyaa odiyaa Naataana, Yoodaahe na'aa Banaayanne kaatiyaa naagiyaawantta aanana yeddeedda; unttunttu kaatii toggiyaa bak'uluwaa Aa togisseeddino. 45 K'eesiyaa Saadook'inne timbbitiyaa odiyaa Naataani, Giyoone Shaafaan Aa okkiide kaateyeeddino; hewaappekka unttunttu hombboc'iidde pude beeddino; hewoo katamaykka kooshummee. Ha"i hinttenttu sisiyaa walassay hewaa. 46 Hewaa bollakka Solomone kawutetsaa araatan utteedda. 47 K'ay kaatiyaa oosanchchatuukka nu godaa Kaatiyaa Daawita, ‹Ne S'oossay Solomona waariyaa newaappekka aatsi waareyo! Aa kawutetsaa araataa newaappekka aatsi gitayo!› yaagiide anjjeeddino. Kaatii bare arssaan de'iidde hokkiide S'oossaw goynniidde, 48 ‹Ta kawutetsaa araatan uttiide ta sa'aan kaatetiyaawaa taana hachche ta ayfiyaan besseedda Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay galatetto!› yaageedda» yaageedda.

49 Hewaa sisiide, Adooniyaas imatsatuu ubbay dagammi denddiide, laaletteeddino. 50 Adooniyaas Solomonaw yayyi biide, yarshshiyaa sa'aa kac'etuwaa oyk'k'eedda. 51 Asay Solomona, «Adooniyaas Kaatiyaa Solomonaw yayyiide, yarshshiyaa sa'aa kac'etuwaa oyk'k'iide, Kaatii Solomone taana bare k'oomaa mashshaan wod'enaadan taw hachche c'aak'k'o yaagee» yaagiide odeeddino.

52 Solomone zaariide, «I bare hanuwaa loytsanawaa gidooppe, haray attina Aa huup'iyaappe itti binnaanaynne boshetenna; shin aan iitatetsay beettintto, I hayk'k'ana» yaageedda. 53 Hewaappe guyyiyaan Kaatii Solomone asaa kiittina, unttunttu yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aappe duge Aa wotseeddino. Adooniyaas yiide, Solomonaw goynneedda; yaatina, Solomone Aa, «Ne soo ba» yaageedda.

2

Daawite Solomonaw Wurssetsa Azazuwaa Immeedda

1 Daawite hayk'k'iyaa wodii matina, bare na'aa Solomona hawaadan yaagiide azazeedda; 2 «Taani hayk'k'iyaa wodii mateedda. Hewaa diraw, minna; genchcha asaa gidaa. 3 Med'inaa Goday ne S'oossay azazeeddawaa naaga; Aa ogiyaan hametta; Muse Higgiyan s'aafetteeddawaadan Aa awaayuwaa, Aa azazuwaa, Aa higgiyaanne Aa wogaa naaga. Yaatooppe, neeni ootsiyaabay ubbaynne neeni biyaasa'aa ubbay new injjetanawaa. 4 K'ay Med'inaa Goday taana, ‹Ne zeretsatuu barenttu de'uwaan naagettiide de'ooppe, unttunttu ta sintsan barenttu kumentsaa wozanaappenne barenttu kumentsaa shemppuwaappe ammanettiide hamettooppe, Israa'eeliyaa kawutetsaa araatan uttiyaa Asay new ubbakka d'ayenna› yaageedda hidootaa k'aalaa taw polana.

5 «K'ay S'aruuyi na'ay Yoo'aabe Israa'eeliyaa olaa gadaawatuwaa laa"uwaa, Neera na'aa Abaneeranne Yetera na'aa Amaasa wod'iide, I taana ootseeddawaa neeni akeekaasa. Hewenne, unttunttu olaa wode wod'eeddawaa haluwaa unttuntta siga wode wod'iide, he suutsan bare s'eessaa sak'k'iyaanne bare gediyaa c'aammaa alleek'k'eedda.* 6 Neeni Aa ne aad'd'eeda eratetsaadan kiiteta; barew mata I c'imiide saro hayk'k'anaadan ootsoppa.

7 «Shin Gala'aade geetettiyaa biittan de'iyaa Barzzillaaya naanaw lo"a; unttunttu ne maaddan miyaa asaana miino. Ayaw gooppe, taani ne ishaa Abeseloomappe bak'atiyaa wode, unttunttu ta bagga giddeeddino.*

8 «Taani Maahinayma katamaa beedda wode, taana iita shek'k'a shek'k'eedda Biiniyaama gadiyaan Baahuriima katamaappe yeedda Geera na'aa Shim"i neenana de'iyaawaa hassaya. I taananna gaketanaw Yorddaanoosa Shaafaa duge yeedda wode, ‹Taani neena wod'ikke› gaade Med'inaa Godaan aw c'aak'k'aad.* 9 Shin ha"i neeni Aa s'illo asaadan paydoppa. Neeni aad'd'eeda eray de'iyaa asaa; neeni Aa waatanentto eraasa. Neeni he c'ima bitaniyaa hayk'k'uwaan mura» yaageedda.

Daawita Hayk'k'uwaa

10 Hewaappe guyyiyaan Daawite hayk'k'iidde, bare mayzzan gaketteedda; yaatiide Daawita Kataman moogetteedda. 11 Daawite Israa'eeliyaa bolla oytamu laytsaa kaateteedda; Kebroonan laappun laytsaa, Yerusaalamen hattamanne heezzu laytsaa kaateteedda.* 12 Solomoninne bare aawuwaa Daawita kawutetsaa araatan utteedda; Aa kawutetsaykka loytsi minneedda.

Solomone Kaatiyaa Gidussaa

(2:13-46)

Adooniyaasa Hayk'k'uwaa

13 Haggiiti na'ay Adooniyaas, Solomona daay Berssaabikko beedda; Berssaaba, «Neeni taakko saruwaan yaad?» yaagaade Aa oochchaaddu.

I, «Ee; saruwaan yaad» yaagiide zaareedda. 14 Hewaappe guyyiyaan gujjiidekka, «Taani neena oochchiyaawe de'ee» yaageedda.

Iza, «Oochcha» yaagaaddu.

15 I hawaadan yaageedda; «Kaatetanaw bessiyaawe taana gideeddawaanne Israa'eeliyaa Asay ubbay taana barenttu kaatiyaadan s'eelleeddawaa neeni ne huup'iyaw eraasa. Shin yewotuu laamettina kawutetsay ta ishaw yuuyyeedda; hewenne, aw Med'inaa Godaappe yeedda. 16 Ha"i taani neena ittibaa oochchana. Hayyanaa taw is's'oppa» yaageedda.

Iza, «Oochcha» yaagaaddu.

17 I, «Kaatii Solomone new is's'aaddi geena; hewaa diraw, Shuneema katamaappe yeedda Abishaago giyaa wodoratto taani akkanaaddan I izo taw immana mala, hayyanaa Aa taw oochchaarikki» yaageedda.*

18 Berssaaba, «Daro lo"a; taani hewaa nediraa kaatiyaw odana» yaagaaddu.

19 Hewaa diraw, Berssaaba Adooniyaa kiitaa odanaw Solomonekko gelina, kaatii izo mokkanaw denddi ek'k'iide, iziw goynni simmiide bare kawutetsaa araatan utteedda. K'ay bare aattiw hara kawutetsaa araataa ahissiide, an bareppe ushechcha baggana utisseedda.

20 Utteeddawaappe guyyiyaan, «Neena taani itti guutsabaa oochchiyaawe de'ee. Hayyanaa taw is's'oppa» yaagaaddu.

Kaatii zaariide izo, «Ta daayee, oochcha. Taani is's'ikke» yaageedda.

21 Aa, «Shuneema katamaappe yeedda Abishaago ne ishay Adooniyaas akkana mala aw immaarikkii» yaagaaddu.

22 Kaatii Solomone zaariide bare daayo, «Shuneema katamaappe yeedda Abishaago neeni Adooniyaasaw ayaw oochchay? I ta bayiraa gidennee? Neeni aw kawutetsaakka oochchanawaa shin aggaada! Ee, neeni aw, k'eesiyaa Abiyaatarawunne S'aruuyi na'aa Yoo'aabaw kawutetsaakka oochchanawaa aggaada!» yaageedda.

23 Kaatii Solomone S'oossan c'aak'k'iide, «Adooniyaas hawaa oochcheedda diraw taani Aa wod'ana d'ayooppe, Med'inaa Goday taana wod'o! 24 Ha"i simmi taana ta aawuwaa Daawita kawutetsaa araatan utissiide, ta kawutetsaa loytsi essiide, ta zaratuu de'ennaadan ootseedda Med'inaa Goday ero! Adooniyaasa hachche wod'ana!» yaageedda. 25 Kaatii Solomone Yoodaahe na'aa Banaaya azazina, I biide Adooniyaasa shoc'iide wod'eedda.

Abiyaataara Guyye Yeddeeddino

26 Hewaappe guyyiyaan, Kaatii Solomone k'eesiyaa Abiyaataara hawaadan yaageedda; «Neeni Anatootan de'iyaa ne gade guyye ba. Neeni hayk'k'anaw bessaasa; shin neena taani ha"i wod'ikke. Ayaw gooppe, neeni ta aawuwaa Daawita sintsan Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaa Taabootaa tookkaade; k'ay ta aawuwaa metuwaa ubbaa aanana metootaadda» yaageedda.* 27 Yaatiide Solomone Abiyaataara Med'inaa Godaa k'eesatuwaa gidiyaa sa'aappe diggiide, Med'inaa Goday Seelon Eeliya golliyaa asaawaa odeeddawaa poleedda.*

Yoo'aaba Hayk'k'uwaa

28 Abeselooma maaddana d'ayinttonne Adooniyaas maaddeedda Yoo'aabakko ha oduu gakkeedda. Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaw I bak'ati biide, yarshshiyaa sa'aa kac'etuwaa oyk'k'eedda. 29 Yoo'aabe Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaw bak'atiide biide, yarshshiyaa sa'aa miyiyaan de'iyaawaa Kaatiyaa Solomonaw odeeddino. Solomone Yoodaahe na'aa Banaaya, «Baade Aa wod'a!» giide azazeedda.

30 Banaayi Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa giddo geliide Yoo'aaba, «Kaatii neena, ‹Hawaappe kesa› yaagee» yaageedda.

Shin I zaariide, «Kesikke! Taani hawaan hayk'k'ana» yaageedda.

Banaayi kaatiyaw, «Yoo'aabe taw hawaa hawaa giide zaareedda» giide odeedda.

31 Kaatii Banaaya, «I geeddawaadan Aa kiiteta; Aa wod'aade mooga! Yaatooppe, Yoo'aabe s'illo asatuwaa suutsaa gusseedda dabaappe taananne ta aawuwaa golliyaa asaa geeshshaasa. 32 I gusseedda suutsaa ac'uwaa Med'inaa Goday aw c'iggana. Ayaw gooppe, I ta aawuu Daawite erennan de'ishshin laa"u asatuwaa mashshaan wod'eedda; Israa'eeliyaa olaa gadaaway Neera na'ay Abaneerinne Yihudaa olaa gadaaway Yetera na'ay Amaasi, unttunttu laa"attuukka aappe keekkaanne suuriyaa daro asaa. 33 Yoo'aabe ha asatuwaa wod'eedda diraw, unttunttu suutsaa dabay med'inaw Yoo'aaba huup'iyaaninne Aa zeretsatuwaa huup'iyaan wod'd'o. Daawita bollanne Aa golliyaa asaa bolla, Aa zeretsatuwaa bollanne Aa kawutetsaa araataa bolla med'inaw Med'inaa Godaa sarotetsay gido» yaageedda.

34 Hewaa diraw, Yoodaahe na'ay Banaayi pude kesiide, Yoo'aaba shoc'iide wod'eedda; I woran de'iyaa bare gaden moogetteedda. 35 Kaatii Yoodaahe na'aa Banaaya Yoo'aaba sa'aan ola gadaawaa ootsiide suntseedda; k'ay Abiyaataara kotan k'eesiyaa Saadook'a suntseedda.

Shim"a Hayk'k'uwaa

36 Hewaappe guyyiyaan Kaatii Solomone Shim"ayyo kiittiide hawaadan yaageedda; «New Yerusaalamen golliyaa kees's'aade, yaan de'a; harasaa hak'anne booppa. 37 Neeni katamaappe kesaade, K'ediroona Zanggaaraa pinneedda gallassi hayk'k'anawaa era. Ne suutsaa gomii neena oyk'k'ana» yaageedda.

38 Shim"i zaariide kaatiyaa, «Neeni giyaawe lo"a; taani ne k'oomay neeni ta goday kaatii geeddawaadan ootsana» yaageedda. Shim"i Yerusaalamen daro wodiyaa de'eedda.

39 Shin heezzu laytsaappe guyyiyaan, Shim"a k'oomatuwaappe laa"atuu betiide, Maa'ika na'aa, Gaate Kaatiyaa Akiishakko biina, «Ne k'oomatuu Gaaten de'iino» giide Shim"aw odeeddino. 40 I bare hariyaa kooriide, bare k'oomatuwaa koyanaw Akiishakko Gaate beedda; Gaateppe bare k'oomatuwaa zaariide aheedda.

41 Shim"i Yerusaalameppe Gaate katamaa biide simmeeddawaa Solomone siseedda wode, 42 Shim"a s'eesissiide hawaadan yaageedda; « ‹Neeni yaappe denddaade harasaa hak'anne beedda gallassi, hayk'k'iyaawaa era› gaade taani neena Med'inaa Godaan c'aak'k'etsaade seerabeykkitaa? He wode neeni ‹Ne giyaawe lo"a; eeno, taani azazettana› gaadda. 43 Yaatina, Med'inaa Godaw c'aak'k'eedda c'aak'uwaanne ta azazuwaa ayaw naagabeykkii?» yaageedda.

44 K'aykka kaatii Shim"a, «Ta aawuwaa Daawita bolla neeni ootseedda iita kiitaa ubbaa ne wozanay ereedda. Ha"i simmi ne iita kiitaa Med'inaa Goday new zaarana. 45 Shin Kaatii Solomone anjjettana; Daawita kawutetsaa araataykka Med'inaa Godaa sintsan med'inaw saro de'ana» yaageedda. 46 Kaatii Yoodaahe na'aa Banaaya azazeedda; Banaayi biide, Shim"a shoc'iide wod'eedda.

Yaatina, kawutetsay Solomone kushiyan minniide ek'k'eedda.

Solomona Kawutetsaa

3

(3:1—11:43)

Koyro laytsatuwaa

(3:1—4:34)

1 Solomone Gibs'e Kaatiyaanna zuppetiide, Aa naatto barew machche ootsi akkiide bare kaatiyaa golliyaa, Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaanne Yerusaalame yuushshuwaa dirssaa gimbbiide polanaw, izo Daawita Katamaa aheedda. 2 Med'inaa Godaa suntsaw Geeshsha Gollii biro kees'ettibeenna diraw, Asay he wode goynniyaa d'ok'k'a gishuwaan yarshshiidde takkeedda. 3 Solomone Med'inaa Godaa siik'iyaawaa bare aawuwaa Daawita wogaan hamettiyaawaadan eriseedda; shin goynniyaa d'ok'k'a gishuwaan yarshsheeddanne is'aanaa c'uwisseedda.

4 Kaatii yarshshuwaa yarshshanaw Gabaa'oona beedda; ayaw gooppe, he sa'ay hara ubbaappe aad'd'i koshshiyaa goynniyaa d'ok'k'a sa'aa. Solomone sha"a mehiyaa ahiide, he yarshshiyaa sa'aan s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshsheedda. 5 Med'inaa Goday Solomonaw Gabaa'oonan k'amma akumuwaan k'onc'c'eedda. S'oossay Aa, «Taani new ayaa Immanaadan koyay?» yaageedda.

6 Solomone, «Ne k'oomay ta aawuu Daawite new ammanettiyaa s'illuwaanne suure asaa gidiyaa diraw, neeni aggena siik'uwaan Aa siik'aade. Neeni ha wolk'k'aama siik'uwaa aggenaan siik'aadde, hachche ha gallassi Aa kawutetsaa araatan uttiyaa attuma na'aa aw immaadda.

7 «Ha"ikka abeet Med'inaa Godaa, ta S'oossaw, neeni taana ne k'oomaa, ta aawuwaa Daawita sa'aan kaateyaadda. Shin taani guutsa na'aa gidiyaa diraw, asaa waata kaaletsanentto taani erikke. 8 Taani ne k'oomay neeni dooreedda asaa giddon, paydu baynna asaa giddon de'ay. 9 Hewaa diraw, taani ne asaa ayissanawunne lo"uwaanne iitaa shaakkaade eranaw taw ne k'oomaw akeeka wozanaa imma. Hewe d'ayooppe, ha ne wolk'k'aama asaa ooni kaaletsanaw danddayii?» yaageedda.

10 Solomone hewaa oochcheedda diraw, S'oossay nashetteedda. 11 Hewaa diraw, S'oossay Aa hawaadan yaageedda; «Neeni new laytsay aduk'k'anaw, woy dure gidanaw, woy ne morkketuu hayk'k'anaw oochchennan aggaade, hawaa asaa suure pirddan ayissiyaa aad'd'eeda era oochcheedda diraw, 12 neeni oochcheeddawaa taani ootsana. Be'a, neeppe kase ne mali baynnawaadan neeppe doomina ne mali denddennawaadan, aad'd'eeda eratetsaanne akeeka wozanaa taani new immana. 13 K'ay neeni oochchabeennabaakka taani new immana; neeni de'eedda laytsaa ubbaan kaatetuwaa giddon ne keeshshaa kaatii de'ennaadan, duretaanne bonchchuwaa taani new immana. 14 Neeni ne aawuu Daawite hametteeddawaadan ta ogiyaan hamettooppe, ta wogawunne ta azazoo azazettooppe, taani ne laytsaa adussana» yaageedda.

15 Hewaappe guyyiyaan Solomone beegottiide hewe akumuwaa gidiyaawaa akeekeedda. I Yerusaalame simmi biide, S'oossaa K'aalaa c'aak'uwaa Taabootaa sintsan ek'k'iide s'uuggiyaa yarshshuwaanne ittippetetsaa yarshshuwaa yarshsheedda. Yaatiide bare oosanchchatuu ubbaw baalaa keseedda.

Solomone Eraa Pirddaa Pirddeedda

16 Itti gallassi laa"u shaarmus'atuu Kaatiyaa Solomonekko yiide, Aa sintsan ek'k'eeddinno. 17 Unttuttuppe ittina hawaadan yaagaaddu; «Ta godaw, taaninne ha mishirata itti gollen de'eetto. Yan iza taananna ittippe de'ishshin, taani itti na'aa yelaad. 18 Ta na'ay yeletteedda heezzentso gallassi ha mishiratakka itti na'aa yelaaddu. He gollen nu laa'uwaappe hara Asay ooninne baawa.

19 «Itti gallassi k'amma iza Aa bolla giseedda diraw, ha mishirati na'ay hayk'k'eedda. 20 Aa k'amma bilahe denddaade, taani ne k'oomatta gem"ishsha de'ishshin, ta na'aa ta miyyiyaappe akkaade Aa bare kiwuwaan wotsaade, bare hayk'k'eedda na'aa ta kiwuwaan wotsaaddu. 21 Guuran taani ta na'aa d'antsanaw denddeedda wode, hayk'k'ikichcheedda! Shin taani wontta poo'uwaan tishshi udaade s'eelliyaa wode, taani yeleedda na'aa gidenna» yaagaaddu.

22 Yenkko mishiratta hawaadan yaagaaddu; «tuytti! de'uwaan de'iyaawe ta na'aa; hayk'k'eeddawe newaa» yaagaaddu.

Shin koyro mishiratta zaaraadde, «tuytti, hayk'k'eeddawe ne na'aa; pas'a de'iyaawe ta na'aa» yaagaaddu. Hewaadan giide unttunttu kaatiyaa sintsan palumetteeddino.

23 Kaatii Solomone hawaadan yaageedda; «Ha mishiratta, ‹Pas'a de'iyaa na'ay tawaa; hayk'k'eeddawe newaa› yaagaw; yenkkorakka, ‹tuytti! Ne na'ay hayk'k'eeddawaa; ta na'ay pas'a de'iyaawaa› yaagaw» yaageedda.

24 Kaatii, «Taw mashshaa akkiide yiite» yaageedda; unttunttu aw mashshaa aheeddino. 25 Kaatii, «De'uwaan de'iyaa na'aa laa"u kessiide p'alk'k'ite; itti bagga haniw immite; itti bagga yeeniw immite» yaagiide azazeedda.

26 Ha pas'a de'iyaa na'ay iiwaa gideedda mishiratta bare na'aw mishettaade kaatiyaa, «hay ta godaw, pas'a de'iyaa na'aa iziw imma! Aa wod'oppa!» yaagaaddu.

Shin yenkkora, «Tawukka newukka gidoppo; laa"u kesiide p'alk'k'etto» yaagaaddu.

27 Hewaappe guyyiyaan kaatii, «Ha pas'a de'iyaa na'aa ha koyro mishiratiw immite; na'aa wod'oppite. Hanna na'aa daayo!» yaagiide pirddeedda.

28 Israa'eeliyaa Asay ubbay kaatii pirddeedda pirddaa siseedda wode, unttunttu kaatiyaa loytsi bonchcheeddino. Ayaw gooppe, asaw s'illotetsan pirddanaw aw aad'd'eeda eratetsay S'oossaappe imetteeddawaa be'eeddino.

4

Solomone Suntseedda Oosanchchatuwaa

1 Kaatii Solomone Israa'eeliyaa biittaa ubbaa bolla kaateteedda. 2 I suntseedda kaappatuu hawaappe kaalliide s'aafetteeddawantta. Saadook'a na'ay Azaariyaasi k'eesaa; 3 Shiishsha* naanay Elihoreefinne Akiiyi waanna s'aafetuwaa; Ahiluuda na'ay Yoosaafees'e haneeddabaa s'aafiyaawaa; 4 Yoodaahe na'ay Banaayi olaa gadaawaa; Saadook'inne Abiyaataare k'eesetuwaa; 5 Naataana na'ay Azaariyaasi deriyaa heemmiyaawanttu kaappuwaa; Naataana na'ay Zaabudi k'eesenne kaatiyaa dumma zoriyaawaa; 6 Ahishaari kaatiyaa golliyaa kaappuwaa; Abdda na'ay Adooniraami goshshanchchatuwaa kaappuwaa.

7 K'ay Solomonaw Israa'eeliyaa biittan ubbaan tammanne laa"u deretuwaa heemmiyaawanttu de'iino; unttunttu kaatiyawunne kaatiyaa son de'iyaa asaa ubbaw miyaa katsaa ahiyaawantta. Unttunttuppe ittuu ittuu laytsaa giddon itti itti aginaa katsaa ahee. 8 Unttunttu suntsay hawaappe kaalliide s'aafetteedda.

Benihuuri Efireema gezziyaa heemmiyaawaa. 9 Benddek'ari Maak'as'a, Sha'albbiima, Beeti-Shemeshanne Elooni-Beetihanaana katamatuwaa heemmiyaawaa. 10 Beniheseedi Arubboota biittaa heemmiyaawaa; Sookko biittay Hefeera biittay ubbaykka aawaa. 11 Benabinadaabi Doora giyaa biittaa ubbaa heemmiyaawaa; I Solomona naatto S'aafatto akkeeddawaa. 12 Ahiluuda na'ay Ba'aana Taa'inaakkanne Magido giyaa katamatuwaa, Iziraa'eeliyaappe garssan S'arttaana matan de'iyaa Beetishaana biittaa ubbaa, Beetishaanappe biide Aabeeli-Mahoolana aad'd'iidde, Yok'ima'aama hefintsa gakkanaw de'iyaa katamatuwaa heemmiyaawaa. 13 Benggebeeri Gala'aaden Raamoota giyaa katamaa, Gala'aaden Minaase na'aa Yaa'iira katamatuwaanne, yuushshuwaan gimbbeenne gimbbiyaa penggetuwaan nahaasiyaa birataa shikaalatuu de'iyaa usuppun tammu wolk'k'aama katamatuwaanna de'iyaa, Arggooba giyaa biittaa heemmiyaawaa Arggoobi Baasaanen de'ee. 14 Iddo na'ay Ahinaadaabi Maahinayma giyaa biittaa heemmiyaawaa. 15 Ahima'aas'i Nifttaaleema biittaa heemmiyaawaa; I Solomona naatto Baasemaato akkeedda. 16 Hushaaya na'ay Ba'aani Aaseera gadiyanne Ba'aaloota katamaa heemmiyaawaa. 17 Paaruha na'ay Yoosaafees'e Yisaakoora biittaa heemmiyaawaa. 18 Eeliyaa na'ay Shim"i Biiniyaama biittaa heemmiyaawaa. 19 Uura na'ay Gebeeri Gala'aade biittan Amoorawaanatuwaa Kaatii Sihooninne Baasaane Kaatii Oogi kaateteedda biittatuwaa heemmiyaawaa; he biittatuwaa heemmiyaawe Aa s'alala.

Duretetsay Kumeedda Solomone Kawutetsaa

20 Yihudaa asaynne Israa'eeliyaa Asay abbaa doonaa shafiyaadan c'oratteeddino; unttunttu miiddinne ushiidde nashettiidde de'iino. 21 Solomone Efiraas'iisa Shaafaappe doommiide Piliss's'eema gadiyaa gakkanaw, hewaappekka Gibs'e zawaa gakkanaw de'iyaa kawutetsatuwaa ubbaa mooddeedda. He biittaa asatuu aw giiraa giireeddino; unttunttu Aa de'uwaa laytsaa ubbaan aw moodetteeddino.*

22 Solomonaw hachche hachche k'umaw ishatamu konttaale muruta d'iiliyaa, s'eetu konttaale d'iiliyaa, 23 d'iikkina mod'd'eedda tammu booratuwaa, yedan meedda laatamu booratuwaanne s'eetu dorssatuwaa, unttunttu bollakka gaaratuwaa, gen"etuwaanne orddo kuttotuwaa koshshee.

24 Solomone Efiraas'iisa Shaafaappe away wulliyaa baggana de'iyaa kawutetsatuwaa ubbaa Tifisaaha katamaappe doommiide Gaaza katamaa gakkanaw mooddeedda; bare yuushshuwaan de'iyaa biittaa ubbaannakka saro de'eedda. 25 Aa de'uwaa laytsaa ubbaan Yihudaa asaynne Israa'eeliyaa Asay Daanappe biide Berssaabeha gakkanaw, ubbay bare woyniyaa turaa kuwaaninne bare balasiyaa kuwan saro de'eedda.

26 Solomonaw olaa paraa gaaretuwaa goochchiyaa oytamu sha"a gaas'aataa paratuunne tammanne laa"u sha"a paraa asatuu de'iino.* 27 He deriyaa heemmiyaawanttu barenttu aginaan aginaan Kaatii Solomoninne Aa maaddan maanaw yeedda Asay ubbay miyaabaa shiishsheeddino. Unttunttu hewaappe ayaanne pac'issibeykkino. 28 Unttunttu k'ay gaariyaa paratuunne yenkko paratuu maanaw banggaanne dalaa barentta gakkeeddawaa gakkeeddawaa ahiide Aa wotsiyaa sa'aan wotseeddino.

29 S'oossay Solomonaw aad'd'eeda era, akeekaanne zaway baynna aako k'ofaa immeedda. 30 Solomona aad'd'eeda eratetsay away doliyaa baggana de'iyaa asaa ubbaa aad'd'eeda eratetsaappenne Gibs'etuwaa aad'd'eeda eratetsaa ubbaappe aad'd'eedda. 31 I asaa ubbaappe aad'd'eeda eranchcha; k'ay I Ezirahiyaa Etaanappekka, Maahola naanatuwaa Hemaanappe, Kalkkoolappenne Darddaa'appekka aad'd'eeda eranchchaa. Aa worii yuushshuwaan de'iyaa kawutetsatuwaa ubbaa gakkeedda.* 32 I heezzu sha"a leemisatwaa haasayeedda; k'ay Aa yetsatuu itti sha"anne ichchesha.* 33 Solomone Liibaanoosa zigaappe doommiide, golliyaa gimbbiyaa bolla mokkiyaa hiisoop'p'iyaa giyaa mitsaa gakkanaw, mitsaabaa odeedda; hewaaddankka k'ay mehetuwaabaa, do'atuwaabaa, kafotuwaabaa, sa'aanna gooshettiyaa med'etatuwaabaanne moletuwaabaa tamaarisseedda. 34 Aa aad'd'eeda era siseedda sa'aan de'iyaa kaatetuu ubbay kiittina, kawutetsaa ubbaappe Asay Solomona aad'd'eeda eraa sisanaw yeedda.

5

Geeshsha Golliyaa Oosuwaa

(5:1—8:66)

1 S'iiroosa Kaatii Kiiraami Daawitana ubbaa gede siik'ettiidde gam"eedda diraw, Solomone bare aawuwaa Daawita kotaan kaatetanaw oketteeddawaa sisiide, bare oosanchchatuwaa Solomonekko kiitteedda. 2 Solomonekka Kiiraamaw zaariide hawaadan yaagiide kiitteedda; 3 «Med'inaa Goday Aa morkkatuwaa Aa gediyaappe garssana moodisana gakkanaw, ta aawuwaa Daawita bolla ubbaa saanna denddeedda olaa gaasuwaan, Med'inaa Godaa bare S'oossaa suntsaw Geeshsha Golliyaa I kees's'ibeennawaa neeni eraasa. 4 Shin ha"i Med'inaa Goday ta S'oossay taw ubbaa saanna shemppuwaa immeedda; taw ayaa morkkiikka woy iitabaykka baawa. 5 Med'inaa Goday ta aawuwaa Daawitaw, ‹Taani ne Kotaan, ne kawutetsaa araatan kaateyiyaa ne na'ay ta suntsaw Geeshsha Golliyaa kees's'ana› geeddawaadankka, taani Med'inaa Godaa ta S'oossaa suntsaw Geeshsha Golliyaa kees's'anaw k'oppaaddii.* 6 Hewaa diraw, Liibaanoosappe zigaa taw k'ans's'iyaa asatuwaa azaza; ta asatuu ne asatuwaana ootsanawantta. Yaatooppe ne asatoo neeni c'igga geedda dirgguwaa ayaa giddooppene, taani c'iggana. Sidoona asatuwaadan mitsaa k'ans's'uwaa hiillaa nu Asay erennawaa neeni eraasa» yaageedda.

7 Kiiraami Solomona kiitaa sisiide loytsi nashettiidde, «Ha wolk'k'aama kawutetsaa mooddana mala, Daawitaw ha aad'd'eeda eranchcha na'aa immeedda Med'inaa Goday galatetto» yaageedda.

8 Hewaappe guyyiyaan Kiiraami Solomonaw hawaadan yaagiide kiitteedda; «Neeni taw kiitteedda kiitay taana gakkeedda. Neeni koyeeddawaa ubbaa taani ootsana; zigaa mudetsaanne s'idiyaa mudetsaa taani new shiishshana. 9 Ta asatuu ne mudetsaa Liibaanoosappe duge abbaw keezannawantta. Taani k'ashissaade, abbaa bollanna tookettiide neeni malaato sa'aa gakkanaadan ootsana; taani yaan bilissaade yaappe afissana. Hewaappe guyyiyaan neeni ne baggana ta kaatiyaa gollen de'iyaa asaw miyaabaa kiittiyaawan ta koyiyaawaa polanaassa» yaageedda.

10 Hewaadan ootsiide Kiiraami Solomone koyowaa keeshshaa zigaa mudetsaanne s'idiyaa mudetsaa ubbaa immeedda. 11 Solomonekka kaatiyaa gollen de'iyaa Asay maanaw laatamu sha"a konttaale zarggaanne oyddu s'eetu sha"a liitiro geeshsha wogaraa zayitiyaa laytsan laytsan pac'c'ennan Kiiraamaw immeedda. 12 Med'inaa Goday Solomonaw immana geeddawaadan, aw aad'd'eeda era immeedda. Kiiraamenne Solomone barenttu giddon saro de'eeddino; unttunttu laa"u barenttu giddon k'aalaa c'aak'uwaa c'aak'k'eteeddino.

13 Kaatii Solomone Israa'eeliyaa ubbaappe hattamu sha"a goshshanchchatuwaa dooriide keseedda. 14 Adooniraama giyaa bitaniyaa unttunttu bolla kaappuwaa ootsiide suntseedda. Gabbaratuwaakka tammu sha"aa tammu sha"aa shaakki, heezzu c'ita keseedda; itti itti c'itay taraan taraan biide, itti aginaa Liibaanoosan ootsanaadaninne laa"u aginaa barenttu son de'anaadan k'oppeedda.* 15 Solomonaw tookuwaa tookkiyaa laappun tammu sha"a asatuunne shuchchaa k'oo'iyaa hosppun tammu sha"a asatuu gezziyaan de'iino. 16 Hawanttu kaappuwaa gidiide asaa kiitaa oosissiyaa heezzu sha"anne heezzu s'eetu asatuwaa giigiseedda. 17 Oosanchchatuu Kaatii Solomone azazina, Geeshsha Golliyaw baaso gidana mala wogga muruta shuchchatuwaa k'oo'iide masseeddino. 18 Solomona asatuunne Kiiraama asatuu kushiyaa hiillaa eriyaawanttu, Geebaala asatuwaanakka gidiide, Geeshsha Golliyaa kees's'anaw mitsaa k'ans's'iiddenne shuchchaa k'oo"iide giigisseeddino.

6

Solomone Geeshsha Golliyaa Kees's'eedda

1 Israa'eeliyaa Asay Gibs'e gadiyaappe kesseedda oyddu s'eetanne hosppun tammantsa laytsan, Solomone Israa'eeliyaa bolla kawuteedda oyddentso laytsan, Ziifa giyaa laa'entso aginaan, Solomone Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa kees's'anaw doommeedda. 2 Solomone Med'inaa Godaw kees's'eedda Geeshsha Gollii geesay usuppun tammu wad'aa adussa; gomppay laatamu wad'aa aaka; geesay hattamu wad'aa d'ok'k'a. 3 Geeshsha Golliyaa geliyaa sa'aan de'iyaa barandday booketti geleedda ollay Geeshsha Golliyaa gomppaa keeshshaa laatamu wad'aa; golliyaa gomppay Geeshsha Golliyaa geliyaa sa'aa gakkanaw tammu wad'aa. 4 Geeshsha Golliyaw soo baggana aakkiide, kare baggana s'uumeedda maskkootetuu de'iino. 5-6 He golliyaa yuushshuwaan hara kifiletuwaa kees's'eedda; he shaakatuu heezzu pook'etuu de'iyaawantta; meegaa yeggiyaa mitsay geeshsha sa'aa giddo gelenna mala, koyro godaana oysetsiide shuchchaa wotsiide, gimbbiyaw hirkki wurssetsaa orddisseedda. Hewaa gaasuwaan garssa koyro pook'ii ichcheshu wad'aa aaka; laa'entso pook'ii usuppun wad'aa aaka; heezzentso pook'ii laappun wad'aa aaka.

7 Geeshsha Gollii hini k'oo'iyasan masetteedda shuchchaa s'alalan gimbbetteedda; yaatina, Geeshsha Gollii gimbbetteedda wode, dijinuwaa, kalttaa, woy hara ay birataa kooshshaynne Geeshsha Golliyaan sisettibeenna.

8 Ubbaappe garssana de'iyaa pook'iyaa geliyaa penggii Geeshsha Golliyaappe gedissa baggana de'ee; he saappe laa'entso pook'iyawunne heezzentso pook'iyaw baanaw yed'd'i kesiyaa detsatuu de'iino. 9 Hewaadan ootsiide, Solomone golliyaa kees's'iide poleedda; yaatiide zigaa s'awulaanne masetsaa bollanna kammeedda. 10 K'ay Geeshsha Golliyaa yuushshuwaan pook'etuwaa kees's'iide poleedda; unttunttu d'ok'k'atetsay ittuwaawe ittuwaawe ichcheshu wad'aa gidiide, godaana zigaa s'awulaan oyk'k'etteeddino.

11 Med'inaa Godaa k'aalay Solomonekko yeedda; Solomona, 12 «Ha neeni kees's'iyaa Geeshsha Golliyaa gidooppe, neeni ta awaayuwaa kaallooppe, ta wogaa ootsooppe, ta azazuwaa ubbaa naagooppenne azazettooppe, taani ne aawuwaa Daawitaw immeedda hidoota ne baggana polana. 13 Yaataade taani Israa'eeliyaa asaa giddon de'ana; taani ta asaa Israa'eeliyaa aggikke» yaageedda.

Geeshsha Golliyaw Soo Giddo Oosuwaa

(2 Od. 3:8-14)

14 Solomone Geeshsha Golliyaa kees's'iide poleedda. 15 Geeshsha Golliyaw soo bagga godaa, wuyggiyaappe biide kaaraa gakkanaw zigaa s'awulaa lik'i kammeedda; k'ay wuyggiyaankka s'idiyaa s'awulaa hiis's'eedda. 16 Geeshsha Golliyaa giddon ubbaappe Aad'd'iyaa Geeshsha sa'aa giyaa k'ol"uwaa med'd'anaw, guyye baggana laatamu wad'aa gidiyaa sa'aa shaakkeedda; wuyggiyaappe kaaraa gakkanaw zigaa s'awulaa godaa esseedda.* 17 He k'ol"uwaappe sintsa baggana de'iyaa wuyggiyaa geesay oytamu wad'aa adussa. 18 Geeshsha Golliyaw soo baggay masseedda gosiyaanne c'iishsheedda c'iishshaa misiliyaa med'd'eedda zigaa s'awulaan lik'i kameteedda; ubbabaykka zigaa; ay shuchchinne beettena.

19 Solomone Med'inaa Godaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa wotsanaw Geeshsha Golliyaa giddon ubbaappe Aad'd'iyaa Geeshsha sa'aa giigisseedda. 20 Ubbaappe Aad'd'iyaa Geeshsha Sa'ay laatamu wad'aa adussa, laatamu wad'aa aakonne laatamu wad'aa d'ok'k'a. Solomone he k'ol"oo soo bagga walakay baynna work'k'aan sheeshsheedda. K'ay yarshshiyaa sa'aykka zigaa s'awulaan kameteedda. 21 Solomone Geeshsha Golliyaa gidduwaa walakay baynna work'k'aan sheeshsheedda; work'k'aa sheeshsheedda k'ol"uwaa geliyaa penggiyaw bolla gubaniyaa yaanne haanne gakkiyaa work'k'aa sanssalataa alleek'k'isseeda. 22 Yaatiide golliyaa giddo ubbaa work'k'aan sheeshsheedda; k'ay Ubbaappe Aad'd'iyaa Geeshsha sa'aa sintsan de'iyaa yarshshiyaa sa'aa work'k'aan sheeshsheedda.*

23 Ubbaappe Aad'd'iyaa Geeshsha Sa'aan wotsanaw ittuu ittuu tammu wad'aa aduk'k'iyaa wogaraappe laa"u kiruubetuwaa misiletuwaa massiide giigisseedda.* 24 Koyro kiruubiyaa k'efii ittuu ichcheshu wad'aa; laa"entsuu k'ay ichcheshu wad'aa; koyro k'efiyaa s'eeraappe biide laa'entso k'efiyaa s'eeraa gakkanaw tammu wad'aa. 25 Laa"entso kiruubiikka tammu wad'aa; laa"u kiruubetuwaa med'aynne malay itti mala. 26 Itti kiruubiyaa geesay tammu wad'aa; laa"entsuukka hewaa keeshshaa. 27 Solomone Geeshsha Golliyaan de'iyaa ubbaappe Aad'd'iyaa Geeshsha Sa'aan kiruubela wotseedda. Unttunttu k'efii mic'etti utteedda; itti kiruubiyaa k'efii itti bagga godaa bochchiyaa wode, hinkko kiruubiyaa k'efii k'ay hinkko bagga godaa bochchee; unttunttu laa"uwaa k'efetuukka soo giddon ittuu ittuwaa bochchiino. 28 Solomone kiruubetuwaakka work'k'aan sheeshsheedda.

29 K'ol"uwaanne wuyggiyaa godaa ubbaa kiruubela, zambbaanne c'iishsheedda c'iishshaa misiliyaa masseeddawaan alleek'k'issee. 30 Geeshsha Golliyaw soo giddo kifiliyaa wuyggiyaakka kare bagga kifiliyaa wuyggiyaakka work'k'aan sheeshsheedda.

31 Ubbaappe Aad'd'iyaa Geeshsha sa'aa geliyaa penggiyaw wogaraa mitsaappe sank'k'atuwaa keseedda. K'osiletsatuu ichcheshu baggana zoozii de'iyaawantta. 32 Wogaraa mitsaappe oosetteedda laa"u sank'k'atuu bollan kiruubeela, zambbaanne c'iishsheedda c'iishshaa misiliyaa massiide, sank'k'atuwaa, kiruubetuwaanne zambbaa work'k'aan sheeshsheedda. 33 Hewaadankka, Geeshsha Golliyaa wuyggiyaa geliyaa penggiyaw wogaraappe kesseedda oyddu zooziyaanna de'iyaa k'osiletsaa esseedda. 34 I K'ay he penggiyaw itti itti sank'k'ay gidduwaan dakkotiide dooyettiyaa laa"u sank'k'atuwaa keseedda. 35 Kiruubetuwaa, zambbaanne c'iishsheedda c'iishshaa misiletuwaa unttunttu bolla masseedda; he masetteeddawanttu bolla work'k'aa itti mala ootsiide sheeshsheedda.

36 Soo baggana de'iyaa gutaraa gimbbeedda; he gimbbii masetteedda shuchchaa heezzatuwaa, ittuwaa ittuwaa bolla wotsiide, itti zigaa masetsaa unttunttu bolla wotsiide gimbbeeddawaa.

37 Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa baasuu Solomone kawuteedda oyddentsa laytsan, Ziifa giyaa laa'entso aginaan baasetteedda. 38 Solomone kawuteedda tammanne ittentsiyaa laytsan, Bula giyaa hosppuntsa aginaan Geeshsha Gollii halchcheeddawaadan ubbaanna kees'ettiide poletteedda. Solomone Geeshsha Golliyaa laappun laytsan kees's'iide wursseedda.

7

Solomone Barew Kawutetsaa
Golliyaa Kees's'eedda

1 Solomone bare golliyaa tammanne heezzu laytsan kees's'iide wursseedda. 2 Liibaanoosa Wora Golliyaa geetettiyaa golliyaa Solomone kees's'eedda; he golliyaa adusatetsay s'eetu wad'aa; gomppay ishatamu wad'aa; geesay hattamu wad'aa. Zigaa tuuk'etuu oyddu maaran ek'k'eeddinno; k'ay masetteedda zigaa mudetsatuu unttunttu bolla wod'd'eeddino; 3 mudetsatuu heezzu maaran, itti itti maaran tammanne ichcheshu mudetsatuu de'iino; unttunttu ubbaanna oytamanne ichchesha. 4 He golliyaw maskkootetuu heezzu maaran de'iino; unttunttu ittuu ittoo sintsa baggan de'iino. 5 Penggetunne maskkootetuu oyddu zooziyaanna de'iino; maskkootetuu heezzu maaran gidiide, ittuu ittoo sintsa baggan de'iino.

6 Solomone Tuuk'etuu Golliyaa geetettiyaa golliyaakka kees's'eedda; he golliyaa adussatetsay ishatamu wad'a; gomppay hattamu wad'a. He golliyaa sintsan daro tuuk'iyaan zemppeeddanne bollanna kaaran kameteedda barandday de'ee. 7 K'ay I pirddaw kawutetsaa araatay de'iyaa Pirddaa golliyaakka kees's'eedda; he keetsay wuyggiyaappe biide kaaraa gakkanaw zigan kametti utteedda. 8 Pirddaa golliyaappe guyyen de'iyaa hara dabaaban barew de'anaw kaatiyaa golliyaa yenkko golletuwaadan ootsiide kees's'eedda; bare machchatiw, Gibs'e kaatiyaa naattiwukka he golliyaa mala golliyaa kees's'eedda.*

9 Ha golletu ubbay, kareppe doommiide biide dirssaappe soonna de'iyaa wolk'k'aama gutaraa gakkanaw, baasuwaappe doommiide kaaraa gakkanaw, likkiide masseeddanne soonnanne karenna soofiide giigisseedda al"o shuchchaappe oosetteeddino. 10 Gimbbii hiis'etteeddawe tammu wad'aa woy hosppun wad'aa gidiyaa lo"a masetteedda wolk'k'aama shuchchaanna. 11 Hewaappe bolla baggana likkettiide masetteedda al"o shuchchaynne zigaa mudetsay de'ee. 12 Wolk'k'aama dabaabaa yuushshuwaan de'iyaa gimbbii Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaadaaninne baranddaadan masetteedda shuchchaa heezzatuwaa, ittuwaa ittuwaa bolla wotsiide, itti zigaa masetsaa unttunttu bolla wotsiide gimbbeeddawaa.

Huraama Oosuwaa

13 Kaatii Solomone kiittiide, Huraama giyaa bitaniyaa K'iiroosa katamaappe ahisseedda. 14 Huraama aata am"e; Aa Nifttaaleema zare asaa. Aa aawuu K'iiroosa asaa. Huraami nahaasiyaa giyaa birataa med'd'iyaa hiillay de'iyaa asaa; I nahaasiyaappe k'os's'iide kessiyaawaan ubbaan loytsi looheedda asaa; Solomonekko I yiide, Aa oosuwaa ubbaa ootseedda.

Laa"u Nahaasiyaa Tuussatuwaa

(2 Od. 3:15-17)

15 Huraami ittuwaa ittuwaa geesay tammanne hosppun wad'aa aduk'k'iide, yuushshuu tammanne laa"u wad'aa aakkeeda laa"u tuussatuwaa nahaasiyaa siilisiide tigiide keseedda. Tuussatoo gidduu kofa. 16 Hewaadankka, tuussatuwaa huup'iyaan wotsanaw laa"u gumbbotuwaa nahaasiyaappe siilisiide, med'd'eedda; itti itti gumbbuu ichcheshu wad'aa aduk'k'ee. 17-18 Tuussaa huup'iyaan de'iyaa itti itti gumbbotuwaa gitiyaadan ootseedda laappun sanssalataa k'as'ik'allotuwaaninne laa"u maarana roomaanne giyaa teeraa misiletuwaan alleek'k'issi wotseedda. 19 Baranddan ek'k'eedda tuussatuwaa bolla de'iyaa gumbbotuu c'iishshaa malaan med'eteeddino; unttunttu geesay oyddu wad'aa. 20 Laa"u tuuk'etuu huup'iyaan de'iyaa gumbbotuwaan mulumuk'k'ettuu utteedda saappe bolla baggana, sanssalataa k'as'ik'alluwaappe kaalliide, laa"u s'eetu roomaanne teeraa misiletuu laa"u maaran yuuyyi aad'd'iide de'iino. 21 Huraami he laa"u tuussatuwaa Geeshsha Golliyaa baranddaa matan esseedda. Ushechcha baggana ek'k'eedda tuussaa Yaakiina suntseedda; haddirssa baggana ek'k'eedda tuussaa k'ay Boo'eeza suntseedda. 22 Tuussatuu huup'iyaan de'iyaa gumbbotuu c'iishshaa malatiide med'eteeddino. Hewaadan haniide tuussatuwaa kiitay poletteedda.

Nahaasiyaappe Med'd'eedda wonggiryaa

(2 Od. 4:2-5)

23 Huraami Abbaa Saaniyaa giyaa itti loytsi wolk'k'aama wonggiryaa nahaasiyaa birataappe siilisiide tigi med'd'eedda. He Abbaa wonggiryaa doonay ha gas'aappe ya gas'aa gakkanaw tammu wad'aa; geesay ichcheshu wad'aa; yuushshuu k'ay hattamu wad'aa. 24 Abbaa Wonggiryaa doonaan kare baggana zik'k'i giide, aanana oyk'k'ettiide med'etteedda gosetuwaa misiletuu de'iino; he gosetuwaa misiletuu laa"u maaran, itti itti wad'an tammuu tammuu yuuyyi aad'd'iide shuushetteeddino.

25 He Abbaa Saanii nahaasiyaa birataappe med'etteedda tammanne laa"u booratuwaa misiletuu zokkiyaan utteedda. Booratuwaa misiletuwaappe heezzatuu huup'issa bagga, heezzatuu away wulliyaa bagga, heezzatuu gedissa bagga, heezzatuu k'ay away doliyaa bagga simmiide s'eelliyaawaa malatiino. Abbaa Saanii unttunttu bolla utteedda; unttunttoo guyye baggay giduwaakko simmi utteedda. 26 Abbaa Saanii itti takkaad'e keeshshaa ordduwaa; Aa doonay wanc'c'aa doonaa mala; k'ay c'iishshay c'iisheeddawaakka malatee. He Abbaa Saanii oytamu sha"a liitiro gidiyaa haatsaa oyk'k'iyaawaa.

Nahaasiyaa Gaaretuwaa

27 Huraami k'ay tammu gaaretuwaa nahaasiyaa birataappe med'd'eedda. He gaaretuu ittuu ittuu oyddu wad'aa adussa; oyddu wad'aa aakonne heezzu wad'aa d'ok'k'a. 28 He gaaretuu hawaadan oosetteeddino; pude ek'k'eedda oyddu biratatuwaa bolla piddi giide lochcha nahaasiyaa biratatuu oyk'k'etti utteeddino. 29 He biratatuwaa bolla gaammotuwaa, booratuwaanne kiruubela malatisiidde med'd'eedda misiletuu de'iino; gaammotuwaanne booratuwaa misiletuwaappe huup'issananne hirkki baggana de'iyaa biratatuwaa bolla k'ay k'os's'iide med'd'eedda c'iishshaa enc'c'urssaa misiletuu de'iino. 30 Itti itti gaariyaw nahaasiyaappe ootseedda oyddu yinggiriyaawanttunne yinggiriyaawantta gatsi waas'iyaa nahaasiyaa kasotuu de'iino. Hewaadankka, oyddu zoozetuun keriyaa zemppissiyaabatuu de'iino. He zemppissiyaabatuu c'iishshaa enc'c'urssaa malatiyaa misiletuwaan alleek'k'etti utteeddino. 31 Gaariyaa zemppissiyaabatuu huup'iyaan yinggiriyaawanttu utteedda shaashii de'ee; he shaashii gaariyaa s'eeraappe pude itti wad'aa gidiyaawaa d'ok'k'u giide, duge bagga wad'aa gidiyaawaa zik'k'i giide med'ettee. He shaashiyaw doonay yuuyyi aad'd'iide misiliyaan alleek'k'etti utteedda. 32 Yinggiriyaawanttu geesay itti wad'anne bagga; yinggiriyaawanttu lochcha nahaasiyaa biratatoo garssa baggana de'iino. Irzzizotuu oyk'k'etti utteedda kasotuu gaariyaana oyk'k'etti utteeddino. 33 Yinggiriyaawanttu olaa paraa gaariyaa yinggiriyaawanttuudan med'eteeddino; yinggiriyaawantta gatsiide oyk'k'iyaa kasotuu, charkketuunne k'ink'k'iretetuu ubbaykka nahaasiyaappe tigettiide oosetteeddino. 34 He gaaretuwaa ubbaa zoozetookka unttunttu hirkki bagganna hirkkibagganna unttunttunna ittuwaa gidi oyk'k'ettiide, nahaasiyaappe med'etteedda zemppotuu de'iino. 35 Itti itti gaariyaa huup'iyaa yuushshuwaan itti wad'aw bagga aduk'k'iyaa shaashii de'ee; zemppotuunne lochcha nahaasetuu gaariyaana oyk'k'ettiide, ittuwaa gidiide oosetteeddino. 36 Ha zemppotuwaappenne lochcha nahaasetuwaappe gidduwaan de'iyaa kallo sa'atuu ubbay kiruubetuwaa, gaammotuwaanne zambbatuwaa misiletuwaan alleek'k'etti utteeddino; k'ay unttunttu yuushshuu c'iishshaa enc'c'urssaa misiliyaan alleek'k'etti utteedda. 37 Simmi tammu gaaretuukka hawaadan oosetteeddino; siilisiide unttunttu tigeedda miishshay ittuwaa gidiyaa diraw, unttunttu geesaykka unttunttu yaraykka itti mala.

38 Huraami meec'ettiyaa tammu keretuwaa nahaasiyaappe med'd'eedda; itti itti keriyaa gomppay oyddu wad'aa aako gidiide, hosppun s'eetu liitiro haatsaa oyk'k'ee; tammu gaaretoo huup'iyaan huup'iyaan itti itti meec'ettiyaa kerii de'ee.* 39 Huraami gaaretuwaa ichcheshatuwaa Geeshsha Golliyaw huup'issa baggana, ichcheshatuwaa k'ay Geeshsha Golliyaw gedissa baggana wotseedda; k'ay nahaasiyaappe oosetteedda Abbaa Saaniyaa Geeshsha Golliyaappe gedissa away doliyaa bagga zaariide esseedda.

Geeshsha Golliyaa Miishshatuwaa

(2 Od. 4:11—5:1)

40 K'ay Huraami keretuwaa, akaafatuwaanne kuyis'aarotuwaa med'd'eedda; yaatiide Kaatiyaa Solomonaw Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa kiitaa ootsiide poleedda.

41 I ootseedda oosotuukka:

Laa"u tuussatuu,

Tuussatuwaa huup'iyaan wotsiyaa saynne mala laa"u gumbbotuwaa,

Tuussatuwaa bolla de'iyaa laa"u gumbbotuwaa alleek'k'issiyaa laa"u gite mala sanssalatatuwaa,

42 Itti itti gumbbuwaa bolla laa"u maaran nahaasiyaappe,

med'etteedda itti itti s'eetu roomaanne teeraa misiletuwaa,

ubbaanna oyddu s'eetu roomaanne teeraa misiletuwaa,

43 Tammu gaaretuwaa, gaaretuwaa bollan wod'd'iyaa,

meec'ettiyaa tammu keretuwaa,

44 Abbaa Saaniyaanne aappe garssan de'iyaa,

tammanne laa"u booratuwaa misiletuwaa,

45 Keretuwaa, akaafatuwaanne kuyis'aarotuwaa.

Huraami kaatiyaa Solomonaw Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa oosoo med'd'eedda ha miishshatuwaa ubbaa k'uc'etteedda nahaasiyaappe med'd'eedda. 46 Kaatii Solomone Sukkootappenne S'arttaanappe gidduwaan, Yorddaanoosa dembban de'iyaa, nahaasiyaa birataa siilissiyaa sa'aan hawantta ubbaa oosisseedda. 47 Nahaasiyaa birataappe med'etteedda ha miishshaa ubbay loytsi dara gideedda diraw, Solomone Aa mazzanissibeenna; hewaa diraw, woyssa dees'intto likkii erettibeenna.

48 K'aykka Solomone Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa giddon de'iyaa miishshatuwaa ubbaa work'k'aappe med'isseedda. Hewanttukka:

Work'k'aappe ootseedda yarshshiyaa sa'aa,

Sintsan wotsiyaa ukitsay uttiyaa s'arp'p'eezaa,*

49 Ubbaappe Aad'd'iyaa Geeshsha Sa'aappe,

sintsan ushechcha baggananne haddirssa baggana ek'k'eedda,

ichcheshu ichcheshu s'omppiyaa wotsiyaa baalaatuwaa,

C'iishshatuwaa, s'omppiyaa toyssiyaa k'ap'iyaa,*

50 S'uu'atuwaa, s'omppiyaa toyssiyaawantta,

kuyis'aarotuwaa, is'aanaa c'uwayiyaabatuwaa,

tamaa akkiyaa miishshatuwaanne,

Ubbaappe Aad'd'iyaa Geeshsha sa'aa geetettiyaa k'ol"uwaa penggetuwaanne,

Geeshsha Golliyaw kare bagga penggetuwaa oyk'k'eedda mas'aafatuwaa.

Ha miishshatuu ubbay work'k'aappe oosetteeddino.

51 Kaatii Solomone Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa kiitaa ubbaa Poleeddawaappe guyyiyaan, Aa aawuu Daawite Med'inaa Godaw dummayiide wotseedda biraa, work'k'aanne hara miishshatuwaakka ubbaa ahiidde, Geeshsha Golliyaa miishshaa minjjiyaasan wotseedda.*

8

S'oossaa Taabootay Geeshsha Golliyaa Geleedda

(2 Od. 5:2—6:2)

1 Hewaappe guyyiyaan Kaatii Solomone Med'inaa Godaa Taabootaa Daawita Katamaappe, S'iyooneppe kessiide, Geeshsha Golliyaa ahanaadan, Israa'eeliyaa c'imatuwaa, zaratuwaa ubbaa kaappatuwaanne Israa'eeliyaa golliyaa asatuwaa kaaletsiyaawantta Yerusaalame katamaa shiishsheedda.* 2 Etaaniima geetettiyaa laappuntsa aginaan, Daasiyaa Baalay bonchchettiyaa wode, Israa'eeliyaa Asay ubbay Kaatiyaa Solomonekko shiik'eedda.*

3 Israa'eeliyaa c'imatuu ubbay gakkina, k'eesatuu Taabootaa dentseeddino. 4 Leewatuunne k'eesatuu, Med'inaa Godaa Taabootaa, Dunkkaaniyaanne Dunkkaaniyaa giddon de'iyaa geeshsha miishshatuwaa ubbaa tookkiide aheeddino. 5 Kaatii Solomoninne aanana de'iyaa Israa'eeliyaa yaa'ay kumentsay Taabootaa sintsan shiik'iide, paydanaw danddayettenna c'ora dorssaanne mehiyaa yarshsheeddino.

6 Hewaappe guyyiyaan k'eesatuu Med'inaa Godaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa Geeshsha Golliyaw giddo geeshsha k'ol"uwaa, Ubbaappe Aad'd'eeda Geeshsha sa'aa giyaa sa'aa ahiidde, kiruubetuwaa misiletuu k'efetuwaappe garssa baggana wotseeddino. 7 Mic'etti utteedda kiruubetuwaa k'efetuu Taabootaanne Taabootaa tookkiyaa kasuwaa kammeeddino. 8 Kasotuu loytsi adussa gidiyaa diraw, unttunttu s'eeray Ubbaappe Aad'd'iyaa Geeshsha sa'aa sintsan de'iyaa Geeshsha Sa'aan beettanaw danddayee; shin Geeshsha Sa'aappe karenna beettanaw danddayenna. Unttunttu hachche gakkanaw he sa'aan de'iino. 9 Israa'eeliyaa Asay Gibs'e gadiyaappe kesseedda wode, Med'inaa Goday unttunttunna k'aalaa c'aak'uwaa c'aak'k'eteedda Siinaa Deriyan Muse wotseedda laa"u masetteedda shuchchatuwaappe attina, Taabootaa giddon harabay ayaynne baawa.*

10 K'eesetuu Geeshsha Sa'aappe kesina, shaarii Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa kumeedda.* 11 He shaariyaa gaasuwaan k'eesatuu barenttu kiitaa ootsanaw danddayibeykkino; ayaw gooppe, Med'inaa Godaa bonchchu Aa Geeshsha Golliyaa kumi utteedda.

12 Hewaappe guyyiyaan Solomone hawaadan yaageedda; «Abeet Med'inaa Godaw, neeni, ‹Taani d'uma shaariyaan de'ana› yaaga wotsaadda.* 13 Taani tumuppe new lo"o Geeshsha Golliyaa, neeni aan med'inaw de'anasaa kees's'aaddi» yaageedda.

Solomone Asaw Haasayeedda Haasayaa

(2 Od. 6:3-11)

14 Israa'eeliyaa yaa'ay kumentsay ek'k'ide'ishshin, kaatii unttunttukko simmiide, hawaadan yaagiide unttuntta anjjeedda; 15 «Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay galatetto! Ta aawuwaa Daawitaw bare doonaan odeedda hidootaa bare kushiyan poleedda. He I odeedda hidootay, 16 ‹Taani ta asaa Israa'eeliyaa Gibs'eppe kessaade aheedda gallassaappe doommina, ta suntsay an de'ana mala, Geeshsha Golliyaa kees's'anaw Israa'eeliyaa zaratuwaa giddon ay katamaanne doorabeykke; shin ta asaa Israa'eeliyaa kaaletsana mala, taani Daawita dooraad› yaageedda.*

17 «Ta aawuu Daawite Med'inaa Godaa Israa'eeliyaa S'oossaa suntsaw Geeshsha Golliyaa kees's'anaw bare wozanaan k'oppeedda.* 18 Shin Med'inaa Goday ta aawuwaa Daawita, ‹Neeni ta suntsaw Geeshsha Golliyaa kees's'anaw ne wozanaan k'oppeedda diraw, lo"obaa ootsaadda. 19 Gidooppenne, Geeshsha Golliyaa kees's'anawe neena gidakka; ta suntsaw Geeshsha Golliyaa kees's'anawe ne gulbbataappe yelettana ne na'aa› yaageedda.*

20 «Ha"ikka Med'inaa Goday bare immana geedda hidootaa k'aalaa poleedda. Med'inaa Goday kase immeedda hidootaadankka taani ta aawuwaa Daawita sa'aan kaatetaaddinne ha"i Israa'eeliyaa kawutetsaa araatan uttaad. K'ay Med'inaa Godaa Israa'eeliyaa S'oossaa suntsaw Geeshsha Golliyaa kees's'aad. 21 Med'inaa Goday nu aawotuwaa Gibs'eppe kesseedda wode unttunttunna c'aak'k'eteedda c'aak'uu de'iyaa Taabootawukka Aa giddon sa'aa injjeyaad» yaageedda.

Solomone Woosaa

(2 Od. 6:12-42)

22 Hewaappe guyyiyaan Solomone Med'inaa Godaw yarshshiyaa sa'aa sintsan, Israa'eeliyaa yaa'ay kumentsay de'iyaa sa'aan ek'k'iide, bare kushiyaa saluwaa zaar mic'c'iidde, 23 hawaadan yaagiide woosseedda; «Abeet Med'inaa Godaw, Israa'eeliyaa S'oossaw, bolla saluwaan woy garssa sa'aan ne mala s'oossi baawa. Neeni ne k'aalaa c'aak'uwaa naagaasa; bare kumentsaa wozanaappe ne sintsan hametteedda ne k'oomatuwaa aggena siik'uwaan siik'aasa. 24 Ne k'oomaw, ta aawuwaa Daawitaw neeni ootsana gaade haasayeedda k'aalaa naagaadda; neeni kase ne doonaan haasayeeddawaa ne kushiyan hachche polaadda.

25 «Ha"ikka abeet Med'inaa Godaa, Israa'eeliyaa S'oossaw, neeni ne k'oomaw, ta aawuwaa Daawitaw, ‹Neeni ta sintsan hametteeddawaadan ne naanaykka ta sintsan hamettana mala barenttu ogiyaa naagooppe, ta sintsan Israa'eeliyaa kawutetsaa araatan uttiyaa asaa neeni ubbakka d'ayakka› yaageedda k'aalaa pola.* 26 Abeet Israa'eeliyaa S'oossaw, neeni ne k'oomaw, ta aawuwaa Daawitaw haasayeedda ne k'aalaa ha"ikka aggoppa.

27 «Shin S'oossay tumu sa'aan de'aneeyye? Be'a, salotuu, ubbaappe d'ok'k'an de'iyaa saluukka new gidanaw danddayenna. Yaatina, ha taani kees's'eedda Geeshsha Gollii new ay keeshshaa guus's'anddeeshsha!* 28 Gidooppenne, abeet Med'inaa Godaw, ta S'oossaw, taani ne k'oomay hachche woossiyaawaanne watiwatiyaawaa neeni hayzza. 29 Neeni, ‹Ta suntsay he sa'aan de'ana› geedda ha Geeshsha Golliyaa ne ayfii k'ammanne gallassi s'eello. Taani ne k'oomay ha sa'aakko simmaade, woossiyaa woosaa neeni sisa.* 30 Taani ne k'oomaynne ne Asay Israa'eelii ha Geeshsha Golliyaakko simmiide, watiwatiyaa watiwatuwaa neeni sisa. Neeni de'iyaa saan saluwaan sisaadde, nuw atto yaaga.

31 «Itti Asay bare shooruwaa naak'k'ina, Aa c'aak'k'etsanaw ha Geeshsha Golliyaa ayina, Aa giddon de'iyaa yarshshiyaa sa'aa sintsan I c'aak'k'ooppe, 32 neeni saluwaan sisaadde; kiiteta. Ne k'oomatuwaa gidduwaan pirddaa. Bayzzanchchatuwaa bolla pirddaade, I ootseeddawaa Aa bolla zaara; s'illuwaa shatintsaade, aw Aa s'illotetsaadan zaara.

33 «Ne Asay Israa'eelii ne bolla nagaraa ootseedda gaasuwaan morkkiyaan s'oonettiide, unttunttu neekko simmiide, ne suntsaa s'eesiide, ha Geeshsha Golliyaan neena woossooppenne new watiwatooppe, 34 neeni saluwaan sisa. Ne asaa Israa'eeliyaa nagaraa atto yaaga; yaataade neeni kase unttunttu mayza aawaatoo immeedda biittaw unttuntta guyye zaara.

35 «Ne Asay ne bolla nagaraa ootseedda gaasuwaan salotuu gorddettinanne iray bukkennaan is's'ina, unttunttu ha sa'aa simmiide, woossooppenne neeni unttuntta un"etseedda diraw ne suntsaa s'eesiide, barenttu nagaraappe simmooppe, neeni saluwaan sisa. 36 Ne k'oomatuwaa nagaraa, ne asaa Israa'eeliyaa nagaraa atto yaaga. Unttunttu hamettanaw bessiyaa lo"o ogiyaa unttuntta tamaarissa; yaataade neeni ne asaa laatisseedda biittan iraa bukissa.

37 «Biittaa bollan koshay woy iita harggii yiina, woy katsaa s'uuggi d'ayssiyaa c'arkkuu woy boolii woy bumbburetsay biittaa bollan yiina, woy morkkii unttunttu katamatuwaa dooddina, woy ay mala bashshay woy harggii yiina, 38 ne asaa Israa'eeliyaappe ooninne neena woossooppenne new watiwatooppe, k'ay ay asaynne bare wozanaan un"etsiyaawaa eriide, ha Geeshsha Golliyaakko simmiide, bare kushiyaa mic'c'ooppe, 39 neeni de'iyaa sa'aan saluwaan sisa. Unttunttu nagaraa atto yaaga; yaataade unttunttoo kiiteta. Neeni asaa wozanaa eriyaawaadankka, asaa ubbaw Aa oosuwaadan oosuwaadan imma. Ayaw gooppe, asaa ubbaa wozanaa eriyaawe ne s'alala. 40 Yaatooppe, neeni nu mayza aawaatoo immeedda biittan de'iyaa wode ubbaan, unttunttu new yayana.

41-42 «Hewaadankka, ne asaa Israa'eeliyaa gidenna kare biittaa Asay ne wolk'k'aama suntsaawaanne neeni ne asaw ootseedda malalissiyaa oosotuwaabaa sisiide, haakko gadiyaappe yiide, ha Geeshsha Golliyaakko simmiide, neena woossooppe, 43 neeni de'iyaa sa'aan saluwaan sisa. Ne asatuu Israa'eelatuu eriyaawaadan, sa'aan de'iyaa Asay ubbay ne suntsaa erana malanne new yayana mala, k'ay taani kees's'eedda ha Geeshsha Gollii, new goynniyaa sa'aa giddeeddawaa unttunttu erana mala, he kare biittaa Asay neena woossiyaawaa aw pola.

44 «Ne asatuu barenttu morkkatuwaa olana mala neeni kiitteedda sa'aa hak'anne biide, unttunttu neeni dooreedda ha katamaakkonne taani ne suntsaw kees's'eedda Geeshsha Golliyaakko simmiide, neena Med'inaa Godaa woossooppe, 45 unttunttu woosaanne watiwatuwaa saluwaan neeni sisa; unttunttoo s'oonuwaa imma.

46 «Nagaraa ootsenna Asay baynnawaadankka, unttunttu ne bolla nagaraa ootsina, neeni unttunttoo hank'k'ettaade morkketoo unttuntta aatsaade immina morkketuukka unttuntta omoodiide, haakkina matinakka barenttu gadiyaa akkiide afina, 47 unttunttu he omoodetteedda biittan de'iidde, barenttu wozanaan nagaraappe simmooppe, he omoodetteedda biittan unttunttu de'iidde, ‹Nuuni nagaraa ootseeddo; nuuni bayzzeeddo; nuuni iitabaa haneeddo› yaagiide new watiwatooppe, 48 barena omoodiide afeedda morkkatuwaa biittan de'iidde, unttunttu barenttu kumentsaa wozanaappenne barenttu kumentsaa k'ofaappe neekko simmooppe, neeni unttunttu mayza aawaatoo immeedda unttunttu biittaakko, neeni dooreedda katamaakkonne taani ne suntsaw kees's'eedda Geeshsha Golliyaakko simmiide, neena woossooppe, yaatooppe, 49 unttunttu woosaanne unttunttu watiwatuwaa neeni de'iyaa sa'aan saluwaan sisa. Unttunttoo pirddaa. 50 Ne Asay ne bolla ootseedda nagaraanne bayzzeedda bayzzuwaa atto yaaga; unttunttu omoodiide afeedda asatuu unttunttoo k'arettanaadan ootsa. 51 Ayaw gooppe, unttunttu he birataa siilissiyaa c'ooc'iyaa mala gadiyaappe, Gibs'eppe neeni kesseedda ne asatuwaanne ne buzotuwaa.

52 «Taani ne k'oomaynne ne Asay Israa'eelii watiwatiyaawaa ne ayfii s'eello; k'ay unttunttu waassiyaa wode awudenne neeni unttunttoo alla. 53 Ayaw gooppe, abeet Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw, neeni kase nu aawotuwaa Gibs'eppe kessiyaa wode ne k'oomaa Muse baggana odeeddawaadan, unttuntta neeni sa'aan de'iyaa kawutetsatuu ubbaa giddoppe ne buzo ootsanaw dummayaadda» yaagiide woosseedda.

Solomona Wurssetsa Anjjuwaa

54 Solomone Med'inaa Godaa woosaanne watiwatuwaa Poleeddawaappe guyyiyaan, bare kushiyaa saluwaa mic'c'iide Med'inaa Godaa yarshshuwaa sa'aa sintsan gulbbateedda sa'aappe denddi ek'k'eedda. 55 Israa'eeliyaa shiik'uwaa ubbaa bare k'aalaa d'ok'k'isiide, hawaadan yaagiide anjjeedda; 56 «I kase haasayeedda bare k'aalaadan bare asaa Israa'eeliyaa shemppisseedda Med'inaa Goday galatetto; I bare k'oomaa Muse baggana immeedda lo"o hidootay ubbay poletteedda.* 57 Med'inaa Goday nu S'oossay kase nu aawotuwaana de'eeddawaadan, nuunanakka de'o; I nuuna ubbakka aggoppo woy yeggoppo. 58 Nuuni Aa ogiyaan ubbaan hamettana malanne I nu aawaatoo immeedda azazuwaa, wogatuwaanne higgiyaa naagana mala, nu wozanaa barekko zaaro. 59 Hachche hachche de'oo koshshiyaawaadan, S'oossay taana bare k'oomaanne bare asaa Israa'eeliyaa maaddana mala, taani Med'inaa Godaa sintsan woossaade geedda ha k'aalatuu k'ammanne gallassi Med'inaa Godaakko, nu S'oossaakko, shiik'ino. 60 Hewenne, sa'aan de'iyaa Asay ubbay Med'inaa Goday S'oossaa gidiyaawaanne aappe attina hara s'oossi baynnaawaa eranaadaana. 61 Hachchewaadankka hinttenttu Aa wogaadan hamettanawunne aw azazettanaw Med'inaa Godaw, nu S'oossaw, hinttenttu wozanay ammanettiyaawaa gido» yaagiide anjjeedda.

Geeshsha Golliyaa Anjjissuwaa

(2 Od. 7:4-10)

62 Hewaappe guyyiyaan kaatiinne Israa'eeliyaa Asay ubbay ittippe Med'inaa Godaa sintsan yarshshuwaa yarshsheeddino. 63 Solomone Med'inaa Godaw ittippetetsaa yarshshuwaa yarshshanaw laatamanne laa"u sha"a booratuwaanne s'eetanne laatamu sha"a dorssatuwaa shiishsheedda. Hewaadan ootsiide kaatiinne Israa'eeliyaa Asay ubbay Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa anjjisseedino. 64 Kaatii Solomone Geeshsha Golliyaw sintsa bazzuwaan de'iyaa giddo dabaabaa he gallassi dummayeedda. He sa'aan s'uuggiyaa yarshshuwaa, katsaa yarshshuwaanne ittippetetsaa yarshshuwaappe mod'd'uwaa yarshsheedda. I hewaa ootseeddawe Med'inaa Godaa sintsan de'iyaa, nahaasiyaa giyaa birataappe oosetteedda yarshshiyaa sa'ay s'uuggiyaa yarshshuwaa, katsaa yarshshuwaanne ittippetetsaa yarshshuwaappe mod'd'uwaa yarshshanaw guus's'eedda dirassa.

65 He wode Solomoninne Israa'eeliyaa Asay ubbay laappun gallassaw Daasiyaa Baalaa bonchcheedda; Israa'eeliyaa zawaan Hamaata Pinuwaappe biide Gibs'e Shaafaa gakkanaw de'iyaa c'ora Asay Med'inaa Godaa sintsan baalaa bonchchanaw shiik'eedda. 66 Wonttetsa gallassi kaatii asaa moyzzeedda; Asay kaatiyaa anjjiide, Med'inaa Goday bare k'oomaa Daawitewunne bare asaa Israa'eeliyaw ootseedda keekkatetsan nashettiiddenne wozanaappe pashikkiidde, bare soo bare soo beedda.

9

Wurssetsaa Laytsatuwaa

(9:1—11:43)

1 Solomone Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaanne kaatiyaa golliyaa kees's'iide makkeeddawaappenne ootsanaw amotteedda amuwaa ubbaa Poleeddawaappe guyyiyaan, 2 Gabaa'oona kataman kase k'onc'c'eeddawaadan, Med'inaa Goday laa'entsuwaa aw k'onc'c'eedda.* 3 Med'inaa Goday Aa hawaadan yaageedda; «Neeni ta sintsan woosseedda woosaanne watiwateedda watiwatuwaa taani sisaad. Neeni kees's'eedda Geeshsha Gollii med'inaw ta suntsay an s'eesettana mala udaade taani geeshshaad; ta ayfiinne ta wozanay ubbaa wode ha Geeshsha Golliyaan de'anawaa.

4 «Neena gidooppe, neeni ne aawuu Daawite hametteeddawaadan borisiyaabay baynnan suuretetsan ta sintsan hamettooppe, taani azazeeddawaa ubbaa ootsooppenne ta wogaanne ta higgiyaa naagooppe, 5 taani ne aawuwaa Daawitaw, ‹Israa'eeliyaa kawutetsaa araatan uttiyaa asaa neeni ubbakka d'ayakka› geeddawaadan, ne kawutetsaa araataa Israa'eeliyaa bolla med'inaw minisaade essana.*

6 «Shin neeni woy ne naanay taana kaalliyaawaa aggiide wora simmooppe, taani hinttentta azazeedda ta azazuwaanne ta wogaa naagennan d'ayooppenne hara s'oossatoo ootsanawunne goynnanaw booppe, 7 yaatooppe, Israa'eeliyaa asaa taani kase unttunttoo immeedda biittappe d'ok'ollana; taani ta suntsaw geeshsheedda ha Geeshsha Golliyaakka agga aggana. Israa'eelatuu asaa ubbaa giddon tossawunne k'iliic'oo gidanawantta. 8 Ha Geeshsha Gollii Koletteeddabay keeleteedda sa'aa gidanawaa; mataana aad'd'iyaa Asay ubbay dagammiiddinne ‹Poora!› giidde, ‹Med'inaa Goday ha gadiyanne ha Geeshsha Golliyaa ayaw hawaadan ootseedee?› yaagana.* 9 Asay, Unttunttu mayza aawotuwaa Gibs'eppe kesseedda Med'inaa Godaa barenttu S'oossaa unttunttu aggiide, hara s'oossatuwaa kaalleedda dirassinne unttunttuwaa ootsiide goynneedda dirassi, Med'inaa Goday unttunttu bolla ha iitabaa ubbaa aheedda yaagiide zaarana» yaageedda.

Solomone Ootseedda Hara Oosotuwaa

(2 Od. 8:1-18)

10 Solomone ha laa"u golliyaa, Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaanne kaatiyaa golliyaa kees's'eedda laatamantsa laytsaa wurssetsan, 11 S'iiroosa Kaatii Kiiraami I koyyiyaa s'iidaa, zigaanne work'k'aa ubbaa immeedda diraw, Galiilan de'iyaa laatamu katamatuwaa Solomone aw immeedda. 12 Shin Kiiraami S'iiroosa katamaappe kesiide, Solomone aw immeedda katamatuwaa be'anaw beedda wode, katamatuu Aa nashechchibeykkino. 13 Yaatina, Kiiraami Solomona, «Ta ishaw, hawanttu neeni taw immeeddawanttu ayaa katamatee?» yaageedda. Hewaa diraw, I he katamatuwaa, «Patsenna biittaa» yaagiide suntseedda. He heeray hachche gakkanawukka he suntsan s'eesettee. 14 Kiiraami oyddu sha"a kiilo giraame dees'iyaa work'k'aa Kaatiyaa Solomonaw yeddi wotseedda.

15 Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa, bare golliyaa, Miillo, Yerusaalame katamaa gimbbiyaanne Has'oora, Magidonne Gezeera katamatuwaa gimbbanaw Kaatiyaa Solomonaw gabbaaratuu de'iino. 16 Gibs'e biittaa Kaatii kase Gezeera katamaa oyk'k'iide katamaa taman s'uuggeedda. Kataman de'iyaa Kanaane asatuwaakka wod'eedda; yaatiide Solomone akkeedda bare naattiw woytaa ootsiide immeedda; 17 Solomone Gezeera katamaa wotsi kees's'eedda.

Hewaadankka k'ay, Solomone hirkki Beeti-Horoona, 18 Baa'ilaata, Yihudaa woran de'iyaa Taamaara katamaa, 19 miishshaa minjjiyaa katamatuwaa ubbaa, bare paratuwaanne paraa gaaretuwaa wotsiyaa katamatuwaanne Yerusaalamen, Libaanoosaninne bare mooddiyaa biittan ubbaan kees's'anaw amotteedda ubbaa kees's'eedda.

20 Amooratuppe, Hiitetuppe, Parzzetuwaappe, Hiiwetuwaappenne Yaabuusatuwaappe atteeda asatuu ubbay Israa'eeliyaa asaa gidikkino; 21 unttunttu Israa'eeliyaa asatuu biittappe wurssi d'ayssanaw danddayennan aggina, he biittan atteeda asatuwaappe zeretsatuwaa. Solomone unttuntta gabbaaretetsaa oosisseedda; unttunttu hachche gakkanawukka gabbaaretetsan ootsino. 22 Shin Solomone Israa'eeliyaa asatuwaappe oonanne ayileyibeena; unttunttu aw oosanchchatuwaa, olanchchatuwaa, olanchchatuu kaappatuwaanne gadaawatuwaa, paraa gaaretuwaa laaggiyaawanttu kaappatuwaanne paraa asatuwaa gidiide ootseeddino. 23 Hewaadankka k'ay, unttunttu Solomona kiitaa kiitettiyaawanttu kaappatuwaa; unttunttuppe ichcheshu s'eetanne ishatamatu oosuwaa ootsiyaa goshshanchchatuwaa s'eelliide oosissiino.

24 Gibs'e Kaatiyaa naatta Daawita Katamaappe Solomone iziw kees'isseedda golliyaa pude beeddawaappe guyyiyaan, I Miillo gimbbeedda.

25 Solomone Med'inaa Godaw gimbbeedda yarshshuwaa sa'aan s'uuggiyaa yarshshuwaanne ittippetetsaa yarshshuwaa laytsan heezzu gede yarshshee; Med'inaa Godaa sintsan is'aanaakka c'uwayee. Yaatiide Geeshsha Golliyaa poleedda.*

26 Hewaappe guyyiyaan Kaatii Solomone Eedooma biittan Zo'o Abbaa doonaan, Eelaata geetettiyaa katamaa matan de'iyaa Ees'iyooni-Gaabiran markkabatuwaa med'd'eedda. 27 Kaatii Kiiraami Solomone asatuwaana ootsana mala markkabiyaa laaguwaa looheedda bare asatuwaa kiitteedda. 28 Unttunttu Oofira gadiyaa beeddino; yaappe tammanne oyddu sha"a kiilo giraamiyaappe dariyaa work'k'aa Kaatiyaa Solomonaw akkiide yeeddino.

10

Saaba Kaatatto

(2 Od. 9:1-12)

1 Saaba kaatatta Med'inaa Godaa suntsan waareteedda Solomona waariyaa sisaade, dees'iyaa ooshatuwaa akkaade, Aa paac'c'anaw denddaaddu.* 2 Sawuwaa, loytsi daro work'k'aanne al"o shuchchaa c'aaneteedda daro gaalotuwaa c'uguwaana loytsi daro ajabaana Yerusaalame gakkaade, Solomona sintsa aad'd'aadu. Bare wozanaan de'iyaawaa ubbaa Solomonaw odaaddu. 3 Solomone Aa oochcheeddawaa ubbaa odeedda; iziw birshshennan aappe geemmi atteedabay ayaynne baawa. 4 Saaba kaatata Solomona aad'd'eeda era, I kees's'eedda kaatiyaa golliyaa, 5 Aa maaddan shiik'iyaa k'umaa, Aa oosanchchatuu uttiyaa utetsaa, Aa k'oomatuu ootsiyaa oosuwaanne mayiyaa mayuwaa, Aa eessaa tigiyaawanttanne Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaan I s'uuggiyaa yarshshuwaa be'eedda wode, izi wozanay gagetteedda.

6 Hewaappe guyyiyaan iza kaatiyaa, «Newaanne ne aad'd'eeda eratetsaabaa taani ta gaden de'aadde siseeddawe tuma. 7 Shin taani yaade, ta ayfiyaa biraanan be'ana gakkanaw unttunttu taw odeeddawaa ammanabeykke. Taw Asay odeeddawe bagganne gakkenna; aad'd'eeda eratetsankka duretetsankka taani siseeddawaappe loytsi daree. 8 Ubbaa wode ne sintsan ek'k'iide, ne aad'd'eeda era sisiyaa ne asatuunne ne oosanchchatuu ayaa nashettiinooshsha! 9 Neenan nashettiidde, neena Israa'eeliyaa kawutetsaa araatan utisseedda Med'inaa Goday ne S'oossay galatetto! Med'inaa Goday Israa'eeliyaa asaa med'inaw siik'eedda diraw, neeni suure pirddaanne s'illotetsaa ootsana mala I neena kaateyeedda» yaagaaddu.

10 Kaatata oyddu sha"a kiilo giraame dees'iyaa work'k'aa, loytsi daro sawuwaanne al"o shuchchaa kaatiyaw immaaddu. Saaba kaatatta Kaatiyaa Solomonaw immeeddawaa keeshshaa daro sawuwaa hewaappe simmina ooninne ahibeena.

11 (Kaatiyaa Kiiraama markkabatuu, Oofirappe work'k'aa aheeddawanttu yaappekka sanddale geetettiyaa loytsi daro mitsaanne al"o shuchchaa aheeddino. 12 Kaatii Solomone he sanddaliyaappe Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaanne kaatiyaa golliyaa tuuk'etuwaa, mazimuriyaa yes's'iyaawanttoo diitsaanne maasink'k'uwaa med'isseedda. Hewaa mala sanddalii he gallassaappe haa simmina yinne erenna, beettinne erenna.)

13 Kaatii Solomone immanaw bessiyaa imotaappe haraa, Saaba kaatatta amottaade Aa oochcheeddawaa ubbaa iziw immeedda. Hewaappe guyyiyaan Saaba kaatatta bare ajabaana denddaade, bare gade simmaaddu.

Kaatiyaa Solomone Duretaa

(2 Od. 9:13-28)

14 Solomone laytsan laytsan akkiyaa work'k'ay laatamanne heezzu sha"a kiilo giraame dees'iyaawaa. 15 Hewe zal"anchchatuwaappe akkeedda k'aras'aanne Araba biittaa kaatetuwaa ubbaappenne Israa'eeliyaa biittaa mooddiyaawanttuppe akkeedda giiraa bolla gujjaa. 16 Solomone laa"u s'eetu wogga gonddalletuwaa k'os's'eedda work'k'aappe med'isseedda; itti itti gonddalliyan laappun kiilo giraame gidiyaa work'k'ay geleedda. 17 K'aykka I heezzu s'eetu k'eeri gonddalletuwaa k'os's'eedda work'k'aappe med'isseedda; itti itti k'eeri gonddalliyan laa"u kiilo giraame gidiyaa work'k'ay geleedda. Kaatii he gonddalletuwaa Liibaanoosa Wora Golliyaa geetettiyaa gollen wotseedda.

18 K'aykka kaatii itti wolk'k'aama kawutetsaa araataa danggarssaa zaaliyaappe med'isseedda, muruta work'k'aan sheeshsheedda. 19 Kawutaa araatay de'iyaa sa'aa pude kesanaw yed'd'iyaa usuppun detsatuu de'iino. He araataw guyye baggay s'aatsaa. Araataw laa"u baggaanakka k'esiyaa zemppissiyaa sa'atuu de'iino; he laa"u sa'atuu lank'k'iyankka ek'k'eedda itti itti gaammuwaa misilii de'ee. 20 He araataa pude kesiyaa usuppun detsatuwaan ya baggananne ha baggana itti itti gaammuwaa misilii, ubbaanna tammanne laa"u misiletuu de'iino. Hawaa mala kawutetsaa araatay hara kawutetsan hak'aninne oosettibeenna.

21 Kaatii Solomone ushshaa ushiyaa miishshaa ubbay work'k'aappe med'etteedda; Liibaanoosa Wora Gollen de'iyaa miishshaa ubbaykka muruta work'k'aappe med'etteedda. Ittibaynne biraappe med'ettibeenna; ayaw gooppe, Solomone wode biray ubbakka go"iyaabaadan paydetti erenna. 22 Kaatiyaw Kiiraama markkabatuwaanna zal"iyaa wolk'k'aama markkabatuu abbaan de'iino. He markkabatuu work'k'aanne biraa, danggarssaa achchaa, geleshshotuwaanne k'aaretuwaa c'aani akkiide, heezzu laytsaappe itti gede yiino.

23 Kaatii Solomone duretetsaaninne aad'd'eeda eratetsan sa'aan de'iyaa kaatetuwaa ubbaappe dareedda. 24 Sa'aan de'iyaa Asay ubbay Aa sintsa aad'd'anawunne S'oossay Aa wozanaan wotseedda aad'd'eeda era sisanaw koyee. 25 Laytsaappe laytsan yiyaa ubbay aw immanaw work'k'aanne biraa miishshatuwaa, mayotuwaa, ola miishshatuwaanne sawuwaa, paratuwaanne bak'ulotuwaa akkiide yee.

26 Solomone paraa gaaretuwaanne paratuwaa shiishsheedda; aw itti sha"anne oyddu s'eetu paraa gaaretuunne tammanne laa"u sha"a paratuu de'iino. I unttunttu paraa gaaretuwaa katamatuwaaninne barenana Yerusaalamen wotseedda.* 27 Kaatii Yerusaalamen biray shuchchaadan keeletanaadan, zigaykka gad'an dic'c'iyaa etsaadan c'orattanaadan ootseedda. 28 Solomone paratuu Gibs'eppenne K'aawe geetettiyaa biittappe yeeddino. Kaatiyaa zal"anchchatuu unttunttu K'aaweppe shaluwaan shammiide ahiino.* 29 Unttunttu itti itti paraa gaariyaa usuppun s'eetu s'agaraa biran, itti itti paraa s'eetanne ishatamu s'agaraa biran Gibs'eppe shammiide ahiino; unttunttukka Hiitetuwaa kaatetoo ubbatoonne Sooriyaa kaatetoo zal"iino.

11

Solomone S'oossaappe Haakki Haakki beedda

1 Kaatii Solomone daro allaga biittaa mac'c'awantta siik'eedda; hewanttunne Gibs'e kaatiyaa naatti bolla gujjina Moo'aabatuwaa, Amoonatuwaa, Edoomatuwaa, Sidoonatuwaanne Hiitetuwaa mac'c'awantta.* 2 Unttunttu, «Hinttenttu ha asatuwaana akuwaan geluwaan walakettoppite; ayaw gooppe, unttunttu hinttenttu wozanaa tumuppe barenttu eek'aa s'oossatuwaakko zaarana» yaagiide Med'inaa Goday Israa'eeliyaa asaw odeedda kawutetsatuu mac'c'awantta; shin Solomone unttunttunna siik'uwaan k'ashetteedda.* 3 Solomonaw kaatetuwaa naanaa gidiyaa laappun s'eetu machchetuunne heezzu s'eetu machchiyaadan aw de'iyaa mac'c'awanttu de'iino. Aa machchattiuu Aa wozanaa S'oossaappe haaseeddino. 4 Solomone c'imi c'imiide biishshin, Aa machchattiuu Aa wozanaa hara s'oossatuwaakko zaareeddino; yaatina, Aa aawuwaa Daawite kumentsaa wozanaappe siik'eeddawaadan, Med'inaa Godaa bare S'oossaa I siik'ibeenna. 5 Solomone Asttaaroota geetettiyaa Sidoonatuwaa s'oossatiwunne Molooka geetettiyaa Amoonatuwaa s'oossaw, sheneyiyaawoo goynneedda. 6 Yaatiide Solomone Med'inaa Godaa sintsan iitabaa ootseedda; Aa aawuwaa Daawite kaalleeddawaadan, Med'inaa Godaa polo kaallibeenna.

7 Hewaappe guyyiyaan Solomone Kaamoosha geetettiyaa tuna eek'awunne Amoonatuu eek'iyaa, Molooka* geetettiyaa tuna eek'aw Yerusaalame katamaappe away doliyaa baggan de'iyaa deriyaa huup'iyaan goynniyaa d'ok'k'a sa'aa kees's'eedda. 8 Allaga biittappe akkeedda bare machatuwaa ubbawukka I hewaadan giigisseedda; unttunttu barenttu s'oossatoo yaan is'aanaa c'uwayeeddinonne yarshshuwaa yarshsheeddino.

9 Aw laa"u gede k'onc'c'eedda Med'inaa Godaappe Israa'eeliyaa S'oossaappe Solomone wozanay wora simmeedda diraw, Med'inaa Goday Aa hank'k'etteedda. 10 Hara s'oossatuwaa kaallennaadan S'oossay Solomona azazeedda; giddooppene, Solomone Med'inaa Godaa azazuwaa naagibeenna. 11 Hewaa diraw, Med'inaa Goday Solomona hawaadan yaageedda; «Neeni hawaadan haneedda diraw, taani neena azazeedda ta c'aak'uwaanne ta wogaanne neeni naagennan is's'eedda diraw, taani ne kawutetsaa neeppe bonk'k'a akkaade, ne k'oomatuwaappe ittoo immana. 12 Gidooppenne, ne aawuwaa Daawita diraw taani hawaa neeni pas'a de'iyaa laytsan bonk'k'a akkikke; ne na'aa kushiyaappe bonk'k'a akkana. 13 Hewaakka k'ay kawutetsaa ubbaa aappe dafa akkikke; ta k'oomaa Daawita dirawunne taani dooreedda katamaa Yerusaalame diraw itti zariyaa aw immana» yaageedda.

S'oossay Solomone Bolla Morkketuwaa Dentseedda

14 Hewaappe guyyiyaan Med'inaa Goday Edoomiyaa Hadaada, Eedooma biittaa kaatetuwaa zariyaa gideeddawaa morkke ootsiide Solomona bolla dentseedda. 15 Hawaappe kase baggan Daawite Eedooma asatuwaana oletteedda wode, hayk'k'eeddawantta moogissanaw pude beedda ola gadaaway Yoo'aabe, Eedooman de'iyaa attuma asaa ubbaa wod'i wursseedda. 16 Eedooman de'iyaa attuma asaa ubbaa d'ayssana gakkanaw Yoo'aabinne Israa'eeliyaa Asay ubbay yaan usuppun aginaa utteedda.

17 Shin he wode guutsa na'aa gideedda Hadaadi, Aa aawoo ootseedda Eedooma oosanchchatuwaappe amareedawanttuna Gibs'e gadiyaa bak'ateedda. 18 Unttunttu Midiyaamappe denddiide, Paaraana beeddino; Paaraanappe barenana asaa akkiide Gibs'e gadiyaa, Gibs'e kaatiyaakko beeddino. Kaatii Hadaadaw itti golliyaanne gadiyaa immiide, k'umaa aw azazeedda. 19 Hadaadi kaatiyaa loytsi nashechcheedda; kaatii bare machchatti, Kaatatti S'aafineesi michchato aw machchattio ootsiide immeedda. 20 S'aafineesi michchata aw Ganubaata geetettiyaa na'aa yelaaddu. S'aafineesa Aa kaatiyaa gollen dichchaaddu; Ganubaati yaan kaatiyaa naanatuwaanna ittippe de'eedda.

21 Hadaadi Gibs'en de'iidde Daawite hayk'k'iidde bare mayzzan gaketeeddawaanne ola gadaaway Yoo'aabikka hayk'k'eeddawaa siseedda; Hadaadi kaatiyaw, «Taani ta gadiyaa simmana mala taana yedda» yaageedda.

22 Kaatii Aa, «New hawaan ayay pac'c'inee neeni ne gadiyaa baanaw koyiyaawe?» yaagiide oochcheedda.

Hadaadi, «Taw ayaynne pac'c'ibeenna; shin taani baana» yaageedda.

23 Hewaadankka k'ay, S'oossay Eliyadaa'a na'aa Razoona giyaawaa Solomone bolla morkkiyaa ootsiide dentseedda; Razooni S'ooba Kaatiyaa Hadaadi'eezereppe bak'ateedda. 24 Daawite S'ooba biittaa olanchchatuwaa d'aysseedda wode, Razooni barew asaa shiishshiide, panggatuwaa kaappuwaa gideedda; panggatuu Damask'k'o biide, he katamaa oyk'k'iide, yaan uttiide, Razoona kaateyeeddino. 25 Hadaadi med'd'eedda metuwaa bollakka gujjiide, Solomone de'eedda keenan ubbaan Razooni Israa'eeletoo morkkiyaa gideedda; yaatiide I Sooriyaan kawutiide Israa'eeliyaa asaa morkkeedda.

S'oossay Iyorbbaamaw Immana Geeddawaa

26 Hewaa bollakka Nabaas'a na'ay Iyorbbaami Solomona bolla makkaliide denddeedda; I Solomona k'oomatuwaappe ittuwaa. I Efireema biittan S'areedappe yedda asa; Aa daayakka S'iruu'o geetettiyaa am"atto. 27 Kaatiyaa bolla I makkali denddeedda taarikii hawaappe kaalliide s'aafetteeddawaadana. Solomone Miillo gimbbeeddanne bare aawuwaa Daawita Katamaa yuushshuwaa gimbbiyaan de'iyaa kallo sa'aa kuntseedda. 28 Iyorbbaami mino asaa; Solomone ha wodallay bare kiitaa wooti loytsi ootsintto be'eedda; Minaasenne Efireema biittan ootsiyaa goshshanchchatuu ubbaa bolla Aa kaappuwaa ootsiide suntseedda.

29 Itti gallassi Iyorbbaami Yerusaalame katamaappe kesiide bee; Seeloppe yeedda, timbbitiyaa odiyaa Akiiyi aanana ogiyaan gaketeedda. Akiiyi he wode ooratsa mayuwaa mayyi utteedda. Dembban unttunttu laa"uwaa s'alalay de'iino. 30 Akiiyi bare mayyeedda ooratsa mayuwaa oyk'k'iide, tammanne laa"u kessiide peed'eedda. 31 Iyorbbaama hawaadan yaageedda; «Tammu peed'etsatuwaa new akka. Ayaw gooppe, Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; ‹Be'a, taani kawutetsaa Solomona kushiyaappe peed'aade, tammu zeretsaa new immana hanay. 32 Shin ta k'oomaa Daawita dirawunne Israa'eeliyaa zaratuwaa ubbaa giddoppe taani dooreedda Yerusaalame katamaa diraw, itti zariyaa aw aggana. 33 Taani hawaa ootsana gaasuu, Solomone taana aggiide Sidoonatuwaa s'oossatti Asttaarootiw, Moo'aabatuwaa s'oossaa Kaamooshawunne Amoonatuwaa s'oossaa Molookaw goynneedda dirassanne ta ogiyaan hamettennan, ta sintsan suurebaa hanennaaninne Aa aawuu Daawite naageeddawaadan ta wogatuwaanne ta higgiyaa naagennan is's'eedda dirassa.

34 « ‹Gidooppenne, taani kawutetsaa Solomona kushiyaappe wurssa akkikke; taani dooreeddanne ta azazuwaanne ta wogaa naageedda ta k'oomaa Daawita diraw, Solomone pas'a de'eedda keeshshan ubbaan I mooddanaadan ootsaad. 35 Hewaappe guyyiyaan taani kawutetsaa Aa na'aa kushiyaappe akkaade tammu zeretsaa new immana. 36 Ta suntsay an s'eesettana mala, taani dooreedda Yerusaalame kataman ubbaa wodekka ta k'oomaa Daawita zeretsay kaatetana mala, taani itti zariyaa Aa na'aw immana.

37 « ‹Neena gidooppe, taani neena akkana; ne wozanay amotteedda ubbaa neeni mooddana; neeni Israa'eeliyaa bolla kaatetana. 38 Taani neena azaziyaawaa neeni ootsooppe, ta ogiyaan hamettooppenne ta k'oomay Daawite naageeddawaadan ta wogatuwaanne ta azazuwaa naagaade ta sintsan suurebaa hanooppe, taani neenana gidana; Daawitaw ootseeddawaadankka ne zaratuu de'i be'anaadan ootsana; Israa'eeliyaakka taani new immana. 39 Solomona nagaraa diraw Daawita zeretsatuwaa taani murana; shin med'inaw gidenna› yaagee» yaageedda.

40 Solomone Iyorbbaama wod'anaw kajjeeleedda; shin Iyorbbaami Gibs'e gadiyaa Kaatiyaa Shiishaak'akko bak'atiide beedda; Solomone hayk'k'ana gakkanaw Gibs'en takkeedda.

Solomona Hayk'uwaa

(1 Od. 9:29-31)

41 Solomone haneedda harabay, I ootseeddabay ubbay, Aa aad'd'eeda eratetsaabay Solomona Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 42 Solomone Israa'eeliyaa ubbaa bolla Yerusaalamen oytamu laytsaa kaateteedda. 43 Hewaappe guyyiyaan Solomone hayk'k'iidde, bare mayzzan gaketeedda; bare aawuwaa Daawita Kataman moogetteedda. Aa na'ay Robi'aame Aa kotan kaateteedda.

Shaaketteedda Kawutetsatuwaa

12

(12:1—22:53)

Pudehaa Yaratuwaa Makkalaa

(12:1—14:20; 2 Od. 10:1-19)

1 Israa'eeliyaa Asay ubbay Robi'aama kaateyanaw Sekeema katamaa beedda diraw, ikka yaa beedda. 2 Nabaas'a na'ay Iyorbbaami, Kaatiyaa Solomoneppe bak'atiide Gibs'en de'iyaawe hawaa siseedda wode, Gibs'eppe simmiide yeedda. 3 Israa'eeliyaa Asay Iyorbbaamaw kiittiide s'eesissina, inne Israa'eeliyaa maabaray ubbay Robi'aamakko biide, 4 «Ne aawuu nuuna dees'o morgge mitsaa toosseedda; shin ha"i neeni I nuuna oosissiyaa wolk'k'aama oosuwaanne dees'o morgge mitsaa nuw kawushisaarkkii. Yaatooppe, nuuni new moodetana» yaageeddino.

5 Robi'aame unttunttoo, «Biite; heezzentso gallassi simmiide taakko yiite» yaageedda; Asay beedda.

6 Hewaappe guyyiyaan Kaatii Robi'aame Aa aawuu Solomone pas'a de'iyaa wode, Solomona zoreedda c'imatuwaa zoretaa besseedda. I unttuntta, «Ha asaw waagaade zaara giitee?» yaagiide oochcheedda.

7 C'imatuu Robi'aama, «Hachche neeni asaw k'oomaa gidaade ootsooppenne unttunttu oochchiyaawoo neeni lo"o k'aalaa zaarooppe, ubbaa gede unttunttu new k'oomaa gidanawantta» yaageeddino.

8 Shin Robi'aame c'imatuu zoreedda zoriyaa aggiide, aanana dic'c'iide aw ootsiyaa yalaga asatuwaa zoretaa besseedda. 9 I unttuntta, «Hinttenttu taana zoriyaawe ayee? ‹Ne aawuu nuuna toosseedda dees'o morgge mitsaa nuw kawushisaarkkii› yaagiyaa ha deriyaw waagaade zaaroo?» yaagiide oochcheedda.

10 Shin aanana dic'c'eedda yalagatuu, « ‹Ne aawuu nuuna dees'o morgge mitsaa toosseedda; shin neeni nuw kawushisaarkkii› yaagiyaa asaw, ‹Ta k'eeri birad'd'ii ta aawuwaa s'eessaappe orddee. 11 Ta aawuu hinttenttu morgge mitsaa dees'iseedda; shin taani hewaappekka aatsaade dees'isana. Ta aawuu hinttentta lissuwaan wad'd'eedda; shin taani hinttentta masimasuwaadan dukkiyaa lissuwaan wad'd'ana› yaagaade zaara» yaageeddino.

12 Hewaappe guyyiyaan Kaatii Robi'aame, «Heezzentso gallassi simmiide taakko yiite» geeddawaadankka, Iyorbbaaminne Asay ubbay heezzentso gallassi simmiide yeeddino. 13 Kaatii unttunttoo hank'k'o zaaruwaa zaareedda. C'imatuwaa zoriyaa aggi bashiide, 14 yalagatuu zoreedda zoriyaa kaalleedda. Yaatiide hawaadan yaageedda; «Ta aawuu hinttenttu morgge mitsaa dees'iseedda; shin taani hewaappekka aatsaade dees'isana. Ta aawuu hinttentta lissuwaan wad'd'eedda; shin taani hinttentta masimasuwaadan dukkiyaa lissuwaan wad'd'ana» yaagiide zaareedda. 15 Kaatii Asay giyaawaa sisennan is's'eedda; ayaw gooppe, Med'inaa Goday Seeloppe yeedda Akiiya baggana kase Naabaas'a na'aa Iyorbbaamaw odeedda k'aalay polettanaadan hawe Med'inaa Godaappe haneedda.

16 Israa'eeliyaa Asay ubbay kaatii unttunttu giyaawaa sisennan is's'eeddawaa be'iide, kaatiyaa hawaadan yaageeddino; «Daawitewaappe nuuna gakkiyaabay ayee? Isseya na'aappe nuuni laattanawe baawa! Israa'eeliyaa asaw, hinttenttu soo hinttenttu soo simmite! Ha"i simmi Robi'aame barew naagetto!» yaageeddino. Israa'eeliyaa Asay ubbay barenttu soo barenttu soo simmeeddino.* 17 Shin Robi'aame Yihudaa katamatuwaan de'iyaa Israa'eeliyaa asaa bolla kaateteedda.

18 Hewaappe guyyiyaan Kaatii Robi'aame bare gabbaaratuwaa kaappuwaa Adooniraama Israa'eeliyaa asaakko kiitteedda; unttunttu shuchchaan c'addiide wod'eeddino. Yaatina, Kaatii Robi'aame bare paraa gaariyan ellekka kes uttiide, Yerusaalame bak'ateedda. 19 Heewaappe doommiide hachche gakkanaw Israa'eeliyaa zaratuu tammatuu Daawita zariyaappe kaateteedda kaatetuwaa bolla makkaleeddino. 20 Iyorbbaami Gibs'eppe simmeeddawaa Israa'eeliyaa Asay ubbay siseedda wode, Aa barenttu yaa'aw s'eesissiide, Israa'eeliyaa bolla kaateyeeddino; Daawita zariyaappe kaateteedda kaatetoo ammanettiide atteedawe Yihudaa zariyaa s'alala.

Shamaa'iyi Timbbitiyaa odeedda

(2 Od. 11:1-4)

21 Solomona na'ay Robi'aame Yerusaalame katamaa gakkeedda wode, Israa'eeliyaa biittaa asaana olettiide, kawutetsaa barew zaarana mala, Yihudaa zariyaappenne Biiniyaama zariyaappe dooretteedda itti s'eetanne hosppun tammu sha"a olanchchatuwaa shiishsheedda. 22 Shin S'oossaa k'aalay, S'oossaa asaa gidiyaa Shamaa'iyaakko yiide, 23 «Solomona na'aa, Yihudaa Kaatiyaa Robi'aamaw, Yihudaanne Biiniyaama zaretoonne atteeda asaa ubbaw hawaadan yaaga; 24 ‹Med'inaa Goday hinttentta, «Hinttenttu dabbotuwaana, Israa'eelatuwaana olettanaw booppite. Hawaa taani ootseedda diraw, hinttenttu ubbaykka hinttenttu soo hinttenttu soo simmite» yaagee› yaagaadde oda» yaageedda. Unttunttu Med'inaa Godaa k'aalaa sisiide, simmiide soo beeddino.

Iyorbbaami S'oossaappe Wora Simmeedda

25 Hewaappe guyyiyaan Iyorbbaami Efireema gezziyaan de'iyaa Sekeema geesso ootsi gimbbiide, yaan de'eedda; hewaappe kes biide P'iini"eela gimbbeedda.

26 Iyorbbaami bare wozanaan, «Kawutetsay Daawita zariyaw simmana. 27 Ha Asay Med'inaa Godaa geeshsha Golliyaan yarshshuwaa yarshshanaw Yerusaalame katamaa biyaawaa gidooppe, unttunttu k'aykka barenttu godaakko, Kaatiyaa Robi'aamakko simmana. Unttunttu taana wod'iide, Yihudaa Kaatiyaa Robi'aamakko simmana» yaagiide k'oppeedda.

28 Hewaa diraw, kaatii zoretteeddawaappe guyyiyaan work'k'aappe laa"u maratuwaa misiletuwaa med'd'iide asaw, «Hinttenttu hawaappe Yerusaalame beeddawaa keeshshay gidanawaa. Hinttenttoo Israa'eeliyaa asatoo, hinttentta Gibs'eppe kesseedda hinttenttu s'oossatuu hawanttushi!» yaageedda.* 29 Unttunttuppe ittuwaa Beeteelen, ittuwaa k'ay Daanan wotseedda. 30 Ha yewuu unttunttoo nagarateedda; ayaw gooppe, itti maraa misiliyaw goynnanaw Asay Daana gakkanaw beedda. 31 Iyorbbaami deriyaa huup'iyaan goynniyaa d'ok'k'a sa'aa giigissiide Leewiyaa zariyaa gidana d'ayooppekka, ubbaa k'ommo asaappe k'eesatuwaa ootsiidde suntseedda.

32 Yihudaan bonchchiyaawaadan hosppuntsa aginaan tammanne ichcheshantsa gallassan baalay bonchchettanaadan, Iyorbbaami gallassaa keereedda; yarshshuwaa yarshsheedda. I hawaadan haneedda; Beeteele beedda; bare med'd'eedda maraa misiliyaw yarshshuwaa yarshsheedda. K'ay bare med'd'eedda goynniyaa d'ok'k'a gishuwaan k'eesetuwaa Beeteelen suntsiide wotseedda.* 33 I bare huup'iyaw dooreedda hosppuntsa aginaan, he aginaw tammanne ichcheshantso gallassi Beeteele beedda; he gallassay Israa'eeliyaa asaw baalaa gidanaadan awaayeedda. Yaatiide is'aanaa c'uwayanaw pude yarshshiyaa sa'aa kesseedda.

13

Beeteele Bolla Timbbitiyaa odeedda Bitaniyaa

1 Iyorbbaami is'aanaa c'uwayanaw yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aa matan ek'k'ide'ishshin, Med'inaa Godaa k'aalan kiitetteedda, S'oossaa asaa geetettiyaa itti bitanii Yihudaappe yeedda. 2 Med'inaa Goday azazina he yarshshiyaa sa'aa bolla hawaadan yaagiide waasseedda; «Yarshshiyaa sa'aw, yarshshiyaa sa'aw, Med'inaa Goday neena hawaadan yaagee; ‹Daawita zariyaw Yoosiyaasa geetettiyaa itti na'ay yelettanawaa. He na'ay ha"i hawaan yarshshiidde de'iyaa d'ok'k'a sa'atuu k'eesetuwaa ne bolla yarshshana; ne bolla asaa mek'etsay s'uugettana› yaagee» yaagiide waasseedda.* 3 He gallassi S'oossaa Asay malaataa immiidde, «Med'inaa Goday odeedda malaatay hawaa; ha yarshshiyaa sa'ay p'alk'k'ettana; Aa bollan de'iyaa bidintsaykka wora laalettanawaa» yaageedda.

4 Kaatii Iyorbbaami S'oossaa Asay Beeteelen de'iyaa yarshshiyaa sa'aa bolla waasseeddawaa siseedda wode, yarshshiyaa sa'aappe bare kushiyaa yeddiide, «He bitaniyaa oyk'k'ite!» yaageedda. Shin I bitaniyaw yeddeedda kushii ellekka s'iiggiide sileedda; Hewaa diraw, bare kushiyaa guyye zaariide akkanaw danddayibeenna. 5 K'ay S'oossaa Asay Med'inaa Godaa k'aalan immeedda malaataadan yarshshiyaa sa'ay p'alk'k'etti wod'd'ina, Aa bollan de'iyaa bidintsaykka wora laaletteedda. 6 Yaatina, Kaatii Iyorbbaami S'oossaa asaa, «Ta kushii kasewaadan hanana mala taw gaannataade Med'inaa Godaa ne S'oossaa woossarikkii!» yaageedda. Hewaa diraw, S'oossaa Asay kaatiyaw gaannatiide Med'inaa Godaa woossina, kaatiyaa kushii simmiide kasewaadan haneedda.

7 Kaatii S'oossaa asaa, «Taananna ta soo dendda; K'umaa ma. K'ay taani new imotaa immana» yaageedda.

8 Shin S'oossaa Asay kaatiyaw hawaadan yaagiide zaareedda; «Haray attina neeni ne ak'oo bagga taw imminttokka, taani neenana biikke; hawaan ukitsaakka miikke, haatsaakka ushikke. 9 Ayaw gooppe, Med'inaa Godaa k'aalay taana, ‹Neeni ukitsaakka mooppa, haatsaakka ushoppa, ne yeedda ogiyaanakka simmaade booppa› yaagiide azazeedda» yaageedda. 10 Hewaa diraw, bitanii hara ogiyaanna beedda; I Beeteele yeedda ogiyaanna simmiide bibeena.

Beeteelen Timbbitiyaa Odiyaa C'ima Bitaniyaa

11 Timbbitiyaa odiyaa itti c'ima bitanii Beeteele kataman de'ee. Beeteelen he gallassi S'oossaa Asay ootseedda ubbabaa he c'ima bitaniyaa naanay yiide odeeddino; k'ay he bitanii kaatiyaw odeedda k'aalaa unttunttu barenttu aawoo odeeddino. 12 Aawuu unttuntta, «Hak'a ogiyaanna beedee?» yaageedda; Yihudaappe yeedda S'oossaa Asay beedda ogiyaa aw malaateeddino. 13 Hewaappe guyyiyaan I bare naanaa, «Taw ane hariyaa koorite» yaageedda; Unttunttu aw hariyaa koorina toggeedda. 14 S'oossaa asaa geeduwaa kaalliide beedda; itti wolaa kuwaan utteeddawaa demmiide, «Yihudaappe yeedda S'oossaa Asay neeneeyye?» yaageedda.

Bitanii, «Ee taana» yaageedda.

15 Timbbitiyaa odiyaa c'ima bitanii Aa, «K'umaa maanaw ta soo taananna dendda» yaageedda.

16 S'oossaa Asay zaariide, «Taani guyye simmaade neenana baanaw, woy ha koshiyan neenana ukitsaa maanaw, woy haatsaa ushanaw danddaykke. 17 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday k'aalay taana, ‹Neeni he sa'aan ukitsaakka mooppa, haatsaakka ushoppa, ne yeedda ogiyaanakka simmaade booppa› yaagiide azazeedda» yaageedda.

18 Timbbitiyaa odiyaa c'ima bitanii, «Taanikka neenaadan timbbitiyaa odiyaawaa. Kiitanchchay Med'inaa Goday k'aalan taana, ‹Ukitsaa I maana malanne haatsaa ushana mala, Aa zaaraadde ne soo neenana akkaade ya› yaageedda» yaageedda. Shin c'ima bitanii hewaa aw wordduwaa odeedda. 19 Hewaa diraw, S'oossaa Asay aanana simmiide, Aa son meeddanne usheeddanne.

20 Unttunttu maaddan utti de'ishshin, Med'inaa Godaa k'aalay bitaniyaa guyye zaareedda timbbitiyaa odiyaa c'ima bitaniyaakko yeedda. 21 Bitanii Yihudaappe yeedda S'oossaa asaw bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, «Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Neeni Med'inaa Godaa k'aalaa is's'aadda; Med'inaa Goday ne S'oossay neena azazeedda azazuwaakka naagabaakka. 22 Neeni S'oossay, «He sa'aan mooppa woy ushoppa» geedda sa'aa guyye simmaade baade, yaan ukitsaa maada; haatsaakka ushaadda. Hewaa diraw, ne anhay ne aawotuwaa duufuwaan moogettenna› yaagee» yaageedda.

23 S'oossaa Asay miyaawaanne ushiyaawaa Poleeddawaappe guyyiyaan, timbbitiyaa odiyaawe bare guyye zaariide aheedda bitaniyaw hariyaa kooreedda. 24 I ogiyaan biishshin gaammuu aanana gakettiide, Aa wod'eedda. Anhay ogiyaan panggaraareedda; hariinne gaammuunne laa"attuukka anhaa miyiyaan ek'k'eeddinno. 25 He ogiyaanna aad'd'iyaa Asay anhay panggaraareeddawaanne gaammuu anhaa miyiyaan ek'k'eeddawaa be'eedda; biide timbbitiyaa odiyaa c'ima bitanii de'iyaa kataman odeedda.

26 Biyaa saappe bitaniyaa guyye zaareedda timbbitiyaa odiyaa c'ima bitanii hewaa siseedda wode hawaadan yaageedda; «Hewe k'aalaw azazettenan is's'eedda S'oossaa asaa. Hewaa diraw, Med'inaa Godaa k'aalay aw kasetiide odeeddawaadan, Med'inaa Goday gaammuwaan Aa gatseedda; yaatina, gaammuu Aa mentsereetsiide wod'eedda» yaageedda.

27 Hewaappe guyyiyaan c'ima bitanii bare naanaa, «Taw hariyaa koorite» yaageedda. Unttunttu aw hariyaa kooreeddino; 28 bitanii kesiide beedda. Ogiyaan panggaraareedda anhaanne anhaa matan ek'k'eedda hariyaanne gaammuwaa demmeedda; gaammuu anhaa mibeenna woy hariyaakka mentsibeenna. 29 Timbbitiyaa odiyaa c'ima bitanii S'oossaa asaa anhaa dentsiide, hariyaa zokkiyaan wotsiide, yeekkanawunne mooganaw guyye bare katamaa akkiide aheedda. 30 Barew makki wotseedda duufuwaan anhaa wotseedda; Aa bolla, «Aayye ta ishaw! Aayye ta ishaw!» yaagiide yeekkeeddino.

31 Moogi simmiide bare naanaa hawaadan yaageedda; «Taani hayk'k'iyaa wode, S'oossaa Asay moogetteedda duufuwaan taana moogite; ta mek'etsatuwaakka Aa mek'etsatuwaa gas'aan wotsite. 32 Ayaw gooppe, Beeteele kataman de'iyaa yarshshiyaa sa'aa bollanne Samaariyaa katamatuwaan de'iyaa goynniyaa d'ok'k'a sa'atuu bolla Med'inaa Goday azazina he bitanii waassowe tumu polettana» yaageedda.

Iyorbbaama Golliyaa Asaa D'ayssanaw Gatseedda Nagaraa

33 Hewaappe guyyenna Iyorbbaami bare iita ogiyaappe simmibeenna; shin goynniyaa d'ok'k'a saatoo ubbaa k'ommo asaappe k'eesetuwaa gujjiide suntseedda; k'eesatuwaa gidanaw koyiyaa oonanne goynniyaa d'ok'k'a sa'aan wotseedda. 34 Iyorbbaama golliyaa asaa ungganawunne biittaa bollaappe d'ayssanaw gatseedda nagaray hewaa.

14

Akiiyi Iyorbbaama Bolla Timbbitiyaa odeedda

1 He wode Iyorbbaama na'ay Abii harggeedda. 2 Yaatina, Iyorbbaami bare machchato, «Denddaade neeni Iyorbbaama machchato gidiyaawaa ooninne erenna mala, ne mayuwaa laamma; Seelo ba. Taani ha asaa bolla kaatetanawaa taw odeedda timbbitiyaa odiyaa Aakii yaan de'ee. 3 Tammu ukitsaa, amareeda komppuwaanne itti otuwaa eessaa aw akkaade aakko ba. Booppe ha harggeedda na'ay hananabaa I new odana» yaageedda.

4 Iyorbbaama machata I geeddawaadan ootsaaddu; denddaade Aakiya soo Seelo baaddu. Aakii s'eellanaw danddayenna; I c'immeedda diraw, Aa ayfii demmenna. 5 Shin Med'inaa Goday Aakiya, «Iyorbbaama machata bare na'aa harggiyaawaa neena oochchanaw yaw. Neeni iziw hawaa hawaa yaagaade oda. Aa yaa gakkaade hara mac'c'a asaa malatanaanu» yaageedda.

6 Hewaa diraw, Aakii machata penggiyaan di"i di"iyaawaa sisiide hawaadan yaageedda; «Iyorbbaama machchattitee, ane haa gela. Ayaw hawaadan hara asaa malataad? Taani iita woriyaa new odanaw kiitettaad. 7 Neeni Iyorbbaamekko baade hawaadan yaaga; ‹Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay neena, «Taani neena asaa giddoppe d'ok'k'issaad; ta asaa Israa'eeliyaa bolla neena kaateyaad. 8 Taani Daawita zariyaappe kawutetsaa wotsa akkaade, new immaad. Shin neeni ta k'oomaa Daawita mala gidakka; I ta azazuwaa naageeddanne ta sintsan suurebaa s'alalaa ootsiidde, bare kumentsaa wozanaan taana kaalleedda. 9 Neeppe kase de'eedda ubbatuu ootseeddawaappe dariyaa iitaa neeni ootsaadda; neeni new hara s'oossatuwaa, seeriseedda birataappe eek'atuwaa med'd'aadda. Yaataade taana hank'k'etsaadda; taana neeppe guyye aatsaada.

10 « ‹ «Hewaa gaasuwaan taani Iyorbbaama golliyaa asaw iitaa ahana. Israa'eeliyaa biittan Iyorbbaama golliyaa asaappe ayiliyaa gidina la"a gidiina, itti attuma asaynne attenan d'ok'ollana. Itti uray ooshay wurana gakkanaw kessiyaawaadan, Iyorbbaama golliyaa asaa taani wurssa kessana.* 11 Iyorbbaama zariyaa gidiide kataman hayk'k'iyaa oonanne kanatuu maana; gas'ariyan hayk'k'iyaawantta k'ay saluwaa kafotuu maana. Taani Med'inaa Goday hawaa odaaddi!» yaageedda› yaaga.

12 «Neena gidooppe, ha"i neeni denddaade ne soo ba. Ne gedii katamaa geliyaa wode, na'ay hayk'k'ana. 13 Israa'eeliyaa ubbay na'aw yeekkiide moogana; Iyorbbaama golliyaa asan Med'inaa Godaa Israa'eeliyaa S'oossaa sintsan ha na'aan lo"obay beetteedda diraw, Iyorbbaama golliyaa asaappe Aa s'alaalay duufuwaan moogettana.

14 «Hewaappe guyyiyaan Iyorbbaama golliyaa asaa d'ok'olli d'ayssiyaa kaatiyaa Med'inaa Goday barew Israa'eeliyaa bolla dentsana. 15 Haatsaa giddon woshuu k'aas's'iyaawaadan, Med'inaa Goday he wode Israa'eelatuwaa shoc'iide k'aatsana. Asheero giyaa s'oossatiw unttunttu misiliyaa essiide, Med'inaa Godaa hank'k'etseedda diraw, unttuntta aawaatoo I immeedda lo"o biittappe unttuntta diggana; yaatiide unttuntta Efiraas'iisa Shaafaappe hefintsan laalana. 16 Iyorbbaami ootseedda nagaraa dirawunne Israa'eeliyaa asaa I oosisseedda nagaraa diraw, S'oossay Israa'eeliyaa aggi bashana» yaageedda.

17 Hewaappe guyyiyaan Iyorbbaama machata denddaade baade Tirs's'a gakkaade golliyaa pengge goc'c'illaa yed'd'in na'ay hayk'k'i aggeeda. 18 Bare k'oomaa timbbitiyaa odiyaa Aakiya baggana Med'inaa Goday odeeddawaadankka Aa moogeeddino; Israa'eeliyaa Asay ubbay aw yeekkeedda.

Iyorbbaama Hayk'k'uwaa

19 Iyorbbaami haneedda harabay, Aa olatuunne Aa ayissuwaa maaratu Israa'eeliyaa Kaatetuu Taarikiyaa Mas'aafatuwaan s'aafetti utteedda. 20 Iyorbbaami laatamanne laa"u laytsaa kawuteedda. Hewaappe guyyiyaan hayk'k'iidde bare mayzzan gaketeedda. Aa kotan Aa na'ay Naadaabe kawuteedda.

Yihudaanne Israa'eeliyaa Kaatetuwaa

(14:21—16:34)

Yihudaa Kaatiyaa Robi'aama

(2 Od. 11:5—12:15)

21 Solomona na'aa Robi'aame Yihudaan kawuteedda; Robi'aame kaatetiyaa wode laytsay aw oytamanne itta. Med'inaa Goday bare suntsaa wotsanaw Israa'eeliyaa zaratuwaa katamatuwaa ubbaa giddoppe dooreedda Yerusaalame kataman Robi'aame tammanne laappun laytsaa kaateteedda. Aa daay suntsay Naa'imo; iza Amoona gade asaa. 22 Yihudaa asatuu Med'inaa Godaa sintsan iitabaa ootseeddino; barenttu ootseedda nagaran unttunttu barenttu aawotuwaappe aatsiide Aa k'anaatisseeddino. 23 Hewaa bollakka k'ay unttunttu barenttoo goynniyaa d'ok'k'a sa'aa, eek'aa shuchchatuwaanne Asheero geetettiyaa s'oossatuwaa misiletuwaa d'ok'k'a deretuwaa ubbaa bollanne irs's'a mitsatuwaa ubbaa garssan esseeddino.* 24 Haray attina unttunttu goynniyaa gishuwaan goynnuwaa woga ootsiide attuma asatuu attuma asatuwaana shaarmus'iyaawanttu de'iino. Med'inaa Goday Israa'eelatuu sintsaappe kessiide yedersseedda gade asatuu meezeteedda, he sheneyiyaa oosotuwaa ubbaa Israa'eeliyaa asatuu ootseeddino.*

25 Robi'aame kaateteedda ichcheshantso laytsan Gibs'e Kaatii Shiishaak'i Yerusaalame katamaa k'oheedda. 26 Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaaninne kaatiyaa gollen de'iyaa miishshaa, Solomone k'os'isseedda work'k'aa gonddalletuwaana ubbaa bonk'k'i akkiide beedda.* 27 Yaatina, kaatii Robi'aame he gonddalletuwaa diraw nahaasiyaa birataappe hara gonddalletuwaa med'isseedda; unttunttu naagiide wotsana mala kaatiyaa golliyaa penggiyaa naagiyaawanttu kaappatoo immeedda. 28 Kaatii Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa biyaa wode ubbaan, naagiyaawanttu gonddalletuwaa oyk'k'eeddino. Hewaappe simmiide unttunttu zaariide, naagiyaawanttu gollen wotsiino.

29 Robi'aame haneedda harabaynne I ootseeddabay ubbay Yihudaa Kaatetuwaa Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 30 Robi'aaminne Iyorbbaami ubbaa wode olettiide de'eeddino. 31 Robi'aame hayk'k'iidde bare mayzzan gaketeedda; I Daawita Kataman de'iyaa bare aawotuwaa duufuwaan moogetteedda. Aa daay suntsay Naa'imo; iza Amoona gadiyaa asaa. Robi'aama kotan Aa na'ay Abii kaateteedda.

15

Yihudaa Kaatiyaa Aabiyaa

(2 Od. 13:1—14:1)

1 Nabaas'a na'aa Iyorbbaami kaateteedda tammanne hosppuntsa laytsan Abiiyi Yihudaan kaateteedda. 2 Abiiyi Yerusaalamen heezzu laytsaa kaateteedda. Aa daaya Abeselooma naatti naatto; I suntsay Maa'iko. 3 Aappe kase Aa aawuu ootseedda nagaratuwaa ubbaa ootseedda; Aa wozanay Aa aawuwaa aawuwaa aawuwaa Daawita wozanay polo gideeddawaadan Med'inaa Godaw, bare S'oossaw polo gidibeenna. 4 Gidooppenne, aappe guyyiyaan Yerusaalamen kaatetana malanne Yerusaalame sarotetsaa naagana mala, Med'inaa Goday Aa S'oossay Daawita diraw Abiiyaw itti attuma na'aa immeedda.* 5 S'oossay hawaa ootseedda gaasotay, Daawite Med'inaa Godaa sintsan suurebaa ootseedda; Hiitiyaa Ooriyoona bolla nagaraa ootsoonippe attina, bare de'uwaa laytsaa ubbaan Med'inaa Godaa azazotuwaappe ittibaanne naagennan aggibeenna.* 6 Abiiyi de'eedda laytsaa ubbaan Robi'aama asaananne Iyorbbaama asaana olettiide de'eeddino.

7 Abiiyi haneedda harabaynne I ootseeddabay ubbay Yihudaa Kaatetuu Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. Abiiyinne Iyorbbaami olettiide de'eeddino. 8 Abiiyi hayk'k'iidde bare mayzzan gaketeedda; I Daawita Kataman moogetteedda. Aa sa'aan Aa na'ay Asay kaateteedda.

Yihudaa Kaatiyaa Asa

(2 Od. 15:16—16:6)

9 Israa'eeliyaa Kaatii Iyorbbaami kaateteedda laatamantso laytsan Aasi Yihudaan kaateteedda. 10 Aasi Yerusaalamen oytamanne itti laytsaa kaateteedda. Aa aawuwaa daay suntsay Maa'iko; Aa Abeselooma naatto. 11 Aasi bare mayza aawuu Daawite ootseeddawaadan, Med'inaa Godaa sintsan suurebaa ootseedda. 12 Goynno woga ootsiide attuma asaana sharmus'iyaa attuma asatuwaa Aasi bare biittappe d'aysseedda; aappe kase de'eedda kaatetuu med'd'eedda eek'aa misiletuwaa ubbaa d'ok'k'oleretsiide oleedda. 13 Aa aawuwaa daaya Maa'ikakka Asheero giyaa s'oossatiw tuna eek'aa misiliyaa med'd'eedda diraw, Kaatiyaa Aatto Aa geetettiyaa bonchchuwaappe izo diggeedda. Aasi he eek'aa misiliyaa k'ans's'ereetsiide, K'ediroona Zanggaaraan s'uuggeedda. 14 Aasi goynniyaa d'ok'k'a sa'aa d'ayssennan aggooppenne, I bare de'eedda laytsaa ubbaan Med'inaa Godaw wozanaappe ammanettiyaa asaa gidiide de'eedda. 15 Inne Aa aawuu S'oossaw dummayi wotseedda biraa, work'k'aanne hara miishshatuwaa ahiide, S'oossaa Geeshsha Golliyaa giddon wotseedda.

16 Yihudaa Kaatii Asinne Israa'eeliyaa Kaatii Baa'ishi, barenttu kaateteedda laytsaa ubbaan oletteeddino. 17 Israa'eeliyaa Kaatii Baa'ishi Yihudaa bolla woraajjeedda; mayyiide Yihudaa Kaatiyaa Asaa biittappe ooninne gelennaadaaninne kessennaadan te'anaw Raama katamaa yuushshuwaa minisiide gimbbeedda.

18 Hewaa gaasuwaan Kaatii Asay Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaaninne bare kaatiyaa gollen atteeda work'k'aanne biraa ubbaa kessiide, bare oosanchchatuu kushiyan wotseedda. Heziyaana na'aa na'aa, S'abrimmoona na'aw, Damask'k'o kataman de'iyaa Sooriyaa Kaatiyaa Benihadaadaw, imotaa ootsiide yeddiide hawaadan yaageedda: 19 «Kase ta aawuwaananne ne aabbuna c'aak'k'eteeddawaadan, ane taanannanne neenana c'aak'etoytte. Be'a, hawaa biraanne work'k'aa taani new imotaa Immanaw yeddaad. Israa'eeliyaa Kaatii Baa'ishi bare olanchchatuwaa ta gadiyaappe kessana mala, neeni kase aanana c'aak'k'eteedda c'aak'uwa kola» yaageedda.

20 Benihadaadi Kaatii Aasi geeddawaa mayyiide, bare ola gadaawotuwaa Israa'eeliyaa katamatuwaa olanaw yeddeedda. Unttunttu Ayino, Daananne Aabeeli-Beetimaa'ika geetettiyaa katamatuwaa, Galiilaa Abbaa matan de'iyaa biittaa, Nifttaaleema biittaanakka gujjiide ubbaa s'ooneeddino. 21 Kaatii Baa'ishi hewaa sisiide, Raama katamaa gimbbiyaawaa aggiide, Tirs's'a katamaa beedda.

22 Hewaappe guyyiyaan Kaatii Aasi Yihudaan de'iyaa asaa ubbaa azazina ittuunne attennaan denddiide, Baa'ishi kase yaan go'ettiyaa shuchchaanne mitsaa Raamappe keezeeddino. Kaatii Aasi Mis'ip'p'anne Biiniyaama biittan de'iyaa Gebaa'a an minisiide gimbbeedda.

23 Aasi haneedda harabay, Aa minotetsaa ubbay, I ootseeddabay ubbaynne I kees's'eedda katamatuu Yihudaa Kaatetuu Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteeddino. Shin I c'imeedda wode gediyaa saketteedda. 24 Aasi hayk'k'iidde, bare mayzzan gaketeedda; bare mayza aawuwaa Daawita Kataman moogetteedda. Aa na'ay Yoosaafees'e Aa sa'aan kaateteedda.

Israa'eeliyaa Kaatiyaa Nadaaba

25 Yihudaa Kaatii Aasi kaateteedda laa'entso laytsi Iyorbbaama na'ay Nadaabe Israa'eelan kaateteedda; I Israa'eeliyaa biittan laa"u laytsaa kaateteedda. 26 Nadaabe kase bare aawuwaa ogiyaanne Israa'eeliyaa asaa I oosisseedda Aa nagaraa ogiyaan hametiidde, Med'inaa Godaa sintsan iitabaa ootseedda.

27 Yisaakoora zariyaa gideedda Akiiya na'ay Baa'ishi Nadaaba bolla mak'etteedda. He wode Nadaabinne Aa olanchchatuu Piliss's'eeman de'iyaa Gibbatoona katamaa dooddiide de'iino. 28 Yihudaa Kaatii Aasi kaateteedda heezzentso laytsan Baa'ishi Nadaaba wod'iide Aa sa'aan I barew kaateteedda. 29 Baa'ishi kawutetsaa doommo saannakka Iyorbbaama soo asaa ubbaa wod'i wursseedda; Med'inaa Goday Seeloppe yeedda bare k'oomaa timbbitiyaa odiyaa Akiiya baggana odeeddawaadankka Iyorbbaama golliyaa Asay ubbay hayk'k'i wureedda.* 30 Hewe haneeddawe Iyorbbaami bare huup'iyaw ootseedda nagaraa dirassa, Israa'eeliyaa asaa I oosisseedda nagaraa diraassanne Med'inaa Godaa Israa'eeliyaa S'oossaa hank'k'etseedda diraassa.

31 Nadaabe haneedda harabaynne I ootseeddabay ubbay Israa'eeliyaa Kaatetuu Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 32 Yihudaa Kaatiyaa Aasinne Israa'eeliyaa Kaatiyaa Baa'ishi barenttu kawutetsaa laytsaa ubbaan olettiide de'eeddino.

Israa'eeliyaa Kaatiyaa Baa'isha

33 Yihudaa Kaatii Aasi kaateteedda heezzentso laytsan Akiiya na'ay Baa'ishi Israa'eeliyaa asaa ubbaa bolla kaateteedda; I Tirs's'a kataman laatamanne oyddu laytsaa kaateteedda. 34 Iyorbbaami Israa'eeliyaa asaa oosisseedda nagaraa ootsiidenne Aa ogiyaan hametiidde, Baa'ishi Med'inaa Godaa sintsan iitabaa ootseedda.

16

1 Hanaana na'aa Yeehu baggana Med'inaa Godaa k'aalay Baa'ishabaa hawaadan yaagiidde yeedda; 2 «Taani neena baanaappe dentsaade ta asaa Israa'eeliyaa bolla kaappuwaa kessaad; shin neeni Iyorbbaama ogiyaan hamettaadda. K'ay ta asaa Israa'eeliyaa nagaraa oosissaade, unttunttu nagaran taana hank'k'etsaadda. 3 Hewaa diraw, be'a! Taani Baa'ishanne Aa golliyaa asaa pittana hanay. Baa'ishaa, taani ne golliyaa asaa Nabaas'a na'aa Iyorbbaama golliyaa asaadan ootsana. 4 Baa'isha zariyaa gidiide, kataman hayk'k'iyaa oonanne kanay maana; k'ay gas'ariyan hayk'k'iyaa oonanne saluwaa kafotuu maana» yaageedda.

5 Baa'ishi haneedda harabay, I ootseeddabaynne Aa minotetsaa Israa'eeliyaa Kaatetuu Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 6 Baa'ishi hayk'k'iidde bare mayzzan gaketeedda; Tirs's'a kataman moogetteedda. Aa na'ay Eeli Aa sa'aan kaateteedda. 7 Med'inaa Goday timbbitiyaa odiyaa Yeehu baggana Baa'isha bollanne Aa soo asaa bolla he timbbitiyaa odeedda gaasuu Baa'ishi ootseedda nagaraa diraassanne Iyorbbaaminne Aa soo Asay ootseeddawaadan, iitabaa ootsiide, Med'inaa Godaa hank'k'etseedda diraassa. K'ay I Iyorbbaama soo asaa ubbaa wod'i wursseedda diraassa.

Israa'eeliyaa Kaatiyaa Eeliyaa

8 Yihudaa Kaatii Aasi kaateteedda laatammanne usuppuntsa laytsan Baa'isha na'ay Eeli Israa'eelan kaateteedda. Tirs's'a kataman I laa"u laytsaa kaateteedda. 9 Kaatiyaa ola gadaawatuwaappe ittuwaa gidiide, Aa paraa gaaretuwaappe bagga azaziyaa Zimiri kaatiyaa bolla mak'etteedda. Kaatii Eeli he wode Tirs's'an de'iyaa kaatiyaa gollew aawotiyaa Ars's'a son Tirs's'an matsotti utteedda. 10 Yihudaa Kaatii Aasi kaateteedda laatamanne laappuntsa laytsan Zimiri Ars's'a soo geliide kaatiyaa wod'iide Aa sa'aan barew kaateteedda.

11 Zimiri kawutiide, kawutetsaa araatan uttosaanakka Baa'isha soo asaa ubbaa wod'eedda. Baa'ishaw dabbo gidiina laggetsaa gidiina itti attuma asanne pas'a ashshibeenna. 12 Timbbitiyaa odiyaa Yeehu baggana Med'inaa Goday Baa'isha bolla haasayeedda k'aalaadan Zimiri Baa'isha soo asaa ubbaa wod'i d'aysseedda. 13 Hewe haneeddawe Baa'ishinne Aa na'ay Eeli barenttu eek'aw goynniide, ootseedda nagaraa ubbaa gaasuwaaninne Israa'eeliyaa asaa oosisseedda nagaraa gaasuwaan, Med'inaa Godaa, Israa'eeliyaa S'oossaa hank'k'etseedda diraassa.

14 Eeli haneedda harabaynne I ootseeddabay ubbay Israa'eeliyaa Kaatetuu Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda.

Israa'eeliyaa Kaatiyaa Zimira

15 Yihudaa Kaatii Aasi kaateteedda laatamanne laappuntsa laytsan Zimiri Tirs's'an laappun gallassaa s'alalaa kaateteedda. He wode Israa'eeliyaa olanchchatuu Gibbatoona geetettiyaa Piliss's'eema katamaa dooddiide utteeddino. 16 Dooddi utteedda Israa'eelatuu Zimiri kaatiyaa bolla mak'ettiide Aa wod'eeddawaa siseedda wode, ola gadaawaa Omira he gallassikka he sa'aan Israa'eeliyaa kaatiyaa kessiide kaateyeeddino. 17 Omirinne aanana de'iyaa Israa'eeliyaa Asay ubbay Gibbatoona katamaappe kesiide biide, Tirs's'a katamaa dooddeeddino. 18 Katamay oyk'etikkichcheeddawaa be'eedda wode, Zimiri kaatiyaa golliyaa giddon de'iyaa geesuwaa geliide, kaatiyaa gollen tamaa oytseedda; yaatiide ikka hayk'k'eedda. 19 Hewe haneeddawe Iyorbbaami ootseedda nagaraanne Israa'eeliyaa asaa oosisseedda nagaraa kaalliide, Zimiri Med'inaa Godaa sintsan iitabaa ootseedda dirassa.

20 Zimiri haneedda harabaynne I mak'k'eedda mak'k'uu Israa'eeliyaa Kaatetuu Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda.

Israa'eeliyaa Kaatiyaa Omira

21 He wode Israa'eeliyaa Asay laa"u kesiide shaaketeedda. Asaappe baggay Ginaata na'aa Tiibina kaateyanaw koyina, baggay k'ay Omira kaateyanaw koyeedda. 22 Shin Omira maaddiyaa Asay Ginaata na'aa Tiibina maaddiyaa asaappe minneedda. Hewaa diraw, Tiibini hayk'k'ina Omiri kaateteedda.

23 Yihudaa Kaatii Asay kaateteedda hattamanne ittentsa laytsan Omiri Israa'eeliyaa asaa bolla kaateteedda. Tammanne laa"u laytsaa mooddeedda; hewaappe usuppun laytsaa Tirs's'an mooddeedda. 24 Omiri Samaariyaa giyaa deriyaa Shemeera geetettiyaa bitaniyaappe usuppun sha"a s'agaraa biran shammeedda; itti katamaa an kees's'eedda. Yaatiide he katamaa kase he deriyaa godaa suntsan Samaariyaa giide suntseedda.

25 Shin Omiri Med'inaa Godaa sintsan iitabaa ootseedda; I bareppe kase de'eedda kaatetuwaa ubbatuwaappekka aad'd'iyaa nagaraa ootseedda. 26 Nabaas'a na'ay Iyorbbaami ootseedda nagaraanne Israa'eeliyaa asaa oosisseedda nagaraa Omiri kaalleedda; he eek'aw goynniyaa hanotay Med'inaa Godaa Israa'eeliyaa S'oossaa hank'k'etseedda.

27 Omiri haneedda harabay, I ootseeddabaynne Aa minotetsaa Israa'eeliyaa Kaatetuu Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 28 Omiri hayk'k'iidde bare mayzzan gaketeedda; Samaariyaa kataman moogetteedda. Aa na'ay Akaabi Aa kotan kaateteedda.

Israa'eeliyaa Kaatiyaa Akaaba

29 Yihudaa Kaatii Asay kaateteedda hattamanne hosppuntsa laytsan Omira na'ay Akaabi Israa'eelan kaateteedda; Omira na'ay Akaabi Samaariyaa kataman Israa'eeliyaa bolla laatamanne laa"u laytsaa kaateteedda. 30 Omira na'ay Akaabi bareppe kase wode de'eedda kaatetuwaa ubbatuwaappekka aad'd'iyaa iitabaa Med'inaa Godaa sintsan ootseedda. 31 Nabaas'a na'ay Iyorbbaami ootseedda nagaraa ootsiyaawaa laafabaa giide k'oppiyaawaa s'alala gidennaan Sidoonatuwaa Kaatiyaa Etiba'aala naatto Elzzaabeelo barew machcho ootsi akkiide, Ba'aala geetettiyaa eek'aw ootsanawunne goynnanaw doommeedda. 32 Samaariyaa kataman I kees'isseedda Ba'aala Eek'aa Gollen Ba'aalaw yarshshiyaa sa'aa kees's'eedda. 33 K'ay Akaabi Asheero geetettiyaa s'oossatti misiliyaa essiide, bareppe kase de'eedda kaatetuwaa ubbatuwaappe aatsiide Med'inaa Godaa Israa'eeliyaa S'oossaa hank'k'etsiyaa nagaraa ootseedda.

34 Akaaba kawutetsaa wode Beeteeleppe yeedda Hii'eela geetettiyaa itti bitanii Yaarikko katamaa zaaretsiide kees's'eedda. Neewi na'aa Iyyaasu baggana Med'inaa Goday odeeddawaadan, Hii'eeli Yaarikko kees's'anaw baasiya wode, Abiiraama geetettiyaa Aa bayira na'ay hayk'k'eedda; k'ay penggiyaa aatsiyaa wode Saguba geetettiyaa Aa wurssetsa teefa na'ay hayk'k'eedda.*

17

Nabiyaa Eelaasa

(17:1—19:21)

1 Gala'aaden Tishbbe giyaa saappe yeedda, timbbitiyaa odiyaa Eelaasa geetettiyaa itti bitanii Kaatiyaa Akaaba hawaadan yaageedda; «Taani aw ootsiyaa Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay ero! Ha sintsanna yiyaa laytsatuwaan taani odennan de'ishshin, sa'aan iray bukkenna woy ketterssay beettena» yaageedda.*

2 Hewaappe simmiide Med'inaa Godaa k'aalay timbbitiyaa odiyaa Eelaasakko yiide Aa hawaadan yaageedda; 3 «Hawaappe denddaade away doliyaa bagga ba; yaan Yorddaanoosa Shaafaappe away doliyaa baggana de'iyaa Kariita Shaafaa matan k'osetta. 4 Neeni he shaafaappe haatsaa ushana; k'uuratuu neena he sa'aan k'umaa mizanaadan taani unttuntta azazaad» yaageedda. 5 Eelaasi Med'inaa Goday geeddawaa ootseedda; Yorddaanoosa Shaafaappe away doliyaa baggana de'iyaa Kariita Shaafaa biide, yaan utteedda. 6 Wonttanne omarssi k'uuratuu ukitsaanne ashuwaa Eelaasaw ahiino; haatsaakka shaafaappe ushee. 7 Gadiyaan iray bukkenna diraw, guutsa wodiyaappe guyyiyaan shaafay meleedda.

Eelaasanne Siraafitan De'iyaa Am"atto

8 Hewaappe guyyiyaan Med'inaa Godaa k'aalay Eelaasakko yiide, Aa hawaadan yaageedda; 9 «Ha saappe denddaade, Sidoona matan de'iyaa Siraafita ba; yaan de'ashsha. Itti am"e mishiratta neena k'umaa mizanaadan taani azazaad» yaageedda.*

10 Eelaasi denddiide Siraafita beedda; I katamaa penggiyaakko gakkiyaa wode, itti am"e mishiratta mitsaa mis'aw. Eelaasi mishiratto s'eesiide, «Hayyanaa, taw ushanaw haatsaa buliyaan akka yaarikkii» yaageedda. 11 Mishirata haatsaa ahanaw biishshin I s'eesiide, «Hayyanaa guutsa baso ukitsaakka akkaade yaarikkii» yaageedda.

12 Mishirata aw, «Med'inaa Goday ne S'oossay ero! Taw ukitsay baawa. Taw otuwaan itti kuuchcha d'iiliinne s'aaruwaan guutsa zayite s'alaalay de'ee. Taani hawaa yeeddawe guutsa mitsaa mis'aade, soo simmaade, hinnokka tawunne ta na'aw itti gede uukkanaassanne miide hayk'k'anaassa» yaagaaddu.

13 Eelaasi mishirattiw, «Ayenne baawa, yayyoppa; baade neena geeddawaadan ootsa. Shin kasetaade ne d'iliyaappe guutsa komppuwaa komppaade taw akka ya; hewaappe simmaade newunne ne na'aw komppa. 14 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay, ‹Sa'aa bollan Med'inaa Goday iraa bukissana gakkanaw, d'iilii otuwaappe wurenna; zayitiikka s'aaruwaappe wurenna› yaagee» yaageedda.

15 Hewaa diraw, mishirata baade, Eelaasi odeeddawaadan ootsaaddu; hewan Eelaasi, mishiratanne I soo Asay ubbaa gallassi k'umaa meeddino. 16 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday Eelaasa baggana odeedda k'aalaa naagiide, otuwaappe d'iilii wuribeennanne s'aaruwaappe zayitiikka wuribeenna.

17 Guutsa wodiyaappe guyyiyaan he golliyaa godatti na'ay harggeedda; harggii goobi goobi biina, wurssetsan na'ay shemppuwaa te'ettiide hayk'k'eedda. 18 Yaatina, mishirata Eelaasa, «S'oossaa asaw, neeni taana morkkiyaabay ayaanee? Neeni ta nagaraa hassayissaade ta na'aa wod'anaw yaaddi?» yaagaaddu.

19 Eelaasi izo, «Ne na'aa taw hamma» yaageedda. Na'aa I kiwuwaappe akkiide, pude bare de'iyaa pook'iyaa afiide bare arssaan gisiseedda. 20 Yaatiide Med'inaa Godaw hawaadan yaagiide waasseedda; «Abeet Med'inaa Godaw, ta S'oossaw, k'ay ha taani de'iyaa mishiratti am"atti na'aa wod'aade, I bollakka metuwaa ayay?» yaageedda. 21 Hewaappe simmiide na'aa bolla heezzu gede zak'k'ulliide, Med'inaa Godaw hawaadan yaagiide waasseedda; «Abeet Med'inaa Godaw, ta S'oossaw, ha na'aa shemppuwaa zaara» yaageedda.*

22 Med'inaa Goday Eelaasa waasuwaa siseedda. Na'aa shemppuukka simmina, na'ay pas'eedda. 23 Eelaasi na'aa akkiide pook'iyaappe duge wod'd'eedda; na'aa aatiw immiide hawaadan yaageedda; «Be'a, ne na'ay pas'eedda» yaageedda.

24 Hewaappe guyyiyaan mishirata Eelaasa, «Neeni S'oossaa asaa gideeddawaanne ne doonaappe odettiyaa Med'inaa Goda k'aalay tuma giddeeddawaa taani ha"i eraad» yaagaaddu.

18

Eelaasanne Ba'aala Nabatuwaa

1 Iray d'ayoodeppe heezzentso laytsan, unddenna aginay aad'd'ina Med'inaa Goday Eelaasa, «Ba; Kaatiyaa Akaabaw beetta. Taani ha biittan iraa bukissana» yaageedda. 2 Eelaasi Akaabaw beettanaw denddiide beedda.

He wode Samaariyaan wolk'k'aama koshay de'ee. 3 Akaabi bare gollew aawotiyaa Obaadiyaa s'eeseedda. Obaadi Med'inaa Godaa minisiide ammaniyaa asaa. 4 Elzzaabeela Med'inaa Godaa suntsan timbbitiyaa odiyaawantta wod'isiyaa wode, Obaadi unttunttuppe s'eetatuwaa akkiide, ishatamuwaa ishatamuwaa shaakki, gonggolotuwaa giddon k'osiide, katsaa miziidde haatsaakka ushshiidde wotseedda.

5 Akaabi Obaadiyaa s'eesiide, «Gadiyaan sa'aan pulttuu de'iyaa sa'aa ubbaanne shaafaa pulttuwaa ubbaa ba. Ooni erii, nuuni maataa demmiide paratuwaanne bak'ulotuwaa wod'enaan ashshanaawenttone» yaageedda. 6 Unttunttu biittaa shaakki shaakki akkina, Akaabi itti ogiyaa oyk'k'iide barekka beedda; k'ay Obaadekka hara ogiyaa oyk'k'iide barekka beedda.

7 Obaadiyi bare ogiyaa oyk'k'iide biishshin, Eelaasi aanana gaketeedda. Obaadi Eelaasa eriide bare deemuwaan guufanniide, «Ta godaw Eelaasaa, hawe neeneeyye?» yaageedda.

8 Eelaasi aw, «Ee taana. Neeni baade, ‹Eelaasi hawaan de'ee› yaagaadde ne godaw oda» yaageedda.

9 Obaadi Eelaasaw, «Taani neena ay naak'k'inee neeni taana ne k'oomaa hayk'k'o gaade Akaaba kushiyan aatsa immiyaawe? 10 Med'inaa Goday ne S'oossay ero! Ta goday neena koyissanaw kiittibeenna derii woy kawutetsi ubbakka baawa. Unttunttu, ‹Eelaasi hawaan baawa› yaagiyaa wode, neeni hewan baynnawe tuma gidiyaawaa eranaw Akaabi deriyaa mooddiyaawantta c'aak'k'iseedda. 11 Ha"i neeni taana, Baade ne godaw, ‹Eelaasi hawaan de'ee› yaagaadde oda yaagaasa. 12 Taani neena yeggaade boowaan, Med'inaa Godaa Ayyaanay neena dentsiide, taani erenna sa'aa afana. Taani Akaabaw odina, I neena demmana d'ayooppe, taana wod'ana. Taani ne k'oomay na'atetsaadeppe doommaade Med'inaa Godaw yayyiyaa asaa. 13 Elzzaabeela Med'inaa Godaa suntsan timbbitiyaa odiyaawantta wod'isiyaa wode, taani Med'inaa Godaa nabatuwaappe s'eetuwaa akkaade, ishatamuwaa ishatamuwaa itti gonggoluwaan k'osaade, k'umaa mizaaddinne haatsaakka ushshaad. Yaatina, ha taani ootseeddabay new ta godaw odettibeenneeyye? 14 Ha"i k'ay neeni taana, Baade ne godaw, ‹Eelaasi hawaan de'ee› yaagaadde oda yaagaasa. Odooppe I taana wod'ana» yaageedda.

15 Eelaasi Aa, «Taani aw azazettiyaa, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday ero! Tuma taani hachche Akaabaw beettana» yaageedda.

16 Obaadi Akaabana gaketanaw beedda; Akaabaw odeedda. Akaabi Eelaasanna gaketanaw beedda. 17 Akaabi Eelaasa be'eedda wode, «Israa'eeliyaa gadiyaa aatsa yeggiyaawe, laa hawe neenee?» yaageedda.

18 Eelaasi Akaaba, «Israa'eeliyaa biittaa aatsi yeggiyaawe taana gidikke. Med'inaa Godaa azazuwaa aggiide, Ba'aala eek'atoo goynniide, biittaa aatsi yeggiyaawe neenanne ne aawuwaa soo asaa. 19 Ha"i Israa'eeliyaa asaa ubbaa K'armmeloosa Deriyaa taakko shiishsha; k'ay Elzzaabeeli maaddaappe miyaa timbbitiyaa odiyaawantta ubbaa unttunttunna ittippe he sa'aa shiishsha. Hewanttukka Ba'aala suntsan timbbitiyaa odiyaa oyddu s'eetanne ishatamatuwaanne Asheeri suntsan timbbitiyaa odiyaa oyddu s'eetatuwaa» yaageedda.

20 Hewaa diraw, Akaabi kiittiide, Israa'eeliyaa asaa ubbaanne timbbitiyaa odiyaawantta K'armmeloosa Deriyaa shiishsheedda. 21 Eelaasi shiik'eedda asaakko biide, «Awude gakkanaw laa"u k'ofaan baanitee? Med'inaa Goday S'oossaa gidooppe, Aa kaallite; gidennaan Ba'aala gidooppe, ini aakka kaallite» yaageedda. Asay aw k'aalanne k'aattennan c'oo'u geedda.

22 Hewaappe guyyiyaan Eelaasi asaw hawaadan yaageedda; «Med'inaa Godaa suntsan timbbitiyaa odiyaawanttuppe ta s'alalay ataad; shin Ba'aala suntsan timbbitiyaa odiyaawanttu oyddu s'eetanne ishatama. 23 Ane nuw laa"u koruma booratuu imettino. He korumatuwaappe ittuwaa unttunttu doorino; korumaa shukkiide k'ans's'ereetsino; yaatiide ashuwaa mitsaa bolla wotsino; shin tamaa eetsoppino. Taanikka laa'entso korumaa giigissaade, mitsaa bolla wotsana; taanikka tamaa eetsikke. 24 Hinttenttu hinttenttu s'oossaa suntsaa s'eesite; taanikka Med'inaa Godaa suntsaa s'eesana. Koyyiide, yarshshuwaa miyaa tamaa kiittiyaa s'oossay S'oossaa gido» yaageedda.

Asay, «Hawe lo"o k'ofa» yaagiide mayyeedda.

25 Hewaa diraw, Eelaasi Ba'aala suntsan timbbitiyaa odiyaawantta, «Hinttenttu c'ora gidiyaa diraw, itti korumaa doori akkiide, kasetiide giigissite. Yaatiide hinttenttu s'oossaa suntsaa s'eesite; shin an tamaa eetsoppite» yaageedda.

26 Unttunttu barenttoo imetteedda korumaa akkiide giigisseeddino.

Wonttappe seeta gallassi gakkanaw, Ba'aala suntsaa s'eesiide, «hay Ba'aalaa, nu woosaa sisa» yaagiide woosseeddino. Shin sisetiyaa kooshshay baawa; itti asaynne koyyibeenna. Yaatina, barenttu giigisseedda yarshshiyaa sa'aa yuuyyi aad'd'iide dureeddino.

27 Sa'ay seeta gallassaa gidina, Eelaasi unttunttu bolla, «Hinttenttu k'aalaa d'ok'k'u ootsiide woossite! I s'oossaa gidennee! Ooni erii, I k'ofaan sheekkeeddentto, woy aw kiitay dareeddentto, woy heera keseeddentto, woy gem"isheeddawaa gidooppe dentsanaw koshshee!» yaagiide k'iliic'eedda.

28 Yaagina barenttu k'aalaa d'ok'k'u ootsiide woosseeddino. K'ay kase barenttu goynniyaa wogaadan barenttu bollanna suutsay goggana gakkanaw tooraaninne mashshaan barentta c'addeeddino. 29 Yarshshuwaa shiishshiyaa omarssay gakkanaw unttunttu hewaadan haniidde, timbbitiyaa odiino; shin sisetiyaa kooshshay baawa. Unttunttubaa hayzziide zaaro immiyaabay ittuunne baawa.

30 Yaatina, Eelaasi asaa ubbaw, «Haa taakko shiik'ite» yaageedda. Asay aakko shiik'ina, Med'inaa Godaw yarshshiyaa sa'ay koletti kichcheeddawaa zaaretsiide gimbbeedda. 31 Med'inaa Godaa k'aalay Yaak'oobakko yiide, «Ne suntsay Israa'eeliyaa gidanawaa» yaagiide odeedda Yaak'ooba naanaa zaratuwaa payduwaadan Eelaasi tammanne laa"u shuchchatuwaa akkeedda.* 32 Med'inaa Godaa suntsaw he shuchchatuwaan yarshshiyaa sa'aa gimbbeedda. Tammanne oyddu baatsa haatsaa tigina akkiyaa ollaa yarshshiyaa sa'aa yuushshuwaan bookkeedda.

33 Hewaappe guyyiyaan yarshshiyaa sa'aa bolla mitsaa giigissi wotsiide, korumaa ashuwaa Aa k'ommuwaan k'ommuwaan k'ans's'eretsiide, mitsaa bolla wotseedda. Asatuwaa, «Oyddu baatsatuwaan haatsaa kuntsiidde, s'uuggana yarshshuwaa bollanne mitsaa bolla gussite» yaageedda; unttunttu gusseeddino. 34 Yaatina, Eelaasi asatuwaa, «Laa"entsuwaakka gujjite» yaageedda; unttunttu laa'entsuwaa gujjeeddino.

K'aykka Eelaasi asatuwaa, «Heezzentsuwaakka gujjite» yaageedda; heezzentsuwaakka gujjeeddino. 35 Haatsay yarshshiyaa sa'aa yuushshuwaan goggiide ollaan haatsay kumeedda.

36 Omarssa yarshshuwaa shiishshiyaa wodii gakkina, timbbitiyaa odiyaa Eelaasi yarshshiyaa sa'aa shiik'iide hawaadan yaagiide woosseedda; «Abeet Med'inaa Godaw, Abrahaama S'oossaw, Yisaak'a S'oossaw, Israa'eeliyaa S'oossaw, neeni Israa'eeliyaa biittan S'oossaa gidiyaawenne, taanikka ne k'oomaa gidiyaawenne, k'ay taani hawaa ubbaa ne k'aalan ootsiyaawe hachche eretto. 37 Abeet Med'inaa Godaw, koya! Neeni Med'inaa Goday s'oossaa gidiyaawaanne neeni unttunttu wozanaa neekko zaaraadde de'iyaawaa ha asatuu eranaadan neeni taw koya!» yaageedda.

38 Med'inaa Godaa tamay wod'd'iide, s'uuggiyaa yarshshuwaa, mitsaa, shuchchaanne biittaa meedda; ollaa giddon de'iyaa haatsaakka laac'c'eedda. 39 Asay ubbay hewaa be'eedda wode, barenttu deemuwaan guufanniide, «Med'inaa Goday S'oossaa! Med'inaa Godaa s'alaalay S'oossaa!» yaageeddino.

40 Hewaappe guyyiyaan Eelaasi unttuntta, «Ba'aala suntsan timbbitiyaa odiyaawantta oyk'k'ite. Unttunttuppe itti asaynne kessi akkiide booppo» yaageedda. Unttuntta oyk'k'eeddino; Eelaasi unttuntta K'iishoona Shaafaa afiide wod'eedda.

S'oossay Iraa Bukisseedda

41 Eelaasi Akaaba, «Kessaade ba; ma usha. Ayaw gooppe, wolk'k'aama iraa guntsay sisetee» yaageedda. 42 Hewaa diraw, Akaabi maanawunne ushanaw beedda. Shin Eelaasi K'armmeloosa Deriyaa s'eeraa kesseedda; bare deemuwaa bare gulbbatatu giddo duge gelissiide gufanneedda.*

43 Hewaappe guyyiyaan Eelaasi bare k'oomaa, «Ba; pude kesaade ane abbaakko zaaraade s'eella» yaageedda.

Aa k'oomay bi s'eelliide aw, «Ayaynne baawa» yaageedda.

Eelaasi bare k'oomaa laappun kaala, «K'aykka ane s'eella» yaageedda.

K'oomay laappu gede s'eelleedda. 44 Laappun gede s'eelana, «Be'a, asaa kushiyaa keeshshaa shaarii abbaappe kesseedda» yaageedda.

Eelaasi bare k'oomaa, «Ba; Akaaba, ‹Iray neena buussaa diggennaadan, ne paraa gaariyan uttaade, duge ne soo wod'd'a› yaaga» yaageedda.

45 Guutsa keeshshaa gam"ishin, saluu shaariyaan d'umeedda; c'arkkuukka c'arkkeedda; wolk'k'aama iraykka bukkeedda. Akaabi paraa gaariyan uttiide Iziraa'eela katamaa beedda. 46 Med'inaa Godaa wolk'k'ay Eelaasa bolla wod'd'eedda; Eelaasi kaabbaa sak'k'iyaan pude sirk'k'iide, Iziraa'eela katamaa gakkanaw Akaabappe sintsatiide wos's'eedda.

19

Eelaasi Siinaa Deriyaa Beedda

1 Eelaasi ootseeddawaa ubbaanne Ba'aala suntsan timbbitiyaa odiyaawantta ubbaa mashshaan I wooti wod'eeddentto Akaabi Elzzaabeeliw odeedda. 2 Elzzaabeela, «Neeni he timbbitiyaa odiyaawantta ootseeddawaadan, wontti hannoode taani neena ootsana d'ayooppe, s'oossatuu taana wod'ana» yaagaadde Eelaasaw kiittaaddu.

3 Eelaasi bare shemppoo yayyiide, Yihudaa biittan de'iyaa Berssaabeha yeedda. Bare k'oomaa hewan yeggiide, 4 barekka itti gallassaa ogiyaa woran hametteedda. Biide itti sankkaaraa kuwan uttiide, «Abeet Med'inaa Godaw, taw gidanawaa; taani ta mayza aawotuwaappe keekkikke. Ta shemppuwaa akka» yaagiide hayk'k'anaw woosseedda.*

5 Hewaappe guyyiyaan sankkaaraa kuwan zak'k'ulliide gem"ishsheedda; itti kiitanchchay Aa bochchiide, «Denddaade ma» yaageedda. 6 I s'eelliyaa wode, ho'o shuchchaa mishuwaan uuketteedda komppo ukitsaynne otuwaa haatsay Aa huup'isaan de'iyaawaa be'eedda. Miide usheeddanne; yaatiide guyye giseedda. 7 Med'inaa Godaa kiitanchchay laa'entsuwaa yiide Eelaasa bochchiide, «Neeni baana ogii daro adussa gidiyaa diraw, denddaade ma» yaageedda.

8 Eelaasi denddiide meeddanne usheeddanne. He I meedda k'umaa wolk'k'an S'oossaa deriyaa Siinaa gakkanaw, oytamu gallassaanne oytamu k'ammaa hametteedda. 9 He sa'aan de'iyaa gonggoluwaa giddo geliide ak'eeda.

Med'inaa Goday Aa, «Eelaasaa; hawaan ay ootsay?» yaageedda.

10 Eelaasi, «Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaw S'oossaw taani daroppe mishettaad. Ayaw gooppe, Israa'eeliyaa Asay neenana c'aak'k'eteedda c'aak'uwa mentseedda; new yarshshiyaa sa'aakka kinchcheedda; ne suntsan timbbitiyaa odiyaawanttakka mashshaan wod'eedda. Yaatina, taani taarekka ataad; ha"i unttunttu ta shemppuwaakka akkanaw koyino» yaageedda.*

11 Med'inaa Goday Aa, «Hewaappe kesa baade, deriyaa huup'iyaan ta sintsan ee"a» yaageedda. Eelaasi ek'k'ide'ishin Med'inaa Goday Aa mataana aad'd'eedda. He wode mino wolk'k'aama c'arkkuu deriyaa p'alk'k'ereetseedda; zaallatuwaakka kinchchereetseedda; shin Med'inaa Goday he c'arkkuwaa giddon baawa. C'arkkuwaappe simmina biittay k'aas's'eedda; shin Med'inaa Goday he biittaa gas'aankka baawa. 12 Biittaa gas'aappe simmina tamay kesseedda; shin Med'inaa Goday tamaa gidduwaan baawa. Tamaappe simmina saasuketsay sisetteedda. 13 Eelaasi he saasuketsaa siseedda wode, bare deemuwaa kaabban kammeedda. Yaatiide kare kesiide gonggoluwaa penggiyaan ek'k'eedda.

Eelaasakko kooshshay yiide, «Eelaasaa, hawaan ay ootsay?» yaageedda.

14 Eelaasi, «Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa S'oossaw taani daroppe mishettaad. Ayaw gooppe, Israa'eeliyaa Asay neenana c'aak'k'eteedda c'aak'uwa aad'd'eedda; new yarshshiyaa saakka kinchcheedda; ne suntsan timbbitiyaa odiyaawanttakka mashshaan wod'eedda. Yaatina, taani taarekka ataad; ha"i unttunttu ta shemppuwaakka akkanaw koyino» yaageedda.

15 Med'inaa Goday Eelaasa, «Neeni yeedda sa'aanna simmaade, Damask'k'o bazzuwaa ba. Yaa gakkaade, Hazaa'eeli Sooriyaa bolla kaatetanaaddan okka.* 16 K'ay Nimisha na'ay Yeehu Israa'eeliyaa bolla kaatetanaaddan okka. Ne sa'aan timbbitiyaa odanaadan Aabeeli Mahoolappe yeedda Shafaas'a na'aa Elssaa'a okka.* 17 Hazaa'eela mashshaappe kessi akkiyaa ubbaa Yeehu wod'ana; k'ay Yeehu mashshaappe kessi akkiyaa ubbaa Elssaa'i wod'ana. 18 Ba'aalaw gulbbatibeenna woy barenttu doonaan Ba'aala eek'aa yeribeenna laappun sha"a asaa taani Israa'eeliyaan taw ashshana» yaageedda.*

Eelaasi Elssaa'a S'eeseedda

19 Eelaasi he saappe denddi biide, Shafaas'a na'ay Elssaa'i tammanne laa"u waatsa booran gadiyaa goshiyaawaa demmeedda; tammanne laa"entsa waatsaa Elssaa'i bare huup'iyaw oyk'k'iide goshee. Eelaasi Aa mataana aad'd'iidde, bare kaabbaa Aa mayzzeedda. 20 Elssaa'i booratuwaa yeggi aggi, Eelaasa geeduwaa wos's'iide, «Taani ta aawuwaanne ta daayo saruwaan gaade, yera akkaade, hewaappe simmaade, neena kaallana» yaageedda.

Eelaasi Elssaa'a, «Ba. Taani new ay ootsaadditaa?» yaageedda.

21 Hewaa diraw, Elssaa'i aggiide guyye simmiide waatsa booratuwaa shukkeedda; booraa miishshaa p'alk'k'i eetsiide ashuwaa doysseedda; ashuwaa aatsina Asay meedda. Hewaappe guyyiyaan denddi biide, Eelaasaw ootseedda.

Israa'eeliyaa Kaatiyaa Akaaba

20

(20:1—22:40)

Soorii Samaariyaa Oleedda

1 Sooriyaa Kaatii Benihadaadi bare olanchchatuwaa ubbaa ittippe shiishsheedda. Hattamanne laa"u kaatetuwaan, unttuntta paratuwaaninne paraa gaaretuwaan maadettiide, pude biide Samaariyaa katamaa dooddeedda; Aa bolla woraajjeedda. 2 Israa'eeliyaa Kaatiyaa Akaabaw katamaa giddo asaa kiittiide hawaadan yaageedda; 3 «Benihadaadi, ‹Ne biraynne ne work'k'ay tawaa ne machchetuwaappenne ne naanatuwaappe lo"uwaa dariyaawanttu tawaa› yaagee» yaageedda.

4 Israa'eeliyaa kaatii zaariide, «Ee, ta godaw kaatiyaw, neeni geeddawaakka mala; taanikka taw de'iyaabaykka ubbay nebaa» yaageedda.

5 K'aykka kiitetteedda asatuu laa'entsuwaa yiide, «Neena Benihadaadi, ‹Taani kase neena, «Ne biraanne ne work'k'aa, ne machchatuwanne ne naanaa taw imma» gaade kiittaaddi. 6 Shin wontti hannoode ne golliyaanne ne oosanchchatuu golliyaa pilggi s'eelana mala ta oosanchchatuwaa yeddana. Unttunttu neeni lo"obaa gaade wotseeddawaa ubbaa akkiide afanawaa› yaagee» yaageeddino.

7 Israa'eeliyaa kaatii he biittaa c'imatuwaa ubbaa s'eesi shiishshiide, «Ha bitanii nuuna bayzzanaw koyiyaawaa be'ite. I ta machatuwaanne ta naanaa, ta biraanne ta work'k'aa akkanaw kiitteedda; taani aw is's'abeykke» yaageedda.

8 C'imatuukka asaykka ubbay Akaaba, «I odiyaawaa sisoppa! Woy aw, ‹Eeno› gooppa!» yaageeddino.

9 Hewaa diraw, Benihadaadi kiitteeddawanttoo Akaabi, «Hinttenttu ta godaw kaatiyaw, ‹Neeni koyro kiitteedda kiitaa taani polana; shin ha kiitaa taani polanaw danddayikke› yaagee giide odite» yaageedda.

Kiitettiide yeeddawanttu biide hewaa Benihadaadaw odeeddino. 10 Hewaappe guyyiyaan Benihadaadi hara kiitaa yeddiide, «Taana kaalliyaa asaa Samaariyaa katamaa baanay itti itti kuuchcha gakkooppe, s'oossatuu taana wod'ana» yaageedda.

11 Israa'eeliyaa kaatii kiitettiide yeeddawantta, «Tumu olanchchay olaappe simmiide gereereppe attina, biro biidde gereerena yaagiide odite» yaageedda.

12 Benihadaadinne kaatetuu, barenttu dunkkaaniyaa giddon ushshaa ushiidde hewaa siseedda wode, kaatii bare olanchchatuwaa, «Olanaw salppite» yaagiide azazeedda. Unttunttu katamaa olanaw salppeeddino.

13 He wode timbbitiyaa odiyaa itti bitanii Israa'eeliyaa Kaatiyaa Akaabakko yiide, «Med'inaa Goday neena hawaadan yaagee; ‹Ha kenchchechcha olanchchatuwaa ubbaa be'ay? Taani hachche unttuntta ne kushiyan aatsaade immana; taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa neeni hewan erana› yaagee» yaageedda.

14 Akaabi, «Olaa doommanawe oonee?» yaageedda.

Timbbitiyaa odiyaawe, «Awuraajjaa mooddiyaawanttu azaziyaa yalaga olanchchatuu doommana» yaageedda.

Kaatii, «Attiyaa olanchchatuwaa oonee azazanawe?» yaageedda.

Timbbitiyaa odiyaawe, Med'inaa Goday yaagee; «Neeni azazana» yaageedda.

15 Hewaa diraw, Akaabi awuraajjaa mooddiyaawanttu azaziyaa yalaga olanchchatuwaa, laa"u s'eetanne hattamanne laa"atuwaa shiishsheedda. K'ay atteeda Israa'eeliyaa asaa, laappun sha"aa shiishsheedda.

16 Benihadaadi barena maaddeedda hattamanne laa"u kaatetuwaanna ittippe dunkkaaniyaan uttiide ushshan matsotti de'ishshin, seeta gallassi Israa'eeliyaa olanchchatuu olaw keseeddino. 17 Awuraajjaa mooddiyaawanttu azaziyaa yalaga olanchchatuu koyro kesiide beeddino.

Benihadaadi s'omoosiyaawantta kiittina, unttunttu simmiide aw, «Samaariyaappe Asay kesi yiidde de'ee» yaagiide odeedda.

18 I, «Unttunttu sigaw yooppekka olaw yooppekka, unttuntta pas'a oyk'k'ite» yaageedda.

19 Awuraajjaa mooddiyaawanttu azaziyaa yalaga olanchchatuu salppiide, katamaappe gas'aa keseeddino; Israa'eeliyaa olanchchatuukka unttuntta kaalliide keseeddino. 20 Ubbaykka huup'iyaan huup'iyaan barenana olaa gaketeedda morkkiyaa wod'eeddino. Yaatina, Sooriyaa asatuu bak'atteedino; Israa'eeliyaa asatuu kaalliide yedersseeddino. K'ay Sooriyaa Kaatii Benihadaadi bare paraa asatuwaana bare paran kessi akkiide beedda. 21 Israa'eeliyaa kaatii olaw kesiide, paratuwaanne paraa gaaretuwaa omoodeedda; Sooriyaa asatuwaakka wod'uwaa butseedda.

22 Hewaappe guyyiyaan timbbitiyaa odiyaawe Israa'eeliyaa kaatiyaakko yiide, «Ba; ne bagga minissa. Oosettanaw bessiyaabi ayentto akeeka. Ayaw gooppe, yiyaa laytsi boniyaan Sooriyaa kaatii neena laa'entsuwaa olana» yaageedda.

Sooretuu Laa"entsuwaakka Oleeddino

23 Hewaadan de'ishshin Sooriyaa kaatiyaa oosanchchatuu Aa hawaadan yaagiide zoreeddino; «Unttunttu s'oossatuu deretuwaa s'oossatuwaa; unttunttu nuw wolk'k'aameeddawekka hawaassa. Shin nuuni unttunttunna dembban olaa gakettintto, nuuni tumu unttuttuppe minnana. 24 Ittibaa hana; kaatetuwaa ubbaa unttunttu azaziyaa saappe diggaade, hara kaappatuwaa unttunttu sa'aan wotsa. 25 Nuuni Israa'eelatuwaana dembban olettanawunne s'oonanaw danddayana mala, new kase wureedda olanchchatuu sa'aan olanchchatuwaa, paratuwaa sa'aan paratuwaa, paraa gaaretuwaa sa'aan paraa gaaretuwaa wotsaade, dentsanaw koshshee» yaageeddino. Ikka unttunttu zoriyaa mayyiide, hewaadan ootseedda.

26 Yiyaa laytsi boniyaan Benihadaadi Sooriyaa olanchchatuwaa shiishshiide, Israa'eelatuwaana olettanaw Afeek'a giyaa katamaa beedda. 27 Israa'eeliyaa olanchchatuukka shiik'iide, shink'k'aanne olaa miishshaa akkiide, unttunttunna olaa gaketanaw laa"u c'ita gidiide keseeddino. Israa'eelatuu laa"u guutsa deeshsha wudiyaa malatiide, unttunttukko simmiide utteeddino; shin Sooretuu gas'ariyaa ubbaa mayyeeddino.

28 S'oossaa asaa giyaa itti bitanii pude yiide, Israa'eeliyaa kaatiyaa, «Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Sooriyaa asatuu, «S'oossay deretuwaa S'oossaa gidiyaawaappe attina dembbatuwaa S'oossaa gidenna» yaageedda diraw, ha kenchchechcha olanchchatuwaa ubbaa taani ne kushiyan aatsa immana. He wode taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa neeninne ne Asay erana› yaagee» yaageedda.

29 Sooretuunne Israa'eelatuu ittuu ittuwaakko simmiide salppiide, laappun gallassaa gam"eeddino. Laappuntsa gallassan olaa gaketeeddino; Israa'eelatuu itti gallassan Sooriyaa asaappe s'eetu sha"a gedissa asatuwaa wod'eeddino. 30 Unttunttuppe atteedawanttu kessi akki biide, Afeek'a katamaa geleeddino. Laatamanne laappun sha"a asaa bolla katamaa yuushshuwaa gimbbii kunddiide yaan wod'eedda.

Benihadaadikka he katamaw bak'atiide, itti k'ol"uwaan k'osetteedda. 31 Aa oosanchchatuu Aa, «Israa'eeliyaa kaatetuu maariyaawantta gidiyaawaa nuuni siseeddo. Waaruwaa nu zokkiyaan mayyiide, wodoruwaa nu k'ood'iyaan s'aas'iide, ane Israa'eeliyaa kaatiyaakko boytte. Ooni erii, I neena pas'a ashshanaawenttone» yaageeddino. 32 Waaruwaa barenttu zokkiyaan mayyiide, wodoruwaa barenttu k'ood'iyaan s'aas'iide, Israa'eeliyaa kaatiyaakko beeddino. Aa, «Ne k'oomay Benihadaadi neena, ‹Hay taana wod'oppaarikkii› yaagee» yaageeddino.

Kaatii, «I hanno gakkanaasikka pas'a de'ii? I ta ishaa» yaageedda.

33 Asatuu lo"o malaataadan Aa haasayaa elleelli akkiide, «Ee, ne ishay Benihadaadi pas'a de'ee» yaageeddino.

I unttuntta, «Biide Aa taakko akkiide yiite» yaageedda. Benihadaadi kesiide yiina, Akaabi Aa pude bare paraa gaariyaa bolla kessiide utisseedda.

34 Yaatina, Benihadaadi Akaaba hawaadan yaageedda; «Ta aawuu ne aawuwaappe akkeedda katamatuwaa taani new zaarana. Ta aawuu Samaariyaan geyaa esseeddawaadan neenikka Damask'k'o kataman geyaa essana» yaageedda.

Akaabi Aa, «Taani ha c'aak'uwaan neena yeddana» yaageedda. Aanana c'aak'uwa c'aak'k'etiide Aa yeddeedda.

Akaaba Bolla Timbbitii Odetteedda

35 Timbbitiyaa odiyaawanttu c'uguwaappe itti bitanii Med'inaa Godaa k'aalan azazettiide itti bare laggiyaa, «Taana shoc'a» yaageedda; shin he bitanii shoc'ennan is's'eedda. 36 Timbbitiyaa odiyaawe Aa, «Neeni Med'inaa Godaw azazettenan is's'eedda diraw, neeni taappe shaakettaade biina ellekka neena gaammuu wod'ana» yaageedda. Bitanii timbbitiyaa odiyaawaappe shaaketti biina ellekka gaammuu gakettiide wod'ii basheedda.*

37 Timbbitiyaa odiyaawe k'aykka hara itti bitaniyaa demmiide, «Taana shoc'a» yaageedda. Bitanii Aa shoc'eedda; timbbitiyaa odiyaawe maduns's'eedda.

38 Biide, kaatiyaa naagiidde ogiyaa doonaan ek'k'eedda. Erettennaan attanaw bare deemuwaa goozeedda. 39 Kaatii ogiyaanna aad'd'iyaa wode, timbbitiyaa odiyaawe kaatiyaa s'eesiide hawaadan yaageedda; «Taani ne k'oomay olan olettishin itti bitanii taakko yiide, ‹Ha omoodetteedda bitaniyaa naaga. Ha bitanii bak'atiyaawaa gidooppe, ne shemppu Aa shemppuwaana gaade, woy heezzu sha"a s'agaraa biraa c'iggaassa› yaageedda. 40 Taani ne k'oomay kiitay darina, yaanne haanne giishin, bitanii kessi akkiide bi kichcheedda» yaageedda.

Israa'eeliyaa kaatii, «Neeni neerekka pirddaadda; ne pirddaykka hewaa gidanawaa» yaageedda.

41 Timbbitiyaa odiyaawe bare deemuwaa goozeedda c'ark'k'iyaa pooshshi yeggeedda. Peed'ina I timbbitiyaa odiyaawanttuppe ittuwaa gidiyaawaa kaatii ellekka ereedda. 42 Timbbitiyaa odiyaawe kaatiyaw, «Med'inaa Goday, ‹Taani, «I hayk'k'ana besse» geedda bitaniyaa neeni yedda aggaada. Hewaa diraw, ne shemppu Aa shemppoo kota gidana; ne Asay Aa asaa kota gidana› yaagee» yaageedda. 43 Israa'eeliyaa kaatii hank'k'ettiidinne lanc'c'iidde, bare soo Samaariyaa katamaa beedda.

21

Naabute Woynniyaa turaa sa'aa

1 Iziraa'eeliyaa Naabutew Samaariyaa Kaatiyaa Akaaba golliyaa matan Iziraa'eelan woyniyaa turaa sa'ay de'ee. 2 Akaabi Naabuta, «Ta golliyaa matan de'iyaa diraw, taani taw ataakilttiyaa sa'aa ootsanaw taw ne woyniyaa turaa sa'aa imma. Aa diraw new taani hara lo"o woyniyaa turaa sa'aa immana; woy neeni dosooppe, Aa gatiyaa taani new c'iggana» yaageedda.

3 Naabute Akaabaw, «Taani ta aawotuwaappe laatteedda gadiyaa taana new imissiyaabaappe Med'inaa Goday ashsho» yaageedda.

4 Iziraa'eeliyaa Naabute, «Taani ta aawotuwaappe laatteedda gadiyaa new immikke» geedda diraw, Akaabi yilotiiddenne lanc'c'iide bare soo beedda. Bare gisuwaan godaakko simmi gisiide, k'umaa meennaan is's'eedda.

5 Aa machchatta Elzzaabeela aakko gelaade, «Neeni hawaa keena ayaw hank'k'etaadii? Ayaw k'umaa meennaan is's'ay?» yaagaadde oochchaaddu.

6 Akaabi iziw, «Iziraa'eeliyaa Naabuta taani, ‹Ne woyniyaa turaa sa'aa taw zal"a; woy ne dosooppe, Aa diraw taani new hara woyniyaa turaa sa'aa immana› yaagina, I, ‹Ta woyniyaa sa'aa new immikke› yaageedda. Taani hewaa diraw hank'k'etaad» yaageedda.

7 Machchatta Elzzaabeela Aa, «Neeni Israa'eeliyaa bolla kaatiyaa gidaadde hawaadan hanay? Denddaade ma! Wozanaappe nashetta! Iziraa'eeliyaa Naabute woyniyaa turaa sa'aa taani new immana» yaagaaddu.

8 Hewaa diraw, machchatta Akaaba suntsan dabddaabbetuwaa Aa maatafaan attamaade Naabutena ittippe kataman de'iyaa c'imatoonne wolk'k'aama asatoo kiittaaddu. 9 He dabddaabbetuwaa hawaadan yaagaadde s'aafaaddu; «Itti gallassaw s'oomaa awaayite; yaatiide asaa gidduwaan Naabuta bonchcho san utissite. 10 Laa"u patsena asatuwaa Aa sintsan utissite. He asatuu, ‹Naabute S'oossaanne kaatiyaa boreedda yaagiide markkattanaadan ootsite. Hewaappe guyyiyaan gas'aa kessiide, shuchchaan c'addi wod'ite› » yaagaadde s'aafaaddu.

11 Hewaa diraw, Naabutena ittippe kataman de'iyaa c'imatuunne wolk'k'aama asatuu Elzzaabeela unttunttoo s'aafeedda dabddaabbetuwaan geeddawaadan ootseeddino. 12 Unttunttu s'oomaa awaayiide, Naabuta asaa giddon bonchcho sa'aan utisseeddino. 13 Hewaappe guyyiyaan laa"u patseena asatuu yiide, aakko simmi uttiide, asaa sintsan, «Naabute S'oossaanne kaatiyaa boreedda» yaagiide wordduwaa markkatteeddino. Naabuta katamaappe gas'aa kessiide, shuchchaan c'addiide wod'eeddino.

14 Hewaappe guyyiyaan c'imatuu Elzzaabeelikko kiittiide, «Naabute shuchchaan c'adettiide hayk'k'eedda» yaageeddino.

15 Naabute shuchchaan c'adettiide hayk'k'eeddawaa Elzzaabeela siso saannakka, Akaaba, «Iziraa'eeliyaa Naabute new shaluwaan zaal"anaw is's'eedda woyniyaa turaa sa'aa dendda baade, new akka. I ha"i pas'a baawa; hayk'k'ikichcheedda» yaagaaddu. 16 Iziraa'eeliyaa Naabute hayk'k'eeddawaa Akaabi sisiide, Naabute woyniyaa turaa sa'aa barew akkanaw denddiide, duge beedda.

17 Hewaappe guyyiyaan Tishbbiyaa Eelaasakko Med'inaa Godaa k'aalay yiide, 18 «Samaariyaan kaateteedda Israa'eeliyaa Kaatiyaa Akaabana gaketanaw duge wod'd'a. I ha"i Naabute woyniyaa turaa sa'aa akkanaw biide, yaan de'ee. 19 Neeni Aa hawaadan yaaga; ‹Med'inaa Goday neena, «Bitaniyaa wod'aade, Aa gadiyaa new akkaada gidikkii?» yaagee› yaaga. K'aykka Aa, ‹Med'inaa Goday neena, «Naabute suutsaa kanatuu laac'c'eedda sa'aan ne suutsaakka kanatuu laac'c'ana» yaagee› yaaga» yaageedda.*

20 Hewaappe guyyiyaan Akaabi Eelaasa, «hay ta morkkiyaw, taana demmadigaadii?» yaageedda.

«Ee, taani neena demma digaad; ayaw gooppe, neeni Med'inaa Godaa sintsan iitabaa ootsanaw, ne huup'iyaa nagaraw zal"aadda. 21 S'oossay neena hawaadan yaagee; ‹Sisa, taani ne bolla iitabaa ahana. Taani ne zeretsaa d'ayssana; taani Israa'eeliyaa biittan Akaaba golliyaa asaappe ayiliyaa gidina lo"uwaa gidina, itti attuma asinne attenan d'ok'ollana. 22 Taani ne soo asaa Nabaas'a na'aa Iyorbbaama soo asaadaaninne Akiiya na'aa Baa'isha soo asaadan ootsana. Ayaw gooppe, neeni Israa'eeliyaa asaa nagaraa oosissaade, taana hank'k'etsaadda› yaagee. 23 K'ay Med'inaa Goday Elzzaabeelibaa odiidde, ‹Iziraa'eela katamaa gimbbiyaa miyiyaan kanatuu Elzzaabeelo maana› yaagee.* 24 Akaaba zariyaa gideedda kataman hayk'k'iyaa oonanne kanay maana; k'ay gas'ariyan hayk'k'iyaa oonanne saluwaa kafotuu maana» yaageedda.

25 Bare machchata Elzzaabeela dentsetsina, Med'inaa Godaa sintsan iitabaa ootsanaw bare huup'iyaa nagaraw zal"eedda, Akaaba mala Asay ubbakka baawa. 26 Med'inaa Goday Israa'eeliyaa asaa sintsaappe laaggiide kesseedda Amooretuwaadan eek'aw goynniyaawan Akaabi aad'd'iyaa sheneyiyaabaa haneedda.

27 Akaabi ha haasayaa siseedda wode, bare mayuwaa peed'iide, waaruwaa mayyeedda; yaatiide s'oomee. Waaruwaa mayyosaanna giseedda; kayyottiidde hametteedda.

28 Hewaappe guyyiyaan Med'inaa Godaa k'aalay Tishbbiyaa Eelaasakko yiide, 29 «Akaabi bare huup'iyaa ta sintsan kawushsheeddawaa be'aadii? I ta sintsan bare huup'iyaa kawushsheedda diraw, taani ha bashshaa Aa wodiyaan ahikke. Shin taani Aa na'aa wodiyaan Aa soo asaa bolla ha bashshaa ahana» yaageedda.

22

Timbbitiyaa Odiyaa Mikaasi Akaabaw S'oonettiyaawaa Odeedda

(2 Od. 18:2-27)

1 Sooriinne Israa'eelii olettenan heezzu laytsaa saro de'eeddino. 2 Heezzantso laytsan Yihudaa Kaatii Yoosaafees'e Israa'eeliyaa kaatiyaa be'anaw beedda. 3 Israa'eeliyaa kaatii bare k'oomatoo, «Gala'aaden de'iyaa Raamoota katamay nuwaa gidiyaawaanne nuuni hanno gatsanaw he katamaa Sooriyaa kaatiyaappe wotsi akkanaw ayinne ootsibeennawaa erikkitee?» yaageedda. 4 K'aykka I Yoosaafees'a, «Gala'aaden de'iyaa Raamoota katamaa olanaw taananna baanii?» yaageedda.

Yoosaafees'e Israa'eeliyaa kaatiyaa, «Ee, neeni olaa baanaw giigiyaa wode awudenne, taani giigana. Ta olanchchatuu ne olanchchatuwaa mala; ta paratuukka ne paratuwaa mala» yaageedda. 5 K'aykka Yoosaafees'e Israa'eeliyaa kaatiyaa, «Gidooppenne, neeni kasetaade Med'inaa Godaa oochcha» yaageedda.

6 Israa'eeliyaa kaatii timbbitiyaa odiyaa oyddu s'eetuwaa asatuwaa ittippe shiishshiide, «Gala'aaden de'iyaa Raamoota katamaa olanaw boo booppoo?» yaagiide unttuntta oochcheedda.

Unttunttu, «Ba; ayaw gooppe, S'oossay he katamaa kaatiyaa ne kushiyan aatsiide immana» yaageeddino.

7 Shin Yoosaafees'e, «Nuuni Med'inaa Godaa oochchanaw danddayiyaa timbbitiyaa odiyaa hara Asay hawaan baawee?» yaageedda.

8 Israa'eeliyaa kaatii Yoosaafees'aw zaariide, «Nuuni Aa baggana Med'inaa Godaa oochchanaw danddayiyaa itti hara bitanii de'ee; I Yimila na'aa Mikaasa. Shin taani Aa is's'ay; ayaw gooppe, I ubbaa wodekka tawaa iitabaa odeeppe attina lo"obaa odi erenna» yaageedda.

Yoosaafees'e Israa'eeliyaa kaatiyaa, «Kaatii hewaadan gooppo!» yaageedda.

9 Hewaappe guyyiyaan Israa'eeliyaa kaatii bare oosanchchatuwaappe ittuwaa s'eesiide, «Yimila na'aa Mikaasa ellekka akkaade ya» yaageedda.

10 Israa'eeliyaa kaatiinne Yihudaa Kaatii Yoosaafees'e barenttu kawutetsaa mayuwaa mayyiide, Samaariyaa katamaa geliyaa penggiyaa matan de'iyaa uddumaan barenttu kawutetsaa araatan utteeddino; Timbbitiyaa odiyaa ubbatuu unttunttu sintsan timbbitiyaa odiino. 11 Unttunttuppe ittuu, Kanaa'ina na'ay S'idik'ii birataappe kac'etuwaa giigissiide, Akaaba, «Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Sooretuu d'ayana gakkanaw neeni unttuntta ha kac'etuwaan k'ayc'c'ana› yaagee» yaageedda. 12 Timbbitiyaa odiyaa hara ubbatuukka, «Gala'aaden de'iyaa Raamoota katamaa baade ola; olaadekka s'oona. Ayaw gooppe, Med'inaa Goday he katamaa kaatiyaa kushiyan aatsiide immana» yaagiide odeeddino.

13 Hewaappe guyyiyaan Mikaasa s'eesanaw kiitetti beedda bitanii Aa, «Be'a, timbbitiyaa odiyaa ubbatuu itti doonaa gidiide, ‹Kaatii ha olaa s'oonana› yaagiide odeeddino. Hewaa diraw, hayyanaa ne oduukka unttunttuppe ittuwaa mala gido; neenikka lo"obaa oda» yaageedda.

14 Shin Mikaasi he bitaniyaa, «Med'inaa Goday ero! Med'inaa Goday taw odiyaawaa taani odana» yaageedda.

15 Mikaasi kaatiyaakko yeedda wode, kaatii Aa, «Mikaasaa, nuuni Gala'aaden de'iyaa Raamoota katamaa olanaw baaneeyye booppane?» yaagiide oochcheedda.

Mikaasi kaatiyaa, «Baade ola; olaadekka s'oona. Med'inaa Goday he katamaa kaatiyaa kushiyan aatsiide immana» yaageedda.

16 Kaatii Aa, «Neeni Med'inaa Godaa suntsan tumuwaappe attina harabaa taw odennaadan taani neena aappu gede c'aak'k'etsanaw koshshii?» yaageedda.

17 I, «Israa'eeliyaa olanchchatuu ubbay hentsanchchay baynna dorssatuwaadan deriyaan laaletteeddawantta taani be'aaddi. Med'inaa Goday unttuntta, ‹Hawanttoo goday baawa. Unttunttu ubbaykka barenttu soo barenttu soo saro biino› yaagee» yaageedda.*

18 Israa'eeliyaa kaatii Yoosaafees'a, « ‹I tawaa iitabaa odeeppe attina, lo"obaa odi erenna› gaade, taani new odabeykkitaa?» yaageedda.

19 Mikaasi gujjiidekka hawaadan yaageedda; «Simmi Med'inaa Goday giyaawaa sisa! Med'inaa Goday bare kawutetsaa araatan uttina, saluwaa olanchchatuu ubbay Aa ushechchannanne haddirssaana ek'k'eeddawantta taani be'aaddi.* 20 Med'inaa Goday, Akaabe Gala'aaden de'iyaa Raamoota katamaa biide, yaan hayk'k'anaadan baletsanawe oonee? yaageedda. Ittuu hawaadan giyaa wode, haray k'ay hewaadan geedda. 21 Hewaappe guyyiyaan iita ayyaanay kesiide Med'inaa Godaa sintsan ek'k'iide, ‹Taani Aa baletsana› yaageedda.

22 «Med'inaa Goday ayyaanaa, Woota baletsani? yaageedda.

«Ayyaanay, ‹Taani kesa baade, aw timbbitiyaa odiyaawanttu ubbatuwaa doonaan worddotiyaa ayaana gidana› yaageedda.

«Med'inaa Goday, ‹Ee, neeni Aa baletsana; new hewe hanana. Baade baletsa› yaageedda» yaageedda.

23 Mikaasi gujjiidekka, «Hewaa diraw, Med'inaa Goday new timbbitiyaa odiyaawanttu hawanttu ubbatuwaa doonaan worddotiyaa ayaanaa wotseedda; ayaw gooppe, Med'inaa Goday ne bolla bashshaa ahanaw k'achcheeda» yaageedda.

24 Hewaappe guyyiyaan Kanaa'ina na'ay S'idik'ii shiik'iide, Mikaasa shayiyaa bak'k'iide, «Med'inaa Godaa Ayyaanay ta matappe waaniide new odanaw beedee?» yaageedda.

25 Mikaasi Aa, «Neeni k'osettanaw k'ol"o geliyaa gallassi hewaa demmana» yaageedda.

26 Hewaappe guyyiyaan Israa'eeliyaa kaatii bare olanchchatuwaappe ittuwaa azaziidde, «Mikaasa oyk'k'aade katamaa mooddiyaa Amoonawunne ta na'aa Yo'aashaw afaade imma. 27 Unttuntta, Kaatii hinttentta, ‹Ha bitaniyaa k'asho gollen k'achchiide taani saro simmana gakkanaw, guutsa ukitsaappenne haatsaappe harabaa ayaanne aw immoppite› yaagee yaaga» yaageedda.

28 Mikaasi Aa, «Tumu neeni saro simmiyaawaa gidooppe, Med'inaa Goday taanan haasayibeenna» yaageedda. K'aykka Mikaasi, «Asaw ubbaw, taani odeeddawaa akeekite» yaageedda.

Akaaba Hayk'k'uwaa

(2 Od. 18:28-34)

29 Hewaappe guyyiyaan Israa'eeliyaa kaatiinne Yihudaa Kaatii Yoosaafees'e Gala'aaden de'iyaa Raamoota katamaa beeddino. 30 Israa'eeliyaa kaatii Yoosaafees'a, «Taani mayuwaa laammaade, hara asaa malataade, olaw gelana; shin neeni ne kaatiyaa mayuwaa mayya» yaageedda. Israa'eeliyaa kaatii mayuwaa laammiide, hara asaa malatiide, olaw geleedda.

31 Sooriyaa kaatii bare paraa gaaretuwaa azaziyaa hattamanne laa"u asatuwaa, «Gitatina guus's'ina hara asaa oonanakka olettoppite; Israa'eeliyaa kaatiyaa s'alalana olettite» yaagiide azazeedda.

32 Paraa gaariyaa azaziyaawanttu Yoosaafees'a be'eedda wode, «Tuma hawe Israa'eeliyaa kaatiyaa» yaageeddino. Aanana olettanaw simmeeddino; Yoosaafees'e waasseedda. 33 Paraa gaaretuwaa azaziyaawanttu I Israa'eeliyaa kaatiyaa gidennawaa be'iide, Aa yederssiyaawaa aggi aggeeddino.

34 Itti bitanii c'oo bare wonddaafiyaan olanchchatuu bolla dukkiide, Israa'eeliyaa kaatiyaa olaa mayuu gaketiyaa heeraana c'addeedda. Israa'eeliyaa kaatii bare gaariyaa laaggiyaa bitaniyaa, «Gaariyaa guyye zaaraadde, taana olaa gidduwaappe kessa. Ayaw gooppe, taani iita c'achchaa c'adettakichchaad» yaageedda. 35 He gallassi olay suulliyaa wode, Israa'eeliyaa Kaatii Akaabi bare paraa gaariyaa giddon zemppiide, Sooretuwaa sintsan takkeedda. Aa c'achchaa suutsay paraa gaariyaa giddo gukkina, he omarssikka I hayk'k'i basheedda.

36 Away wullanaw matishina olanchchatuu giddon, «Asay ubbay bare katamaa bare katamaa bo! Asay ubbay bare gadiyaa bare gadiyaa bo!» yaagiyaa azazuu kesseedda.

37 Hewaappe guyyiyaan unttunttu kaatiyaa Samaariyaa katamaa ahiide yaan moogeeddino. 38 Sharmus'atuu meec'ettiyaa, dagatti utteedda Samaariyaa haatsaan unttunttu gaariyaa meec'c'eeddino. Med'inaa Goday kase haasayeedda k'aalaadankka, Aa suutsaa kanatuu laac'c'eeddino.

39 Akaabi haneedda harabay, I ootseeddabay ubbay, danggarssaa zaaliyaan kaatiyaa golliyaa I kees's'eeddabaynne I gimbbeedda katamatuwaabay ubbay Israa'eeliyaa Kaatetuu Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 40 Akaabi hayk'k'iidde bare mayzzan gaketeedda; Aa sa'aan Aa na'ay Akaaziyaasi kaateteedda.

Yihudaa Kaatiyaa Yoosaafees'anne
Israa'eeliyaa Kaatiyaa Akaaziyaassa

(22:41-53; 2 Od. 20:31—21:1)

41 Israa'eeliyaa Kaatii Akaabi kaateteedda oyddentso laytsan Asaa na'ay Yoosaafees'e Yihudaan kaateteedda. 42 I kaatetiyaa wode laytsay aw hattamanne ichchesha; I Yerusaalamen laatamanne ichcheshu laytsaa kaateteedda. Aa daaya Shiiliha naatto Azuubo geetettaw. 43 Yoosaafees'e bare aawuwaa Asaa ogiyaan ubbaan hametteedda; I he ogiyaappe sher"i gibeenna; Med'inaa Godaa sintsan suurebaa ootseedda. Gidooppenne, goynniyaa d'ok'k'a sa'aa d'ayisibeenna; Asay he gishuwaan yarshshuwaa yarshshiyaawaanne is'aanaa c'uwayiyaawaa aggibeenna. 44 Yoosaafees'ikka Israa'eeliyaa kaatiyaanna sigetteedda.

45 Yoosaafees'e haneedda harabay, Aa minotetsaynne I oletteedda olay Yihudaa Kaatetuu Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 46 Goynno woga ootsiide attumawanttu attumawanttuna sharmus'iyaawantta, Aa aawuu Asay kaateteedda wodiyaappe atteeddawantta gadiyaappe d'aysseedda.

47 He wode Eedooma biittan kaatii baawa; he biittaa suntsetteedda kaappuu mooddeedda.

48 Ofiira gadiyaa biide wora ahanaadan Yoosaafees'e wolk'k'aama markkabatuwaa med'd'eedda; shin he markkabatuu Ees'iyooni-Gaabiran me'eretteeddinoppe attina ubbakka bibeykkino. 49 He wode Akaaba na'ay Akaaziyaasi Yoosaafees'a, «Ta k'oomatuu ne k'oomatuwaanna ittippe markkabiyaan biino» yaageedda; shin Yoosaafees'e is's'eedda.

50 Yoosaafees'e hayk'k'iidde bare mayzzan gaketeedda. Bare mayza aawuwaa Daawita Kataman moogetteedda. Aa sa'aan Aa na'ay Yoraame kaateteedda.

Israa'eeliyaa Kaatiyaa Akaaziyaasa

51 Yihudaa Kaatii Yoosaafees'e kaateteedda tammanne laappuntsa laytsan Akaaba na'ay Akaaziyaasi Israa'eeliyaa bolla Samaariyaan kaateteedda; Israa'eeliyaa bolla laa"u laytsaa kaateteedda. 52 Akaaziyaasi Med'inaa Godaa sintsan iitabaa ootseedda; bare aawuwaanne bare daay ogiyaaninne Israa'eeliyaa asaa nagaraa oosisseedda Nabaas'a na'aa Iyorbbaama ogiyaan hametteedda. 53 Akaaziyaasi Ba'aalaw ootseeddanne goynneedda. Aa aawuu kase ootseeddawaadan, Med'inaa Godaa, Israa'eeliyaa S'oossaa I hank'k'etseedda.

* 1:5 2 Sam. 3:4

* 1:11 2 Sam. 12:24

* 2:5 2 Sam. 3:27; 20:10

* 2:7 2 Sam. 17:27-29

* 2:8 2 Sam. 16:5-13; 19:16-23

* 2:11 2 Sam. 5:4-5; 1 Od. 3:4

* 2:17 1 Kat. 1:3-4

* 2:26 1 Sam. 22:20-23; 2 Sam. 15:24

* 2:27 1 Sam. 2:27-36

* 4:3 Shiishsha: Ha bitanii Ibraawetsuwaan oyddu dumma dumma suntsan s'eesettee 2 Sam. 8:17; 20:25 nne 2 Od. 18:16 s'eella.

* 4:21 Dom. 15:18; 2 Od. 9:26

* 4:26 1 Kat. 10:26; 2 Od. 1:14; 9:25

* 4:31 Maz. 89 (Huup'iyaa)

* 4:32 Lem. 1:1; 10:1; 25:1; Sik'. 1:1

* 5:5 2 Sam. 7:12-13; 1 Od. 17:11-12

* 5:14 1 Kat. 12:18

* 6:16 Kes. 26:33-34

* 6:22 Kes. 30:1-3

* 6:23 Kes. 25:18-20

* 7:8 1 Kat. 3:1

* 7:38 Kes. 30:17-21

* 7:48 Kes. 25:23-30; 30:1-3

* 7:49 Kes. 25:31-40

* 7:51 2 Sam. 8:11; 1 Od. 18:11

* 8:1 2 Sam. 6:12-16; 1 Od. 15:25-29

* 8:2 Wog. 23:24

* 8:9 Zar. 10:5

* 8:10 Kes. 40:34-35

* 8:12 Maz. 18:11; 97:2

* 8:16 2 Sam. 7:4-11; 1 Od. 17:3-10

* 8:17 2 Sam. 7:1-3; 1 Od. 17:1-2

* 8:19 2 Sam. 7:12-13; 1 Od. 17:11-12

* 8:25 1 Kat. 2:4

* 8:27 2 Od. 2:6

* 8:29 Zar. 12:11

* 8:56 Zar. 12:10; Iya. 21:44-45

* 9:2 1 Kat. 3:5; 2 Od. 1:7

* 9:5 1 Kat. 2:4

* 9:8 2 Kat. 25:9; 2 Od. 36:19

* 9:25 Kes. 23:17; 34:23; Zar. 16:16

* 10:1 Mat. 12:42; Luk'. 11:31

* 10:26 1 Kat. 4:26

* 10:28 Zar. 17:16

* 11:1 Zar. 17:17

* 11:2 Kes. 34:16; Zar. 7:3-4

* 11:7 Molooka: Amoonatuwaa eek'ay, Molooke Ibraawetsuwaan Milkkaama geetettee.

* 12:16 2 Sam. 20:1

* 12:28 Kes. 32:4

* 12:32 Wog. 23:33-34

* 13:2 2 Kat. 23:15-16

* 14:10 1 Kat. 15:29

* 14:23 2 Kat. 17:9-10

* 14:24 Zar. 23:17

* 14:26 1 Kat. 10:16-17; 2 Kat. 9:15-16

* 15:4 1 Kat. 11:36

* 15:5 2 Sam. 11:1-27

* 15:29 1 Kat. 14:10

* 16:34 Iya. 6:26

* 17:1 Yak'. 5:17

* 17:9 Luk'. 4:25-26

* 17:21 2 Kat. 4:34-35

* 18:31 Dom. 32:28; 35:10

* 18:42 Yak'. 5:18

* 19:4 Yoh. 4:3

* 19:10 Rom. 11:3

* 19:15 2 Kat. 8:7-13

* 19:16 2 Kat. 9:1-6

* 19:18 Rom. 11:4

* 20:36 1 Kat. 13:24

* 21:19 1 Kat. 22:38

* 21:23 2 Kat. 9:36

* 22:17 Pay. 27:17; Mat. 9:36; Mar. 6:34

* 22:19 Isa. 6:1; Yob. 1:6

2 Kaatatuwaa

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

Laa'entso Kaatatuwaa Mas'aafaa

Geluwaa

Kaatatuwaa Mas'aafaa laa'entsuwaa shaakuu, Kaatatuwaa Mas'aafaa koyro shaakuu ek'k'eedda sa'aappe doommiide, laa"u Israa'eeliyaa kawutetsatuwaabaa odee. Mas'aafaa laa"u waanna waanna kifiletuwaan shaakki s'eellanaw danddayeetto.

1. Kiristtoosa yeletaappe kase udduppuntso s'eetu laytsaw baggappe doommiide biide, Kiristtoosa yeletaappe kase laappun s'eetanne laatamanne itti laytsan huup'issa bagga kawutetsay kunddana gakkanaw de'iyaa laa"u kawutetsatuu taarikiyaa,

2. Israa'eeliyaa kawutetsaa kunddetsaappe biide, Kiristtoosa yeletaappe kase ichcheshu s'eetanne hosppun tammanne usuppun laytsan Kaatii Naabukadanas'oore Yerusaalame katamaa oyk'k'iide laaleedda wodiyaa gakkanaw de'iyaa Yihudaa kawutetsaa taarikiyaa. Mas'aafay Gadaalii Baabloona mooduwaa garssan Yihudaa biittaa mooddiyaawaa gideeddawaanne Yihudaa kaatii Yo'aakiine Baabloona k'asho golliyaappe kesseeddawaa k'onc'c'issi odiide, taarikiyaa wurssee.

Ha bashshaa ubbay Israa'eeliyaa bolla yaanaw danddayeeddawe Yihudaanne Israa'eeliyaa kaatetuunne Asay S'oossaw ammanettiyaa ammanatuwaa pac'isseedda gishshataassa. Yerusaalame katamay laaletteeddawenne Yihudaa asaappekka dariyaa baggay bare gadiyaappe beteeddawe, Israa'eeliyaa asaa taarikii biyaa keeshshaa laammanaadan ootseedda gaasotuwaappe waannatiyawantta.

Kaatetuu mas'aafan laa'entso gishuwaan daro eretteedda bitanii Eelaasa sa'aan timbbitiyaa odiyaawaa keseedda Elssaa'a.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Shaaketteedda Kawutetsaa 1:1—17:41

Nabiyaa Eelaasa 1:1—8:15

Yihudaanne Israa'eeliyaa Kaatetuwaa 8:16—17:4

Samaariyaa Kunddetsaa 17:5-41

Yihudaa Kawutetsaa 18:1—25:30

Hizk'k'iyaasappe Iyoosiyaasa Gakkanaw 18:1—21:26

Iyoosiyaasa Ayissuwaa 22:1—23:30

Wurssetsaa Yihudaa Kaatetuwaa 23:31—24:20

Yerusaalame Kunddetsaa 25:1-30

Shaaketteedda Kawutetsaa

1

(1:1—17:41)

Nabiyaa Eelaassa

(1:1—8:15)

1 Akaabi hayk'k'eeddawaappe guyyiyaan, Moo'aabe biittaa Asay Israa'eeliyaa bolla denddeedda.

2 He wode Kaatii Akaaziyaasi Samaariyaa kataman bolla pook'iyaa baranddaappe kunddiide deshetteedda. Hewaa diraw asatuwaa, «Biite; taani ha deshetsaappe pas'anentto, agganentto, Ek'iroona katamaa s'oossaa Bi'eeli-Zebuula ane taw oochchite» yaagiide kiitteedda.

3 Shin Med'ina Godaa kiitanchchay Tisbbiyaa Eelaasa hawaadan yaageedda; «Ba; pude baade, Samaariyaa kaatii kiitteedda asatuwaana gaketta. Unttuntta, ‹Hintte Ek'iroona katamaa s'oossaa Bi'eeli-Zebuula oochchanaw beeddawe, Israa'eeliyan S'oossay d'ayineeyye?› yaaga. 4 Hewaa diraw, Med'ina Goday hawaadan yaagee; ‹Kaatiyaw, neeni hayk'k'anaappe attina, ha giseedda gisuwaappe denddakka› yaagee» yaageedda. Eelaasi biide, unttunttoo odeedda.

5 Kiitteedda asatuu kaatiyaakko guyye simmina, I unttuntta, «Ayaw simmeedditee?» yaagiide oochcheedda.

6 Shin unttunttu aw hawaadan yaagiide zaareeddino, «Itti bitanii nuunanna gaketanaw yiide, Hinttena kiitteedda kaatiyaakko simmiide biite.» Aw hawaadan yaagite «Med'ina Goday neena, ‹Ek'iroona s'oossaa Bi'eeli-Zebuula ooshissanaw neeni asaa kiittiyaawe, Israa'eeliyan S'oossi d'ayineeyye? Hewaa diraw, neeni hayk'k'anaappe attina, ha giseedda gisuwaappe denddakka yaagee› yaagite yaageedda» yaageeddino.

7 Kaatii unttuntta, «Hinttenttunna gaketanaw yiide, ha yewuwaa hinttenttoo odeedda bitanii ay mala asee?» yaagiide oochcheedda.

8 Unttunttu, «Mehiyaa isikiyaan dadetteedda kaabbaa mayyiide, bare s'eessan dafuwaa danc'c'ee» yaagiide zaareeddino.*

I, «Hewe Tisbbiyaa Eelaasa» yaageedda.

9 Hewaappe guyyiyaan, kaatii ishatamuwaa kaappuwaa Aa ishatamu olanchchatuwaanna kiitteedda. Kaappuu deriyaa huup'iyaan utteedda Eelaasakko pude kesiide, «S'oossaa asaw, kaatii neena, ‹Duge wod'd'a› yaagee» yaageedda.

10 Shin Eelaasi ishatamuwaa kaappoo, «Taani S'oossaa asaa gidooppe, tamay saluwaappe wod'd'iide, neenanne ne ishatamatuwaanne mo» yaagiide zaareedda. Tamay saluwaappe wod'd'iide, ishatamuwaa kaappuwaanne Aa ishatamatuwaanne meedda.*

11 K'ay kaatii hara ishatamu olanchchatuwaanna hara ishatamuwaa kaappuwaa Eelaasakko kiitteedda. Ishatamuwaa kaappuu Eelaasa, «S'oossaa asaw, kaatii neena, ellekka duge wod'd'a yaagee» yaageedda.

12 Eelaasi aw, «Taani S'oossaa asaa gidooppe, tamay saluwaappe wod'd'iide, neenanne ne ishatamatuwaanne mo» yaageedda. S'oossaa tamay saluwaappe wod'd'iide, ishatamuwaa kaappuwaanne Aa ishatamatuwaanne meedda.

13 K'aykka kaatii ishatamu olanchchatuwaanna hara heezzentso ishatamuwaa kaappuwaa kiitteedda. Ishatamuwaa kaappuu pude kesiide, Eelaasa sintsan gulbbatiide, «S'oossaa asaw, hayyanaa, taananne taananna de'iyaa ha ishatamu asatuwaa maara! Nu shemppuwaakka hayk'k'uwaappe ashsha! 14 Tamay saluwaappe wod'd'iide, kase ishatamatuwaa kaappuwaa asaanne unttuntta ishatamatuwaa ubbaanne meedda. Shin ha"i taana maara!» yaagiide woosseedda.

15 Med'inaa Godaa kiitanchchay Eelaasaw, «Yayyoppa! Aanana duge wod'd'a» yaageedda.

Eelaasi denddiide, aananna duge wod'd'eedda. 16 I kaatiyaw, «Med'inaa Goday neena hawaadan yaagee; ‹New oochchanaw Israa'eeliyaan S'oossi d'ayinee, neeni Ek'iroona s'oossaa Bi'eeli-Zebuula oochchanaw asaa kiitteeddawe? Neeni hawaa ootseedda diraw, hayk'k'ana! Ne giseedda gisuwaappekka denddakka› yaagee» yaageedda.

17 Eelaasi haasayeedda Med'ina Goda k'aalaadankka Akaaziyaasi hayk'k'eedda; Akaaziyaasaw attuma na'i baynna diraw, Aa ishay Yoraame Aa kotan kaateteedda; hewe haneeddawe Yoosaafees'a na'ay Yoraame Yihudaan kawuteedda laa'entso laytsaana. 18 Akaaziyaasi haneedda harabaynne I ootseeddabay ubbay Israa'eeliyaa Kaatetuu Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda.

2

S'oossay Eelaasa Saluwaa Afeedda

1 Med'ina Goday Eelaasa gotiyaan saluwaa afanaw haniyaa wode, Eelaasinne Elssaa'i Gelggalappe denddiide beeddino. 2 Eelaasi Elssaa'a, «Med'ina Goday taana Beeteele katamaa kiitteedda diraw, hayyanaa neeni hawaan takkashsha» yaageedda.

Shin Elssaa'i, «Med'ina Goday ero! Ne shemppu ero! Taani neeppe shaakkettikke» yaageedda. Unttunttukka duge Beeteele wod'd'eeddino.

3 Beeteelen de'iyaa timbbitiyaa odiyaawanttu c'itay Elssaa'akko kesiide, «Med'ina Goday hachche ne godaa neeppe shaakki afanawaa neeni eray?» yaagiide oochcheeddino.

Elssaa'i, «Ee eray. Shin hinttenttu c'o"u giite» yaagiide zaareedda.

4 Hewaappe guyyiyaan, Eelaasi Elssaa'a, «Med'ina Goday taana Yaarikko kiitteedda diraw, hayyanaa neeni hawaan takkashsha» yaageedda.

Shin Elssaa'i, «Med'ina Goday ero! Ne shemppu ero! Taani neeppe shaakkettikke» yaagiide zaareedda. Hewaa diraw, unttunttu Yaarikko beeddino.

5 Yaarikkon de'iyaa timbbitiyaa odiyaawanttu c'itay Elssaa'akko kesiide, «Med'ina Goday hachche ne godaa neeppe shaakki afanawaa neeni eray?» yaagiide oochcheeddino.

I, «Ee eray. Shin hinttenttu c'o"u giite» yaagiide zaareedda.

6 Hewaappe guyyiyaan, Eelaasi Elssaa'a, «Med'ina Goday taana Yorddaanoosa Shaafaa kiitteedda diraw, hayyanaa neeni hawaan takkashsha» yaageedda.

Elssaa'i, «Med'ina Goday ero! Ne shemppu ero! Taani neeppe shaakkettikke» yaageedda. Unttunttu laa"attuukka ittippe beeddino.

7 Timbbitiyaa odiyaawanttuppe ishatamu asatuu unttuntta kaalliide, Yorddaanoosa Shaafaa gakkanaw beeddino. Eelaasinne Elssaa'i shaafaa doonaan ek'k'ide'ishshin, timbbitiyaa odiyaawanttu unttunttuppe laafaa haakkiide ek'k'eeddinno. 8 He wode Eelaasi bare kaabbaa akkiide s'aas'iide, aan haatsaa shoc'eedda. Haatsay yaanne haanne shaakketeedda; mela biittaa yed'd'iide pinneeddino. 9 Eelaasi Elssaa'a, «Taani neeppe aketakkichchanaappe kasetaade, new ayaa ootsana mala koyay? Ane oda» yaageedda.*

Elssaa'i, «Taani neena kochchiyaa wode, ne ayyaanay taw laa"u dakkuwaa gidana mala, taani neena woossay» yaagiide zaareedda.

10 Elssaa'a, «Neeni metiyaa ooshaa oochchaadda. Shin taani neeppe shaaketta saluwaa biyaa wode neeni taana s'eelliyaawaa gidooppe, hewe new hanana. Hewe d'ayooppe hanenna» yaageedda.

11 Hewaappe guyyiyaan, unttunttu ittippe haasayiiddi hamettishin, tamaa paratuunne unttunttu goochchiyaa tamaa gaarii akeekenan puttu giide, unttunttu laa"uwaappe gidduwaan geliide, shaakkeedda. Eelaasi gotiyaan saluwaa kesseedda. 12 Elssaa'i hewaa be'iide, «Ta aawoo, Ta aawoo! Neeni Israa'eeliyaa asaw wolk'k'aanne gonddalle shin!» yaagiide waasseedda. Hewaappe simmiide, I Eelaasa ubbakka be'ibeenna.*

Elssaa'i hewan kayyottiide, bare mayuwaa laa"u kessiide, pooshshi oleedda. 13 Yaatiide Eelaasappe wod'd'eedda kaabbaa I dentsiide, guyye simmeedda; Yorddaanoosa Shaafaa doonaan ek'k'eedda. 14 Eelaasappe wod'd'eedda kaabbaa akkiide, haatsaa an shoc'iide, «Med'ina Goday Eelaasa S'oossay hak'an de'ii?» yaageedda. Elssaa'i haatsaa shoc'eedda wode, haatsay yaanne haanne shaaketteedda; shaafaa pinneedda.

15 Yaarikkoppe yeedda timbbitiyaa odiyaawanttu c'itay Elssaa'a be'eedda wode, «Eelaasa ayyaanay Elssaa'a bolla shemppeedda» yaageeddino. Unttunttu aanana gaketanaw yiide, Aa sintsan sa'aan guufanneeddino. 16 Yaatiide unttunttu Aa, «Be'a, nuuni ne k'oomatuu ishatamu mino asatuu hawaan de'eetto. Hayyanaa nuuni ne godaa koyanaw baana. Ooni erii, Med'ina Godaa Ayyaanay Aa akkiide, itti deriyaa huup'iyaan woy zanggaaraa giddon yeggeedenttonne» yaageeddino.

Elssaa'i, «Hanenna, booppite!» yaageedda.

17 Shin is's'aaddi gaanawe Aa yeellayana gakkanaw, unttunttu Aa woosiide aggenaan is's'ina, «Biite» yaageedda. Unttunttu ishatamu beeddino. Heezzu gallassaa koyiide, Aa demmibeeykkino. 18 Elssaa'i Yaarikkon takki de'ishshin, unttunttu aakko simmiide yiina, «Won taani hinttentta ‹Booppite› yaagabeykkita?» yaageedda.

Elssaa'i Ootseedda Malalissiyaabatuwaa

19 Hewaappe guyyiyaan, Yaarikko kataman de'iyaa asatuu Elssaa'a, «Neeni nu goday be'iyaawaadan ha katamay de'iyaa sa'ay lo"a. Shin haatsay iita; k'ay biittaykka ayfena» yaageeddino.

20 I unttuntta, «Ane ooratsa keriyaan mas'iniyaa k'oliide, taw akkiide yiite» yaagiide azazeedda; aw aheeddino. 21 Elssaa'i pulttiyaa biide, mas'iniyaa aan yeggiide, «Med'ina Goday, ‹Taani ha haatsaa patsaad; hawaappe sintsanaw ha haatsay hayk'k'uwaassi gaaso gidenna; biittaykka ayfanawaa› yaagee» yaageedda. 22 Elssaa'i haasayeeddawaadankka hachche gakkanaw, he haatsay s'illo gideedda.

23 Elssaa'i yaappe denddiide, pude Beeteele kesseedda. I ogiyaan biishshin, yalaga attuma naanay katamaappe kesiide, «Laa ha huup'iyaana bo"aw, pude kesa! Laa ha huup'iyaana bo"aw, pude kesa!» yaagiide Aa bolla k'iliic'eeddino.

24 Guyye simmi s'eelliide, unttuntta Med'ina Godaa suntsan shek'k'eedda. Yaatina Babantsaa geetettiyaa laa"u mac'c'a do'atuu woraappe kesiide, naanatuwaappe oytamanne laa"u yalagatuwaa puuzeretsiide wod'eeddino. 25 Elssaa'i hewaappe denddiide, K'armmeloosa Deriyaa beedda; k'ay hewaappekka Samaariyaa simmeedda.

3

Moo'aabe Israa'eeliyaana Oleteedda

1 Yihudaa Kaatii Yoosaafees'e kaateteedda tammanne hosppuntsa laytsan Akaaba na'ay Yoraame Samaariyaan Israa'eeliyaa bolla kaateteedda; I tammanne laa"u laytsaa kaateteedda. 2 I Med'ina Godaa sintsan iitaa ootseedda. Shin bare aawuwaanne bare daay Elzzaabeeli keeshshaa iita gidenna; ayaw gooppe, Aa aawuu ootseedda Ba'aala eek'aa I d'ok'olleedda. 3 Gidooppenne Naabaas'a na'ay Iyorbbaami Israa'eeliyaa asaa oosisseedda nagaraa I kaalleeddappe attina d'ayssibeenna.

4 Moo'aabe biittaa Kaatii Meesha'i dorssaa heemmee. I Israa'eeliyaa kaatiyaw s'eetu sha"a bolttiboltta dorssatuwaanne s'eetu sha"a koliyaa dorssatuwaa isikiyaa laytsan laytsan giiree. 5 Shin Israa'eeliyaa Kaatiyaa Akaabi hayk'k'eeddawaappe guyyiyaan, Moo'aabe Kaatii Meesha'i Israa'eeliyaa bolla makkaleedda.

6 He wode Kaatii Yoraame Samaariyaappe kesiide, Israa'eeliyaa ubbaa shiishsheedda. 7 K'ay Yihudaa Kaatiyaa Yoosaafees'akko kiitaa yeddiide, «Moo'aabe kaatii ta bolla makkaleedda; Moo'aabenna olettanaw neeni taananna baanii?» yaageedda.

Yoosaafees'e, «Ee taani baana. Taani ne mala; ta asaykka ne asaa mala; k'ay ta paratuukka ne paratuwaa mala» yaagiide zaareedda. 8 Yoosaafees'e k'ay, «Nuuni hak'a ogiyaanna biide unttuntta olanee?» yaagiide oochcheedda.

Kaatiyaa Yoraame, «Eedooma woran de'iyaa ogiyaanna biide olana» yaagiide zaareedda.

9 Hewaa diraw, Israa'eeliyaa kaatii, Yihudaa kaatiinne Eedooma kaatii olaw keseeddino. Unttunttu laappun gallassaa ogiyaa yuuyyeeddawaappe guyyiyaan, olanchchatookka unttuntta kaalleedda mehiyawukka ay haatsinne baawa. 10 He wode Israa'eeliyaa kaatii, «Aayye ana! Med'ina Goday nuuna ha heezzu kaatetuwaa ittippe Moo'aabe kaatiyaw aatsiide Immanaw s'eeseedda» yaageedda. 11 Shin Yoosaafees'e, «Nuuni Aa baggana Med'ina Godaa oochchanaadan hawaan timbbitiyaa odiyaawe baawee?» yaagiide oochcheedda.

Israa'eeliyaa kaatiyaa olaa gadaawatuwaappe ittuu, «Eelaasa maaddiide de'eedda Shafaas'a na'ay Elssaa'i hawaan de'ee» yaagiide zaareedda.

12 Yoosaafees'e, «Ee, I tumu timbbitiyaa odiyaawaa» yaageedda. Hewaappe guyyiyaan, Israa'eeliyaa kaatii, Yoosaafees'inne Eedooma kaatiinne Elssaa'akko duge wod'd'eeddino.

13 Elssaa'i Israa'eeliyaa kaatiyaa, «Taanannanne neenana ayee gatsiyaawe? Ba; baade ne aawunne ne daayanne oochcheedda timbbitiyaa odiyaawantta oochcha» yaageedda.

Israa'eeliyaa kaatii zaariide, «Tuytti, ayaw gooppe, ha heezzu kaatetuwaakka ittippe Moo'aabe kaatiyaw aatsiide immanaw nuuna s'eeseeddawe Med'ina Godaattee!» yaageedda.

14 Elssaa'i, «Taani aw ootsiyaa Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday ero! Yihudaa Kaatiyaa Yoosaafees'a diray bayinnawaa gidintto, taani neena ayfiyaaninne s'eellikkenne be'ikke shin. 15 Ane taw ha"i diitsaa diis's'iyaawaa ahite» yaageedda.

Diis's'iyaawe diis's'ishin, Med'ina Godaa wolk'k'ay Aa bolla wod'd'eedda. 16 Elssaa'i, «Med'ina Goday, ‹Ha mela zanggaaraa ubbaan ollaa bookkite› yaagee. 17 Ayaw gooppe, Med'ina Goday, C'arkkuwaa woy iraa be'ikkita; shin ha bookkeedda zanggaaraan haatsay kumana; hinttenttu, hinttenttu miizzaynne hinttenttu hara mehii ushana yaagee. 18 Hawe Med'ina Godaa sintsan laafabaa; k'ay Med'ina Goday Moo'aabakka hinttenttoo aatsiide immana. 19 Gimbbetteedda katamatuwaanne wolk'k'aama katamatuwaa ubbaa hinttenttu s'oonana. Lo"o mitsatuwaa ubbaakka k'ans's'ana; haatsaa pulttotuwaa ubbatuwaakka hinttenttu barana; aradda shoyk'atuwaa ubbaa bollan shuchchaa laaliide bayzzana» yaageedda.

20 Wonttetsa gallassi wontta yarshshuwaa yarshshiyaa wodii gakkina, Eedooma baggana haatsay goggeedda; haatsay biittan eelleedda.

21 Moo'aabe biittaa Asay heezzu kaatetuu unttuntta olanaw yeeddawaa siseedda. Naanay, c'imay olaa miishshaa tookkanaw danddayiyaa Asay ubbay s'eesetti yiide, barenttu biittaa zawaa naageeddino. 22 Unttunttu wontta guuraanna denddiyaa wode, haatsaa bolla wod'd'eedda s'alk'k'ii zo"iide, unttunttoo suutsaa malatiide beetteedda. 23 Yaatina unttunttu, «Be'ite, hawe suutsaa! Kaatetu barenttu giddon ittuu ittuwaanna olettiide, hayk'k'i wureeddino. Moo'aabe asaw, ane biide, unttuntta ak'uwaa k'oc'ireetto» yaageeddino.

24 Moo'aabe biittaa Asay Israa'eelatuu ak'uwaa beedda; Israa'eelatuu denddiide, unttuntta shoc'eeddino. Unttunttu gadiyaa bollan mayyeeddino; Moo'aabe asaa wod'eeddino. 25 Katamatuwaakka olettiide bayzzeeddino. Asay ubbay huup'iyaan huup'iyaan itti itti shuchchaa akkiide, aradda shoyk'atuu ubbatuu kametana gakkanaw, unttunttu bolla oleedda. Pultto ubbaa bariide, lo"o mitsaa ubbaakka k'ans's'eeddino. K'iirihereesa geetettiyaa itti katamaa gimbbe s'alaalay ek'uwaan atteedda; shin yambbarshshan oliyaa asatuu he katamaakka dooddiide shoc'eeddino.

26 Moo'aabe kaatii olay bare bolla goobeeddawaa be'eedda wode, mashshaa danc'c'iidde laappun s'eetu asatuwaa akkeedda. Olaa gidduwaan daakkiide, Eedooma kaatiyaakko pinnanaw denddeedda; shin aw hanennan is's'eedda. 27 Hewaappe guyyiyaan, bare sa'aan kaatetanaw de'iyaa bare bayira na'aa akkiide, katamaa gimbbiyaa bollan taman s'uuggiide yarshsheedda. Moo'aabatuu Israa'eelatuu bolla hank'k'uwaa suulleeddino. Yaatina Israa'eelatuu he katamaa aggiide, barenttu gadiyaa simmeeddino.

4

Elssaa'i Itti Hiyyeesaa Am"atto Maaddeedda

1 Timbbitiyaa odiyaawanttuppe ittuwaa machchata Elssaa'akko baade, «Ne k'oomay ta asinay hayk'k'eedda. I Med'ina Godaw yayyiyaa asaa gidiyaawaa neeni eraasa. Shin ha"i Aa ac'oo ta naanaa laa"uwaa barew ayile kessanaw yeedda» yaagaadde aw waassaaddu.

2 Elssaa'i iziw, «Yaatina taani new ay ootsoo? Ne son ayay de'ii? Ane taw oda» yaageedda.

Mishirata, «Taw ne k'oomatiw itti otuwaan zayitii de'iyaawaappe attina, harabay ayaynne baawa» yaagaaddu.

3 Elssaa'i izo, «Ba; ne shoorotuwaa ubbaappe mela ototuwaa gars's'a. Laafa gars's'oppa. 4 Hewaappe guyyiyaan, soo gelaade, ne bollanne ne naanatuwaa bolla ifitsaa gordda. Ototuwaa ubbaan zayitiyaa tiga; zayitii kumeedda otuwaa otuwaa itti bagga zaara» yaageedda.

5 Mishirata baade, kariyaa bare bollanne bare naanatuwaa bolla gorddaaddu. Unttunttu iziw ototuwaa shiishshina, Aa zayitiyaa tigetsaa oyk'k'aaddu. 6 Otuwaa ubbay kumeedda wode, mishirata bare na'aa, «Ane taw hara otuwaa akkaade ya» yaagaaddu.

Shin na'ay zaariide, «Hari itti otuunne attibeena» yaageedda. Hewaappe guyyiyaan, zayitii goggiyaawaa aggi basheedda.

7 Mishirata simmaade baade, Elssaa'ew odaaddu. I, «Baade zayitiyaa zal"aadde, ne ac'uwaa c'igga. Atteedawaan neeninne ne naanaynne go'ettiide de'anaw danddayiita» yaageedda.

Elssaa'anne Shuneema Kataman De'iyaa Mishirattonne

8 Itti gallassi Elssaa'i itti dure mishirata de'iyaa Shuneema geetettiyaa katamaa beedda. Mishirata Aa shoobbaade, k'umaa mizaaddu. He gallassaappe doommiide, I hewaana aad'd'iyaa wode ubbaan, k'umaa maanaw I soo gelee. 9 Aa bare asinaa, «Ha ubbaa wode nu mataana aad'd'iyaa bitanii S'oossaa asaa gidiyaawaa taani eray. 10 Hewaa diraw, ane itti guutsa kifiliyaa bolla pook'iyaan aw kees's'oytte; Aa gidduwaan gisuwaa, araataa, s'arap'p'eezaanne s'omppiyaa wotsoytte. Hewaappe guyyiyaan, I nuukko yeedda wode ubbaan, hewan gelana danddayee» yaagaaddu.

11 Itti gallassi Elssaa'i Shuneema katamaa yiide, bare kifiliyaa pude kesiide, yaan shemppeedda. 12 Hewaappe guyyiyaan, bare k'oomaa Giyaaza, «Ba; he mishiratto s'eesa» yaageedda; Giyaazi s'eesina, Aa yaade Elssaa'a sintsan ek'k'aaddu. 13 Elssaa'i Giyaaza, «Ha mishiratee ‹Neeni nu diraw, hawaa ubbaa metootaadda. Yaatina nuuni new ay ootsanne? New nuuni biide, kaatiyaa woy ola gadaawaa haasayissiyaabi de'ii?› yaagaadde izo oochcha» yaageedda.

Mishirata, «Taani hawaan ta asaa giddon de'ishshin, taana metiyaabay baawa» yaagaaddu.

14 Hewaappe guyyiyaan, Elssaa'i Giyaaza, «Yaatina nuuni iziw ay ootsanee?» yaagiide oochcheedda.

Giyaazi, «Iziw na'i baawa; I asinaykka c'imeedda» yaageedda.

15 Elssaa'i, «Mishiratto k'aykka s'eesa» yaageedda. Izo s'eeseedda; Iza yaade, penggiyaan ek'k'aaddu. 16 Elssaa'i mishiratto, «Laytsi hannoode neeni attuma na'aa idimmana» yaageedda.

Mishirata, «Hay ta godaw, neeni S'oossaa asaa gidikkii, taw worddotoppa!» yaagaaddu.*

17 Shin Mishirata shahaaraaddu; Elssaa'i iziw odeeddawaadan laytsan he wode attuma na'aa yelaaddu.

18 He na'ay dic'c'eedda; itti gallassi katsaa c'akkiyaa asatuwaana de'iyaa bare aawuwaakko beedda. 19 Bare aawoo, «Woo ta huup'iyaw! Woo ta huup'iyaw!» yaageedda.

Aa aawuu itti k'oomaw, «Tookkaade Aa daayikko afa» yaagiide odeedda.

20 K'oomay na'aa akkiide, aattikko afina gallassaa seetay gakkanaw na'ay bare daay kiwuwaan utteedda; hewaappe guyyiyaan, na'ay hayk'k'i aggeedda. 21 Mishirata na'aa pude afaade, S'oossaa asaa arssaan gisisaaddu. Yaataade Aa bolla ifitsaa gorddaade baaddu.

22 Hewaappe guyyiyaan, bare asinaa s'eesaade, «Taani S'oossaa asaakko ellekka baade yaana mala, k'oomatuwaappe ittuwaanne haretuwaappe ittuwaanne taw yedda» yaagaaddu.

23 I, «Hachche aginaa s'eeruwaa gallassaa woy Sambbata gidennabaa, ayee neena aakko afiyaawe?» yaageedda.

Aa, «Ayaynne baawa» yaagaaddu. 24 Hewaappe guyyiyaan, hariyaa kooraade, bare k'oomaw, «Hariyaa laagga! Taani new odana gakkanaw, loddan laaggoppa» yaagaaddu. 25 Mishirata hewaappe denddaade, K'armmeloosa Deriyan de'iyaa S'oossaa asaakko baaddu.

Elssaa'i mishirata yiyaano haakuwaan be'iide, bare k'oomaa Giyaazaw, «Be'a, Shuneema kataman de'iyaa mishirata yaw. 26 O mokkanaw wos's'a baade, ‹Neeni saree? Ne asinay saree? Ne na'ay saree?› yaagaadde oochcha» yaageedda.

Mishirata, «Nuuni ubbaykka sara» yaagaaddu.

27 Mishirata deriyaa bollan de'iyaa Med'ina Godaa asaakko gakkeedda wode, hokkaade Aa gediyaa oyk'k'aaddu.

Giyaazi mishiratto digganaw shiik'eedda; shin S'oossaa bitanii Aa, «Agga! Aa wolk'k'aama metuwaan de'aw; shin Med'inaa Goday taappe hewaa gentseedda. I metuwaa taw odibeenna» yaageedda.

28 Hewaappe guyyiyaan mishirata, «Ta godaw, neeni taw na'aa immanaadan taani neena oochchaadditaa? Taani neena, ‹Taana c'oo mela k'aak'k'ayoppa› yaagabeykkita?» yaagaaddu.

29 Elssaa'i Giyaaza, «Ne adussa mayuwaa ne sak'k'iyaan sirk'k'a; yaataade ta gatimaa akkaade elleella, ogiyaan oonananne gakkettooppe, sarotoppa; ooninne neena sarotooppe, zaaraadde sarotoppa. Ta gatimaa na'aa deemuwaan wotsa» yaageedda.

30 Shin na'aa daaya, «Med'ina Goday ero! Ne shemppu ero! Taani neena yeggaade biikke» yaagaaddu. Elssaa'i denddiide, izo kaalleedda. 31 Giyaazi unttuttuppe sintsatiide biide gatimaa na'aa deemuwaan wotseedda; shin kooshshay woy shemppu baawa. Yaatina Giyaazi Elssaa'ena gaketanaw simmi yiide, «Na'ay beegottibeena» yaagiide odeedda.

32 Elssaa'i soo geliide, he na'aa anhay Aa arssaan giseeddawaa be'eedda. 33 Bare bollanne na'aa bollanne kariyaa gorddiide, Med'ina Godaa woosseedda. 34 Hewaappe guyyiyaan, na'aa anhaa bolla kesiide, bare doonaa Aa doonaan, bare ayfiyaa Aa ayfiyaan, bare kushetuwaakka Aa kushetuwaan gatsi wotsiide giseedda. Na'aa bollay ho"eedda.* 35 Elssaa'i denddiide, soo giddon yaanne haanne simeretteedda. Laa"entsuwaakka simmiide, na'aa bolla c'ogottiide giseedda. Yaatina na'ay laappu gede hed'd'isheeddawaappe guyyiyaan s'eelleedda.

36 Yaatina Elssaa'i Giyaaza s'eesiide, «Ane ha Shuneematto s'eesa» yaageedda. Giyaazi izo s'eeseedda. Iza yeedda wode, Elssaa'i izo, «Ne na'aa akka» yaageedda. 37 Hewaappe guyyiyaan, mishirata Elssaa'a gediyaan kunddaade, biittan gufannaaddu. Yaataade bare na'aa akkaade kare kesaaddu.

Hara Laa"u Malalissiyaabatuwaa

38 Elssaa'i Gelggala simmiide yeedda wode, biittay koshatti utteedda. Timbbitiyaa odiyaawanttu c'itay Aa sintsan utti de'ishshin, I bare k'oomaa, «Wogga keriyaa taman wotsaade, ha asatoo wos'iyaa katsaa» yaageedda. 39 Unttunttuppe ittuu santsaa malatiyaa bonc'c'etuwaa mas'iide ahanaw gade beedda. Doliyaa gosiyaa turaa demmeedda; tookkanaw danddayiyaawaa keeshshaa daro gosiyaa akkiide yeedda. I ayentto erennan anc'c'eedda, keriyaan yeggeedda. 40 Asatuu maana mala, wos'iyaa tigeeddino. Unttunttu wos'iyaa tushi Aa mi be'eedda wode, «S'oossaa asoo, ha keriyaan wod'iyaabay de'ee!» yaagiide waasseeddino. Asatuu maanaw danddayibeykkino.

41 Elssaa'i, «Yaatooppe taw d'iiliyaa akkiide yiite» yaageedda. He d'iiliyaa keriyaan k'oliide, «Asay maanaadan wos'iyaa tigite» yaageedda. Hewaappe simmiide, keriyaan iitabay beettibeenna.

42 Koyro gakkeedda katsaappe uuketteedda laatamu, banggaa komppuwaa, tisha katsanna ittippe bare ogoruwaan yeggi akkiide, S'oossaa asaw ahiyaa itti bitanii Ba'aali-Shaliisha giyaa sa'aappe yeedda. Elssaa'i bare k'oomaa, «Maanaw asaw aatsa» yaageedda.

43 Aa k'oomay, «Taani s'eetu asaa sintsa hawaa waata aatsoo?» yaagiide oochcheedda.

Shin Elssaa'i, «Maanaw asaw aatsa; ayaw gooppe, Med'ina Goday unttunttu miina dokkaykka attanawaa yaagee» yaageedda. 44 Hewaa diraw, k'oomay unttunttu sintsa aatsina, unttunttu meeddino. Med'ina Goday geeddawaadan, dokkay atteedda.

5

Ni'imaana wolk'k'aama Oolluwaa
Harggiyaappe Pas'eedda

1 Sooriyaa kaatiyaa olaa gadawuu Ni'imaane bare godan daroppe dosetteeddanne bonchchetteedda asaa. Ayaw gooppe, Aa baggana Med'ina Goday Sooriyaa olanchchatoo s'oonuwaa immeedda. Ni'imaane tooraw k'ara asa gidooppenne wolk'k'aama Oolluwaa harggii Aa oyk'k'i utteedda.*

2 Itti wode Sooriyaa biittappe omoodiyaawanttu Israa'eeliyaa gadiyaa beeddawaan, itti guutsa naatto Israa'eeliyaappe omoodeeddino. He naatta Ni'imaana mishiratiw k'oomaa gidaaddu. 3 He naatta bare godatto, «Ta goday Samaariyaan de'iyaa timbbitiyaa odiyaawaanna gakketteedabaa gideerennee! Yaatintto I Aa patsana shin» yaagaaddu.

4 Ni'imaane bare godaakko biide, Israa'eeliyaappe yeedda naatta geeddawaa aw odeedda. 5 Sooriyaa kaatii Ni'imaana, «Ba, taani Israa'eeliyaa kaatiyaw dabddaabbiyaakka kiittana» yaagiide zaareedda. Yaatina Ni'imaane hattamu sha"a s'agaraa biraa, usuppun sha"a work'k'aa santtimiyaanne tammu kumentsaa mayuwaa akkiide beedda. 6 Israa'eeliyaa kaatiyaw I akkiide afeedda dabddaabbii, «Ha wolk'k'aama Oolluwaa harggiyaappe neeni ta k'oomaa Ni'imaana patsana mala, ha dabddaabbiyaana taani Aa neekko kiittaad» yaagiyaawaa.

7 Israa'eeliyaa kaatii dabddaabbiyaa nabbabeedda; ellekka dagammiide, bare mayuwaa peed'iide, hawaadan yaageedda, «Taani Aa wod'anawunne patsanawunne S'oosseeyye? Taani itti asaa Aa wolk'k'aama Oolluwaa harggiyaappe patsana mala, ha bitanii taakko ayaw kiittii? I taananna walak'ettanaw gaasuwaa koyiyaawaa be'ite» yaageedda.

8 S'oossaa asaa gidiyaa Elssaa'i Israa'eeliyaa kaatii bare mayuwaa peed'eeddawaa siseedda wode, aakko asaa kiittiide, «Ne mayuwaa ayaw peed'aadii? Aa haa taakko yedda; Israa'eeliyaan timbbitiyaa odiyaawe de'iyaawaa taani Aa erissana» yaageedda.

9 Ni'imaane bare paratuwaanne paraa gaaretuwaa akkiide beedda; Elssaa'a karen ek'k'eedda. 10 Elssaa'i aakko asaa kiittiide, «Ba, Yorddaanoosa Shaafaan laappu gede muuketta; ne harggiyaappe neeni pas'ananne geeyananne» yaagiide azazeedda.

11 Shin Ni'imaane hank'k'etti denddiide, «Be'ite, taani, tumukka I taakko yi ek'k'iide, Med'ina Godaa bare S'oossaa suntsaa s'eesiide, k'ay bare kushiyaa he s'elek'uwaa bollan k'aatsiide, taana ha wolk'k'aama oolluwaa harggiyaappe patsee yaagaadde k'oppaad. 12 Damask'k'o shaafatuu, Abaaninne Parifaari Israa'eeliyaan de'iyaa shaafaa ubbaappe keekkikkinooyye? Yaatina taani unttunttun muukettaade geeya kichchikkitaa?» yaageedda. Hank'k'ettiide, guyye simmeedda.

13 Aa kaaliyaawanttu aakko shiik'iide, «Nu aawoo, timbbitiyaa odiyaawe neeni gitabaa ootsanaadan new odintto, won neeni ootsikkiiyye? Yaatina I neena, ‹Baade muukettaade geeya› yaageeddabay ayaa dees'ii?» yaageeddino. 14 Yaatina I duge wod'd'iide, S'oossaa bitanii aw odeeddawaadan Yorddaanoosa Shaafaan laappu gede muukettiide geeyeedda. Aa bollay k'eeri na'aa bollaadan haniide pas'eedda; geeyeedda.

15 Hewaappe guyyiyaan, Ni'imaaninne aanana yeedda Asay ubbay Elssaa'akko guyye beedda. Ni'imaane Aa sintsan ek'k'iide, «Israa'eeliyaa biittanappe attina, sa'aa ubbaan S'oossi baynnawaa taani ha"i eraad. Hayyanaa ha"i taani ne k'oomay immiyaa imuwaa akka!» yaageedda.

16 Elssaa'i, «Taani aw ootsiyaa Med'ina Goday ero! Taani neeppe ayaanne akkikke» yaageedda. Elssaa'i imuwaa akkanaadan Naa'imaane woossinakka, is's'eedda.

17 Hewaappe guyyiyaan Ni'imaane, «Akkana d'ayiyaawaa gidooppe, neeni taw laa"u bak'uluwaa c'aanaa biittaa immanaadan taani neena woossay. Ayaw gooppe, taani ne k'oomay hachcheppe hini baggan s'uuggiyaa yarshshuwaa Med'ina Godaw yarshshanaappe attina, hara s'oossatoo yarshshikke. 18 Shin Med'ina Goday taw ne k'oomaw ittibaa atto go. Ta kaatii Rimoona giyaa eek'aw goynnanaw geliyaa wode, taanikka Aa ajabaade gelaade goynnanaw koshshee. Med'ina Goday taw ne k'oomaw hewaa atto go» yaageedda.

19 Elssaa'i, «Saruwaan gakka!» yaageedda. Ni'imaane denddiide beedda.

I laafa zardda'iide biishshin, 20 S'oossaa asaa gideedda Elssaa'a k'oomay Giyaazi, «Ta goday Elssaa'i Sooriyaa Ni'imaana aheedawaappe ayaakka akkenan c'oo yeddeedda. Med'ina Goday ero! Taani Aa geeduwaa wos's'aade, aappe ittibaa akkana» yaagiide k'oppeedda. 21 Hewaa diraw, Giyaazi Naa'imaana kaalleedda. Bare geeduwaa wos's'iyaawaa Ni'imaane be'iide, aanana gaketanaw paraa gaariyaappe wod'd'iide, «Ayeeshsha, sara gidennee?» yaagiide oochcheedda.

22 Giyaazi, «Ayenne baawa; sara! Shin taana ta goday, ‹ «Efireema gezziyaappe timbbitiyaa odiyaawanttu zata gidiyaa laa"u wodallatuu ha"i taakko yeeddino. Hayyanaa unttunttoo heezzu sha"a s'agaraa biraanne laa"u kumentsaa mayuwaanne imma» gaade Aa oochcha› yaagiide kiitteedda» yaageedda.

23 Ni'imaane Giyaaza, «Yaatooppe hayyanaa usuppun sha"a s'agaraa biraa akka» yaageedda. Ni'imaane Giyaaza shoobbiide, he biraa laa"u k'arc'c'iitan yeggiide, laa"u kumentsaa mayuwaanna laa"u k'oomatuwaa toossiide, Giyaazappe sintsaw yeddeedda. 24 Giyaazi de'iyaa deriyaa unttunttu gakkina, biraanne mayuwaanne unttunttuppe akkiide, soo gelisseedda. Yaatiide unttuntta moyzzina, unttunttu beeddino.

25 Hewaappe guyyiyaan, soo geliide, bare godaa Elssaa'a sintsan ek'k'eedda. Elssaa'i Giyaaza, «Hak'a baad?» yaagiide oochcheedda.

Giyaazi, «Taani ne k'oomay hak'anne babeykke» yaagiide zaareedda.

26 Shin Elssaa'i zaariide, «Bitanii neenana gaketanaw paraa gaariyaappe wod'd'iyaa wode, ta ayyaanay neenana de'ee gidennee? Hawe miishshaanne mayuwaa, woy wogaraanne woyniyaa turaa sa'aa, woy dorssaa wudiyaanne miizzaa wudiyaa, woy attuma k'oomaanne mac'c'a k'oomaa akkiyaa wodeeyye? 27 Hewaa diraw, Ni'imaana oyk'k'iidda wolk'k'aama Oolluwaa harggii neenanne ne zeretsaa ubbaa med'i med'inaw oyk'k'anawaa» yaageedda. Giyaazi Elssaa'a sintsaappe kesiide biishshin, he harggii Aa oyk'k'ina, Aa galbbay shachchaadan boos's'i basheedda.

6

Haatsaa Bollan Wod'eedda Bees'iyaa Ayfiyaa

1 Timbbitiyaa odiyaawanttu c'itay Elssaa'a, «Hawaa be'a! Nuuni de'iyaa sa'ay nuuna darooppe un"ee. 2 Nuuni ubbatuukka mitsaa k'ans's'anaw Yorddaanoosa Shaafaa ane boytte. Yan nuw de'iyaa sa'aa ane kees's'oytte» yaageeddino.

Elssaa'i, «Biite» yaageedda.

3 Timbbitiyaa odiyaawanttuppe ittuu, «Hayyanaa neenikka ne k'oomatuwaanna nuunanna denddaarkkii?» yaageedda.

Elssaa'i, «Eeno baana» yaagiide zaareedda; 4 yaatiide unttunttunna ittippe beedda.

Unttunttu Yorddaanoosa gakkeedda wode, mitsaa k'ans's'uwaa doommeeddino. 5 Shin unttunttuppe ittuu mitsaa k'ans's'ishiina, bees'iyaa ayfii kessi akkiide, haatsaa giddon geleedda. He bitanii, «hay ta godaw, taani gars's'a akkeeddawaa; shin waanooshsha!» yaagiide waasseedda.

6 S'oossaa bitanii, «Hak'an geleedee?» yaagiide oochcheedda; bitanii geleedda sa'aa besseedda. Elssaa'i gatimaa k'ans's'iidde, haatsaan oleedda; bees'iyaa ayfii haatsaa bolla keseedda. 7 Hewaappe guyyiyaan, Elssaa'i bitaniyaa, «Kessaade akka» yaageedda. Bitanii bare kushiyaa yeddiide akkeedda.

Elssaa'i Sooriyaa Olanchchatuwaa
K'ook'issiide Wora Kaaletseedda

8 Sooriyaa biittaa kaatii Israa'eelatuwaana olettiide de'ee. Yaateeddawe bare olaa gadaawatuwaana zorettiidde, «Taani hik'k'asan, hik'k'asan geessuwaa med'd'ana» yaageedda.

9 S'oossaa Asay Elssaa'i Israa'eeliyaa kaatiyaakko asaa kiittiide, «Sooriyaa asatuu he sa'aa duge wod'd'iyaa diraw, he sa'aanna aad'd'oppa» yaageedda. 10 Hewaa diraw, Israa'eeliyaa kaatii S'oossaa bitanii malaateedda sa'aa kiittiide, yaan de'iyaa Asay naagettanaadan hassayisseedda. Kaatiyaa naagettana mala, Elssaa'i wodiyaan wodiyaan hassayisseedda.

11 Ha yewuu Sooriyaa kaatiyaa loytsi hank'k'etseedda; yaatina I bare olaa gadaawatuwaa s'eesiide, «Nu giddon Israa'eeliyaa kaatiyaa bagga gideeddawe oonentto ane taw odite» yaagiide oochcheedda.

12 Aa olaa gadaawatuwaappe ittuu, «Ta godaw, kaatiyaw, nu giddon hewaa ootsiyaawe ooninne baawa. Shin ne siiris'an de'aadde neeni haasayiyaawaa ubbaa Israa'eelan de'iyaa timbbitiyaa odiyaa Elssaa'i Israa'eeliyaa kaatiyaw odeedda» yaageedda.

13 Kaatii, «Taani asaa kiittaade Aa omooddanaadan, biide hak'an de'inttonne koyyite» yaageedda.

Guyyeppe unttunttu, «I Dootaana geetettiyaa kataman de'ee» yaagiide odeeddino.

14 Kaatii daro olanchchatuwaa paratuwaananne paraa gaaretuwaana yaa yeddeedda. He yeddeeddawanttu k'amma yiide, katamaa dooddeeddino. 15 S'oossaa asaa Elssaa'a k'oomay wonttetsa gallassi guuraanna denddiide, kare kesiyaa wode, olanchchatuu paratuwaananne paraa gaaretuwaana katamaa dooddi wotseeddino. He k'oomay, «Aayye ana nuunoo! Ta godaw, nuuni waananee?» yaagiide oochcheedda.

16 I, «Yayyoppa! Nuunana de'iyaawanttu unttunttunna de'iyaawanttuppe dariino» yaagiide zaareedda.

17 Hewaappe guyyiyaan Elssaa'i, «Abeet Med'ina Godaw, I be'anaadan Aa ayfiyaa dooyaa» yaagiide woosseedda. Med'ina Goday Elssaa'a k'oomaa ayfiyaa dooyina, Elssaa'a yuushshuwaa ubbaan de'iyaa tamaa paratuunne paraa gaaretuunne deriyaa mayyeeddawantta be'eedda.

18 Sooretuu Aa bolla yeedda wode Elssaa'i, «Ha asaa ayfiyaa k'ook'issaarikkii» yaagiide Med'ina Godaa woosseedda. Elssaa'i woosseeddawaadan Med'ina Goday unttunttu ayfiyaa k'ook'isseedda. 19 Hewaappe guyyiyaan, Elssaa'i unttuntta, «Ogii hawaa gidenna; katamaykka hawaa gidenna. Hinttenttu koyyiyaa asaa taani hinttentta bessana; taana kaallite» yaageedda. Unttuntta kaaletsiide, Samaariyaa katamaa afeedda.

20 Unttunttu Samaariyaa katamaa gelosaannakka Elssaa'i, «Abeet Med'ina Godaw, ha asatuu s'eelanaadan unttunttu ayfiyaa dooyaa» yaageedda. Med'ina Goday unttunttu ayfiyaa dooyina, unttunttu Samaariyaa giddon de'iyaawaa be'eeddino. 21 Israa'eeliyaa kaatii unttuntta be'eedda wode Elssaa'a, «Ta aawoo, taani unttuntta wod'oo? Taani unttuntta wod'oo?» yaagiide oochcheedda.

22 Elssaa'i, «tuytti wod'oppa! Hawanttu attina, neeni ne mashshaaninne ne wonddaafiyaan omoodeeddawanttakka wod'anaw bessena. Unttunttu miide ushiidde barenttu godaakko baanaadan, ukitsaanne haatsaanne unttunttu sintsa aatsa» yaageedda. 23 Hewaa diraw, Israa'eeliyaa kaatii unttunttoo baalaa giigisseedda. Unttunttu meeddawaappenne usheeddawaappenne guyyiyaan, I unttuntta yeddina, barenttu godaakko simmeeddino. He wodiyaappe doommina, Sooretuu Israa'eelatuu bollan yiyaawaa aggi basheeddino.

Samaariyaa Katamay Doodettussa

24 Hewaappe guyyiyaan, Sooriyaa Kaatii Benihadaadi bare olanchchatuwaa ubbaa shiishshi, biide Samaariyaa katamaa dooddeedda. 25 Unttunttu dooddeedda gaasuwaan Samaariyaa kataman wolk'k'aama koshay geleedda; itti hariyaa huup'ii hosppun tammu s'agaraa biran, laa"u s'eetu giraame gidiyaa harap'p'etuwaa shi'ay ichcheshu s'agaraa biran zal"etteedda.

26 Israa'eeliyaa kaatii katamaa dirssaa gimbbiyaa bollanna aad'd'ishshin, itti mishirata, «Ta godaw, kaatiyaw, taana maaddaarikkii» yaagaadde waassaaddu.

27 Kaatii izo, «Neena Med'ina Goday maaddennaan is's'ooppe, taani new maaduwaa hak'appe demmanaw danddayayitaa? Katsaa bukkiyaa uddumaappeeyye, woyniyaa ayfiyaa gum"iyaa sa'aappee?» yaageedda. 28 K'ay I izo, «Neeni waanaaddii?» yaagiide oochcheedda.

Mishirata zaaraadde, «Ha mishirata taana, ‹Hachchi ne na'aa maanaw akkaade ya; k'ay wontti nuuni ta na'aa maana› yaagaaddu. 29 Hewaa diraw, ta na'aa doyssiide meedo; wonttetsa gallassi taani izo, ‹Nuuni maanaw ne na'aa akkaade ya› yaagaad. Shin Aa bare na'aa k'osaaddu» yaagaaddu.*

30 Kaatii mishirata odeeddawaa sisiide, bare mayuwaa pooshshi oleedda. Yaatiide I gimbbiyaa bollanna aad'd'ishshin, garssa baggana I mayyeedda waaruwaa Asay be'eedda. 31 Hewaappe guyye kaatii, «Shafaas'a na'aa Elssaa'a guuggi Aa bolla hachche peeshooppe, S'oossi taana wod'o!» yaageedda.

32 He wode Elssaa'i bare son utteedda; c'imatuukka aanana ittippe de'iino. Kaatii bareppe sintsaw asaa kiitteedda; shin he bitanii gakkanaw, Elssaa'i c'imatuwaa, «Ha shemppuwaa wod'iyaawe ta k'ood'iyaa muuc'issanaw asaa kiitteeddawaa hinttenttu be'iitee? He kiitetteeddawe yeedda wode, ifitsaa gorddiide gelissoppite. Aa godaykka Aa kaalliide yiidde de'ee» yaageedda.

33 I c'imatuwaanna haasayishin, kiitetteeddawe aakko yeedda. Kaatiikka yiide, «Ha metuu Med'ina Godaappe yeedda. Yaatina taani hawaappe daruwaa Med'ina Godaa ayaw naagaytaa?» yaageedda.

7

1 Hewaappe guyye Elssaa'i, «Med'ina Godaa k'aalaa sisa! Med'ina Goday hawaadan yaagee, Wontti hannoode heezzu kiilo giraame zarggaa d'iilii woy usuppun kiilo giraame banggay Samaariyaa katamaa penggiyaan itti s'agaraa biran zal"etana yaagee» yaageedda.

2 Kaatiyaw matattiyaa kaappuu S'oossaa asaw, «Be'a, Med'inaa Goday salotuwaa maskkootiyaa dooyinttonne hewe hanenna» yaageedda.

Elssaa'i zaariide, «Neeni hewaa ne ayfiyaan be'ana; shin aappe ayinne maakka» yaageedda.

Sooriyaa Olanchchatuu Beteeddino

3 Katamaa geliyaa penggiyaan wolk'k'aama Oolluwaa harggii oyk'k'eedda oyddu asatuu de'iino. Unttunttu ittuu ittuwaa, «Nuuni hayk'k'ana gakkanaw, hawaan ayaw gam"eetto? 4 Nuuni katamaa gelana gooppe, koshay de'iyaa diraw, nuuni yaan hayk'k'ana. K'ay hawaan gam"ooppekka hayk'k'ana. Hewaa diraw, Sooretuwaa geessuwaa ane boytte. Unttunttu nuuna ashshooppe attana; unttunttu wod'ooppe hayk'k'ana» yaageeddino.

5 Sa'ay k'ammeedda wode denddiide, Sooretuwaa geessuwaa beeddino. Unttunttu biide geessuwaa gakkiyaa wode, itti asaynne yaan baawa! 6 Ayaw gooppe, S'oossay paraa gaaretuwaanne paratuwaa gurabaanne daro olanchchatuu kooshshaa Sooriyaa asatuu sisseedda. Yaatina unttunttu ittuu ittuwaa, «Sisite, Israa'eeliyaa kaatii nuuna olissanaw, Hiitetuwaanne Gibs'etuwaa kaatetuwaa deriyaa k'ans's'iidde aheedda» yaageeddino. 7 Hewaa diraw, unttunttu denddiide, barenttu geessuwaa, barenttu dunkkaaniyaa, barenttu paratuwaanne barenttu haretuwaanne ubbaa yeggi bashiide, sa'ay k'ammeeddawaan barenttu shemppuwaa ashshanaw bak'atteedino.

8 He wolk'k'aama Oolluwaa harggii oyk'k'eedda asatuu Sooretuwaa geessuwaa gakkiide, unttunttu dunkkaanetuwaappe ittuwaa geleeddino. Meeddinonne usheeddinonne; k'ay biraa, work'k'aanne mayuwaa akki afiide k'osseeddino. Laa"entsuwaa simmiide, hara dunkkaaniyaa geleeddino; aappe akkeeddawaakka k'osseeddino.

9 Hewaappe guyyiyaan, unttunttu ittuu ittuwaa, «Nuuni lo"obaa ootsibeykko. Hachche mishiraachchuwaa gallassaa; shin nuuni c'o"u geeddo. Sa'ay wonttana gakkanaw, c'o"u giide uttooppe, nuuni murettana. Ane ha"i ellekka biide, kaatiyaa soy asaw odeetto» yaageeddino. 10 Hewaa diraw, unttunttu biide, katamaa penggiyaa naagiyaawantta s'eesiide, hawaadan yaageeddino; «Nuuni Sooretuwaa geessuwaa beeddo; shin itti Asay woy asaa kooshshaynne he sa'aan baawa. K'ashetti utteedda paratuwaa s'alaalaynne haretuunne de'iino; k'ay unttunttu aggiide beedda dunkkaanetuukka de'iino» yaageeddino. 11 Penggiyaa naagiyaawanttu s'eesiide, kaatiyaa soy asaw odeeddino.

12 Kaatii k'amma denddiide bare kaappatoo, «Sooretuu nuuna ootseeddawaa taani hinttenttoo odana. Nuuni koshshatiyaawaa unttunttu eriino. Hewaa diraw, barenttu geessuwaappe kesiide, gas'ariyan k'osettiide, unttunttu katamaappe kare kesina, nuuni unttuntta shemppuwaanna oyk'k'iide, katamaa gelana yaagiide k'oppeeddino» yaageedda.

13 Kaatiyaa kaappatuwaappe ittuu, hawaadan yaageedda; «Ha kataman atteeda Asay kase hayk'k'eedda asaakka mala; hayk'k'uwaappe attena. Hewaa diraw, haneeddabaa eranaw ane asaa dooroytte. Atteeda ichcheshu paratuwaana ane unttunttu Sooretuu dunkkaaneeddasaa yeddoytte» yaageedda.

14 Hewaa diraw, unttunttu paray goochchiyaa laa"u gaaretuwaanne unttunttu paratuwaanne dooreeddino. Kaatii unttuntta Sooriyaa olanchchatuu geeduwaa yeddeedda. Kaatii toggiyaawantta, «Biide haneeddabaa be'ite» yaagiide azazeedda. 15 Unttunttu Sooretuwaa geeduwaa kaalliide, Yorddaanoosa Shaafaa gakkanaw beeddino. Sooriyaa asatuu bak'atiidde oleedda mayuunne olaa miishshaynne ogiyaan kumeedda. Kiitetti beedda asatuu guyye simmiide, kaatiyaw odeeddino.

16 Hewaappe guyyiyaan, Asay biide, Sooretuwaa geesuwaa bonk'k'eedda. Med'ina Goday geeddawaadan heezzu kiilo giraame zarggaa d'iilii woy usuppun kiilo giraame banggay itti s'agaraa biran zal"etteedda. 17 Kaatii barew matattiyaa kaappuwaa penggiyaa naagiyaawanttu kaappuwaa kessiide suntseedda; shin Asay Aa penggiyaan dirs's'eedda. Kaatii Elssaa'akko beedda wode, Elssaa'i ha kaappuwaa bolla odeeddawaadan, bitanii hayk'k'eedda. 18 Ayaw gooppe, S'oossaa Asay Elssaa'i kase kaatiyaw, «Wontta hannoode heezzu kiilo giraame zarggaa d'iilii woy usuppun kiilo giraame banggay Samaariyaa kataman itti s'agaraa biran zal"etanawaa» yaageedda.

19 He wode he kaappuu Elssaa'ew, «Be'a, Med'ina Goday salotuwaa maskkootiyaa dooyinttonne hewe hanenna» yaagiide zaareedda. Elssaa'i, «Neeni hewaa ne ayfiyaan be'ana; shin aappe ayinne maakka» yaagiide zaareedda. 20 Yaatina Elssaa'i odeeddawaadan, he bitanii Asay penggiyaan dirs's'ina hayk'k'eedda.

8

Suneema Katamaappe Beteeda
Mac'c'a mishirata Simmaaddu

1 Elssaa'i I na'aa hayk'k'eeddawaa patseedda mishiratto itti wode, «Ne soy asaa akkaade hawaappe ba; neeni danddayiyaa sa'aan hak'aninne gam"ashsha. Ayaw gooppe, Med'ina Goday laappun laytsaa gam"iyaa koshaa ha gadiyaa bolla awaayi diggeedda» yaageedda.* 2 Mishirata Elssaa'i odeeddawaadan bare soy asaana baade, Piliss's'eema biittan laappun laytsaa de'aaddu. 3 Laappuntsa laytsaa wurssetsan mishirata Piliss's'eema gadiyaappe simmaaddu. Bare keetsaanne bare gadiyaanne oochchanaw kaatiyaakko baaddu.

4 He wode kaatii S'oossaa asaa Elssaa'a k'oomaa Giyaazana haasayiidde, «Elssaa'i ootseedda wolk'k'aama oosuwaa ubbaa taw ane oda» yaageedda. 5 Elssaa'i hayk'k'eedda na'aa wootiide patseeddentto, Giyaazi kaatiyaw odishin, Elssaa'i na'aa patseedda mishirata bare keetsaanne bare gadiyaanne oochchanaw yaaddu.

Giyaazi, «Ta godaw, kaatiyaw, mishiratakka hanno; Elssaa'i hayk'k'uwaappe patseedda I na'aykka hawaa» yaageedda. 6 Kaatii mishiratto aabaa oochchina, aw odaaddu.

Hewaa diraw, kaatii kaappuwaa s'eesiide, «Ha mishirattiwaa gideedda ubbabaanne k'ay iza agga beedda wodiyaappe hachche gakkanaw, I gaden doliyaa ubbabaa iziw zaara» yaagiide azazeedda.

Hazaa'eeli Benihadaada Wod'eedda

7 Elssaa'i Damask'k'o katamaa beedda; gakkiyaa wode, Sooriyaa Kaatii Benihadaadi harggiyaawoo, «S'oossaa Asay hawaa yeedda» yaagiide odeeddino.

8 Kaatii Hazaa'eela, «Immiyaawaa oyk'k'aadde, S'oossaa asaana gaketanaw ba. Aa baggana, ‹Taani ha harggiyaappe pas'anee?› yaagaadde Med'inaa Godaa oochcha» yaageedda.

9 Hewaa diraw, Hazaa'eeli Damask'k'on de'iyaa dumma dumma k'ommo murutabaappe oytamu gaaluwaan c'aani akkiide, Elssaa'ena gaketanaw beedda. Elssaa'a sintsan ek'k'iide, «Ne na'ay Sooriyaa Kaatii Benihadaadi, ‹Taani ha harggiyaappe pas'anee?› yaagiide, neena oochchanaadan taana neekko kiitteedda» yaageedda.

10 Elssaa'i Hazaa'eelaw, «Neeni baade aw, ‹Tuma neeni pas'ana› yaaga. Shin I tuma hayk'k'anawaa taana Med'ina Goday besseedda» yaageedda. 11 Hewaappe guyyiyaan, Hazaa'eeli yeellatana gakkanaw, Elssaa'i Aa tishshi ootsiide s'eelliide yeekkeedda.

12 Hazaa'eeli, «Ta goday ayaw yeekkii?» yaagiide oochcheedda.

Elssaa'i, «Neeni Israa'eeliyaa asaa bolla ootsana iitabaa taani eriyaa diraw yeekkay. Unttunttu katamatuwaa neeni taman s'uuggana; unttunttu wodallatuwaa neeni mashshaan wod'ana. K'ay unttunttu k'eeri naanatuwaakka neeni shuchchaan mentsereetsana; unttunttu shahaara mac'c'awanttu uluwaakka neeni daakkana» yaagiide zaareedda.

13 Hazaa'eeli zaariide, «Taani ne k'oomay, patsena laafa, hawaa mala wolk'k'aamabaa ootsanaw waataade danddayayitaa?» yaageedda.*

Elssaa'i zaariide, «Neeni Sooriyaa biittan kaatetanawaa taana Med'ina Goday besseedda» yaageedda.

14 Hewaappe guyyiyaan, Hazaa'eeli Elssaa'eppe shaakettiide, bare godaakko simmiide beedda. Benihadaadi Aa, «Elssaa'i neena waageedee?» yaagiide oochcheedda.

Hazaa'eeli, «Neeni tumuppe pas'ana yaagiide taw odeedda» yaageedda.

15 Shin wonttetsa gallassi Hazaa'eeli bullukkuwaa akkiide, haatsaan yakkakkissiide, kaatiyaa an tuc'c'eedda; kaatii hayk'k'eedda. Hazaa'eeli Aa sa'aan barew kaateteedda.

Yihudaanne Israa'eeliyaa Kaatetuwaa

(8:16—17:4)

16 Akaaba na'ay, Israa'eeliyaa Kaatii Yoraame kaateteedda ichcheshantso laytsan, Yihudaa Kaatiyaa Yoosaafees'a na'ay Yehoraame Yihudaan kaateteedda. 17 Yehoraame kaatetiyaa wode laytsay aw hattamanne laa"a; I Yerusaalamen hosppun laytsaa kaateteedda. 18 Yehoraame Akaaba naatto machchattio akkeedda diraw, Akaaba soy Asay hametteeddawaadankka kase Israa'eeliyaa kaatetuwaa ogiyaan I hametteedda; Med'ina Godaa sintsankka iitabaa ootseedda. 19 Gidooppenne bare k'oomaa Daawita diraw, Med'ina Goday Yihudaa d'ayssanaw koyyibeenna; Daawita zeretsay med'inaw kaatetanaw S'oossay hidootaa immi wotseedda.*

20 Yehoraame kaateteedda wode, Eedooma Asay Yihudaa kaatiyaa bolla makkaliide, barenttoo kaatiyaa kaateyeeddino.* 21 Hewaa diraw, Yehoraame bare paraa gaaretuwaa ubbaanna S'a'iira giyaa sa'aa beedda. Eedooma asatuu aane Aa paraa gaaretuwaa kaappatuwaanne dooddeeddino; shin Yehoraame k'amma denddiide, doodda duuseretsiide aad'd'eedda. Aa olanchchatuukka bak'atiide, guyye soo simmeeddino. 22 He wodiyaappe doommiide hachche gakkanaw, Eedooma Asay Yihudaa asaw moodettibeenna. Liibina Asay k'ay he wode makkaleedda.

23 Yehoraame haneedda harabaynne I ootseeddabay ubbay Yihudaa Kaatetuu Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 24 Yehoraame hayk'k'iidde, bare mayzzan gaketeedda. Mayza aawotuwaana Daawita Kataman moogetteedda. Aa sa'aan Aa na'ay Akaaziyaasi kaateteedda.

Yihudaa Kaatiyaa Akaaziyaasa

(2 Od. 22:1-6)

25 Akaaba na'ay, Israa'eeliyaa Kaatii Yoraame kaateteedda tammanne laa'entso laytsan, Yihudaa Kaatiyaa Yehoraama na'ay Akaaziyaasi Yihudaan kaateteedda. 26 Akaaziyaasi kaateteedda wode, laytsay aw laatamanne laa"a; I Yerusaalamen itti laytsaa kaateteedda. Aa aati suntsay Ataalo; Aa Israa'eeliyaa Kaatiyaa Omiraw na'aa naatto. 27 Akaaba soy asaa ogiyaa I hametteedda; Akaaba soy Asay ootseeddawaadan, Med'ina Godaa sintsan iitabaa ootseedda. I hewaa haneeddawe unttunttoo bolluwaa gideedda gishshassa.

28 Akaaziyaasi Sooriyaa Kaatiyaa Hazaa'eelan de'iyaa Raamoota-Gala'aade giyaa kataman olettanaw biidde, Akaaba na'aa Yoraamana ittippe beedda. Sooriyaa asatuu Yoraama c'addeeddino. 29 Yoraame Sooriyaa Kaatiyaa Hazaa'eelana olettiyaa wode, Sooriyaa asatuu c'addeedda c'achchaa patsi akkanaw Iziraa'eela katamaa simmeedda. Hewaappe guyyiyaan, Yoraama na'ay, Yihudaa Kaatii Akaaziyaasi Akaaba na'aa Yoraame c'adetteeddawaa oochchanaw duge Iziraa'eela katamaa beedda.

9

Iyu. Israa'eeliyaa Bolla Kaatetanaw Oketteedda

1 Timbbitiyaa odiyaa Elssaa'i timbbitiyaa odiyaawanttu c'itaappe itti bitaniyaa s'eesiide, hawaadan yaageedda; «Ne kaabbaa ne sak'k'iyaan sirk'k'aade ha s'aaruwaa zayitiyaa akkaade, Raamoota-Gala'aade giyaa katamaa ba. 2 Gakkaade, Yoosaafees'a na'aa, Nimishaw na'aa na'aa Iya koya. Demmaade, Aa laggetuwaappe Aa gas'aa kessaade, k'ol"o gelissa. 3 Hewaappe guyyiyaan, s'aaruwaa zayitiyaa akkaade, Aa huup'iyaan tigaadde, ‹Neena Med'ina Goday, «Neeni Israa'eeliyaa bolla kaatetanaadan taani neena Okkay» yaagee› yaaga. Yaataade kariyaa dooyaade, bak'atappe attina, gam"oppa» yaageedda.

4 Hewaa diraw, timbbitiyaa odiyaa wodallay Raamoota-Gala'aade katamaa beedda. 5 I yaa gakkeedda wode, ola gadaawatuu ittippe zorettiyaawantta demmiide, «Olaa gadaawaw, taani new odiyaabay de'ee» yaageedda.

Iyu, «Nu giddoppe oossi odanitee?» yaagiide oochcheedda.

Timbbitiyaa odiyaawe, «Olaa gadaawaw, new odana» yaagiide zaareedda.

6 Iyu denddiide soo gelina, timbbitiyaa odiyaawe Aa huup'iyaan zayitiyaa tigiide, «Med'ina Goday Israa'eeliyaa S'oossay neena hawaadan yaagee, ‹Neeni Med'ina Godaa asaa bolla, Israa'eeliyaa bolla kaatetanaadan taani neena Okkay.* 7 Neeni ne goda Akaaba zariyaa d'ayssana. Ayaw gooppe, taani Elzzaabeela gusseedda timbbitiyaa odiyaa Med'inaa Godaa k'oomatuwaa suutsaanne ta hara k'oomatuwaa suutsaa haluwaa kessana. 8 Akaaba zariyaa ubbay d'ayana; taani Israa'eelan Akaaba zariyaappe ayiliyaa gidina, womaannuwaa gidina, attumawaa ubbaa d'ok'ollana. 9 Akaaba zariyaa Nabaas'a na'aa Iyorbbaama zariyaadaaninne Akiiya na'aa Baa'isha zariyaadan taani ootsana. 10 Elzzaabeelo gidooppe, Iziraa'eela goshshan izo kanatuu maana; ooninne izo moogenna› yaagee» yaageedda. Hewaa odeeddawaappe guyyiyaan, kariyaa dooyi yegginne wotsaa laasiisheedda.*

11 Iyu bare laggetsaa gideedda olaa gadaawatuwaakko beedda wode, unttuttuppe ittuu Aa, «Sa'ay saree? Ha gooyiyaa bitanii neekko ayaw yeeddee?» yaagiide oochcheedda.

Iyu unttunttoo, «Ha bitaniyaanne Aa haasayaanne hinttenttu eriita» yaageedda.

12 Unttunttu, «Hawe wordduwaa. Ane neeni nuw oda» yaageeddino.

Iyu, «I taw, Med'ina Goday neena, ‹Neeni Israa'eeliyaa bolla kaatetanaadan taani neena okkaad› yaagee yaageedda» yaageedda.

13 He wode unttunttu ellekka barenttu mayuwaa akkiide, Iyu yed'd'iide kesiyaa detsaan wotseeddino; hiis's'iide malakataa punneeddino. Barenttu k'aalaakka d'ok'k'u ootsiide, «Iyu kaateteedda!» yaageeddino.

Israa'eeliyaa Kaatiyaa Yoraama Wod'eeddino

14 Yaatina Yoosaafees'a na'ay, Nimishaw na'aa na'ay Iyu Yoraama bolla mak'etteedda. Hewe haniyaa wode, Yoraaminne Israa'eeliyaa Asay ubbay Sooriyaa Kaatiyaa Hazaa'eelappe Gala'aaden de'iyaa Raamoota giyaa katamaa naaganaw bidiggeeddino. 15 Shin unttunttuppekka Kaatii Yoraame Sooriyaa Kaatiyaa Hazaa'eelana oletteedda wode, Sooriyaa gade asatuu Aa c'addeedda c'achchaa d'alettanaw Iziraa'eela katamaa yikichcheedda.

Yaatina Iyu gadaawatuwaa, «Hinttenttu k'ofay hewaa gidooppe, ha katamaappe itti asaynne kes biide, Iziraa'eela kataman ha oduwaa odennaadan te"ite» yaageedda. 16 Hewaappe guyyiyaan, Iyu paraa gaariyan kes uttiide, Iziraa'eela katamaa beedda. Ayaw gooppe, Yoraame pas's'ibeenawe yaan shemppee. K'ay Yihudaa Kaatii Akaaziyaasi Aa oochchanaw yaa duge bi utteedda.

17 Iziraa'eela katamaa gimbbiyaa bolla ek'k'iide wochchiyaawe s'eesiide, «Itti c'itay yiyaawe taw beettee» yaageedda.

Yoraame, «Unttunttunna gakettanaadan itti paraa asaa yedda. Parawuu biide, ‹Sa'ay saree?› yaago» yaageedda.

18 Parawuu Iyyunna gakettanaw biide, «Kaatii neena, ‹Sa'ay saree?› yaagee» yaageedda.

Iyu, «Saroban neena gatsiyaawe baawa. Ta guyye aad'd'a taana kaala» yaagiide zaareedda.

Yaatina wochchiyaawe kaatiyaa, «Kiitetteeddawe unttunttukko gakkeedda; shin guyye simmibeenna» yaagiide odeedda.

19 Hewaa diraw, kaatii laa'entso paraawuwa unttunttukko kiitteedda. I unttunttukko yiide, «Kaatii hinttentta, ‹Sa'i saree?› yaagee» yaageedda.

Iyu bitaniyaa, «Saroban neena gatsiyaawe baawa. Ta guyye aad'd'a taana kaala» yaageedda.

20 Wochchiyaawe, «Laa"entso paraw unttunttukko gakkeedda; shin guyye zaariidde yeenna. K'ay gaariyaa laagay Nimisha na'aa na'aa Iyu laaguwaa mala; I gooyiyaa asaadan laaggee» yaagiide odeedda.

21 Hewaappe guyyiyaan, Kaatii Yoraame, «Taw paraa gaariyaa waas'ite» yaagiide azazeedda.

Paraa gaariyaa waas'eeddino. Israa'eeliyaa Kaatii Yoraaminne Yihudaa Kaatii Akaaziyaasi barenttu gaariyan gaariyan uttiide, Iyuna gaketanaw beeddino. Iziraa'eeliyaa Naabute gaden Aa demmeeddino. 22 Yoraame Iya be'eedda wode, «Iyu, sa'i saree?» yaagiide oochcheedda.

Iyu, «Ne daay Elzzaabeeli eek'aa goynnaynne bitaynne hewaa keena dari de'ishshin, sarotetsay waan de'anaw danddayii?» yaagiide zaareedda.

23 Yaatowaan Yoraame bare paraa gaariyaa guyye zaariide bak'ateedda. Akaaziyaasa s'eesiide, «Akaaziyaasaa, hawe makkala!» yaageedda. 24 Hewaappe guyyiyaan, Iyu bare wonddaafiyaan bare kumentsaa wolk'k'aappe dafiide, Yoraama laa"u katissaappe gidduwaan dukkeedda. Wonddaafii Aa wozanaanna aad'd'iidde kesina, bare gaariyaa giddo kunddeedda. 25 Iyu Bidik'aara, «Yoraama dentsaade, kase Iziraa'eeliyaa Naabute gaden ola. Nenne tanne ittippe Yoraama aawuwaa Akaaba kaalli toggiide biishshin, Med'ina Goday Aa bolla timbbitiyaa giide odeeddawaa hassaya. 26 He wode Med'ina Goday, ‹Naabute suutsaanne Aa attumawaa naanatuwaa suutsaa taani zino be'aaddi; hewaa ac'uwaa taani neena tumu ha gaden c'igissana› yaageedda. Ha"i simmi Med'ina Goday geeddawaadan, Yoraama dentsaade, ha gaden ola» yaageedda.*

Yihudaa Kaatiyaa Akaaziyaasa Wod'eeddino

27 Yihudaa Kaatii Akaaziyaasi hewaa be'eedda wode, Beeti-Haggaana giyaa katamaa bak'atiide beedda. Iyu Aa kaalliide yederssiidde, «Aakka dukkite!» yaageedda. Unttunttu Aa kaalliide, Yibila'aama katamaa ellekka de'iyaa Guura giyaa pudetsan Aa gaariyaa bolla dukkeeddino. Yaatina I Magido geetettiyaa katamaa bak'atiide, yaan hayk'k'eedda. 28 Aa kaaliyaawanttu gaariyan Aa akkiide, Yerusaalame afeedino; Aa mayza aawotuwaana Daawita Kataman moogeeddino.

29 Akaaba na'ay Yoraame kaateteedda tammanne ittentsiyaa laytsan Akaaziyaasi Yihudaan kaateteedda.

Kaatatti Elzzaabeeli Hayk'k'uwaa

30 Hewaappe guyyiyaan, Iyu Iziraa'eela katamaa beedda. Elzzaabeela hewaa siseedda wode, bare ayfiyaa okkaadde, bare huup'iyaakka pis'aade, maskkootiyaanna duge ogiyaa s'eellaaddu. 31 Iyu penggiyaanna gelishin, «Laa ne godaa wod'eedda Zimiraa, hawaa saroo yaad?» yaagaaddu.*

32 Iyu pude maskkootiyaakko s'eelliide, «Laa ta bagga gidanawe oonee? Ane oonee?» yaageedda. Laa"u woy heezzu suntsatuu aakko s'eelleeddino. 33 Iyu, «O duge oli aggite!» yaageedda. Unttunttu izo duge oleeddino. Yaatina I suutsay godaa bollanne paratuwaa bollanne c'ac'c'afetteedda; paratuu barenttu gediyaan izo yed'd'eeddino.

34 Hewaappe guyyiyaan, Iyu kaatiyaa golliyaa geliide, meeddanne usheeddanne. Yaatiide I, «Ha shek'k'etteedda mishiratto afiide moogite; ayaa giddooppene Aa kaatiyaa na'aa» yaageedda. 35 Shin unttunttu izo mooganaw biidde, iziw guuggiyaappe, gedetuwaappenne kushetuwaappe attina, harabaa demmibeeykkino.

36 Hewaa diraw, unttunttu simmiide, Iyuw odeeddino; I, «Med'ina Goday bare k'oomaa Tesibbiyaa Eelaasa baggana, ‹Iziraa'eelan de'iyaa gaden Elzzaabeeli ashuwaa kanatuu maana.* 37 Atteedawekka Iziraa'eelan de'iyaa gadiyaan pitto mala gidanawaa. Hewaa diraw ooninne, «Hanna Elzzaabeelo» gaanaw danddayenna› yaagiide odeedda k'aalay hawaa» yaageedda.

10

Akaaba Zeretsaa Ubbaa Wod'eeddino

1 Akaabaw Samaariyaa kataman laappun tammu attuma naanay de'iino. Hewaa diraw Iyu dabddaabbiyaa s'aafiide, he katamaa kaappatoo, c'imatoonne Akaaba zeretsaa dichchiyaawanttoo Samaariyaa katamaa kiitteedda. He dabddaabbiyaan I, 2 «Simmi hinttenttu godaa zaratuu hinttenana de'iyaa diraw, k'ay paratuunne paraa gaaretuu, yuushshuu gimbbetteedda katamatuunne olaa miishshatuu hinttenttoo de'iyaa diraw, ha dabddaabbii hinttentta gakko ellekka, 3 hinttenttu godaa naanatuwaappe itti pas'atetsaa dariyaawaa dooriide, Aa aawuwaa kawutetsaa araatan utissite. Yaatiide hinttenttu godaa gollew olettite» yaageedda.

4 Shin unttunttu daroppe yayyiide, «Be'ite, laa"u kaatetuu Aa sintsan ek'k'anaw danddayibeykkino! Yaatina nuuni waan ek'k'anee?» yaageeddino. 5 Hewaa diraw, kaatiyaa gollew aawotiyaawe, katamaa kaappuu, c'imatuunne Akaaba zeretsaa dichchiyaawanttu Iyuw hawaadan yaagiide kiitteeddino; «Nuuni ne k'oomatuwaa; neeni giyaawaa ubbaa nuuni ootsana. Nu bolla oonanne kaateyokko. Neena lo"eeddabaa ayaanne ootsa» yaagiide kiitteeddino.

6 Iyu unttunttoo laa'entso dabddaabbiyaa s'aafiide, «Hinttenttu ta bagga gidiide, taw azazettanaw giigeeddawaa gidooppe, hinttenttu godaa naanaa k'ood'iyaa muuc'ite; unttunttu guuggiyaa akkiide, wontti hannoode Iziraa'eela katamaa yiite» yaageedda.

Kaatiyaa zaratuu laappun tammatuukka barena dichchiyaa, he kataman eretteedda asatuwaana de'iino. 7 He kaatiyaa zeretsaa dichchiyaa asatuwaakko dabddaabbii gakkeedda wode, kaatiyaa zeretsaa laappun tammatuwaakka wod'eeddino. Unttunttu k'ood'iyaa muuc'iide, unttunttu guuggiyaa k'un"aan k'osi aatsiide, Iziraa'eela kataman de'iyaa Iyuw yeddeeddino.

8 Kiitetteedda asatuu, «Unttunttu kaatiyaa zaratuwaa guuggetuwaa akkiide yeeddino» yaagiide Iyuw odeedda.

Iyu, «Wontta guura gakkanaw, katamaa geliyaa penggiyaan unttuntta laa"usan dooriide wotsite» yaagiide azazeedda.

9 Wonttetsa gallassi guura Iyu kare kesiide, asaa ubbaa sintsan ek'k'iide, «Hinttenttu s'illa. Ta godaa bolla mak'ettaade wod'eeddawe taana. Shin hawantta ubbaa wod'eeddawe oonee? 10 Yaatooppe simmi Med'ina Goday Akaaba zaratuwaa bolla odeeddawaappe itti k'aalaynne sa'aan wod'd'ennawaa hinttew erite. Ayaw gooppe, Med'ina Goday bare k'oomaa Eelaasa baggana odeeddawaa poleedda» yaageedda. 11 Hewaa diraw, Iyu Iziraa'eelan atteeda Akaaba zeretsaa, Aa wolk'k'aama asatuwaa, Aa laggetsatuwaanne Aa k'eesetuwaa ubbaa, aw ayaanne ashshenan wod'i wursseedda.*

Kaatiyaa Akaaziyaasa Zeretsatuwaa Ubbaa Wod'eeddino

12 Hewaappe guyyiyaan, Iyu denddiide, Samaariyaa beedda. Hentsanchchatuu Mootsaa giyaa sa'aa gakkiidde, 13 Yihudaa kaatiyaa Akaaziyaasa dabbotuwaanna gaketteedda. I, «Hinttenttu oonee?» yaagiide oochcheedda.

Unttunttu, «Nuuni Akaaziyaasa dabbotuwaa; nuuni kaatiyaa zaratuwaanne kaatati Elzzaabeeli naanaanne sarotanaw beetto» yaageeddino.

14 Iyu bare asatuwaa, «Unttuntta pas'a oyk'k'ite» yaagiide azazeedda. Unttunttu pas'a oyk'k'iide, Hentsanchchatuu Mootsan de'iyaa haatsaa ollaa matan unttuntta oytamanne laa"atuwaakka wod'eeddino; I unttunttupe ittuwaanne ashshibeenna.

15 Iyu he sa'aappe denddi yiide, Rekaaba na'aa Yonadaabana gaketeedda. Aa sarotsiide, «Ta k'ofaynne ne k'ofay ittuwaa. Yaatina ta bagga gidannii?» yaageedda.

Yoonadaabi, «Ee gidana» yaagiide zaareedda.

I «Ane ta kushiyaa oyk'k'a» yaageedda. Aa kushiyaa oyk'k'eeddawaa pude gaariyaa bolla kessiide, 16 «Taananna dendda. Taani Med'ina Godaw mishettiyaawaa be'a» yaageedda. Aa bare gaariyan utisseedda. 17 Iyu Samaariyaa yeedda wode, Akaaba zariyaappe atteeda ubbaa wod'eedda; Med'ina Goday Eelaasaw odeedda k'aalaadan unttuntta d'aysseedda.

Ba'aalaw Goynniyaawantta Wod'eeddino

18 Hewaappe guyyiyaan, Iyu asaa ubbaa ittippe shiishshiide, «Akaabi Ba'aalaw guutsa keeshshaa goynneedda; shin taani aappe daro goynnana. 19 Ha"i simmi Ba'aala suntsan timbbitiyaa odiyaa ubbatuwaa, aw goynniyaawantta ubbatuwaanne Aa k'eesetuwaa ubbatuwaa taw s'eesiide shiishshite. Unttunttuppe itti asaynne pac'c'ennaadan s'eellite. Ayaw gooppe, taani Ba'aalaw daro yarshshuwaa yarshshanaw hanay. He sa'aa yeennan aggiyaa Asay pas'a de'enna» yaageedda. Shin Iyu Ba'aalaw goynniyaawantta c'immiidde d'ayssanaw hewaa ootseedda.

20 Iyu, «Ba'aalaw goynnana gallassaa awaayite» yaageedda. Unttunttu awaayeeddino. 21 Hewaappe guyyiyaan, Iyu Israa'eeliyaa biittaa ubbaa kiittina, Ba'aalaw goynniyaawanttuppe itti asaynne attenan ubbatuu yeeddino; ubbaykka Ba'aala Eek'aa golliyaa ha gas'aappe ya gas'aa gakkanaw, k'ils's'i giide kumeeddino.

22 Iyu goynniyaawanttu mayoo aawotiyaa itti bitaniyaa, «Ba'aalaw goynniyaawanttu ubbaw mayuwaa ahaa» yaageedda. Bitanii unttunttoo mayuwaa aheedda.

23 Hewaappe guyyiyaan, Iyunne Rekaaba na'ay Yonadaabinne Ba'aala Eek'aa Golliyaa geleeddino. Iyu Ba'aalaw goynniyaawantta, «Ba'aalaw goynniyaawanttuppe attina, Med'ina Godaa k'oomatuwaappe itti asaynne hinttenttu giddon de'ooppe s'eellite» yaageedda. 24 Hewaappe guyyiyaan, Unttunttu s'uuggiyaa yarshshotuwaanne hara yarshshotuwaanne yarshshanaw giddo geleeddino.

Iyu Ba'aala Eek'aa golliyaappe karenna hosppun tammu asatuwaa giigissi wotseedda. Yaatiide, «Hintteppe itti uray taani hinttenttu kushiyan wotsiyaa asatuwaappe ittuwaa yeddooppe, Aa shemppu he uraa shemppoo gidee» yaageedda.

25 Iyu s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshiyaawaa polosaana, naagiyaawanttanne kaappatuwaanne, «Giddo geliide, unttuntta wod'ite. Unttunttuppe itti asaynne kessi akkoppo» yaagiide azazeedda. Unttuntta mashshaan suppu ootsi wursseeddino. Yaatiide naagiyaawanttunne kaappatuunne unttunttu anhaa kare oleeddino. Hewaappe guyyiyaan, Ba'aala Eek'aa Golliyaa k'ol"o geleeddino. 26 Ba'aala Eek'aa golliyaappe eek'aa tuussatuwaa kessiide s'uuggeeddino. 27 K'aykka Ba'aalaw goynniyaa eek'aa shuchchaa kinchchereetseeddino; Ba'aala eek'aa golliyaakka koleeddino. Yaatiide he sa'aa sheeshsha golliyaa kesseeddino; hachche gakkanaasikka he sa'ay sheeshsha golliyaa gidiide atteedda.

28 Hewaadan ootsiide, Iyu Ba'aala Israa'eeliyaappe d'aysseedda. 29 Gidooppenne Nabaas'a na'ay Iyorbbaami Israa'eeliyaa asaa oosisseedda nagaraa ootsiyaawaa I aggibeenna. Beeteeleninne Daanan Iyorbbaami esseedda work'k'aa maratuwaa misiletoo I bare huup'iyaw goynneedda.*

30 Hewaappe simmina, Med'ina Goday Iya, «Neeni ta sintsan likke gideeddawaa ootsaade poleedda gishshawunne ta k'ofaan de'iyaawaa ubbaa neeni Akaaba zaratuwaa bolla ootseedda diraw, ne zaratuu oyddentso yeletaa gakkanaw, Israa'eeliyaa kawutetsaa araatan uttanawantta» yaageedda. 31 Hewaa giidi uttinakka, Iyu Med'ina Godaa Israa'eeliyaa S'oossaa higgiyaa bare kumentsaa wozanaappe minisiide naagibeenna; k'ay Iyorbbaami Israa'eeliyaa naanaa oosisseedda nagaraa ootsiyaawaa aggibeenna.

Iyu Hayk'k'uwaa

32 He wodiyaan Med'ina Goday Israa'eeliyaa biittaa s'untsanaw doommeedda. Sooriyaa Kaatii Azaa'eeli Israa'eeliyaa gadiyaappe daro sa'aa s'ooneedda. 33 Yorddaanoosa Shaafaappe away doliyaa baggana de'iyaa Gala'aadenne Baasaane biittaa ubbaa oyk'k'eedda. He biittatuu Arnnoona Shaafaa matan de'iyaa Aaro'eera katamaappe doommiide, Roobeela gadiyaa, Gaade gadiyanne Minaase gadiyaa gakkiino.

34 Iyu haneedda harabay, I ootseeddabay ubbaynne Aa minotetsaa ubbay Israa'eeliyaa Kaatetuu Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 35 Hewaappe guyyiyaan, Iyu hayk'k'iidde, bare mayzzan gaketeedda; I Samaariyaan moogetteedda. Aa sa'aan Aa na'ay Yo'akaazi kaateteedda. 36 Iyu Samaariyaa kataman Israa'eeliyaa gadiyaa bolla laatamanne hosppun laytsaa kaateteedda.

11

Yihudaa Kaatatto Ataalo

(2 Od. 22:10—23:15)

1 Akaaziyaasa aata Ataala bare na'ay hayk'k'eeddawaa be'eedda wode, denddaade kaatiyaa zariyaa ubbaa d'ayssaaddu. 2 Shin Kaatiyaa Yoraama naatta, Akaaziyaasa michchata Yihoshebaa'a, hayk'k'anaw de'iyaa kaatiyaa naanatuwaa giddoppe Akaaziyaasa na'aa Yo'aasha wuu'aade akkaaddu. Aane Aa d'antsiyaanonne hiis'a gollen k'osaade, Ataala wod'enaadan ashshaadu. 3 Ataala gadiyaa mooddiyaa wode ubbaan, na'ay Yihoshebaa'i matan Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaan usuppun laytsaa k'osettiide de'eedda.

4 Laappuntsa laytsan Yoodaahe kaatiyaa naagiyaawanttunne kaatiyaa golliyaa naagiyaawanttu kaappatoo kiittiide, barekko Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaa ahiseedda. Unttunttunna k'aalaa c'aak'uwaa c'aak'k'etiide, unttunttu Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaan c'aak'k'iseedda. Hewaappe guyyiyaan, unttunttu kaatiyaa na'aa Yo'aasha besseedda. 5 I unttuntta, «Hinttenttu ootsanabay hawaa. Sambbatan naagoo geliyaa kaalay gakkeedda hinttenttu heezzu c'itaappe itti c'itay kaatiyaa golliyaa naago; 6 itti c'itay Suuri giyaa penggiyaa naago; k'ay itti c'itay naagiyaawanttuppe guyye baggana de'iyaa penggiyaa naago. 7 K'aykka Sambbatan naaguwaappe haa kesiyaa yenkko laa"u c'ugotuwaa kumentsatu kaatiyaw Geeshsha Golliyaa naagino. 8 Ola miishshaa oyk'k'iide, kaatiyaa giddoyiide, kaatii kesiyaa wodenne geliyaa wode ubbaan aanana ittippe de'ino. Hinttekko shiik'iyaa oonakka wod'ite» yaageedda.

9 He kaappatuu k'eesii Yoodaahe azazeeddawaa ubbaa ootseeddino. Unttunttu ubbaykka Sambbata gallassan naaguwaa kaalay gakkeeddawanttakka naaguwaa kaalan poleeddawanttakka akkiide, k'eesiyaa Yoodaahekko yeeddino. 10 K'eesii Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaan de'iyaa, beni Kaatiyaa Daawita gonddalletuwaanne tooratuwaanne ubbaa kaappatoo immeedda. 11 Naagiyaawanttu ittuu ittuu ola miishshatuwaa barenttu kushiyan oyk'k'iide, Geeshsha Golliyaappe haddirssa baggappe doommiide, ushechcha bagga gakkanaw, yarshshiyaa sa'aa mataaninne Geeshsha Golliyaa matan kaatiyaa yuushshuwaan ek'k'eeddinno. 12 Hewaappe guyyiyaan, Yoodaahe kaatiyaa na'aa kare kessiide, Aa huup'iyaan kallachchaa wotseedda. Kawutetsaa kaaletsiyaa Higgiyaa Mas'aafaappe duuk'k'iide ittuwaa aw immiide, okkiide kaateyeedda. Kawuunne Asay kushiyaa bak'k'iide, bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, «Kaatii shemppu gam"o!» yaageedda.

13 Kaatata Ataala naagiyaawanttu c'abbuwaanne asaa c'abbuwaanne siseedda wode, asaakko Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaa baaddu. 14 Kaatii kase kaatetuu haniyaawaadan tuussaa matan ek'k'eeddawaa be'aaddu. Kaappatuunne s'urumbbaa punniyaawanttu kaatiyaa matan de'iino; he biittaa Asay ubbay nashettiidde, s'urumbbaa punnee. Ataala bare mayuwaa peed'aade, «Hawe makkala! Hawe makkala!» yaagaadde waassaaddu.*

15 K'eesii Yoodaahe olanchchatuu kaappatuwaa, «Ataalo Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaan wod'oppite! Izo yaananne haananne salppiide salppetuwaa gidduwaan wotsiide, kare kessite. Izo ashshanaw kajjeeliyaa Asay de'oppe wod'ite!» yaageedda. 16 Hewaa diraw, unttunttu izo oyk'k'iide, kaatiyaa golliyaa afeedino; Paraa Penggiyaan izo wod'eeddino.

Yoodaahe K'aalaa c'aak'uwaa Ooratseedda

(2 Od. 23:16-21)

17 Hewaappe guyyiyaan, Asay Med'ina Godaa asaa gidana mala, Yoodaahe kaatiinne Asay Med'ina Godaanna k'aalaa c'aak'uwaa gelana mala ootseedda. K'ay kaatiyaappenne asaappenne gidduwaankka k'aalaa c'aak'uwaa geliseedda. 18 He wode Yihudaa Asay ubbay Ba'aala Eek'aa Golliyaa biide, he golliyaa kinchcheedda; yarshshiyaa sa'atuwaanne Aa misiletuwaa kinchchereetseedda. K'ay Mataana giyaa Ba'aala k'eesiyaa yarshshiyaa sa'atuu sintsan wod'eeddino.

Hewaappe simmina, k'eesiyaa Yoodaahe Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaan naagiyaawantta wotseedda. 19 Barenana gadaawatuwaa, kaatiyaa naagiyaawantta, kaatiyaa golliyaa naagiyaawanttanne Yihudaa asaa ubbaa akkina, unttunttu kaatiyaa Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaappe duge ahiidde, Naagiyaawanttu Penggiyaa giyaa penggiyaa baggana kaatiyaa Golle ittippe geleeddino. Kaatii bare kawutetsaa araatan utteedda. 20 Yaatina Yihudaa Asay ubbay nashetteedda. Ataala kaatiyaa gollen mashshaan hayk'k'eeddawaappe guyyiyaan, katamaykka woppu geedda.

21 Yo'aashi kaatetiyaa wode laappun laytsaa na'aa.

12

Yihudaa Kaatiyaa Iyo'aassa

(2 Od. 24:1-16)

1 Iyu Israa'eeliyaa biittan kaateteedda laappuntsa laytsan, Iyo'aassi Yihudaan kaateteedda; I Yerusaalamen oytamu laytsaa kaateteedda. Aa aati suntsay S'iibiyaa; Aa Berssaabeha katamaappe yeedda asaa. 2 K'eesii Yoodaahe Aa tamaarisseeddanne zoreedda diraw, I de'eedda laytsaa ubbaan Iyo'aassi Med'ina Godaa sintsan suurebaa ootseedda. 3 Gidooppenne Asay goynniyaa d'ok'k'a sa'aa d'ayisibeenna; asaykka he gishuwaan yarshshuwaa yarshshiyaawaanne is'aanaa c'uwayiyaawaa aggibeenna.

4 Iyo'aassi k'eesetuwaa s'eesiide, «Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaa yiyaa geeshsha miishshaa ubbaa shiishshite. Hewekka huup'iyaa payduwaa wode imettiyaa miishshaanne Asay bare sheniyaan Geeshsha Golliyaw ahiyaa miishshaa.* 5 Yaatooppe k'eesatuu ubbay he miishshaa ahiyaa itti itti asatuwaappe barenttoo akkiide, Geeshsha Golliyaa giddon koletteedda sa'aa ubbaa ooratsino» yaageedda.

6 Shin Kaatii Iyo'aassi kaateteedda laatamanne heezzentso laytsi gakkanaw, k'eesatuu Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaa ooratsibeykkino. 7 Hewaa diraw, Kaatiyaa Iyo'aassi k'eesiyaa Yoodaahanne hara k'eesetuwaanne s'eesiide, «Geeshsha Golliyaa giddon koletteedda sa'aa ayaw ooratsikkitee? Miishshaa Geeshsha Golliyaa ooratsanaw immiteppe attina, hinttenttoo imettiyaa shaluwaa oyk'k'oppite» yaageedda.

8 K'eesetuu, «Asaappe hara miishshaa akkokko; Geeshsha Golliyaa giddon koletteedda sa'atuwaakka ooratsokko» yaagiide giigeeddino.

9 Hewaappe guyyiyaan, k'eesiyaa Yoodaahe saas'ine ittuwaa akkiide, Aa k'um"iyaan s'oo'iyaa lukkeedda; yarshshiyaa sa'aa matan Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaa geliyaasaan ushechcha baggana wotseedda. Geliyaa sa'aa naagiyaa k'eesatuu Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaa yeedda miishshaa ubbaa saas'iniyaa giddon yeggiino. 10 Saas'iniyaa giddon daro miishshay dagatteeddawaa unttunttu be'eedda wode ubbaan, kaatiyaa s'aafiinne k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuu yiino; Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaa yeedda miishshaa paydiide, k'arc'c'iitatuwaan k'oliino.

11 Paydetteedda miishshaa likkiyaa ereeddawaappe guyyiyaan, Geeshsha Golliyaa oosuwaa wochchanaw suntsetteedda asatoo immiino. Unttunttu miishshaa akkiide, Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaan anaas'etoonne gimbbiyaawanttoo immiino. 12 K'ay shuchchaa massiyaawanttoonne shuchchaa k'oo'iyaawanttoo k'ans's'iino. K'aykka Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaa ooratsanaw sank'k'aanne shuchchaanne koshshiyaa harabatuwaa shammiino. 13 Shin Geeshsha Golliyaa yeedda miishshaappe Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaw biraa burc'c'uk'k'otuwaa, oyk'k'iyaawaa, keretuwaanne s'urumbbatuwaa woy work'k'aappenne biraappenne med'etiyaa hara geeshsha miishshatuwaa ootsanaw kessibeykkino. 14 He miishshaa ubbay Geeshsha Golliyaa ooratsiyaa asaw c'iggetiino. 15 Geeshsha Golliyaa oosuwaa wochchanaw suntsetteedda asatuwaa ooninne, «Miishshan ayaa ayaa ootseedditee?» giide oochchibeenna; ayaw gooppe, asatuu ammantsiyaawantta.* 16 Bayzzuwaa dirawunne nagaraa diraw yarshshiyaa yarshshoo c'iggetiyaa miishshay k'eesatoo geleeppe attina, Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaa ooratsiyaa miishshaa saas'iniyaan gelenna.*

Azaa'eeli Yerusaalamo Aad'd'eeda

17 He wode Sooriyaa Kaatii Azaa'eeli biide, Gaate katamaa olettiide oyk'k'eedda. Yaatiide Yerusaalame olanaw simmeedda. 18 Shin Yihudaa Kaatii Iyo'aassi aappe kase kaateteedda Yihudaa kaatetuu Yoosaafees'e, Yoraaminne Akaaziyaasi Med'ina Godaw dummayi wotseedda miishshatuwaa, k'ay I bare huup'iyaw immeedda imotaanne Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaanne kaatiyaa golliyaa miishshaa minjjiyaasan de'iyaa work'k'aa ubbaa akkeedda. Sooriyaa Kaatiyaw Azaa'eelaw yeddeedda; Azaa'eeli Yerusaalame olanawaa aggi basheedda.

19 Kaatii Iyo'aassi haneedda harabaynne I ootseeddabay ubbay Yihudaa Kaatetuu Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 20 Hewaappe guyyiyaan, Aa oosanchchatuu Aa bolla mak'ettiide, Siilla giyaa sa'aa afiyaa ogiyaan Miillo giyaa saan de'iyaa gollen wod'eeddino. 21 Aa Oosanchchatuu Shim"aata na'aa Yozakaaranne Shomeera na'aa Yihozabaada. Iyo'aassi Daawita Kataman bare mayza aawotuwaa duufuwaan moogetteedda; Aa sa'aan Aa na'ay Amesiyaasi kaateteedda.

13

Israa'eeliyaa Kaatiyaa Yo'akaaza

1 Akaaziyaasa na'ay, Yihudaa Kaatii Iyo'aassi kaateteedda laatamanne heezzentso laytsan, Iyu na'ay Iyo'akaazi Samaariyaa kataman Israa'eeliyaa bolla kaateteedda; I tammanne laappun laytsaa kaateteedda. 2 Nabaas'a na'ay Iyorbbaami Israa'eeliyaa asaa oosisseedda nagaraa kaalliide, Iyo'akaazi Med'ina Godaa sintsan iitabaa ootseedda; I he nagaraa ootsiyaawaa aggibeenna. 3 Hewaa diraw, Med'ina Godaa hank'k'uu Israa'eeliyaa bolla pentteedda; Med'ina Goday unttunttu daro wodiyaw Sooriyaa Kaatiyaa Hazaa'eelawunne Aa na'aa Benihadaadaw zaari zaariide aatsi immeedda.

4 Hewaappe guyyiyaan, Iyo'akaazi Med'ina Godaa woosseedda. Med'ina Goday aw siseedda; ayaw gooppe, Sooriyaa kaatii Israa'eeliyaa ayaa mala iita uk'k'unnaa uk'k'unneeddentto Med'ina Goday be'eedda. 5 Med'inaa Goday Israa'eeliyaa asaa ashshiyaawaa immeedda; unttunttu Sooriyaa asatuwaa kushiyaappe kessi akkeeddino. Yaatiide Israa'eeliyaa Asay kasewaadankka bare son saruwaan de'eedda. 6 Gidooppekka Israa'eeliyaa Asay Iyorbbaama soy Asay oosisseedda nagaraappe simmibeenna; unttunttu he nagaraa ootsiyaawaa aggibeykkino. K'ay Asheero giyaa s'oossatuu misilii Samaariyaan ek'k'o sa'aan atteedda. 7 Iyo'akaazaw ishatamu paraa asatuwaappe tammu gaaretuwaappenne, tammu sha"a gediyaa olanchchatuwaappe attina, hara olanchchay attibeena. Ayaw gooppe, Sooriyaa kaatii unttuntta d'aysseedda; I unttuntta uddummaan de'iyaa suullaadan ootseedda.

8 Iyo'akaazi haneedda harabay, I ootseeddabay ubbaynne Aa minotetsaa Israa'eeliyaa Kaatetuwaa Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 9 Iyo'akaazi hayk'k'iidde, bare mayzzan gaketeedda; Aa sa'aan Aa na'ay Iyo'aassi kaateteedda.

Israa'eeliyaa Kaatiyaa Iyo'aassa

10 Yihudaa Kaatii Iyo'aassi kaateteedda hattamanne laappuntsa laytsan, Iyosakaaza na'ay Iyo'aassi Samaariyaan Israa'eeliyaa bolla kaateteedda; I tammanne usuppun laytsaa kaateteedda. 11 Iyo'aassi Med'inaa Godaa sintsan iitabaa ootseedda. Nabaas'a na'ay Iyorbbaami Israa'eeliyaa asaa oosisseedda nagaraappe ittuwaanne ashshenan ootseedda; I he nagaraa ootsiyaawaa aggibeenna.

12 Iyo'aassi haneedda harabay, I ootseeddabay ubbaynne Yihudaa Kaatiyaa Amesiyaasana oletteedda minotetsaa Israa'eeliyaa Kaatetuwaa taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 13 Iyo'aassi hayk'k'iidde, bare mayzzan gaketeedda; Samaariyaan Israa'eeliyaa kaatetuwaanna moogetteedda. Aa sa'aan Aa na'ay Iyorbbaami kaateteedda.

Elssaa'a Hayk'uwaa

14 Elssaa'i barena wod'iyaa harggiyaa harggiyaa wode, Israa'eeliyaa Kaatii Iyo'aassi Aa be'anaw biide, «Ta aawoo; ta aawoo! Neeni Israa'eeliyaa asaw wolk'k'anne gonddalle!» yaagiide yeekkeedda.*

15 Elssaa'i, «Wonddaafiyaanne pootsatuwaa akka ya» yaageedda; aassi aheedda.

16 Hewaappe guyyiyaan, Elssaa'i Israa'eeliyaa kaatiyaa, «Wonddaafiyaa giigissa oyk'k'a» yaageedda; wonddaafiyaan I giigissi oyk'k'i de'ishshin, Elssaa'i bare kushiyaa kaatiyaa kushiyaa bolla wotseedda.

17 «Away doliyaa bagga maskkootiyaa dooyaa» yaagina dooyeedda. Elssaa'i, «Pootsaa wonddaafiyaan dukka» yaageedda; ikka dukkeedda. Elssaa'i, «Hawe Med'ina Godaa pootsaa! Hawe Sooriyaa asatuwaa s'ooniyaa pootsaa! Neeni Sooriyaa asatuwaa Afeek'a kataman s'oonana gakkanaw olana» yaageedda.

18 Hewaappe guyyiyaan Elssaa'i kaatiyaa, «Pootsatuwaa akka» yaagina akkeedda. Elssaa'i, «Unttunttun biittaa c'adda» yaageedda. Heezzu gede biittaa c'addiide aggi basheedda. 19 Yaatina S'oossaa Asay kaatiyaa hank'k'ettiide, «Ichcheshu gede woy usuppun gede biittaa c'addeeddawaa gidintto, neeni Sooriyaa asatuwaa s'oonaade ubbaa bayzzanawaa shin! Neeni ha"i unttuntta heezzu gede s'alala s'oonana» yaageedda.

20 Elssaa'i hayk'k'ina anhaw giigeedda gonggoluwaan wod'd'eedda.

Moo'aabe gadiyaappe olanchchatuu Israa'eeliyaa biittaa bolla laytsan laytsan doodiino. 21 Itti gallassi amareeda Israa'eeliyaa asatuu itti bitaniyaa anhaa moogiide, Moo'aabe biittaa c'itaa be'eeddino. Bitaniyaa anhaa Elssaa'a mooguwaa gonggoluwaa giddo oliide bak'atteedino. Yaatina anhay Elssaa'a mek'etsaa bolla wod'd'eedda; he man''iyaan pas'inne denddi ek'k'eedda.

Israa'eelanne Sooriyaa Giddon Denddeedda Olaa

22 Iyo'akaazi kaateteedda laytsan ubbaan Sooriyaa Kaatii Azaa'eeli Israa'eeliyaa uk'k'unneedda. 23 Shin Med'ina Goday Abrahaamena, Yisaak'ananne Yaak'oobanna c'aak'k'eteedda k'aalaa c'aak'uwaa diraw, unttunttoo keekkeedda, k'aretteeddanne k'oppeedda. Hachche gakkanawukka I unttuntta d'ayssibeenna woy bare sintsaappe diggibeenna.

24 Sooriyaa Kaatii Azaa'eeli hayk'k'ina, Aa sa'aan Aa na'ay Benihadaadi kaateteedda. 25 Hewaappe guyyiyaan, Azaa'eeli Aa aawuwaa Iyo'akaazeppe olan oyk'k'eedda katamatuwaa Yo'akaaza na'ay Yo'aassi Azaa'eela na'aa Benihadaadappe wotsi akkeedda. Iyo'aassi Aa heezzu gede s'ooniide, Israa'eeliyaa katamatuwaa zaareedda.

14

Yihudaa Kaatiyaa Amesiyaasa

(2 Od. 25:1-24)

1 Iyo'akaaza na'ay, Israa'eeliyaa Kaatii Iyo'aassi kaateteedda laa'entso laytsan, Yihudaa Kaatiyaa Yo'aasha na'ay Amesiyaasi kaateteedda. 2 I kaatetiyaa wode laytsay aw laatamanne ichchesha; I Yerusaalamen laatamanne udduppun laytsaa kaateteedda. Aa aati suntsay Yiho'aadino; iza Yerusaalame asaa. 3 Amesiyaasi Med'ina Goday sintsan suurebaa ootseedda; shin Aa mayza aawuu Daawite ootseeddawaadan ootsibeenna. Ubbabaakka I bare aawuwaa Iyo'aassa k'ulleedda. 4 Asay goynniyaa d'ok'k'a sa'aa d'ayssibeenna; asaykka he gishuwaan yarshshuwaa yarshshiyaawaanne is'aanaa c'uwayiyaawaa aggibeenna.

5 Amesiyaasi kawutetsaa bare kushiyan loytsi oyk'k'eedda saannakka, kase kaatiyaa bare aawuwaa Yo'aasha wod'eedda oosanchchatuwaa wod'eedda. 6 Muse higgiyaa mas'aafan s'aafetteeddawaadan, Med'ina Goday, «Naanatuu ootseedda nagaraa diraw, aawotuwaa wod'anaw bessena; k'ay aawotuu ootseedda nagaraa dirawukka, naanaa wod'anaw bessena. Asay ubbay bare ootseedda nagaran nagaran hayk'k'anaw besse yaagiide azazeeddawaadankka, wod'eeddawanttu naanaa wod'ibeenna.»*

7 Amesiyaasi Mas'ine Zanggaaraa giyaa sa'aan tammu sha"a Eedooma biittaa asaa wod'iide Selaa'a giyaa katamaakka olan oyk'k'eedda. Yok'iti'eela yaagiide suntseedda; hachche gakkanaw ha suntsan s'eesettee.

8 Hewaappe guyyiyaan, Amesiyaasi Iyu na'aa na'aa, Iyo'akaaza na'aa, Israa'eeliyaa kaatiyaa Iyo'aassaw asaa kiittiide, «Haaya; ane laa"u olaa gakketteetto» yaagiide naasseedda.

9 Shin israa'eeliyaa Kaatii Yo'aashi Yihudaa Kaatiyaa Amesiyaasa hawaadan yaageedda; «Liibaanoosan de'iyaa kinddichchu Liibaanoosan de'iyaa zigaw kiittiide, ‹Ne naatto ta na'aw imma› yaageedda. Shin Liibaanoosan de'iyaa itti do'ay hewaana aad'd'iide, he kashiyaa yed'd'eedda. 10 Ee, neeni tumukka Eedooma biittaa asaa s'oonaadda; hewan ha"i otorettaasa. Neeni ne s'oonuwaan nashettaadde, ne son woppu gaade utta agga. Ne bollanne ne biittaa Yihudaa bolla metuwaanne bashshaanne ahiyaawaa ayaw dentsetsay?» yaagiide zaareedda.

11 Shin Amesiyaasi sissaa is's'eedda. Hewaa diraw, Israa'eeliyaa Kaatii Yo'aashi olanaw kesina, inne Yihudaa Kaatii Amesiyaasinne Yihudaan de'iyaa Beeti-Shemesha giyaa kataman olaa gaketeeddino. 12 Israa'eeliyaa Asay Yihudaa asaa s'ooneedda; Yihudaa Asay ubbay bak'atiide, bare soo bare soo beedda. 13 Israa'eeliyaa Kaatii Iyo'aassi Akaaziyaasa na'aa na'aa, Iyo'aassa na'aa, Yihudaa Kaatiyaa Amesiyaasa Beeti-Shemesha kataman omoodeedda. Hewaappe guyyiyaan, Yo'aashi Yerusaalame biide, Yerusaalame dirssaa gimbbiyaa, Efireema Penggiyaappe biide, Zooziyaa Penggiyaa gakkanaw de'iyaa oyddu s'eetu wad'aa gideedda, sa'aa laaleedda. 14 Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaaninne kaatiyaa golliyaa miishshaa minjjiyaasan de'iyaa work'k'aa, biraanne shaluwaa ubbaa akkeedda; k'ay waabiyaw oyk'k'etteedda asatuwaakka akkiide, Samaariyaa simmeedda.

15 Iyo'aassi haneedda harabay, I ootseeddabay, Aa minotetsaynne Yihudaa Kaatiyaa Amesiyaasana I oletteeddabay Israa'eeliyaa Kaatetuwaa Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 16 Iyo'aassi hayk'k'iidde, bare mayzzan gaketeedda; I Samaariyaa kataman Israa'eeliyaa kaatetuwaanna moogetteedda. Aa sa'aan Aa na'ay Iyorbbaami kaateteedda.

Yihudaa Kaatiyaa Amesiyaasa Hayk'k'uwaa

(2 Od. 25:25-28)

17 Iyo'akaaza na'ay, Israa'eeliyaa Kaatii Iyo'aassi hayk'k'eeddawaappe guyyiyaan, Iyo'aassa na'ay, Yihudaa Kaatii Amesiyaasi tammanne ichcheshu laytsaa de'eedda. 18 Amesiyaasi haneedda harabay Yihudaa Kaatetuwaa Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda.

19 Amesiyaasa wod'anaw Asay Yerusaalamen mak'etteedda; yaatina I Laakisha giyaa katamaa bak'ateedda. Shin unttunttu Aa geeduwaa Laakisha katamaa asaa kiittina, Aa yaan wod'eeddino. 20 Aa anhaa paraan c'aani ahiide, Daawita Kataman Yerusaalamen Aa mayza aawotuwaana moogeeddino. 21 Hewaappe guyyiyaan, Yihudaa Asay ubbay tammanne usuppun laytsaa na'aa Ooziyaana Aa aawuwaa Amesiyaasa sa'aan kaateyeedda. 22 Aa aawuu Amesiyaasi hayk'k'eeddawaappe guyyiyaan, I Ooziyaane Eelaata giyaa katamaa zaaretsi kees's'iide, Yihudaan ooratseedda.

Israa'eeliyaa Kaatiyaa Laa"entso Iyorbbaama

23 Yo'aasha na'ay, Yihudaa Kaatii Amesiyaasi kaateteedda tammanne ichcheshantso laytsan, Israa'eeliyaa Kaatiyaa Yo'aasha na'ay Iyorbbaami Samaariyaan kaateteedda; I oytamanne itti laytsaa kaateteedda. 24 Iyorbbaami Med'ina Godaa sintsan iitabaa ootseedda; Nabaas'a na'ay Iyorbbaami Israa'eeliyaa asaa oosisseedda nagaraa ubbaa ootsiyaawaa aggibeenna. 25 Gaate-Hefeeriyaa Amiitaaya na'aa timbbitiyaa odiyaa bare k'oomaa Yoonaasa baggana Med'ina Goday Israa'eeliyaa S'oossay bare k'aalan haasayeeddawaadan, Hamaata Pinuwaa giyaa saappe doommiide, Mas'iniyaa Abbaa gakkanaw de'iyaa Israa'eeliyaa zawaa Yo'aasha na'ay Iyorbbaami s'ooniide zaareedda.* 26 Ayaw gooppe, Israa'eelan de'iyaa Asay ubbay ayiliyaa gidina, womaannuwaa gidina, ayaa keeshshaa tuggaa tuggateeddentto, Med'ina Goday be'eedda; unttuntta maaddiyaabay ooninne baawa. 27 Med'ina Goday Israa'eeliyaa asaa suntsaa saluwaappe garssan d'ayssana yaagibeenna. Hewaa diraw, Med'ina Goday unttuntta Iyo'aasa na'aa Iyorbbaama baggana ashsheeda.

28 Iyorbbaami haneedda harabay, I ootseeddabay ubbay, I oletteeddawenne Yihudaa bagga gideedda Damask'k'o katamaanne Hamaata katamaa Israa'eeliyaw zaareeddabay Israa'eeliyaa Kaatetuu Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 29 Iyorbbaami hayk'k'iidde, bare mayza aawotuwaan Israa'eeliyaa kaatetuwaan gaketeedda; Aa sa'aan Aa na'ay Zakkaraasi kaateteedda.

15

Yihudaa Kaatiyaa Ooziyaana

(2 Od. 26:1-23)

1 Israa'eeliyaa Kaatii Iyorbbaami kaateteedda laatamanne laappuntsa laytsan, Yihudaa Kaatiyaa Amesiyaasa na'ay Ooziyaani kaateteedda.* 2 I kaateteedda wode, laytsay aw tammanne usuppuna; I Yerusaalamen ishatamanne laa"u laytsaa kaateteedda. Aa aati suntsay Yikoolo; iza Yerusaalame asaa. 3 Aa aawuu Amesiyaasi ootseeddawaadan, ikka Med'ina Godaa sintsan suurebaa ootseedda. 4 Gidooppenne Asay goynniyaa d'ok'k'a sa'aa d'ayisibeenna; he diraw yarshshuwaa yarshshiyaawaanne is'aanaa c'uwayiyaawaa aggibeenna. 5 Med'ina Goday Ooziyaana wolk'k'aama Oolluwaa harggiyaan oytseedda; hayk'k'ana gakkanaasikka he harggii Aa yeddibeenna diraw, dumma gollen barekka de'eedda. He wode kaatiyaa na'ay Iyo'aataame kaatiyaa gollen de'iide, he biittaa asaa mooddeedda.

6 Ooziyaane haneedda harabaynne I ootseeddabay ubbay Yihudaa Kaatetuwaa Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 7 Ooziyaane hayk'k'iidde, bare mayzzan gaketeedda; Daawita Kataman bare mayza aawotuwaana moogetteedda. Aa kotan Aa na'ay Yo'aataame kaateteedda.*

Israa'eeliyaa Kaatiyaa Zakkaraasa

8 Yihudaa Kaatii Ooziyaane kaateteedda hattamanne hosppuntsa laytsan, Iyorbbaama na'ay Zakkaraasi Israa'eeliyaa asaa bolla Samaariyaa kataman kaateteedda; I usuppun aginaa kaateteedda. 9 Aa mayza aawotuu ootseeddawaadan, ikka Med'ina Godaa sintsan iitabaa ootseedda; Nabaas'a na'ay Iyorbbaami Israa'eeliyaa asaa oosisseedda nagaraa ootsiyaawaa aggibeenna. 10 Hewaappe guyyiyaan, Yaabeesha na'ay Shaaluumi Zakkaraasa bolla mak'etti denddiide, Yibila'aama giyaa saan wod'iide Aa kotan barew kaateteedda.

11 Zakkaraasi haneedda harabaynne I ootseeddabay ubbay Israa'eeliyaa Kaatetuwaa Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda.

12 Hawaadan haniide, Med'ina Goday Iyuw, «Ne zarii oyddentso yeletaa gakkanaw, Israa'eeliyaa kawutetsaa araatan uttanawaa» yaagiide odeedda k'aalay poletteedda.*

Israa'eeliyaa Kaatiyaa Shaaluuma

13 Yihudaa Kaatii Ooziyaane kaateteedda hattamanne udduppuntsa laytsan, Yaabeesha na'ay Shaaluumi kaateteedda; I Samaariyaan itti aginaa kaateteedda. 14 Hewaappe guyyiyaan, Gaade na'ay Minaaheemi Tirs's'a giyaa katamaappe Samaariyaa beedda. Samaariyaan de'iyaa Yaabeesha na'aa Shaaluuma wod'iide Aa kotan barew kaateteedda.

15 Shaaluumi haneedda harabaynne I mak'etteedda mak'k'uu Israa'eeliyaa Kaatetuwaa Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 16 He wode Minaaheemi Tirs's'a katamaappe denddiide, Tifisaaha giyaa katamaa, kataman de'iyaa asaanne katamaa heeraan de'iyaa biittatuwaa ubbaa oleedda. Unttunttu barenttu katamaa dirssaa penggiyaa aw dooyennan is's'eedda diraw, Tifisaaha katamaa olettiide bayzzeedda; k'ay he kataman de'iyaa shahaara mac'c'a asaa uluwaa ubbaa p'alk'k'i yeggeedda.

Israa'eeliyaa Kaatiyaa Minaaheema

17 Yihudaa Kaatii Ooziyaane kaateteedda hattamanne udduppuntsa laytsan, Gaade na'ay Minaaheemi Israa'eeliyaa bolla kaateteedda; I Samaariyaan tammu laytsaa kaateteedda. 18 I Med'ina Godaa sintsan iitabaa ootseedda; Nabaas'a na'ay Iyorbbaami Israa'eeliyaa asaa oosisseedda nagaraa ootsiyaawaa aggibeenna.

19 Hewaappe guyyiyaan, Asoore gadiyaa Kaatii Tigilaati-Paleseeri Israa'eeliyaa biittan dooddeedda. Minaheeme kawutetsan barena minisana malanne maaddana mala, Tigilaati-Paleseeraw hattamanne oyddu sha"a kiilo giraame s'agaraa biraa immeedda. 20 Minaaheemi he miishshaa Israa'eeliyaa asaa wolk'k'an c'igisseedda; Asoore biittaa kaatiyaw Immanaw dure asaa ubbay ittuu ittuu ishatamu s'agaraa biraa peed'eeddino. Hewaadan ootsina, Asoore kaatii Israa'eeliyaa biittaa aggiide, bare gadiyaa simmeedda.

21 Minaaheemi haneedda harabaynne I ootseeddabay ubbay Israa'eeliyaa Kaatetuu Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 22 Minaaheemi hayk'k'iidde, bare mayzzan gaketeedda; Aa kotan Aa na'ay Pak'aahi kaateteedda.

Israa'eeliyaa Kaatiyaa Pak'aaha

23 Yihudaa Kaatii Ooziyaane kaateteedda ishatamantsa laytsan, Minaaheema na'ay Pak'aahi Israa'eeliyaa bolla Samaariyaan kaateteedda; I laa"u laytsaa kaateteedda. 24 Pak'aahi Med'ina Godaa sintsan iitabaa ootseedda; Nabaas'a na'ay Iyorbbaami Israa'eeliyaa asaa oosisseedda nagaraa ootsiyaawaa aggibeenna. 25 Aa ola gadaawatuwaappe ittuu, Ramaaliyaa na'ay Paak'uha giyaawe Aa bolla mak'ettiide denddeedda. Gala'aade asaappe ishatamu attuma asaa barenana akki biide, Samaariyaa kataman kaatiyaa gollen de'iyaa geessuwaa geleedda. Paak'uhi Pak'aaha Arggoobaarakka Haariyaanakka ittippe wod'iide Aa kotan barew kaateteedda.

26 Pak'aahi haneedda harabaynne I ootseeddabay ubbay Israa'eeliyaa Kaatetuwaa Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda.

Israa'eeliyaa Kaatiyaa Paak'uha

27 Yihudaa Kaatii Ooziyaane kaateteedda ishatamanne laa'entso laytsan, Ramaaliyaa na'ay Paak'uhi Israa'eeliyaa bolla Samaariyaan kaateteedda; I laatamu laytsaa kaateteedda. 28 Paak'uhi Med'ina Godaa sintsan iitabaa ootseedda; Nabaas'a na'ay Iyorbbaami Israa'eeliyaa asaa oosisseedda nagaraa ootsiyaawaa aggibeenna.

29 Israa'eeliyaa Kaatiyaa Paak'uha wodiyaan Asoore Kaatii Tigilaati-Paleseeri yiide ayino, Aabeeli-Beetimaa'ika, Yaanooha, K'edeeshanne Has'oora geetettiyaa katamatuwaa olettiide oyk'k'eedda; k'aykka Gala'aade, Galiilanne Nifttaaleema biittatuwaa ubbaa olettiide, asaa Asoore gadiyaa omoodiide afeedda.

30 Ooziyaana na'ay Yo'aataame kaateteedda laatamantsa laytsan, Eelah na'ay Hoshee'i Ramaaliyaa na'aa Paak'uha bolla mak'etti wod'iide Aa sa'aan barew kaateteedda.

31 Paak'uhi haneedda harabaynne I ootseeddabay ubbay Israa'eeliyaa Kaatetuu Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda.

Yihudaa Kaatiyaa Iyo'aataama

(2 Od. 27:1-9)

32 Ramaaliyaa na'ay, Israa'eeliyaa Kaatii Paak'uhi kaateteedda laa'entso laytsan, Yihudaa Kaatiyaa Ooziyaana na'ay Iyo'aataame kaateteedda. 33 Iyo'aataame kaatetiyaa wode aw laytsay laatamanne ichchesha; I Yerusaalamen tammanne usuppun laytsaa kaateteedda. Aa aati suntsay Yaruusho; Yaruusha S'aadook'a naatto. 34 Bare aawuu Ooziyaane ootseeddawaadan, Iyo'aataamikka Med'ina Godaa sintsan suurebaa ootseedda. 35 Gidooppenne Asay goynniyaa d'ok'k'a sa'aa d'ayisibeenna; he diraw yarshshuwaa yarshshiyaawaanne is'aanaa c'uwayiyaawaa aggibeenna. Iyo'aataame Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaa geliyaa k'ommo bagga penggiyaa zaaretsiide ootseedda.

36 Iyo'aataame haneedda harabaynne I ootseeddabay ubbay Yihudaa Kaatetuwaa Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 37 He wodiyaan Med'ina Goday Sooriyaa Kaatiyaa Raas'iinanne Ramaaliyaa na'aa, Israa'eeliyaa Kaatiyaa Paak'uha Yihudaa biittaa olissanaw doommeedda. 38 Iyo'aataame hayk'k'iidde, bare mayzzan gaketeedda; bare mayza aawuwaa Daawita Kataman bare mayza aawotuwaana moogetteedda. Aa sa'aan Aa na'ay Akaazi kaateteedda.

16

Yihudaa Kaatiyaa Akaaza

(2 Od. 28:1-27)

1 Ramaaliyaa na'ay Paak'uhi kaateteedda tammanne laappuntsa laytsan, Iyo'aataama na'ay Akaazi Yihudaan kaateteedda. 2 I kaatetiyaa wode laytsay aw laatama; Yerusaalamen I tammanne usuppun laytsaa kaateteedda. Aa mayza aawuu Daawite suurebaa ootseeddawaadan, Med'ina Godaa bare S'oossaa sintsan I suurebaa ootsibeenna. 3 I kase de'eedda Israa'eeliyaa kaatetuwaa ogiyaan hametteedda. K'ay Med'ina Goday Israa'eeliyaa asaa sintsaappe laaggiide kesseedda asatuu de'uwaa wogaa, he sheneyiyaawaa k'ulliide, bare yeleedda na'aa adda taman s'uuggiide, eek'aw yarshsheedda.* 4 Akaazi Asay goynniyaa d'ok'k'a dirawunne, deretuwaa huup'iyaaninne daashsha mitsaa ubbaa garssan yarshshuwaa yarshsheeddanne is'aanaa c'uwayeedda.

5 Hewaappe guyyiyaan, Sooriyaa Kaatii Raas'iininne Ramaaliyaa na'ay, Israa'eeliyaa Kaatii Paak'uhi Yerusaalame olanaw yiide dooddeeddino; shin Akaaza s'oonanaw danddayibeykkino. 6 He wode Sooriyaa Kaatii Raas'iini Eelaata giyaa katamaa zaariide akkiide, Yihudaa asaa laaggiide keseedda. Yaatina Eedooma asatuu Eelaata katamaa yiide, hachche gakkanaw yaan de'iino.

7 Hewaa diraw, Akaazi Asoore Kaatiyaa Tigilaati-Paleseeraw kiitaa yeddiide, «Taani ne na'aanne ne k'oomaa. Hayyanaa haaya; taana oliyaa Sooriyaa kaatiyaa kushiyaappenne Israa'eeliyaa kaatiyaa kushiyaappe taana ashsha» yaageedda. 8 K'ay Akaazi Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaaninne kaatiyaa golliyaa miishshaa minjjiyaasan de'iyaa biraanne work'k'aa akkiide, Asoore kaatiyaw immo ootsiide yeddeedda. 9 Akaazi geeddawaa Asoore kaatii mayyiide, Damask'k'o katamaa olettiide oyk'k'eedda. Asaa omoodiide, K'iira giyaa sa'aa afeedda; Kaatiyaa Raas'iinakka wod'eedda.

10 Hewaappe guyyiyaan, Kaatii Akaazi Asoore Kaatiyaa Tigilaati-Paleseerana gaketanaw Damask'k'o beedda. Damask'k'on de'iyaa yarshshiyaa sa'aa be'iide Aa malatiyaa yarshshiyaa sa'aa kees's'ana mala, he yarshshiyaa sa'aa misiliyaanne kees's'iyaa hanotaa k'eesiyaa Ooriyoonaw kiitteedda. 11 Hewaa diraw, Kaatii Akaazi Damask'k'oppe simmiide yaanaw, k'eesiyaa Ooriyooni he leemisuwaa malatiyaa yarshshiyaa sa'aa giigisseedda.

12 Kaatii Damask'k'oppe simmeedda wode, yarshshiyaa sa'ay oosettiide poletteeddawaa be"i yarshshiyaa saakko shiik'iide, 13 bare s'uuggiyaa yarshshuwaanne bare katsaa yarshshuwaa yarshsheedda. K'ay bare ushshaa yarshshuwaa gusseedda; bare ittippetetsaa yarshshuwaa suutsaakka yarshshiyaa sa'aa bolla c'ac'c'afeedda. 14 Nahaasiyaa giyaa birataappe ootsiide, Med'ina Godaw dummayi wotseedda yarshshiyaa sa'ay ooratsa yarshshiyaa saappenne Geeshsha Golliyaappe gidduwaan de'ee. Yaatina Akaazi he ec'a yarshshiyaa sa'aa dentsiide, bare oosisseedda ooratsa yarshshiyaa saappe huup'issa baggana wotseedda.*

15 Hewaappe guyyiyaan, Kaatii Akaazi k'eesiyaa Ooriyoona hawaadan yaagiide azazeedda; «Ha wogga ooratsa yarshshiyaa sa'aa wontta s'uuggiyaa yarshshuwaa, omarssi shiishshiyaa katsaa yarshshuwaa, kaatii shiishshiyaa s'uuggiyaa yarshshuwaanne katsaa yarshshuwaa, Asay ubbay shiishshiyaa s'uuggiyaa yarshshuwaa, unttuntta katsaa yarshshuwaanne unttuntta ushshaa yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aa ootsa. Yenkko nahaasiyaappe med'etteedda yarshshiyaa sa'aa taani taw oochchiyaa sa'aa kessana» yaageedda. 16 K'eesiyaa Ooriyooni Kaatii Akaazi azazeeddawaadan med'd'eedda.

17 Kaatii Akaazi Geeshsha Golliyaa giddon go'ettiyaa, nahaasiyaa birataappe med'etteedda gaaretuwaa lochcha birataa k'ans's'iidde, miyyiyaappe diggiide meec'ettiyaa keretuwaa gaaretuwaa bollaappe dentseedda. K'ay Abbaa Saaniyaa, Aa zemppisseedda nahaasiyaa booratuwaa misiletuwaa bollappe dentsiide, shuchchaa baasuwaa bolla wotseedda.* 18 Asoore kaatiyaa diraw, Akaazi bare kawutetsaa araataa kase wotsiyaa saappe diggeedda. K'ay aappe kase de'eedda kaatetuwaa Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaa geliyaa penggiyaa gorddeedda.

19 Kaatii Akaazi haneedda harabaynne I ootseeddabay ubbay Yihudaa Kaatetuwaa Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 20 Akaazi hayk'k'iidde, bare mayzzan gaketeedda; Daawita Kataman bare mayza aawotuwaana moogetteedda. Aa kotan Aa na'ay Hizk'k'iyaase kaateteedda.*

17

Israa'eeliyaa Kaatiyaa Hossee'a

1 Yihudaa Kaatii Akaazi kaateteedda tammanne laa'entso laytsan, Elah na'ay Hossee'i Israa'eeliyaa bolla Samaariyaa kataman kaateteedda; I udduppun laytsaa kaateteedda. 2 Med'ina Godaa sintsan I iitabaa ootseedda; giddooppene aappe kase de'eedda Israa'eeliyaa kaatetuu ootseeddawaa keeshshaa iitaa ootsibeenna.

3 Asoore Kaatii Shalmman"eeseri yiide, aanana olaa gaketeedda; Hossee'i s'oonettiide, aw giiraa giireedda. 4 Shin amareeda laytsaappe simmina, Kaatii Hossee'i Soo'i giyaa Gibs'e kaatiyaw kiitaa yeddiide, barena maaddana mala oochcheedda. Yaatiide kasewaadan Asoore kaatiyaw giiriyaawaa aggi basheedda. Kaatii Shalmman"eeseri hewaa sisiide, Aa oytsiidde, k'asho golliyaa gelisseedda.

Samaariyaa Kunddetsaa

(17:5-41)

5 Hewaappe guyyiyaan, Asoore kaatii Israa'eeliyaa biittaa ubbaa bolla mayyiide, Samaariyaa katamaa dooddeedda; heezzu laytsaa gatseedda. 6 Hossee'i kaateteedda udduppuntsa laytsan Asoore kaatii* Samaariyaa katamaa omoodeedda. Israa'eeliyaa asaa akkiide, Asoore gadiyaa afeedda. Hewaappe kaala unttunttu hewaa Halaaha kataman, hewaa Meedoonatuwaa katamatuwaan, haratuwaa k'ay Gozaana biittan de'iyaa Haboora Shaafaa matan wotseedda.

7 Hawe ubbay haneeddawe, Israa'eeliyaa Asay Med'ina Godaa barenttu S'oossaa bolla, unttunttu Gibs'eppe, Gibs'e kaatiyaa kushiyaappe kesseeddawaa bolla nagaraa ootseedda gaasuwaana. K'ay unttunttu hara s'oossatoo goynniide, 8 Med'ina Goday unttunttu sintsaappe laaggiide kesseedda gade asatuu de'eedda de'uwaa wogaa kaalleedda gaasuwaana. Hewaa bollakka k'ay Israa'eeliyaa kaatetuu doommeedda iita wogaa kaalleedda gaasuwaana. 9 Israa'eeliyaa Asay Med'ina Godaa barenttu S'oossaa bolla iitabaa geeman ootseeddino; k'eeri guutsa mootsaappe biide, wogga wolk'k'aama katamaa gakkanaw de'iyaa gishuwaan ubbaan barenttu goynniyaa d'ok'k'a sa'aa med'd'eeddino. 10 K'ay unttunttu eek'aa shuchchatuwaanne Asheero giyaa s'oossatti misiletuwaa deriyaa huup'iyaa ubbaaninne daashsha mitsaa ubbaa garssan esseeddino.* 11 K'aykka unttunttu Med'ina Goday beni unttunttu sintsaappe laaggiide kesseedda gade asatuu ootseeddawaadan, d'ok'k'a sa'aa ubbaan is'aanaa c'uwayeeddino. Unttunttu Med'ina Godaa hank'k'etsiyaa iitabaa ootseeddino. 12 Med'ina Goday unttuntta, «Eek'aw goynnoppite» gi wotsina, unttunttu eek'aw goynneeddino.

13 Med'ina Goday Israa'eeliyaa asaanne Yihudaa asaa bare timbbitiyaa odiyaa ubbatuwaa baggananne sas'aani be'iyaa ubbatuwaa baggana, «Hinttena erite! Hinttenttu iita ogiyaappe simmite; taani timbbitiyaa odiyaa ta k'oomatuwaa baggana, hinttenttu aawotuu azazettanaadan immeedda higgiyan de'iyaa wogaanne awaayuwaa ubbaa naagite» yaagi wotseedda. 14 Shin unttunttu sisennan is's'eeddino. Med'ina Godaa barenttu S'oossaa ammanettibeenna barenttu aawotuwaadan morggiyaa miniseeddino. 15 Unttunttu Aa wogaa, I unttunttu aawotuwaana c'aak'k'eteedda c'aak'uwaanne Aa seeraa kad'eeddino. Unttunttu shufuro eek'atoo goynniide, barenttu huup'iyawukka shufuro gideeddino.

Med'ina Goday unttuntta, «Hinttenttu yuushshuwaan de'iyaa dere asatuu ootsiyaawaadan ootsoppite» gi wotsina is's'iide, unttunttu unttunttu de'uwaa wogaa kaalleeddino. 16 Med'ina Godaa barenttu S'oossaa azazuwaa ubbaa aggi aggeeddino. Maraa malatiyaa, laa"u goynniyaa misiletuwaanne Asheero giyaa s'oossatuu misiliyaa med'd'eeddino. Saluwaan de'iyaa s'oolinttiyaa ubbaw goynneeddinonne Ba'aala giyaa eek'aw ootseeddino.* 17 Unttunttu barenttu attuma naanaanne mac'c'a naanaa taman s'uuggiide yarshsheeddino. Kaayiyaawaanne moyttilliyaa haasayissiyaawaa doyeeddino. Hewaadan iitabaa ootsanaw barenttu huup'iyaa zal"iidde, Med'ina Godaa hank'k'etseeddino.* 18 Hewaa diraw, Med'ina Goday Israa'eeliyaa asaa loytsi hank'k'etteedda; unttuntta bare sintsaappe diggeedda. Yihudaa zariyaa s'alalay atteedda.

19 Shin Yihudaa asatuukka Med'ina Godaa barenttu S'oossaa azazuwaa naagibeykkino; unttunttu Israa'eeliyaa Asay doommeedda de'uwaa wogaa kaalleeddino. 20 Hewaa gaasuwaan Med'ina Goday Israa'eeliyaa zeretsaa ubbaa aggi basheedda. I unttunttu tuggayiide, bare sintsaappe diggana gakkanaw, unttuntta bonk'k'iyaawanttu kushiyan yeggi basheedda.

21 Med'ina Goday Israa'eeliyaa asaa Daawita zeretsatuwaa kawutetsaappe beni shaakkeedda wode, Israa'eeliyaa Asay Nabaas'a na'aa Iyorbbaama barenttoo kaateyeeddino. Hewaappe guyyiyaan, Israa'eeliyaa Asay Med'ina Godaa kaallennaadan Iyorbbaami diggeedda; I unttuntta wolk'k'aama nagaraa oosisseedda. 22-23 Med'ina Goday timbbitiyaa odiyaa bare k'oomatuwaa ubbatuwaa baggana kase odi wotseeddawaadan, bare sintsaappe diggana gakkanaw, Israa'eeliyaa Asay Iyorbbaami ootseedda nagaraa ubbaa ootseedda. Hewaa diraw, Israa'eeliyaa Asay barenttu yeletteedda gadiyaappe omoodettiide, Asoore gadiyaa beeddino; unttunttu hanno gakkanaasikka yaan de'iino.

Asooretuu Israa'eeliyaa Gadiyaan Utteeddino

24 Hewaappe guyyiyaan, Asoore kaatii Baabloone biittan de'iyaa Kuuta, Iiwa, Hamaatanne Safariwayma geetettiyaa katamatuwaan de'iyaa asaa ahiide Israa'eeliyaa asaa sa'aan Samaariyaa katamatuwaan wotseedda. Unttunttu he katamatuwaa laattiide, unttunttun de'eeddino.

25 Unttunttu koyro yaan de'ussaa doommeedda wode, Med'ina Godaw goynnibeeykkino. Hewaa gaasuwaan Med'ina Goday unttunttu giddo gaammotuwaa yeddeedda; gaammotuu unttunttu giddoppe amareedawantta mentsereetsiide wod'eeddino. 26 Yaatina Asoore kaatiyaa, «Neeni dentsa afaade Samaariyaa katamatuwaan wotseedda Asay he biittaa s'oossaa wogaa erenna. Erennawaa gaasuwaan I unttuntta mentsereetsi wod'iyaa gaammotuwaa unttunttu bolla yeddeedda» yaagiide odeeddino.

27 Asoore kaatii, «Hinttenttu Samaariyaappe omoodiide aheedda k'eesetuwaappe ittuwaa zaariide, yaa yeddite. I yaan de'iide, he biittaa s'oossaa wogaa unttuntta tamaarisso» yaagiide azazeedda. 28 Hewaa diraw, Samaariyaappe omoodiide afeedda k'eesetuwaappe ittuu Beeteelen de'anaw yeedda; Med'ina Godaw goynniyaa wogaa unttuntta tamaarisseedda.

29 Gidooppenne Samaariyaa yiide utteedda Asay barew goynniyaa eek'aa misiletuwaa bare de'iyaa sa'aan de'iyaa sa'aan med'd'eedda. Samaariyaa Asay kees's'eedda goynniyaa d'ok'k'a gishuwaan wotseedda. 30 Hewaa maaran Baabloone Asay Sukkoti-Banooba giyaa eek'aa misiletuwaa med'd'eedda. Kuuta Asay Nerggaala giyaa eek'aa misiletuwaa med'd'eedda. Hamaata Asay k'ay Ishiima giyaa eek'aa misiletuwaa med'd'eedda. 31 Iiwa Asay Nibihaazanne Tarttaak'a geetettiyaa d'amaashatuwaa misiletuwaa med'd'eedda. Safariwayma Asay k'ay Adiraameleekanne Anaameleka geetettiyaa barenttu s'oossatoo barenttu naanaa taman s'uuggiide yarshsheedda. 32 Unttunttu Med'ina Godaw yayyeeddino; shin barenttu giddoppe dumma dumma asaa dooriide, yarshshiyaa d'ok'k'a gishuwaan k'eesatuwaa ootsiide suntseeddino. 33 Unttunttu Med'ina Godaw yayyeeddino; shin barenttu yeedda biittaa biittaa asaa meeziyaa kaalliide, barenttu s'oossatookka goynneeddino. 34 Unttunttu hachche gakkanaasikka kase barenttu meeziyaadan ootsiino.

Unttunttu tumuppe Med'ina Godaw yayyikkino woy Med'ina Goday Israa'eeliyaa giide suntseedda Yaak'ooba zeretsaw immeedda awaayuwaanne wogaa, higgiyaanne azazuwaa naagikkino.* 35 Med'ina Goday Israa'eeliyaa asaana beni c'aak'k'eteedda wode, unttuntta hawaadan yaagiide azazeedda; «Hara s'oossatoo goynnoppite; unttunttoo gulbbatoppite; unttunttoo ootsoppite woy unttunttoo yarshshoppite.* 36 Shin Gibs'eppe hinttentta bare wolk'k'aama wolk'k'aaninne bare mic'eteedda kushiyan kesseedda Med'ina Godaw ootsite; aw gulbbatite; aw yarshshuwaa yarshshite.* 37 Taani Med'ina Goday hinttenttoo s'aafeedda awaayuwaanne wogaa, higgiyaanne azazuwaa ubbaa wode naagite; hara s'oossatoo goynnoppite. 38 Taani hinttenana c'aak'k'eteedda c'aak'uwa dogoppite; hara s'oossatookka goynnoppite. 39 Hewaa aggiide, Med'ina Godaw hinttenttu S'oossaw goynnite. Hinttenttu morkkatuwaa ubbaappe hinttentta ashshanawe taana» yaagiide azazeedda. 40 Unttunttu aw eeno geennan is's'iide, kase barenttu doyaakka bak'k'i oyk'k'eeddino.

41 He asatuu Med'ina Godaw yayyiiddekka, itti baggana barenttu eek'aa misiletoo goynniino. Hachche gakkanaasikka unttunttu zeretsay unttunttu aawotuu goynniyaawaadan goynniidde de'ee.

Yihudaa Kawutetsaa

18

(18:1—25:30)

Hizk'k'iyaasaappe Iyoosiyaasa Gakanaw

(18:1—21:26)

1 Elah na'ay Hoosee'i Israa'eelan kaateteedda heezzentso laytsan Yihudaa Kaatiyaa Akaaza na'ay Hizk'k'iyaase kaateteedda. 2 I kaatetiyaa wode laytsay aw laatamanne ichchesha; Yerusaalamen I laatamanne udduppun laytsaa kaateteedda. Aa aati suntsay Abii geetettee; Iza Zakkaraasa naatto. 3 Aa mayza aawuwaa Daawite ootseeddawaadan, Hizk'k'iyaasikka Med'ina Godaa sintsan suurebaa ootseedda. 4 Asay goynniyaa d'ok'k'a sa'aa I diggeedda. Eek'aa tuussatuwaa mentsereetseedda. Asheero giyaa s'oossatti misiliyaa k'ans's'i oleedda. K'ay Muse nahaasiyaappe med'd'eedda shooshshaakka mentsereetseedda. Ayaw gooppe, he wodii gakkanawukka Israa'eeliyaa Asay aw is'aanaa c'uwayiidde takkeedda. He shooshshaa suntsay Nehushttaana.*

5 Hizk'k'iyaase Med'ina Godaa Israa'eeliyaa S'oossaa ammaneedda; Yihudaa kaatetuwaa ubbaa giddon Aa mala kaatii aappe kase gidina, aappe guyye gidina beettibeenna. 6 Ayaw gooppe, Med'ina Godaw I amaneteedda; Med'ina Godaa kaalliyaawaa aggibeenna; Med'ina Goday Musa azazeedda azazuwaa naageedda. 7 Med'ina Goday aanana ittippe gideedda; yaatina I ootsiyaabay ubbay aw injjeteedda. I Asoore kaatiyaa bolla makkaleedda; aw moodettenaan is's'eedda. 8 I Piliss's'eema asaanna oleteedda; k'eri guutsa mootsaappe biide, wogga wolk'k'aama katamaa gakkanaw, Gaazaakka Aa yuushshuwaan de'iyaa biittatuukka attenan unttunttu de'iyaa sa'aa ubbaa s'ooneedda.

9 Kaatii Hizk'k'iyaase kaateteedda oyddentso laytsan, Elah na'ay Israa'eeliyaa Kaatii Hoshee'i kaateteedda laappuntsa laytsan, Asoore Kaatii Salman"eeseri Israa'eeliyaa bolla metuwaa gatsanaw dooddeedda; Samaariyaa katamaakka dooddeedda. 10 Heezzentso laytsi Sooriyaa Asay Samaariyaa katamaa s'ooneedda. Yaatina Hizk'k'iyaase kaateteedda usuppuntsa laytsan, Israa'eeliyaa kaatii Hosee'i kaateteedda udduppuntsa laytsan, Samaariyaa katamay s'oonetteedda. 11 Asoore kaatii Israa'eeliyaa asaa Asoore gadiyaa afeedda. Hewaappe kaala unttuntta hewaa Halaaha kataman, hewaa Meedoonatuwaa kataman, haratuwaa k'ay Gozaana biittan de'iyaa Haboora Shaafaa ellekka wotseedda. 12 Hawe haneeddawe unttunttu Med'ina Godaw barenttu S'oossaw azazettenan is's'iide, Med'ina Godaa k'aalaa c'aak'uwaa, Med'ina Godaa k'oomay Muse azazeedda azazuwaa ubbaa mentseedda gaasuwaana. Unttunttu Aa azazuwaa sisanawukka azazettanawukka koyibeeykkino.

Asooretuu Yerusaalame Olanaw Naasseeddino

(2 Od. 32:1-19; Isa. 36:1-22)

13 Kaatii Hizk'k'iyaase kaateteedda tammanne oyddentso laytsan, Asoore Kaatii Sanaakireebe gimbbettu utteedda Yihudaa katamatuwaa ubbaa olettiide oyk'k'eedda. 14 Yaatina Yihudaa Kaatii Hizk'k'iyaase Laakisha kataman de'iyaa Asoore Kaatiyaa Sanaakireemaw kiitaa yeddiide, «Taani bayzzaad. Hayyanaa ta biittaa yeddaade kesa. Neeni taana oochcheeddawaa ayaanne ta immana» yaageedda.

Asoore kaatii Yihudaa Kaatiyaa Hizk'k'iyyaasa, «Neeni tammu sha"a kiilo giraame biraanne itti sha"a kiilo giraame work'k'aa taw yedda» yaageedda.

15 Hizk'k'iyaase Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaaninne kaatiyaa golliyaa miishshaa minjjiyaasan de'eedda biraa ubbaa aw yeddeedda. 16 He wode Yihudaa Kaatii Hizk'k'iyaase Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaa penggiyaa sank'k'atuwaa mayyi utteedda work'k'aanne k'ay I bare huup'iyaw he pengge k'osiletsatuwaa mayzzi wotseedda work'k'aa pok'k'i k'aariide, Asoore kaatiyaw yeddeedda.

17 Hewaappe guyyiyaan, Asoore kaatii heezzu olaa gadaawatuwaa c'ora olanchchatuwaanna Laakisha giyaa katamaappe Kaatiyaa Hizk'k'iyaasakko Yerusaalame yeddeedda. Unttunttu biide, Yerusaalame gakkeeddino; Mayuwaa Meec'c'iyaawaa Gade afiyaa ogiyaappe k'ommo baggana de'iyaa, dagatteedda haatsay goggiyaa shiik'eedda haatsaa miyiyaan ek'k'eeddinno. 18 Yaatiide unttunttu kaatiyaa s'eeseeddino. Hilk'k'iyaa na'ay kaatiyaa gollen aawotiyaa Eliyaak'iime, waanna s'aafii Sheebininne Asaafa na'ay taarikiyaa s'aafiyaa Yo'aahi aakko kare keseeddino.

19 Asooretuu gadaaway unttuntta, «Hizk'k'iyaasaw hawaadan yaagiide odite; ‹Asoore kaatii, wolk'k'aamay neena hawaadan yaagee; Neeni hawaa keena ayan ammanettaad?› 20 Neeni c'oo mela, ‹Olaa olettanaw taw aad'd'eeda eraynne wolk'k'aynne de'ee› yaagaasa. Shin neeni oonan ammanettaade ta bolla hawaa makkalaadii? 21 Neeni Gibs'e kaatiyaa maaddana gaade k'oppeeddawaa gidooppe, me"eedda mak'k'aa gatiman guufetiyaa asaa mala. Ayaw gooppe, gatimay me"ina, pinc'c'uu kushiyaa c'addeenne maduns's'isee. Gibs'e Kaatii barenan ammanettiyaa asaa ubbaw hewaa mala.

22 «Shin neeni taw, ‹Nuuni Med'ina Godan nu S'oossan ammanetteetto› yaagooppe, Hizk'k'iyaase Yihudaa asaanne Yerusaalame asaa, ‹Hintte Yerusaalamen de'iyaa yarshshiyaa sa'aan goynnanaw koshshe› giide, aw goynniyaa d'ok'k'a sa'atuwaanne yarshshuwaa sa'aa diggeedda S'oossaa I gidennee?

23 «Ane ha"i haaya! Ta godaa Asoore kaatiyaanna naasetta. Neeni togganaw danddayiyaa, gidiyaa asaa demmooppe, laa"u sha"a paratuwaa taani new immana. 24 Neeni Gibs'etu paraa asatuwaana paraa gaaretuwaa taw yeddana gaade ammanooppenne, ta godaa olanchchatuu kaappatuwaappe itti laafiyaawaakka zaaranaw danddayakka. 25 Hewaa bollakka k'ay, taani ha"i tumu Med'ina Godaa azazuu baynnan ha biittaa d'ayssanaw kessaaditaa? Med'ina Goday bare huup'iyaw taana, neerekka, he biittaa baade, olaade bayzza yaagiide odeedda yaagee yaagite» yaageedda.

26 Hewaappe guyyiyaan, Hilk'k'iyaa na'ay Eliyaak'iime, Sheebininne Yo'aahi Asooretuu gadaawaa hawaadan yaageeddino; «Nuuni birshshetsaa eriyaa diraw, hayyanaa neeni nuw ne k'oomatoo Sooriyaa k'aalan oda. Dirssaa gimbbiyaa huup'iyaan de'iyaa Asay sisenna mala, Ibraawetso k'aalan nuw odoppa» yaageeddino.

27 Shin gadaaway zaaretsiide, «Ha k'aalatuwaa taani hinttewunne hinttenttu godaa s'alalaw odanaw taana ta goday kiitteeddeeyye? Hinttenttunna ittippe barenttu shi'aa maanawunne barenttu sheeshshaa ushanaw de'iyaa, ha dirssaa gimbbiyaa bolla utteedda asaana ubbaw odanaassa gidenneeyye?» yaageedda.

28 Hewaappe guyyiyaan, Asooretuu gadaaway denddi ek'k'iide, bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, Ibraawetso k'aalan hawaadan yaageedda; «Asoore kaatii wolk'k'aamay hinttentta giyaawaa sisite! 29 Kaatii hinttentta hawaadan yaagee; ‹Hizk'k'iyaasi hinttentta c'immoppo; ayaw gooppe, I hinttentta ta kushiyaappe wotsi akkanaw danddayenna. 30 I hinttentta, Med'ina Goday tuma nuuna ashshanawaa; ha katamaykka Asoore kaatiyaa kushiyan gelenna› yaagiide hinttentta Med'ina Godan ammantsoppo» yaagee.

31 «Ee, hinttenttu Hizk'k'iyaase odiyaawaa sisoppite. Asoore kaatii hinttentta, ‹Taananna sigettite; haa taakko kesite. Yaatooppe hinttenttu ubbaykka hinttenttu woyniyaa teeraappenne hinttenttu balasiyaa teeraappe miishshana; hinttenttu bookkeedda ollaappekka haatsaa ushishshana. 32 Hewaappe guyyiyaan, taani yaade, hinttentta hinttenttu biittaa malatiyaa gadiyaa akkaade afana. He biittay katsaynne woyniyaa eessaa ukitsaynne woyniyaa ataakilttii kumeedda biittaa; wogaraynne matsaa eessaynne kumeedda biittaa. Hinttenttu taw azazettooppe, pas'a de'ana; hayk'k'ikkita› yaagee.

«Hizk'k'iyaase hinttentta, ‹Med'ina Goday nuuna ashshana› yaagiide c'immiyaawaa sisoppite. 33 Ayihuda gidenna asaa s'oossatuwaappe bare biittaa Asoore kaatiyaa kushiyaappe ashsheeda s'oossi de'iiyye? 34 Hamaata s'oossatuunne Arifaade s'oossatuu hak'an de'iinoo? Safariwayma, Henaa'anne Iiwa s'oossatuu hak'an de'iinoo? Unttunttu Samaariyaa ta kushiyaappe wotsi akkeeddino? 35 Ha biittatuwaa s'oossatuwaa ubbaa giddon bare biittaa ta kushiyaappe ayaa s'oossi ashsheedawaa shin, Med'ina Goday Yerusaalame ta kushiyaappe ashshanee?» yaageedda.

36 Shin Asay itti k'aalanne aw wurissenaan c'o"u geedda. Ayaw gooppe, kaatii unttuntta, «Aw ayinne zaariide odoppite» yaagi wotseedda. 37 Hewaappe guyyiyaan, Hilk'k'iyaa na'ay kaatiyaa gollen aawotiyaa Eliyaak'iime, waanna s'aafii Sheebininne taarikiyaa s'aafii Asaafa na'ay Yo'aahi barenttu mayuwaa peed'iide, Hizk'k'iyaasakko beeddino; Asooretuu gadaaway geeddawaa ubbaa aw odeeddino.

19

Kaatii Hizk'k'iyaase Isiyaasa Zoriyaa Oochcheedda

(Isa. 37:1-7)

1 Kaatii Hizk'k'iyaase hewaa siseedda wode, bare mayuwaa peed'iide waaruwaa mayyiide, Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaa geleedda. 2 Kaatiyaa gollen aawotiyaa Eliyaak'iime, waanna s'aafii Sheebininne kaaletsiyaa k'eesatuu waaruwaa mayyiide, Amoos'a na'aa timbbitiyaa odiyaa Isiyaasakko baana mala kiitteedda. 3 Unttunttu Isiyaasakko biide, «Hizk'k'iyaase hawaadan yaagee; ‹Hachchi gallassay meto gallassaa, seera gallassanne yeella gallassaa. Hewekka na'ai yelettanaw wodii gakkina, bannikkaade yelanaw mishiratiw wolk'k'ay d'ayiyaawaa mala. 4 De'uwaa Med'ina Godaa shek'k'anaadan, Aa goday, Asoore kaatii, kiitteedda gadaawaa k'aalaa ubbaa Med'ina Goday, ne S'oossay sisennan aggena. K'ay Med'ina Goday, ne S'oossay he siseedda boriyaa k'aalaa gaasuwan Aa murennan aggenna. Hewaa diraw, nu asaa giddon palahi attanawanttoo woossa!› yaagee» yaageeddino.

5 Kaatiyaa Hizk'k'iyaasa k'oomatuu Isiyaasakko yeedda wode, 6 Isiyaasi unttuntta hawaadan yaageedda; «Hinttenttu godaw hawaadan yaagiide odite; ‹Med'ina Goday neena, «Asoore kaatiyaa k'oomatuu taana shek'ishshin, neeni siseedda shek'k'aa k'aalaw yayyoppa. 7 Be'a, oduwaa sisiide, I bare gadiyaa simmana mala, taani Aa giddon iita ayaanaa wotsana. Yaataade I bare gadiyaa biide, yaan mashshaan hayk'k'anaadan taani Aa ootsana» yaagee› yaagite» yaageedda.

Asooratuu Hara Naasiyaa Naasseeddino

(Isa. 37:8-20)

8 Asoore kaatii Laakisha katamaappe denddiide bi kichcheeddawaa Asooretuu gadaaway sisiide, guyye simmeedda. Kaatii Liibina kataman olettiyaawaa demmeedda.

9 Kaatii Sanaakireeme, «Top'p'iyaa Kaatii Tirihaak'i neena olanaw yeedda» yaagiyaa oduwaa siseedda. Hizk'k'iyaasaw hawaadan yaagiide kiitteedda; 10 «Yihudaa Kaatiyaa Hizk'k'iyaasaa, neeni ammanettiyaa S'oossay neena, ‹Yerusaalame Asoore kaatiyaa kushiyan gelenna› yaagiide c'immoppo. 11 Be'a, Asoore kaatetuu biittatuwaa ubbaa mule d'ayssiide, unttunttu ootseeddawaa neeni sisaadda. Yaatina neeni attay? 12 Beni ta mayza aawotuu bayzzeedda biittatuwaa s'oossatuu, hewanttunne Gozaana, Kaaraanenne Res'eefa biittatuwaa s'oossatuunne Talassaaran de'iyaa Edene asaa s'oossatuu he biittatuwaa bashshaappe ashsheeddino? 13 Hamaata kaatii, Arifaade kaatii, Safariwayma kaatii, Henaa'a kaatiinne Iiwa kaatii hak'an de'iino?» yaagiide kiitteedda.

14 Hizk'k'iyaase dabddaabbiyaa akkiiyeedda asatuwaappe akkiide nabbabeedda. Dabddaabbiyaa Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaa akki afiide, Med'ina Godaa sintsan mic'c'eedda. 15 Yaatiide Med'ina Godaa hawaadan yaagiide woosseedda; «Abeet Med'ina Godaw, kiruubetuwaappe gidduwaan uttiyaa Israa'eeliyaa S'oossaw, sa'aa kawutetsatuu ubbaa bolla ne s'alalay S'oossaa. Saluwaanne sa'aa neeni med'd'aadda.* 16 Abeet Med'ina Godaw, ne haytsa haa yeggaade sisa. Abeet Med'ina Godaw, ne ayfiyaa pokaade s'eella. Neena, de'uwaa S'oossaa shek'k'anaw Sanaakireeme kiitteedda k'aalaa sisa. 17 Abeet Med'ina Godaw, Asoore biittaa kaatetuu kawutetsatuwaanne unttunttu biittaa bayzzeeddawe ee tuma. 18 Unttunttu s'oossatuwaa taman s'uuggi d'aysseeddino; ayaw gooppe, unttunttu s'oossatuu wonikka asaa kushii massiide kesseedda mitsaanne shuchchaanne gidiyaa diraw, tumu s'oossatuwaa gidikkino; hewaa diraw, unttunttu unttuntta d'aysseeddino. 19 Abeet Med'ina Godaw, ne s'alalay S'oossaa gidiyaawaa sa'aa kawutetsatuu ubbay erana mala, ha"i simmi, Med'ina Godaw, nu S'oossaw, neeni nuuna Aa kushiyaappe wotsa akka!» yaagiide woosseedda.

Isiyaasi Kaatiyaw Yeddeedda Kiitaa

(Isa. 37:21-38)

20 Hewaappe guyyiyaan, Amoos'a na'ay Isiyaasi Hizk'k'iyaasaw hawaadan yaagiide kiitteedda; «Med'ina Goday Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; ‹Neeni Asoore Kaatiyaa Sanaakireema gaasuwaan taana woosseedda woosaa sisaad› yaagee. 21 Med'ina Goday Sanaakireebawaa hawaadan yaagiide haasayee;

« ‹S'iyoonen de'iyaa wodoratta neena kad'aw;

Yerusaalame wodoratta bare huup'iyaa k'aatsaadde,

neena k'osaw.

22 « ‹Neeni shek'k'eeddawenne

toochcheeddawe oonee?

Neeni izi bollan ne k'aalaa

d'ok'k'u ootsaade haasayaaddii?

K'ay otoruwaan oona

d'ok'k'u gaade s'eellaadii?

Hewaa neeni ootseeddawe ta bollana,

Israa'eeliyaa Geeshsha bollana gidennee!

23 Neeni kiitteedda asatuwaa baggana,

Med'ina Godaa shek'k'aadda.

K'ay hawaadan yaagaadda;

«Taani taw de'iyaa c'ora paraa gaaretuwaan

d'ok'k'a deretuwaa huup'iyaa,

Liibaanoosa Deriyaa kiikiyaa kessaad.

Ubbaappe aduk'k'iyaa zigatuwaanne,

ubbaappe lo"iyaa s'idetuwaa k'ans's'aad.

Taani aw wurssetsa gas'aanne

lo"o wora gakkaad.

24 Taani allaga biittatuunne haatsaa ollatuwaa bookkaade,

haatsaa unttunttuppe ushaad.

Gibs'e biittan goggiyaa haatsaa ubbaa

taani ta gediyaa gomppan yed'd'aade melissaad» yaagaadda.

25 « ‹Daro wodiyaappe kase neeni

gimbbetteedda katamatuwaa k'ok'k'ofaade,

Shuchchaa keelaa kessana mala,

taani k'ofaa k'achcha wotseeddawaa neeni erabeykkii?

Taani ha"i poliyaa halchchotuwaa

beni halchcha wotsaad.

26 Hewaa diraw, unttunttu asaw wolk'k'ay is's'ina,

Unttunttu kawusheeddinonne yeellateeddino.

Unttunttu gade maataa mala;

goshshan doliyaa c'arshshaa mala.

Unttunttu golliyaa huup'iyaan mokkiyaa sharafaadaaninne

ka"ennan de'ishshin, leegii meedda katsaadan haneeddino.

27 « ‹Shin neeni uttiyaasaa,

kesiyaasaa, geliyaasaanne

ta bolla neeni hank'k'etteedda hank'k'uwaa taani eray.

28 Neeni ta bolla hank'k'etteedda dirawunne,

ne otoruwaakka taani siseedda diraw,

Taani ne siid'iyaan ta dafuwaa aatsana;

ne doonaankka ta bis'aalaa barssana.

Yaataade ne yeedda ogiyaanna taani neena guyye zaarana›

yaagee» yaageedda.

29 Hewaappe guyyiyaan, Isiyaasi Kaatiyaa Hizk'k'iyaasa hawaadan yaageedda; «Hawe polettanaw new malaatay hawaa: Ha laytsi hinttenttu zerennan doliyaa katsaa maana; laytsi k'ay ha laytsi mokkeeddawaa azabbaa maana. Shin kaala laytsi hinttenttu hinttenttu huup'iyaw zeritenne k'oyc'c'ite; woyniyaa turaakka tokkitenne Aa teeraa miite. 30 Yihudaa asaa atetsatuu s'ap'uwaa duge yeddiide, bollan ayfiyaa ayfiyaa mitsaa mala gidana. 31 Ayaw gooppe, wuriidde atteedawanttu Yerusaalameppe, palaheeddawanttukka S'iyooneppe kessana. Ubbaappe Wolk'k'aama Med'ina Godaa mishuu hewaa ootsiide polana.

32 «Hewaa diraw, Asoore kawuwaa Med'ina Goday hawaadan yaagee; ‹Asoore kaatii ha katamaa gelenna; woy hawaan bare wonddaafiyaan dukkenna. I bare gonddalliyaa oyk'k'iide, ha katamaa sintsa aad'd'enna; woy k'ay katamaa yuushshuwaa biittaa dooriyaan direnna. 33 Asoore kaatii bare yeedda ogiyaanna guyye simmana; I ha katamaa gelenna. Taani Med'ina Goday hawaa odaaddi. 34 Taani ta bonchchuwaa dirawunne ta k'oomaa Daawita diraw, ha katamaa boshissenaan ashsha akkana› yaagee» yaageedda.

35 He gallassi k'amma Med'ina Godaa kiitanchchay kesiide, Asoore Asay dunkkaaneedda sa'aan itti s'eetanne hosppun tammanne ichcheshu sha"a attuma asaa wod'eedda. Yaatina Asay wontta denddiide be'iyaa wode, hayk'k'eedda asaa anhay hewan kumeedda. 36 Hewaa diraw, Asoore Kaatii Sanaakireeme denddiide, guyye simmi biide, Nanawe kataman utteedda. 37 Itti gallassi Sanaakireeme bare s'oossaa Nisirooka Eek'aa Gollen goynniidde de'ishshin, Aa naanay Adiraameleekinne Sar"ees'eri mashshaan Aa wod'eeddino. Araaraate giyaa gadiyaa bak'atteedino. Aa na'ay Asaarihi-Hadon Aa sa'aan kawuteedda.

20

Kaatii Hizk'k'iyaase Harggiide Pas'eedda

(2 Od. 32:24-26; Isa. 38:1-8, 21-22)

1 He wode Kaatii Hizk'k'iyaase harggiide, hayana mateedda. Yaan de'ishshin Amoos'a na'ay timbbitiyaa odiyaa Isiyaasi aakko biide, «Med'ina Goday neena, ‹Neeni hayk'k'aasappe attina pas'akka; hewaa diraw, ne golliyaa giigissa› yaagee» yaageedda.

2 Hizk'k'iyaase godaakko simmi gisiide, Med'ina Godaa woossiidde, 3 «Abeet Med'ina Godaw, taani ne sintsan tumatetsaaninne kumentsaa wozanaan hametteeddawaanne k'ay neena nashechchiyaawaa ootseeddawaa taw neeni hassayana mala, taani neena woossay» yaagiide woosseedda. Hizk'k'iyaase loytsi seeletiide yeekkeedda.

4 Isiyaasi kaatiyaa sintsaappe kesseedda; kaatiyaa golliyaa dabaabaappe aad'd'iidde bi kichchennan de'ishshin, Med'ina Godaa k'aalay hawaadan yaagiidde, aakko yeedda, 5 «Guyye simmaade baade ta asaa kaaletsiyaa Hizk'k'iyaasaw hawaadan yaagaadde oda; ‹Med'ina Goday, ne mayza aawuwaa Daawita S'oossay hawaadan yaagee: «Taani ne woosaa sisaad; ne afotsaakka be'aaddi. Taani neena patsana; heezzu gallassaappe guyyiyaan, neeni pude Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaa baana. 6 Ne laytsaa bolla taani new tammanne ichcheshu laytsaa gujjana. Taani neenanne ha katamaanne Asoore biittaa kaatiyaa kushiyaappe ashshana. Taani ta bonchchuwaa dirawunne ta k'oomaa Daawita diraw, ha katamaw olettaade ashshana» yaagee› yaaga» yaageedda.

7 Hewaappe guyyiyaan Isiyaasi, «Balasiyaa teeraa daas's'iide, Aa gaafuwaa bolla wotsite. Yaatooppe I pas'anawaa» yaageedda.

8 Hizk'k'iyaase Isiyyaasa, «Med'ina Goday taana patsanawoonne taani heezzentso gallassi Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaa pude baanawoo malaatay ayee?» yaagiide oochcheedda.

9 Isiyaasi, «Med'ina Goday bare geedda k'aalaa polanaw new Med'inaa Goday malaataa immana. Simmi neeni hawaappe hak'awaa dooray? Hawe kuway tammu tangguwaa sintsaw baanawaa doorayiyye, tammu tangguwaa hawaappe guyye simmanaa dooray?» yaagiide oochcheedda.

10 Yaatina Hizk'k'iyaase Aa, «Kuway sintsaw baanawe metenna; hewaappe kuway guyye simmanaadan kiiteta» yaageedda. 11 Hewaappe guyyiyaan, timbbitiyaa odiyaa Isiyaasi Med'ina Godaa woosseedda; Med'ina Goday Kaatii Akaazi gimbbissiide detsatuwaa kuwayeedda kuwaa tammu detsatuwaa he saappe guyye zaareedda.

Baablooneppe Kiitettiide Yeedda Asatuwaa

(Isa. 39:1-8)

12 He wode Baladaana na'ay, Baabloone Kaatii, Marodaaki Baladaani Hizk'k'iyaase harggeeddawaa siseedda diraw, dabddaabbiyaanne imotaa Hizk'k'iyaasaw yeddeedda. 13 Hizk'k'iyaase kiitettiide yeedda asatuwaa mokkeedda. Yaatiide bare miishshaa minjjiyaa gollen de'iyaa biraa, work'k'aa, sawuwaa, al"o zayitiyaa, bare olaa miishshaanne bare miishshaa minjjiyaa gollen de'iyaawaa ubbaa unttuntta besseedda. Bare son woy bare kawutetsaa giddon de'iyaawaa ubbaappe Hizk'k'iyaase unttuntta bessenaan aggeedabay ayaynne baawa.

14 Hewaappe guyyiyaan, timbbitiyaa odiyaa Isiyaasi Kaatiyaa Hizk'k'iyaasakko yiide, «Ha asatuu waageeddino? Unttunttu hak'appe yeeddino?» yaagiide oochcheedda.

Hizk'k'iyaase, «Unttunttu taakko haakko gadiyaappe, Baablooneppe yeeddino» yaageedda.

15 Isiyaasi k'aykka, «Unttunttu ne son ayaa ayaa be'eeddino?» yaageedda.

Hizk'k'iyaase, «Unttunttu ta son de'iyaa ubbabaa be'eeddino; ta miishshaa minjjiyaa gollen de'iyaabaappe taani unttuntta bessabeennabay ayaynne baawa» yaageedda.

16 Hewaappe guyyiyaan, Isiyaasi Hizk'k'iyyaasa, «Med'ina Goday giyaawaa sisa. 17 Med'inaa Goday hawaadan yaagee: ‹Ne kaatiyaa gollen de'iyaabay ubbabaynne ne mayza aawotuu hachche gakkanaw shiishsheeddabay ubbabay mule omoodettiide, Baabloone gadiyaa baana gallassatuu yaana; aappe ayaynne attena.* 18 K'ay new yelettanawaa, ne ashonne suutsanne gidiyaa ne attuma zaratuwaappekka omoodettiide baana; Baabloone kaatiyaa gollen goyretiide ootsana› yaagee» yaageedda.*

19 Hizk'k'iyaase zaariide, «Neeni odeedda Med'ina Godaa k'aalay lo"a» yaageedda. Ayaw gooppe, Hizk'k'iyaase, «Taani de'eedda laytsan saruunne woppay de'anawaa gidennee» yaagiide k'oppeedda.

Hizk'k'iyaasa Hayk'k'uwaa

(2 Od. 32:32-33)

20 Hizk'k'iyaase haneedda harabay, Aa minotetsaynne haatsaa zeeriide, biittaa gidduwaanna waaruwaan katamaa I gelisseeddabay Yihudaa Kaatetuwaa Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 21 Hizk'k'iyaase hayk'k'iidde, bare mayzzan gaketeedda; Aa koshiyan Aa na'ay Minaase kaateteedda.

21

Yihudaa Kaatiyaa Minaasa

(2 Od. 33:1-20)

1 Minaase kaatetiyaa wode laytsay aw tammanne laa"aa; I Yerusaalamen ishatamanne ichcheshu laytsaa kaateteedda. Aa aati suntsay Hefis's'iibo.

2 Med'ina Goday Israa'eeliyaa asaa sintsaappe laaggiide kesseedda asatuwaa de'uwaa wogaa, he sheneyiyaawaa k'ulliide, Minaase Med'ina Godaa sintsan iitabaa ootseedda.* 3 Aa aawuu Hizk'k'iyaase laaleedda, goynniyaa d'ok'k'a sa'aa I zaaretsiide kees's'eedda; Israa'eeliyaa Kaatii Akaabi ootseeddawaadan, Ba'aala giyaa s'oossaw yarshshiyaa sa'atuwaanne Asheero giyaa s'oossatti misiletuwaa med'd'eedda. K'ay saluwaa s'oolinttetoo ubbawukka goynneeddanne unttunttoo ootseedda. 4 Med'ina Goday kase, «Taani ta suntsaa Yerusaalamen s'eesissana» yaagi wotseedda Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaan hara s'oossatoo yarshshiyaa sa'aa giigisseedda.* 5 Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaan de'iyaa laa"u dabaabatuwaan saluwaa s'oolinttetoo ubbaw yarshshiyaa sa'aa giigisseedda. 6 Bare yeleedda na'aa taman s'uuggiide yarshsheedda. I bare huup'iyawukka bitiyaawaanne muruniyaawaa gidiide, shareechchotuwaanne moyttilliyaa haasayissiyaawantta zoriyaa oochcheedda. Med'ina Godaa sintsan daro iitabaa ootsiidde, Aa hank'k'etseedda.

7 Asheero giyaa s'oossatti misiliyaa, masetti kesseeddawaa ahiide, Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaa giddon esseedda. He Geeshsha Gollii, Med'ina Goday Daawitanne Aa na'aa Solomona, «Israa'eeliyaa zariyaa ubbaa giddoppe taani dooreedda ha Geeshsha Golliyaaninne Yerusaalamen taani ta suntsaa med'inaw s'eesissana.* 8 Israa'eeliyaa asaa taani azazeedda azazuwaa ubbaanne ta k'oomay Muse unttunttoo immeedda higgiyaa ubbaa naagiide ootsooppe, taani unttunttu mayza aawaatoo immeedda gadiyaappe unttuntta dentsaade toyilaykke» yaageedda. 9 Shin Asay sisennan is's'eedda. Med'ina Godaa Israa'eeliyaa asaa sintsaappe d'aysseedda gade asaawaappekka aad'd'iyaa iitaa ootsana mala, Minaase unttuntta baletseedda.

10 Med'ina Goday timbbitiyaa odiyaa bare k'oomatuwaa baggana hawaadan yaageedda; 11 «Yihudaa Kaatii Minaase ha tuna kiitaa ootseedda; bareppe kase de'eedda Amoore asaa ubbaa nagaraappekka aad'd'iyaa iitaa ootseedda; Yihudaa asaa bare med'd'eedda eek'aa misiliyaw goynnissiide, nagaraa oosisseedda. I hewaa ootseedda diraw, 12 taani Med'ina Goday Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagay; ‹Sisiyaa asaa ubbaa haytsaw iitiyaa bashshaa taani Yerusaalame bollanne Yihudaa bolla ahana hanay. 13 Taani Samaariyaa bolla goochcheedda wodoruwaa, Yerusaalame bolla goochchana; Akaaba soy asaa bolla yeddeedda tumbbiyaakka, Yerusaalame bolla yeddana. Itti Asay keriyaa k'uc'c'i guufantsiide melissiyaawaadan, taani Yerusaalame k'uc'c'aade gufantsana. 14 Ta laatatuwaappe atteeddawantta taani olana; taani unttuntta unttunttu morkkatuwaa kushiyan aatsaade immana. Unttunttu morkketuu ubbay unttuntta oyk'k'ananne bonk'k'ana. 15 Unttunttu mayza aawotuu Gibs'eppe kesoodeppe doommi, hachche gakkanaw, unttunttu ta sintsan iitabaa ootseedda dirawunne taana hank'k'etseedda diraw, taani hawaadan ootsana› yaagay» yaageedda.

16 Minaase Yihudaa asaa Med'ina Godaa sintsan nagaraa oosisseeddawaa bollakka gujjiide, s'illo asaa wod'eedda; Yerusaalamen ha gas'aappe ya gas'aa gakkanaw, suutsaa kuntseedda.

17 Minaase haneedda harabay, I ootseeddabay ubbaynne I ootseedda nagaraabay Yihudaa Kaatetuu Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 18 Minaase hayk'k'iidde, bare mayzzan gaketeedda; yaatiide bare golliyaa matan de'iyaa Uuza Ataakilttiyaa sa'aa giyaa sa'aan moogetteedda. Aa kotan Aa na'ay Amoone kaateteedda.

Yihudaa Kaatiyaa Amoona

(2 Od. 33:21-25)

19 Amoone kaatetiyaa wode, laytsay aw laatamanne laa"aa; I Yerusaalamen laa"u laytsaa kaateteedda. Aa daay suntsay Mashulemeeto; iza Yaas'iba kataman de'iyaa Haruus'a naatto. 20 Aa aawuu Minaase ootseeddawaadan, Amoonikka Med'ina Godaa sintsan iitabaa ootseedda. 21 I bare aawuu hametteedda ogiyaan ubbaan hametteedda; bare aawuu ootseedda eek'atoo ikka ootseeddanne unttunttoo goynneedda. 22 Med'ina Godaa, bare mayza aawotuwaa Med'ina Godaa aggi basheedda; Med'ina Godaa ogiyaankka I hamettibeenna.

23 Amoona oosanchchatuu Aa bolla mak'ettiide, Aa kaatiyaa gollen Aa wod'eeddino. 24 Hewaappe guyyiyaan, Yihudaa asatuu Kaatiyaa Amoona bolla mak'etteedda ubbatuwaa wod'eeddino. Amoona kotan Aa na'aa Yoosiyaasa kaateyeeddino.

25 Amoone haneedda harabaynne I ootseeddabay ubbay Yihudaa Kaatetuu Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 26 Amoone Uuza Ataakilttiyaa sa'aa giyaa sa'aan de'iyaa bare duufuwaan moogetteedda; Aa kotan Aa na'ay Iyoosiyaase kaateteedda.

22

Iyoosiyaasa Ayissuwaa

(22:1—23:30)

1 Iyoosiyaase kaatetiyaa wode, laytsay aw hosppuna; I Yerusaalamen hattamanne itti laytsaa kaateteedda. Aa daay suntsay Yidiido; Iza Bos'ik'aata giyaa kataman de'iyaa Adaaya naatto.* 2 Iyoosiyaase Med'ina Godaa sintsan suurebaa ootseedda; ushechcha haddirssa geenan bare mayza aawuwaa Daawita ogiyaan ubbaan hametteedda.

S'oossaa Higgiyaa Mas'aafay Beetteedda

(2 Od. 34:8-28)

3 Kaatii Iyoosiyaase bare kaateteedda tammanne hosppuntsa laytsan, Mashulaama na'aa na'aa, As'aaliyaa na'aa, waanna s'aafiyaa Saafaana Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaa hawaadan yaagiide kiitteedda; 4 «Asay Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa ahina, Geeshsha Golliyaa penggiyaa naagiyaawanttu asaappe shiishsheedda shaluwaa paydanaadan, k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa Hilk'k'iyaakko ba. 5 K'eesiyaa ubbatuwaa kaappuu miishshaa Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaa ooratsisiyaa kaappatoo immana mala oda. Unttunttukka Geeshsha Golliyaa ooratsiyaa oosanchchatoo, 6 anas'etoo gimbbiyaawanttoonne shuchchaa massiyaawanttoo c'iggino. K'ay Geeshsha Golliyaa ooratsanaw, mitsaanne k'oo'etteedda shuchchaa shammiyaawanttoo c'iggino. 7 He kiitaa wochchiyaawanttu ammanettiyaa asaa gidiyaa diraw, unttunttu kushiyan geleedda miishshan ayaa ayaa ootseeddentto, unttuntta oochchanaw koshshenna» yaageedda.*

8 Hewaappe guyyiyaan, k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuu Hilk'k'ii waanna s'aafiyaa Saafaana, «Higgiyaa Mas'aafaa Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaan demmaad» yaageedda. Mas'aafaa Saafaanaw immeedda; Saafaani akkiide nabbabeedda.

9 Waanna s'aafii Saafaani kaatiyaakko simmi biide, «Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaan de'iyaa shaluwaa ne oosanchchatuu wurssi akkiide, Geeshsha Golliyaa ooratsisiyaa kaappatoo immeeddino» yaagiide odeedda. 10 K'aykka waanna s'afii Saafaani kaatiyaa, «K'eesii Hilk'k'ii taw mas'aafaa immeedda» yaagiide kaatiyaa sintsan he mas'aafaa nabbabeedda.

11 Kaatii Higgiyaa mas'aafan de'iyaa k'aalaa siseedda wode, kayyottiidde bare mayuwaa peed'eedda. 12 Hewaappe guyyiyaan, kaatii k'eesiyaa Hilk'k'iyaa, Saafaana na'aa Ahik'aama, Mikaaya na'aa Akiboora, waanna s'aafiyaa Saafaananne kaatiyaa oosanchchaa Asaaya hawaadan yaagiide azazeedda; 13 «Biite; ta diraw, ha asaa dirawunne Yihudaa ubbaa diraw, ha betteedda mas'aafaa k'aalaawaa ane Med'ina Godaa oochchite. Ayaw gooppe, nuw s'aafetteedda ubbabaa ootsanaw, nu mayza aawotuu ha mas'aafaa k'aalaw azazettibeena diraw, nu bolla suulleedda Med'ina Godaa hank'k'uu loytsi dara» yaageedda.

14 K'eesii Hilk'k'ii, Ahik'aami, Akiboori, Saafaaninne Asaayi timbbitiyaa odiyaa Hulddo giyaa mishiratto oochchanaw beeddino. Huldda Harihaasa na'aa Tiik'iwaa na'aa, Geeshsha Golliyaa mayuwaa naagiyaa Shaaluuma mishiratto. Aa Yerusaalamen laa'entso shuchchaan de'aw. He beedda asatuu izina haasayeeddino.

15 Huldda unttuntta, «Med'ina Goday Israa'eeliyaa S'oossay, ‹Hinttena taakko kiitteedda bitaniyaw odite yaagee.› 16 Med'ina Goday hawaadan yaagee; ‹Be'ite, Yihudaa kaatii nabbabeedda mas'aafan s'aafetteedda iita k'aalaa ubbaa taani ha sa'aa bollanne ha sa'aan de'iyaa asaa bolla ahana hanay. 17 Unttunttu taana aggiide, hara s'oossatoo is'aanaa c'uwayeeddino; yaatiide unttunttu barenttu kushiyan ootseeddawaan ubbaan taana hank'k'etseeddino. Hewaa diraw, ta hank'k'uu ha sa'aa bolla ees's'i kesseedda; to'anaw danddayenna› yaagee.

18 «Med'ina Godaa oochchanaw hinttentta kiitteedda kaatiyaa hawaadan yaagite; ‹Med'ina Goday Israa'eeliyaa S'oossay neeni siseedda k'aalaa hawaadan yaagee;› 19 Taani ha sa'aa bollanne ha sa'aan de'iyaa asaa bolla, ‹Taani hinttentta d'ayssananne bayzza kessana› gaade haasayeeddawaa neeni siseedda wode, ne wozanay shuggina, Med'inaa Godaa sintsan ne huup'iyaa kawushsheedda dirawunne ne mayuwaa peed'aade, ta sintsan yeekkeedda diraw, taani ne woosaa sisaad yaagee Med'inaa Goday. 20 Hewaa diraw, taani neena saruwaan ne mayzzan gatsana; neeni saro moogettana. Taani ha sa'aa bollanne ha sa'aan de'iyaa asaa bolla ahana iitabaa ne ayfii be'enna yaagee yaagite» yaagaaddu. Hewaappe guyye unttunttu biide, ha haasayetteeddabaa kaatiyaw odeeddino.

23

Iyoosiyaase Eek'aa Goynuwaa
Biittaappe D'aysseedda

(2 Od. 34:3-7, 29-33)

1 Hewaappe guyyiyaan, Kaatii Iyoosiyaase kiittiide, Yihudaa c'imatuwaanne Yerusaalame c'imatuwaa ubbaa I shiishsheedda. 2 Kaatii Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaa pude kesseedda; Yihudaa Asay ubbay, Yerusaalamen de'iyaa Asay ubbay, k'eesatuunne timbbitiyaa odiyaawanttu, guutsaappe wogaa gakkanaw, Asay ubbay aanana ittippe Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaa pude keseeddino. Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaappe beetteedda K'aalaa c'aak'uwa Mas'aafaa k'aalaa ubbaa kaatii unttunttu sisishshin nabbabeedda. 3 Hewaappe guyyiyaan, kaatii tuussaa matan ek'k'iide, unttunttu Med'ina Godaa ogiyaan hamettanawunne, Aa higgiyaa, Aa wogaanne Aa azazuwaa bare kumentsaa wozanaaninne bare kumentsaa shemppuwaan naaganaw, k'ay ha mas'aafan s'aafetteedda c'aak'k'uwaadan ootsanaw Med'inaa Godaa sintsan geppeedda. Yaatina Asay ubbaykka c'aak'uwa naaganaw geppeedda.

4 Hewaappe guyyiyaan, kaatii k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa Hilk'k'iyaa, aappe garssanna de'iyaa k'eesetuwaanne penggiyaa naagiyaawantta Ba'aalaw, Asheeronne saluwaa s'oolinttetoo goynnanaw giigisseedda miishshatuwaa ubbaa Med'inaa Godaa Geeshsha golliyaappe kessanaadan azazeedda. Kaatii hewantta Yerusaalameppe gas'aa kessiide, K'ediroona Zanggaaraan s'uuggeedda; bidintsaa Beeteele afeedda.*

5 Yihudaa katamatuwaaninne Yerusaalame yuushshuwaan de'iyaa d'ok'k'a gishuwaan ubbaan is'aanaa c'uwayanaadan Yihudaa kaatetuu suntseedda d'amaashatuwaa k'eesetuwaa ubbaa oosuwaappe keseedda. Ba'aalaw, awaaw, aginaw, s'oolinttetoonne saluwaan de'iyaa hara med'etatoo is'aanaa c'uwayiyaawantta ubbaa diggeedda.

6 Asheero giyaa s'oossatti misiliyaa Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaappe akkiide, Yerusaalame katamaappe gas'aa kessiide, K'ediroona Zanggaaraa afeedda. Hewaappe kaala yaan s'uuggeeddawaa liik'issi gaac'c'iide, d'iile keseedda. Yaatiide he baana gade asaa makkaannaa bolla laaleedda.

7 Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa giddon goynno woga ootsiide, attuma asatuu attuma asatuwaana shaarmus'ettiyaa golliyaa kinchcheedda; he golletuwaan mac'c'a Asay Asheero giyaa s'oossatiw gaaridduwaa suk'k'ee.

8 Iyoosiyaase k'eesetuwaa ubbaa Yihudaa katamatuwaappe aheedda; kase k'eesatuu is'aanaa c'uwayeedda d'ok'k'a sa'aa, Gebaa'appe biide Berssaabeha gakkanaw de'iyaawantta tunisseedda. Katamaa mooddiyaa Iyyaasu Penggiyaa giyaa penggiyaa geliyaa saappe haddirssa baggana de'iyaa goynniyaa sa'atuwaakka k'ok'k'ofeedda. 9 D'ok'k'a sa'aa k'eesatuu Yerusaalamen Med'inaa Godaw yarshshiyaa sa'aa pude yiikkino; shin unttunttu hara k'eesetuwaana ittippe irshshuu gelibeenna ukitsaa miino.

10 Kaatii Iyoosiyaase Hinnooma Zanggaaraan de'iyaa Toofeeta geetettiyaa yarshshuwaa sa'aa tunisseedda. Yaatiide Molooka giyaa s'oossaw itti asaynne bare attuma na'aa woy bare mac'c'a naatto taman yarshshenaadan diggeedda.*

11 Yihudaa kaatetuu Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaa geliyaa penggiyaan awaaw dummayi wotseedda paratuwaa diggeedda. Awaa paratuu Naataani-Meleka giyaa kaappuwaa kifiliyaa matan de'iyaa dabaaban de'iino. Hewaappe guyyiyaan, awaaw dummayi wotseedda paraa gaaretuwaa Iyoosiyaase taman s'uuggeedda.

12 Akaaza golliyaa pook'iyaa bollan Yihudaa kaatetuu giigisisseedda yarshshuwaa sa'atuwaanne Minaase Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaw de'iyaa laa"u dabaabatuwaa giddon giigisseedda yarshshiyaa sa'atuwaa Kaatii Iyoosiyaase kinchcheedda. Unttuntta he saappe diggiide kinchchereetseedda; suuppaa K'ediroona zanggaaraan oleedda.*

13 K'aykka kaatii Yerusaalame katamaappe away doliyaa baggana Dabire Zayite geetettiyaa deriyaappe gedissa baggan de'iyaa Tunatetsaa D'ok'k'a Deriyaa. He d'ok'k'a sa'atuu Israa'eeliyaa Kaatii Solomone Sidoonatuwaa s'oossatti Asttaarootiw, Moo'aabatuwaa s'oossaa Kaamooshawunne, Amoonatuwaa s'oossaa Molookaw, he tuna s'oossatoo goynnanaw giigisseedda d'ok'k'a sa'aa.* 14 Kaatii Iyoosiyaase goynniyaa shuchchaa tuussatuwaakka mentsereetsiide, Aseero geetettiyaa s'oossatti misiletuwaakka k'ans's'ereetseedda. Yaatiide unttunttu ek'k'eedda koshiyan hayk'k'eedda asaa mek'etsaa kuntseedda.

15 K'ay Israa'eeliyaa asaa nagaraa oosisseedda Nabaas'a na'ay Iyorbbaami Beeteelen d'ok'k'a sa'aan giigisseedda yarshshiyaa sa'aa Kaatii Iyoosiyaase kinchcheedda. He yarshshiyaa sa'aa shuchchatuwaakka mentsereetsiide, d'iile keseedda; Asheeri misiliyaakka s'uuggeedda.* 16 Hewaappe guyyiyaan, Iyoosiyaase yuushshuwaa s'eelliide, deriyaa gas'aan de'iyaa mooguwaa gonggoluwaa be'eedda; mek'etsatuwaa gonggoluwaappe kessiide, yarshshiyaa sa'aa bolla wotsiide, taman s'uuggeedda. Yaatiide yarshshiyaa sa'aa tunisseedda. Hewe haneeddawe Med'ina Godaa Asay kase awaayeedda Med'ina Godaa k'aalaa maarana.* 17 Hewaappe guyyiyaan kaatii, «Ha beettiyaawe O duufee?» yaagiide oochcheedda.*

Beeteele katamaa asatuu, «Yihudaappe yiide, Beeteele yarshshiyaa sa'aa bolla ha"i neeni ootsa simmiyaawe polettanawaa kasetiide odeedda Med'ina Godaa asaa duufuwaa» yaagiide odeeddino.

18 Kaatii, «Aggi bashite; itti asaynne Aa mek'etsaa saappe k'aatsoppo» yaageedda. Hewaa diraw, Samaariyaappe yeedda timbbitiyaa odiyaa bitaniyaa mek'etsaanna ittippe Aa mek'etsaa bochchennan aggi basheeddino.

19 Israa'eeliyaa kaatetuu Samaariyaa katamatuwaan oosissiide, Med'ina Godaa hank'k'etseedda, goynniyaa d'ok'k'a sa'aa Iyoosiyaase diggeedda; Beeteelen ootseeddawaadan, unttunttakka ootseedda. 20 I he d'ok'k'a gishuwaan ootsiyaa k'eesetuwaa ubbaa yarshshiyaa sa'aa bolla wod'eedda; k'ay he yarshshiyaa sa'aa bolla asaa mek'etsaa s'uuggeedda. Hewaa ubbaa ootsiide, Yerusaalame simmeedda.

Iyoosiyaase Paasigaa Baalaa Bonchcheedda

(2 Od. 35:1-19)

21 Hewaappe guyyiyaan, kaatii asaa ubbaa, «Ha K'aalaa c'aak'uwa mas'aafan s'aafetteeddawaadan Med'ina Godaw hinttenttu S'oossaw Paasigaa Baalaa bonchchite» yaagiide azazeedda. 22 Israa'eeliyaa mooddiyaa daannatu wodiyaappe doommiide, Israa'eeliyaa kaatetuwaa wodiyaaninne Yihudaa kaatetuwaa wodiyaan ubbaan hawaa mala Paasigaa Baalay ubbakka bonchchetti erenna. 23 Shin Kaatii Iyoosiyaase kaateteedda tammanne hosppuntsa laytsan Yerusaalame kataman Med'ina Godaa bonchchanaw ha Paasigaa Baalay Med'ina Godaw bonchchetteedda.

Iyoosiyaase Ootseedda Hara Oosotuwaa

24 K'ay k'eesatuwaa ubbaa kaappuu Hilk'k'ii Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaan beetteedda mas'aafan s'aafetteedda higgiyaa k'aalaa minisanaadan, iita ayaanaa s'eesiyaawanttanne shareechchatuwaa, soy giddo eek'aa misiletuwaa, eek'aa miishshatuwaanne Yihudaa biittaaninne Yerusaalame kataman beetteedda hara sheneyiyaabatuwaa ubbaa Iyoosiyaase d'aysseedda. 25 Muse higgiyaadan bare kumentsaa wozanaan, bare kumentsaa shemppuwaaninne, bare kumentsaa wolk'k'an Med'ina Godaakko simmeeddaban Iyoosiyaasa mala kaatii, aappe kase gidiina, aappe guyye gidina, ubbakka denddibeenna.

26 Gidooppenne Minaase Med'ina Godaa hank'k'etsanaw ootseedda iita oosuwaa ubbaa diraw, Med'ina Goday Yihudaa bolla hank'k'etteedda bare hank'k'uwaa tamay simmibeenna. 27 Hewaa diraw Med'ina Goday, «Taani Israa'eeliyaa ta sintsaappe diggeeddawaadan, Yihudaakka ta sintsaappe diggana; taani dooreedda katamaa, Yerusaalamenne taani, ‹Ta suntsay hawaan de'ana› geedda ha Geeshsha Golliyaa diggana» yaageedda.

Iyoosiyaasa Kawutaa Wurssetsaa

(2 Od. 35:20—36:1)

28 Iyoosiyaase haneedda harabaynne I ootseeddabay ubbay Yihudaa Kaatetuwaa Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 29 Iyoosiyaasa wode Gibs'e Kaatii Nakoy, Asoore biittaa kaatiyaa olan ek'k'anaw Efiraas'iisa Shaafaa beedda. Kaatii Iyoosiyaase aanana olettanaw bare olanchchatuwaa akkiide kesseedda; shin Kaatii Nakoy aanana Magidon gakettiide, Aa wod'eedda. 30 Aa k'oomatuu Aa anhaa paraa gaariyan wotsiide, Magidoppe Yerusaalame aheeddino; Aa duufuwaan Aa moogeeddino. Hewaappe guyyiyaan, he biittaa asatuu Iyoosiyaasa na'aa Iyo'akaaza dooreeddino; Aa aawuwaa kotan Aa okkiide kaateyeeddino.

Wurssetsaa Yihudaa Kaatetuwaa

(23:31—24:20)

31 Iyo'akaazi kaatetiyaa wode, laytsay aw laatamanne heezza; I Yerusaalamen heezzu aginaa kaateteedda. Aa daay suntsay Hamus'aalo; iza Liibina kataman de'iyaa Ermaasa naatto. 32 Bare mayza aawotuu ootseeddawaadan, Iyo'akaazi Med'ina Godaa sintsan iitabaa ootseedda. 33 Iyo'akaazi Yerusaalamen kaatetennaadan Gibs'e Kaatii Nakoy Hamaata geetettiyaa gadiyaan Ribila giyaa saan Aa k'achcheeda. Heezzu sha"anne oyddu s'eetu kiilo giraame dees'iyaa s'agaraa biraanne hattamanne oyddu kiilo giraame dees'iyaa work'k'aa Yihudaa asaa giirisseedda. 34 Kaatiyaa Nakoy Iyoosiyaasa na'aa Eliyaak'iima Aa aawuwaa kotan kaateyeedda; yaatiide Aa suntsaa Iyo'aak'eema yaagiide laammeedda. Shin Iyo'akaaza Gibs'e afeedda; Iyo'akaazi yaan hayk'k'eedda.*

Yihudaa Kaatiyaa Iyo'aak'eema

(2 Od. 36:5-8)

35 Yaatina Iyo'aak'eemi Kaatii Nakoy oochcheedda giiraa biraanne work'k'aanne aw immeedda. He giiraa c'igganaw Yo'aak'eemi he biittaa Asay demmiyaa keeshshaa biraappenne work'k'aappe giiraa shiishsheedda.

36 Iyo'aak'eemi kaatetiyaa wode laytsay aw laatamanne ichchesha; I Yerusaalamen tammanne itti laytsaa kaateteedda. Aa daay suntsay Zabddo; Iza Ruuma kataman de'iyaa Padaaya naatto.* 37 Iyo'aak'eemi bare mayza aawotuu ootseeddawaadan, Med'ina Godaa sintsan iitabaa ootseedda.

24

1 Iyo'aak'eema wode Baabloone biittaa Kaatiyaa Naabukadanas'oore Yihudaa bolla woraajjeedda. Yaatina Iyo'aak'eemi aw heezzu laytsaa moodetteedda. Hewaappe guyyiyaan zaariide, Naabukadanas'oora bolla makkaleedda.* 2 Med'ina Goday Baabloone biittaa c'uguwaa, Sooriyaa biittaa c'uguwaa, Moo'aabe biittaa c'uguwaanne Amoona biittaa c'uguwaa Iyo'aak'eema bolla yeddeedda; timbbitiyaa odiyaa bare k'oomatuwaa baggana Med'ina Goday kase haasayeeddawaadan, Yihudaa biittaa bayzzanaadan hawantta yeddeedda. 3-4 Kaatii Minaase ootseedda nagaraa ubbaa diraw, k'ay s'illo asaa suutsaa I gussiide, Yerusaalamen kuntseedda diraw, Med'ina Goday Yihudaa asaa bare sintsaappe digganaw ha bashshaa yeddeedda; Med'ina Goday Minaasew he nagaraa atto gaanaw koyyibeenna.

5 Iyo'aak'eemi haneedda harabaynne I ootseeddabay ubbay Yihudaa Kaatetuwaa Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 6 Iyo'aak'eemi hayk'k'iidde, bare mayzzan gaketeedda. Aa kotan Aa na'ay Ikkoniyaane kaateteedda.

7 Gibs'e biittaa kaatii laa'entso bare gadiyaappe denddiide, olaw yibeenna; ayaw gooppe, Gibs'e Shaafaappe doommiide, biide Efiraas'iisa Shaafaa gakkanaw, Gibs'e kaatii mooddeedda biittaa ubbaa Baabloone kaatii aki diggeedda.

Yihudaa Kaatiyaa Yo'aakiina

(2 Od. 36:9-10)

8 Yo'aakiine kaatetiyaa wode laytsay aw tammanne hosppuna;* Yo'aakiine Yerusaalamen heezzu aginaa kaateteedda. Aa daay suntsay Nehushtta; Iza Yerusaalamiyaa Elnaataana naatto. 9 Yo'aakiine bare aawuu ootseeddawaadan, Med'ina Godaa sintsan iitabaa ootseedda.

10 He wode Baabloone Kaatiyaa Naabukadanas'oora olanchchatuu Yerusaalame yiide, katamaa dooddi wotseeddino. 11 Baabloone Kaatii Naabukadanas'oore he katamaa yeedda. 12 Yihudaa Kaatii Yo'aakiine, Aa daaya, Aa k'oomatuu, Aa kaappatuunne kaatiyaa golliyaa oosanchchatuu ubbatuu Baabloone kaatiyaw kushiyaa immeeddino.

Yo'aakiine kaateteedda hosppuntsa laytsan, Baabloone kaatii Yo'aakiina k'achcheeda.* 13 Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaaninne kaatiyaa gollen de'iyaa mas'uwaa ubbaa he saappe dentsiide afeedda. Med'ina Goday kase haasayeeddawaadan Kaatii Solomone Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaan giigisseedda work'k'aa miishshatuwaa ubbaa Baabloone kaatii k'ans's'ereetseedda. 14 Naabukadanas'oore Yerusaalame asaa, kaappatuwaa ubbaa, olanchchatuwaa ubbaa, kushiyaa hiillanchchatuwaa ubbaanne birataa k'os's'iyaawantta ubbaa, mule tammu sha"a asaa, Yerusalameppe omoodiide afeedda; biittan hiyyeesaa asaa s'alalay atteedda.

15 Naabukadanas'oore Yo'aakiina omoodiide, Baabloone afeedda; aanana kaatato Aa daayo, Aa machchatuwaa, Aa oosanchchatuwaanne biittan de'iyaa wolk'k'aama asaa ubbaa akkiide beedda.* 16 He asaappe laappun sha"atuu olanchchatuwaa; itti sha"a asatuu dumma dumma kushiyaa hiillanchchatuwaa; unttunttu ubbaykka minanne olaa olettanaw danddayiyaawantta. I he ubbatuwaa Baabloona afeedda. 17 Hewaappe guyyiyaan, Baabloone kaatii Yo'aakiina Kotan Aa aawuwaa ishaa Mataaniyaa kaateyeedda. Aa suntsaa Sedek'iyaasa yaagiide laammeedda.*

Yihudaa Kaatiyaa Sedek'iyaasa

(2 Od. 36:11-12; Erm. 52:1-3)

18 Sedek'k'iyaasi kaatetiyaa wode, laytsay aw laatamanne itta; Yerusaalamen I tammanne itti laytsaa kaateteedda. Aa daay suntsay Hamus'aalo; iza Liibina kataman de'iyaa Ermaasa naatto.* 19 Iyo'aak'eemi ootseeddawaadan, Sedek'iyaasikka Med'ina Godaa sintsan iitabaa ootseedda. 20 Med'ina Goday hank'k'etteedda diraw, Yerusaalame asaa bollanne Yihudaa asaa bolla hawe haneedda; wurssetsan unttuntta I bare sintsaappe diggeedda.

Sedek'iyaasi Baabloone kaatiyaa bolla makkaleedda.*

25

Yerusaalam Kunddetsaa

(25:1-30; 2 Od. 36:13-21; Erm. 52:3-11)

1 Sedek'iyaasi kaateteedda udduppuntsa laytsi, tammantsa aginaan, tammantsa gallassi, Baabloone Kaatii Naabukadanas'oore bare olanchchatuwaa ubbaa akkiide yiide, Yerusaalame dooddeedda. Aa yuushshuwankka biittaa keelaa direedda.* 2 Sedek'iyaasi kaateteedda tammanne ittentsiyaa laytsaa gakkanaw, katamay dooddettiide gam"eedda.

3 Hewaa gaasuwaan biittan koshay suullina, he laytsi oyddentso aginaan, udduppuntsa gallassan he gadiyaa asaw miyaabay d'ayeedda. 4 Yaan de'ishshin katamaa yuushshuwaa gimbbii itti baggana koletteedda. Baabloone Asay katamaa yuuyyi aad'd'iide naagooppekka, Yihudaa kaatiyaa olanchchatuu mule ubbay k'amma kaatiyaa ataakilttiyaa sa'aa afiyaa ogiyaa oyk'k'iide, laa"u dirssaa gimbbetuwaa ittippe gatsiyaa penggiyaanna kesiide bak'atteedino. Unttunttu Araba dilbbaakko simmiide beeddino;* 5 shin Baabloone olanchchatuu kaatiyaa yederssiide, Yaarikko dembbaa gatsiidde oyk'k'eeddino. Aa olanchchatuu ubbay aappe shaakettiide laaletteeddino. 6 Hewaappe guyyiyaan, unttunttu Aa Ribila kataman de'iyaa Naabukadanas'oorakko afeedino. Baabloone kaatii yaan Sedek'iyaasa bolla pirddeedda. 7 Sedek'iyaasa naanaa Sedek'iyaasi s'eellishin wod'eeddino. Hewaappe guyyiyaan, Aa ayfetuwaa wooc'i kessiide, sanssalatan Aa k'achcheeddinno; yaatiide Baabloone gadiyaa akkiide afeedino.*

Geeshsha Gollii Koletteedda

(Erm. 52:12-33)

8 Naabukadanas'oore Baabloonen kaateteedda tammanne udduppuntsa laytsi, ichcheshantsa aginaan, laappuntsa gallassi kaatiyaa oosanchchatuwaappe ittuu, kaatiyaa naagiyaawanttu kaappuu Naabuzaradaani Yerusaalame geleedda. 9 Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaa, kaatiyaa golliyaanne Yerusaalamen de'iyaa golliyaa ubbaa s'uuggeedda; wolk'k'aama golliyaa giyaa golliyaa ubbaa eetsi wursseedda. 10 Baabloone olanchchatuu ubbay kaatiyaa naagiyaawanttu kaappuwaa azazuwaan Yerusaalame katamaa yuushshuwaan de'iyaa dirssaa gimbbiyaa ubbaa koleeddino. 11 Naabuzaradaani kataman atteeda asatuwaanne Yihudaan atteeda asatuwaa, kaddiide Baabloone olanchchatuwaan gaketeedda asatuwaanakka ubbaa oyk'k'iide, omoodoo afeedda. 12 Shin Naabuzaradaani wurssetsa hiyyeesatuwaappe amareedawantta woyniyaa turaa tokkanaadaaninne gadiyaa goshanaadan Yihudaan ashsheeda.

13 Baabloone asatuu Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaan de'iyaa nahaasiyaappe med'd'eedda tuussatuwaa, miishshatuwaa wotsiyaa gaaretuwaanne Abbaa Saaniyaa mentsereetseeddino; nahaasiyaa ubbaa Baabloone afeedino.* 14 Hewaadankka k'ay keretuwaa, akaafatuwaa, s'omppiyaa shaluwaa s'eeraa pittiyaabatuwaa, c'ilppatuwaanne yarshshiyaa wode go'ettiyaa nahaasiyaa miishshatuwaa ubbaa akkiide afeedino.* 15 Kaatiyaa naagiyaawanttu kaappuu Naabuzaradaani muruta biraappenne muruta work'k'aappe med'etteedda tamaa kaashiyaa shaatatuwaakka kuyis'aarotuwaakka ubbaa akkiide afeedda. 16 Kaatii Solomone Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaan oosettiyaabatoo med'd'eedda laa"u tuussatuu, Abbaa Saynniinne gaaretuu med'etteedda nahaasiyaa biratay miizaanan likkanaw danddayettennawaa keeshshaa dara. 17 Laa"u tuussatuu itti mala gidiide, ittuwaa ittuwaa geesay tammanne hosppun wad'aa; k'ay itti itti tuussaa huup'iyaan de'iyaa gumbbotuu heezzu wad'aa adussa. He gumbbotuwaa yuushshuu nahaasiyaa k'as'ik'allotuwaaninne nahaasiyaappe med'd'eedda roomaanne geetettiyaa teeraa misiletuwaan alleek'k'etti utteedda.

Yihudaa Asay Omoodettiide Baabloone Beedda

(Erm. 52:24-27)

18 Kaatiyaa naagiyaawanttu kaappuu Naabuzaradaani k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuu Saraaya, aappe kaalliyaa k'eesiyaa S'afaaniyaanne penggiyaa naagiyaa hara heezzu asatuwaa oyk'k'eedda. 19 K'ay he wode gakkanaw, kataman de'iyaa asaappe Yihudaa olaa gadaawaa, kaatiyaa zoriyaawanttuppe ichcheshu asatuwaa, olaa gadaawaa s'aafiyaa, hewenne olanchchatuwaa asaa giddoppe k'oriide kessiyaawaanne hara usuppun tammu wolk'k'aama asatuwaa afeedda. 20 Kaappuu Naabuzaradaani unttunttu ubbaa akkiide, Baabloone kaatiyaakko Ribila katamaa afeedda. 21 Yan Ribila kataman, Hamaata gadiyaan Baabloone kaatii unttuntta ubbaa wod'iseedda. Hewaadan haniide, Yihudaa Asay bare gadiyaappe omoodetti denddiide beedda.

Gedaalii Yihudaa Mooddeedda

(Erm. 40:7-9; 41:1-3)

22 Hewaappe guyyiyaan, Kaatii Naabukadanas'oore Saafaana na'aa na'aa, Ahik'aama na'aa Gedaaliyaa, Baabloone beennan Yihudaan atteeda asaa mooddiyaa kaappuwaa ootsiide suntseedda. 23 Kushiyaa immibeenna Yihudaa olaa gadaawatuunne olanchchatuu hewaa sisiide, Misip'p'an de'iyaa Gedaliyaan biide gaketeeddino. He gadaawatuu Nataaniyaa na'aa Isimaa'eela, K'aareeha na'aa Yohanaana, Nas'oofa katamaappe yeedda Taanihumeeta na'aa Saraayanne Maa'ikappe yeedda itti bitaniyaa na'aa Yazaaniyaa. 24 Gedaalii unttunttoonne unttunttu olanchchatoo c'aak'k'iide, hawaadan yaageedda; «Hawanttoo Baabloone kaappatoo yayyoppite. Ha gadiyaan de'ite; yaatiide Baabloone kaatiyaw moodetite. Yaatooppe mule ubbabay hinttew lo"a gidanawaa» yaageedda.

25 Shin laappuntsa aginaan kaatiyaa zariyaa gideedda Elishamaa'a na'aa Nataaniyaa na'ay Isimaa'eele tammu asaana Mis'ip'p'a biide, Gedaaliyaanne aanana de'iyaa Yihudaa asaanne Baabloone asaa ubbaa wod'eedda. 26 Hewaappe guyyiyaan, Baabloone asaw yayyiide, Yihudaa asay, k'eeray wogay attenan, olaa gadaawatuwaanakka ubbay Gibs'e gadiyaa bak'atteedino.*

Ikkoniyaane K'ashuwaappe Biletteedda

(Erm. 52:31-34)

27 Ewiili-Marodaaki kaateteedda laytsi Yihudaa Kaatiyaa Ikkoniyaana k'ashuwaappe biliide maareedda. Hewe haneeddawe Ikkoniyaane omoodetti k'ashettiide beedda hattamanne laappuntsa laytsi, tammanne laa"entsa aginaan, laatamanne laappuntsa gallassaana. 28 Ewiili-Marodaaki Ikkoniyaanana mal"o k'aalaa haasayiide, Baabloonen omooduwaan de'iyaa hara kaatetuwaa ubbaappe aatsiide, Aa bonchcheedda. 29 Hewaa diraw, Ikkoniyaane k'asho gollen mayyeedda mayuwaa laammeedda. I atteeda bare de'uwaa laytsaa ubbaan kaatiyaa maaddaappe meedda. 30 Hachche hachche aw koshshiyaawaa ubbaa Baabloone kaatii immeedda.

* 1:8 Mat. 3:4; Mar. 1:6

* 1:10 Luk'. 9:54

* 2:9 Zar. 21:17

* 2:12 2 Kat. 13:14

* 4:16 Dom. 18:14

* 4:34 1 Kat. 17:21

* 5:1 Luk'. 4:27

* 6:29 Zar. 28:57; Sel. 4:10

* 8:1 2 Kat. 4:8-37

* 8:13 1 Kat. 19:15

* 8:19 1 Kat. 11:36

* 8:20 Dom. 27:40

* 9:6 1 Kat. 19:16

* 9:10 1 Kat. 21:23

* 9:26 1 Kat. 21:19

* 9:31 Zimiraa: Zimiri bare kaatiyaa wod'eedda. 1 Kat. 16:8-12 s'eella.

* 9:36 1 Kat. 21:23

* 10:11 Hos. 1:4

* 10:29 1 Kat. 12:28-30

* 11:14 2 Kat. 23:3

* 12:4 Kes. 30:11-16

* 12:15 2 Kat. 22:7

* 12:16 Wog. 7:7

* 13:14 2 Kat. 2:12

* 14:6 Zar. 24:16

* 14:25 Yon. 1:1

* 15:1 Ooziyaani: Ibraawetsuwaan Kaatii Ooziyaane ha shemppuwaan Azaariyaa geetettee.

* 15:7 Isa. 6:1

* 15:12 2 Kat. 10:30

* 16:3 Zar. 12:31

* 16:14 Kes. 27:1-2; 2 Od. 4:1

* 16:17 1 Kat. 7:23-39; 2 Od. 4:2-6

* 16:20 Isa. 14:28

* 17:6 Asoore kaatii: I Laa"entso Sarggoona gidennaan aggena.

* 17:10 1 Kat. 14:23

* 17:16 1 Kat. 12:28

* 17:17 Zar. 18:10

* 17:34 Dom. 32:28; 35:10

* 17:35 Kes. 20:5; Zar. 5:9

* 17:36 Zar. 6:13

* 18:4 Pay. 21:9

* 19:15 Kes. 25:22

* 20:17 2 Kat. 24:13; 2 Od. 36:10

* 20:18 2 Kat. 24:14-15; Dan. 1:1-7

* 21:2 Erm. 15:4

* 21:4 2 Sam. 7:13

* 21:7 1 Kat. 9:3-5; 2 Od. 7:12-18

* 22:1 Erm. 3:6

* 22:7 2 Kat. 12:15

* 23:4 2 Kat. 21:3; 2 Od. 33:3

* 23:10 Wog. 18:21; Erm. 7:31; 19:1-6; 32:35

* 23:12 2 Kat. 21:5; 2 Od. 33:5

* 23:13 1 Kat. 11:7

* 23:15 1 Kat. 12:33

* 23:16 1 Kat. 13:2

* 23:17 1 Kat. 13:30-32

* 23:34 Erm. 22:11-12

* 23:36 Erm. 22:18-19; 26:1-6; 35:1-19

* 24:1 Erm. 25:1-38; Dan. 1:1-2

* 24:8 Tammanne hosppuna: Laytsay aw tammanne hosppuna woy hosppuna. 2 Od. 36:9 s'eella.

* 24:12 Erm. 22:24-30; 24:1-10; 29:1-2

* 24:15 Hiz. 17:12

* 24:17 Erm. 37:1; Hiz. 17:13

* 24:18 Erm. 27:1-22; 28:1-17

* 24:20 Hiz. 17:15

* 25:1 Erm. 21:1-10; 34:1-5; Hiz. 24:2

* 25:4 Hiz. 33:21

* 25:7 Hiz. 12:13

* 25:13 1 Kat. 7:15-26; 2 Od. 3:15-17

* 25:14 1 Kat. 7:45; 2 Od. 4:16

* 25:26 Erm. 43:5-7

1 Oduwaa

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

Haneeddabaa Odiyaa Koyro Mas'aafaa

Geluwaa

Haneeddabaa Odiyaa mas'aafatuu, Saammeela mas'aafatuwaaninne Kaatetuwaa mas'aafatuwan s'aafetteedda taariketuwaa dumma ogiyaan omooduwaan de'iyaawanttoo laa"entsiide odiino. Haneeddabaa odiyaa mas'aafatuwan Israa'eeliyaa kaatetuwaa kawutetsaa taarikii laa"u huup'e huup'e shaakuwaan shaakettiide odetteedda.

1. Israa'eelanne Yihudaa kawutetsatuu bayzuwaan kunddeeddawantta giddooppene, S'oossay bare asaw geleedda k'aalaa ubbaa naageeddawaanne Yihudaan de'iyaawanttu baggana bare asaw bare halchcheedda halchchuwaa poleeddawaa bessanaassa. Hawe tuma gidiyaawaa erissanaw, ha mas'aafaa s'aafeeddawee Daawitenne Solomone ootseedda wolk'k'aama wolk'k'aama oosatuwaa, Yoosaafees'e, Hizk'k'iyaasinne Iyoosiyaase asaa de'uwaa ooras's'iseedda ooras's'isuwaanne S'oossaw minniide ammanetteeda asaa hanotaa loytsiide s'eelleedda.

2. Yerusaalamen de'iyaa Geeshsha Golliyaan S'oossaw goynniyaa goynay waaniide doometteeddentto odanaassa. K'ay he wode goynnuwaa wogaa kaaletsiyaawanttu k'eesetuwaa gidiyaa diraw, unttunttu kaaletsiyaa oosuwaa keetsay waaniide doometteeddenttonne k'onc'c'issanaassa. Geeshsha Golliyaa kees's'eeddawe Solomona gidooppenne, Geeshsha Golliyaanne goynnuwaa wogaa koyro esseeddawe Daawita gidiyaawaa odanaassa.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Addaamappe Kaatiyaa Saa'oola Gakkanaw 1:1—9:44

Saa'oolanne Aa Naanatuwaa Hayk'k'uwaa 10:1-14

Daawite Kaatetussaanne Yerusaalame Oyk'k'ussaa 11:1-9

Waariyaanna De'iyaa Daawita Wotaadaratuwaa 11:10—12:40

K'aalaa C'aak'k'uwaa Taabootay Yerusaalame Buussaa 13:1—16:43

Geeshsha Golliyaa Kees's'iyaawe Solomona Gidussaa 17:1-27

Daawita Olaa S'oonuwaa 18:1—20:8

Daawite Asaa Paydina Yeedda S'oossaa Hank'k'uwaa 21:1-30

Geeshsha Golliyaa Kees's'anaw Haneedda Giiguwaa 22:1—29:20

Solomone Kaatetussaa 29:21-25

Daawita Hayk'k'uwaa 29:26-30

Addaamappe Kaatiyaa Saa'oola Gakkanaw

1

(1:1—9:44)

Addaamappe Biide Abrahaama Gakkanaw De'iyaa Yeletaa

(Dom. 5:1-32; 10:1-32; 11:10-26)

1 Addaame Seeta yeleedda; Seete Heenoosa yeleedda; Heenoosi K'aynaana yeleedda; 2 K'aynaani Malaali'eela yeleedda; Malaali'eeli Yaareedda yeleedda; 3 Yaareed Heenooka yeleedda; Heenooki Maatusaala yeleedda; Maatusaali Laameeka yeleedda; 4 Laameeki Noha yeleedda. Nohe Seema, Kaamanne Yaafeeta yeleedda.

5 Yaafeeta attuma naanay Goomera, Maagooga, Maadaaya, Yaawaana, Tubaala, Meshekanne Tiiraasa. 6 Goomera attuma naanay Ashkkanaaza, Riifaatanne Togarmma. 7 Yaawaana attuma naanay Eliisha, Tarsseesa, Kitiimanne Rooda.

8 Kaama attuma naanay Kuusha, Mis'irayma, Puus'anne Kanaana. 9 Kuusha attuma naanay Saaba, Hawiila, Saabita, Raa'imanne Sabttaka. Raa'ima attuma naanay Saabanne Dadaana. 10 K'ay Kuushi Naamiruuda yeleedda. Naamiruudi sa'aan wolk'k'aama olanchchaa gideedda. 11 Mis'iraymi Ludeta, Anaameta, Lahaabeta, Nafttuuheta, 12 Patiroosata, Kaasiluhetanne Piliss's'eema zeretsaa yeleedda Kafttooreta yeleedda. 13 Kanaane bayira na'aa Sidoonanne Aa teefa Heeta yeleedda; 14 k'ay Kanaane Yaabuusatuwa, Amooretuwaa, Gerggeesetuwaa, 15 Hiiwetuwaa, Ark'k'eta, Siinata, 16 Ariwaadeta, S'amaaretanne Hamaatata yeleedda.

17 Seema attuma naanay Elaama, Asoora, Arifaakisaada, Luuda, Araama, Uus'a, Huula, Geteeranne Mesheka. 18 Arifaakisaadi Shelaaha yeleedda; Shelaahi Eboora yeleedda. 19 Eboori laa"u naanaa yeleedda; ittuu yeletteedda wode sa'ay shaaketteedda diraw, Aa suntsay Peeleega geetetteedda; Aa ishaa suntsay Yok'is'aana. 20 Yok'is'aani Almmodaada, Sheleefa, Has'armmaaweta, Yeraaha, 21 Hadoraama, Uzaala, Diik'ila, 22 Eebaala, Abimaa'eela, Saaba, 23 Ofiira, Hawiilanne Yobaaba yeleedda. Hawanttu ubbatuu Yok'is'aana zeretsaa.

24 Seemappe biide, Abrahaama gakkanaw de'iyaa yeletay hawaappe kaalliide s'aafetteeddawaa: Seema, Arifaakisaada, Shelaaha, 25 Eboora, Peeleega, Raa'a, 26 Saruuga, Naakoora, Taaranne 27 Abrahaama geetettiide s'eesettiyaa Abraama.

Isimaa'eela Yeletaa

(Dom. 25:12-16)

28 Abrahaama attuma naanay Yisaak'anne Isimaa'eela. 29 Unttunttu yeletay hawaappe kaalliide s'aafetteedda.

Isimaa'eela bayiray Nabaayoota; hewaappe simmina K'eedaare, Adibi'eeli, Mibssaami, 30 Mishimaa'i, Duumi, Maasi, Hadaadi, Teemi, 31 Yis'uri, Naafiishinne K'eedimi yeletteeddino. Hawanttu Isimaa'eela naanaa.

32 Abrahaama k'oomatuu K'as'uri attuma naanay Ziimiraana, Yok'ishaana, Madaana, Midiyaama, Yishibaak'anne Shuha. Yok'ishaana attuma naanay Saabanne Dadaana. 33 Midiyaama attuma naanay Eefa, Efeera, Hanooka, Abiidaa'anne Elddaa'a. Hawanttu ubbatuu K'as'uri zeretsaa.

Eesaa Yeletaa

(Dom. 36:1-19)

34 Abrahaame Yisaak'a yeleedda. Yisaak'a attuma naanay Eesaanne Israa'eeliyaa. 35 Eesaa attuma naanay Elifaaza, Ra'u'eela, Yi'uusha, Yaa'ilaamanne K'oraaha. 36 Elifaaza attuma naanay Temaana, Omaara, S'afa, Ga'itaama, K'anaaza, Timinaa'anne Amaaleek'a. 37 Ra'u'eela attuma naanay Nahaata, Zaraaha, Shammanne Miizaa.

Eedooman Koyro De'eedda Asatuwaa

(Dom. 36:20-30)

38 Eedooman koyro de'eedda Se'iira attuma naanay Los'aana, Shobaala, S'ibaa'oona, Aana, Dishoona, Es'eeranne Dishaana. 39 Los'aana attuma naanay Hooranne Homaama; Los'aana michchata Timinaa'o. 40 Shobaala attuma naanay Aaliwaana, Manahaata, Eebaala, Shefanne Oonaama. S'ibaa'oona attuma naanay Aayanne Aana. 41 Aana na'ay Dishoona. Dishoona attuma naanay Hemddaana, Eshibaana, Yitiraananne Karaana. 42 Es'eera attuma naanay Bilihaana, Za'iwaananne Ak'ana. Dishaana attuma naanay Uus'anne Araana.

Eedooma Kaatetuwaa

(Dom. 36:31-43)

43 Israa'eelan ayaa kaatii kawutanappe kase Eedooma biittan kaateteedda kaatetuu hawaappe kaalliide s'aafetteeddawantta.

Ba'oora na'ay Belaa'i kaateteedda; Aa katamaa suntsay Dinaaba.

44 Belaa'i hayk'k'ina, Boos'irappe yeedda Zaraaha na'ay Yobaabi Aa kotan kaateteedda.

45 Yobaabi hayk'k'ina, Temaana gadiyaappe yeedda Hushaami Aa kotan kaateteedda.

46 Hushaami hayk'k'ina, Moo'aabe gadiyaan Midiyaamatuwaa s'ooneedda Badaada na'aa Hadaadi Aa kotan kaateteedda; Aa katamaa suntsay Awiita.

47 Hadaadi hayk'k'ina, Maasireek'appe yeedda Saamili Aa kotan kaateteedda.

48 Saamili hayk'k'ina, shaafaa matan de'iyaa Rahobootappe yeedda Shaa'uli Aa kotan kaateteedda.

49 Shaa'uli hayk'k'ina, Akiboora na'ay Ba'aalihanaani Aa kotan kaateteedda.

50 Ba'aalihanaani hayk'k'ina, Hadaadi Aa kotan kaateteedda; Aa katamaa suntsay Paa'a. Aa machata Mezaahaaba naatti Maas'ireedi naatto Mahes'aabi'eelo.

51 Hewaappe guyyiyaan, Hadaadi hayk'k'eedda. Eedooma zaratuwaa kaappatuu hawantta: Timinaa'a, Aliwa, Yeteeta, 52 Oholiibaama, Eelah, Piinoona, 53 K'anaaza, Temaana, Mibs's'aara, 54 Maagidi'eelanne Iraama. Hawanttu Eedooma kaappatuwaa.

2

Yihudaa Yeletaa

1 Israa'eeliyaa attuma naanay hawantta: Roobeela, Simoona, Leewiyaa, Yihudaa, Yisaakoora, Zaabiloona, 2 Daana, Yooseefa, Biiniyaama, Nifttaaleema, Gaadanne Aaseera.

3 Kanaane Baatishu'ippe Yihuday yeleedda heezzu attuma naanay Eera, Oonaananne Sheela. Yihudaa na'ay bayiray, Eeri Med'inaa Godaa sintsan iitabaa ootseedda diraw, Med'inaa Goday Aa wod'eedda. 4 Yihudaa na'aa machchata Ti'imaara Yihudaw Paareesanne Zaraaha yelaaddu. Yihudaw ubbaanna ichcheshu attuma naanay de'iino.

5 Paareesa attuma naanay Hes'iroonanne Hamuula.

6 Zaraaha attuma naanay Zimira, Etaana, Hemaana, Kalkkoolanne Darddaa'a; unttunttu ubbaanna ichchesha. 7 Zaraaha zeretsaappe gideedda Karmma na'ay Akaani* S'iiniyaa geetetti utteedda miishshaa omooduwaa akkiide, Israa'eeliyaa asaa waayisseeddawaa.* 8 Etaana na'ay Azaariyaa.

Hes'iroonappe Biide Daawita Gakkanaw De'iyaa Yeletaa

9 Hes'iroone yeleedda naanay Yiraahima'eela, Raamanne Kaaleeba. 10 Raame Aminaadaaba yeleedda. Aminaadaabe Yihudaa zaratuwaa kaappuwaa Na'asoona yeleedda. 11 Na'asoone Salmoona yeleedda; Salmooni Boo'eeza yeleedda; 12 Boo'eeze Yoobeeda yeleedda; Yoobeedi Isseya yeleedda. 13 Isseyi bare bayira na'aa Eli'aaba, laa'entso na'aa Aminaadaaba, heezzentso na'aa Shaama, 14 oyddentso na'aa Nataani'eela, ichcheshantso na'aa Raddaaya, 15 usuppuntso na'aa Oos'eemanne laappuntsa na'ay Daawita yeleedda. 16 Isseya mac'c'a naanay S'aruuyonne Abigaalo. S'aruuyi naanay heezzatuu Abishaaya, Yoo'aabanne Asaaheela. 17 Abigaala Amaasa yelaaddu; Amaasa aawuu Isimaa'eeliyaa Yetera.

Hes'iroona Yeletaa

18 Hes'iroona na'ay Kaaleebi bare machati Azuubina, Yirii'ooto geetettiyaa naatto yeleedda. Yirii'oota Yesheera, Shobaabanne Arddoona yelaaddu. 19 Azuuba hayk'k'ina, Kaaleebi Efiraato akkeedda; Efiraataa Huura yelaaddu. 20 Huuri Uura yeleedda; Uuri Bas'aali'eela yeleedda.

21 Hes'iroone usuppun tammu laytsaappe guyyiyaan, Gala'aade aawuwaa Maakira naatto akkiide, Saguba yeleedda. 22 Sagubi Yaa'iira yeleedda. Yaa'iiri beni Gala'aade gadiyaan laatamanne heezzu katamatuwaa mooddeedda. 23 Shin Gashuuranne Sooriyaa kaatetuu Habooti-Yaa'iira katamatuwaa K'anaataanne aa heeratuwaa usuppun tammu katamatuwaa olettiide oyk'k'eeddino; yaan de'eedda Asay ubbay Gala'aade aawuwaa Maakira zariyaa. 24 Hes'iroone Kaaleeba Efiraataa giyaa saan hayk'k'eeddawaappe guyyiyaan, Hes'iroona machata Abiiya Tak'o"a aawuwaa Ashihuura yelaaddu.

Yiraahima'eela Yeletaa

25 Hes'iroona na'aa bayiraa Yiraahima'eela na'ay bayray Raama; teefatuu Buuna, Oreena, Oos'eemanne Akiiya. 26 Yiraahima'eelaw Ataaro geetettiyaa hara machchata de'aw; Ataara Oonaama daayo.

27 Yiraahima'eela na'aa bayraa Raama naanay Ma'aas'a, Yaamiinanne Ek'eera.

28 Oonaama naanay Shammaayanne Yaade.

Shammaaya naanay Nadaabanne Abishuura. 29 Abishuura machata Abihayila Ahibaananne Moliida yelaaddu. 30 Nadaaba attuma naanay Seledanne Afaayima; Seledi na'aa yelennaan hayk'k'eedda. 31 Afaayima na'ay Yishi'a; Yishi'a na'ay Sheeshaana; Sheeshaana na'ay Ahilaaya.

32 Shammaaya ishaa Yaade naanay Yeteranne Yoonataana; Yeteri na'aa yelennaan hayk'k'eedda. 33 Yoonataana naanay Peleetanne Zaaza.

Hawanttu Yiraahima'eela zeretsaa.

34 Sheeshaanaw mac'c'awaappe attina, attuma naanay baawa. Sheeshaanaw Yaariha'a geetettiyaa k'oomay Gibs'e gadiyaappe yeeddawe de'ee. 35 Sheeshaani bare k'oomaa Yaariha'aw bare mac'c'a naanatuwaappe ittinno immina naatta Attaaya yelaaddu. 36 Attaayi Naataana yeleedda; Naataani Zabaada yeleedda; 37 Zabaad Efilaala yeleedda; Efilaali Yoobeeda yeleedda; 38 Yoobeedi Yeeha yeleedda; Yeehu Azaariyaa yeleedda; 39 Azaarii Helees'a yeleedda; Helees'i El"aasa yeleedda; 40 El"aasi Sisimaaya yeleedda; Sisimaayi Shaaluuma yeleedda; 41 Shaaluumi Yik'aamiyaa yeleedda; Yik'aame Elishamaa'a yeleedda.

Kaaleeba Yeletaa

42 Yiraahima'eela ishaa Kaaleeba na'ay bayiray Meesha. Meesha na'ay Ziifa; Ziifa na'ay Mareesha; Mareesha na'ay Kebroona. 43 Kebroone naanay K'oraaha, Taappuha, Rek'eemanne Shemaa'a. 44 Shemaa'i York'k'a'aama aawuwaa Rahaama yeleedda. Rek'eemi Shammaaya yeleedda. 45 Shammaaya na'ay Maa'oona. Maa'ooni Beetis'uura yeleedda.

46 Kaaleeba k'oomatta Eefa Haaraana, Moos'anne Gazeeza yelaaddu; Haaraani Gazeeza yeleedda.

47 Yaahidaaya naanay Regeema, Yo'aataama, Geshaana, Pelees'a, Eefanne Sha'aafa.

48 Kaaleeba k'oomatta Maa'ika Shebeeranne Tirihaana yelaaddu. 49 K'aykka Maa'ika Sha'aafanne Shawa yelaaddu. Sha'aafi Madimaana yeleedda. Shawi Maakibeenanne Gibaa'a yeleedda.

Kaaleeba naatta Aakkiso.

50 Kaaleeba naanay haratuu hawaappe kaalliide s'aafetteeddino. Kaaleebi bare bayra na'aa Huura bare machchatti Efiraatin yeleedda. Huura naanay K'iriyaati-Yi'aariima aawuwaa Shobaala, 51 Beeteleheeme aawuwaa Salmoonanne Beeti-Gadeera aawuwaa Hareefa. 52 K'iriyaati-Yi'aariima aawuwaa Shobaala yaratuu Haro'eetatanne Manuhoota yaratuwaappe baggatuwaa. 53 K'iriyaati-Yi'aariima yaratuu Yatirata, Puutata, Shumaatatanne Mishiraa'ata. S'or"atinne Eshttaa'oolati hawanttuppe yeletteeddino. 54 Beeteleheeme aawuwaa Salmoona yaratuu Nas'oofata, As'irooti-Beetayoo'aabata, Manuhoota yaratuwaappe attiyaa baggatuwaanne S'or"ata. 55 Yaabees'a kataman de'iyaa s'aafiyaawanttu yaratuu k'ay Tir"ata, Shim"aatatanne Sukkata. Hawanttu Rekaabatu aawuwaa Haamatuwaappe yeletteedda K'eenata.

3

Kaatiyaa Daawita Naanaa

1 Kebroone kataman Daawite yeleedda naanay; Iziraa'eeliyaa Ahino'aama yeleedda Aa bayray Aminoona. K'armmeloosiyaa Abigaala yeleedda Aa laa'entso na'ay Daaneela. 2 Gashuura gadiyaa Kaatiyaa Talmmaaya naatta Maa'ika yeleedda Aa heezzentso na'ay Abeselooma. Haggiita yeleedda Aa oyddentso na'ay Adooniyaana. 3 Abiis'aala yeleedda Aa ichcheshantso na'ay Shafaas'iyaa. Aa machata Egila yeleedda Aa usuppuntsa na'ay Yitira'aama. 4 Daawite he usuppun naanaa Kebroonan yeleedda. Daawite Kebroonan laappun laytsanne usuppun aginaa kaateteedda.*

K'ay Yerusaalamen hattamanne heezzu laytsaa kaateteedda. 5 Daawite Yerusaalamen yeleedda naanay oyddatuu Ami'eela naatta Berssaaba yeleedda Shim"a, Shobaaba, Naataananne Solomona.* 6 K'ay hara udduppun attuma naanay Yibihaara, Elishamaa'a, Elifelees'a, 7 Nogaaha, Nefeega, Yaafi'a, 8 Elishamaa'a, Eliyadaa'anne Elifelees'a. 9 Ha attuma naanaa ubbaa bollakka Daawitaw hara machatuwaappe yeletteedda attuma naanay de'iino; k'ay Taamaara ha attuma naanaa michchato.

Kaatiyaa Solomone Yeletaa

10 Kaatiyaa Solomone na'ay Robi'aama; Robi'aama na'ay Abiiya; Abiiya na'ay Asaa; Asaa na'ay Yoosaafees'a; 11 Yoosaafees'a na'ay Yoraama; Yoraama na'ay Akaaziyaasa; Akaaziyaasa na'ay Yo'aasha; 12 Yo'aasha na'ay Amesiyaasa; Amesiyaasa na'ay Ooziyaana; Ooziyaana na'ay Yo'aataama; 13 Yo'aataama na'ay Akaaza; Akaaza na'ay Hizk'k'iyaasa; Hizk'k'iyaasa na'ay Minaasa; 14 Minaase na'ay Amoona; Amoona na'ay Yoosiyaasa. 15 Yoosiyaasa na'ay bayray Yohanaana; laa"entsuu Yo'aak'eema; heezzentsuu Sedek'iyaasa; oyddentsuu Shaaluuma. 16 Yo'aak'eema naanay Yo'aakiinanne* Sedek'iyaasa.

Kaatiyaa Yo'aakiina Yeletaa

17 Omoodettiide Baabloone beedda Yo'aakiina attuma naanay Salaatiyaala, 18 Malkkiraama, Padaaya, Shenaas'aara, Yik'aamiyaa, Hoshamaa'anne Nadaabiyaa. 19 Padaaya attuma naanay Zarubaabeelanne Shim"a. Zarubaabeela attuma naanay Mashulaamanne Hanaaniyaa; unttunttu michchatta Shalomiito. 20 Hawanttu bollan hara ichcheshu attuma naanay Zarubaabeelaw de'iino; unttunttukka Haashshuuba, Oheela, Berekiyaa, Hasaadiyaanne Yushaabi-Heseeda.

21 Hanaaniyaa attuma naanay Palaas'iyaanne Yishaa'iyaa. Yishaa'iyaa na'ay Rafaaya; Rafaaya na'ay Arnnaana; Arnnaana na'ay Obaadiyaa; Obaadiyaa na'ay Shakaaniyaa; 22 Shakaaniyaw usuppun naanay de'ee; Shamaa'iyaa giyaa Aa na'aynne na'aa naanatuu, Has's'uusha, Yigi'aala, Bariyaaha, Na'aariyaanne Shafaas'a. 23 Na'aariyaa naanay heezzatuu Eliyoo'enaaya, Hizk'k'anne Azirik'aama. 24 Eliyoo'enaaya naanay laappunatuu Hodaawiyaa, Eliyaashiba, Palaaya, Ak'k'uuba, Yohanaana, Dalaayanne Anaana.

4

Yihudaa Yeletaa

1 Yihudaa zaratuu Paareesa, Hes'iroona, Karmma, Huuranne Shobaala.

2 Shobaala na'ay Ra'aayi Yahaata yeleedda; Yahaati Ahumaayanne Lahaada yeleedda. Hawanttu S'or"atu yaratuwaa. 3-4 Huuri bare daay Efiraatiw bayra na'aa; Huuri Beeteleheeme yeleedda. Es'aama attuma naanay Iziraa'eela, Yuushimanne Yidibaasha; unttunttu michchatta Has'ilelppoono. Panu'eeli Gadoora yeleedda. Es'eeri Huusha yeleedda. Hawanttu Huura yaratuwaa.

5 Tak'o"a aawuwaa Ashihuuraw Heelonne Naa'iro geetettiyaa laa"u mac'c'a asatuu de'iino. 6 Naa'ira Ahuzaama, Hefeera, Teminanne Ahashittaara Ashihuuraw yelaaddu; hawanttu Naa'iri naanaa. 7 Heela S'eereta, S'oohaaranne Etinaana Ashihuuraw yelaaddu. 8 K'oos'i Anuuba, s'obeebanne Haruuma na'aa Ahariheela yaratuwaa yeleedda.

9 Yaabees'i bare ishatuwaa ubbaappe aad'd'i bonchchetee. Aa daaya, «Taani Aa iita yeluwaan yeleedda diraw, Aa suntsay Yaabees'a» gaade suntsaaddu. 10 Yaabees'i* Israa'eeliyaa S'oossaa s'eesiide, «Abeet S'oossaw, hay taana neeni anjja; ta gadiyaakka aassa. Taananna ittippe gidaa; taana sakkennaadan taana k'ohiyaabaappe neeni naaga» yaagiide woosseedda. S'oossay Aa woosaa siseedda.

Hara Asatuu Yeletaa

11 Shuha ishay Kaluubi Mahiira yeleedda; Mahiiri Eshttoona yeleedda. 12 Eshttooni Beetiraafa, Paaseehanne Tahinna yeleedda. Tahinni Iri-Nahaasha katamaa asaa yeleedda. Hawanttu Reeka gadiyaan de'eeddino.

13 K'anaaza naanay Otini'eelanne Saraaya; Otini'eela naanay Hataatanne Ma'onootaaya. 14 Ma'onootaayi Oofira yeleedda. Saraayi Yoo'aaba yeleedda. Yoo'aabe Je-Harashiima yeleedda; Kushiyaa Hiillanchatuwaa gidiyaa asatuwaa yeleedda.

15 Yifune na'aa Kaaleeba naanay Ira, Elahinne Na'aama. Elah na'ay K'anaaza.

16 Yihaali'eela naanay Ziifa, Ziifaaha, Tiirayanne Asaari'eela.

17 Eezira naanay Yetera, Mereda, Efeeranne Yaaloona. Meredi Gibs'e kaatiyaa naatto Biito akkina iza Miiriyaamo, Shammaayanne Yishiba aw yelaaddu. Yishibi Eshttamoo'a yeleedda. 18 Yihudaa gadiyaappe akkeedda machata Gadoora aawuwaa Yereedda, Sookko aawuwaa Hebeeranne Zaanoha aawuwaa Yak'iiti'eela Meredaw yelaaddu. 19 Nahaama michchati, Hodiyaa machati naanay Gaariman de'eedda K'a'iila aawuwaanne Maa'ikan de'eedda Eshttamoo'a aawuwaa.

20 Shimoona naanay Aminoona, Riinna, Benihanaananne Tiiloona.

Yishi'a naanay Zoheetanne Benzzoheeta.

Sheela Yeletaa

21 Yihudaa na'aa Sheela zaratuu Leeka aawuwaa Eera, Mareesha aawuwaa Laa'idanne Beeti-Ashibee'a kataman de'iyaa suufiyaa geetettiyaa mayuwaa daddiyaawanttu yaratuwaa. 22 Haratuu k'ay Yok'iima, Yo'aasha, Yaashubiliheema, Moo'aabe gadiyaa mooddeedda Saraafanne Kozeeba kataman de'eedda asatuwaa. Ha yeletaa mazggobay beni wodeppekka de'iyaawaa. 23 Hawanttu Nas'a'iimaaninne Gadeeran de'eedda urk'k'aa med'd'iyaa asatuwaa. Unttunttu kaatiyaa kiitaa ootsanaw aanana ittippe de'eeddino.

Simoona Yeletaa

24 Simoona naanay Nemu'eela, Yaamiina, Yaariiba, Zaraahanne Shaa'ula. 25 Shaa'ula na'ay Shaaluuma; Shaaluuma na'ay Mibssaama; Mibssaama na'ay Mishimaa'a; 26 Mishimaa'a na'ay Hammu'eela; Hammu'eela na'ay Zakkuura; Zakkuura na'ay Shim"a. 27 Shim"aw tammanne usuppun attuma naanaynne usuppun mac'c'a naanay de'iino; shin Aa ishatoo c'ora naanay baawa. Yihudaa zaratuwaadan Simoona zaratuu c'orattibeykkino.

28 Simoona zaratuu Berssaabeha katamaaninne Molaada, Has'aari-Shu'aala,* 29 Baala, Es'eema, Tolaadda, 30 Baatu'eela, Horima, S'ik'ilaaga, 31 Beeti-Markkaboota, Hos'aari-Susiima, Beetibiiranne Shaa'irayma katamatuwaan de'eeddino. Daawite kaatetana gakkanaw hawanttu unttunttu katamatuwaa gidiide de'eeddino. 32 K'ay unttunttu mootsatuu Es'aama, Ayina, Rimoona, Tokeenanne Ashaana. Unttunttu ubbaanna ichcheshu katamatuwaa. 33 Ba'aalaata gakkanaw, ha katamatuwaa yuushshuwaan de'iyaa mootsatuu ubbay unttunttun gujettiino. Hawantta unttunttu de'eedda sa'aa unttunttu barenttu yeletaa maaran mazggobiyaan s'aafiide oyk'k'eeddino.

34 Simoona yaratuu kaappatuu hawaappe kaalliide s'aafetteeddawantta. Unttunttu Mashobaaba, Yaamileeka, Amesiyaasa na'aa Yoosha, 35 Yuu'eelanne Yoshiibiyaa na'aa Yeeha. Yeehu aawuwaa aawuu Asa'eela na'aa Saraaya. 36 Hara kaappatuu k'ay Eliyoo'enaaya, Yaa'ikooba, Yashohaaya, Asaaya, Adii'eela, Yashimi'eela, Banaayanne 37 Ziiza. Ziizi Shif"a na'aa; Shif"i Alloona na'aa; Allooni Yadaaya na'aa; Yadaayi Shiimira na'aa; Shiimiri Shamaa'iyaa na'aa. 38 Simoona yaratuu kaappatuu hawantta.

Unttunttu aawotuwaa zeretsay loytsi c'oratteedda. 39 Unttunttu barenttu mehiyaw heemmiyaa sa'aa koyanaw Gadoora geliyaa sa'aa matan de'iyaa wombbaw away doliyaa baggana de'iyaa sa'aa gakkanaw beeddino. 40 Itti loytsi araddeeda lo"o heemmiyaa sa'aa demmeeddino; he biittay woppaynne sarotetsay kumeedda aako biittaa. Beni wode he gadiyaan de'eeddawantu Kaama zeretsatuwaa. 41 Hawaappe k'ommo baggana suntsay s'aafetteedda Simoona zaratuu Yihudaa Kaatiyaa Hizk'k'iyaasa wode Gadoora gadiyaa biide, yaan de'iyaa Kaama zeretsatuwaanne Ma'uuna asatuwaa olettiide d'aysseeddino. He gadiyaan unttunttu mehiyaw heemmiyaa sa'ay de'iyaa diraw, Simoona zaratuu hachche gatsanaw yaan utteeddino.

42 Simoona zaratuwaappe ichcheshu s'eetu asatuu Se'iira Deriyaakko beeddino. Unttunttu kaappatuu Palaas'iyaa, Na'aariyaa, Rafaayanne Uuzi'eela; unttunttu Yishi'a naanaa. 43 Amaaleek'a asatuwaappe kase bak'ati atteeddawantta Simoona asatuu d'aysseeddino. Unttunttu hachche gakkanaw he biittan de'iino.

5

Roobeela Yeletaa

1 Israa'eeliyaa na'aa bayiraa Roobeela yeletay hawaappe kaalliide s'aafetteeddawaa. Roobeeli bayira na'aa; shin bare aawuwaa gisuwaa I tunisseedda diraw, bayiratetsaw bessiyaabay Israa'eeliyaa na'aa Yooseefo naanaw imetteedda. Hewaa diraw, I yeletaan bayira gideeddawe s'aafettibeenna.* 2 Yihuday bare ishatuwaappe minneedda; Aa bayiratetsay Yooseefoo imetteeddawaa gidooppenne, Israa'eeliyaa asaa mooddiyaawe Yihudaappe kesseedda.* 3 Israa'eeliyaa na'aa bayiraa Roobeela attuma naanay Hanooka, Paala, Hes'iroonanne Karmma.

4 Yuu'eela na'ay Shamaa'iyaa; Shamaa'iyaa na'ay Googa; Googa na'ay Shim"a; 5 Shim"a na'ay Mikiyaasa; Mikiyaasa na'ay Ra'aaya; Ra'aaya na'ay Ba'aala. 6 Ba'aala na'ay Asoore Kaatiyaa Tigilaati-Paleseeri omoodiide afeedda Ba'eera; Ba'eeri Roobeela zaratuwaa kaappuwaa.* 7 Ba'eera dabbotuu, barenttu yeletaa mazggobiyaan s'aafetteedda Roobeela yaratuu kaappatuu Yi'i'eela, Zakkaraasanne 8 Belaa'a. Belaa'i Azaaza na'aa; Azaazii Shemaa'a na'aa; Shemaa'i Yuu'eela zariyaa. Yuu'eela zaratuu Aaro'eera kataman, Nabo biittaaninne Ba'aali-Ma'oona gadiyaan de'eeddino.

9 Roobeela zaratuwaa mehii Gala'aaden c'oratteedda diraw, unttunttu yaappe away doliyaa bagga biide, Efiraas'iisa Shaafaa gakkanaw mic'eteedda mela biittaan utteeddino. 10 Saa'oola laytsan Aggaaratuwaa yaratuwaanna Roobeela yaratuu olettina, Roobeela yaratuu s'ooneeddino. Gala'aadeppe away doliyaa baggana de'iyaa Aggaaratuwaa yaratuu gadiyaan utteeddino.

Gaade Yeletaa

11 Gaade zaratuu Roobeela zaratuwaappe huup'issa baggan, Salaaka gakkanaw de'iyaa Baasaane gadiyaan utteeddino. 12 Yuu'eeli koyro yaratoo kaappuwaa; Shafaami laa'entso yaratoo kaappuwaa. Yaa'inaaynne Shafaas'i Baasaanen utteedda yaratoo kaappatuwaa. 13 Unttunttu dabbotuu, laappun yaratuwaa kaappatuu, Mikaa'eela, Mashulaama, Saaba, Yoraaya, Yaa'ikaana, Zii'anne Ebeera. 14 Hawanttu Abihayila naanay Buuza zeretsaa. Buuzi Yaahida yeleedda; Yaahidi Yeshishaaya yeleedda; Yeshishaayi Mikaa'eela yeleedda; Mikaa'eeli Gala'aade yeleedda; Gala'aade Yaarooha yeleedda; Yaaroohi Huura yeleedda; Huuri Abihayila yeleedda. 15 Unttunttu aawotuwaa soo kaappuu Guna na'aa na'aa Abddi'eela na'aa Aaha. 16 Unttunttu Gala'aadeninne Baasaanen he biittatuwaa katamatuwaaninne Saaroona gadiyaan mehii heemettiyaa gishuwaan utteeddino. 17 Hawanttu ubbaa yeletay Yihudaa Kaatiyaa Yo'aataama wodenne Israa'eeliyaa Kaatiyaa Iyorbbaama wode yeletaa mazggobiyaan s'aafetteedda.

Away doliyaa Baggan Utteedda Olanchchatuwaa

18 Roobeela zaratuwaappe, Gaade zaratuwaappenne Minaase zaratuwaappe baggatuwaappe olanchchatuu, wolk'k'aamatuu, gonddalliyaanne mashshaa oyk'k'iyaawanttu, wonddaafiyaan dukan looheeddawanttunne olaa salppiyaa eriyaawanttu oytamanne oyddu sha"anne laappun s'eetanne usuppun tamma. 19 Unttunttu Aggaaratuwaa yaratuwaanna, Yis'uratuwaana, Naafiishatuwaanne Nodaabatuwaanna oletteeddino. 20 Unttunttu he asatuwaana olettiide, S'oossaakko waasseedda diraw, maaduwaa demmeeddino. Unttunttu S'oossan ammanetteeda diraw, I unttunttoo woosetteedda. Hewaa diraw, Aggaaratuwaa yaratuwaanne unttunttunna de'iyaa haratuu unttunttu kushiyan geleeddino. 21 Barenttu morkkatuwaappe ishatamu sha"a gaalotuwaa, laa"u s'eetanne ishatamu sha"a dorssatuwaa, laa"u sha"a haretuwaanne s'eetu sha"a asatuwaa omoodiide afeedino. 22 Olay S'oossaawaa gideedda diraw, daratu hayk'k'eeddino. S'ooneeddawanttu omooduwaa wodii gakkanaasikka he asatuwaa kotan utteeddino.

Away doliyaa Baggan Utteedda Minaase Zeretsaa

23 Minaase zaratuwaappe bakka yaratuu Baasaaneppe doommiide, Ba'aali-Hermmoone, Saniiranne Hermmoone Deriyaa gakkanaw de'iyaa he biittatuwaan utteeddino; unttunttu he gishuwaan c'oratteeddino. 24 Unttunttu aawotuwaa soy kaappatuu Efeera, Yishi'a, Eli'eela, Aziri'eela, Ermaasa, Hodaawiyaanne Yaahidi'eela. Hawanttu unttunttu aawuwaa gollen eretteedda, s'alanne wolk'k'aama asatuwaa.

25 Shin ha zaratuu barenttu aawotuwaa S'oossaa naak'k'eddino; S'oossay unttunttu sintsaappe d'aysseedda he gadiyaa asatuwaa s'oossatuwaanna shaarmus'eeddino. 26 Hewaa diraw, Israa'eeliyaa S'oossay Tigilaati-Paleseera woy Puula geetettiyaa Asoore kaatiyaa ayaanaa dentsetseedda. Yaatiide Roobeela zeretsaa, Gaade zaratuwaanne Minaase zaratuwaappe baggatuwaa omoodiide, Halaaha, Habooranne Haara biittatuwaanne Gozaana Shaafaa afeedda. Unttunttu hachche gakkanaw yaan de'iino.*

6

K'eesiyaa Ubbatuwaa Kaappuwaa Yeletaa

1 Leewiyaa naanay Gershshoona, K'ahaatanne Maraara.

2 K'ahaata naanay Amiraama, Yis'ihaara, Kebroonanne Uuzi'eela.

3 Amiraama naanay Aaroona, Musanne Miiriyaamo.

Aaroona naanay Nadaaba, Abiiha, El"aazaranne Itaamaara.

4 El"aazare Piinihaasa yeleedda; Piinihaasi Abishuu'a yeleedda; Abishuu'i Buuk'a yeleedda; 5 Buuk'i Uuza yeleedda; 6 Uuzi Zaraahiyaa yeleedda; Zaraahe Maraayoota yeleedda; 7 Maraayooti Amaariyaa yeleedda; Amaari Ahis'uuba yeleedda; 8 Ahis'uubi S'aadook'a yeleedda; S'aadook'e Ahima'aas'a yeleedda; 9 Ahima'aas'i Azaariyaasa yeleedda; Azaariyaasi Yohanaana yeleedda; 10 Yohanaani Azaariyaasa yeleedda. Solomone Yerusaalamen kees'isseedda Geeshsha Golliyaa ootseedda k'eesii Azaariyaasa. 11 Azaariyaasi Amaariyaa yeleedda; Amaari Ahis'uuba yeleedda; 12 Ahis'uubi S'aadook'a yeleedda; S'aadook'e Shaaluuma yeleedda; 13 Shaaluumi Hilk'k'iyaa yeleedda; Hilk'k'ii Azaariyaasa yeleedda; 14 Azaariyaasi Saraaya yeleedda; Saraayi Yos'edeek'a yeleedda. 15 Med'inaa Goday Yihudaanne Yerusaalame Naabukadanas'ooran omoodisseedda wode Yos'edeek'ikka omoodettiide beedda.

Leewiyaa Zaretuwaa Haratuwaa

16 Leewiyaa naanay Gershshoona, K'ahaatanne Maraara. 17 Gershshoona naanatuwaa suntsay Liibinanne Shim"a. 18 K'ahaata naanay Amiraama, Yis'ihaara, Kebroonanne Uuzi'eela. 19 Maraara naanay Maahilanne Musha. Barenttu aawuwaa gollen gollen s'aafetteedda Leewatuu yaratuu hawantta.

20 Gershshoona na'ay Liibina; Liibina na'ay Yahaata; Yahaata na'ay Ziimma. 21 Ziimma na'ay Yo'aaha; Yo'aaha na'ay Idda; Iddo na'ay Zaraaha; Zaraaha na'ay Ya'atiraaya.

22 K'ahaata na'ay Aminaadaaba; Aminaadaaba na'ay K'oraaha; K'oraaha na'ay Asiira; 23 Asiira na'ay Elk'k'aana; Elk'k'aana na'ay Ebiyaasaafa; Ebiyaasaafa na'ay Asiira; 24 Asiira na'ay Tahaata; Tahaata na'ay Uri'eela; Uri'eela na'ay Uuziyaana; Uuziyaana na'ay Shaa'ula.

25 Elk'k'aana naanay Amaasaayanne Ahimoota. 26 Ahimoota na'ay Elk'k'aana; Elk'k'aana na'ay S'ofaaya; S'ofaaya na'ay Nahaata; 27 Nahaata na'ay Eli'aaba; Eli'aaba na'ay Yirohaama; Yirohaama na'ay Elk'k'aana.

28 Sammeela na'ay bayiray Yuu'eela; teefay Abiiya.

29 Maraara na'ay Maahila; Maahila na'ay Liibina; Liibina na'ay Shim"a; Shim"a na'ay Uuza; 30 Uuza na'ay Shim"a; Shim"a na'ay Haggiiya; Haggiiya na'ay Asaaya.

Geeshsha Golliyaan Yes's'iyaawantta

31 Daawite Taabootaa Yerusaalame aheeddawaappe guyyiyaan, mazimuriyaa yes's'anaadan Med'inaa Godaw gollen suntseeddawantu hawaappe kaalliide s'aafetteeddino. 32 Solomone Yerusaalamen Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa kees's'ana gakkanaw, S'oossaa Taabootay de'iyaa Dunkkaaniyaa sintsan unttunttu mazimuriyaa yes's'iidde, kaalaan kaalaan ootsino. 33 Barenttu naanatuwaanna ittippe yes's'eeddawanttu hawaappe kaalliide s'aafetteeddawantta.

K'ahaata yaratuwaappe yes's'iyaawe Hemaana. Hemaani Yuu'eela na'aa; Yuu'eeli Sammeela na'aa; 34 Sammeeli Elk'k'aana na'aa; Elk'k'aani Yirohaama na'aa; Yirohaami Eli'eela na'aa; Eli'eeli Tooha na'aa; 35 Toohi S'ufa na'aa; S'ufi Elk'k'aana na'aa; Elk'k'aani Mahaata na'aa; Mahaati Amaasaaya na'aa; 36 Amaasaayi Elk'k'aana na'aa; Elk'k'aani Yuu'eela na'aa; Yuu'eeli Azaariyaasa na'aa; Azaariyaasi S'afaaniyaa na'aa; 37 S'afaanii Tahaata na'aa; Tahaati Asiira na'aa; Asiiri Ebiyaasaafa na'aa; Ebiyaasaafi K'oraaha na'aa; 38 K'oraahi Yis'ihaara na'aa; Yis'ihaari K'ahaata na'aa; K'ahaati Leewiyaa na'aa; Leewii Israa'eeliyaa na'aa.

39 Aa dabbuu Asaafe Aa ushechcha baggana ek'k'ee. Asaafe Berekiyaa na'aa; Berekii Shim"a na'aa; 40 Shim"i Mikaa'eela na'aa; Mikaa'eeli Ba'iseeya na'aa; Ba'iseeyi Malkkiyaa na'aa; 41 Malkkii Etaana na'aa; Etaani Zaraaha na'aa; Zaraahi Adaaya na'aa; 42 Adaayi Etaana na'aa; Etaani Ziimma na'aa; Ziimmi Shim"a na'aa; 43 Shim"i Yahaata na'aa; Yahaati Gershshoona na'aa; Gershshooni Leewiyaa na'aa.

44 Unttunttuppe haddirssa bagganna unttunttu dabbotuu, Maraara yaratuu ek'k'iino. Etaani K'iisha na'aa; K'iishi Abdda na'aa; Abddi Malluuka na'aa; 45 Malluuki Hashaabiyaa na'aa; Hashaabii Amesiyaasa na'aa; Amesiyaasi Hilk'k'iyaa na'aa; 46 Hilk'k'ii Amoos'a na'aa; Amoos'i Baana na'aa; Baani Shemeera na'aa; 47 Shemeeri Maahila na'aa; Maahili Musha na'aa; Mushi Maraara na'aa; Maraari Leewiyaa na'aa. 48 Unttunttu dabbotuu Leewatuu S'oossaa Dunkkaaniyaw ootsanaw suntsetteeddino.

Aaroona Yeletaa

49 Shin Aaroonenne Aaroona zeretsatuu is'aanaa c'uwayiino; yarshshiyaa sa'aan s'uuggiyaa yarshshuwaakka yarshshiino. S'oossaa k'oomay Muse azazeeddawaadan, Ubbaappe Aad'd'iyaa Geeshsha Sa'aan goynniyaa goynno ubbawunne S'oossay Israa'eeliyaa nagaraa atto geetettiyaa yarshshoo aawotetsay unttunttoo de'ee.

50 Aaroona yeletay hawaappe kaalliide s'aafetteeddawaa. Aaroona na'ay El"aazara; El"aazara na'ay Piinihaasa; Piinihaasa na'ay Abishuu'a; 51 Abishuu'a na'ay Buuk'a; Buuk'a na'ay Uuza; Uuza na'ay Zaraahiyaa. 52 Zaraahiyaa na'ay Maraayoota; Maraayoota na'ay Amaariyaa; Amaariyaa na'ay Ahis'uuba; 53 Ahis'uuba na'ay S'aadook'a; S'aadook'a na'ay Ahima'aas'a.

Leewiyaa Yaratuu De'eedda Sa'atuwaa

54 Aaroona zaratuu barenttu zawaa giddon de'anaw unttunttu utetsaadan unttunttoo imetteedda sa'atuu hawaappe kaalliide s'aafetteeddawantta.

K'ahaata yaratuu koyro saamaa akkeeddino. 55 He saaman Yihudaan de'iyaa Kebroone katamaanne Kebroone yuushshuwaan de'iyaa hentsaa gadetuwaa unttunttoo immeeddino; 56 shin katamaa goshshaanne katamaa yuushshuwaan de'iyaa mootsatuwaa Yifune na'aa Kaaleebaw immeeddino. 57 Aaroona naanaw Asay bak'ati biide attiyaa katamaa, Kebroonenne Hara katamatuwaa Yatira, Liibinanne Eshttamoo'a Aa hentsaa gadetuwaa, 58 Hiilenanne Aa hentsaa gadetuwaa, Dabiiranne Aa hentsaa gadetuwaa, 59 Ashaananne Aa hentsaa gadetuwaanne Beeti-Shemeshanne Aa hentsaa gadetuwaa immeeddino. 60 K'ay Biiniyaama zaratuwaappe Gebaa'anne Aa hentsaa gadetuwaa, Alemetanne Aa hentsaa gadetuwaanne Anatootanne Aa hentsaa gadetuwaa immeeddino. Aaroona naanaw imetteedda katamatuu ubbaanna tammanne heezza. 61 Minaase yaratuu baggatuu gadiyaappe tammu katamatuwaa atteeda K'ahaata yaratoo saaman immeeddino.

62 Yisaakoora zaratuwaa gadiyaappe, Aaseera zaratuwaa gadiyaappe, Nifttaaleema zaratuwaa biittaappenne Baasaanen de'iyaa Minaase yaratuu gadiyaappe tammanne heezzu katamatuwaa Gershshoona yaratoo saaman immeeddino.

63 Roobeela zaratuwaa gadiyaappe, Gaade zaratuwaa biittaappenne Zaabiloona zaratuwaa gadiyaappe tammanne laa"u katamatuwaa Maraara yaratoo saaman immeeddino.

64 Hewaadan ootsiide, Israa'eeliyaa Asay Leewatoo ha katamatuwaanne katamatuwaa heeraan de'iyaa hentsaa gadetuwaa immeedda. 65 K'ay Yihudaa zaratuwaa gadiyaappe, Simoona zaratuwaa biittaappenne Biiniyaama zaratuwaa gadiyaappe, hawaappe k'ommo baggana barenttu suntsan s'aafetteedda katamatuwaa unttunttoo saaman immeedda.

66 K'ahaata yaratuwaappe amareedawanttu barenttu katamatuwaa Efireema zaratuwaa katamatuwaappe akkeeddino. 67 Unttunttoo Asay bak'ati biide attiyaa katamatuwaa, Efireema gezziyaan de'iyaa Sekeemanne Aa hentsaa gadetuwaa, Gezeeranne Aa hentsaa gadetuwaa, 68 Yok'ima'aamanne Aa hentsaa gadetuwaa, Beeti-Horoonanne Aa hentsaa gadetuwaa, 69 Ayaaloonanne Aa hentsaa gadetuwaanne Gaate-Rimmoonanne Aa hentsaa gadetuwaa immeeddino. 70 Minaase zaratuwaa baggatuwaappe Aneeranne Aa hentsaa gadetuwaanne Bil"aamanne Aa hentsaa gadetuwaa akkiide, K'ahaata yaratuwaappe atteeddawanttoo immeeddino.

71 Minaase zaratuwaa baggatuwaappe Baasaanen de'iyaa Golaananne Aa hentsaa gadetuwaanne Asttaarootanne Aa hentsaa gadetuwaa akkiide, Gershshoona yaratoo immeeddino. 72 K'ay Yisaakoora zaratuwaappe K'aadeesanne Aa hentsaa gadetuwaa, Dabiraatanne Aa hentsaa gadetuwaa, 73 Raamootanne Aa hentsaa gadetuwaanne Aaneemanne Aa hentsaa gadetuwaa akkiide, unttunttoo immeeddino. 74 K'aykka Aaseera zaratuwaappe Maashaalanne Aa hentsaa gadetuwaa, Abddoonanne Aa hentsaa gadetuwaa, 75 Huk'ook'anne Aa hentsaa gadetuwaanne Rahoobanne Aa hentsaa gadetuwaa akkiide, unttunttoo immeeddino. 76 Hewaadankka Nifttaaleema zaratuwaappe Galiilan de'iyaa K'edeeshanne Aa hentsaa gadetuwaa, Hammoonanne Aa hentsaa gadetuwaanne K'iriyaatayimanne Aa hentsaa gadetuwaa akkiide, unttunttoo immeeddino.

77 Atteeda Maraara yaratoo Zaabiloona zaratuwaappe Rimmoonanne Aa hentsaa gadetuwaanne Taabooranne Aa hentsaa gadetuwaa akkiide immeeddino. 78 K'ay Roobeela zaratuwaappe Yaarikko baggan, Yorddaanoosappe hefintsan away doliyaa baggana, mela biittaan de'iyaa Bee'eranne Aa hentsaa gadetuwaa, Yaahi'anne Aa hentsaa gadetuwaa, 79 K'idemootanne Aa hentsaa gadetuwaanne Mefa'aatanne Aa hentsaa gadetuwaa akkiide, unttunttoo immeeddino. 80 K'aykka Gaade zaratuwaappe Gala'aaden de'iyaa Raamootanne Aa hentsaa gadetuwaa, Maahinaymanne Aa hentsaa gadetuwaa, 81 Haseboonanne Aa hentsaa gadetuwaanne Yaa'izeeranne Aa hentsaa gadetuwaa akkiide unttunttoo immeeddino.

7

Yisaakoora Yeletaa

1 Yisaakooraw oyddu naanay de'iino; unttunttukka Tolaa'a, Puuwa, Yaashuubanne Shimiroona.

2 Tolaa'a naanay Uuza, Rafaaya, Yirii'eela, Yaahimaaya, Yibisaamanne Sammeela; unttunttu Tolaa'a yaratuu kaappatuwaa. Unttunttu wolk'k'aamanne s'ala asatuwaa. Daawita wode unttuntta paydu laatamanne laa"u sha"anne usuppun s'eeta.

3 Uuza na'ay Yiziraahiyaa. Yiziraahiyaa naanay Mikaa'eela, Obaadiyaa, Yuu'eelanne Yishiyaa; ha ichcheshatuukka soy asaa kaappatuwaa. 4 Barenttu aawotuwaa soy asaa yeletaadan olaw giigeedda olanchchatuu hattamanne usuppun sha"a; ayaw gooppe, unttunttoo c'ora machchetuunne c'ora naanay de'iino.

5 Yisaakoora zaratuwaappe olanchchatuu barenttu yeletaa mazggobiyaan paydettiide, ubbaanna hosppun tammanne laappun sha"a gideeddino.

Biiniyaamanne Daana Yeletaa

6 Biiniyaamaw heezzu naanay de'iino; unttunttukka Belaa'a, Bekeeranne Yidi'eela.

7 Belaa'a naanay Es'iboona, Uuza, Uuzi'eela, Yaarimootanne Ira; ha ichcheshatuukka soy asaa kaappatuwaa. Unttunttu wolk'k'aamanne s'ala asatuwaa. Barenttu yeletaadan paydeteedda olanchchatuu laatamanne laa"u sha"anne hattamanne oydda gideeddino.

8 Bekeera naanay Zamiira, Yo'aasha, El"eezera, Eliyoo'enaaya, Omira, Yaarimoota, Abiiya, Anatootanne Alemeeta; hawanttu ubbatuu Bekeera naanaa. 9 Barenttu yeletaa mazggobiyaadan paydeteedda wolk'k'aamanne s'ala asatuu laatamu sha"anne laa"u s'eeta gideeddino.

10 Yidi'eela na'ay Bilihaana. Bilihaana naanay Yi'uusha, Biiniyaama, Ehuuda, Kanaa'ina, Zetaana, Tarsseesanne Ahishahaara; 11 hawanttu ubbatuu Yidi'eela naanaa. Unttunttu soy asaa kaappatuwaanne wolk'k'aamanne s'ala asatuwaa. Barenttu yeletaadan paydeteedda olanchchatuu tammanne laappun sha"anne laa"u s'eeta.

12 K'ay Shufiiminne Hufiimi Ira naanaa. Hushiimi Daana na'aa.

Nifttaaleema Yeletaa

13 Nifttaaleema naanay Yaahis'i'eela, Guuna, Yes'eeranne Shaaluuma; hawanttu Baali naanaa naanaa.

Minaase Yeletaa

14 Minaase zaratuu hawaappe kaalliide s'aafetteeddawantta. Minaase Sooriyaa gadiyaappe akkeedda k'ubaatata yeleedda attuma naanay Asiri'eelanne Gala'aade aawuwaa Maakiina. 15 Maakiiri Hufiimaassinne Shufiimassi itti itti machchiyaa oochchiide immeedda. Maakiina michchati suntsay Maa'iko. Maakiina na'ay teefay S'alofihaada. S'alofihaad mac'c'a naanatuwaa s'alalaa yeleedda.

16 Maakiina machata Maa'ika aw naanaa yelaaddu. Bayira na'aa Peresha suntsaaddu; Peresha ishaa suntsay Shereesha. Peresha naanay Ulaamanne Rak'eema. 17 Ulaama na'ay Badaana. Hawanttu Minaase na'aa na'aa, Maakiina na'aa Gala'aade zeretsaa.

18 Gala'aade michchata Hamolekeeta Ishooda, Abi'eezeranne Maahila yelaaddu.

19 Shamidaa'a naanay Ahiyaana, Shekeema, Liik'ihanne Ani'aama.

Efireema Yeletaa

20 Efireema na'ay Shutelaaha; Shutelaaha na'ay Bereeda; Bereeda na'ay Tahaata; Tahaata na'ay El"aada; El"aada na'ay Tahaata; 21 Tahaata na'ay Zabaada; Zabaada na'ay Shutelaaha.

Efireemaw Ezeeranne El"aada geetettiyaa hara laa"u naanay de'iino. Unttunttu Gaate katamaa asatuwaa mehiyaa wuu"ishin, Asay unttuntta oyk'k'iide wod'eedda. 22 Hewaa diraw, unttunttu aawuu Efireeme daro wodiyaa kayyotteedda; kayyottina Aa ishatuu Aa mintsetsanaw yeeddino.

23 Hewaappe guyyiyaan, I bare machchattina gaketteedda; Iza shahaaraade attuma na'aa yelaaddu. Efireema soo gakkeedda iita metuwaa diraw, I bare na'aa Barii'a suntseedda.

24 Efireemaw She'iiro giyaa naatta de'aw; Hirkki Beeti-Horoona, K'ommuwaa Beeti-Horoonanne Uzenishe'iira geetettiyaa katamatuwaa he naatta kees's'aaddu.

25 Efireema attuma na'ay Refaaha; Refaaha na'ay Resheefa; Resheefa na'ay Telaaha; Telaaha na'ay Tahaana; 26 Tahaana na'ay La'idaana; La'idaana na'ay Amihuuda; Amihuuda na'ay Elishamaa'a; 27 Elishamaa'a na'ay Nawa; Neewe na'ay Iyyaasa.

28 Efireema zaratuwaa biittay unttunttu de'iyaasay Beeteelenne Beeteele mootsatuwaa, away doliyaa baggana de'iyaa Na'iraana, away doliyaa baggana de'iyaa Gezeeranne Gezeera mootsatuwaa, Shekeemanne Shekeema mootsatuwaanne Aayanne Aaya mootsatuwaa. 29 K'ay Minaase zaratuwaa biittaa zawaan de'iyaa Beetishaananne Beetishaana mootsatuwaa, Taa'inaakkanne Taa'inaaka mootsatuwaa, Magidonne Magido mootsatuwaanne Dooranne Doora mootsatuwaa. Israa'eeliyaa na'aa Yooseefo zaratuu ha katamatuwaan de'eeddino.

Aaseera Yeletaa

30 Aaseera attuma naanay Yimina, Yishiwaaha, Yishiwaanne Barii'a; unttunttu michchata Seraaho.

31 Barii'a attuma naanay Hebeeranne Birzzaawita aawuwaa Malkki'eela.

32 Hebeeri Yaafilees'a, Shomeeranne Hotaama yeleedda; unttunttu michchati suntsay Shuu'o.

33 Yaafilees'a attuma naanay Paasaaka, Bimihaalanne Ashiwaata; hawanttu Yaafilees'a naanaa.

34 Yaafilees'a ishaa Shomeera attuma naanay Aaha, Rohiga, Yahuubanne Araama.

35 Aa ishaa Hotaama attuma naanay S'ofaaha, Yiminaa'a, Sheleeshanne Amaala.

36 S'ofaaha attuma naanay Suha, Harnneefera, Shu'aala, Beera, Yimira, 37 Bees'era, Hooda, Shamma, Shilshsha, Yitiraananne Ba'eera.

38 Yetera attuma naanay Yifuna, Pisppanne Aara. 39 Ulla attuma naanay Araaha, Hani'eelanne Riis'iyaa.

40 Hawanttu ubbatuu Aaseera zeretsaa. Unttunttu barenttu aawotuwaa soy asaa kaappatuwaanne dooretteedda wolk'k'aamanne s'ala asatuwaa. Barenttu yeletaadan paydeteedda olanchchatuu laatamanne usuppun sha"aa gideeddino.

8

Biiniyaama Yeletaa

1 Biiniyaama na'ay bayiray Belaa'a; teefay Ashibeela; heezzentsuu Ahiraaha; 2 oyddentsuu Noha; ichcheshentsu Raafa.

3 Belaa'a attuma naanay Adaara, Geera, Abihuuda, 4 Abishuu'a, Naa'imaana, Ahooha, 5 Geera, Shafufaamanne Huraama.

6-7 Ehuuda attuma naanay Naa'imaana, Akiiyanne Geera. Unttunttu Gebaa'an de'eedda barenttu aawotuwaa soy asaa kaappatuwaa. Hewaappe guyyiyaan, unttunttu Manahaata gadiyaa omoodetti beeddino. Unttunttu kaappuu Geeri Uuzanne Ahihuuda aawuwaa.

8 Shaharaami bare machatuwaa Hushiimonne Baa'iro yeddeeddawaappe guyyiyaan, Moo'aabe gadiyaan attuma naanaa yeleedda. 9 Shaharaami bare machati Hodeeshin Yobaaba, S'iibiyaa, Meesha, Malkkaama, 10 Ya'uus'a, Saakiyaanne Mirmma yeleedda. Aa naanay ubbay soy asaa kaappatuwaa gideeddino. 11 I bare machati Hushiimin, Ahis'uubanne Elppa'aala yeleedda.

12 Elppa'aala attuma naanay Ebeera, Misha'aamanne Shemeda. Shemedi Oonanne Looda katamatuwaanne unttunttu heeraan de'iyaa mootsatuwaa kees's'eedda.

13 K'ay Shaharaami Barii'anne Shemaa'a yeleedda. Unttunttu Ayaaloona kataman de'iyaa barenttu soy asaa kaappatuwaa. Unttunttu Gaate kataman de'iyaa asaa yedersseeddino. 14 K'aykka Shaharaami Ahiyaa, Shaashak'a, Yiremoota yeleedda.

15 Zabaade, Araadi, Edeeri, 16 Mikaa'eeli, Yishppinne Yoohi Barii'a attuma naanaa.

17 Zabaade, Mashulaami, Hizk'k'i, Hebeeri, 18 Yishimaraayi, Yuzilii'inne Yobaabi Elppa'aala attuma naanaa.

19 Yaak'iimi, Ziikiri, Zabddi, 20 Eli'enaayi, S'ilttaayi, Eli'eeli, 21 Adaayi, Baraayinne Shiimiraati Shim"a attuma naanaa.

22 Yishp'p'aani, Ebeeri, Eli'eeli, 23 Abddooni, Ziikiri, Hanaani, 24 Hanaaniyaa, Elaami, Anttootii, 25 Yifidaaynne Panu'eeli Shaashak'a attuma naanaa.

26 Shaamisharaayi, Shahaari, Ataalii, 27 Yaa'ireeshii, Eelaasinne Ziikiri Yirohaama attuma naanaa.

28 Hawanttu barenttu yeletaan Yerusaalamen utteedda barenttu soy asaa kaappatuwaa.

Kaatiyaa Saa'oola Yeletaa

(9:35-44)

29 Gabaa'oona aawuu Yi'i'eeli Gabaa'oona kataman de'eedda. Aa machchatti suntsay Maa'iko. 30 Aa na'ay bayiray Abddoona; Aa attuma naanay haratuu S'uura, K'iisa, Ba'aala, Nadaaba, 31 Gadoora, Ahiyaa, Zekeranne 32 Mik'iloota. Mik'ilooti Shim"a yeleedda. Hawanttu k'ay Yerusaalamen de'iyaa barenttu dabbattuu matan de'eeddino.

33 Neeri K'iisa yeleedda; K'iisi Saa'oola yeleedda. Saa'ooli Yoonataana, Malkkishuu'a, Abinaadaabanne Eshiba'aala yeleedda. 34 Yoonataana na'ay Mariiba'aala; Mariiba'aali Mikiyaasa yeleedda.*

35 Mikiyaasa attuma naanay Pittoona, Meleka, Taree'anne Akaaza. 36 Akaazi Yaho'aada yeleedda. Yaho'aad Alemeeta, Azimaaweetuwaanne Zimira yeleedda. Zimiri Moos'a yeleedda; 37 Moos'i Biini'a yeleedda; Biini'i Raafa yeleedda; Raafi El"aasa yeleedda; El"aasi As'eela yeleedda.

38 As'eelaw usuppun attuma naanay de'iino. Unttunttu suntsay Azirik'aama, Bookera, Isimaa'eela, Sha'aariyaa, Obaadiyaanne Hanaana; hawanttu ubbay As'eela naanaa.

39 As'eela ishaa Esheek'aw heezzu naanay de'iino. Aa na'ay bayiray Ulaama; teefay Yi'uusha; heezzentsuu Elifelees'a.

40 Ulaama naanay wolk'k'aamanne s'ala asatuwaa; unttunttu wonddaafiyaa asatuwaa. Ulaamaw s'eetanne ishatamuwaa gidiyaa naanaynne naanaa naanay de'iino.

Hawanttu ubbatuu Biiniyaama zeretsaa.

9

Omooduwaappe Simmeedda Israa'eeliyaa Asaa

1 Israa'eeliyaa Asay ubbay bare yeletaan yeletaan s'aafetteedda; ha taarikii Israa'eeliyaa Kaatetuu mas'aafan de'ee.

Yihudaa Asay ammanettibeenna diraw, Baabloone gadiyaa omoodetti beeddino. 2 Koyro simmeedda Israa'eeliyaa asay, k'eesatuu, Leewatuunne Geeshsha Golliyaan ootsiyaawanttu barenttu sa'atuwaaninne barenttu katamatuwaan utteeddino.* 3 Yihudaa zaratuwaappe, Biiniyaama zaratuwaappe, Efireema zaratuwaappenne Minaase zaratuwaappe amareedawanttu Yerusaalamen de'eeddino.

Yihudaa Yaratuwaa

4 Yihudaa na'aa Paareesa yaratuwaappe Utaayi Yerusaalamen utteeddawanttu kaappuwaa. Utaayi Amihuuda na'aa; Amihuudi Omira na'aa; Omiri Imira na'aa; Imiri Baana na'aa.

5 Yihudaa na'aa Sheela yaratuwaappe Asaayinne Aa naanay Yerusaalamen utteeddawanttu kaappatuwaa.

6 Yihudaa na'aa Zaraaha yaratuwaappe Yi'u'eeli Yerusaalamen utteeddawanttu kaappuwaa.

Yihudaa zaratuu paydina ubbaanna usuppun s'eetanne udduppun tamma.

Biiniyaama Yaratuwaa

7-9 Biiniyaama yaratuu kaappatuu hawaappe kaalliide s'aafetteeddino.

Kaappuu Saalu Mashulaama na'aa; Mashulaami Hodaawiyaa na'aa; Hodaawii Hassanuu'a na'aa.

Kaappuu Yibinaayi Yirohaama na'aa.

Kaappuu Eeli Uuza na'aa; Uuzi Miikira na'aa.

Kaappuu Mashulaami Shafaayaa na'aa; Shafaas'i Ra'u'eela na'aa; Ra'u'eeli Yibiniyaa na'aa.

Biiniyaama zaratuu paydina ubbaanna udduppun s'eetanne ishatamanne usuppuna.

Yerusaalamen De'eedda K'eesetuwaa

10 Yerusaalamen de'eedda k'eesatuu hawaappe kaalliide s'aafetteeddawantta.

Unttunttu Yadaaya, Yihoyaariba, Yaakiinanne 11 S'oossaa Geeshsha Golliyaan kaappotiyaa Azaariyaasa. Azaariyaasi Hilk'k'iyaa na'aa; Hilk'k'ii Mashulaama na'aa; Mashulaami S'aadook'a na'aa; S'aadook'e Maraayoota na'aa; Maraayooti Ahis'uuba na'aa.

12 Haratuu k'ay Yirohaama na'aa Adaayanne Adii'eela na'aa Ma'isaaya. Yirohaami Paashihuura na'aa; Paashihuuri Malkkiyaa na'aa. Adii'eeli Yaahizeera na'aa; Yaahizeeri Mashulaama na'aa; Mashulaami Mashilemiita na'aa; Mashilemiiti Imeera na'aa.

13 Barenttu soy asaw kaappotiyaa k'eesatuu itti sha"anne laappun s'eetanne usuppun tamma. Hawanttu S'oossaa Geeshsha Golliyaan ootsanaw danddayiyaa asatuwaa.

Yerusaalamen De'eedda Leewatuwaa

14 Yerusaalamen de'eedda Leewatuu hawaappe kaalliide s'aafetteeddawantta.

Haashshuuba na'ay Shamaa'e Maraara yara. Hashshuubi Azirik'aama na'aa; Azirik'aami Hashaabiyaa na'aa.

15 Haratuu k'ay Bak'ibak'aara, Hereesha, Galaalanne Mataaniyaa. Mataanee Miika na'aa; Miiki Ziikira na'aa; Ziikiri Asaafa na'aa.

16 Haratuu k'ay Nas'oofa asatuwaa mootsatuwaan utteedda Obaadiyaanne Berekiyaa. Obaadi Shamaa'iyaa na'aa; Shamaa'e Galaala na'aa; Galaali Yidutuuna na'aa. Berekii Asa na'aa; Asay Elk'k'aana na'aa.

Yerusaalamen Penggiyaa Naagiyaawantta

17 Geeshsha Golliyaa penggiyaa naagiyaawanttu Shaaluuma, Ak'k'uuba, S'almmoona, Ahimaananne unttunttu dabbotuwaa. Shaaluumi unttunttu kaappuwaa. 18 Ha yaratuu kase away doliyaa baggana de'iyaa, Kaatiyaa Penggiyaa giyaa penggiyaa naageeddino. Hewaappe kase unttunttu Leewatuu dunkkaaniyaa wode naageeddino.

19 Shaaluumi Ebiyaasaafa na'aa K'ore na'aa; I K'oraaha yara asaa. K'oraaha yaratuu kase Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa naageeddawaadan, Shaaluuminne K'oraaha yara gidiyaa Aa dabbotuu Geeshsha Golliyaa geliyaa penggiyaa naagiino.

20 El"aazara na'ay Piinihaasi beni wode K'oraaha yaratuu kaappuwaa; Med'inaa Goday aanana de'eedda.

21 Mashelemiyaa na'ay Zakkaraasi Gakketiyaa Dunkkaaniyaa geliyaa penggiyaa naageedda.

22 Penggiyaa naaganaw dooretteeddawanttu ubbaanna laa"u s'eetanne tammanne laa"uwaa; hawanttu barenttu mootsan mootsan paydettiide s'aafetteeddino. Unttunttu yaratoo ha aawotetsaa immeeddawanttu Kaatiyaa Daawitanne timbbitiyaa odiyaa Sammeela. 23 Hewaa diraw, unttunttune unttunttu naanay Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa geliyaa penggiyaa naagiino. 24 Oyddu zoozetuun wulahaaninne, dolahaan, huup'issaninne gedissanna itti itti penggii de'ee; he penggetuwaa naagiyaawanttukka de'iino. 25 He mootsan de'iyaa unttunttu dabbotuu laappuntsa laappuntsa gallassan laametti naagiide, unttuntta maaddino.

26 Penggiyaa naagiyaa oyddu kaappatuu Leewatuwaa; unttunttu S'oossaa Geeshsha Golliyaw, Aa giddo kifiletoonne kifiletuu gidduwaan de'iyaa miishshatoo aawotiino. 27 S'oossaa Geeshsha Golliyaa naagiyaawanttunne k'ay guura guura kariyaa dooyiyaawanttu unttuntta gidiyaa diraw, yaan ak'iino.

Hara Leewatuwaa

28 Leewatuwaappe amareedawanttu goynniyaa wode go'ettiyaa miishshatoo aawotiino; he miishshatuwaa kare kessiyaa wodenne soo gelissiyaa wode unttunttu paydiino. 29 K'ay unttuttuppe ittuu ittuu Geeshsha Golliyaa gidduwaan go'ettiyaa hara miishshatoo, liik'o d'iiliyaw, woyniyaa eessaw, zayitiyaw, is'aanaawunne sawotoo aawotiino. 30 Shin k'eesatuwaa naanatuwaappe ittuu ittuu sawuwaa likkii likkiide walakkiino.

31 K'oraaha yaratuwaappe Shaaluuma bayira na'ay Matiite yarshshuwaa ukitsaa uukkiyaawoo aawotee. 32 K'ahaata yara gidiyaa unttunttu dabbatuwaappe amareedawanttu k'ay Sambbatan Sambbatan s'arp'p'eezan wotsiyaa ukitsaa giigissiyaa aawotetsaa oyk'k'eeddino.

33 Leewatuu zaratuwaappe amareeda kaappatuu Geeshsha Golliyaan yes's'iyaawantta. K'ammakka gallassikka unttunttu ootsiyaa diraw, hara oosuwaa ootsennan, eeshshaa Golliyaa dirssaa giddon de'iyaa golletuwaan de'iino.

34 Leewiyaa zaratuwaa soy asaa kaappatuu ubbay hawaappe k'ommonna s'aafetteeddawantta; unttunttu Yerusaalamen de'eeddino.

Kaatiyaa Saa'oola Yeletaa

(8:29-38)

35 Gabaa'oona aawuu Yi'i'eeli Gabaa'oona kataman de'eedda. Aa machchatti suntsay Maa'iko. 36 Aa na'ay bayiray Abddoona; Aa naanay haratuu S'uura, K'iisa, Ba'aala, Neera, Nadaaba, 37 Gadoora, Ahiyaa, Zakkaraasa Mik'iloota. 38 Mik'ilooti Shim"a yeleedda. Hawanttu k'ay Yerusaalamen de'iyaa barenttu dabbattuu matan de'eeddino.

39 Neeri K'iisa yeleedda; K'iisi Saa'oola yeleedda. Saa'ooli Yoonataana, Malkkishuu'a, Abinaadaabanne Eshiba'aala yeleedda. 40 Yoonataana na'ay Mariiba'aala;* Mariiba'aali Mikiyaasa yeleedda.

41 Mikiyaasa naanay Pittoona, Meleka, Taree'anne Akaaza. 42 Akaazi Yaa'iira yeleedda. Yaa'iiri Alemeeta, Azimaaweetuwaanne Zimira yeleedda. Zimiri Moos'a yeleedda; 43 Moos'i Biini'a yeleedda; Biini'i Rafaaya yeleedda; Rafaayi El"aasa yeleedda; El"aasi As'eela yeleedda.

44 As'eelaw usuppun attuma naanay de'iino. Unttunttu suntsay Azirik'aama, Bookera, Isimaa'eela, Sha'aariyaa, Obaadiyaanne Hanaana; hawanttu ubbay As'eela naanaa.

Saa'oolanne Aa Naanatuwaa Hayk'k'uwaa

10

(10:1-14)

Kaatiyaa Saa'oola Hayk'k'uwaa

(1 Sam. 31:1-13)

1 Piliss's'eema asatuu Israa'eeliyaa asatuwaana oletteeddino. Israa'eeliyaa asatuu Piliss's'eema asatuwaa sintsaappe bak'atteedino. Daro Israa'eelatuu Gilbboo'a Deriyan hayk'k'eeddino. 2 Piliss's'eema asatuu Saa'oolanne Aa attuma naanaa yederssi gakkiide, Saa'oola naanaa Yoonataana, Abinaadaabanne Malkkishuu'a wod'eeddino. 3 Olay Saa'oola yuuyyi aad'd'iide un"etteedda; wonddaafiyaa asatuu Saa'oola demmeedda wode, zubbiyaan Aa c'addiide maduns's'iseeddino.

4 Saa'ooli bare ola miishshaa tookkiyaawaa, «Ha k'as's'arettibeenna Piliss's'eematuu yiide, ta bolla kaa'ennaadan, ne mashshaan c'addaade, taana neeni wod'a» yaageedda.

Shin Aa ola miishshaa tookkiyaawe loytsi yayyeedda diraw is's'eedda; Saa'ooli bare mashshaa sa'aan essiide, Aa bolla kunddeedda. 5 Aa ola shaluwaa tookkiyaawe Saa'ooli hayk'k'eeddawaa be'iide, ikka bare mashshaa sa'aan essiide, Aa bolla kunddiide, hayk'k'i aggeeda. 6 Hawaadan haniide, Saa'ooli, Aa naanay heezzuunne Aa soy Asay ubbay he gallassi ittippe hayk'k'eeddino. 7 Wombban de'iyaa Israa'eeliyaa asatuu ubbay barenttu olanchchatuu bak'ateeddawaanne Saa'oolinne Aa naanay hayk'k'eeddawaa siseedda wode, unttunttukka barenttu katamatuwaa aggiide bak'atteedino. Bak'atina Piliss's'eema asatuu yiide, he katamatuwaan de'eeddino.

8 Wonttetsa gallassi Piliss's'eematuu anhatuwaa bollaappe olaa miishshatuwaa k'aari akkanaw yiide, Saa'oolinne Aa naanay Gilbboo'a Deriyan hayk'k'iidde, giseeddawantta demmeeddino. 9 Unttunttu Saa'oola k'ood'iyaa muuc'eeddinonne Aa ola shaluwaa k'aari akkeeddino. Yaatiide barenttu Eek'atuwaa golleninne barenttu asaa gidduwaan s'oonuwaa awaayana mala, Piliss's'eema biittaw ubbaw asaa kiitaa yedeeddino. 10 Unttunttu Saa'oola olaa miishshaa barenttu s'oossatuwaa golletuwaappe ittuwaan wotseeddino; Aa guuggiyaakka barenttu s'oossaa Daagoona Eek'aa Gollen kak'k'eeddino.

11 Piliss's'eema asatuu Saa'oola ootseeddawaa ubbaa Gala'aaden de'iyaa Yaabeesha katamaa asatuu siseedda wode, 12 unttunttu mino asatuu ubbay biide, Saa'oola anhaanne Aa naanaa ahaa akkiide, Yaabeesha katamaa aheeddino. Yaabeeshan de'iyaa wolaa garssan unttunttu mek'etsaa moogeeddino; yaatiide laappun gallassaa s'oomeeddino.

13-14 Saa'ooli Med'inaa Godaw ammanettibeenna diraw hayk'k'eedda. Med'inaa Godaa k'aalaa I naagibeenna; Med'inaa Godaana zorettiyaawaa aggiide, moyttilliyaa s'eesiyaa asaana zoretteedda. Hewaa diraw, Med'inaa Goday Aa wod'iide, Aa kawutetsaa Isseya na'aa Daawitaw aatsiide immeedda.*

Daawite Kaatetussaanne Yerusaalame Oyk'k'ussaa

11

(11:1-9)

Daawite Israa'eeliyaaninne Yihudaan Kaateteedda

(2 Sam. 5:1-10)

1 Hewaappe guyyiyaan, Israa'eeliyaa Asay ubbay ittippe Kebroonan de'iyaa Daawitakko shiik'iide, «Nuuni ne suutsanne ne ashuwaa. 2 Kase Saa'ooli kaatiyaa gidiide de'iyaa wodekka, Israa'eeliyaa asaa olaw kaaletseeddawe neena. Med'inaa Goday ne S'oossay neena, ‹Ta asaa Israa'eeliyaa neeni heemmana; unttunttu bollakka neeni kaatetana› yaageedda» yaageedda. 3 Hewaa diraw, Israa'eeliyaa c'imatuu ubbay Kaatiyaa Daawitakko Kebroone katamaa yeeddino; I unttunttunna Kebroonan Med'inaa Godaa sintsan k'aalaa c'aak'uwaa c'aak'k'eteedda. Med'inaa Goday Sammeela baggana haasayeedda k'aalaadan, Daawite Israa'eeliyaa bolla kaatetanaaddan unttunttu Aa okkeeddino.

4 Daawitenne Israa'eeliyaa Asay ubbay Yerusaalame katamaa beeddino. He wode Yaabuusa asatuu he sa'aan de'iyaa diraw, he katamay Yaabuusa geetettee.* 5 Yaabuusa asatuu Daawita, «Neeni ha katamaa gelanaw ubbakka danddayakka» yaageeddino. Gidooppenne, Daawite S'iyoonen de'iyaa unttunttu geesatuwaa oyk'k'eedda; S'iyoone Daawita Katamaa geetetteedda. 6 Daawite bare olanchchatuwaa, «Yaabuusa asatuu kaseti oliyaa ooninne ola gadaawaa gidanawaa» yaageedda. S'aruuyi na'ay Yoo'aabe kaseti biide oleedda; yaatiide gadaawaa gideedda. 7 Daawite he geessuwaan de'eedda; hewaa diraw, he katamay Daawita Katamaa geetetteedda.

8 Daawite Miilloppe doommiide, he katamaa zaaretsiide kees's'eedda; atteeda katamaa k'ay Yoo'aabe zaaretsiide kees's'eedda. 9 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday aanana de'iyaa diraw, Daawite min minniide beedda.

Waariyaanna De'iyaa Daawita Wotaadaratuwaa

(11:10—12:40)

Daawita Asatuwaa Minotaa

(2 Sam. 23:8-39)

10 Daawita asatuu minotuu hawaappe kaalliide s'aafetteeddino. Med'inaa Goday Israa'eeliyaabaa haasayeeddawaadan, Daawite kaatetana mala, ha asatuu Israa'eeliyaa asaana gidiide, loytsi maaddeeddino. K'ay Aa kawutetsaakka miniseeddino.

11 Daawita asatuu minotuu hawaappe kaalliide s'aafetteeddawantta. Unttunttuppe heezzatuu loytsi eretteeddawantta. Heezzatuwaappe koyruu Hakimoonappe yeedda Yaashobi'aama; Yaashobi'aami itti gede olan heezzu s'eetu asaa bare tooraan wod'eedda. 12 Heezzu mino asatuwaa giddon Aa kaalliide de'iyaawe Ahoohiyaa Dooddo na'aa El"aazara. 13-14 Piliss's'eema asatuu olettanaw Pasddaamima giyaa sa'aa shiik'eedda wode, El"aazare Daawitana ittippe de'ee. Israa'eeliyaa olanchchatuu Piliss's'eema asatuwaa sintsaappe bak'atiyaa wode, El"aazare banggaa shooyk'an de'ee. Inne Daawitenne shoyk'aa gidduwaan ek'k'iide, Piliss's'eema asatuwaana oletteeddino. Med'inaa Goday wolk'k'aama s'oonuwaa immiide, unttunttu ashsheeda.

15 Piliss's'eema olanchchatuu Rafayma Wombban dunkkaaneedda wode, hattamu kaappatuwaappe heezzatuu Daawite de'iyaa Adulaama gonggoluwaan de'iyaa zaallaakko yeeddino. 16 He wode Daawite geessuwaa giddon de'ee; Piliss's'eema olanchchatuu c'uguu Beeteleheemen de'ee. 17 Daawite haatsaa ushanaw amottiide, «Beeteleeme katamaa penggiyaa miyiyaan de'iyaa pulttuwaa haatsaappe taana ooni ushshanddeeshsha!» yaageedda. 18 Heezzu mino asatuu Piliss's'eema asatuu dunkkaaneedda sa'aa pini biide, Beeteleeme katamaa penggiyaan de'iyaa pulttuwaappe haatsaa duuk'k'iide, Daawitaw aheeddino. Shin Daawite ushennaan is's'eedda; I he haatsaa Med'inaa Godaa sintsan tigeedda. 19 «Hawaa ushanawe taappe haakko! Barenttu shemppuwaa olettiide beedda ha asatuwaa suutsaa taani ushoo? Ayaw gooppe, unttunttu barenttu shemppuwaa aatsi immiide, haatsaa aheeddino» yaageedda. Hewaa diraw, Daawite he haatsaa ushibeenna. He heezzu mino asatuu hewaa ootseeddino.

20 Yoo'aaba ishay Abishaayi heezatoo kaappuuwaa. I bare tooraan heezzu s'eetu asatuwaa olettiide wod'eedda. Yaatiide ikka hara heezzatuwaadan eretteedda. 21 I laa"entso heezatuwaappe aad'd'i bonchchetteedda asaa; I unttunttoo kaappo gideedda. Shin I he koyro heezzatuwaana k'ara gidena.

22 K'abs's'i'eelappe yeedda Yoodaahe na'ay Banaayi mino asaa; mino oosatuwaa ootseedda. I laa"u eretteedda Moo'aabe gadiyaa asatuu wod'eedda. K'ay shachchay dareedda itti gallassi ollaa giddo geliide, gaammuwaa wod'eedda. 23 Banaayi geesay ichcheshu wad'aa gakkiyaa Gibs'e gade bitaniyaa adussa wod'eedda. Gibs'e bitaniyaa kushiyan shemayinniyaa wonddarashiyaa keeshshaa tooray de'ee; shin Banaayi gatimaa oyk'k'iide, bitaniyaakko beedda. He bitaniyaa kushiyaappe tooraa wotsi akkiide, Aa tooraan Aa wod'eedda. 24 Yoodaahe na'ay Banaayi hawantta ootseedda. Aa suntsaykka he heezzatuwaadan eretteedda. 25 I hattamatuwaa giddon daro bonchchetteedda; shin I heezzatuwaana gujjetena. Daawite Aa barena naagiyaa olanchchatoo kaappuuwaa keseedda.

26 Mino asatuu Yoo'aaba ishaa Asaaheela, Beeteleheemeppe yeedda Dooddo na'aa Elihanaana, 27 Haroodappe yeedda Shammoota, Piloonappe yeedda Helees'a, 28 Tak'o"appe yeedda Ik'k'eesha na'aa Ira, Anatootappe yeedda Abi'eezera, 29 Huushappe yeedda Sibbakaaya, Ahoohiyaa Ilaaya, 30 Nas'oofappe yeedda Maahiraaya, Nas'oofappe yeedda Ba'aana na'aa Heleeda, 31 Biiniyaama gadiyaan de'iyaa Gib'aa katamaappe yeedda Ribaaya na'aa Ittaaya, Pir"aatoonappe yeedda Banaaya, 32 Ga'aasha Zanggaaraa matappe yeedda Huraaya, Aarabappe yeedda Abii'eela, 33 Baahiruumappe yeedda Azimaaweeta, Sha'albboonappe yeedda Eliyaahiba, 34 Giizoonappe yeedda Hasheema, Haaraarappe yeedda Shaage na'aa Yoonataana, 35 Haaraarappe yeedda Sakaara na'aa Ahi'aama, Uura na'aa Elifaala, 36 Makeerappe yeedda Hefeera, Piloonappe yeedda Akiiya, 37 K'armmeloosappe yeedda Hes'ira, Ezbbaaya na'aa Naa'iraaya, 38 Naataana ishaa Yuu'eela, Haagira na'aa Mibihaara, 39 Amoonappe yeedda S'elek'a, S'aruuyi na'aa Yoo'aaba ola miishshaa tookkiyaa Ba'erootappe yeedda Naahiraaya, 40 Yatira yara gidiyaa Ira, Yatira yara gidiyaa Gaareeba, 41 Hiitiyaa Uuriyoona, Ahilaaya na'aa Zabaadanne 42 Roobeela zariyaa gidiyaa Shiiza na'aa Adiina. I Roobeela zaratuwaa kaappuuwaa; aanana ittippe hattamu asatuu de'iino. 43 Hara mino asatuu k'ay Maa'ika na'aa Hanaana, Mitaanappe yeedda Yoshafaas'a, 44 Ashttaarappe yeedda Ooziyaana, Aaro'eerappe yeedda Hotaama naanaa Shamaa'anne Yi'i'eela, 45 Shiimira na'aa Yidi'eelanne Aa ishaa Tiis'appe yeedda Yooha, 46 Mahaawaappe yeedda Eli'eela, Elnna'aama naanaa Yiriibaayanne Yooshaawiyaa, Moo'aabe gadiyaappe yeedda Yitima, 47 S'ooba katamaappe yeedda Eli'eela, Yoobeedanne Ya'isi'eela.

12

Biiniyaama Zariyaappe Daawita Kaalleedda Asatuwaa

1 Daawite K'iisa na'aa Saa'oolappe bak'ati biide, S'ik'ilaagan utteedda wode, aakko yeedda asatuu hawaappe kaalliide s'aafetteeddawantta. Unttunttu kase Daawita olan maaddeedda mino asatuwaa giddon de'iino. 2 Unttunttu wonddaafiyaa asatuwaa; K'ay barenttu ushechcha kushiyaaninne haddirssa kushiyan shuchchaa yambbarshshan olanaw danddayiino. Unttunttu Biiniyaama zariyaa gidiyaa Saa'oola dabbotuwaa. 3 Unttunttu kaappuu Ahi'eezera; Ahi'eezerappe simmina Yo'aasha; unttunttu Gib"appe yeedda Shamaa'a naanaa.

Haratuu k'ay Azimaaweeta naanaa gidiyaa Yizi'eelanne Pelees'a, Baraaka, Anatootappe yeedda Yeeha, 4 hattamatuwaa giddon wolk'k'aama gidiide, unttuntta kaaletsiyaa Gabaa'oonappe yeedda Yishimaa'iyaa, Ermaasa, Yahaazi'eela, Yohanaana, Gedeerappe yeedda Yozabaada, 5 El"uzaaya, Yaarimoota, Ba'aaliyaa, Shamaariyaa, Hariifappe yeedda Shafaas'iyaa, 6 K'oraaha yaratuwaa gidiyaa Elk'k'aana, Yishiyaa, Azaari'eela, Yo'eezeranne Yaashobi'aama, 7 Gadoorappe yeedda Yirohaama naanaa Yo'eelanne Zabaadiyaa.

Gaade Zariyaappe Daawita Kaalleedda Asatuwaa

8 Daawite mela biittaan de'iyaa bak'ati attiyaa sa'aan utti de'ishshin, Gaade zariyaappe asatuu aakko yeeddino. Unttunttu mino asatuwaanne olaw giigeeddawantta; k'ay gonddalliyaanne tooraa oyk'k'anaw danddayiyaawantta. Unttunttu som"i gaammuwaa deemuwaa malatee; unttunttu deretuwaa huup'iyaan guppiyaa gen"iyaadan elleelliino. 9 Unttunttu kaappuu Es'eera; laa"entsuu Obaadiyaa; heezzentsuu Eli'aaba; 10 oyddentsuu Mishimaanna; ichcheshentsu Ermaasa; 11 usuppuntsuu Attaaya; laappuntsuu Eli'eela; 12 hosppuntsuu Yohanaana; udduppuntsuu Elzzabaada; 13 tammantsuu Ermaasa; tammanne ittentsu Maakibanaaya. 14 Hawanttu Gaade zariyaa olanchchatoo kaappatuwaa. Unttunttuppe laafiyaawanttu S'eetoo kaappatuwaa; minniyaawanttu sha''aa kaappatuwaa. 15 Yorddaanoosa Shaafay, gas'aappe gas'aa gakkanaw kumi kis's'eedda koyro aginaan pinneeddawanttu hawantta. Unttunttu wombban away doliyaa baggananne away wulliyaa baggananne utteedda asaa ubbaa yedersseeddino.

Biiniyaamanne Yihudaa Zaratuwaappe Daawita Kaalleedda Asatuwaa

16 Biiniyaama zaratuwaappenne Yihudaa zaratuwaappe amareeda asatuu Daawitakko geessuwaa yeeddino. 17 Daawite unttunttunna gaketanaw kesiide, hawaadan yaageedda; «Hinttenttu taana maaddanaw saruwaan taakko yeeddawaa gidooppe, ta wozanay hinttenana ittippe gidanawaa. Shin hinttenttu taana ta morkketoo aatsi immanaw yeeddawaa gidooppe, hinttentta erite! Taani ootseedda iitabay baynna diraw, nu aawotuwaa S'oossay hewaa be'o; I hinttentta pirddo!» yaageedda.

18 Hewaappe guyyiyaan, hattamatuwaa kaappuwaa Amaasaaya bolla S'oossaa Ayyaanay wod'd'ina,

«Daawitaa, nuuni newantta!

Isseya na'aw, nuuni neenana ittippe de'eetto!

Saruu new gido!

Neena maaddiyaawanttussikka sarotetsay gido!

Ne S'oossay neena maaddee» yaageedda.

Daawite unttuntta akkiide, bare olanchchatoo kaappatuwaa ootseedda.

Minaase Zariyaappe Daawita Kaalleedda Asatuwaa

19 Daawite Piliss's'eematuwaanna ittippe gidiide, Saa'oola olanaw beedda wode, Minaase zariyaappe amareeda asatuu Daawitan gaketeeddino. Shin Piliss's'eema asatuwaa kaappatuu Daawitenne Daawita Asay barenana beennaadan diggeeddino. Piliss's'eema asatuu loytsi zoretteeddawaappe guyyiyaan, unttuntta guyye yeddeeddino; ayaw gooppe, Daawitenne Daawita Asay unttunttu Kaatiyaa Saa'oolaw aatsi immanenttonne giide yayyeeddino. 20 Daawite S'ik'ilaaga katamaa simmishin, Minaase zariyaappe Daawita maaddanaw keseedda shaalak'atuu Adinaaha, Yozabaada, Yidi'eela, Mikaa'eela, Yozabaada, Eelihunne s'ilttaaya. 21 Unttunttu ubbaykka s'alanne wolk'k'aama asaa gidiyaa diraw, Daawite c'uguwaa kaalliyaa wode, unttunttu Aa maaddeeddino. 22 Daawita olanchchatuu S'oossaa olanchchatuwaadan c'oraana gakkanaw, Aa maaddiyaa Asay gallassi gallassi gujettee.

Daawita Olanchchatuu Payduwaa

23 Med'inaa Goday haasayeeddawaadan Saa'oola kawutetsaa Daawitaw zaaranaw olaw danc'c'i giigiide, Kebroonan de'iyaa Daawitakko yeedda olanchchatuu paydu hawaappe kaalliide s'aafetteeddawaa. 24 Gonddalliyaanne tooraa oyk'k'iide, olaw danc'c'i giigeedda Yihudaa zaratuu usuppun sha"anne hosppun s'eeta. 25 Simoona zariyaappe olaw giigeedda s'alanne wolk'k'aama olanchchatuu laappun sha"anne itti s'eeta. 26 Leewiyaa zariyaappe oyddu sha"anne usuppun s'eeta. 27 Aaroona zaratuwaa kaappuu Yoodaaha; Yoodaahena ittippe heezzu sha"anne laappun s'eetu asatuu de'iino. 28 K'ay S'aadook'e yalaga s'alanne wolk'k'aama asaa; S'aadook'a aawuwaa golliyaa asaappe laatamanne laa"u kaappatuu aanana ittippe de'iino. 29 Biiniyaama zariyaa gideedda Saa'oola dabbotuu heezzu sha"a asaa. Shin Biiniyaama zariyaappe dariyaa bagga Asay Saa'oola golliyaa asaw he wodii gakkanaw ammanettiyaawantta. 30 Efireema zariyaappe barenttu aawotuwaa golliyaa asan eretteedda s'alanne wolk'k'aama asatuu laatamu sha"anne hosppun s'eeta. 31 Daawita kaateyanaw baanaw dooretteedda Minaase zariyaappe baggatuu tammanne hosppun sha"a. 32 K'ay Israa'eeliyaa Asay ayaa ootsanaw bessintto, wodiyaabaa shaakki eriyaa akeekanchcha asatuu, Yisaakoora zariyaw kaappatuu laa"u s'eeta; unttunttu dabbotuu ubbay unttunttoo azazettiino. 33 Ola shaluwaa ubbaa oyk'k'iide, barenttu kumentsaa wozanaan Daawita maaddanaw giigeedda olanchchatuwaan Zaabiloona zariyaa asatuu ishatamu sha"a. 34 Nifttaaleema zariyaappe itti sha"a kaappatuu de'iino; gonddalliyaanne tooraa oyk'k'iyaa hattamanne laappun sha"a asatuu unttunttunna ittippe de'iino. 35 Daana zariyaappe olaw giigeedda asatuu laatamanne hosppun sha"anne usuppun s'eeta. 36 Olaw kesanaw Aaseera zariyaappe giigeeddawanttu oytamu sha"a. 37 Yorddaanoosa Shaafaappe hefintsa away doliyaa baggan de'iyaa Roobeela zariyaappe, Gaade zariyaappenne Minaase zariyaa baggappe ola shaluwaa ubbaa oyk'k'iide yeedda asatuu itti s'eetanne laatamu sha"a.

38 Ha olaw giigeedda olanchchatuu ubbay Daawita Israa'eeliyaa bolla kaateyanaw barenttu k'ofaa k'achchiide, Kebroone katamaa yeeddino. K'ay Israa'eeliyaappe atteedawanttukka Kaateyanaw Daawita kaateyiide itti wozana gideeddino. 39 Unttunttu dabbotuu unttunttoo koshshiyaawaa giigissi wotseedda diraw, miiddinne ushiidde Daawitana heezzu gallassaa utteeddino. 40 Israa'eeliyaa asaw nashechchaa gidiyaa diraw, huup'issa baggana de'iyaa Yisaakoorappe, Zaabiloonappenne Nifttaaleemappe asatuu daro k'umaa aheeddino. D'iiliyaa, balasiyaa ukitsaa, woyniyaa teeraa, woyniyaa eessaanne zayitiyaa hariyaan, bak'uluwaan, gaaluwaaninne booran c'aaniide aheeddino; k'aykka unttunttu miizzaanne dorssaa shukkiide maanaw akkiide yeeddino.

13

K'aalaa C'aak'uwaa Taabootay Yerusaalam Buussaa
Taabootaa K'iriyaati-Yi'aariimappe Dentseeddino

(2 Sam. 6:1-11)

1 Hewaappe guyyiyaan, Daawite Suntsatuwaanna; shaalak'atuwaananne s'eetuwaa kaappatuwaanna zoretteedda. 2 Israa'eeliyaa asaa ubbaa, «Hinttenttoo lo"a malatiyaabaa giddooppene, Med'inaa Godaa nu S'oossaa shene gidooppe, Israa'eeliyaa biittaa gas'an de'iyaa nu dabbotuu, k'eesatuu nne barenttu kataman de'iyaa Leewatuu nuunanna ittippe shiik'anaadan asaa kiittoytte. 3 Saa'ooli kaateteedda wode sheneko giina, dogettiide atteeda nu S'oossaa Taabootaa ane zaariide ahooytte» yaageedda. 4 Daawite odeedda yewuu suure gideedda diraw, Asay ubbay mayyeedda.

5 Hewaa diraw, Daawite S'oossaa Taabootaa K'iriyaati-Yi'aariimappe ahana mala, Gibs'e zawaappe Shihoora shaafaappe doommiide, Hamaata Pinuwaa gakkanaw de'iyaa Israa'eeliyaa asaa ubbaa shiishsheedda.* 6 Daawitenne Israa'eeliyaa Asay ubbay kiruubetuwaappe gidduwaan bare kawutetsaa araataa bolla utteedda S'oossaa suntsan s'eesetteedda S'oossaa Taabootaa ahanaw Yihudaa biittan de'iyaa Ba'aala geetettiyaa K'iriyaati-Yi'aariima katamaa beeddino.* 7 S'oossaa Med'inaa Godaa Taabootaa boray goochchiyaa ooratsa gaariyan wotsiide, Abinaadaaba sooppe aheeddino; Uuzinne Ahiyoy gaariyaa laaggiino. 8 Daawitenne Israa'eeliyaa Asay ubbay diitsaanne maasink'k'uwaa diis's'iidde, kabaruwaa bak'k'iidde, daalaa k'aatsiiddenne s'urumbbaa punniidde, barenttu kumentsaa wolk'k'an S'oossaa sintsan nashettiidde bonchcheeddino.

9 Unttunttu Kiidoona giyaa saan de'iyaa katsaa bukkiyaa udduma gakkiyaa wode, booratuu d'ubettina, Uuzi Taabootaa oyk'k'anaw bare kushiyaa yeddeedda. 10 Aa kushii Taabootaa bochcheedda diraw, Med'inaa Godaa hank'k'uu Uuza bolla ees's'i kesseedda. Hewaa diraw, S'oossay Aa shoc'ina, I he sa'aan S'oossaa sintsan hayk'k'i aggeeda. 11 Med'inaa Goday hank'k'ettiide Uuza wod'eedda diraw, Daawite yiloteedda. Hachche gakkanaw, he sa'ay Peerez Uuzaa geetettiide s'eesetteedda. Uuzi Shoc'etto sa'aa geetettee.

12 He gallassi Daawite S'oossaw yayyeedda diraa, «S'oossaa Taabootaa taakko waata ahanaw danddayayitaa?» yaageedda. 13 Hewaa diraw, Taabootaa barenana Daawita Katamaa afibeenna. Shin Gaatiyaa Obeedi-Eedooma geetettiyaa bitaniyaa soo afeedda. 14 S'oossaa Taabootay Obeedi-Eedooma gollen Aa golliyaa asaana heezzu aginaa gam"eedda. Med'inaa Goday Aa golliyaa asaanne aw de'iyaa ubbabaa anjjeedda.*

14

Daawite Yerusaalamen Ootseedda Oosuwaa

1 S'iiroosa Kaatii Kiiraami Daawitaw asatuwaa kiitteedda. Kiitetteedda asatuwaana golliyaa kees's'anaadan zigaa mudetsaanne k'ay shuchchaa massiyaawanttanne anaas'etuwaa aw yeddeedda. 2 Med'inaa Goday Israa'eeliyaa bolla Aa kaatiyaa ootsiide esseeddawaanne bare asaa Israa'eeliyaa diraw, Aa kawutetsaa d'ok'k'u ootsiide bonchcheeddawaa Daawite ereedda.

3 Hewaappe guyyiyaan, Daawite Yerusaalamen hara mac'c'a asaa gujji akkiide, attumawaa naanaanne mac'c'a naanaa yeleedda. 4 Daawite Yerusaalamen yeleedda attuma naanay Shaamu'a, Shobaaba, Naataana, Solomone, 5 Yibihaara, Elishuu'a, Elppaalees'a, 6 Nogaaha, Nefeega, Yaafi'a, 7 Elishamaa'a, Be'eliyaadanne Elifelees'a.*

Daawite Piliss's'eema Asaa S'ooneedda

(2 Sam. 5:17-25)

8 Daawite Israa'eeliyaa ubbaa bolla kaatiyaa gidiide oketteeddawaa Piliss's'eema Asay siseedda wode, unttunttu ubbay Daawita koyanaw keseeddino. Daawite unttunttu kesseeddawaa sisiide, unttunttunna olettanaw kesseedda. 9 Piliss's'eema Asay Rafayma Wombbaa yiide bonk'k'eeddino. 10 Daawite S'oossaa, «Taani baade Piliss's'eematuwaa oloo? Neeni unttunttu taw aatsa immanii?» yaagiide oochcheedda.

Shin Med'inaa Goday Aa, «Baade ola. Taani unttuntta new aatsa immana» yaageedda.

11 Daawitenne Aa Asay Ba'aali-Paraas'iima giyaa sa'aa biide, yaan unttuntta s'ooneeddino. Daawite, «Haatsaa di'uu d'uussi aad'd'iyaawaadan S'oossay ta morkkatuwaa gidduwaanna taana aatseedda» yaageedda. Hewaa diraw, he sa'aa suntsay Ba'aali-Paraas'iima geetetteedda. 12 Piliss's'eematuu barenttu eek'atuwaa he sa'aan yeggiide beeddino. Yaatina Daawite azaziide, unttunttu eek'atuwaa tamaan s'uugisseedda.

13 Piliss's'eema asatuu laa'entsuwaa ha wombbaa simmi yiide bonk'k'eeddino. 14 Daawite S'oossaa laa'entsuwaa oochcheedda. Shin S'oossay Aa, «Neeni unttunttu geeduwaa booppa. Unttunttu guyyenna yuuyya aad'd'aade boo'iyaa mitsaappe sintsa baggana olanaw giiga. 15 Boo'iyaa mitsaappe huup'iyaan salppiyaa kooshshaa neeni sisiyaa wode, olanaw kesa. Ayaw gooppe, hewe Piliss's'eema olanchchatuwaa shoc'anaw S'oossay neeppe sintsaw aad'd'eedda giyaawaa» yaageedda. 16 S'oossay azazeeddawaadan Daawite ootseedda. Gabaa'oonappe biide Gezeera gakkanaw, Israa'eeliyaa Asay Piliss's'eema olanchchatuwaa wod'eedda. 17 Hewaappe guyyiyaan, Daawita worii biittaa ubbaa gakkeedda. Kawutetsatuu ubbay Daawitaw yayanaadan Med'inaa Goday ootseedda.

15

Taabootaa Ahanaw Haneedda giiguwaa

1 Daawite bare kataman barew golliyaa kees's'eedda; S'oossaa Taabootawukka sa'aa giigissiide, dunkkaaniyaa esseedda. 2 Hewaappe guyyiyaan Daawite, «S'oossaa Taabootaa tokkanaadaaninne med'i med'inaw Med'inaa Godaw ootsanaw Med'inaa Goday dooreedda Leewatuwaappe attina, ooninne S'oossaa Taabootaa tookkanaw bessena» yaageedda.* 3 Daawite Med'inaa Goda Taabootaw giigisseedda sa'aa Taabootaa ahanaadan, Israa'eeliyaa asaa ubbaa Yerusaalamen shiishsheedda.

4 K'ay Daawite Aaroona zaratuwaanne Leewatuwaa s'eesiide shiishsheedda. 5 K'ahaata yaratuwaappe kaappuu Uri'eelinne itti s'eetanne laatamu Aa dabbotuu yeeddino. 6 Maraara yaratuwaappe kaappuu Asaayinne laa"u s'eetanne laatamu Aa dabbotuu yeeddino. 7 Gershshoona yaratuwaappe kaappuu Yuu'eelinne s'eetanne hattamu Aa dabbotuu yeeddino. 8 Els's'aafaana yaratuwaappe kaappuu Shamaa'enne laa"u s'eetu Aa dabbotuu yeeddino. 9 Kebroone yaratuwaappe kaappuu Eli'eelinne hosppun tammu Aa dabbotuu yeeddino. 10 Uuzi'eela yaratuwaappe kaappuu Aminaadaabinne s'eetanne tammanne laa"u Aa dabbotuu yeeddino.

11 Hewaappe guyyiyaan, Daawite k'eesetuwaa S'aadook'anne Abiyaataara, k'ay Leewatuwaa Uri'eela, Asaaya, Yuu'eela, Shamaa'iyaa, Eli'eelanne Aminaadaaba s'eesisseedda. 12 Unttuntta, «Hinttenttu Leewatuu zaretoo kaappatuwaa. S'oossaa Israa'eeliyaa Med'inaa Godaa Taabootaa taani giigissa wotseedda sa'aa ahanaw hinttenne hinttenttu dabbotuu geeyite. 13 Hinttenttu Leewatuu koyro S'oossaa Taabootaa tookkibeenna dirawunne nuuni Aa wogaadan woot afanentto S'oossaa oochchibeenna diraw, Med'inaa Goday nu S'oossay nuuna mureedda» yaageedda.

14 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa Israa'eeliyaa S'oossaa Taabootaa ahanaw k'eesatuu nne Leewatuu barentta geeshsheeddino. 15 Med'inaa Goday Muse baggana kase azazeeddawaadan, Leewatuu S'oossaa Taabootaa kasuwaanna barenttu hashiyaan tookkeeddino.*

16 Hewaappe guyyiyaan, diitsaanne maasink'k'uwaa diis's'iidde, daalaa k'aatsiidde, nashechiyaa yetsaa yes's'ana mala, Leewatuwaa kaaletsiyaawanttu barenttu dabbotuwaa suntsanaadan Daawite azazeedda. 17 Leewatuu Yuu'eela na'aa Hemaana, Aa dabbatuwaappe Berekiyaa na'aa Asaafanne unttunttu dabbatuwaappe Maraara yaraa K'usaaya na'aa Etaana suntseeddino. 18 K'ay laa'entso kaalaan Zakkaraasa, Yaa'izi'eela, Shamiraamoota, Yihi'eela, Uunna, Eli'aaba, Banaaya, Ma'iseeya, Matiitiyaa, Elifaala, Miik'ineeyanne penggiyaa naagiyaawantta Obeedi-Eedoomanne Yi'i'eela suntseeddino.

19 Nahaasiyaa daalaa d'ok'k'u ootsiide k'aatsanaadan Hemaani, Asaafinne Etaani suntsetteeddino. 20 K'ay Zakkaraasi, Yaa'izi'eeli, Shamiraamooti, Yihi'eeli, Uunni, Eli'aabi, Ma'iseeyinne Banaayi diitsaa lee"uwaan diis's'iino. 21 Matiite, Elifaali, Miik'ineeyi, Obeedi-Eedoomi, Yi'i'eelinne Azaazii diitsaa orddiyaan diis's'iino.

22 Leewatuu kaappuu Kanaane mazimuriyaa kaaletsanaw suntsetteedda; I eranchcha gidiyaa diraw, unttuntta tamaarissee. 23 Berekiyaynne Elk'k'aani Taabootaa dunkkaaniyaa penggiyaa naaganaw dooretteeddino. 24 K'ay k'eesatuu Shabaanee, Yoshafaas'i, Nataani'eeli, Amaasaayi, Zakkaraasi, Banaayinne El"eezeri S'oossaa Taabootaa sintsan s'urumbbaa punnanaw dooretteeddino. Obeedi-Eedoominne Yehiyaa Taabootaa penggiyaa naaganaw dooretteeddino.

Taabootaa Yerusaalame Afeedino

(2 Sam. 6:12-22)

25 Hewaappe guyyiyaan Daawite, Israa'eeliyaa c'imatuunne sha"a kaappatuu Med'inaa Godaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa Obeedi-Eedooma sooppe ahanaw nashettiidde beeddino. 26 Med'inaa Godaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa tookkeedda Leewatuwaa S'oossay maaddeedda diraw, unttunttu laappun korumatuwaanne laappun dorssaa orggetuwaa yarshsheeddino. 27 Daawite, Taabootaa tookkeedda Leewatuu ubbay, mazimuriyaa yes's'iyaawanttunne mazimuriyaa yes's'iyaawanttu kaappuu Kanaane suufiyaa geetettiyaa k'ac'inaappe dadetteedda mayuwaa mayyeeddino. Daawitekka k'ay liinuwaappe dadetteedda eefuudiyaa geetettiyaa mayuwaa mayyeedda. 28 Hawaadan ootsiide, Israa'eeliyaa ubbay hombboc'iidde, s'urumbbaanne malakataa punniidde, daalaa k'aatsiiddenne, diitsaanne maasink'k'uwaa diis's'iidde, Med'inaa Godaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa aheeddino.

29 Med'inaa Godaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootay Daawita Katamaa geleedda wode, Saa'oola naatta Miikaala maskkootiyaanna s'eellaade, Kaatii Daawite nashettiidde durishiininne kaa'ishin be'aaddu; Daawita bare wozanaan kad'aaddu.

16

1 Unttunttu S'oossaa Taabootaa ahiidde, Daawite Taabootaa wotsanaw d'ogeedda dunkkaaniyaa gidduwaan wotseeddino. S'uuggiyaa yarshshuwaanne ittippetetsaa yarshshuwaa Med'inaa Godaw yarshsheeddino. 2 Daawite s'uuggiyaa yarshshuwaanne ittippetetsaa yarshshuwaa yarshshiide Poleeddawaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa suntsan asaa anjjeedda. 3 Israa'eeliyaa asaw ubbaw, mac'c'aaniwunne attumawoo, huup'iyaan huup'iyaan itti itti komppo ukitsaa, itti itti mus'o ashuwaakka woyniyaa teeraa melaappe itti itti ukitsaa gisheedda.

4 Med'inaa Godaa Taabootaa sintsan ootsanaadaaninne Med'inaa Godaa Israa'eeliyaa S'oossaa sabbanaadan, galatanaadaaninne bonchchanaadan, amareeda Leewatuwaa Daawite suntseedda. 5 Leewatuu kaappuu Asaafa; Asaafa kaalliide laa'entso kaappuu Zakkaraasa. Zakkaraasa kaalliide de'iyaawanttu Yi'i'eela, Shamiraamoota, Yihi'eela, Matiitiyaa, Eli'aaba, Banaaya, Obeedi-Eedoomanne Ye'eela. Unttunttu maasink'k'uwaanne diitsaa diis's'anaw suntsetteeddino; shin Asaafe daalaa k'aatsanaw suntsetteedda. 6 K'eesiyaa Banaayinne Yahaa'i'eeli S'oossaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa sintsan ubbaa wode s'urumbbaa punnanaw suntsetteeddino. 7 He gallassi Daawite kasetiide, Asaafinne Aa dabbotuu Med'inaa Godaa sabbanaadan unttunttoo immeedda.

Galataa Mazimuriyaa

(Maz. 105:1-15; 96:1-13; 106:1, 47-48)

8 Med'inaa Godaa galatite; Aa suntsaa s'eesite.

I ootseeddawaa kawutetsatuu gidduwaan erissite.

9 Aa sabbite; galataa yetsaa aw yes's'ite.

Aa malalissiyaa kiitaa ubbaa odite.

10 Aa geeshsha suntsan c'eek'ettite;

Med'inaa Godaa koyiyaawanttu wozanatuu nashettino.

11 Med'inaa Godaanne Aa wolk'k'aa s'omoosite;

ubbaade Aa sintsa koyyite.

12-13 Hinttenttoo, Aa k'oomaa Abrahaama zeretsatoo,

Dooretteedda Yaak'ooba naatoo,

I ootseedda maalaalissiyaabaa,

Aa malaatanne I pirddeedda pirddaa hassayite.

14 I Med'inaa Godaa nu S'oossaa;

Aa pirddaykka sa'aa ubbaa bollaanna.

15 I bare k'aalaa c'aak'uwaa med'inaw,

Bare azazeedda k'aalaa sha"a yeletaa gakkanaw naagee.

16 Hewenne, I Abrahaamena c'aak'k'eteedda c'aak'uwa,

Yisaak'aw c'aak'k'eedda c'aak'uwa.*

17 Yaak'oobaw wogaa,

Israa'eeliyawukka med'ina c'aak'k'uwaa ootsiide mintseeddawaa.*

18 I, «New Kanaane biittaa immana;

I ne zeretsatoo laata gidanawaa» yaageedda.

19 S'oossaa asatuu payduwaan guutsanne

Kanaane biittan bete gidiide de'iyaa wode,

20 itti asaappe hara asaa,

itti kaatetetsaappe hara kawutetsaa yuuyyeeddino.

21 S'oossay unttuntta ooninne naak'k'anaw immibeenna;

unttunttu diraw kaatetuwaa seeriidde,*

22 «Taani okkeeddawaa bochchoppite;

Ta timbbitiyaa odiyaawantta k'ohoppite» yaageedda.

23 Sa'aan de'iyaa asaw, ubbaykka Med'inaa Godaw yes's'ite;

I ashshiyaa mishiraachchuwaa hachche hachche odite.

24 Kawutetsatuu gidduwaan Aa bonchchuwaa,

asaa ubbaa giddon Aa malalissiyaa oosuwaabaa awaayite.

25 Med'inaa Goday wolk'k'aama; Aad'd'o galatay aw bessee.

S'oossatuwaa ubbaappe aad'd'iide, I yayettanaw besse.

26 Hara asaa s'oossatuu ubbay eek'atuwaa;

shin Med'inaa Goday saluwaa med'd'eedda S'oossaa.

27 Bonchchuunne anggay Aa yuushshuwaan de'ee;

minotetsaynne nashechchay I De'iyaa Sa'aan de'ee.

28 Hinttenttoo, asaa zaretoo ubbaw, Med'inaa Godaawaa odite;

«Bonchchuunne wolk'k'ay Med'inaa Godaawaa» giide odite.

29 «Bonchchuu Aa suntsaassa» giide Med'inaa Godaawaa odite.

Yarshshuwaa akkiide, Aa sintsa yiite.

Aa geeshshatetsaa puulan Med'inaa Godaw goynnite.

30 Gadiyaan de'iyaa asaw ubbaw, Aa sintsan kokkorite.

Sa'ay min ek'k'eedda; ubbakka k'aas's'enna.

31 Salotuu nashettino; sa'aykka hashshu go!

Kawutetsatuu giddon unttunttu, «Med'inaa Goday kaateteedda!» yaagino.

32 Abbayinne Aa giddon kumeeddabatuu guummino.

Shoyk'aynne shooyk'aan de'iyaabatuu ubbatuu nashettino.

33 Hewaappe guyyiyaan woran de'iyaa mitsaa ubbay yes's'ana;

nashechchan Med'inaa Godaa sintsan yes's'ana.

Ayaw gooppe, I sa'aa bollan pirddanaw yee.

34 S'oossay lo"a gidiyaa dirawunne Med'inaa Godaa galatite.

Aggena Aa siik'uu med'inaawaa gidiyaa diraw, galatite.*

35 Hewaappe guyyiyaan hinttenttu,

«Abeet nuuna ashshiyaa S'oossaw, nuuna ashsha.

Nuuni ne geeshsha suntsaa galatanaadaaninne

ne bonchchuwaan c'eek'ettanaadan,

kawutetsatuu giddoppe shiishshaade ashsha» yaagite.

36 Med'inaa Godaw, Israa'eeliyaa S'oossaw galatay gido.

Med'inaappe med'ina gakkanaw galatetto!

Hewaappe guyyiyaan Asay ubbay, «Amen"i» giide, Med'inaa Godaa galateedda.

Yerusaalameninne Gabaa'oonan Haneedda
Goynnuwaa Maaraa

37 Med'inaa Godaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa sintsan hachche hachche goynaw koshshiyaawaa ubbaa wode unttunttu ootsanaadan, Daawite Asaafanne Aa dabbotuwaa wotseedda. 38 I k'ay Obeedi-Eedoomanne Aa dabbotuwaa usuppun tammanne hosppuntsa unttunttunna ootsanaadan wotseedda; Yidutuuna na'aa Obeedi-Eedoomanne Hoosa penggiyaa naaganaadan wotseedda.

39 K'eesii S'aadook'inne aanana ootsiyaa k'eesatuu Gabaa'oonan de'iyaa d'ok'k'a sa'aan, Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa sintsan ootsanaadan yaan atteeddino. 40 Med'inaa Goday Israa'eeliyaw immeedda higgiyan s'aafetteeddawaadan, unttunttu wonttanne omarssi ubbaa wode s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aan Med'inaa Godaw yarshshiino. 41 Aggena Aa siik'uu med'inaawaa gidiyaa diraw, Med'inaa Godaa yetsan galatanaadan Hemaana, Yidutuunanne dooretteedda haratuwaa Daawite unttunttunna ittippe wotseedda. 42 Hemaaninne Yidutuuni s'urumbbaa punniino, daalaa k'aatsiinonne galataa mazimuriyaa yes's'iidde kaa'iyaa hara miishshatuwaa kaa'iino. Yidutuuna attuma naanay penggiyaa naaganaw suntsetteeddino.

43 Hewaappe guyyiyaan, Asay ubbay bare soo bare soo beedda. Daawitekka bare soy asaa anjjanaw simmeedda.*

17

Geeshsha Golliyaa Kees'iyaawe Solomona Gidussaa

(17:1-27)

1 Daawite bare kaatiyaa gollen de'iidde, timbbitiyaa odiyaa Naataana, «Taani zigaappe kees'etteedda gollen de'ay; shin Med'inaa Godaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootay dunkkaaniyaa garssaana» yaageedda.

2 Naataani Daawita, «Ootsanaw ne wozanay k'oppeeddawaa ubbaa kiiteta; S'oossay neenana de'ee» yaageedda.

3 Shin he gallassaa k'amma S'oossaa k'aalay Naataanakko yiide, 4 «Ba; ta k'oomaa Daawita hawaadan yaaga; ‹Med'inaa Goday hawaadan yaagee; Taani de'ana golliyaa kees's'anawe neena gidakka. 5 Ayaw gooppe, taani Israa'eelatuwaa Gibs'eppe kesseedda gallassaappe doommaade hachche gakkanaw, gollen de'abeykke; taani dunkkaaniyaappe dunkkaaniyaw, k'ay itti saappe hara sa'aw yuuyyaade de'aad. 6 Taani Israa'eeliyaa asaa ubbaanna yuuyyeedda sa'aa ubbaan, ta asaa heemmanaw taani azazeedda Israa'eeliyaa daannatuwaappe oossinne, Taw zigaa golliyaa ayaw kees's'abeykkii? gaade oochchabeykke› yaagee» yaaga.

7 «Hewaa diraw, ha"ikka ta k'oomaa Daawita, ‹Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday neena hawaadan yaagee; «Taani neena hentsaa gadeppe, dorssaa heemmiyaa saappe dentsaade, ta asaa Israa'eeliyaa kaaletsanaadan akkaad. 8 Neeni beedda sa'aa ubbaan taani neenana ittippe gidaad; ne morkkatuwaa ubbaa ne sintsaappe diggaad. Ha"i simmi taani ha sa'aan eretteedda wolk'k'aama asatuwaappe suntsaadan ne suntsaa gitayana. 9-10 K'ay taani ta asaw, Israa'eeliyaw sa'aa immaade, unttuntta he sa'aan tokkana. Hewaa diraw, unttunttu barenttu sa'aan de'anawantta; unttunttu laa'entso shabbarettikkino. Kase taani ta asaa Israa'eeliyaa bolla yeletatuwaa suntseedda wodiyaappe doommina naak'k'eeddawaadan, laa'entso iita asatuu unttuntta naak'k'ikkino. Taani ne morkkatuwaa ubbaa new moodisana.

« ‹ «Hewaa bollankka Med'inaa Goday bare huup'iyaw ne zaratuu de'anaadan ootsanaawaa new odeedda. 11 Ne laytsay wurina, hayk'k'aadda ne mayza aawotuwaan gaketiyaa wode, taani neeppe guyyiyaan ne zariyaa, ne naanatuwaappe ittuwaa dentsaade, Aa kawutetsaa minisana. 12 Taw golliyaa kees's'anawe Aa; taani Aa kawutetsaa araataa med'inaw minissa essana. 13 Taani aw aawuwaa gidana; ikka taw na'aa gidana. Neeppe kase kaateteedda Saa'oolappe taani ta siik'uwaa akka diggeeddawaadan, taani aappe ubbakka akkikke.* 14 Taani Aa ta asaa bollanne ta kawutetsaa bolla med'inaw suntsana; Aa kawutetsaa araataykka med'inaw min ek'k'ana» yaagee› yaaga» yaageedda.

15 Naataani S'oossay aw sas'aani k'onc'c'isseedda k'aalaa ubbaa hawaadan Daawitaw odeedda.

Daawita Woosaa

(2 Sam. 7:18-29)

16 Hewaappe guyyiyaan, Kaatii Daawite dunkkaaniyaa geliide, Med'inaa Godaa sintsan utteedda. Hawaadan yaagiide woosseedda; «Abeet Med'inaa Godaw, S'oossaw, neeni hawaa ubbaa taw ootsanaw taani oonee? Ta soy asaykka ayee? 17 Abeet Med'inaa Godaw, hawe ne ayfiyaa sintsan guutsa malatina, ne k'oomaa zaratuu sintsaappe yaanawaa laytsatuwaan timbbitiyaa odaadda. Taana k'ay wolk'k'aama asaa kessaadda. 18 Neeni taana ne k'oomaa bonchcheedda diraw, taani Daawite simmi ayaa gaanaw danddayayitaa? Neeni taana ne k'oomaa eraasa. 19 Abeet Med'inaa Godaw, ne k'oomaa diraw, ne wozanaa k'ofaadan ha gitabaa ubbaa ootsaade, ha gitatetsaa ubbaa taana erissaadda.

20 «Abeet Med'inaa Godaw, ne mali ittuunne baawa. Nuuni nu haytsaan siseeddawaadan, neeppe attina, hara s'oossi baawa. 21 Neeni ne asaa ootsanaw wozeedda ne asaa Israa'eeliyaa malatiyaa hara kawutetsi sa'aa bollan baawa. Neeni ootseedda gitanne malalissiyaa oosotu gaasuwaan ne suntsay biittan sa'aan eretteedda. Neeni Gibs'eppe wozeedda ne asaa sintsaappe kawutetsatuwaa laaggaadda. 22 Neeni ne asaa Israa'eeliyaa med'inaw nebaa ootsaadda. Abeet Med'inaa Godaw, neenikka unttunttu S'oossaa gidaadda.

23 «Abeet Med'inaa Godaw, neeni ne k'oomaabaanne Aa zeretsaabaa haasayeeddawe med'inaw min ek'k'o; neeni ootsana geeddawaadankka kiiteta. 24 ‹Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaw, Israa'eeliyaa S'oossay tumuwaappe Israa'eeliyaw S'oossaa› geetettanaadan ne suntsay med'inaw min ek'k'ananne gitatana. Ne k'oomaa Daawita zaratuu ne sintsan min ek'k'ana.

25 «Abeet ta S'oossaw, ‹Taani new golliyaa kees's'ana gaade› neeni taw ne k'oomaw k'onc'c'aadda. Hewaa diraw, taani ne k'oomay ha woosaa neena woossanaw s'alaad. 26 Abeet Med'inaa Godaw, neeni S'oossaattee! Neeni ha lo"o k'aalaa taw ne k'oomaw ootsana gaadda. 27 Ne sintsan yaa med'inaw gam"anaadan, ne k'oomaa zariyaa anjjanaw nashetta. Abeet Med'inaa Godaw, neeni anjjeedawe med'inaw anjjetteddawaa gidana» yaagiide woosseedda.

18

Daawite Olaa S'oonuwaa

(18:1—20:8; 2 Sam. 8:1-18)

1 Hewaappe guyyiyaan, Daawite Piliss's'eematuwaa s'ooniide mooddeedda; yaatiide Gaate geetettiyaa katamaanne Aa mootsatuwaa Piliss's'eema asatuwaa kushiyaappe wotsi akkeedda. 2 K'ay Daawite Moo'aabe gadiyaa asatuwaa s'oonina, unttunttu aw moodetteeddino; giiraa giireeddino.

3 Hamaata katamaa matan de'iyaa S'ooba biittaa Kaatii Hadaadi'eezere, bare kawutetsaa Efiraas'iisa Shaafaa gakkanaw aassanaw biishshin, Daawite Aa s'ooneedda. 4 Daawite Hadaadi'eezereppe itti sha"a paraa gaaretuwaa, laappun sha"a paraa asatuwaanna laatamu sha"a gedissa asatuwaa omoodeedda. Daawite s'eetu gaaretoo gideedda paratuwaa ashshiide, hara paratuwaa ubbaw gaaduwaa gilddayeedda.

5 Damask'k'o katamaan de'iyaa Sooretuu S'ooba biittaa Kaatiyaa Hadaadi'eezera maaddanaw yeedda wode, Daawite unttunttuppe laatamanne laa"u sha"a asaa wod'eedda. 6 Hewaappe guyyiyaan, Sooriyaa biittan Damask'k'o kataman olanchchatuwaa geessotuwaa med'd'eedda. Yaatina, Sooriyaa asatuu Daawitaw moodettiide, giiraa giireeddino. Daawite beedda sa'aa ubbaan Med'inaa Goday aw s'oonuwaa immeedda.

7 Kaatii Daawite Hadaadi'eezera oosanchchatuu tookkeedda work'k'aa gonddalletuwaa akkiide, Yerusaalame afeedda. 8 K'ay Daawite Hadaadi'eezere mooddiyaa S'ebaahanne Kuna katamatuwaappe nahaasiyaa giyaa birataa loytsi daruwaa akkeedda. Hewaappe simmiide, Solomone he nahaasiyaa birataappe Abbaa Saaniyaa, tuussatuwaanne dumma dumma miishshatuwaa med'd'eedda.*

9 Daawite S'ooba biittaa Kaatiyaa Hadaadi'eezera olanchchatuwaa ubbaa s'ooneeddawaa Hamaata Kaatii Too'i siseedda. 10 Hadaadi'eezera olettiide s'ooneedda diraw, Aa hashshu gaanawunne sarotanaw bare na'aa Hadoraama Kaatiyaa Daawitakko kiitteedda. Ayaw gooppe, Hadaadi'eezere Too'aara olettiide gam"eedda. Hadoraami work'k'aappe, biraappenne nahaasiyaappe med'd'eedda miishshatuwaa akkiide yeedda. 11 Kaatii Daawite Eedoomappe, Moo'aabeppe, Amoona asatuwaappe, Piliss's'eematuwaappenne Amaaleek'a asatuwaappe omooddi akkeedda biraanne work'k'aa ha miishshatuwaanna ittippe gatsiide, Med'inaa Godaw dummayiide wotseedda.

12 S'aruuyi na'ay Abishaayi Eedooma asaappe tammanne hosppun sha"atuwaa Mas'ine Wombban wod'eedda.* 13 Hewaappe guyyiyaan, Daawite Eedooman olanchchatuwaa geessotuwaa med'd'eedda; yaatina, he gadiyaa Asay ubbay Daawitaw moodetteedda. Daawite beedda sa'aa ubbaan Med'inaa Goday aw s'oonuwaa immeedda.

14 Hewaadan ootsiide, Daawite Israa'eeliyaa ubbaa bolla kaateteedda; bare asaa ubbaa s'illotetsaaninne suure pirddan akkeedda. 15 S'aruuyi na'ay Yoo'aabe ola gadaawaa; Ahiluuda na'ay Yoosaafees'e haneeddabaa s'aafiyaawaa; 16 Ahis'uuba na'ay S'aadook'inne Abiyaataara na'ay Abimeleeki k'eesetuwaa; Shaabisha* waanna s'aafiyaa; 17 Yoodaahe na'ay Banaayi Daawita naagiyaa olanchchatuwaa kaappuwaa; Daawita attumawaa naanay Aa kawutetsaan d'ok'k'a sa'aa oyk'k'iide kaappatuwaa.

19

Daawite Amoonatuwaanne Sooretuwaa S'ooneedda

(2 Sam. 10:1-19)

1 Hewaappe guyyiyaan, Amoonatuwaa Kaatii Naa'oosi hayk'k'eedda; Aa na'ay Aa kotan kaateteedda. 2 Daawite, «Aa aawuu Naa'oosi taw keekeedda diraw, taani Aa na'aa Hanuunaw keekana» yaageedda. Hanuuna aawuu hayk'k'eedda diraw, Daawite Aa mintsetsanaw asaa kiitteedda.

Daawite kiitteeddawanttuu Hanuuna mintsetsanaw Amoona gadiyaa gakkeedda wode, 3 Amoona asaa kaappatuu Hanuuna, «Daawite neena mintsetsanaw ha asatuwaa kiitteeddawe ne aawuwaa bonchchuwaa diraassa gaaddiyye? I bare asaa kiitteeddawe ha katamaa s'eellanaassa, wochchanaassanne olettiide s'oonanaassa» yaageeddino.

4 Hanuuni Daawite kiitteedda asatuwaa oyk'k'iide, unttunttu buuchchaa meedeedda; unttunttu mayuwaakka uttiyaa dulliyaa baggappe k'ans's'i akkiide, unttuntta yeddeedda. 5 Hewaa diraw, asatuu daro yeellateeddino. Daawite hewaa sisiide, I unttunttunna gakettiyaa asaa kiitteedda. Hewaappe, «Hinttenttu buuchchay dic'c'anaashin, Yaarikko kataman de'ishshite; hewaappe guyyiyaan haa yiite» yaageedda.

6 Amoonatuu barenttu kiitan Daawite unttuntta morkkanaadan ootseeddawaa ereedda wode, Hanuuninne Amoonatuu Masp'p'es'oomiyaappenne Sooriyaan de'iyaa Maa'ikanne S'ooba geetettiyaa katamatuwaappe paraa gaaretuwaanne paraa asatuwaa k'as'aranaw hattamanne oyddu sha"a kiilo giraame dees'iyaa s'agaraa biraa yeddeeddino. 7 Hattamanne laa"u sha"a paraa gaaretuwaa, paraa asatuwaa, Maa'ika kaatiyaanne Aa olanchchatuwaa k'as'areeddino; k'as'arina yiide, Medaaban dunkkaaneeddino. K'ay Amoonatuu barenttu katamaappe shiik'iide, olaw giigeeddino.

8 Daawite hewaa siseedda wode, Yoo'aabanne olanchchatuwaa ubbaa yeddeedda. 9 Amoonatuu kesiide, katamaa penggiyaan olaw salppeeddino. Unttuntta maaddanaw yeedda kaatetuukka barenttu sa'aa oyk'k'iide, dembbaan shiik'eeddino.

10 Yoo'aabe barena olay sintsananne guyyenna dooddeeddawaa be'eedda wode, Israa'eelatuu giddoppe ubbaappe minniyaa olanchchatuwaa doori akkiide, Sooriyaa asatuwaa sintsan salppisseedda. 11 Atteeda asatuwaappe bare ishay Abishaayi azazana mala ootsiide, Amoona asatuwaa sintsan salppeeddino. 12 Yoo'aabe bare ishaa Abishaaya, «Sooriyaa asatuu taw wolk'k'aamooppe, neeni yaade taana maadda. K'ay Amoona asatuu new wolk'k'aamooppe, taani yaade neena maaddana. 13 Simmi minna! Nu asaa dirawunne nu S'oossaa katamatuwaa diraw, ane min olettoytte. Med'inaa Goday barena lo"iyaawaa ootso» yaageedda.

14 Hewaappe guyyiyaan, Yoo'aabinne aananna de'iyaa Asay Sooriyaa asatuwaana olettanaw lawuhu geeddino. Yaatina, Sooriyaa asatuu Aa sintsaappe bak'atteedino. 15 Sooriyaa asatuu bak'ateeddawaa Amoona asatuu be'eedda wode, unttunttukka Aa ishaa Abishaaya sintsaappe bak'atiide, katamaa geleeddino. Hewaappe guyyiyaan, Yoo'aabe Yerusaalame simmeedda.

16 Sooriyaa asatuu Israa'eeliyaa asatuu unttuntta s'ooneeddawaa ereedda wode, asaa kiittiide Efiraas'iisa Shaafaappe hefintsana de'iyaa Sooriyaa asatuwaa ahiseeddino. Hadaadi'eezera ola gadawuu Shobaaki unttuntta kaaletsee.

17 Daawite hewaa siseedda wode, Israa'eeliyaa olanchchatuwaa shiishshiide, Yorddaanoosa Shaafaa pinneedda; Sooriyaa asatuwaana olettanaw unttunttu sintsan salppeeddino. Daawite unttunttunna olettanaw salppina, unttunttukka aanana oletteeddino. 18 Sooriyaa asatuu Israa'eelatuu sintsaappe bak'atteedino; Daawite Sooriyaa asatuwaappe paraa gaariyaa laaggiyaa laappun sha"a asatuwaanne oytamu sha"a gediyaa asatuwaa wod'eedda; unttunttu olaa gadaawaa Shobaakakka wod'eedda. 19 Hadaadi'eezera olanchchatuu Israa'eelatuwaan s'oonetteeddawaa ereedda wode, Daawitana sigettiide, aw moodetteeddino. Hewaappe simmina, Sooriyaa Asay Amoona asaa maaddanaw dosibeenna.

20

Daawite Raaba Katamaa Oliide Oyk'k'eedda

(2 Sam. 12:26-31)

1 Ofintsan, kaatetuu olaw kesiyaa wode, Yoo'aabe olanchchatuwaa kaaletsiide, Amoona gadiyaa woraajjeedda; mayyiide Raaba katamaa dooddeedda. Shin Daawite Yerusaalamen takkeedda; Yoo'aabe Raaba katamaa olettiide bayzeedda.* 2 Hewaappe guyyiyaan Daawite yiide, unttunttu kaatiyaa work'k'aa kallachchaa Aa huup'iyaappe akkeedda. Kallachchay mazzaniyaa wode hattamanne oyddu kiilo giraame gideedda; Aa gidduwaan ink'k'uwaa geetettiyaa al"o shuchchay de'ee. He kallachchaa akkiide, Daawita huup'iyaan wotseedda. K'ay Daawite he katamaappe loytsi daro omooduwaa akkeedda. 3 Yaatiide kataman de'iyaa asaa kessiide, magaaziyan, gomaaninne kalttan oosisseedda. Amoona katamatuwaan de'iyaa asaa ubbaakka hewaadan oosisseedda. Hewaappe guyyiyaan, Daawitenne Aa Asay ubbay Yerusaalame simmeedda.

Piliss's'eema Asatuwaana Oletteedda Olatuwaa

(2 Sam. 21:15-22)

4 Hewaappe simmiide, Piliss's'eema asatuwaana Gezeeran olay denddeedda; Huushappe yeedda Sibbakaayi adussa mino asatuwaa yaraappe gideedda Sippaaya wod'eedda. Yaatina, Piliss's'eematuu s'oonetteeddino.

5 Hewaappe doomina Piliss's'eema asatuwaana hara olay denddeedda; Yaa'iira na'ay Elihanaani tooraa toomay shemayinniyaa wanddarashaa keeshshatto, Gaate katamaappe yeedda Gooliyaada ishaa Laahima wod'eedda.*

6 K'aykka hara olay Gaate kataman denddeedda. He sa'aan itti wogga adussa bitanii de'ee. He bitaniyaw itti itti kushiyan usuppun birad'd'etuu, itti itti gediyaankka usuppun birad'd'etuu, ubbaanna laatamanne oyddu birad'd'etuu de'iino. He bitanii adussa mino asatuwaa yaraappe gideedda asaa. 7 He bitanii Israa'eelatuwaa naasseedda wode, Daawita ishaa Shaama na'ay Yoonataani Aa wod'eedda. 8 Hawanttu Gaate kataman de'iyaa adussa mino asatuwaa yaratuwaa; unttunttu ubbay Daawita kushiyaaninne Aa asaa kushiyan hayk'k'eeddino.

21

Daawite Asaa Paydina Yeedda
S'oossaa Hank'k'uwaa

(21:1-30; 2 Sam. 24:1-25)

1 Sees'aanay Israa'eeliyaa bolla metuwaa ahanaw koyiide, Daawite Israa'eeliyaa asaa paydanaadan dentsetseedda. 2 Daawite Yoo'aabanne olanchchatuu kaappatuwaa hawaadan yaageedda; «Daanappe Berssaabeha gakkanaw biite; Israa'eeliyaa asaa paydite. Yaatiide asaa paydu aappunentto taana erissite» yaageedda.

3 Shin Yoo'aabe Aa, «Med'inaa Goday ha de'iyaa bare asaa bolla s'eetu kushiyaa gujjo! Ta godaw, kaatiyaw, unttunttu ubbay ta godaa k'oomatuwaa gidikkinooyye? Ta goday hewaa malaa ootsanaw ayaw koyii? Israa'eeliyaa kawutetsaa ayaw bayzanchcha kessii?» yaageedda. 4 Shin kaatiyaa k'aalay Yoo'aaba s'ooneedda. Yoo'aabe kesiide, Israa'eeliyaa biittaa ubbaa yuuyyeedda; Yerusaalame simmeedda. 5 Yoo'aabe paydeedda asaa payduwaa Daawitaw immeedda. Israa'eeliyaa biittan ubbaan mashshaan olettanaw danddayiyaa itti miilonenne itti s'eetu sha"a mino asatuu de'iino. K'ay Yihudaa biittan mashshaan olettanaw danddayiyaa oyddu s'eetanne laappun tammu sha"a mino asatuu de'iino. 6 Yoo'aabe kaatiyaa azazuwaa sheneteedda diraw, Leewatuwaanne Biiniyaama zeretsaa payduwaan gujjibeenna.

7 S'oossay ha yewuwaan nashettibeenna diraw, Israa'eeliyaa mureedda. 8 Yaatina Daawite S'oossaa, «Taani ha kiitan wolk'k'aama nagaraa ootsaad. Shin ha"i neena woossay; ta bayzuwaa, ne k'oomaa bayzuwaa k'uc'c'a. Taani daro eeyyabaa hanaad» yaageedda.

9 Med'inaa Goday Daawitaw timbbitiyaa odiyaa Gaada hawaadan yaagiide haasayisseedda; 10 «Baade; Daawita, ‹Med'inaa Goday neena, «Taani neena heezzubaappe dooruwaa bessay; taani ne bolla polanaw taw unttuttuppe ittuwaa doora» yaagee› yaaga» yaageedda.

11-12 Gaadi Daawitakko biide Aa, «Med'inaa Goday neena, ‹Hawanttuppe ittuwaa doora: heezzu laytsaa koshaa dooray? Woy ne morkketuu neena yederssishin, heezzu aginaa unttunttu sintsaappe bak'atanawaa dooray? Woy Med'inaa Godaa mashshay ne gadiyaa heezzu gallassaa shoc'anawaanne hewaanakka k'ay Israa'eeliyaa gadiyaa pini kesanaashin hayk'k'uwaa iita harggiyaan shoc'iyaa kiitanchchaa I kiittiyaawaa dooray?› yaagee. Ane ha"i k'achchaade, taani taana kiitteeddawoo zaariyaawaa oda» yaageedda.

13 Daawite Gaada, «Taani loytsi un"ettaad. Med'inaa Godaa maarotetsay loytsi wolk'k'aama gidiyaa diraw, ane taani Aa kushiyan kunddana; taani asaa kushiyan kunddikke» yaageedda.

14 Hewaa diraw, Med'inaa Goday Israa'eeliyaa bolla iita harggiyaa yeddina, laappun tammu sha"a Israa'eeliyaa asatuu hayk'k'eeddino. 15 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Goday Yerusaalame bayzanaw kiitanchchaa kiitteedda. Shin kiitanchchay Yerusaalame bayzanaw mata utti de'ishshin, Med'inaa Goday yaatiide kayyotteedda. Kayyottiidde bayziyaa kiitanchchaa, «Agga! Hewe gidanawaa!» yaageedda. He wode S'oossaa kiitanchchay Yaabuusiyaa Ornna udduma matan ek'k'eedda.

16 Med'inaa Godaa Kiitanchchay bare mashshaa bare kushiyan oyk'k'iide, Yerusaalame bayzanaw sa'aappenne saluwaappe gidduwaan ek'k'eeddawaa Daawite be'eedda. Hewaappe guyyiyaan, Daawitenne c'imatuu waaruwaa mayyiide, barenttu deemuwaan guufanneeddino. 17 Daawite S'oossaa, «Asay paydettanaadan ootseeddawe taana gidikkitaayye? Naak'k'eeddawenne iitabaa ootseeddawe taana. Shin ha dorssatuu, unttunttu ayaa ootseeddino? Abeet Med'inaa Godaa, ta S'oossaw, hayyanaa ne kushii taananne ta aawuwaa soy asaa muro. Ne kushii ne asaa muroppo!» yaageedda.

18 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa kiitanchchay Gaade hawaadan yaagiide azazeedda; «Daawite pude Yaabuusiyaa Ornna udduma biide, Med'inaa Godaw yarshshiyaa sa'aa yaan gimbbanaadan oda» yaageedda. 19 Med'inaa Goday nabiyaa Gaade baggana geedda k'aalaadan Daawite beedda.

20 He wode Ornninne Aa oyddu attuma naanay uddumaan zarggaa bukkiino. Guyye simmi s'eelliide, kiitanchchaa be'eeddino; aanana de'iyaa naanay k'osetteeddinno. 21 Daawite Ornnakko yeedda wode, Ornni Aa be'iide, uddumaappe gas'aa kesiide, bare deemuwaa sa'aa gatsiide, Daawitaw goyneedda.

22 Hewaappe guyyiyaan, Daawite Ornna, «Boshay asaa bollappe kichchana mala, taani Med'inaa Godaw yarshshiyaa sa'aa kees's'anaw ne uddumma taw zal"aarikkii. Taani new kumentsaa gatiyaa c'iggana» yaageedda.

23 Ornni Daawita, «New akka; ta goday kaatii barena nashechchiyaawaa ootso. Be'a, s'uuggiyaa yarshshoo booraa, eetsanaw katsaa bukkiyaa miishshaanne katsaa yarshshoo zarggaa taani immana. Taani ha ubbaakka new immana» yaageedda.

24 Shin Kaatii Daawite Ornna, «tuytti, chii! Taani kumentsaa gatiyaa k'ans's'aade shammana. Ayaw gooppe, taani nebaa Med'inaa Godaw akkikke; k'ay taani miishshaa kessabeennawaa s'uuggiyaa yarshshuwaa ootsaade yarshshikke» yaageedda.

25 Hewaa diraw, Daawite he uddumaw usuppun s'eetu work'k'aa santtimiyaa immeedda. 26 Hewaappe guyyiyaan, Daawite he koshiyan Med'inaa Godaw yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aa kees's'eedda. Yaatiide s'uuggiyaa yarshshuwaanne ittippetetsaa yarshshuwaa yarshsheedda; Med'inaa Godaa woossina, Med'inaa Goday s'uuggiyaa yarshshuwaa bolla saluwaappe tamaa yeddiide, aw zaareedda.

27 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Goday kiitanchchaa azazina, kiitanchchay bare mashshaa shookoo zaareedda. 28 Daawite Med'inaa Goday Aa woosaw zaareeddawaa be'iide, Yaabuusiyaa Ornna uddumaan laa'entsuwaa yarshsheedda. 29 Muse mela biittaan giigisseedda Med'inaa Godaa Dunkkaaniinne s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshiyaa sa'ay he wode Gabaa'oonan goynniyaa d'ok'k'a sa'aan de'ee. 30 Shin Daawite Med'inaa Godaa kiitanchchaa mashshaw yayyeedda diraw, S'oossaa oochchanaw he sa'aa baanaw danddayibeenna.

22

Geeshsha Golliyaa Kees's'anaw Haneedda Giiguwaa

(22:1—29:20)

1 Hewaa diraw, Daawite, «Med'inaa Godaa S'oossaa Geeshsha Golliyaa hawaan de'anawaa; Israa'eeliyaa Asay s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshana sa'ay hawaa gidanawaa» yaageedda.

Geeshsha Golliyaa Kees's'anaw Giigissiyaa Giiguwaa

2 Hewaa diraw, Daawite Israa'eeliyaa biittan de'iyaa hara biittaa asatuwaa shiishshanaadan azazeedda. S'oossaa Geeshsha Golliyaa kees's'anaw shuchchaa massiyaawanttu shuchchaa massiide loytsanaw unttunttu giddoppe suntseedda. 3 Daawite penggiyaa sank'k'aa ootsanaw misimaariyawunne maas'afiyaw haniyaa c'ora birataanne mazzananaw danddayettenna, zawi baynna nahaasiyaa birataa giigisseedda. 4 Sidoona asatuunne S'iiroosa asatuu Daawitaw zigaa ahiyaa diraw, Daawite paydu baynna zigaa giigisseedda. 5 Daawite, «Ta na'ay Solomone oosuwaa meezetibeennanne yalaga na'aa. Med'inaa Godaw kees'ettiyaa Geeshsha Golliyaa biittaa ubbaan eretteeddanne bonchchetteedda, lo"o golliyaa gidanaw besse. Hewaa diraw, aw koshshiyaawaa taani giigissana» yaageedda. Daawite hayk'k'anaappe kasetiide darobaa giigissi wotseedda.

6 Hewaappe guyyiyaan, Daawite bare na'aa Solomona s'eesiide, Med'inaa Godaw Israa'eeliyaa S'oossaw Geeshsha Golliyaa kees's'anaadan azazeedda. 7 Daawite Solomona, «Ta na'aw, taani Med'inaa Godaa ta S'oossaa suntsaw Geeshsha Golliyaa kees's'anaw ta wozanaan k'oppaad.* 8 Shin Med'inaa Godaa k'aalay taana, ‹Neeni daro suutsaa gussaadda; k'ay daro olaakka olettaadda. Neeni ha sa'aa bollan ta sintsan daro suutsaa gusseedda diraw, ta suntsaw Geeshsha Golliyaa kees's'akka. 9 Be'a; new itti saro na'i yelettanawaa. Aa yuushshuwaan de'iyaa morkkatuwaa ubbaanna taani Aa saro ootsana. Aa suntsay Solomona; taani I kaateteedda laytsan Israa'eeliyaa asaw sarotetsaanne woppaa immana. 10 I ta suntsaw Geeshsha Golliyaa kees's'ana. I ta na'aa gidanawaa; taanikka aw aawuwaa gidana. Aa kawutetsaa araataa Israa'eelan med'inaw minissa essana› yaageedda.

11 «Ha"ikka ta na'aw, Med'inaa Goday neenana gido. S'oossay kase nebaa haasayeeddawaadan, Med'inaa Godaa ne S'oossay Geeshsha Golliyaa kees's'anawaa neena polisso. 12 Med'inaa Goday neena Israa'eeliyaa asaa bolla kaatiyaa ootsiyaa wode, Med'inaa Godaa ne S'oossaa higgiyaa naaganaadan, S'oossay new aad'd'eeda eratetsaanne akeekaa immo. 13 Med'inaa Goday Muse baggana Israa'eeliyaa azazeedda azazuwaanne wogaa naagiyaawaa gidooppe, ubbay new hanana. Aynne baawaa minna! Yayyoppa woy dagammoppa!* 14 Taani daro tuggaan Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa kees's'anaw heezzu sha"anne oyddu s'eetu kiilo giraame dees'iyaa work'k'aanne hattamanne oyddu sha"a kiilo giraame dees'iyaa biraa shiishshay; k'ay zaway baynna nahaasiyaanne birataa shiishshay; k'aykka mitsaanne shuchchaa giigissaad. Gidoppekka, neeni hewaa bolla haraa gujjanaw koshshee. 15 Ne matan daro oosanchchatuu de'iino; shuchchaa k'oo'iyaawanttunne massiyaawanttu, anaas'etuunne ubbaa kiitaa ootsanaw danddayiyaa eranchcha asatuu de'iino. 16 Unttunttu ootsiyaa work'k'aw, biraw, nahaasiyawunne birataw zaway baawa. Ha"i neeni kiitaa doomma. Med'inaa Goday neenana gido» yaageedda.

17 Daawite Israa'eeliyaa kaaletsiyaawanttu ubbay bare na'aa Solomona maaddanaadan hawaadan yaagiide azazeedda; 18 «Med'inaa Goday hinttenttu S'oossay hinttenana de'enneeyye? I hinttentta ubba saanna shemppissibeennee? Ha biittan de'iyaawantta I ta kushiyan aatsi immeedda diraw, ha biittay Med'inaa Godawunne Aa asaw moodetteedda. 19 Ha"ikka Med'inaa Godaa hinttenttu S'oossaa koyanaw hinttenttu wozanaanne hinttenttu shemppuwaa immite. Med'inaa Godaa suntsaw kees'etteedda Geeshsha Golliyaa giddon Med'inaa Godaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootaanne S'oossaa geeshsha miishshatuwaa ahiidde wotsanaadan, hinttenttu denddiide, Med'inaa Godaa S'oossaa Geeshsha Golliyaa kees's'ite» yaageedda.

23

1 Daawite c'imeedda wode, bare na'aa Solomona Israa'eeliyaa bolla kaateyeedda.*

Leewatuu Oosuwaa

2 Daawite Israa'eeliyaa kaaletsiyaawantta ubbatuwaa, k'eesetuwaanne Leewatuwaa ittippe shiishsheedda. 3 Hattamu laytsanne hewaappe bollanna de'iyaa Leewatuu paydetteeddino; unttunttu ubbaanna hattamanne hosppun sha"a attuma asaa gideeddino. 4 Hawanttu giddoppe Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaw aawotiyaa laatamanne oyddu sha"atuwaa kaatii wotseedda. K'ay kaappatuwaanne pirddaa yeletatuwaa usuppun sha"atuwaa wotseedda. 5 Penggiyaa naagiyaawantta oyddu sha"atuwaa wotseedda. Med'inaa Godaa galatanaw Daawite med'd'eedda yetsaa miishshan S'oossaa galatiyaawantta oyddu sha"atuwaa wotseedda.

6 Daawite Leewii yeleedda attuma naanaa Gershshoona, K'ahaatanne Maraara unttuntta yaran yaran heezzu c'itan shaakkeedda.

7 Gershshooni yeleedda attuma naanay La'idaananne Shim"a. 8 La'idaana attuma naanay heezza; unttunttukka Yihi'eela, Zetaamanne Yuu'eela. 9 Shim"a attuma naanay heezzatuu Shalomoota, Hazii'eelanne Haaraana; hawanttu La'idaana yaratoo kaappatuwaa. 10 Shim"a attuma naanay oyddatuu, barenttu yeletaa yeletaa maaran Yahaata, Ziiza, Yi'uushanne Barii'a. 11 Yaahati bayiraa Ziizi teefaa shin Yi'uushawunne Barii'assi naanay darenna; hewaa diraw, unttunttu itti yaraadan paydetteeddino.

12 K'ahaata naanay oyddatuu Amiraama, Yis'ihaara, Kebroonanne Uuzi'eela. 13 Amiraama attuma naanay Aaroonanne Musa. Aaroonenne Aa zeretsay ubbaappe aad'd'o geeshsha gideeddawaa S'oossaw dumayanaadan dummateeddino. Unttunttu Med'inaa Godaa sintsan is'aanaa c'uwayanaw, S'oossaw ootsanawunne S'oossaa suntsan asaa anjjanaw med'inaw dummateeddino.* 14 S'oossaa asaa gidiyaa Muse naanay Leewiyaa zaratuwaanna gatso paydetteeddino. 15 Muse naanay Gershshoomanne El"eezera. 16 Gershshooma naanatuwaa giddoppe kaappuu Shabu'eela. 17 El"eezera na'ay Rahaabi kaappuwaa. El"eezaraw hara na'i baawa; shin Rahaabiyaa naanay loytsi c'ora.

18 Yis'ihaara naanatuwaa kaappuu Shalomiita. 19 Kebroone na'ay bayiray Yiriiya; laa"entsuu Amaariyaa; heezzentsuu Yahaazi'eela; oyddentsuu Yik'ami'aama. 20 Uuzi'eela na'ay bayiray Mikiyaasa; laa"entsuu Yishiyaa.

21 Maraara naanay Maahilanne Musha. Maahila naanay El"aazaranne K'iisha. 22 El"aazare mac'c'a naanatuwaappe attina, attuma naanaa yelennaan hayk'k'eedda. Hewaa diraw, unttunttu ishatuu K'iisha naanay unttuntta akkeeddino. 23 Musha naanay heezzatuu Maahila, Edeeranne Yiremoota.

24 Leewiyaa yeletaan barenttu zariyaaninne gollen barenttu suntsan mazggabetteeddawanttu hawantta; laatamu laytsanne hewaappe bollanna de'iyaa Leewiyaa zaratuu ubbay Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaan ootseeddino. 25 Daawite, «Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay bare asaa shemppisseedda. S'oossay Yerusaalamen med'inaw de'ana. 26 Hewaa diraw, Dunkkaaniyaanne Aa giddon go'ettiyaa miishshatuwaa hawaappe sintsanaw Leewatuu tookkanaw koshshenna» yaageedda.* 27 Daawite wurssetsan azazeedda azazuwaadankka laatamu laytsanne hewaappe bollanna de'iyaa Leewatuu paydetteeddino. 28 Unttunttu Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaan ootsiyaa Aaroona zeretsatuwaa maaddino. S'oossaa Geeshsha Golliyaan laa"u dabaabatuwaan ootsino; Miyiyaan de'iyaa kifiletuwaan, geeshsha miishshaa ubbaa tunennaadaninne hara oosuwaa ubbaa poliino.* 29 K'ay unttunttu S'oossaa sintsan wotsiyaa oytsaw, katsaa yarshshoo, shiishshiyaa d'iiliyaw, irshshuu gelibeenna oytsawunne zayitiyan munak'ettiyaa d'iiliyaw aawotiino; unttunttu makkiyaabawunne likkiyaabaw ubbaw aawotiino. 30-31 K'ay unttunttu ubbaa gallassi wonttanne omarssi, Med'inaa Godaw s'uuggiyaa yarshshuu yarshshettiyaa Sambbata gallassi, aginay s'eeriya wodenne higgiyan s'aafetteedda hara baala gallassatuu gakkiyaa wode, Med'inaa Godaa galatanawunne bonchchanaw suntsetteeddino. 32 Gaketiyaa Dunkkaaniyaanne Med'inaa Godaa Geeshsha Sa'aa naaganaadaaninne Aaroona zeretsatuwaappe garssana unttuntta maaddanaadan Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa aawotetsay Leewatoo imetteedda.

24

K'eesetuwaa Oosuwaa

1 Aaroona zaratuwaa oosuu hawaappe kaalliide s'aafetteeddawantta. Aaroona naanay Nadaaba, Abiiha, El"aazaranne Itaamaara. 2 Shin Nadaabinne Abiihu na'aa yelennaan barenttu aawuwaappe kase hayk'k'eeddino. Hewaa diraw, El"aazarinne Itaamaari k'eesatuwaa gideeddino.* 3 Daawite Aaroona zeretsaa unttunttu oosuwaadan oosuwaadan c'itan shaakkeedda. El"aazara yaraappe S'aadook'inne Itaamaara yaraappe Abimeleeki Daawita maaddeeddino. 4 El"aazara yaratuu 16 c'uguwaan shaakettina, Itaamaara yaratuu k'ay hosppun c'uguwaan shaaketteeddino. El"aazara yaratuu kaappatuu Itaamaara yaratuu kaappatuwaappekka dari beetteedda diraw, hewaadan haneedda. 5 El"aazara yaratuu giddoninne Itaamaara yaratuu giddon Geeshsha Golliyaw kaappatuunne S'oossaa oosoo kaappatuu de'iyaa diraw, hawanttunne hinkkotuunne kiitaa saaman shaakkeeddino. 6 El"aazara yaratuunne Itaamaara yaratuu barenttu kaalaa saamaa kesseeddino. Leewiyaa zariyaa gideedda Nataani'eela na'ay s'aafii Shamaa'e unttuntta mazggabeedda. Kaatiinne Aa kaappatuu, k'eesiyaa S'aadook'inne Abiyaataara na'ay Abimeleeki, k'eesatuwaa yaratuu kaappatuunne Leewatuu yaratuu kaappatuu ubbatuu ha yewoo markka.

7 Ha asatuu saamaa kessina, koyro saamay Yihoyaariba gakkeedda. Laa"entso Yadaaya gakkeedda. 8 Heezzentsuu Hariima gakkeedda. Oyddentsuu Sa'oorima gakkeedda. 9 Ichcheshentso Malkkiyaa gakkeedda. Usuppuntsuu Miyaamiina gakkeedda. 10 Laappuntsuu Hak'k'oos'a gakkeedda. Hosppuntsuu Abiiya gakkeedda. 11 Udduppuntsuu Iyyaasa gakkeedda. Tammantsuu Shakaaniyaa gakkeedda. 12 Tammanne ittentsu Eliyaashiba gakkeedda. Tammanne laa"entsuu Yaak'iima gakkeedda. 13 Tammanne heezzentsuu Huppa gakkeedda. Tammanne oyddentsuu Yesheka'aaba gakkeedda. 14 Tammanne ichcheshentsu Bilgga gakkeedda. Tammanne usuppuntsuu Imeera gakkeedda. 15 Tammanne laappuntsuu Heziira gakkeedda. Tammanne hosppuntsuu Happis'ees'a gakkeedda. 16 Tammanne udduppuntsuu Pataahiyaa gakkeedda. Laatamantsuu Yihezk'k'eela gakkeedda. 17 Laatamanne ittentsu Yaakiina gakkeedda. Laatamanne laa"entsuu Gamuula gakkeedda. 18 Laatamanne heezzentsuu Dalaaya gakkeedda. Laatamanne oyddentsuu Ma'aaziyaa gakkeedda.

19 Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay unttunttu mayza aawuwaa Aaroona bagganna azazeeddawaadan, unttunttu Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa geliide, kaallan kaallan ootsanaw s'aafetteeddino.

Hara Leewatuu Suntsaa

20 Leewiyaa zaratuwaa kaappatuu haratuu hawaappe kaalliide s'aafetteeddawantta.

Yehidaayi Shabu'eela baggana Amiraama zariyaa.

21 Yishe Rahaabiyaa zarii kaappuwaa.

22 Yahaati Shalomiita baggana Yis'ihaara zariyaa.

23 Yiriiyi, Amaari, Yahaazi'eelinne Yik'ami'aami Kebroone zariyaa; unttunttu barenttu yeletaa maaran s'aafetteeddino.

24 Shamiiri Mikiyaasa baggana Uuzi'eela zariyaa.

25 Zakkaraasi Mikiyaasa ishaa Yishiyaa baggana Uuzi'eela zariyaa.

26 Maahili, Mushinne Yaa'ize Maraara zeretsaa. 27 Yaa'iziyaa naanay heezzatuu Shohaama, Zakkuuranne Iibira. 28 Maahila naanay laa"atuu El"aazaranne K'iisha. El"aazaraw attuma na'i baawa. 29 K'iishaw Yiraahima'eela geetettiyaa itti attuma na'ay de'ee. 30 Mushaw Maahila, Edeeranne Yiremoota geetettiyaa heezzu attuma naanay de'iino.

Hawanttu Leewiyaa zaratuwaa kaappatuwaa.

31 Kase unttunttu dabbotuu, Aaroona zariyaa k'eesatuu ootseeddawaadan, Leewiyaa zaratuwaa kaappatuunne teefatiyaa ishatuwaappe ittuu saamaa yeggee. Is's'ay kesiyaa wode Kaatii Daawite, S'aadook'e, Abimeleeki, k'eesatuwaa kaappatuunne Leewatuu kaappatuu markka.

25

Geeshsha Golliyaan Yes's'iyaawantta

1 Daawitenne ola gadaawatuu Asaafa naanatuwaappe, Hemaana naanatuwaappenne Yidutuuna naanatuwaappe maasink'k'uwaan diitsaaninne daalan timbbitiyaa odiyaawanttu oosoo ootsanaadan dummayeeddino. Barenttoo imetteedda kiitaa ootsina, suntsay mazggabetteedda asatuu hawantta.

2 Asaafa naanay Zakkuura, Yooseefo, Nataaniyaanne Asaari'eela. Asaafa naanay kaatii azazina, timbbitiyaa odiyaa Asaafappe garssanna azazettiino.

3 Yidutuuna naanay Gadaaliyaa, S'ara, Yishaa'iyaa, Shim"a, Hashaabiyaanne Matiitiyaa. Ha usuppunatuu maasink'k'uwaan timbbitiyaa odiidde, Med'inaa Godaa galatiiddinne bonchchiidde, barenttu aawuwaa Yidutuunappe garssanna azazetteeddino.

4 Hemaana naanay Buk'k'iyaa, Mataaniyaa, Uuzi'eela, Shabu'eela, Yaarimoota, Hanaaniyaa, Hanaana, Eli'aata, Giddaltta, Romamtti'eezera, Yoshibak'aasha, Malloota, Hotiiranne Maahizi'aata. 5 Hawanttu ubbay kaatiyaw timbbitiyaa odiyaa Hemaana naanaa. S'oossay kase immana geeddawaadan, Hemaana d'ok'k'u d'ok'k'u ootsana mala, ha tammanne oyddu attuma naanaanne heezzu mac'c'a naanaa aw immeedda. 6 Hawanttu ubbay Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaan daalaa k'aatsanaw, diitsaanne maasink'k'uwaa diis's'iiddenne yes's'iidde goynnanaw, barenttu aawuwaappe garssanna de'iino.

Asaafe, Yidutuuninne Hemaani kaatiyaa azazuwaan de'iino. 7 Hawanttu laatamanne oyddu asatuu daro eray de'iyaa asatuwaa. Unttunttu dabbotuu; Med'inaa Godaw yetsan looheeddawantta; unttunttu ubbaanna laa"u s'eetanne hosppun tammanne hosppuna. 8 Unttunttu barenttu kiitaa shaakki eranaw daruu guutsay, asttamaarii tamaarii, ubbaykka laggetsaa saamaa yegeeddino.

9 Koyro saamay Asaafa na'aa Yooseefo gakkeedda; I, Aa naanaynne Aa dabbotuu ubbaanna tammanne laa"uwaa. Laa"entso saamay Gadaaliyaa gakkeedda; I, Aa naanaynne Aa dabbotuu ubbaanna tammanne laa"uwaa. 10 Heezzantso saamay Zakkuura gakkeedda; I, Aa naanaynne Aa dabbotuu ubbaanna tammanne laa"uwaa. 11 Oyddentso saamay S'ara gakkeedda; I, Aa naanaynne Aa dabbotuu ubbaanna tammanne laa"a. 12 Ichcheshentso saamay Nataaniyaa gakkeedda; I, Aa naanaynne Aa dabbotuu ubbaanna tammanne laa"a. 13 Usuppuntsa saamay Buk'k'iyaa gakkeedda; I, Aa naanaynne Aa dabbotuu ubbaanna tammanne laa"a. 14 Laappuntsa saamay Asaari'eela gakkeedda; I, Aa naanaynne Aa dabbotuu ubbaanna tammanne laa"a. 15 Hosppuntsa saamay Yishaa'iyaa gakkeedda; I, Aa naanaynne Aa dabbotuu ubbaanna tammanne laa"a. 16 Udduppuntsa saamay Mataaniyaa gakkeedda; I, Aa naanaynne Aa dabbotuu ubbaanna tammanne laa"a. 17 Tammantsa saamay Shim"a gakkeedda; I, Aa naanaynne Aa dabbotuu ubbaanna tammanne laa"a. 18 Tammanne ittentsiyaa saamay Uuzi'eela gakkeedda; I, Aa naanaynne Aa dabbotuu ubbaanna tammanne laa"a. 19 Tammanne laa"entsa saamay Hashaabiyaa gakkeedda; I, Aa naanaynne Aa dabbotuu ubbaanna tammanne laa"a. 20 Tammanne heezzentsa saamay Shabu'eela gakkeedda; I, Aa naanaynne Aa dabbotuu ubbaanna tammanne laa"a. 21 Tammanne oyddentso saamay Matiitiyaa gakkeedda; I, Aa naanaynne Aa dabbotuu ubbaanna tammanne laa"a. 22 Tammanne ichcheshantsa saamay Yaarimoota gakkeedda; I, Aa naanaynne Aa dabbotuu ubbaanna tammanne laa"a. 23 Tammanne usuppuntsa saamay Hanaaniyaa gakkeedda; I, Aa naanaynne Aa dabbotuu ubbaanna tammanne laa"a. 24 Tammanne laappuntsa saamay Yoshibak'aasha gakkeedda; I, Aa naanaynne Aa dabbotuu ubbaanna tammanne laa"a. 25 Tammanne hosppuntsa saamay Hanaana gakkeedda; I, Aa naanaynne Aa dabbotuu ubbaanna tammanne laa"a. 26 Tammanne udduppuntsa saamay Malloota gakkeedda; I, Aa naanaynne Aa dabbotuu ubbaanna tammanne laa"a. 27 Laatamantsa saamay Eli'aata gakkeedda; I, Aa naanaynne Aa dabbotuu ubbaanna tammanne laa"a. 28 Laatamanne ittentsiyaa saamay Hotiira gakkeedda; I, Aa naanaynne Aa dabbotuu ubbaanna tammanne laa"a. 29 Laatamanne laa"entsa saamay Giddaltta gakkeedda; I, Aa naanaynne Aa dabbotuu ubbaanna tammanne laa"a. 30 Laatamanne heezzentsa saamay Maahizi'aata gakkeedda; I, Aa naanaynne Aa dabbotuu ubbaanna tammanne laa"a. 31 Laatamanne oyddentso saamay Romamtti'eezera gakkeedda; I, Aa naanaynne Aa dabbotuu ubbaanna tammanne laa"a.

26

Geeshsha Golliyaa Naagiyaawantta

1 Geeshsha Golliyaa penggiyaa naagiyaawanttu hawaappe kaalliide s'aafetteeddawantta.

Koyruu K'oraaha yaraappe Asaafa baggana K'ore na'aa Mashelemiyaa. 2 Mashelemee laappun attuma naanaa yeleedda; unttunttu barenttu yeletaa maaran Zakkaraasa, Yidi'eela, Zabaadiyaa, Yaatini'eela, 3 Elaama, Yahohanaananne Eliyaho'enaaya.

4 S'oossay Obeedi-Eedoomakka anjjeedda diraw, I hosppun attuma naanaa yeleedda. Unttunttu barenttu yeletaa maaran Shamaa'iyaa, Yihozabaada, Yo'aaha, Sakaara, Nataani'eela,* 5 Ami'eela, Yisaakooranne Pa'ulttaaya. 6 K'ay Obeedi-Eedooma na'ay Shamaa'ekka usuppun attuma naanaa yeleedda; unttunttu mino asaa gideedda diraw, barenttu aawuwaa gollen kaappuwaa gideeddino. 7 Shamaa'iyaa naanay Ootina, Rafaa'eela, Yobeedanne Elzzabaada; unttunttu ishatuu Eelihunne Samaake aad'd'eeda mino asatuwaa. 8 Hawanttu ubbatuu Obeedi-Eedooma zeretsaa; unttunttu, unttunttu naanaynne unttunttu dabbotuu oosoo mino. Obeedi-Eedooma zaratuu ubbaanna usuppun tammanne laa"a.

9 Mashelemiyaw mino naanaynne mino dabbotuu de'iino; unttunttu ubbaanna tammanne hosppuna.

10 Maraara yaraappe Hoosayyookka naanay de'iino. Shiimiri bayira na'aa gidenna; shin Aa aawuu Aa kaappuuwaa ootseedda. 11 Aa ishatuu Hilk'k'iyaa, S'abaaliyaanne Zakkaraasa. Hoosa naanaynne Aa dabbotuu ubbaanna tammanne heezza.

12 Geeshsha Golliyaa penggiyaa naagiyaawanttu barenttu golliyaa asaa kaappatuwaanna, c'uguwaan c'uguwaan shaaketteeddino. Hara Leewatuwaadan unttunttakka Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa kiitay gishuwaan gakkeedda. 13 Penggiyaa ubbaa naaganaw barenttu gollen gollen guutsay gitay saamaa kesseeddino. 14 Away doliyaa Penggiyaa giyaa penggiyaa naagiyaa saamay Sheleemiyaa gakkeedda. Lo"o zoriyaa Aa na'aa Zakkaraasa Huup'issa Penggiyaa geetettiyaa penggiyaa naagiyaa saamay gakkeedda. 15 Obeedi-Eedooma Gedissa Penggiyaa giyaa penggiyaa naagiyaa saamay gakkeedda. Aa naanaa miishshaa minjjiyaa golliyaa naagiyaa saamay gakkeedda. 16 Awaay wulliyaa Penggiyaanne bolla ogiyaa baggana de'iyaa Shalekoota Penggiyaa geetettiyaa penggetuwaa naagiyaa saamay Shufiimanne Hoosa gakkeedda. Naagu kaallan kaallan gakkee.

17 Gallassan gallassan away doliyaa baggana usuppun Leewatuu naagiino. Huup'issa baggana oyddatuu naagiino. Gedissa baggana oyddatuu naagiino. K'ay laa"u laa"u miishshaa minjjiyaa golliyaa naagiino. 18 Awaay wulliyaa baggana dabaabaw afiyaa ogiyaa oyddatuu naagiino. K'ay dabaabaa gidduwaa laa"atuu naagiino. 19 Simmi k'oraaha yaratoonne Maraara yaratoo imetteedda pengge naago kiitay hawaa.

Geeshsha Golliyaa Giddon Ootsiyaa Hara Oosotuwaa

20 Akiiya geetettiyaa Leewii S'oossaa Geeshsha Golliyaan de'iyaa shaluwaanne S'oossaw dummayi wotseedda imotaa naaganaw suntsetteedda. 21 Gershshoona na'aa La'idaana yaraappe Yihi'eeli dumma dumma golliyaa asaw aawotee. 22 Yihi'eela naanay Zetaamanne Aa ishaa Yuu'eela; unttunttu Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaan de'iyaa miishshaa naaganaw suntsetteeddino.

23 Amiraama yaratoo, Yis'ihaara yaratoo, Kebroona yaratoo Uuzi'eela yaratoo kiitay shaaketti imetteedda. 24 Muse na'aa Gershshooma yara gidiyaa Shabu'eeli Geeshsha Golliyaan de'iyaa miishshaa naagiyaawanttu kaappatuu bolla suntsetteedda. 25 I Gershshooma ishaa El"eezera baggana Shalomiitaw dabbotee. El"eezeri Rahaabiyaa yeleedda; Rahaabii Yishaa'iyaa yeleedda; Yishaa'ii Yoraama yeleedda; Yoraame Ziikira yeleedda; Ziikiri Shalomiita yeleedda. 26 Kaatii Daawite, aawotuwaa golliyaa asaa kaappatuu, sha"a kaappatuu, s'eetuwaa Kaappatuunne ola gadaawatuu S'oossaw dummayi wotseedda shaluwaa ubbaa bolla Shalomiitinne Aa dabbotuu suntsetteeddino. 27 Ha shaluwaa Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa ooratsanaw dummayi wotseedda asatuu ha miishshaa kase olaappe omooddi wotseeddino. 28 K'ay timbbitiyaa odiyaa Sammeeli, K'iisa na'ay Saa'ooli, Neera na'ay Abaneerinne S'aruuyi na'ay Yoo'aabe kase dummayi wotseedda imotaa ubbaa Shalomiitinne Aa dabbotuu naagiino.

Hara Leewatuwaa Gakkeedda Oosuwaa

29 Yis'ihaara yaratuwaappe Kanaanenne Aa naanay Geeshsha Golliyaappe karenna de'iyaa kiitan Israa'eeliyaa asaa ayissanawunne daannatanaw suntsetteeddino.

30 Kebroone yaratuwaappe Hashaabeenne Aa dabbotuu, itti sha"anne laappun s'eetu mino asatuu, Med'inaa Godaa oosuwaa ubbawunne kaatiyaa oosuwaa ubbaw Yorddaanoosa Shaafaappe hefintsan away wulliyaa baggana de'iyaa Israa'eeliyaa asaa bolla suntsetteeddino. 31 Kebroone yaratuwaappe kaappotiyaawe Yiriiya. Daawite kaateteedda oytamantso laytsan koyina, unttunttu asaa giddoppe mino asatuu Gala'aade biittan Yaa'izeera geetettiyaa koshiyan beetteeddino. 32 Aawotuwaa golliyaa asaw kaappotiyaa Yiriiya dabbotuu minotuu laa"u sha"anne laappun s'eeta. Kaatii Daawite S'oossaa oosuwaa ubbawunne kaatiyaa oosuwaa ubbaw unttunttu Roobeela zaratuwaa biittaa bolla, Gaade zaratuwaa biittaa bollanne Minaase zaratuwaappe baggatuu biittaa bolla suntseedda.

27

Israa'eeliyaa Asaa Kaaletsiyaawantta

1 Barenttu c'uguwaan c'uguwaan kawutetsaa ayisseedda Israa'eeliyaa golliyaa asatuwaa kaappatuu, sha"aa kaappatuunne s'eetuwaa kaappatuu hawaappe kaalliide s'aafetteeddawantta. Itti itti c'uguwaan laatamanne oyddu sha"a asatuu de'iino. Itti itti c'uguu laytsaa giddon itti itti aginaw kaalan kaalan kawutetsaa kiitaa ootsanaw kessee.

2 Koyro aginaan kesiyaa c'uguwaa kaaletsiyaawe Zabddi'eela na'aa Yaashobi'aama; Aa c'uguwaan laatamanne oyddu sha"a Asay de'ee. 3 Yaashobi'aami Paareesa zeretsaa; I koyro aginaw olanchchatuu kaappatuwaa gadaawuwaa.

4 Laa"entso aginaan kesiyaa c'uguwaa kaaletsiyaawe Ahoohiyaa Dodaaya; Aa c'uguwaan laatamanne oyddu sha"a Asay de'ee. Aappe kaalliyaawe Mik'iloota.

5 Heezzantso aginaan kesiyaa c'uguwaa kaaletsiyaawe k'eesiyaa Yoodaahe na'aa Banaaya; Aa c'uguwaan laatamanne oyddu sha"a Asay de'ee. 6 Banaayi hattamu eretteedda asatuwaa giddon mino asaa gidiide, hattamatoo kaappoteedda. Aa sa'aan Aa na'ay Amizabaadi kaappoteedda.

7 Oyddentso aginaan kesiyaa c'uguwaa kaaletsiyaawe Yoo'aaba ishaa Asaaheela; Aa c'uguwaan laatamanne oyddu sha"a Asay de'ee. Aa kotan Aa na'ay Zabaade kaappoteedda.

8 Ichcheshentso aginaan kesiyaa c'uguwaa kaaletsiyaawe Yis'ihaara yaraappe Shamihuuta; Aa c'uguwaan laatamanne oyddu sha"a Asay de'ee.

9 Usuppuntsa aginaan kesiyaa c'uguwaa kaaletsiyaawe Tak'o"appe yeedda Ik'k'eesha na'aa Ira; Aa c'uguwaan laatamanne oyddu sha"a Asay de'ee.

10 Laappuntsa aginaan kesiyaa c'uguwaa kaaletsiyaawe Efireema zariyaappe Piloonappe yeedda Helees'a; Aa c'uguwaan laatamanne oyddu sha"a Asay de'ee.

11 Hosppuntsa aginaan kesiyaa c'uguwaa kaaletsiyaawe Huushappe yeedda Sibbakaaya; Aa c'uguwaan laatamanne oyddu sha"a Asay de'ee. Sibbakaayi Yihudaa zarenne Zaraaha yara.

12 Udduppuntsa aginaan kesiyaa c'uguwaa kaaletsiyaawe Biiniyaama zare gideedda Anatootiyaa Abi'eezera; Aa c'uguwaan laatamanne oyddu sha"a Asay de'ee.

13 Tammantsa aginaan kesiyaa c'uguwaa kaaletsiyaawe Nas'oofappe yeedda, Zaraaha yara gideedda Maahiraaya; Aa c'uguwaan laatamanne oyddu sha"a Asay de'ee.

14 Tammanne ittentsiyaa aginaan kesiyaa c'uguwaa kaaletsiyaawe Pir"aatoonappe yeedda, Efireema zariyaa gideedda Banaaya; Aa c'uguwaan laatamanne oyddu sha"a Asay de'ee.

15 Tammanne laa'entso aginaan kesiyaa c'uguwaa kaaletsiyaawe Nas'oofappe yeedda, Otini'eela yara gideedda Helddaaya; Aa c'uguwaan laatamanne oyddu sha"a Asay de'ee.

Israa'eeliyaa Zaretuwaa Ayissiyaawantta

16 Israa'eeliyaa zeretsaa ayissanaw suntsetteeddawanttu hawaappe kaalliide s'aafetteeddawantta.

Roobeela zariyaa ayissiyaawe Ziikira na'aa El"eezera.

Simoona zariyaa ayissiyaawe Maa'ika na'aa Shafaas'iyaa.

17 Leewiyaa zariyaa ayissiyaawe K'amu'eela na'aa Hashaabiyaa.

Aaroona zariyaa ayissiyaawe S'aadook'a.

18 Yihudaa zariyaa ayissiyaawe Daawita ishaa Eeliha.

Yisaakoora zariyaa ayissiyaawe Mikaa'eela na'aa Omira.

19 Zaabiloona zariyaa ayissiyaawe Obaadiyaa na'aa Yishimaa'iyaa.

Nifttaaleema zariyaa ayissiyaawe Aziri'eela na'aa Yaarimoota.

20 Efireema zariyaa ayissiyaawe Azaaziyaa na'aa Hoshee'a.

Yorddaanoosa Shaafaappe away wulliyaa baggan de'iyaa Minaase zaratuwaappe bagga ayissiyaawe Padaaya na'aa Yuu'eela.

21 Yorddaanoosa Shaafaappe away doliyaa bagga Gala'aaden de'iyaa Minaase zaratuwaappe bagga ayissiyaawe Zakkaraasa na'aa Idda.

Biiniyaama zariyaa ayissiyaawe Abaneera na'aa Ya'isi'eela.

22 Daana zariyaa ayissiyaawe Yirohaama na'aa Azaari'eela.

Hawanttu Israa'eeliyaa zeretsaa ayissiyaawantta.

23 Med'inaa Goday Israa'eeliyaa asaa saluwaa s'oolinttiyaadan c'orissana geedda diraw, Daawite laatamu laytsanne laatamu laytsaappe garssanna de'iyaawantta payduwaan gelissibeenna.* 24 S'aruuyi na'ay Yoo'aabe asaa payduwaa doommeedda; shin paydi wurssibeenna. Asaa paydeedda gaasuwaan S'oossay Israa'eeliyaa asaa bolla hank'k'etteedda. Hewaa diraw, unttunttu paydu Kaatiyaa Daawita taarikiyaa mazggobaan s'aafettibeenna.*

Kaatiyaa Miishshaan Aawotiyaawantta

25 Kaatiyaa miishshaa minjjiyaa sa'aw aawotiyaawe Adii'eela na'aa Azimaaweeta. Gas'ariyan, katamatuwaaninne mootsatuwaan, wochchiyaa saa de'iyaa miishshaw aawotiyaawe Ooziyaana na'aa Yoonataana. 26 Biittaa goshiyaa goshshanchchatuwaa bolla aawotiyaawe Kaluuba na'aa Eezira. 27 Woynniyaa turaa sa'atoo aawotiyaawe Raamappe yeedda Shim"a. Woynniyaa eessaa minjjiyaa sa'aw aawotiyaawe Shafaamappe yeedda Zabdda.

28 Away wulliyaa bagga Geziyan de'iyaa wogarawunne unttunttoo aawotiyaawe Gedeerappe yeedda Ba'aalihanaana. Zayitiyaa minjjiyaa sa'aw aawotiyaawe Yo'aasha. 29 Saaroona Dembban heemettiyaa miizzaw aawotiyaawe Saarooniyaa Shiis'iraaya. Wombban hemettiyaa miizzaw aawotiyaawe Adilaaya na'aa Shafaas'a. 30 Gaalotoo aawotiyaawe Isimaa'eeliyaa Obiila. Haretoo aawotiyaawe Meronootiyaa Yehidaaya. 31 Dorssatoonne deeshshatoo aawotiyaawe Aggaari zariyaappe Yaaziiza. Hawanttu ubbay Daawita ak'uwaa bolla aawoteedawantta.

Daawita Zoriyaawantta

32 Daawita aawuwaa ishay Yoonataani s'aafii, akeekanchcha asanne kaatiyaa zoriyaa asaa. Hakimoona na'ay Yihi'eeli kaatiyaa naanaa naagee. 33 Akis'oofeeli k'ay kaatiyaa zoriyaawaa. Arkkiyaa Hushaayi kaatii siik'iyaa asaa. 34 Akis'oofeeli hayk'k'ina, Aa koshiyan Banaaya na'ay Yoodaahenne Abiyaataare kaatiyaa zoriyaawantta; Yoo'aabe kaatiyaa ola gadaawaa.

28

Daawite Geeshsha Golliyaa Waati Kees's'anentto Odeedda

1 Israa'eeliyaa kaappatuu ubbay Yerusaalamen shiik'anaadan Kaatii Daawite azazeedda; hewaa diraw, zaratuwaa kaappotuu, kaatiyaa oosanchchatuu kaappatuu, sha"a kaappatuu, s'eetuwaa kaappatuu, kaatiyaw kaatiyaa naanaw de'iyaa ak'oonne mehiyaw aawotiyaawanttu, kaatiyaa gollen ootsiyaa kaappatuu, eretteedda mino asatuunne wolk'k'aama asatuu ubbay Yerusaalamen shiik'eeddino.

2 Kaatii Daawite denddi ek'k'iide, hawaadan yaageedda; «Ta ishatoo, ta asatoo, sisite! Med'inaa Godaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa wotsiyaanne nu S'oossaa gedii shemppiyaa Geeshsha Golliyaa kees's'anaw ta wozanaan k'oppaad; kees's'anaw koshshiyaawanttakka giigissaad.* 3 Shin S'oossay taana, ‹Neeni olanchchanne suutsaa gusseedda asaa gidiyaa diraw, ta suntsaw golliyaa kees's'akka› yaageedda. 4 Taani Israa'eeliyaa bolla med'inaw kaatetanaadan, Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay ta aawuwaa golliyaa asaa ubbaappe taana dooreedda. Kaaletsanaadan koyro Yihudaa zariyaa dooreedda; Yihudaa zariyaappe ta aawuwaa soy asaa dooreedda; ta aawuwaa naanaa giddoppe taana dooriide, Israa'eeliyaa ubbaa bolla kaateyanaw nashetteedda. 5 Med'inaa Goday taw c'ora naanaa immeedda; ta naanaa ubbaappe Med'inaa Godaa kawutetsaa araatan uttiide, Israa'eeliyaa bolla kaatetanaadan ta na'aa Solomona dooreedda.

6 «S'oossay taana, ‹Ta Geeshsha Golliyaanne ta dabaabaa kees's'anawe ne na'aa Solomona. Ayaw gooppe, I taw na'aa gidanaadan taani Aa dooraad; taanikka aw aawuwaa gidanawaa. 7 I ha"i ootsiyaawaadan sintsappekka ta azazuwaanne ta higgiyaa minniide naagooppe, taani Aa kawutetsaa med'inaw mintsana› yaageedda. 8 Hewaa diraw, ha"ikka Med'inaa Godaa yaa'ay, Israa'eeliyaa Asay ubbay be'ishiinanne nu S'oossay sisishshin, Med'inaa Godaa hinttenttu S'oossaa azazuwaa ubbaa hinttenttu minisiide naagana mala, taani hinttenttoo oday. Yaatooppe, hinttenttu ha lo"o biittaa laattananne hinttenttu naanaakka med'inaw laatissanawaa.

9 «Solomona, ta na'aw, ne aawuwaa S'oossaa era. Ne kumentsaa wozanaaninne ne eeno giyaa k'ofaan aw kiiteta. Ayaw gooppe, Med'inaa Goday wozanaa ubbaa k'oree; k'ofaan de'iyaa halchchuwaa ubbaakka ereedda. Neeni Aa koyooppe, I new beettana; shin neeni Aa aggooppe, I neena med'inaw aggi bashana. 10 Ha"ikka Geeshsha Golliyaa kees's'anaw Med'inaa Goday neena dooreeddawaa dogoppa. Minnaade kiitaa kiiteta» yaageedda.

11 Hewaappe guyyiyaan, Daawite bare na'aa Solomonaw Geeshsha Golliyaa kees's'iyaa halchchuwaa immeedda; baranddaa halchchuwaa, miishshaa minjjiyaa sa'aa halchchuwaa, bolla kifiliyaanne giddo kifiliyaa halchchuwaanne nagaray atto geetettiyaa sa'aa k'um"iyaa wotsiyaa kifiliyaa halchchuwaa immeedda. 12 K'aykka Daawite aw Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa dabaabaa kees's'anaw bare k'ofaan de'iyaa halchchuwaa, Aa yuushshuwaan de'iyaa ubbaa kifiletuu halchchuwaanne S'oossaa Geeshsha Golliyaa miishshaa minjjiyaa sa'atuunne S'oossaw dummayi wotseedda imotaa minjjiyaa sa'atuu halchchuwaa immeedda.

13 Hewaadankka Daawite k'eesatuu nne Leewatuu c'ugotuu barenttu kiitaa ootsana maaraa, Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa kiitaa ootsana maaraanne Geeshsha Golliyaa miishshatuwaa naagiyaa maaraa odiyaa halchchuwaa aw immeedda.

14 K'aykka Daawite hawaappe kaalliide s'aafetteedda dumma dumma miishshatuwaa med'd'anaw woyssa keeshshaa dees'iyaa work'k'aanne woyssa keeshshaa dees'iyaa biraa koshshintto s'aafiide, Solomonaw immeedda. 15 Hewanttukka, work'k'aa s'omppetuwaa wotsiyaa ballaanne work'k'aa s'omppetuwaa, biraa s'omppetuwaa wotsiyaa ballaanne biraa s'omppetuwaa, 16 S'oossaa sintsan ukitsaa wotsiyaa work'k'aa s'arp'p'eezatuwaa, biraa s'arp'p'eezatuwaa, 17 work'k'aa oyk'k'iyaawaa, work'k'aa keretuwaa, work'k'aa wanc'c'atuwaa, work'k'aa kuyis'aarotuwaa, biraa kuyis'aarotuwaanne 18 is'aanaa c'uwayiyaa geeshsha work'k'aa saas'iniyaa. Med'inaa Godaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa bolla barenttu k'efiyaa mic'c'iide kammiyaa, kiruubela wotsiyaa work'k'aa gaariyaa giigissiyaa halchchuwaakka aw immeedda. 19 Daawite, «Med'inaa Goday bare kushiyaa ta bolla wotsiide, ha s'aafetteedda halchchuwaa ubbaa taana eriseedda» yaageedda.

20 Hewaappe guyyiyaan, Daawite bare na'aa Solomona, «Aynne baawa; minna! Oosuwaa ootsa! Med'inaa Goday S'oossay, ta S'oossay neenana de'iyaa diraw, yayyoppa; dagammoppa! Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa kiitay polettana gakkanaw, S'oossay neena yeggennanne aggena. 21 S'oossaa Geeshsha Golliyaan de'iyaa oosuwaa ubbaw k'eesatuu nne Leewatuu suntsetti utteeddino. Kushiyaa hiillaa eray de'iyaa Asay ubbay neena oosuwaa ubbaan maaddana. Kaappatuunne Asay ubbay new ubbabankka azazettana» yaageedda.

29

Geeshsha Golliyaa Kees's'anaw Imetteedda Imotaa

1 Hewaappe guyyiyaan, Kaatii Daawite shiik'eedda asaw ubbaw hawaadan yaageedda; «S'oossay dooreeddawe ta na'aa Solomona; I yalaganne oosookka meezetibeenna. Ha kees'ettana keetsay asaa golliyaa gidennaan Med'inaa Godaa S'oossaa Geeshsha Golliyaa gidiyaa diraw, kiitay wolk'k'aama.* 2 Taani taw de'iyaa wolk'k'aa keeshshaa ta S'oossaa Geeshsha Golliyaw work'k'aan oosettanabaw work'k'aa, biran oosettanabaw biraa, nahaasiyaan oosettanabaw nahaasiyaa, birataan oosettanabaw birataanne mitsan oosettanabaw mitsaa giigissa wotsaad. K'ay margidiyaa, ibinabaradiyaa, dumma dumma malaanna de'iyaa alleek'k'o shuchchatuwaa, al"o shuchchatuwaanne ink'k'otuwaa giigissa wotsaad. 3 Ta S'oossaa Geeshsha Golliyaa taani loytsa siik'iyaa diraw, taani ta S'oossaa Geeshsha Golliyaw giigisseeddawaappe haraa taw buzo de'iyaa work'k'aappenne biraappe geeshsha Geeshsha Golliyaw immaad. 4 Geeshsha Golliyaa godaa mayzzanaw s'eetu sha"a kiilo giraame dees'iyaa geeshsha work'k'aanne laa"u s'eetanne oytamu sha"a kiilo giraame dees'iyaa geeshsha biraa immaad. 5 Kushiyaa hiillatuu ootsana oosuwaa ubbaw, work'k'aan oosettanabaw work'k'aa, biran oosettanabaw biraa, immaad. Yaatina, hintteppe hachche bare sheniyaan Med'inaa Godaw keekkiidde immanawe oonee?» yaageedda.

6 Israa'eeliyaa golliyaa asatuwaa Kaappatuu, zaratuwaa kaappatuu, sha"aa kaappatuu, s'eetuwaa kaappatuunne kaatiyaa oosanchchatuu kaappatuu barenttu sheniyaan barenttoo de'iyaawaa immeeddino. 7 Unttunttu S'oossaa Geeshsha Golliyaa oosoo itti s'eetanne laappun tammu sha"a kiilo giraame dees'iyaa work'k'aa, heezzu s'eetanne oytamu sha"a kiilo giraame dees'iyaa biraa, usuppun s'eetanne laatamu sha"a kiilo giraame dees'iyaa nahaasiyaa birataanne heezzu miiliyoonenne oyddu s'eetu sha"a kiilo giraame dees'iyaa birataa immeeddino. 8 Al"o shuchchay de'iyaa Asay ubbay miishshaa naagiyaa Leewiyaa Gershshoona yara gidiyaa Yihi'eela baggana Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa miishshaa minjjiyaa gollew immeedda. 9 Asay bare sheniyaan bare kumentsaa wozanaan Med'inaa Godaw immeedda diraw nashetteedda; Kaatii Daawitekka loytsi nashetteedda.

Daawite S'oossaa Galateedda

10 Hewaa diraw, Daawite shiik'uwaa ubbaa sintsan hawaadan yaagiide, Med'inaa Godaa galateedda; «Abeet Med'inaa Godaw, nu aawuwaa Israa'eeliyaa S'oossaw, neeni med'inaappe med'inaw galatiitta. 11 Abeet Med'inaa Godaw, saluwaaninne sa'aan de'iyaa ubbabay newaa! Gitatetsay, wolk'k'ay, bonchchu, s'oonuunne anggay newaa! Abeet Med'inaa Godaw, maatay newaa; neeni ubbaappe bollanne huup'e.* 12 Duretaynne bonchchu neeppe yee; neeni ubbabaa moodasaa. Wolk'k'aynne minotay ne kushiyaanna; neeni asaa ubbaa d'ok'k'issanawunne minisanaw danddayaasa. 13 Ha"ikka nu S'oossaw, nuuni neena galateetto; ne bonchcho suntsaakka sabbeetto.

14 «Nuuni hawaa keeshshabaa Immanaw tanne ta asaynne oonee? Ayaw gooppe, ubbabay neeppe yee; nuuni ne kushiyaappe akkeeddawaa new zaaretsi immeedda. 15 Kase nu aawotuwaa ubbaadan nuunikka ne sintsan betenne imatsaa. Ha sa'aa bollan nu de'uwaa laytsay kuwaadan aad'd'iyaawaa; nuuni hayk'oppe attanaw danddayokko. 16 Abeet Med'inaa Godaw, nu S'oossaw, ne geeshsha suntsaw nuuni Geeshsha Golliyaa kees's'anaw shiishsheedda ubbay ne kushiyaappe yeeddawaa; hawe ubbay nebaa.

17 «Ta S'oossaw, neeni wozanaa paac'c'iyaawaanne suuretetsaa dosiyaawaa taani eray. Taani ta wozanaa suuretetsan ta sheniyaan hawaa ubbaa immaad. Ha sa'aan de'iyaa ne asaykka new bare sheniyaan nashechchan immeeddawe taani be'aaddi. 18 Abeet Med'inaa Godaw, nu mayza aawotuwaa Abrahaama, Yisaak'anne Israa'eeliyaa S'oossaw, ne asaa wozanaan ha wolk'k'aama siik'uwaa med'inaw naaga; unttunttu wozanaakka neekko shiishsha. 19 Ne wogaa, ne azazuwaanne ne higgiyaa naaganaadaaninne taani halchchaade giigissa wotseeddaban Geeshsha Golliyaa I kees's'anaadan ta na'aa Solomonaw kumentsaa wozanaa imma» yaagiide galateedda.

20 Hewaappe guyyiyaan, Daawite yaa'aw ubbaw, «Med'inaa Godaa hinttenttu S'oossaa galatite» yaageedda. Yaa'ay ubbay Med'inaa Godaa barenttu aawotuwaa S'oossaa galateeddino. Med'inaa Godaw guufanniide goynneeddinonne kaatiyawukka kundda giide guufanneeddino.

Solomona Kaatetussaa

(29:21-25)

21 Wonttetsa gallassi Asay Med'inaa Godaw yarshshuwaa yarshsheedda. K'ay s'uuggiyaa yarshshuwaakka S'oossaw yarshsheedda; itti sha"a korumatuwaa, itti sha"a dorssaa orggetuwaa, itti sha"a dorssaa maratuwaa, ushshaa yarshshuwaanne daro yarshshotuwaa yarshsheedda. 22 Asay he gallassi Med'inaa Godaa sintsan loytsi nashettidde, meeddanne usheeddanne. Yaatiide Asay Kaatiyaa Daawita na'aa Solomona laa'entsuwaa zayitiyaa okkiide, Aa kawutetsan miniseedda. S'aadook'akka k'eese gidanaadan Med'inaa Godaa sintsan okkeedda.

23 Hewaappe guyyiyaan, Solomone bare aawuwaa Daawita koshiyan Med'inaa Godaa kawutetsaa araatan utteedda. Aw ubbabay haneedda; Israa'eeliyaa ubbaykka aw azazetteedda.* 24 Kaappatuu ubbay, mino asatuunne Kaatiyaa Daawita naanay Kaatiyaa Solomonaw azazettanaw k'aalaa geleeddino. 25 Med'inaa Goday Solomona Israa'eeliyaa asaa ubbaa sintsan d'ok'k'u d'ok'k'u ootseedda; aappe kase Israa'eeliyaa kaatetoo imettibeenna bonchchuwaa Solomonaw immeedda.

Daawita Hayk'uwaa

(29:26-30)

26 Isseya na'ay Daawite Israa'eeliyaa ubbaa bolla kaateteedda. 27 Daawite Israa'eeliyaa bolla oytamu laytsaa kaateteedda; Kebroonan I laappun laytsaa kaateteedda; Yerusaalamen hattamanne heezzu laytsaa kaateteedda.* 28 Daawite daro laytsaa de'iide, durettiide, bonchchettiide, lo"o c'imiide hayk'k'eedda. Aa kotan Aa na'ay Solomone kaateteedda. 29 Daawite koyroppe doommiide wurssetsaa gakkanaw ootseeddabay, Timbbitiyaa Odiyaa Sammeela Taarikiyaa mas'aafan, Timbbitiyaa Odiyaa Naataana Taarikiyaa Mas'aafaaninne Timbbitiyaa Odiyaa Gaade Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 30 I woot mooddeeddenttonne I waaneedda wolk'k'aama asaakko, I haneeddabay, Israa'eeliyaa asaynne heeraan de'iyaa kawutetsatuu ubbay haneeddabay he mas'aafatuwan s'aafetti utteedda.

* 2:7 Akaani: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «Bashshaa» giyaawaa.

* 2:7 Iya. 7:1

* 3:4 2 Sam. 5:4-5; 1 Kat. 2:11; 1 Od. 29:27

* 3:5 2 Sam. 11:3

* 3:16 Yo'aakiinanne: Ibraawetsuwaan ha suntsay «Yokoniyaa» geetettee.

* 4:10 Yaabees'i: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «Sakuwaa» giyaawaa.

* 4:28 Iya. 19:2-8

* 5:1 Dom. 35:22; 49:3-4

* 5:2 Dom. 49:8-10

* 5:6 2 Kat. 15:29

* 5:26 2 Kat. 15:19, 29; 17:6

* 8:34 Mariiba'aala: I k'ay Manfibosheeta geetetteedda. 2 Sam. 4:4 s'eella.

* 9:2 Izr. 2:27; Nah. 7:73

* 9:40 Mariiba'aala: I k'ay Manfibosheeta geetetteedda. 2 Sam. 4:4 s'eella.

* 10:13-14 Wog. 19:31; 20:6; 1 Sam. 13:8-14; 15:1-24; 28:7-8

* 11:4 Iya. 15:63; Dat. 1:21

* 13:5 1 Sam. 7:1-2

* 13:6 Kes. 25:22

* 13:14 1 Od. 26:4-5

* 14:7 Daawitaw Yerusaalamen yeletteedda attuma naanaa suntsay 2 Sam. 5:14-16; 2 Od. 3:5-7 nne 14:4-7 s'aafetteedda: Shin Ibraawetsuwaan ittuwaa ittuwaa suntsay ubbasaan itti mala gidenna.

* 15:2 Zar. 10:8

* 15:15 Kes. 25:14

* 16:16 Dom. 12:7; 26:3

* 16:17 Dom. 28:13

* 16:21 Dom. 20:3-7

* 16:34 2 Od. 5:13; 7:3; Izr. 3:11; Maz. 100:5; 106:1; 107:1; 118:1; Erm. 33:11

* 16:43 2 Sam. 6:19-20

* 17:13 2 Od. 6:18; Ibr. 1:5

* 18:8 1 Kat. 7:40-47; 2 Od. 4:11-18

* 18:12 Maz. 60 (Huup'iyaa)

* 18:16 Shaabisha: Ha bitanii Ibraawetsuwaan oyddu dumma dumma suntsan s'eesettee. 2 Sam. 8:17; 20:25 nne 1 Kat. 4:3 s'eella.

* 20:1 2 Sam. 11:1

* 20:5 1 Sam. 17:4-7

* 22:7 2 Sam. 7:1-16; 1 Od. 17:1-14

* 22:13 Iya. 1:6-9

* 23:1 1 Kat. 1:1-40

* 23:13 Kes. 28:1

* 23:26 Zar. 10:8

* 23:28 Pay. 3:5-9

* 24:2 Wog. 10:1-2

* 26:4 2 Sam. 6:11; 1 Od. 13:14

* 27:23 Dom. 15:5; 22:17; 26:4

* 27:24 2 Sam. 24:1-15; 1 Od. 21:1-14

* 28:2 2 Sam. 7:1-16; 1 Od. 17:1-14

* 29:1 1 Od. 22:5

* 29:11 Mat. 6:13

* 29:23 1 Kat. 2:12

* 29:27 2 Sam. 5:4-5; 1 Od. 3:4

2 Oduwaa

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

Haneeddabaa Odiyaa Laa'entso Mas'aafaa

Geluwaa

Haneeddabaa Odiyaa Mas'aafaa Laa"entso shaakuu Haneeddabaa Odiyaa Mas'aafaa Koyro shaakuu ek'k'eedda kaatiyaa Daawite hayk'k'uwaa odiyaa taarikiyaappe doommee. Hewekka Kaatiyaa Solomona mooduwaappe doommiide, I hayk'k'ana gakkanaw de'iyaa wodiyaa pini kessee. Huup'issa baggan de'iyaa zaratuu bare aawuwaa Solomona kotan kaateteedda Yihudaa Kaatiyaa Roobaama bolla makkaleedda hanotaa odi simmiide, Yerusaalame laaletteedda wodiyaa, Kiristtoosa yeletaappe kase 586 laytsaa gakkanaw de'iyaa gedissa bagga Yihudaa taarikiyaa shiishshiide odee.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Solomone Kaate Gidussaa 1:1—9:31

Israa'eeliyaa Pudehaa Yaratuu Kaatiyaa Roobaama Bolla Makkalussaa 10:1-19

Yihudaa Kaatetuwaa 11:1—36:12

Yerusaalame Kunddetsaanne Asay Baabiloonne Omoodettussaa 36:13-23

Solomone Kaate Gidussaa

1

(1 Od. 1:1—9:31)

Kaatii Solomone Aad'd'eeda Eraa Akkanaw Woosseedda

(1 Kat. 3:1-15)

1 Daawita na'ay Kaatii Solomone bare kawutetsaa miniseedda. Med'inaa Goday Aa S'oossay aanana gidiide, Aa loytsi gitayeedda.

2 Solomone Israa'eeliyaa ubbaa, sha"aa kaappatuwaa, s'eetuwaa kaappatuwaa, daannatuwaa, Israa'eeliyaa asaa kaaletsiyaa ubbatuwaanne golliyaa asatuwaa kaappatuwaa s'eesiide shiishsheedda. 3 Hewaappe guyyiyaan, Solomoninne shiik'eedda Asay ubbay Gabaa'oonan de'iyaa goynniyaa d'ok'k'a sa'aa beeddino; ayaw gooppe, Med'inaa Godaa k'oomay Muse mela biittaan med'd'o S'oossaa Dunkkaanii yaan de'eedda. 4 Kase Daawite S'oossaa Taabootaw Yerusaalamen dunkkaaniyaa giigiseedda, S'oossaa Taabootaa K'iriyaati-Yi'aariima katamaappe he giigissi wotseedda sa'aw ahi wotseedda.* 5 Huura na'aa Uura na'ay Bas'aali'eeli nahaasiyaa birataappe ootseedda yarshshiyaa sa'ay Gabaa'oonan Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa sintsan de'ee. Solomoninne he shiik'eedda Asay S'oossaa hewan koyyeeddino.* 6 Solomone Med'inaa Godaa Dunkkaaniyaa sintsan de'iyaa nahaasiyaappe oosetteedda yarshshiyaa saakko, S'oossaa sintsa biide, itti sha"a s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshsheedda.

7 He gallassaa k'amma S'oossay Solomonaw k'onc'c'iide, «Taani new ayaa Immanaw koyay?» yaageedda.

8 Solomone S'oossaa, «Neeni ta aawuwaa Daawita aggena wolk'k'aama siik'uwaan siik'aade; yaataade taana Aa kotan kaateyaadda. 9 Ha"ikka abeet Med'inaa Godaw, S'oossaw, neeni ta aawuwaa Daawitaw kase geedda k'aalay poletto. Neeni taana sa'aan de'iyaa baanaadan c'oratteedda asaa bolla kaateyeedda diraw,* 10 taani ha asaa kaaletsanaw neeni taw aad'd'eeda eratetsaanne akeekaa imma. Hewe d'ayooppe, ha ne wolk'k'aama asaa ooni ayissanaw danddayii?» yaageedda.

11 S'oossay Solomona hawaadan yaageedda; «Neeni dure gidanaw, woy ak'uwaa demmanaw, woy bonchchettanaw, woy ne morkketuu hayk'anaw, woy new laytsay aduk'k'anaw oochchennan aggade, taani neena kaateyeedda ta asaa ayissiyaa aad'd'eeda eratetsaanne akeekaa oochcheedda diraw, 12 taani new aad'd'eeda eratetsaanne akeekaa immana. K'ay neeppe kase de'eedda kaatetoo woy neeppe guyyiyaan yaana kaatetookka baynna duretaa, ak'uwaanne bonchchuwaa taani new immana» yaageedda.

13 Hewaappe guyyiyaan, Solomone S'oossaa Dunkkaanii Gabaa'oonan de'iyaa, goynniyaa d'ok'k'a saappe simmiide, Yerusaalame beedda; Israa'eeliyaa bolla kaateteedda.

Kaatiyaa Solomone Minotetsaanne Duretetsaa

(1 Kat. 10:26-29)

14 Solomone paraa gaaretuwaanne paratuwaa shiishsheedda. Aw itti sha"anne oyddu s'eetu paraa gaaretuunne tammanne laa"u sha"a paratuu de'iino. I unttunttu paraa gaaretuwaa katamatuwaaninne barenana Yerusaalamen wotseedda.* 15 Kaatii work'k'aynne biray Yerusaalamen shuchchaadan keeletanaadan, zigaykka gad'an dic'c'iyaa etsaadan c'orattanaadan ootseedda. 16 Solomone paratuu Gibs'eppenne K'aawe geetettiyaa gadiyaappe yeeddino. Kaatiyaa zal"anchchatuu unttuntta K'aaweppe shaluwaan shammiide ahiino.* 17 Unttunttu itti itti paraa gaariyaa usuppun s'eetu s'agaraa biran, itti itti paraa itti s'eetanne ishatamu s'agaraa biran Gibs'eppe shammiide ahiino; Hiitetuwaa kaatetuwaa ubbatoonne Sooriyaa kaatetoo zal"iino.

2

Solomone Geeshsha Golliyaa
Kees's'anaw Giigisseedda

(1 Kat. 5:1-18)

1 Solomone Med'inaa Godaa suntsaw Geeshsha Golliyaanne barew kaatiyaa golliyaa kees's'anaw halchcheedda. 2 Hewaa diraw, Solomone tookkiyaawaa toossanaw laappun tammu sha"a asatuwaanne gezziyaan shuchchaa k'oo'anaw hosppun tammu sha"a asatuwaa dooreedda; k'ay unttuntta wochchiyaa heezzu sha"anne usuppun s'eetu asatuwaa unttunttu bolla suntseedda.

3 Hewaappe guyyiyaan, Solomone S'iiroosa Kaatiyaa Kiiraamaw kiitaa kiittiide, «Ta aawuu Daawite barew kaatiyaa golliyaa kees's'anaw neeni zigaa yeddeeddawaadan, tawukka yedda. 4 Ha"i taani Med'inaa Godaa ta S'oossaa suntsaw Geeshsha Golliyaa kees's'anaw hanay. Taani sawuwaa toshikku giyaa is'aanaa c'uwayanaw, ubbaa wode S'oossaa sintsan ukitsaa wotsanawunne ubbaa gede guuranne omarssa, Sambbata gallassatuwaan, aginay s'eeriya wodetuwaaninne S'oossaa nu S'oossaa baalaa gallassatuwaan s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshanaw, he Geeshsha Golliyaa dummayana. Israa'eeliyaa Asay med'inaw ootsanaadan azazetteedda oosotuu hawantta.

5 «Nu S'oossay hara s'oossatuwaa ubbaappe wolk'k'aama gidiyaa diraw, taani kees's'anaw haniyaa Geeshsha Gollii wolk'k'aama. 6 Shin aw Geeshsha Golliyaa kees's'anaw danddayiyaawe oonee? Ayaw gooppe, saluwaappe d'ok'k'a saluukka aw gidanaw danddayenna! Yaatina, taani Aa sintsan yarshshuwaa yarshshanaappe attina, taani aw Geeshsha Golliyaa kees's'anaw oonee?*

7 «Ha"ikka alleek'k'iyaawantta kessiyaa kiitaa, work'k'aa, biraa, nahaasiyaanne birataa siilisiide tigiyaa oosuwaanne zo'o mayuwaa, ochchaa teeraa malatiyaa mayuwaanne saluwaa malatiyaa mayuwaa giigissiyaa kiitaa eratetsay de'iyaa asaa taw yedda. Ta aawuu Daawite Yihudaaninne Yerusaalamen de'iyaa kushiyaa hiillaa eriyaawantta doori wotseedda; I unttunttunna ittippe ootsana. 8 Liibaanoosan de'iyaa ne asatuu mitsaa woot k'ans's'intto eriyaawaa taani eray. Hewaa diraw, neeni taw Liibaanoosappe zigaa, s'idiyaanne sanddaliyaa yedda. Ta asatuu ne asatuwaana gidiide, 9 taw daro mitsaa giigissana. Ayaw gooppe, taani kees's'iyaa Geeshsha Gollii gitanne malaalissiyaawaa. 10 Mitsaa k'ans's'iyaa ne k'oomatoo taani laatamu sha"a konttaale zarggaanne laatamu sha"a konttaale banggaa, k'ay oyddu s'eetu sha"a liitiro woyniyaa eessaanne oyddu s'eetu sha"a liitiro wogaraa zayitiyaa immana» yaageedda.

11 S'iiroosa Kaatiyaa Kiiraami Solomonaw dabddaabbiyaa kiittiide, «Med'inaa Goday bare asaa siik'iyaa diraw, I neena unttunttu bolla kaateyeedda» yaageedda. 12 Kiiraami k'aykka, «Med'inaa Godaw Geeshsha Golliyaanne barew kaatiyaa golliyaa kees's'anaadan aad'd'eeda eranchcha, akeekanchchanne c'inc'c'a na'aa Kaatiyaa Daawitaw immeedda, saluwaa sa'aa med'd'eedda Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay galatetto.

13 «Ha"ikka taani new Huraama geetettiyaa hiillanchchanne akeekanchcha bitaniyaa yeddaad. 14 Aa aata Daana zariyaa; k'ay Aa aawuu S'iiroosa gadiyaa asaa. I work'k'aa, biraa, nahaasiyaa, birataa, shuchchaanne mitsaa ootsiyaa asaa; k'ay ochchaa teeraa malatiyaa mayuwaa, saluwaa malatiyaa mayuwaa, zo'o mayuwaanne suufiyaa geetettiyaa mayuwaa giigissiyaa kiitaa ereedda. K'aykka I dumma dumma alleek'k'iyaawantta kessiide, odeeddawaadan ubbabaa ootsanaw danddayee. Hewaa diraw, kushiyaa hiillan looheedda ne asatuwaananne kase ne aawoo, Daawitaw ootseedda asatuwaana Aa oosissa.

15 «Ha"ikka neeni ta goday immana geedda zarggaanne banggaa, zayitiyaanne woyniyaa eessaa ta k'oomatoo yedda. 16 Neeni Liibaanoosappe koyyo mitsaa keeshshaa nuuni k'ans's'iide k'ashissiide, abbaa bollanna tookettiide, neekko Yoop'p'e baanaadan ootsana. Yaatooppe neeni yaappe Yerusaalame gakkanaw afissana» yaageedda.

Solomone Geeshsha Golliyaa Kees's'eedda

(1 Kat. 6:1-38)

17 Aa aawuu Daawite kase paydeeddawaadan, Solomone Israa'eeliyaa biittan de'iyaa kare biittaa asaa ubbaa paydeedda; unttunttu 153,600 gideeddino. 18 Solomone he asaappe 70,000 tookkiyaawaa toossanaw, 80,000 gezziyaan shuchchaa k'oo'anaw dooreedda; k'ay unttuntta wochchanaw 3,600 asatuwaa suntseedda.

3

1 Solomone aawuu Daawite Med'inaa Godaa Geeshsha Gollii kees'ettana sa'aa Mooriyaa giyaa deriyaan Yerusaalamen giigissi wotseedda. He sa'ay Med'inaa Goday Daawitaw barena besseedda, Yaabuusiyaa Ornna udduma.* 2 Solomone bare kaateteedda oyddentso laytsan, laa'entso aginaan, laa'entso gallassaan Geeshsha Golliyaa kees's'anaw doommeedda.

3 Solomone S'oossaa Geeshsha Golliyaa kees's'anaw baaseeda baasuwaa geesay usuppun tammu wad'aa; gomppay laatamu wad'aa. 4 Geeshsha Golliyaa geliyaa sa'aan de'iyaa baranddaa gomppay Geeshsha Golliyaa gomppaakka keeshshaa laatamu wad'aa; geesay laatamu wad'aa. Aa gidduwaa geeshsha work'k'aan sheeshsheedda. 3:4 Laatamu wad'aa: Ibraawetsuu itti s'eetanne laatamu wad'aa gee. 5 Wuygge adaraashiyaa s'idiyaa s'alalan lik'i kammeedda; muruta work'k'aan sheeshsheedda; yaatiide zambbaa misiliyaaninne sanssalatan alleek'k'isseeda. 6 Geeshsha Golliyaa al"o shuchchaan alleek'k'issee; I alleek'k'isseeda work'k'ay Pariwayma gadiyaappe yeedda work'k'aa. 7 Maretuwaa, gimbbetuwaa, k'osiletsaaninne penggetuwaa work'k'aan sheeshsheedda; k'ay godaa bolla kiruubetuwaa misiliyaa masseedda.

8 Solomone Ubbaappe Aad'd'iyaa Geeshsha sa'aa kees's'eedda. He sa'aa geesay Geeshsha Golliyaa gomppaadan laatamu wad'aa; gomppay laatamu wad'aa. He sa'aa godaa laatamu sha"a kiilo giraame s'altta work'k'aan sheeshsheedda.* 9 Unttunttu go'etteedda misimaarii ichcheshu s'eetanne laappun tammu giraame work'k'aappe med'etteedda. Pook'iyaan de'iyaa kifiletuwaakka work'k'aan sheeshsheedda.

10 Solomone Ubbaappe Aad'd'iyaa Geeshsha Sa'aan laa"u kiruubetuwaa misiletuwaa massi giigissiide, work'k'aan sheeshsheedda.* 11 He kiruubetuwaa k'efii mic'etteedda, laatamu wad'aa; koyro kiruubiyaw koyro k'efii ichcheshu wad'aa gidiide, Geeshsha Golliyaa godaa bochchee; laa'entso k'efiikka ichcheshu wad'aa gidiide, hara kiruubiyaa k'efiyaa bochchee. 12 Laa"entso kiruubiyaw koyro k'efii ichcheshu wad'aa gidiide, Geeshsha Golliyaa godaa bochchee; laa'entso k'efiikka ichcheshu wad'aa gidiide, koyro kiruubiyaa k'efiyaa bochchee. 13 Ha laa"u kiruubetuwaa k'efii mic'etteedda, laatamu wad'aa gideedda; unttunttu barenttu deemuwaa Geeshsha Sa'aakko zaariide, barenttu gediyaan ek'k'eeddinno.

14 Solomone saluwaa malatiyaa mayuwaappe, ochchaa teeraa malatiyaa mayuwaappe, zo'o mayuwaappenne suufiyaa k'ac'inaappe dadetteedda mayuwaappe gaaridduwaa ootsiide, Aa bolla kiruubetuwaa misiletuwaa med'd'eedda.*

Laa"u Nahaasiyaa Tuussatuwaa

(1 Kat. 7:15-22)

15 Solomone Geeshsha Golliyaa sintsan ittuwaa ittuwaa geesay hattamanne ichcheshu wad'aa aduk'k'iyaa laa"u tuussatuwaa med'isseedda, unttunttu huup'iyaan ichcheshu wad'aa gumbbuwaa wotseedda. 16 K'ay sanssalataa gitiyaadan med'isseedda, tuussatuwaa huup'iyaan wotseedda; yaatiide roomaanne geetettiyaa teeraa misiletuwaa s'eetatuwaa med'isseedda, sanssalataa bolla wotseedda. 17 Tuussatuwaappe ittuwaa Geeshsha Golliyaa sintsan ushechcha baggana, laa'entsuwaa k'ay haddirssa baggana esseedda. Ushechcha baggana de'iyaa tuussaa Yaakiina* suntseedda; haddirssa baggana de'iyaa tuussaa Boo'eeza† suntseedda.

4

Geeshsha Golliyaa Miishshatuwaa

(1 Kat. 7:23-51)

1 Hewaappe guyyiyaan, Solomone geesay laatamu wad'aa, gomppay laatamu wad'aa, geesay tammu wad'aa gidiyaa yarshshiyaa sa'aa nahaasiyaa birataappe oosisseedda.*

2 K'ay nahaasiyaa birataa siilisiide, doonay ya gas'aappe ha gas'aa gakkanaw tammu wad'aa, geesay ichcheshu wad'anne yuushshuu hattamu wad'aa gidiyaa Abbaa giyaa sayniyaa med'isseedda. 3 Abbaa Saaniyaa doonaan kare baggana zik'k'i giide, aanana oyk'ettiide med'etteedda misiletuu de'iino; he misiletuu laa"u maaran de'iyaa booratuwaa misiletuwaa.

4 He Abbaa Saanii nahaasiyaa birataappe med'etteedda tammanne laa"u booratuwaa misiletuu zokkiyaan utteedda. Booratuwaappe heezzatuu huup'issa bagga, heezzatuu away wulliyaa bagga, heezzatuu gedissa bagga, heezzatuu k'ay away doliyaa bagga simmiide s'eelliyaawaa malatino. Abbaa Saanii unttunttu bolla utteedda; unttunttoo guyye baggay giduwaakko simmi utteedda. 5 Abbaa Saanii itti takkaad'e keeshshaa ordduwaa; Aa doonay wanc'c'aa doonaa mala; k'ay c'iishshay c'iisheeddawaakka malatee. He Abbaa Saanii usuppun tammu sha"a liitiro gidiyaa haatsaa oyk'k'iyaawaa.

6 Solomone k'aykka meec'ettiyaa tammu keretuwaa med'isseedda; med'isseedda ichcheshatuwaa gedissa baggana, k'ay ichcheshatuwaa huup'issa baggana wotseedda. Unttunttun s'uuggiyaa yarshshuwaa ashuu meec'ettee; shin Abbaa Saaniyaa haatsaan k'eesatuu meec'ettino.*

7 Hewaappe guyyiyaan, Solomone unttunttoo imetteedda halchchuwaadan s'omppiyaa wotsiyaa ballatuwaa tammatuwaa work'k'aappe oosissiide, ichcheshatuwaa ushechcha baggana, ichcheshatuwaa haddirssa baggana Geeshsha Golliyaa giddon wotseedda.* 8 K'aykka I tammu s'arp'p'eezatuwaa ootsiide, ichcheshatuwaa ushechcha baggana, ichcheshatuwaa haddirssa baggana Geeshsha Golliyaa giddon wotseedda. K'ay s'eetu kuyis'aarotuwaakka work'k'aappe med'isseedda.*

9 Solomone k'eesatoo giddo dabaabaanne kare bagga wolk'k'aama dabaabaa giigisseedda; dabaabaw penggetuwaa giigissiide, penggetuwaa nahaasiyaa birataan sheeshsheedda. 10 Abbaa Saaniyaa Geeshsha Golliyaappe gedissa away doliyaa bagga wotseedda.

11 Huraami keretuwaa, akaafatuwaanne kuyis'aarotuwaa med'd'eedda; yaatiide Huraami Kaatiyaa Solomonaw S'oossaa Geeshsha Golliyaan kiitaa ootsiide poleedda. 12 I ootseedda oosotuukka laa"u tuussatuwaa, tuussatuwaa huup'iyaan wotsiyaa sa'aynne mala laa"u gumbbotuwaa, tuussatuwaa bollay de'iyaa laa"u gumbbotuwaa alleek'k'issiyaa laa"u gite mala sanssalatatuwaa, 13 itti itti gumbbuwaa bolla laa"u maaran nahaasiyaappe med'etteedda itti itti s'eetu roomaanne teeraa misiletuwaa, ubbaanna oyddu s'eetu roomaanne teeraa misiletuwaa, 14 tammu gaaretuwaa, gaaretuwaa bollan wod'd'iyaa, meec'ettiyaa tammu keretuwaa, 15 Abbaa Saaniyaanne aappe garssan de'iyaa tammanne laa"u booratuwaa misiletuwaa, 16 keretuwaa, akaafatuwaa, zambeeliyaanne hara miishshatuwaa ubbaa.

Huraami Kaatiyaa Solomonaw Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa oosoo med'd'eedda ha miishshatuwaa ubbaa k'uc'etteedda nahaasiyaappe med'd'eedda. 17 Kaatii Solomone Sukkotappenne S'areedappe gidduwaan, Yorddaanoosa dembban de'iyaa nahaasiyaa birataa siilissiyaa sa'aan hawantta ubbaa oosisseedda. 18 Nahaasiyaa birataappe med'etteedda ha miishshay ubbay loytsi daro gideedda diraw, woyssa dees'intto, likkii erettibeenna.

19 K'aykka Solomone S'oossaa Geeshsha Golliyaa de'iyaa miishshatuwaa work'k'aappe ubbaa med'isseedda. Hewanttukka work'k'aappe ootseedda yarshshiyaa sa'aa, S'oossaa sintsan wotsiyaa ukitsay uttiyaa s'arap'p'eezaa, 20 unttunttoo wotseedda wogaadan Ubbaappe Aad'd'iyaa Geeshsha sa'aa sintsan poo'anaadan s'omppiyaa wotsiyaa work'k'aa ballatuwaa, unttunttu work'k'aa s'omppetuwaa, 21 geeshsha work'k'aappe ootseedda c'iishshaa misiletuwaa, s'omppiyaa toyssiyaa k'ap'etuwaa. 22 S'omppiyaa toyssiyaa k'ap'etuwaa, kuyis'aarotuwaa, is'aanaa c'uwayiyaabatuwaanne tamaa akkiyaa miishshatuwaa. Ha miishshatuu ubbay geeshsha work'k'aappe oosetteeddino. Geeshsha Golliyaw kare bagga penggetuwaanne Ubbaappe Aad'd'iyaa Geeshsha sa'aa geliyaa penggetuwaa work'k'aan sheeshsheedda.

5

1 Solomone Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa kiitaa ubbaa Poleeddawaappe guyyiyaan, Aa aawuu Daawite S'oossaw dummayi wotseedda biraa, work'k'aanne hara miishshatuwaa ubbaa ahiide, S'oossaa Geeshsha Golliyaa miishshaa minjjiyaasan wotseedda.*

S'oossaa Taabootay Geeshsha Golliyaa Geleedda

(1 Kat. 8:1-9)

2 Hewaappe guyyiyaan, Kaatii Solomone Med'inaa Godaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa Daawita Katamaappe, S'iyooneppe ahanaadan Israa'eeliyaa c'imatuwaa, zaratuwaa ubbaa kaappatuwaanne Israa'eeliyaa golliyaa asatuwaa kaaletsiyaawantta Yerusaalame katamaa shiishsheedda.* 3 Israa'eeliyaa Asay ubbay laappuntsa aginaan, Daasiyaa Baalay bonchchettiyaa wode, kaatiyaakko shiik'eedda. 4 Israa'eeliyaa c'imatuu ubbay gakkanaw, Leewatuu Taabootaa dentseeddino. 5 Leewatuunne k'eesatuu Taabootaa, S'oossaa Gaketiyaa Dunkkaaniyaanne Dunkkaaniyaa giddon de'iyaa geeshsha miishshatuwaa ubbaa tookkiide aheeddino. 6 Kaatii Solomoninne aanana ittippe de'iyaa Israa'eeliyaa yaa'ay kumentsay Taabootaa sintsan shiik'iide, paydanaw danddayettenna, c'ora dorssaanne mehiyaa yarshsheeddino.

7 Hewaappe guyyiyaan, k'eesatuu Med'inaa Godaa K'aalaa c'aak'uwa Taabootaa Geeshsha Golliyaw giddo geeshsha k'ol"uwaa, Ubbaappe Aad'd'iyaa Geeshsha sa'aa giyaa sa'aa ahiide, kiruubetuwaa misiletuu k'efetuwaappe garssa baggana wotseeddino. 8 Mic'etti utteedda kiruubetuwaa k'efetuu Taabootaanne Taabootaa tookkiyaa kasuwaa kammeeddino. 9 Kasotuu loytsi adussa gidiyaa diraw, unttunttu s'eeray Ubbaappe Aad'd'iyaa Geeshsha sa'aa sintsan de'iyaa Geeshsha Sa'aan beettanaw danddayee; shin Geeshsha Sa'aappe karenna beettena. Unttunttu hachche gakkanaw, he sa'aan de'iino. 10 Israa'eeliyaa Asay Gibs'e gadiyaappe kesseedda wode, Med'inaa Goday unttunttunna k'aalaa c'aak'uwaa c'aak'k'eteedda Siinaa Deriyan Muse wotseedda laa"u masetteedda shuchchatuwaappe attina, Taabootaa giddon harabay ayaynne baawa.*

S'oossaa Bonchchuwaa

11-14 He sa'aan de'iyaa k'eesatuu ubbatuu barenttu ootsiyaa sa'aan sa'aan shaakettennan, ittippe barentta Med'inaa Godaw dummayi wotseeddino. Mazimuriyaa yes's'iyaa Leewatuu ubbatuu, Asaafe, Hemaaninne Yidutuuni, unttunttu naanaynne unttunttu dabbotuu suufiyaa giyaa mayuwaa mayyeeddino. He mayuwaa mayyiide, daalatuwaa, diitsatuwaanne maasink'k'otuwaa oyk'k'iide, yarshshiyaa saappe away doliyaa baggana ek'k'eeddinno; s'eetanne laatamu k'eesatuu s'urumbbatuwaa punnanaw unttunttunna ittippe ek'k'eeddinno. Unttunttu ubbay s'urumbbatuwaa punniidde, daalatuwaa k'aatsiidde, diitsatuwaa diis's'iiddenne hara kaa'iyaa miishshatuwaan kaa'iidde,

«Med'inaa Goday lo"a!

Aggena Aa siik'uu med'inaawaa»*

yaagiide Med'inaa Godaa sabbeeddino.

K'eesetuu Geeshsha Golliyaappe kesiyaa wode, shaarii S'oossaa Geeshsha Golliyaa kumeedda; he shaariyaa gaasuwaan k'eesatuu barenttu oosuwaa ootsanaw danddayibeykkino; ayaw gooppe, S'oossaa bonchchu S'oossaa Geeshsha Golliyaa kumi utteedda.*

6

Solomone Asaw Haasayeedda Haasayaa

(1 Kat. 8:12-21)

1 Hewaappe guyyiyaan, Solomone hawaadan yaageedda; «Abeet Med'inaa Godaw, neeni, ‹Taani d'uma shaariyaan de'ana› yaaga wotsaadda. 2 Shin taani new lo"o Geeshsha Golliyaa, neeni an med'inaw de'ana sa'aa kees's'aad» yaageedda.

3 Israa'eeliyaa yaa'ay kumentsay ek'k'ide'ishin, kaatii unttunttukko simmiide, unttuntta hawaadan yaagiide anjjeedda; 4 «Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay galatetto! Ta aawuwaa Daawitaw bare doonaan odeedda hidootaa bare kushiyan poleedda. He I odeedda nashechchay,* 5 ‹Taani ta asaa Israa'eeliyaa Gibs'eppe kessaade aheedda gallassaappe doommina, ta suntsay an s'eesettanawaa mala, Geeshsha Golliyaa kees's'anaw Israa'eeliyaa zaratuwaa giddon ayaa katamaanne doorabeykke; woy I ta asaa Israa'eeliyaa kaaletsana mala, oonanne doorabeykke. 6 Shin ha"i ta suntsay Yerusaalamen s'eesettana mala, taani Yerusaalame dooraaddi; k'ay ta asaa Israa'eeliyaa kaaletsana mala, Daawita dooraaddi› yaageedda.

7 «Ta aawuu Daawite Med'inaa Godaw Israa'eeliyaa S'oossaa suntsaw Geeshsha Golliyaa kees's'anaw bare wozanaan k'oppeedda. 8 Shin Med'inaa Goday ta aawuwaa Daawita, ‹Neeni ta suntsaw Geeshsha Golliyaa kees's'anaw ne wozanaan k'oppeedda diraw, lo"obaa ootsaadda. 9 Gidooppenne, Geeshsha Golliyaa kees's'anawe neena gidakka; ta suntsaw Geeshsha Golliyaa kees's'anawe ne gulbbataappe yelettana ne na'aa› yaageedda.

10 «Ha"ikka Med'inaa Goday bare geedda hidootaa k'aalaa poleedda. Med'inaa Goday kase immeedda nashechchaadankka, taani ta aawuwaa Daawita sa'aan kaatetanawunne ha"i Israa'eeliyaa kawutetsaa araatan uttaad. K'ay Med'inaa Godaa Israa'eeliyaa S'oossaa suntsaw Geeshsha Golliyaa kees's'aad. 11 Med'inaa Goday Israa'eeliyaa asaana c'aak'k'eteedda c'aak'uu s'aafetteedda masetteedda shuchchatuu de'iyaa Taabootaakka Aa giddon wotsaad» yaageedda.

Solomone Woosaa

(1 Kat. 8:22-53)

12-13 Solomone aakotetsay ichcheshu wad'aa, gomppay ichcheshu wad'anne k'ay geesay heezzu wad'aa gideedda madirakiyaa nahaasiyaa birataappe giigissiide, kare dabaabaa giddon essi wotseedda. Hewaappe guyyiyaan, Solomone Med'inaa Godaw yarshshiyaa sa'aa sintsan, Israa'eeliyaa yaa'ay kumentsay de'iyaa sa'aan ek'k'iide, bare kushiyaa saluwaa zaariide mic'c'eedda; Israa'eeliyaa shiik'uwaa kumentsaa sintsan gulbbateedda. 14 Yaatiide hawaadan yaagiide woosseedda; «Abeet Med'inaa Godaw, Israa'eeliyaa S'oossaw, saluwaan woy sa'aan ne mala s'oossi baawa. Neeni ne k'aalaa c'aak'uwaa naagaasa; barenttu kumentsaa wozanaappe ne sintsan hametteedda ne k'oomatuwaa aggena siik'uwaan siik'aasa. 15 Ne k'oomaw, ta aawuwaa Daawitaw neeni ootsana gaade haasayeedda k'aalaa naagaadda; neeni kase ne doonaan haasayeeddawaa ne kushiyan hachche polaadda.

16 «Ha"ikka abeet Med'inaa Godaw, Israa'eeliyaa S'oossaw, neeni ne k'oomaw, ta aawuwaa Daawitaw, ‹Neeni ta sintsan hametteeddawaadan ne naanaykka ta higgiyan hamettanaw barenttu ogiyaa naagooppe, Israa'eeliyaa kawutetsaa araatan uttiyaa asaa neeni ubbakka d'ayakka› yaageedda k'aalaa pola.* 17 Abeet Med'inaa Godaw, Israa'eeliyaa S'oossaw, neeni ne k'oomaa Daawitaw haasayeedda ne k'aalay ha"ikka poletto.

18 «Shin S'oossay tumu, asaana ittippe ha sa'aan de'aneeyye? Be'a, salotuu, ubbaappe d'ok'k'an de'iyaa salotuukka new gidanaw danddaykkino. Yaatina, ha taani kees's'eedda Geeshsha Gollii new ayaa keeshshaa guus's'anddeeshsha!* 19 Gidooppenne, abeet Med'inaa Godaw, ta S'oossaw, ta woosaa, ne k'oomaa woosaanne watiwatuwaa neeni hayzza. Taani ne k'oomay ne sintsan woossiyaa woosaanne waasuwaa neeni sisa. 20 Neeni ‹Ta suntsay he sa'aan s'eesettana› geedda ha Geeshsha Golliyaakko, ne ayfii k'ammanne gallassi s'eello. Taani ne k'oomay ha Geeshsha Golliyaakko simmaade, woossiyaa woosaa neeni sisa.* 21 Taani ne k'oomaynne ne Asay Israa'eelii ha Geeshsha Golliyaakko simmiide, watiwatiyaa watiwatuwaa neeni sisa. Neeni de'iyaa sa'aan saluwaan sisaade, nuw atto yaaga.

22 «Itti Asay bare shooruwaa yediide p'ed'e giina, Aa c'aak'k'etsanaw ha Geeshsha Golliyaa ahina, Aa giddon de'iyaa yarshshiyaa sa'aa sintsan I c'aak'k'ooppe, 23 neeni saluwaan sisaade kiitetta. Ne k'oomatuwaa gidduwaan pirddaa. Bayzzanchchatuwaa bolla pirddaade, I ootseeddawaa Aa bolla zaara; s'illuwaa shatintsaade, aw Aa s'illotetsaadan zaara.

24 «Ne Asay Israa'eelii ne bolla nagaraa ootseedda gaasuwaan morkkiyaan s'oonettiide, unttunttu neekko simmiide, ne suntsaa s'eesiide, ha Geeshsha Golliyaan neena woossooppenne new watiwatooppe, 25 neeni saluwaan sisa. Sisaade ne asaa Israa'eeliyaa nagaraa atto yaaga; yaataade neeni kase unttunttuwunne unttunttu mayza aawaatoo immeedda biittaw unttunttu guyye zaara.

26 «Ne Asay ne bolla nagaraa ootseedda gaasuwaan saluu gorddettinanne iray bukkennaan is's'ina, unttunttu ha sa'aa simmiide, woossooppenne neeni unttunttu woosan un"etseedda diraw, ne suntsaa s'eesiide, barenttu nagaraappe simmooppe, 27 neeni saluwaan sisa. Ne k'oomatuwaa nagaraa, ne asaa Israa'eeliyaa nagaraa atto yaaga. Unttunttu hamettanaw bessiyaa lo"o ogiyaa unttuntta tamaarissa; yaataade neeni ne asaa laatisseedda gadiyaan iraa bukissa.

28 «Biittaa bollan koshay woy iita harggii yiina, woy katsaa leegii, woy leeshuu, woy boolii, woy bumbburetsay bayzzina, woy morkkii unttunttu katamatuwaa dooddina, woy ayaa mala bashshay woy harggii yiina, 29 ne asaa Israa'eeliyaappe ooninne woy ne Asay ubbay neena woossooppenne new watiwatooppe, k'ay ayaa asaynne bare wozanaan un"ettiyaabaanne kayyottiyaabaa eriide, ha Geeshsha Golliyaakko simmiide, bare kushiyaa mic'c'ooppe, 30 neeni de'iyaa sa'aan saluwaan sisa. Unttunttu nagaraa atto yaaga; yaataade unttunttoo kiitetta. Neeni asaa wozanaa eriyaawaadankka asaa ubbaw Aa oosuwaadan oosuwaadan imma. Ayaw gooppe, asaa ubbaa wozanaa eriyaawe ne s'alala. 31 Yaatooppe, neeni nu mayza aawaatoo immeedda gadiyaan barenttu de'iyaa wode ubbaan, unttunttu new yayyiide, ne ogiyaan hamettana.

32 «Hewaadankka, ne asaa Israa'eeliyaa gidenna kare biittaa Asay ne wolk'k'aama suntsaa dirawunne neeni ne asaw ootseedda malalissiyaa oosotu diraw, haakko gadiyaappe yiide, ha Geeshsha Golliyaakko simmiide woossooppe, 33 neeni de'iyaa sa'aan saluwaan sisa. He kare gadiyaa Asay oochchiyaawaa ubbaa kiiteta. Ha sa'aa Asay ubbay ne suntsaa eranaadan, ne asaa Israa'eeliyaadan new yayanaadaaninne taani kees's'eedda ha Geeshsha Gollii new goynniyaa sa'aa giddiyaawaa unttunttu eranaadan kare gadiyaa Asay neena woossiyaawaa ubbaa pola.

34 «Ne asatuu barenttu morkkatuwaa olana mala, neeni kiitteedda sa'aa hak'anne biide, unttunttu neeni dooreedda ha katamaakkonne taani ne suntsaw kees's'eedda Geeshsha Golliyaakko simmiide, neena woossooppe, 35 unttunttu woosaanne watiwatuwaa saluwaan neeni sisa; unttunttoo s'oonuwaa imma.

36 «Nagaraa ootsenna Asay baynnawaadankka, unttunttu ne bolla nagaraa ootsina, neeni unttunttoo hank'k'ettaade morkketoo aatsa immina, morkketuukka unttuntta omoodiide, haakkina matinakka barenttu gadiyaa akkiide afina, 37 unttunttu he omoodetteedda biittan de'iidde, barenttu wozanaan nagaraappe simmooppe, k'ay he omoodetteedda gadiyaan de'iidde, ‹Nuuni nagaraa ootseedda; nuuni bayzzeeddo; nuuni iitabaa haneeddo› yaagiide new watiwatooppe, 38 barentta omoodiide afeedda morkkatuwaa biittan de'iidde, unttunttu barenttu kumentsaa wozanaappenne barenttu kumentsaa k'ofaappe neekko simmooppe, neeni unttunttu mayza aawaatoo immeedda unttunttu biittaakko, neeni dooreedda katamaakkonne taani ne suntsaw kees's'eedda Geeshsha Golliyaakko simmiide, neena woossooppe, 39 yaatooppe, unttunttu woosaanne watiwatuwaa neeni de'iyaa sa'aan saluwaan sisa. Sisaade unttunttoo pirddaa; ne bolla nagaraa ootseedda ne asaw atto yaaga.

40 «Ha"ikka abeet ta S'oossaw, ha sa'aan woossiyaa woosaa ne ayfii s'eello; ne haytsaykka siso. 41 Hewaa diraw, abeet Med'inaa Godaw, S'oossaw, dendda! Ne wolk'k'aw malaataa gideedda ne Taabootaanna ne shemppiyaa sa'aa gela. Abeet Med'inaa Godaw, S'oossaw, ne k'eesatuu atotetsaa mayyiino; ne geeshsha asatuukka ne keekatetsan nashettino.* 42 Abeet Med'inaa Godaw, S'oossaw, neeni okkeedda kaatiyaa aggoppa. Ne k'oomaa Daawitaw aggena ne siik'uwaa hassaya» yaageedda.

7

Geeshsha Golliyaa Anjjissuwaa

(1 Kat. 8:62-66)

1 Solomone woosaa betseedda wode, saluwaappe tamay wod'd'iide, s'uuggiyaa yarshshuwaanne hara yarshshuwaa meedda. Yaatina, Med'inaa Godaa bonchchu Geeshsha Golliyaa kumeedda.* 2 Med'inaa Godaa bonchchu Geeshsha Golliyaa kumeedda diraw, k'eesatuu Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa gelanaw danddayibeykkino. 3 Israa'eeliyaa Asay ubbay tamay saluwaappe wod'd'ishiinanne Med'inaa Godaa bonchchu Geeshsha Golliyaa kumishina be'eedda wode, barenttu deemuwaa biittaa gatsi guufanniide goynneeddino; «Med'inaa Goday lo"a!

Aggena Aa siik'uu med'inaawaa»

yaagiide S'oossaa galateeddino.*

4 Hewaappe guyyiyaan, kaatiinne Asay ubbay Med'inaa Godaa sintsan yarshshuwaa yarshsheeddino. 5 Kaatii Solomone laatamanne laa"u sha"a korumatuwaanne s'eetanne laatamu sha"a dorssatuwaa yarshsheedda. Hewaadan ootsiide, kaatiinne Asay ubbay Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa anjjisseedino. 6 K'eesetuu barenttoo giigeedda sa'aan ek'k'ina, Leewatuu k'ay Kaatii Daawite Med'inaa Godaa sabbanaw kase ootseedda, mazimuriyaa yes's'iyaa miishshaa oyk'k'iide, unttunttu sintsan ek'k'iide, «Aggena Aa siik'uu med'inaawaa» yaagiide yes's'iidde, Med'inaa Godaa galateeddino. K'eesetuu Leewatuu sintsan ek'k'iide, s'urumbbatuwaa punneeddino; punnishin Israa'eeliyaa Asay ubbay ek'k'eedda.

7 Solomone Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa sintsan de'iyaa giddo dabaabaa dummayeedda. He sa'aan s'uuggiyaa yarshshuwaanne ittippetetsaa yarshshuwaappe mod'd'uwaa yarshsheedda. I hewaa ootseeddawe S'oossaa sintsan de'iyaa, nahaasiyaa geetettiyaa birataappe oosetteedda yarshshiyaa sa'ay s'uuggiyaa yarshshuwaa, katsaa yarshshuwaanne ittippetetsaa yarshshuwaappe mod'd'uwaa yarshshanaw guus's'eedda diraassa.

8 He wode Solomoninne Israa'eeliyaa Asay ubbay Daasiyaa Baalaa laappun gallassaw bonchcheeddino; Israa'eeliyaa zawaan Hamaata Pinuwaappe biide, Gibs'e Shaafaa gakkanaw de'iyaa c'ora Asay he sa'aa shiik'eedda. 9 Asay yarshshiyaa sa'aa anjjissiyaa baalaa laappun gallassaa, k'ay Daasiyaa Baalaa hara laappun gallassaa bonchcheedda. Hosppuntsa gallassan geeshsha yaa'aw Asay shiik'eedda. 10 Hewaappe guyyiyaan, Solomone laappuntsa aginaan, laatamanne heezzentso gallassi asaa moyzzeedda; Med'inaa Goday Daawitaw, Solomonewunne bare asaa Israa'eeliyaw ootseedda keekatetsan Asay nashettiiddenne wozanaappe pashikkiidde, bare soo bare soo beedda.

S'oossay Solomonaw Zaari K'onc'c'eedda

11 Solomone Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaanne kaatiyaa golliyaa kees's'iide wursseedda; Solomone Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaaninne bare kaatiyaa gollen ootsanaw bare wozanaan k'oppeeddawaa ubbaa poleedda. 12 Med'inaa Goday Solomonaw k'amma beetiide, hawaadan yaageedda; «Taani ne woosaa sisaad; taani ha sa'aa taw yarshshuu yarshshettiyaa Geeshsha Golliyaa gidanaadan dooraad. 13 Taani iray bukkennaadan saluwaa gorddina, woy sa'aa katsaa maanaadan booliyaa azazina, woy ta asaa giddon iita harggiyaa yeddina, 14 ta suntsan s'eesetteedda ta asatuu barenttu asatetsaa kawushshiide woossooppe, unttunttu taana koyooppenne barenttu iita ogiyaappe simmooppe, taani saluwaan unttunttu woosaa sisana. Unttunttu nagaraa atto gaana; unttunttu biittaakka patsana. 15 Ha"ikka ha sa'aan woosettiyaa woosaa ta ayfii s'eelana; ta haytsaykka sisana. 16 Ha"ikka ha Geeshsha Gollii med'inaw ta suntsay an de'ana mala ootsaade taani dooraad; dooraadekka geeshshaad. Ta ayfiinne ta wozanay ubbaa wode ha Geeshsha Golliyaan de'ana.

17 «Neena gidooppe, neeni ne aawuu Daawite hametteeddawaadan ta sintsan hamettooppe, taani azazeeddawaa ubbaa ootsooppenne ta wogaanne ta higgiyaa naagooppe, 18 taani ne aawuwaa Daawitana, ‹Israa'eeliyaa mooddiyaa asaa neeni ubbakka d'ayakka› yaagaadde c'aak'eteeddawaadan, ne kawutetsaa araataa minissa essana.*

19 «Shin hinttenttu Israa'eeliyaa asatuu wora simmooppe, taani hinttentta azazeedda ta azazuwaanne ta wogaa aggi bashooppenne hara s'oossatoo ootsanawunne goynnanaw booppe, 20 yaatooppe, taani kase hinttenttoo immeedda gadiyaappe hinttentta d'ok'ollana; taani ta suntsaw geeshsheedda ha Geeshsha Golliyaakka aggana. Taani ha Geeshsha Golliyaa asaa ubbaa giddon tossiyaabaanne k'iliic'iyaabaa ootsana. 21 Ha"i loytsi bonchchetteedda ha Geeshsha Golliyaa mataana mentsiyaa Asay ubbay dagammiidde, ‹Med'inaa Goday ha gadiyanne ha Geeshsha Golliyaa ayaw hawaadan ootseedee?› yaagana. 22 Asay, Unttuntta mayza aawotuwaa Gibs'eppe kesseedda Med'inaa Godaa barenttu S'oossaa unttunttu aggiide, hara s'oossatuwaa kaalleedda dirawunne unttunttoo ootsiidde goynneedda diraw, S'oossay unttunttu bolla ha iitabaa ubbaa aheedda yaagiide zaarana» yaageedda.

8

Solomone Ootseedda Hara Oosotuwaa

(1 Kat. 9:10-28)

1 Solomone Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaanne bare kaatiyaa golliyaa kees's'eedda laatamantsa laytsaa wurssetsan, 2 Kaatii Kiiraami zaariide immeedda katamatuwaa Solomone wotsi yeggiide kees's'eedda; Israa'eeliyaa asaa he katamatuwaan wotseedda.

3 Hewaappe guyyiyaan, Solomone Hamaat-S'ooba geetettiyaa biittaa biide, he biittaa omoodeedda. 4 Yaatiide mela biittaan de'iyaa Taas'imoora geetettiyaa katamaanne shaluwaa ubbaa minjjiyaa katamatuwaa Hamaata gadiyaan kees's'eedda. 5 Hewaadankka, Solomone Killi Beeti-Horoonanne Hirkki Beeti-Horoona geetettiyaa katamatuwaa zaaretsiide kees's'eedda; he katamatuu dirssay, penggiinne gorddaa de'iyaa diretti utteedda katamatuwaa. 6 Baa'ilaata katamaa, shaluwaa minjjiyaa katamatuwaa ubbaa, bare paratuwaanne paraa gaaretuwaa wotsiyaa katamatuwaa ubbaanne I kees's'anaw amotteedda ubbaa Yerusaalamen Libaanoosaninne bare mooddiyaa biittaa ubbaan kees's'eedda.

7 Hiitetuppe, Amooratuppe, Parzzetuwaappe, Hiiwetuwaappenne Yaabuusatuwaappe atteeda asatuu ubbay Israa'eeliyaa asaa gidikkino; 8 unttunttu Israa'eeliyaa asatuu gadiyaappe wurssi d'ayssennan aggina, he gadiyaan atteeda asatuwaa zeretsatuwaa. Solomone unttunttu ayiletetsaan oosisseedda; unttunttu hachche gakkanaasikka ayiletetsaan ootsino. 9 Shin Solomone bare oosoo Israa'eeliyaa asaappe oonanne ayileyibeena; unttunttu aw olanchchatuwaa, ola gadaawotuwaa, paraa gaaretuwaa laaggiyaawanttu kaappatuwaanne paraa asatuwaa gidiide ootseeddino. 10 Hewaadankka, k'ay unttunttu Kaatiyaa Solomone kiitaa ootsiyaawanttu kaappatuwaa. Unttunttuppe laa"u s'eetanne ishatamatu kiitaa ootsiyaa oosanchchatuwaa s'eelliide oosisseeddino.

11 Hewaappe guyyiyaan Solomone «Med'inaa Godaa Taabootay geleedda sa'ay geeshsha gidiyaa diraw, ta machatanne Israa'eeliyaa Kaatiyaa Daawita gollen de'anaw bessukku» yaageedda; Gibs'e kaatiyaa naatto Daawita Katamaappe dentsiide, I iziw kees's'i wotseedda kaatiyaa golliyaa aheedda.

12 Solomone he wode Geeshsha Golliyaa baranddaa sintsan Med'inaa Godaw kees's'eedda yarshshiyaa sa'aan s'uuggiyaa yarshshuwaa Med'inaa Godaw yarshshee. 13 Muse higgii azaziyaawaadan hachche hachchessi bessiyaa s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshee. Solomone Sambbatan Sambbataaninne aginay s'eeriya wodiyaan wodiyaan, k'ay laytsaappe heezzu gedenne bonchchiyaa baalatuwaan (irshshuu gelibeenna ukitsaa Baalan, Saaminttatuwaa Baalaaninne Daasiyaa Baalan) S'oossaw yarshshuwaa yarshshee.*

14 Aa aawuu Daawite kase azazeeddawaadan, k'eesetuwaa unttunttu kiitan kiitan shaakki suntseedda; k'ay gallassi gallassi mazimuriyaan sabbanawunne k'eesetuwaa maaddanaw Leewatuwaa shaakki suntseedda. K'aykka S'oossaa asaa gideedda Daawite azazeeddawaadan, pengge ubbaa kaalaan kaalaan naaganaadan penggiyaa naagiyaawantta shaakki suntseedda. 15 Hewaadankka, kase Daawite miishshaa minjjiyaa sa'aabaanne hara allaalletuwaa k'eesetuwaanne Leewatuwaa azazeeddawaadan, ittuunne attenan ubbaykka poletteedda.

16 Solomone halchcheedda oosuwaa ubbay oosettiide wureedda; Med'inaa Godaa Geeshsha Gollii baasetteedda wodiyaappe doommiide, Med'inaa Godaa Geeshsha Gollii polettana gakkanawukka oosuwaa ubbay lo"o oosetteedda.

17 Hewaappe guyyiyaan, Kaatii Solomone Eedooma biittan Zo'o Abbaa doonaan de'iyaa Ees'iyooni-Gaabiranne Eelaata geetettiyaa katamatuwaa beedda. 18 Kaatiyaa Kiiraami markkabetuwaanne markkabiyaa laaguwaan looheedda bare asatuwaa Solomonaw yeddeedda; unttunttu Solomone asatuwaanna ittippe Ofiira gadiyaa beeddino; yaappe tammanne ichcheshu sha"a kiilo giraame dees'iyaa work'k'aa Kaatiyaa Solomonaw akkiide yeeddino.

9

Saaba Kaatatto

(1 Kat. 10:1-13)

1 Saaba kaatata Solomone waariyaa sisaade, dees'o ooshatuwaa akkaade, Aa paac'c'anaw denddaddu. Denddade sawuwaa, loytsi daro work'k'aanne al"o shuchchaa c'aaneteedda daro gaalotuwaa c'uguwaana loytsi daro ajabaana Yerusaalame gakkaade, Solomone sintsa aad'd'aadu. Bare wozanaan de'iyaawaa ubbaa Solomonaw odaaddu.* 2 Solomone iza oochcheeddawaa ubbaa odeedda; I iziw birshshennan aappe geemmi atteedabay ayaynne baawa. 3 Saaba kaatata Solomone aad'd'eeda era, I kees's'eedda kaatiyaa golliyaa, 4 Aa maaddan shiik'iyaa k'umaa, Aa oosanchchatuu uttiyaa utetsaa, Aa kaaliyaawanttu ootsiyaa oosuwaanne mayiyaa mayuwaa, Aa eessaa tigiyaawanttu mayiyaa mayuwaanne Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaan I s'uuggiyaa yarshshuwaa be'eedda wode, I wozanay gagetteedda.

5 Hewaappe guyyiyaan, Aa kaatiyaa, «Newaanne ne aad'd'eeda eratetsaabaa taani ta gaden de'aadde siseeddawe tuma. 6 Shin taani yaade ta ayfiyaa biraanan be'ana gakkanaw, unttunttu taw odeeddawaa ammanabeykke. Ne aad'd'eeda era gitatetsaw bakkaanne taw odibeykkino; taani siseeddawaappe neeni loytsa d'ok'k'aasa. 7 Ubbaa wode ne sintsan eek'k'iide, ne aad'd'eedda era sisiyaa ne asatuunne ne oosanchchatuu ayaa k'aadetteeddinooshshaa! 8 Neenan nashettiidde, neena bare kawutetsaa araatan utisseedda Med'inaa Goday ne S'oossay galatetto! Ne Med'inaa Goday Israa'eeliyaa asaa siik'eedda dirawunne med'inaw loytsi essanaw koyowaa diraw, neeni suure pirddaanne s'illotetsaa ootsana mala, I neena unttunttu bolla kaateyeedda» yaagaaddu.

9 Yaagaade kaatata 4,000 kiilo giraame dees'iyaa work'k'aa, loytsi daro sawuwaanne al"o shuchchaa kaatiyaw immaaddu; Saaba kaatata Kaatiyaa Solomonaw immeedda sawuwaa malatiyaa sawuu ubbakka baawa.

10 (Ofiirappe work'k'aa aheedda, Kiiraama asatuunne Solomone asatuu yaappekka sanddale giyaa mitsaanne al"o shuchchaa aheeddino. 11 Kaatii Solomone he sanddaliyaappe Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa, kaatiyaa golliyaa geliyaa sa'aw diitsatuwaanne mazimuriyaa yes's'iyaawanttoo maasink'k'uwaanne diitsaa med'isseedda. Hewaa malatiyaabay Yihudaa biittan kase beetti erenna.)

12 Kaatii Solomone Saaba kaatata amottaade Aa oochcheeddawaa ubbaa iziw immeedda. Aa aw aheedawaappe daruwaa I iziw immeedda. Hewaappe guyyiyaan, Saaba kaatata bare ajabaana denddaade, bare gadiyaa simmaaddu.

Solomone Duretaa

(1 Kat. 10:14-25)

13 Solomone laytsan laytsan akkiyaa work'k'ay laatamanne heezzu sha"a kiilo giraame dees'iyaawaa. 14 Hewe zal"anchchatuwaappe akkeedda k'aras'aanne Araba gadiyaa kaatetuwaa ubbaappenne Israa'eeliyaa gadiyaa mooddiyaawanttuppe akkeedda work'k'aanne biraa gujjennaana. 15 Kaatii Solomone laa"u s'eetu wogga gonddalletuwaa k'os's'eedda work'k'aappe med'isseedda; itti itti gonddalliyan laappun kiilo giraame gidiyaa work'k'ay geleedda. 16 K'aykka I heezzu s'eetu k'eeri gonddalletuwaa k'os's'eedda work'k'aappe med'isseedda; itti itti k'eeri gonddalliyan laa"u kiilo giraame gidiyaa work'k'ay geleedda. Kaatii he gonddalletuwaa Liibaanoosa Wora Golliyaa geetettiyaa gollen wotseedda.

17 K'aykka kaatii danggarssaa zaaliyaappe itti wolk'k'aama kawutetsaa araataa med'isseedda, geeshsha work'k'aan sheeshsheedda. 18 Kawutaa araatay de'iyaa sa'aa pude kesanaw yed'd'iyaa usuppun ditsatuu de'iino. Gediyaan yed'd'anaw kawutetsaa araatanna gatsiide, work'k'aappe ootseedda oydii de'ee. Araataw laa"u baggaanakka k'esiyaa zemppissiyaa sa'atuu de'iino; he laa"u sa'atuu lank'k'iyankka ya baggananne ha baggana ek'k'eedda itti itti gaammuwaa misilii de'ee. 19 He araataa pude kesiyaa usuppun detsatuwaan ya baggananne ha baggana itti itti gaammuwaa misilii, ubbaanna tammanne laa"u misiletuu de'iino. Hawaa mala kawutetsaa araatay hara kawutetsan hak'aninne oosettibeenna.

20 Kaatii Solomone ushshaa ushiyaa miishshaa ubbay work'k'aappe oosetteedda; Liibaanoosa Wora Gollen de'iyaa shaluwaa ubbaykka muruta work'k'aappe oosetteedda. Solomone wode biray ubbakka go"iyaabaadan paydetti erenna. 21 Kaatiyaw Kiiraama markkabatuwaanna zal"iyaa wolk'k'aama markkabatuu abbaan de'iino. He markkabatuu work'k'aanne biraa, danggarssaa achchaa, k'aaretuwaanne geleshshotuwaa c'aani akkiide, heezzu laytsaappe itti gede simmiino.

22 Kaatii Solomone duretetsaaninne aad'd'eeda eratetsan sa'aan de'iyaa kaatetuwaa ubbaappe daree. 23 Sa'aan de'iyaa kaatetuu ubbay Aa sintsa aad'd'anawunne S'oossay Aa wozanaan wotseedda aad'd'eeda era sisanaw koyino. 24 Laytsaappe laytsan yiyaa ubbay aw Immanaw work'k'aanne biraa miishshatuwaa, mayotuwaa, ola miishshatuwaanne sawuwaa, paratuwaanne bak'ulotuwaa akkiide yee.

25 Solomonaw paratoonne gaaretoo 4,000 gaas'aatay de'ee; k'ay 12,000 paratuu aw de'iino. Solomone hewantta paraa gaaretuwaa katamatuwaaninne barenana Yerusaalamen wotseedda.* 26 Solomone Efiraas'iisa Shaafaappe doommiide, Piliss's'eema gadiyanne Gibs'e zawaa gakkanaw de'iyaa kaatetuwaa ubbaa mooddeedda.* 27 Kaatii Yerusaalamen biray shuchchaadan keeletanaadan, zigaykka gad'an dic'c'iyaa etsaadan c'orattanaadan ootseedda. 28 Solomonaw paratuwaa Gibs'eppenne hara biittaa ubbaappe ahiino.*

Solomone Hayk'uwaa

(1 Kat. 11:41-43)

29 Koyroppe wurssetsaa gakkanaw Solomone haneedda harabay Timbbitiyaa Odiyaa Naataana Taarikiyaa mas'aafan, Seeloppe Yeedda Akiiyi Timbbitiyaa odeedda Mas'aafaaninne Nabaas'a Na'aa Iyorbbaamawaa Timbbitiyaa odeedda Idduu Be'eedda sas'aa mas'aafan s'aafetti utteedda. 30 Solomone Israa'eeliyaa ubbaa bolla Yerusaalamen oytamu laytsaa kaateteedda. 31 Hewaappe guyyiyaan, Solomone hayk'k'iidde, bare mayzzan gaketeedda; bare aawuwaa Daawita Kataman moogetteedda. Aa na'ay Robi'aame Aa kotan kaateteedda.

10

Israa'eeliyaa Pudehaa Yaratuu Rooba'aama bolla Makkaleeddino

(1 Kat. 12:1-20)

1 Israa'eeliyaa Asay ubbay Robi'aama kaateyanaw Sekeema katamaa beedda diraw, ikka yaa beedda. 2 Nabaas'a na'ay Iyorbbaami, Kaatiyaa Solomoneppe bak'atiide Gibs'en de'iyaawe hawaa siseedda wode, Gibs'eppe simmiide yeedda. 3 Israa'eeliyaa Asay ubbay Iyorbbaamaw kiittiide s'eesissina, inne Israa'eeliyaa yaa'ay ubbay Robi'aamakko beedda; 4 «Ne aawuu nuuna dees'o morgge mitsaa toosseedda; shin ha"i neeni I nuuna oosissiyaa wolk'k'aama oosuwaanne dees'o morgge mitsaa nuw kawushisaarkkii. Yaatooppe, nuuni new ootsana» yaageeddino.

5 Robi'aame unttuntta, «Biite; heezzentso gallassi simmiide, taakko yiite» yaageedda. Hewaappe guyye Asay simmiide beedda.

6 Hewaappe guyyiyaan, Kaatii Robi'aame Aa aawuu Solomone pas'a de'iyaa wode, Solomone zoreedda c'imatuwaa zoretaa besseedda. I unttuntta, «Ha asaw waagaade zaara giitee?» yaagiide oochcheedda.

7 Shin c'imatuu Robi'aama, «Neeni ha asaw keekkooppe, unttuntta nashechchooppenne unttunttoo lo"o k'aalaa zaarooppe, unttunttu ubbaa gede new k'oomaa gidanawantta» yaageeddino.

8 Shin Robi'aame c'imatuu zoreedda zoriyaa aggiide, aanana dic'c'iide, aw ootsiyaa yalaga asatuwaa zoretaa besseedda. 9 I unttuntta, «Hinttenttu taana zoriyaawe ayee? ‹Ne aawuu nuuna toosseedda dees'o morgge mitsaa nuw kawushisaarkkii› yaagiyaa ha asaw waagaade zaaroo?» yaagiide oochcheedda.

10 Shin aanana dic'c'eedda yalagatuu, « ‹Ne aawuu nuuna dees'o morgge mitsaa toosseedda; shin neeni nuw kawushisaarkkii› yaagiyaa asaw, ‹Ta k'eeri birad'd'ii ta aawuwaa s'eessaappe orddee. 11 Ta aawuu hinttenttu morgge mitsaa dees'etseedda; shin taani hewaappekka aatsaade dees'etsana. Ta aawuu hinttentta lissuwaan wad'd'eedda; shin taani hinttentta masimasuwaadan dukkiyaa lissuwaan wad'd'ana› yaagaadde zaara» yaageeddino.

12 Hewaappe guyyiyaan, Kaatii Robi'aame, «Heezzantso gallassi simmiide, taakko yiite» geeddawaadankka, Iyorbbaaminne Asay ubbay heezzentso gallassi simmiide yeeddino. 13 Kaatii Robi'aame unttunttoo hank'k'o zaaruwaa zaareedda. C'imatuwaa zoriyaa aggi bashiide, 14 yalagatuu zoreedda zoriyaa kaalleedda. Yaatiide hawaadan yaageedda; «Ta aawuu hinttenttu morgge mitsaa dees'etseedda; shin taani hewaappekka aatsaade dees'etsana. Ta aawuu hinttentta lissuwaan wad'd'eedda; shin taani hinttentta masimasuwaadan dukkiyaa lissuwaan wad'd'ana» yaagiide zaareedda. 15 Kaatii Asay giyaawaa sisennan is's'eedda; ayaw gooppe, Med'inaa Goday Seeloppe yeedda Akiiya baggana kase Nabaas'a na'aa Iyorbbaamaw odeedda k'aalay polettanaadan hawe S'oossaappe haneedda.

16 Israa'eeliyaa Asay ubbay kaatii unttunttu giyaawaa sisennaan is's'eedda. Yaatiide, kaatiyaa hawaadan yaageeddino: «Daawitewaappe nuuna gakkiyaabay ayee? Isseya na'aappe nuuni laattanawe baawa! Israa'eeliyaa asaw, hinttenttu soo hinttenttu soo biite! Simmi Robi'aame barew naagetto!» yaageeddino. Hewaa diraw, Israa'eeliyaa Asay ubbay barenttu soo barenttu soo beeddino.* 17 Shin Robi'aame Yihudaa biittan de'iyaa Israa'eeliyaa asaa bolla kaateteedda.

18 Hewaappe guyyiyaan, Kaatii Robi'aame bare ayiletuwaa kaappuwaa Adooniraama Israa'eeliyaa asaakko kiitteedda; unttunttu Aa shuchchaan c'addiide wod'eeddino. Yaatina, Kaatii Robi'aame bare paraa gaariyan ellekka kes uttiide, Yerusaalame bak'ateedda. 19 Heedeppe doommiide, hachche gakkanaw, Israa'eeliyaa zaratuu tammatuu Daawita zariyaappe kaateteedda kaatetuwaa bolla makkaleeddino.

Yihudaa Kaatetuwaa

11

(11:1—36:12)

Shamaa'e Timbbitiyaa odeedda

(1 Kat. 12:21-24)

1 Robi'aame Yerusaalame katamaa gakkeedda wode, Israa'eeliyaa biittaa asaana olettiide, kawutetsaa barew zaarana mala, Yihudaa zariyaappenne Biiniyaama zariyaappe dooretteedda itti s'eetanne hosppun tammu sha"a olanchchatuwaa shiishsheedda. 2 Shin Med'inaa Godaa k'aalay S'oossaa asaa gidiyaa Shamaa'iyaakko yeedda; 3 «Solomona na'aa Yihudaa Kaatiyaa Robi'aamawunne Yihudaaninne Biiniyaaman de'iyaa Israa'eeliyaa asaa ubbaw hawaadan yaaga; 4 ‹Med'inaa Goday hinttentta, «Hinttenttu ishatuwaanna, Israa'eelatuwaana olettanaw booppite. Hawaa taani ootseedda diraw, hinttenttu ubbaykka hinttenttu soo hinttenttu soo simmite» yaagee› yaagaadde oda» yaageedda. Unttunttu Med'inaa Godaa k'aalaa sisiide, Iyorbbaama olanaw biyaawaa aggiide simmeeddino.

Robi'aame Geessotuwaa Gimbbeedda

5 Robi'aame Yerusaalamen uttiide, hawaappe kaalliide s'aafetteedda Yihudaanne Biiniyaama katamatoo geessuwaa gimbbeedda. 6 He katamatuukka Beeteleeme, Es'aama, Tak'o"a, 7 Beetis'uura, Sookko, Adulaama, 8 Gaate, Mareesha, Ziifa, 9 Adorayma, Laakisha, Azeek'a, 10 S'or"a, Ayaaloonanne Kebroona. 11 Robi'aame katamatuwaa geessuwaa minisiide, kaappatuwaa unttunttun wotseedda; k'ay k'umaa, zayitiyaanne woyniyaa eessaa unttunttun wotseedda. 12 He gimbbetteedda katamatuwaa ubbaan gonddalletuwaanne tooratuwaa wotseedda; yaatiide unttuntta loytsi miniseedda. Hewaadan ootsiidde, Yihudaanne Biiniyaama biittatuwaa mooddiidde de'eedda.

K'eesetuunne Leewatuu Ubbay Yihudaa Yeeddino

13 Israa'eeliyaa ubbaan de'iyaa k'eesatuu nne Leewatuu ubbay barenttu de'iyaa sa'aappe Robi'aamakko yeeddino. 14 Leewatuu barenttu hentsaa gadiyaanne barenttu sa'aa aggiide, Yihudaanne Yerusaalame yeeddino. Ayaw gooppe, unttunttu k'eese gidiide Med'inaa Godaw ootsennaadan, Iyorbbaaminne Aa naanay diggeeddino. 15 Iyorbbaami goynniyaa d'ok'k'a gishuwaan hara k'eesetuwaa suntseedda; unttunttu s'alahetoonne I med'd'eedda maratuwaa misiletoo k'eese gidiide ootseeddino.* 16 Leewatuu yeeddawaappe guyyiyaan, Israa'eeliyaa zaratuwaa ubbaappe Med'inaa Godaw, Israa'eeliyaa S'oossaw barenttu wozanaappe goynnanaw koyiyaawanttu Med'inaa Godaw, barenttu aawotuwaa S'oossaw yarshshuwaa yarshshanaw unttunttu geeduwaa kaalliide, Yerusaalame yeeddino. 17 Unttunttu yuussay Yihudaa kawutetsaa miniseedda; unttunttu heezzu laytsaa kumentsaa Solomone na'aa Robi'aama maaddeeddino. Unttunttu Kaatiyaa Daawita ogiyaanne Kaatiyaa Solomone ogiyaa kaalliide, heezzu laytsaa saro de'eeddino.

Robi'aama Soy Asaa

18 Robi'aame Mahilaato giyaa mishiratto akkeedda. Mahilaati aawuu Daawita na'aa Yaarimoota; I daaya Isseya na'aa Eli'aaba naatto Abihayillo. 19 Mahilaata Robi'aamaw Yi'uusha, Shamaariyaanne Zahaama geetettiyaa attuma naanaa yelaaddu. 20 Hewaappe guyyiyaan, Abeselooma naatti naatto Maa'iko akkeedda; Maa'ika Robi'aamaw Abiiya, Attaaya, Ziizanne Shalomiita yelaaddu. 21 Robi'aame bare machchetuwaappenne bare baakkotuwaa ubbaappe Abeselooma naatti naatto Maa'iko aad'd'o siik'ee. Aw tammanne hosppun mac'c'a asatuunne usuppun tammu baakkotuu de'iino. I laatamanne hosppun attuma naanaanne usuppun tammu mac'c'a naanaa yeleedda. 22 Robi'aame Maa'iki na'aa Abiiya bareppe guyyiyaan kaateyanaw k'oppeedda diraw, Aa ishatuwaa bolla kaappuwaa ootsiide suntseedda. 23 Robi'aame c'inc'c'iide, bare attuma naanaa Yihudaanne Biiniyaama biittatuwaa ubbaan de'iyaa gimbbetteedda katamatuwaa ubbaan shaakki shaakki wotseedda; unttunttoo daro katsaa immeedda. K'ay unttunttoo c'ora mac'c'a asaa immeedda.

12

Gibs'ee Yihudaa Bolla Woraajjeedda

(1 Kat. 14:25-28)

1 Robi'aama kawutetsay min ek'k'eedda wode, inne Israa'eeliyaa Asay ubbay Med'inaa Godaa higgiyaa aggi basheeddino. 2 Unttunttu Med'inaa Godaw ammanettennan is's'eedda diraw, Robi'aame kaateteedda ichcheshantso laytsan Gibs'e Kaatii Shiishaak'i Yerusaalame katamaa bolla woraajjeedda. 3 Aanana ittippe Gibs'eppe yeeddawe itti sha"anne laa"u s'eetu paraa gaaretuwaa, usuppun tammu sha"a paraa asatuwaana paydu baynna Liibiyaa olanchchatuwaa, Sukka olanchchatuwaanne Top'p'iyaa olanchchatuwaa. 4 Kaatii Shiishaak'i gimbbetteedda Yihudaa katamatuwaa omoodiide, Yerusaalame katamaa yeedda.

5 Hewaappe guyyiyaan, timbbitiyaa odiyaa Shamaa'e Robi'aamakkonne Shiishaak'appe bak'atiide, Yerusaalamen shiik'i utteedda Yihudaa kaaletsiyaawanttukko yiide, «Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Hintte taana aggeeda diraw, taanikka hinttentta Shiishaak'a kushiyan aggaad› yaagee» yaageedda.

6 Israa'eeliyaa kaaletsiyaawantunne Kaatii Robi'aame barentta kawushshiide, «Med'inaa Goday s'illuwaa» yaageeddino.

7 Unttunttu barentta kawushsheeddawaa Med'inaa Goday be'eedda wode, Shamaa'iyaa Med'inaa Goday hawaadan yaageedda; «Unttunttu barentta kawushsheedda diraw, taani unttuntta wurssa d'ayisikke; taani unttuntta ashshana. Ta hank'k'uu Shiishaak'a baggana Yerusaalame bolla tigettenna. 8 Gidooppenne, unttunttu taw moodetiyaawaaninne hara biittatuwaa kaatetoo moodetiyaawaan de'iyaa dummatetsaa erana mala, unttunttu Shiishaak'aw moodetana» yaageedda.

9 Hewaa diraw, Gibs'e Kaatii Shiishaak'i Yerusaalame katamaa olettiide, Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaaninne kaatiyaa gollen de'iyaa miishshaa ubbaa akkeedda. K'ay Solomone work'k'aappe oosisseedda gonddalletuwaakka akkiide afeedda.* 10 I afeedda work'k'aa gonddalletuwaa diraw, Kaatii Robi'aame nahaasiyaa birataappe hara gonddalletuwaa oosisseedda; kaatiyaa golliyaa penggiyaa naagiyaawanttu kaappuwaa kushiyan wotseedda. 11 Kaatii Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa geliyaa wode ubbaan, penggiyaa naagiyaawanttu yiide, he gonddalletuwaa oyk'k'eeddino. Hewaappe simmiide, unttunttu zaariide, naagiyaawanttu gollen wotsino. 12 Robi'aame barena kawushsheedda diraw, I wuri d'ayennaadan Med'inaa Godaa hank'k'uu aappe kichcheedda. Ubbaa Yihudaa biittaw muliyaw sa'ay injjeteedda.

Robi'aama Kawutaa Wurssetsa

13 Kaatii Robi'aame barena minisiide, Yerusaalamen kaateteedda. Robi'aame kaateteedda wode Aa laytsay oytamanne itta; Med'inaa Goday bare suntsaa yaan wotsanaw Israa'eeliyaa biittaa ubbaappe dooreedda Yerusaalame kataman tammanne laappun laytsaa kaateteedda. Robi'aama aata Amooniyaa Naa'imo. 14 Robi'aame Med'inaa Godaw wozanaappe goynnanaw koyyibeenna diraw, iitabaa ootseedda.

15 Robi'aame koyroppe wurssetsaa gakkanaw haneeddabaynne Aa yeletaa maaray Timbbitiyaa Odiyaa Shamaa'iyaa Taarikiyaa Mas'aafaaninne Idduu Be'eedda sas'aa mas'aafan s'aafetti utteedda. Robi'aaminne Iyorbbaami ubbaa wode olettiide de'eeddino. 16 Robi'aame hayk'k'iidde, bare mayzzan gaketeedda; I Daawita Kataman moogetteedda. Aa kotaan Aa na'ay Abiiyi kaateteedda.

13

Yihudaa Kaatiyaa Abiiya

(1 Kat. 15:1-8)

1 Kaatii Iyorbbaami kaateteedda tammanne hosppuntsa laytsan Abiiyi Yihudaan kaateteedda. 2 Abiiyi Yerusaalamen heezzu laytsaa kaateteedda. Aa daay suntsay Mikaayo;* Mikaaya Gib"appe yeedda Uri'eela naatto.

Abiiyinne Iyorbbaami olettiide de'eeddino. 3 Abiiyi dooretteedda 400,000 mino olanchchatuwaa akkiide, olanaw kesseedda; Iyorbbaamikka dooretteedda 800,000 mino olanchchatuwaa akkiide, Abiiyaana olettanaw kesseedda.

4 Hewaappe guyyiyaan, Abiiyi Efireema gezziyaan de'iyaa S'amarayma geetettiyaa deriyaa huup'iyaan ek'k'iide, hawaadan yaageedda; «Hinttenttoo, Iyorbbaamanne Israa'eeliyaa asatoo, ubbaykka taani giyaawaa sisite! 5 Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay Daawitenne Aa zeretsay Israa'eeliyaa bolla med'inaw kaatetanaadan, Daawitana I laamettenna k'aalaa c'aak'uwaa c'ak'k'eteeddawaa hinttenttu erikkiteeyye? 6 Shin Daawita na'aa Solomone k'oomay, Nabaas'a na'ay Iyorbbaami denddiide, bare godaa bolla makkaleedda. 7 Robi'aame yalaganne daaburaanchcha gidiide, unttunttunna ek'ettanaw danddayenna wode, patseena shufuro asatuu Iyorbbaamekko shiik'iide, Solomone na'aa Robi'aama bolla minneeddino.

8 «Ha"ikka Med'inaa Goday Daawita zeretsatoo immeedda kawutetsaanna hinttenttu gaaddatanaw k'oppiita. Hinttenttu hewaa k'oppeeddawe hinttenttu loytsi c'ora asaa gidiyaa dirassanne hinttenttoo s'oossatuwaa gidana mala, Iyorbbaami work'k'aappe med'isseedda maratuu hinttenana de'iyaa dirassa. 9 Aaroona zariyaa gidiide, Med'inaa Godaw ootsiyaa k'eesetuwaanne Leewatuwaa hinttenttu yedersseeddita. Yaatina hara gadiyaa Asay ootsiyaawaadan hinttenttoo hara k'eesetuwaa suntseeddita. Barena dummayanaw itti korumaa laappun dorssaa orggetuwaa akkiide yiyaa ooninne wordduwaa s'oossatoo k'eese gidana.

10 «Shin nuuna gidooppe, Med'inaa Goday nu S'oossaa; nuuni Aa aggibeykko. Aaroona zariyaa gidiide Med'inaa Godaw ootsiyaa k'eesatuu nuw de'iino; k'ay Leewatuu unttuntta maaddino. 11 Unttunttu ubbaa gallassi wonttanne omarssi Med'inaa Godaw s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshiinonne sawiyaa is'aanaa c'uwayiino. Med'inaa Godaa sintsan wotsiyaa ukitsaa geeshsha s'arp'p'eezan wotsiino. Omarssi omarssi poo'issanaadan work'k'aappe ootseedda s'omppetuwaa wotsiyaa ballan wotsiide giigissiino. Ayaw gooppe, nuuni S'oossaa nu S'oossaa azazuwaa naageetto; shin hinttenttu Aa aggeeddita. 12 Be'ite, S'oossay nuunanna de'ee; I nuuna kaaletsiyaawaa. Olaa s'urumbbaa punniyaa Aa k'eesatuu kka nuunanna de'iino; nuuni hinttenana olaa doommanaw s'urumbbaakka unttunttu punnana. Israa'eeliyaa asaw, Med'inaa Godaana hinttenttu aawotuwaa S'oossaanna olettoppite! Ayaw gooppe, hinttenttu Aa s'oonanaw danddaykkita» yaageedda.

13 I haasayishin, Iyorbbaami bare olanchchatuwaappe itti c'uguwaa hinttuttuppe guyyenna zuggiide naagana mala yeddeedda. Israa'eeliyaa olanchchatuu Yihudaa olanchchatuu sintsan de'iyaa wode, zuggiide naagiyaa olanchchatuu hinttuttuppe guyyenna de'iino. 14 Yihudaa olanchchatuu guyye simmi s'eelliyaa wode, unttuntta olanaw yeeddawanttu guyyenanne sintsanna de'iyaawaa be'eeddino. Med'inaa Godaw waasseeddino; k'eesatuu kka s'urumbbaa punneeddino. 15 Hewaappe guyyiyaan, Yihudaa olanchchatuu ola waasuwaa waasseeddino. Unttunttu ola waasuwaa waasseedda wode, S'oossay Iyorbbaamanne Israa'eeliyaa asaa ubbaa Abiiya sintsaaninne Yihudaa sintsan s'ooneedda. 16 Israa'eeliyaa olanchchatuu Yihudaa olanchchatuu sintsaappe bak'atina, S'oossay unttunttu Yihudaa olanchchatuu kushiyan aatsiide immeedda. 17 Abiiyinne Aa olanchchatuu unttuntta suppu ootsiide wursseeddino; yaatina, ichcheshu s'eetu sha"a dooretteedda Israa'eeliyaa olanchchatuu hayk'k'eeddino. 18 Israa'eeliyaa Asay he wode s'oonetteedda; Yihudaa Asay Med'inaa Godan, barenttu aawotuwaa S'oossan ammanetteeda diraw, unttuntta s'ooneeddino.

19 Abiiyi Iyorbbaama yederssiide, aappe Beeteele katamaa, Yishaana katamaanne Efiroona katamaa unttunttu mootsatuwaanna oyk'k'eedda. 20 Abiiyi de'eedda laytsan ubbaan Iyorbbaami simmiide minnibeenna. Med'inaa Goday Iyorbbaama dechchina hayk'k'eedda.

21 Shin Abiiyi min min beedda. Abiiyi tammanne oyddu mac'c'a asaa akkiide, laatamanne laa"u attuma naanaanne tammanne usuppun mac'c'a naanaa yeleedda. 22 Abiiyi ootseedda harabay, I haneeddabaynne I geeddawe ubbay Timbbitiyaa Odiyaa Iddo Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda.

14

Kaatii Aasay Top'p'iyaa Olanchchatuwaa S'ooneedda

1 Abiiyi hayk'k'iidde, bare mayzzan gaketeedda; Daawita Kataman Aa moogeeddino. Aa kotan Aa na'ay Asay kaateteedda. I kaateteedda wode gadii tammu laytsaa woppaa demmeedda.

2 Aasi Med'inaa Godaa bare S'oossaa sintsan lo"obaanne suurebaa ootseedda. 3 Aasi allaga s'oossatoo yarshshiyaa sa'atuwaanne goynniyaa d'ok'k'a sa'aa koleedda. Goynnanaw shuchchaappe ootseedda tuussatuwaakka mentsereetseedda; Asheero geetettiyaa s'oossatti misiletuwaakka k'ans's'ereetsi oleedda. 4 Yihudaa asay Med'inaa Godaa barenttu aawotuwaa S'oossaa koyanaadaaninne Aa higgiyaanne Aa azazuwaa naaganaadan Asay azazeedda. 5 K'ay goynniyaa d'ok'k'a sa'atuwaanne is'aanaa c'uwayiyaa sa'aa Yihudaa katamaa ubbaappe d'aysseedda. Aa kawutetsaa laytsan biittay woppaa demmeedda. 6 Kaatii Asay Yihudaan de'iyaa katamatoo geessotuwaa med'd'eedda. Med'inaa Goday Aa shemppisseedda diraw, biittaykka shemppeedda; he laytsatuwaan aanana ooninne olettibeenna.

7 Asay Yihudaa asaa hawaadan yaageedda; «Ane nuuni ha katamatuwaa kees's'oytte; unttunttu yuushshuwaan miis'atuwaa med'd'oytte. Unttunttu bolla adussa gimbbetuwaa, penggetuwaanne penggetuwaa gorddiyaa shikaalatuwaa kesseetto. Nuuni Med'inaa Godaa nu S'oossaa koyowaa diraw, biittay ha"ikka nuussa. Nuuni Aa koyeeddo; I nuw ubbaa baggana woppaa immeedda» yaageedda. Hewaa diraw, unttunttu katamatuwaa kees's'iide poleeddino.

8 Asaw wogga gonddalletuwaanne tooratuwaa oyk'k'iyaa 300,000 olanchchatuu Yihudaa zariyaappe de'iino; k'ay k'eeri gonddalletuwaa oyk'k'iyaawanttunne wonddaafiyaan dukkiyaawanttu laa"u s'eetanne hosppun tammu sha"a olanchchatuu Biiniyaama zariyaappe de'iino. Hawanttu ubbaykka mino asatuwaa.

9 Zeraaha geetettiyaa itti Top'p'iyaa Asay itti miiloone olanchchatuwaanne heezzu s'eetu paraa gaaretuwaa akkiide, Yihudaa olanaw yiide, Mareesha gakkeedda. 10 Asikka aanana olettanaw kesseedda; kesiide bare olanchchatuwaa Mareesha matan de'iyaa S'afaata Wombban salppisseedda. 11 Hewaappe guyyiyaan, Aasi Med'inaa Godaa bare S'oossaa woossiide, «Abeet Med'inaa Godaw, wolk'k'ay baynna olanchchatuu wolk'k'aama olanchchatuwaa s'oonanaadan maaddiyaawe neeppe attina, haray baawa! Abeet Med'inaa Godaw, nu S'oossaw, nuuni neenan ammanettiide, ha c'ora olanchchatuwaanna ne suntsan olettanaw yeedda diraw, neeni nuuna maadda. Abeet Med'inaa Godaw, neeni nu S'oossaa; neena Asay s'oonenna» yaageedda.

12 Hewaa diraw, Med'inaa Goday Asa sintsaaninne Yihudaa olanchchatuu sintsan Top'p'iyaa olanchchatuwaa shoc'eedda; Top'p'iyaa olanchchatuu bak'atteedino. 13 Asinne aanana de'iyaa Asay unttuntta Garaara gakkanaw yedersseeddino. Top'p'iyaa olanchchatuwaappe daruu hayk'k'eedda diraw, unttunttu simmiide minnanawunne olettanaw danddayibeykkino. Hewaadan haniide, Top'p'iyaa olanchchatuu Med'inaa Godaaninne Aa olanchchatuwaan s'oonetteeddino. Kaatiyaa Asaa olanchchatuukka darobaa omoodeeddino. 14 Hewaa heeraan de'iyaa Asay Med'inaa Goday ootseeddawaa yaatiide, daro dagammeedda. Asaa olanchchatuukka Garaara yuushshuwaan de'iyaa katamatuwaa ubbaa bonk'k'iide d'aysseeddino. 15 K'ay mehiyaa heemmiyaawanttu mootsatuwaa olettiide, daro dorssaa, deeshshaanne gaaluwaa di'iide, Yerusaalame simmeeddino.

15

Kaatii Aasay Yihudaan De'iyaa Eek'aa Misiletuwaa D'aysseedda

1 Odeedda na'aa Azaariyaasa bolla S'oossaa Ayyaanay wod'd'eedda; 2 Asaana gaketanaw biide, hawaadan yaageedda; «Asaa, neeni, Yihudaa asaynne Biiniyaama Asay ubbay sisite! Hinttenttu Med'inaa Godaana ittippe de'iyaa wode ubbaan ikka hinttenana de'ee. Hinttenttu Aa koyooppe, I hinttenttoo beettana; shin hinttenttu Aa aggooppe, ikka hinttentta aggana. 3 Israa'eeliyaa Asay tumu S'oossay, tamaarissiyaa k'eesiinne higgii baynnan daro wodiyaa de'eedda. 4 Shin barentta metuu gakkeedda wode, unttunttu Med'inaa Godaakko, Israa'eeliyaa S'oossaakko simmiide, Aa koyeeddino; I unttunttoo beetteedda. 5 He wodiyaan kare kesiyaawoonne soo geliyaawoo sarotetsay baawa; ayaw gooppe, gadiyaa ubbaa bollan de'iyaa Asay daro shabbarettee. 6 S'oossay unttuntta dumma dumma metuwaan yeggeedda diraw, derii deriyaa, katamaykka katamaa un"etsee. 7 Shin hinttenttu minnite; laafoppite! Ayaw gooppe, hinttenttu ootseedda oosoo gatii de'ee» yaageedda.

8 Odeedda na'ay timbbitiyaa odiyaa Azaariyaasi odeedda k'aalaa siseedda wode, Asay minneedda. Asay Yihudaanne Biiniyaama biittatuwaa ubbaappenne Efireema gezziyaan I omoodiide oyk'k'eedda katamatuwaappe sheneyiyaa eek'aa misiletuwaa d'aysseedda. Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa sintsan de'iyaa Med'inaa Godaw yarshshiyaa saakka ooratseedda.

9 Med'inaa Goday Aa S'oossay aanana de'iyaawaa be'eedda diraw, daro Asay Israa'eeliyaappe aakko yeedda; Yihudaa asaanne Biiniyaama asaa ubbaa, unttunttunna de'iyaa Efireema zeretsaa, Minaase zaratuwaanne Simoona zeretsaa Asay shiishsheedda. 10 Asay kaateteedda tammanne ichcheshantso laytsan, heezzentso aginaan he Asay Yerusaalamen shiik'eedda. 11 He gallassi omooddi aheedawaappe laappun s'eetu korumatuwaanne laappun sha"a dorssatuwaa Med'inaa Godaw yarshsheeddino. 12 Med'inaa Godaa barenttu aawotuwaa S'oossaa barenttu kumentsaa wozanaaninne barenttu kumentsaa shemppuwaan koyanaw k'aalaa geleeddino. 13 «Med'inaa Godaa Israa'eeliyaa S'oossaa koyenna asay, guutsa gidina wolk'k'aama gidina, attuma gidina mac'c'a gidina, hayk'k'o» giide c'aak'k'eteeddino. 14 Hewaa bollankka malakkataanne s'urumbbaa punniidde, barenttu k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, Med'inaa Godaw c'aak'k'eeddino. 15 Yihudaa Asay ubbay barenttu kumentsaa wozanaan ha c'aak'uwaa c'aak'k'eedda diraw, nashetteeddino. Ayaw gooppe, S'oossaa unttunttu laamotiide koyina, I unttunttoo beetteedda. Med'inaa Goday unttunttoo ubbaa baggaanakka woppaa immeedda.

16 Kaatii Asay bare aawuwaa daaya Maa'ika Asheero giyaa s'oossatiw sheneyiyaa eek'aa misiliyaa med'd'eedda diraw, Kaatiyaa Aatto Aa geetettiyaa bonchchuwaappe izo diggeedda. Asay he eek'aa misiliyaa k'ans's'ereetsi suuppayiide, K'ediroona Zanggaaraan s'uuggeedda. 17 Goynniyaa d'ok'k'a sa'aa Asay Israa'eeliyaa gadiyaappe d'ayssennan aggooppenne, I bare de'eedda laytsaa ubbaan Med'inaa Godaw wozanaappe ammanettiyaa asaa gidiide de'eedda. 18 Inne Aa aawuu S'oossaw dummayi wotseedda biraanne work'k'aa hara miishshatuwaa ahiide, S'oossaa Geeshsha Golliyaa giddon wotseedda. 19 Asay kaateteedda hattamanne ichcheshantso laytsay gakkanaw olay baawa.

16

Yihudaynne Israa'eelii Oletteeddino

(1 Kat. 15:16-22)

1 Asay kaateteedda hattamanne usuppuntsa laytsan Israa'eeliyaa Kaatii Baa'ishi Yihudaa bolla woraajjeedda; Yihudaa Kaatiyaa Asaakko ooninne gelennaadaaninne kessennaadan te'anaw Raama katamaa yuushshuwaa minisiide gimbbeedda. 2-3 Hewaa gaasuwaan Kaatii Aasi Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaanne bare kaatiyaa golliyaa miishshaa minjjiyaa sa'aappe work'k'aanne biraa akkeedda. Akkiide Damask'k'o kataman de'iyaa Sooriyaa Kaatiyaa Benihadaadaw hawaadan yaagiide yeddeedda; «Kase ta aabbunnanne ne aabbunna c'aak'k'eteeddawaadan, ane taanannanne neenanna c'aak'k'etoytte. Be'a, taani new biraanne work'k'aa yeddaad. Israa'eeliyaa Kaatii Baa'ishi bare olanchchatuwaa ta gadiyaappe kessana mala, neeni kase aanana c'aak'k'eteedda c'aak'uwa kola» yaageedda.

4 Benihadaadi Kaatii Asay geeddawaa mayyiide, bare ola gadaawotuwaa Israa'eeliyaa katamatuwaa olanaw yeddeedda. Unttunttu Ayino, Daananne Aabeeli-Beetimaa'ika geetettiyaa katamatuwaanne Nifttaaleema gadiyaan de'iyaa shaluwaa minjjiyaa katamatuwaa ubbaa s'ooneeddino. 5 Baa'ishi hewaa sisiide, Raama katamaa gimbbiyaawaa aggi basheedda.

6 Hewaappe guyyiyaan, Kaatii Asay Yihudaa asaa ubbaa shiishsheedda; Asay Baa'ishi kase yaan go'ettiyaa shuchchaanne mitsaa Raamappe keezeeddino. I Gebaa'anne Mis'ip'p'a geetettiyaa katamatuwaa an minisiide gimbbeedda.

Kaatii Aasay Timbbitiyaa Odiyaa Hanaana K'asho Gollen Yegeedda

7 He wode timbbitiyaa odiyaa Hanaani Yihudaa Kaatiyaa Asaakko yiide, «Neeni Sooriyaa kaatiyaan ammanettaade, Med'inaa Godan, ne S'oossan, ammanettabeenna diraw, Sooriyaa kaatiyaa olanchchatuu ne kushiyaappe kessi akkeeddino. 8 Top'p'iyaa asatuunne Liibiyaa asatuu, c'ora paraa gaaretuunne paratuu de'iyaa daro olanchchatuwaa gidikkinooyye? Shin neeni Med'inaa Godaan ammanetteeda diraw, S'oossay unttuntta ne kushiyan aatsi immeedda. 9 Ayaw gooppe, bare kumentsaa wozanaappe S'oossan ammanettiyaa asaa mintsetsanaw Med'inaa Godaa ayfii sa'aa bollan ubbasaa s'eellee. Neeni ha yewuwaan eeyyaadda; hewaa diraw, hachcheppe doommina, neeppe olay shaakettenna» yaageedda.

10 Asay timbbitiyaa odiyaawaa bolla daro hank'k'etteedda; k'asho gollen yegeedda. K'ay Asay he wode asaappe amareedawaa metootseedda.

Kaatiyaa Asa Hayk'uwaa

(1 Kat. 15:23-24)

11 Asay ootseeddabay koyroppe wurssetsaa gakkanaw Yihudaa Kaatetuunne Israa'eeliyaa Kaatetuu Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 12 Asay kaateteedda hattamanne udduppuntsa laytsan gediyaa saketteedda; aw sakku loytsi darooppekka, I aakimatuwaa koyeeddappe attina, Med'inaa Godaa koyyibeenna. 13 Asay bare kaateteedda oytamanne ittentsiyaa laytsan hayk'k'iidde, bare mayzzan gaketeedda. 14 Unttunttu Aa ahaa duufuwaan dumma dumma shittuunne sawuu de'iyaa gisuwaa bolla wotseeddino. Unttunttu Aa bonchchoo daro mitsaa dooriide, tamaa eetsiide, daroppe yeekkeeddino. Asay barew Daawita Kataman shuchchaa wooc'iide giigisseedda duufuwaan Aa moogeeddino.

17

Yoosaafees'e Yihudaan Kaateteedda

1 Asaa na'ay Yoosaafees'e Aa kotaan kaateteedda; Yoosaafees'e Israa'eeliyaa olanaw barena miniseedda. 2 Gimbbetti utteedda Yihudaa katamatuwaa ubbaan olanchchatuwaa wotseedda; k'ay Yihudaa biittaaninne Aa aawuu Asay omoodeedda Efireema gadiyaa katamatuwaan olanchchatuu geesuwaa med'd'eedda.

3-4 Med'inaa Goday Yoosaafees'a anjjeedda; ayaw gooppe, Aa aawuu koyro kaatiyaa gideedda wode, S'oossaw ammanetteedawaadan, ikka ammanetteeda. Ba'aala eek'aa misiliyaw goynnennan is's'eedda. Yoosaafees'e bare aawuwaa Daawita ogiyaan hametiidde, S'oossaa azazuwaa poleedda. I Israa'eeliyaa kaatetuu ootseedda iita kiitaa ootsibeenna. 5 Hewaa diraw, Med'inaa Goday Aa Yihudaa kawutetsan loytsi esseedda. Yihudaa Asay ubbay Yoosaafees'aw imuwaa aheeddino; yaatina, I loytsi duretteeddanne bonchchetteedda. 6 Yoosaafees'e Med'inaa Godaw wozanaappe ootsiyaa asaa gideedda. Hewaa bollankka goynniyaa d'ok'k'a sa'atuwaanne Asheero giyaa s'oossatti eek'aa misiletuwaa Yihudaa gadiyaappe d'aysseedda.

7 Yoosaafees'e bare kaateteedda heezzentso laytsi Yihudaa katamatuwaan tamaarissanaadan bare oosanchchatuwaa Benihayla, Obaadiyaa, Zakkaraasa Nataani'eelanne Mikaaya kiitteedda. 8 K'ay unttunttunna ittippe Leewatuwaa Shamaa'iyaa, Nataaniyaa, Zabaadiyaa, Asaaheela, Shamiraamoota, Yoonataana, Adooniyaa, S'oobbiyaanne S'obaadooniyaa yeddeedda; k'aykka k'eesetuwaa Elishamaa'anne Yoraama unttunttunna ittippe kiitteedda. 9 Unttunttu ubbay Med'inaa Godaa Higgiyaa Mas'aafaa barenana akkiide, Yihudaa biittan de'iyaa katamatuwaa ubbaa biide, yaan asaa tamaarisseeddino.

Yoosaafees'a Gitatetsaa

10 Yihudaa biittaa yuushshuwaan de'iyaa kawutetsatuwaa ubbaa Med'inaa Goday yashissina, unttunttu Yoosaafees'ana olettibeykkino. 11 Piliss's'eema asatuwaappe amareedawanttu imuwaanne biraa giiraa Yoosaafees'aw aheeddino; k'ay Arabatuukka aw laappun sha"anne laappun s'eetu dorssaa orggetuwaanne laappun sha"anne laappun s'eetu deeshsha orggetuwaa aheeddino. 12 Hewaa diraw, Yoosaafees'e loytsi min min beedda. I Yihudaan geessotuwaanne minjjiyaawaa wotsiyaa katamatuwaa kees's'eedda. 13 I he katamatuwaan darobaa minjjeedda.

Yerusaalamen aw mino olanchchatuu de'iino. 14 Unttunttu barenttu aawotuwaa gollen gollen hawaappe kaalliide s'aafetteeddino. Yihudaa zariyaappe shaalak'ay Adinaaha; aanana 300,000 mino olanchchatuu de'iino.

15 Adinaaha kaalliide de'iyaa kaappuu Yohanaana; aanana 280,000 mino olanchchatuu de'iino.

16 Med'inaa Godaw bare sheniyaan keseedda Amaasaayi Aa kaalliide de'iyaa heezzentso kaappuwaa; I Ziikira na'aa. Amaasaayaana 200,000 mino olanchchatuu de'iino.

17 Biiniyaama zariyaappe kaappuu mino olanchchaa Eliyadaa'a; aanana wonddaafiyaanne gonddalliyaa oyk'k'iyaa 200,000 olanchchatuu de'iino.

18 Eliyadaa'a kaalliide de'iyaa kaappuu Yihozabaada; aanana olaa baanaw danc'c'eedda 180,000 olanchchatuu de'iino.

19 Ha ubbaa olanchchatuu kaatiyaw Yerusaalamen ootseeddawantta; hawanttu paydu Yihudaan de'iyaa gimbbetteedda katamatuwaan ubbaan kaatii wotseedda olanchchatuwaa gujjenna.

18

Timbbitiyaa Odiyaa Mikaayi Akaabaw S'oonettiyaawaa Odeedda

(1 Kat. 22:1-28)

1 Yoosaafees'e loytsi duretteeddanne bonchchetteedda; k'ay Akaabanakka bolloteedda. 2 Amareeda laytsaappe guyyiyaan, Yoosaafees'e Akaaba be'anaw Samaariyaa beedda. Akaabi aawunne aanana ittippe de'iyaa asaw daro dorssatuwaanne booratuwaa shukkeedda. Yaatiide Yoosaafees'e Gala'aaden de'iyaa Raamoota geetettiyaa katamaa olanaw barenana baanaadan mayzeedda. 3 Israa'eeliyaa Kaatii Akaabi Yihudaa Kaatiyaa Yoosaafees'a, «Gala'aaden de'iyaa Raamoota olanaw taananna baanii?» yaagiide oochcheedda.

Yoosaafees'e, «Ee, neeni olaa baanaw giigiyaa wode awudenne taani giigana. Ta olanchchatuu ne olanchchatuu mala; nuuni neenana olanaw baana» yaageedda. 4 K'aykka Yoosaafees'e Israa'eeliyaa kaatiyaa, «Gidooppenne, neeni kasetaade Med'inaa Godaa oochcha» yaageedda.

5 Israa'eeliyaa kaatii timbbitiyaa odiyaa oyddu s'eetu asatuwaa shiishshiide, «Taani Gala'aaden de'iyaa Raamoota katamaa olanaw boo booppoo?» yaagiide unttuntta oochcheedda.

Unttunttu, «Ba; ayaw gooppe, S'oossay he katamaa kaatiyaa kushiyan aatsiide immana» yaageeddino.

6 Shin Yoosaafees'e, «Nuuni Med'inaa Godaa oochchanaw danddayiyaa timbbitiyaa odiyaa hara Asay hawaan baawee?» yaageedda.

7 Israa'eeliyaa kaatii Yoosaafees'aw zaariide, «Nuuni Aa baggana Med'inaa Godaa oochchanaw danddayiyaa itti hara bitanii de'ee; I Yimila na'aa Mikaaya. Shin taani Aa is's'ay; ayaw gooppe, I ubbaa wodekka tawaa iitabaa odeeppe attina, lo"obaa odi erenna» yaageedda.

Yoosaafees'e, «Kaatii hewaadan gooppo!» yaageedda.

8 Hewaappe guyyiyaan, Israa'eeliyaa kaatii bare oosanchchatuwaappe ittuwaa s'eesiide, «Yimila na'aa Mikaaya ellekka akkaade ya» yaageedda.

9 Israa'eeliyaa kaatiinne Yihudaa Kaatii Yoosaafees'e, barenttu kawutetsaa mayuwaa mayyiide, Samaariyaa katamaa geliyaa penggiyaan barenttu kawutetsaa araatan utteeddino; timbbitiyaa odiyaa ubbatuu unttunttu sintsan timbbitiyaa odiino. 10 Unttunttuppe ittuu, Kanaa'ina na'ay S'idik'ii birataappe kac'etuwaa giigissiide, Akaaba, «Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Sooretuu d'ayana gakkanaw, neeni unttuntta ha kac'etuwaan k'ayc'c'ana› yaagee» yaageedda.

11 Timbbitiyaa odiyaa hara ubbatuukka, «Gala'aaden de'iyaa Raamoota katamaa baade ola; s'oona. Ayaw gooppe, Med'inaa Goday he katamaa kaatiyaa kushiyan aatsiide immana» yaagiide odeeddino.

12 Hewaappe guyyiyaan, Mikaaya s'eesanaw kiitetti beedda bitanii Aa, «Be'a, timbbitiyaa odiyaa ubbatuu itti k'aalaa gidiide, Kaatii ha olaa s'oonana yaagiide odeeddino. Hewaa diraw, hayyanaa ne oduukka unttuttuppe ittuwaa mala gido; neenikka lo"obaa oda» yaageedda.

13 Shin Mikaayi he bitaniyaa, «Med'inaa Goday ero! Ta S'oossay odiyaabaa taani odana» yaageedda.

14 Mikaayi kaatiyaakko yeedda wode, kaatii Aa, «Mikaaya, nuuni Gala'aaden de'iyaa Raamoota olanaw baaneeyye booppane?» yaagiide oochcheedda.

Mikaayi kaatiyaa, «Ba; baade ola; olaadekka s'oona. Ayaw gooppe, unttunttu ne kushiyan aad'd'i imettana» yaageedda.

15 Kaatii Aa, «Neeni Med'inaa Godaa suntsan tumuwaappe attina, harabaa taw odennaadan taani neena aappun gede c'aak'k'etanaw koshshii?» yaageedda.

16 I, «Israa'eeliyaa olanchchatuu ubbay hentsanchchay baynna dorssaadan deriyaan laaletteeddawantta taani be'aaddi. Med'inaa Goday unttuntta, ‹Hawanttoo goday baawa. Unttunttu ubbaykka barenttu soo barenttu soo saro biino› yaagee» yaageedda.*

17 Yaatina, Israa'eeliyaa kaatii Yoosaafees'a, « ‹I tawaa iitabaa odeeppe attina, lo"obaa odi erenna› gaade taani new odabeykkitaa?» yaageedda.

18 Mikaayi gujjiidekka hawaadan yaageedda; «Simmi Med'inaa Goday giyaawaa sisa! Med'inaa Goday bare kawutetsaa araatan uttina, saluwaa olanchchatuu ubbay Aa ushechchannanne Aa haddirssaana ek'k'eeddawantta taani be'aaddi. 19 Med'inaa Goday, ‹Israa'eeliyaa Kaatii Akaabi Gala'aaden de'iyaa Raamoota katamaa biide, yaan hayk'k'anaadan Aa baletsanawe oonee?› yaageedda. Ittuu hawaadan giyaa wode, haray k'ay hewaadan geedda. 20 Hewaappe guyyiyaan, ayyaanay kesiide Med'inaa Godaa sintsan ek'k'iide, ‹Taani Aa baletsana› yaageedda.»

Med'inaa Goday, «Waata baletsani?» yaageedda.

21 Ayyaanay, «Taani kesaade baade, aw timbbitiyaa odiyaawanttu ubbatuwaa doonaan worddotiyaa ayaana gidana» yaageedda.

Med'inaa Goday, «Ee, neeni Aa baletsana; new hewe hanana. Ba; baletsa yaageedda» yaageedda.

22 K'aykka I, «Hewaa diraw, Med'inaa Goday new timbbitiyaa odiyaawanttu hawanttu doonaan worddotiyaa ayaanaa wotseedda; ayaw gooppe, Med'inaa Goday ne bolla bashshaa ahanaw k'achcheeda» yaageedda.

23 Hewaappe guyyiyaan, Kanaa'ina na'ay S'idik'ii shiik'iide, Mikaaya shayiyaa bak'k'iide, «Med'inaa Godaa Ayyaanay ta matappe waaniide new odanaw beedee?» yaageedda.

24 Mikaayi Aa, «Neeni k'osettanaw k'ol"o geliyaa gallassi hewaa demmana» yaageedda.

25 Hewaappe guyyiyaan, Israa'eeliyaa kaatii bare olanchchatuwaappe ittuwaa azaziidde, «Mikaaya oyk'k'a; katamaa mooddiyaa Amoonawunne ta na'aa Yo'aashaw afaade imma. 26 Unttuntta, Kaatii hinttentta Ha bitaniyaa k'asho gollen k'achchite. Taani saro simmana gakkanaw, guutsa ukitsaappenne haatsaappe harabaa ayaanne aw immoppite» yaagee yaaga yaageedda.

27 Mikaayi Aa, «Tumu neeni saro simmiyaawaa gidooppe, Med'inaa Goday taanan haasayibeenna» yaageedda. K'aykka Mikaayi, «Asaw ubbaw, taani odeeddawaa akeekite» yaageedda.

Akaaba Hayk'uwaa

(1 Kat. 2:29-35)

28 Hewaappe guyyiyaan, Israa'eeliyaa kaatiinne Yihudaa Kaatii Yoosaafees'e Gala'aaden de'iyaa Raamoota katamaa beeddino. 29 Israa'eeliyaa kaatii Yoosaafees'a, «Taani ta mayuwaa laammaade, hara asaa malataade, olaw gelana; shin neeni ne kaatiyaa mayuwaa mayya» yaageedda. Israa'eeliyaa kaatii bare mayuwaa laammiide, hara asaa malatiide olaw geleedda.

30 Sooriyaa kaatii bare paraa gaaretuwaa azaziyaa asatuwaa, «Gitatina guus's'ina, hara asaa oonanakka olettoppite; Israa'eeliyaa kaatiyaa s'alalana olettite» yaagiide azazeedda.

31 Paraa gaaretuwaa azaziyaawanttu Yoosaafees'a be'eedda wode, «Hawe Israa'eeliyaa kaatiyaa» yaageeddino. Aanana olettanaw simmeeddino. Yoosaafees'e waasseedda; Med'inaa Goday S'oossay Aa maaddiide, unttuntta guyye zaareedda. 32 Paraa gaaretuwaa azaziyaawanttu I Israa'eeliyaa kaatiyaa gidennawaa be'iide, Aa yederssiyaawaa aggi aggeeddino.

33 Itti bitanii c'oo bare wonddaafiyaan olanchchatuu bolla dukkiide, Israa'eeliyaa kaatiyaa olaa mayuu gaketiyaa heeraana c'addeedda. Kaatii bare gaariyaa laaggiyaa bitaniyaa, «Gaariyaa guyye zaaraade, taana olaa giddoppe kessa. Ayaw gooppe, taani iita c'achchaa c'adettakichchaad» yaageedda. 34 He gallassi olay suulliyaa wode, Israa'eeliyaa Kaatii Akaabi bare paraa gaariyaa giddon zemppiide, omarssi gakkanaw, Sooretuwaa sintsan takkeedda. Away wulliyaa wode, I hayk'k'eedda.

19

Timbbitiyaa Odiyaa Yeehu Yoosaafees'a Seereedda

1 Hewaappe guyyiyaan, Kaatii Yoosaafees'e bare soo Yerusaalame saro simmeedda. 2 Timbbitiyaa odiyaa Hanaana na'ay Yeehu aanana gaketanaw kesiide, Kaatiyaa Yoosaafees'a, «Neeni iitatuwaa maaddanaw woy Med'inaa Godaa is's'iyaawantta siik'anaw bessii? Hewaa diraw, Med'inaa Godaa hank'k'uu ne bolla yeedda. 3 Gidooppenne, Asheero giyaa eek'atti misiletuwaa gadiyaappe diggeedda dirawunne S'oossaa koyanaw ne wozanaa giigisseedda diraw, neeni lo"obaa ootsaadda» yaageedda.

Yoosaafees'e Daannatuwaa Suntseedda

4 Yoosaafees'e Yerusaalamen de'eedda. K'ay Yoosaafees'e Berssaabeheppe doommiide, Efireema gezziyaa gakkanaw, asaa giddon yuuyyiide, Med'inaa Godaa, unttunttu aawotuwaa S'oossaakko, unttuntta zaareedda. 5 Yihudaa biittan de'iyaa gimbbetteedda katamatuwaa ubbaan daannatuwaa suntseedda. 6 I daannatoo, «Hinttenttu ootsiyaaban hinttentta erite. Ayaw gooppe, hinttenttu asaw pirddikkita; Med'inaa Godaw pirddiita. Hinttenttu pirddiyaa wode, I hinttenana de'ee. 7 Ha"ikka hinttenttu Med'inaa Godaw yayyite; hinttenttu ootsiyaaban hinttentta erite. Ayaw gooppe, Med'inaa Godaa nu S'oossaa matan naak'uu, asaa sintsa s'eelliide maaddiyaawenne magans's'aa miyaawe baawa» yaageedda.

8 Med'inaa Godaa higgiyaa aad'd'iyaawaanne asaa giddon denddiyaa yewuwaa pirddanaadan Leewatuwaappe, k'eesetuwaappenne Israa'eeliyaa asaa aawotuwaa golliyaa kaappatuwaappe amareeda asatuwaa Yoosaafees'e Yerusaalamen suntseedda. 9 Hewaappe guyyiyaan, Yoosaafees'e unttuntta hawaadan yaagiide azazeedda; «Med'inaa Godaw yayyiide, ammanettiyaawaaninne kumentsaa wozanaan ootsite. 10 Barenttu kataman de'iyaa hinttenttu ishatuu shemppu yewuwaa, woy higgiyaawaa, woy azazuwaa, woy awaayuwaabaa, woy pirddaabaa hinttenttukko ahooppe, unttunttu Med'inaa Godaa sintsan bayzanchcha gidennaadaaninne Aa hank'k'uu hinttenttu bollanne hinttenttu ishatuwaa bolla yeennaadan unttuntta seerite. Hinttenttu unttuntta seerooppe, hinttenttu hinttenttu huup'iyaw bayzanchcha gidikkita. 11 Med'inaa Godaa bagga yewuwaa ubbaw aawotiyaawe k'eesatuwaa kaappuwaa Amaariyaa; k'ay kaatiyaa bagga yewuwaa ubbaw aawotiyaawe Yihudaa zaratuwaa kaappuwaa Isimaa'eela na'aa Zabaadiyaa. Leewatuu hinttenttu sintsan kaappuwaa gidanawaa. Hinttenttu minniide ootsite. Suurebaa haniyaawanttuna Med'inaa Goday ittippe gido» yaageedda.

20

Eedooma Biittay Yihudaa Bolla Woraajjeedda

1 Hewaappe guyyiyaan, Moo'aabatuunne Amoonatuu k'ay unttunttunna ittippe Ma'uunatu Yoosaafees'a bolla mayyeeddino. 2 Yaatina, amareeda asatuu yiide Yoosaafees'aw, «Mas'ine Abbaappe hefintsana de'iyaa Sooriyaappe daro olanchchatuu neena olanaw yeeddino. Be'a, unttunttu Has'aas'ooni-Taamaaran de'iino» yaagiide odeeddino. (Has'aas'ooni-Taamaari Enggaadaw hara suntsaa.)

3 Yaatina, Yoosaafees'e yayyiide, Med'inaa Godaa oochchanaw bare k'ofaa k'achcheeda; Yihudaa gadiyaan ubbaan s'oomaa awaayeedda. 4 Yihudaa Asay ubbay Med'inaa Godaappe maaduwaa koyanaw ittippe shiik'eedda; unttunttu Med'inaa Godaappe maaduwaa koyanaw Yihudaa katamatuwaa ubbaappe yeeddino.

5 Yoosaafees'e Yihudaanne Yerusaalame shiik'uwaa giddon, Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaan de'iyaa Ooratsa Dabaabaa sintsan ek'k'eedda. 6 Hawaadan yaageedda, «Abeet Med'inaa Godaw, nu aawotuwaa S'oossaw, saluwaan de'iyaa S'oossay neena! Sa'aan de'iyaa kawutetsatuwaa ubbaa mooddiyaawe neena! Gitatetsaynne wolk'k'ay ne kushiyan de'iyaa diraw, neenana ek'ettanaw danddayeeddabay baawa. 7 Abeet nu S'oossaw, kase ha biittan de'iyaawantta ne asaa Israa'eeliyaa sintsaappe yederssaade, ne siik'uwaa Abrahaama zeretsatoo med'inaw immeeddawe neena!* 8 Unttunttu ha gadiyaan de'eeddino; unttunttu hawaan ne suntsaw Geeshsha Golliyaa kees's'iide, 9 ‹Nu bolla iitabay, woy olay, woy iita harggii, woy koshay yintto, nuuni ne suntsay de'iyaa ha Geeshsha Golliyaa sintsaaninne ne sintsan ek'k'iide, nu metuwaan neekko waassana. Neeni nu waasuwaa sisaade, nuuna ashshana› yaageeddino.

10 «Ha"ikka Amoonatuu, Moo'aabatuunne Eedoomatuu nu bolla mayyeeddino. Beni nu aawotuu Gibs'eppe kesseedda wode, neeni unttunttu he biittatuwaa gelennaadan diggaadda; hewaa diraw, nu aawotuu he biittatuunne yuuyyiide aad'd'eedinoppe attina, unttuntta d'ayssibeykkino.* 11 Nuuni ootseeddabaw unttunttu nuw zaareeddabaa be'a. Neeni nuw immeedda laata gadiyaappe unttunttu nuuna yederssanaw yeeddino. 12 Abeet nu S'oossaw, neeni unttunttu bolla pirddikkii? Ayaw gooppe, nuuna olanaw yeedda ha daro olanchchatuwaanna olettanaw nuw wolk'k'ay baawa. Nuuni ootsanabaakka erokko; shin nu ayfetuu neena s'eellino» yaageedda.

13 Yihudaa Asay ubbay barenttu k'eeri naanatuwaanna, barenttu mac'c'a asatuwaananne barenttu naanatuwaanna ittippe gidiide, Med'inaa Godaa sintsan ek'k'eeddinno.

14 Hewaappe guyyiyaan, Zakkaraasa na'ay Yahaazi'eeli shiik'uwaa giddon ek'k'ide'ishshin, Med'inaa Godaa Ayyaanay Aa bolla wod'd'eedda. Zakkaraasi Banaaya na'aa; Banaayi Yi'i'eela na'aa; Yi'i'eeli Mataaniyaa na'aa; Mataanee Leewiyaa zarenne Asaafa yara. 15 S'oossaa Ayyaanay Yahaazi'eela bolla wod'd'ina, hawaadan yaageedda; «Kaatiyaw Yoosaafees'a, Yihudaaninne Yerusaalamen de'iyaa asaw, ubbaykka sisite! Med'inaa Goday hinttentta hawaadan yaagee; ‹Ha daro olanchchatuu gaasuwaan yayyoppitenne dagammoppite. Ayaw gooppe, olay S'oossawaappe attina, hinttenttuwaa gidenna.* 16 Hinttenttu wontti unttuntta bolla kesite. S'iis'a giyaa pudetsan Yiru'eela mela biittaan de'iyaa zanggaaraa wurssetsan hinttenttu unttuntta demmana. 17 Ha olaa olettiyaawanttu hinttentta gidikkita. Hinttenttu sa'aa sa'aa oyk'k'i ek'k'iide, Med'inaa Goday hinttentta ashiyaawaa be'iita› yaagee. Yihudaa asaw, Yerusaalame asaw, yayyoppitenne dagammoppite! Unttunttunna olettanaw wontti kesite. Med'inaa Goday hinttenana gidanawaa» yaageedda.*

18 Yoosaafees'e deemuwaa sa'aa gatsiide goynneedda; hewaaddankka, Yihudaa Asay ubbaynne Yerusaalamen de'iyaa Asay ubbay Med'inaa Godaa sintsan kunddiide, Israa'eeliyaa S'oossaw goynneeddino. 19 K'ahaata yaraappenne K'oraaha yaraappe amareeda Leewatuu ek'k'iide, barenttu k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, Med'inaa Godaa Israa'eeliyaa S'oossaa galateeddino.

20 Unttunttu guura guuran denddiide, Tak'o"a Mela biittaa baanaw keseeddino; unttunttu kesseedda wode Yoosaafees'e denddi ek'k'iide, «Yihudaaninne Yerusaalamen de'iyaa asaw, taani giyaawaa sisite. Med'inaa Godaan, hinttenttu S'oossan, ammanettite; hinttenttu minnana. K'ay timbbitiyaa odiyaawanttunkka ammanettite; yewuwaa ubbay hinttenttoo injjetanawaa» yaageedda. 21 Yoosaafees'e asaana zoretteeddawaappe guyyiyaan, mazimuriyaa yes's'iyaawanttanne Med'inaa Godaa galatiyaawantta suntseedda. Unttunttu ba'aala gallassaa mayuwaa mayyiide, olanchchatuu sintsanna aad'd'iide,

«Med'inaa Godaa galatite!

Aggena Aa siik'uu med'inaawaa»

yaagi yaagiide yes's'anaadan azazeedda.

22 Unttunttu mazimuriyaa yes's'iyaawaanne galatiyaawaa doommeedda wode, Yihudaa olanaw yeedda Amoonatuwaa bolla, Moo'aabatuwaa bollanne Eedoomatuwaa bolla Med'inaa Goday shabbirssaa yeddeedda. 23 Amoonatuunne Moo'aabatuu Eedoomatuwaa bolla denddiide, unttuntta ubbaanna d'aysseeddino. Unttunttu Eedoomatuwaa d'aysseeddawaappe guyyiyaan, barenttu giddon ittuu ittuwaa d'aysseeddino. 24 Yihudaa Asay mela biittaan de'iyaa wochchiyaa sa'aa yeedda wode, barenttu morkketuu de'iyaa sa'aa s'eelleeddino; unttunttu anhay biittan giseeddawaa be'eeddino. Unttunttuppe itti asaynne kessi akkiide bibeena.

25 Hewaappe guyyiyaan, Yoosaafees'inne Aa Asay omooduwaa akkanaw biide, daro mehetuwaa, shink'k'atuwaa, ola miishshatuwaa, mayotuwaanne hara al"o miishshatuwaa demmeeddino. Shin omooduwaa ubbabaa tookki afanaw danddayibeykkino. Omoodeddabay loytsi daro gideedda diraw, hewaa shiishshanaw heezzu gallassaa akkeedda. 26 Hewaappe guyyiyaan, unttunttu oyddentso gallassi Beraaka Wombbaa giyaa saan shiik'eeddino; he sa'aan Med'inaa Godaa galateeddino. Hewaa diraw, unttunttu he sa'aa Galataa Wombbaa yaagiide suntseeddino.

27 Hewaappe guyyiyaan, Yihudaa Asay ubbaynne Yerusaalame Asay ubbay, Yoosaafees'e kaaletsina, Med'inaa Goday Morkketuwaa Bolla s'oonuwaa immi nashechina Yerusaalame simmeedda. 28 Unttunttu Yerusaalame gakkiide, diitsaana, maasink'k'uwaananne s'urumbbaanna Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa geleeddino.

29 Israa'eeliyaa morkkatuwaa Med'inaa Goday allaga biittan de'iyaa kawutetsatuu ubbay siseedda wode, unttunttu S'oossaw yayyeeddino. 30 Yaatiide S'oossay Yoosaafees'aw ubbaa baggana shemppuwaa immeedda diraw, Aa kawutetsay sarotetsaa demmeedda.

Yoosaafees'a Kawutaa Wurssetsaa

(1 Kat. 22:41-50)

31 Yoosaafees'e Yihudaan kaatetiyaa wode, Aa laytsay hattamanne ichchesha; I Yerusaalamen laatamanne ichcheshu laytsaa kaateteedda. Aa aata Shiiliha naatto Azuubo geetettaw. 32 Yoosaafees'e bare aawuwaa Asaa ogiyaan hametteedda; I he ogiyaappe sher"i gibeenna; Med'inaa Godaa sintsan I suurebaa ootseedda. 33 Gidooppenne, goynniyaa d'ok'k'a sa'aa d'ayisibeenna; Asay biro bare kumentsaa wozanaappe bare mayza aawotuwaa S'oossaakko simmibeenna.

34 Yoosaafees'e haneedda harabay, koyroppe wurssetsaa gakkanaw Israa'eeliyaa Kaatetuu Taarikiyaa mas'aafan, Hanaana Na'aa Yeehu Taarikiyaa giddon s'aafetti utteedda.

35 Itti wode, Yihudaa Kaatii Yoosaafees'e iitabaa ootseedda Israa'eeliyaa Kaatiyaa Akaaziyaasana ittippetetsaa ootseedda. 36 Yaatiide Yoosaafees'e aanana zal"iyaa wolk'k'aama markkabatuwaa med'd'anaw mayyetteedda. He markkabatuwaa Ees'iyooni-Gaabira kataman med'isseeddino. 37 Hewaappe guyyiyaan, Mareeshappe yeedda Dodaawa na'ay El"eezeri, «Neeni Akaaziyaasana ittippetetsaa ootseedda diraw, neeni ootseedda kiitaa Med'inaa Goday d'ayssana» yaagiide, Yoosaafees'a bolla timbbitiyaa odeedda. Hewaa diraw, markkabatuu me"eeddino; unttunttu hak'anne baanaw danddayibeykkino.

21

1 Hewaappe guyyiyaan, Yoosaafees'e hayk'k'iidde, bare mayzzan gaketeedda. Daawita Kataman bare mayza aawotuwaana moogetteedda. Aa kotaan Aa na'ay Yoraame kaateteedda.

Yihudaa Kaatiyaa Yoraama

(2 Kat. 8:17-24)

2 Yoraama ishatuu Azaariyyaasa, Yihi'eela, Zakkaraasa, Azaariyyaasa, Mikaa'eelanne Shafaas'iyaa; hawanttu ubbay Yihudaa Kaatiyaa Yoosaafees'a naanaa. 3 Unttunttu aawuu Yoosaafees'e unttunttoo daro biraa, work'k'aanne al"o shaluwaa immeedda; k'ay gimbbetteedda Yihudaa katamatuwaakka immeedda. Shin Yoraame bare aawoo bayira na'aa gidiyaa diraw, kawutetsaa aw immeedda. 4 Yoraame bare aawuwaa kawutetsaa akkiide minneedda wode, bare ishatuwaa ubbatuwaanne itti itti Israa'eeliyaa kaappatuwaa mashshaan wod'eedda.

5 Yoraame kaatetiyaa wode, laytsay aw hattamanne laa"uwaa; I Yerusaalamen hosppun laytsaa kaateteedda. 6 Yoraame Akaaba naatto akkeedda diraw, Akaaba soy Asay hametteeddawaadankka kase Israa'eeliyaa kaatetuwaa ogiyaan hametteedda; Med'inaa Godaa sintsankka iitabaa ootseedda. 7 Gidooppenne, Med'inaa Goday kase Daawitana c'aak'k'eteedda c'aak'uwa diraw, Daawita zeretsaa d'ayssanaw koyyibeenna. Daawita zeretsay med'inaw kaatetanaw Med'inaa Goday hidootaa immi wotseedda.*

8 Yoraame kaateteedda wode, Eedooma Asay Yihudaa kaatiyaa bolla makkaliide, barenttoo kaatiyaa kaateyeeddino.* 9 Hewaa diraw, Yoraame bare ola gadaawatuwaananne bare paraa gaaretuwaa ubbaanna ittippe Eedooma gadiyaa olanaw beedda; Eedooma Asay aane Aa paraa gaaretuwaa kaappatuwaa dooddeeddino. Shin Yoraaminne Aa Asay k'amma denddiide, dooddaa aad'd'iidde bak'atteedino. 10 He wodiyaappe doommiide, hachche gakkanaw, Eedooma Asay Yihudaa asaw moodettibeenna. Yoraame Med'inaa Godaa bare aawotuwaa S'oossaa aggeeda diraw, Liibina Asay k'ay he wode Yihudaa kaatiyaa bolla makkaleedda.

11 Yoraame k'ay Yihudaa gezziyaan goynniyaa d'ok'k'a sa'aa giigisseedda; Yerusaalamen de'iyaa Asay sharmus'anaadan ootseedda; Yihudaa asaakka baletseedda. 12 Hewaappe guyyiyaan, timbbitiyaa odiyaa Eelaasi Yoraamaw dabddaabbiyaa hawaadan yaagiide kiitteedda; «Med'inaa Goday, ne mayza aawuwaa Daawita S'oossay, ‹Neeni ne aawuwaa Yoosaafees'a ogiyaan woy Yihudaa Kaatiyaa Asaa ogiyaan hamettiyaawaa aggade, 13 Israa'eeliyaa kaatetuwaa ogiyaan hamettaadda. Akaaba soy Asay ootseeddawaadan, Yihudaaninne Yerusaalamen de'iyaawanttu sharmus'anaadan ootsaadda. K'aykka neeppe keekkiyaa, ne aawuwaa gollen de'iyaa ne ishatuwaa wod'aadda. 14 Hewaa diraw, Med'inaa Goday ne asaa, ne naanaa, ne machatuwaanne new de'iyaa ubbabaa wolk'k'aama boshaan shoc'ana. 15 Neena marac'c'iyaa harggii oyk'k'ina, new saku yaa goobi goobiide baana› yaagee» yaageedda.

16 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Goday Piliss's'eematuwaanne Top'p'iyaa matan de'iyaa Arabatuwaa Yoraama olanaadan dentsetseedda. 17 Yaatina, unttunttu Yihudaa bolla mayyeeddino; kaatiyaa gollen de'iyaa miishshaa ubbaa, kaatiyaa attuma naanaanne Aa mac'c'awantta omoodeeddino. Aa naanaa ubbaappe teefa Akaaziyaasappe attina, hara itti na'aynne aw attibeena.

18 He ubbaappe guyyiyaan, pas'anaw danddayenna marac'c'iyaa harggiyaan Yoraama Med'inaa Goday shoc'eedda. 19 Laa"u laytsaa giddon harggii Aa bolla goobeedda; Aa marac'c'ii kare kesseedda; yaatina, loytsi sakettiide hayk'k'eedda. Aa moogiyaa wode Asay kase Aa mayza aawaatoo ootseeddawaadan, Aa bonchchoo mitsaa dooriide, tamaa eetsibeenna.

20 Yoraame kaatetiyaa wode, laytsay aw hattamanne laa"a; I Yerusaalamen hosppun laytsaa kaateteedda. I hayk'k'iyaa wode ooninne kayyottibeenna. Yoraame Daawita Kataman moogetteeddappe attina, kaatetuwaa makkaanan moogettibeenna.

22

Yihudaa Kaatiyaa Akaaziyaasa

(2 Kat. 8:25-29; 9:21-28)

1 Arabatu yiide Yoraamaw bayira naanaa ubbatuwaa wod'eedda diraw, Yerusaalame Asay Yoraama na'aa ubbaappe teefa Akaaziyaasa Aa kotan kaateyeeddino. Hewaa diraw, Yoraama na'ay Akaaziyaasi kawutetsaa doommeedda. 2 Akaaziyaasi kaatetiyaa wode, laytsay aw oytamanne laa"ua; I Yerusaalamen itti laytsaa kaateteedda. Aa aati suntsay Ataalo; Aa Omiraw na'aa naatto.*

3 Akaaziyaasi iitatetsan baanaadan Aa aata Aa zoreedda diraw, ikka Akaaba soy asaa ogiyaan hametteedda. 4 Aa aawuu hayk'k'eeddawaappe guyyiyaan, Akaaba soy asaykka Aa zoriyaa diraw, Akaaba soy asaadan ikka Med'inaa Godaa sintsan iitabaa ootseedda. Yaatiide Aa d'ayoo gaaso gideeddino. 5 Akaaziyaasi Akaaba soy asaa zoriyaa kaalliide, Akaaba na'aa Israa'eeliyaa Kaatiyaa Yoraamana ittippe, Sooriyaa Kaatiyaa Hazaa'eela olanaw Gala'aaden de'iyaa Raamoota geetettiyaa katamaa beedda. Sooriyaa asatuu Yoraama c'addeeddino. 6 Sooriyaa Kaatiyaa Hazaa'eelana I olettiyaa wode, Sooriyaa asatuu Aa Raamootan c'addeedda c'achchaa patsi akkanaw Iziraa'eela katamaa simmeedda. Hewaappe guyyiyaan, Yoraama na'ay, Yihudaa Kaatii Akaaziyaasi Akaaba na'aa Yoraama c'adetteeddawaa oochchanaw duge Iziraa'eela katamaa beedda.

7 Akaaziyaasi Yoraamakko beeddawe Akaaziyaasaw hayk'o gidanaadan Med'inaa Goday ootseedda. Akaaziyaasi Yoraama be'ishin, Akaaba zariyaa d'ayssanaadan Med'inaa Goday dooreedda Nimisha na'aa Yeeha mokkanaw laa"u ittippe keseeddino. 8 Yeehu Akaaba zariyaa bolla pirddiyaawaa poleedda wode, Yihudaa kaappatuwaanne Akaaziyaasa maaddiyaa Aa ishatuwaa naanaa demmiide wod'eedda. 9 K'ay Yeehu Akaaziyaasa koyeedda; Samaariyaan k'osetti utteeddawaa Aa asatuu demmeeddino; Yeehukko ahiidde wod'iide, «Bare kumentsaa wozanaappe Med'inaa Godaa koyeedda Yoosaafees'a na'aa» yaagiide moogeeddino.

Hewaa diraw, Akaaziyaasa soo asaappe kawutetsaa oyk'k'anaw danddayiyaawe ooninne baawa.

Yihudaa Kaatatto Ataalo

(2 Kat. 11:1-3)

10 Akaaziyaasa daaya Ataala bare na'ay hayk'k'eeddawaa be'eedda wode, denddaade Yihudaa kaatiyaa zariyaa ubbaa d'ayssaaddu. 11 Shin kaatiyaa naatta Yihoshebaa'a, hayk'k'anaw de'iyaa kaatiyaa naanaa giddoppe Akaaziyaasa na'aa Yo'aasha wuu'aade akkaaddu. Aane Aa d'antsiyaano hiis'a gollen k'osaaddu. Hewaadan ootsaade, Ataala na'aa wod'enaadan, Kaatiyaa Yoraama naatta, Akaaziyaasa michchata, k'eesiyaa Yoodaahe machchata, Yihoshebaa'a Aa k'osaaddu. 12 Ataala biittaa mooddiyaa wode ubbaan, na'ay unttunttu matan S'oossaa Geeshsha Golliyaan usuppun laytsaa k'osettiide utteedda.

23

Ataalii Bolla Makkaliide Denddeeddino

(2 Kat. 11:4-16)

1 Laappuntsa laytsan Yoodaahe minniide, s'eetuwaa kaappatuwaa Yirohaama na'aa Azaariyyaasa, Yahohanaana na'aa Isimaa'eela, Yoobeeda na'aa Azaariyyaasa, Adaaya na'aa Ma'iseeyanne Ziikira na'aa Elishafaas'a shiishshiide, unttunttunna k'aalaa c'aak'uwaa c'aak'k'eteedda. 2 Unttunttu Yihudaa biittaa ubbaa yuuyyiide, Yihudaa katamatuwaan de'iyaa Leewatuwaanne Israa'eeliyaa yaratuu kaappatuwaa ubbaa akkiide, Yerusaalame yeeddino.

3 Hewaappe guyyiyaan, he shiik'eedda Asay ubbay S'oossaa Geeshsha Golliyaan kaatiyaanna k'aalaa c'aak'uwaa c'aak'k'eeddino. Yoodaahe he asaa, «Kaatiyaa na'aa hawaa be'ite! Med'inaa Goday kase Daawita zeretsaabaa haasayeeddawaadan I kaateto.* 4 Hinttenttu ootsanaw bessiyaabay hawaa: Sambbata gallassan ha Geeshsha Golliyaa geliyaa k'eesetuwaappenne Leewatuwaappe heezzu kushiyaappe itti kushii penggiyaa naagite; 5 k'ay heezzu kushiyaappe itti kushii kaatiyaa gollen de'ite; heezzu kushiyaappe itti kushii k'ay Baasuwaa Penggiyaan de'ite. Asay ubbay Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa dabaabaa shiik'o. 6 K'eesetuwaappenne ootsiyaa Leewatuwaappe attina, ooninne Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa geloppo. Unttunttu geeshsha gidiyaa diraw, gelino; shin hara Asay ubbay Med'inaa Godaa azazuwaa naagiidde, Geeshsha Golliyaappe karenna de'ino.

7 «Leewatuu ubbay barenttu ola miishshaa barenttu kushiyan kushiyan oyk'k'iide, kaatiyaa giddoyiide, kaatii kesiyaa wodenne geliyaa wode ubbaan aanana ittippe de'ino. Geeshsha Golliyaa geliyaa oonanne wod'ite» yaageedda.

8 Leewatuunne Yihudaa Asay ubbay k'eesii Yoodaahe azazeeddawaa ubbaa ootseeddino. K'eesii Yoodaahe Sambbatan oosuwaappe kesanaw bessiyaa Leewatuwaa kessiide yeddibeenna. Hewaa diraw, naaguwaa kaalay gakkeeddawanttukka naaguwaa kaalan poleeddawanttukka ubbay yaan de'iino. Hewan kaappatoo akkanaw gidiyaa Asay de'ee. 9 Hewaappe guyyiyaan, k'eesii Yoodaahe S'oossaa Geeshsha Golliyaan de'iyaa, beni Kaatiyaa Daawita tooratuwaa, wogga gonddalletuwaanne k'eeri gonddalletuwaa kaappatoo immeedda. 10 Asay ubbay ola miishshaa bare kushiyan bare kushiyan oyk'k'iide, Geeshsha Golliyaw ushechcha baggappe haddirssa bagga gakkanaw, yarshshiyaa sa'aa mataaninne Geeshsha Golliyaa matan kaatiyaa yuushshuwaan ek'k'anaadan k'eesii Yoodaahe ootseedda. 11 Hewaappe guyyiyaan, Yoodaahe kaatiyaa na'aa Yo'aasha kare kessiide, Aa huup'iyaan kallachchaa wotseedda; Kawutaa Higgiyaa Mas'aafaa aw immiide kaateyeedda. Yoodaahenne Aa naanay Yo'aasha okkiide, «Kaatii shemppuwaa gam"o!» yaageeddino.

12 Asay wos's'iiddenne kaatiyaa sabbiidde hombboc'iyaawaa Ataala siseedda wode, asaakko Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa baaddu. 13 Kaatii penggiyaan bare tuussaa matan ek'k'eeddawaa be'aaddu. Kaappatuunne s'urumbbaa punniyaawanttu kaatiyaa matan de'iino; Yihudaa Asay ubbay nashettiidde, s'urumbbaa punniino; mazimuriyaa yes's'iyaawanttukka sintsaw aad'd'iide, barenttoo de'iyaa yetsaa miishshan galatiino. Ataala bare mayuwaa peed'aade, «Hawe makkala! Hawe makkala!» yaagaadde waassaaddu.

14 K'eesii Yoodaahe olanchchatuu kaappatuwaa, «Ataalo Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaan wod'oppite! O yaananne haanna salppiide salppetuwaa gidduwaan wotsiide, kare kessite; izo ashshanaw kajjeeliyaa Asay de'oppe wod'ite!» yaageedda. 15 Hewaa diraw, unttunttu izo oyk'k'iide, kaatiyaa golliyaa afeedino; Paraa Penggiyaan izo wod'eeddino.

Yoodaahe K'aalaa C'aak'uwa Ooratseedda

(2 Kat. 11:17-20)

16 Hewaappe guyyiyaan, Yoodaahe I bare huup'iyaw, Asay ubbaynne kaatii Med'inaa Godaa asaa gidanaadan k'aalaa c'aak'uwaa wotseedda. 17 He wode Asay ubbay Ba'aala Eek'aa Golliyaa biide, he golliyaa kinchcheedda; yarshshiyaa sa'atuwaanne misiletuwaa kinchchereetseedda. K'ay Mataana giyaa Ba'aala k'eesiyaa yarshshiyaa sa'atuu sintsan wod'eeddino.

18 Yoodaahe k'eesetuwaanne Leewatuwaa Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa oosoo kaappuwaa ootsiide suntseedda. Unttunttu kiitay Muse higgiyan s'aafetteeddawaadan Med'inaa Godaw s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshiyaawaanne Kaatii Daawite odeeddawaadan mazimuriyaa yes's'iyaawaanne baalaa bonchchissiyaawaa. 19 Higgiyan s'aafetteeddawaadan tuna Asay ittuunne gelennaadan Yoodaahe Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa penggiyaan naagiyaawantta wotseedda.

20 Yoodaahe s'eetuwaa kaappatuwaa, wolk'k'aama asatuu, deriyaa mooddiyaawanttanne he biittaa asaa ubbaa barenana akkiide, kaatiyaa Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaappe duge wotseedda. K'ommo bagga penggiyaanna kaatiyaa golliyaa geleeddino; kaatiyaa kawutetsaa araatan utisseeddino. 21 Yaatina Yihudaa Asay ubbay nashetteedda. Ataalla kaatiyaa gollen mashshaan hayk'k'eeddawaappe guyyiyaan, katamay woppu geedda.

24

Yihudaa Kaatiyaa Yo'aasha

(2 Kat. 12:1-16)

1 Yo'aashi kaatetiyaa wode, laytsay aw laappuna; I Yerusaalamen oytamu laytsaa kaateteedda. Aa daay suntsay S'iibiya; Aa Berssaabeha katamaappe yeedda asaa. 2 K'eesii Yoodaahe de'eedda laytsaa ubbaan Yo'aashi Med'inaa Godaa sintsan suurebaa ootseedda. 3 Yoodaahe Yo'aashaw laa"u mac'c'awantta immeedda; unttunttu aw attuma naanaanne mac'c'a naanaa yeleeddino.

4 Hewaappe guyyiyaan, Yo'aashi Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa ooratsanaw k'oppeedda. 5 Yo'aashi k'eesetuwaanne Leewatuwaa shiishshiide, «Yihudaa katamatuwaa biide, hinttenttu S'oossaa Geeshsha Golliyaa laytsan laytsan ooratsanaw Israa'eeliyaa ubbaappe shaluwaa shiishshite; ha yewuwaa ellekka ootsite» yaageedda. Shin Leewatuu ellekka ootsibeykkino. 6 Hewaa diraw, kaatii k'eese ubbatuwaa kaappuwaa Yoodaaha s'eesiide, «Yerusaalame asaappenne Yihudaa asaappe giiraa shiishshanaw ayaw Leewatuwaa kiittabeykkii? Med'inaa Godaa ashikkarii Musenne Israa'eeliyaa Asay S'oossaa Dunkkaaniyaa oosoo giiray shiik'anaadan beni mayyi utteeddino.* 7 He iita mishiratto Ataalo kaalliyaa asatuu S'oossaa Geeshsha Golliyaa bayzzidiggeedino; unttunttu S'oossaa Geeshsha Golliyaan de'iyaa geeshsha shaluwaa ubbaa akkiide, Ba'aalaw goynnanaw go'etteeddino» yaageedda.

8 Hewaa diraw, kaatii Leewatuwaa azazina, unttunttu saas'iniyaa giigissiide, Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa penggiyaappe kare baggana wotseeddino. 9 S'oossaa k'oomay Muse mela biittaan de'iidde, Israa'eeliyaa asaappe shiishshanaadan azazeedda giiraa Med'inaa Godaw ahana mala, Yihudaaninne Yerusaalamen Leewatuu awaayeeddino. 10 Kaappatuunne Asay ubbay nashettiidde, giiray saas'iniyaa kumana gakkanaw, an yeggeeddino. 11 Saas'inii Leewatuu baggana kaatiyaa oosanchchatuwaakko gakkina, saas'iniyaa gidduwaan daro miishshay dagatteeddawaa unttunttu be'eedda wode ubbaan, kaatiyaa s'aafiinne k'eese ubbatuwaa kaappuu suntseedda bitanii yiino; saas'iniyaappe miishshaa kesiino; saas'iniyaa sa'aan zaari wotsino. Unttunttu ubbaa gallassi hewaadan ootsiide, daro shaluwaa dagayeeddino.

12 He miishshaa kaatiinne Yoodaahe Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa kiitaa wochchanaw suntsetteedda asatoo immiino. Unttunttu Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa ooratsanaw shuchchaa massiyaawanttanne anaas'etuwaa, k'ay S'oossaa Geeshsha Golliyaa ooratsanaw birataanne nahaasiyaa oosanchchatuwaa k'as'areeddino. 13 Oosanchchatuu S'oossaa Geeshsha Gollii bayeeddawaa min ootsiide, barenttu kushiyan kasewaadan ooras's'iseeddino. 14 Oosanchchatuu Geeshsha Golliyaa ooras's'isuwaa poleedda wode, palaheedda work'k'aanne biraa kaatiyaakkonne Yoodaahekko aheeddino. Yaatina unttunttu he work'k'aaninne biran Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa giddo oosoo maaddiyaa miishshatuwaa, s'uuggiyaa yarshshoo haniyaa saanetuwaanne hara dumma dumma miishshatuwaa oosisseeddino.

Yoodaahe de'eedda laytsan Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaan s'uuggiyaa yarshshuwaa ubbaa wode unttunttu yarshshiino.

15 Yoodaahe loytsi c'immiidde hayk'k'eedda; I hayk'k'iyaa wode Aa laytsay s'eetanne hattama. 16 Yoodaahe Israa'eelan S'oossawunne S'oossaa Geeshsha Golliyaw lo"obaa ootseedda diraw, Daawita Kataman kaatetuwaa makkaanan Aa moogeeddino.

Yo'aashi S'oossaappe Wora Simmeedda

17 Yoodaahe hayk'k'eeddawaappe guyyiyaan, Yihudaa kaappatuu yiide, guufanneeddino. Yaatina, kaatii unttunttu zoriyaa siseedda. 18 Unttunttu Med'inaa Godaa barenttu mayza aawotuwaa S'oossaa Geeshsha Golliyaa aggiide, Asheeri misiletoonne eek'atoo goynneeddino. Unttunttu ootseedda balaa diraw, Yihudaa bollanne Yerusaalame bolla S'oossaa hank'k'uu wod'd'eedda. 19 Asay barekko simmanaadan Med'inaa Goday timbbitiyaa odiyaawantta unttunttukko kiitteedda; timbbitiyaa odiyaawanttu unttunttu bolla markkatteeddino; shin unttunttu sisennan is's'eeddino.

20 Hewaappe guyyiyaan, k'eesiyaa Yoodaahe na'aa Zakkaraasa bolla S'oossaa Ayyaanay wod'd'eedda; Zakkaraasi asaa sintsan ek'k'iide, «S'oossay hawaadan yaagee; ‹Hintte Med'inaa Godaa azazuwaa poliyaawaa ayaw is's'iitee? Hewe hinttenttoo iita. Hinttenttu Med'inaa Godaa aggeeda diraw, ikka hinttentta aggeedda› yaagee» yaageedda.* 21 Hewaappe guyye Asay Aa bolla mak'etteedda. Kaatii unttunttu azazina, Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa dabaaban Aa shuchchaan c'addiide wod'eeddino. 22 Kaatii Yo'aashi Zakkaraasa aawuu Yoodaahe barew ootseedda keekatetsaa hassayennan aggiide, Aa na'aa Zakkaraasa wod'iseedda. Zakkaraasi hayk'k'iidde, «Med'inaa Goday hawaa be'iide, haluwaa kesso» yaageedda.

Yo'aasha Kawutaa Wurssetsaa

23 He laytsay laamettiyaa wode, Sooriyaa olanchchatuu Yo'aasha olanaw yeeddino. Yihudaa bollanne Yerusaalame bolla mayyiide, asaa kaappatuwaa ubbaa wod'iide, unttuttuppe omoodeeddawaa ubbaa Damask'k'on de'iyaa barenttu kaatiyaw yeddeeddino. 24 Sooriyaa olanchchatuu payduwaan guutsa; shin Yihudaa Aasi Med'inaa Godaa barenttu aawotuwaa S'oossaa aggeeda diraw, Med'inaa Goday loytsi daro gideedda unttunttu olanchchatuwaa Sooriyaa olanchchatuu kushiyan aatsiide immeedda. Unttunttu hawaadan ootsiide, Yo'aasha mureeddino.

25 Sooriyaa olanchchatuu aappe shaakettiyaa wode, Yo'aashi loytsi maduns's'i utteedda. K'eesiyaa Yoodaahe na'aa suutsaa diraw, Aa oosanchchatuu Aa bolla mak'ettiide, I bare gisuwaan gisi de'ishshin wod'eeddino. I hayk'k'ina, Daawita Kataman Aa moogeeddino; shin kaatetuwaa makkaanan Aa moogibeykkino. 26 Yo'aasha bolla mak'etteeddawanttu Amoonii Shim"aati na'aa Zabaadanne Moo'aabe Shiimiriiti na'aa Yihozabaada. 27 Yo'aasha naanatuwaabay, Aa bolla timbbitiyaa odeedda darobaynne S'oossaa Geeshsha Golliyaa I ooras's'iseeddabay Kaatetuu Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. Yo'aashi hayk'k'ina, Aa sa'aan Aa na'ay Amesiyaasi kaateteedda.

25

Yihudaa Kaatiyaa Amesiyaasa

(2 Kat. 14:2-6)

1 Amesiyaasi kaatetiyaa wode, laytsay aw laatamanne ichchesha; I Yerusaalamen laatamanne udduppun laytsaa kaateteedda. Aa daay suntsay Yiho'aadino; Aa Yerusaalame asaa. 2 Amesiyaasi Med'inaa Godaa sintsan suurebaa ootseedda; shin kumentsaa wozanaappe gidenna. 3 Amesiyaasi kawutetsaa loytsi oyk'k'eedda saana, bare aawuwaa wod'eedda oosanchchatuwaa wod'eedda. 4 Muse Higgiyaa mas'aafan s'aafetteeddawaadan, Med'inaa Goday, «Naanatuu ootseedda nagaraa diraw, aawotuwaa wod'anaw bessena; k'ay aawotuu ootseedda nagaraa dirawukka, naanaa wod'anaw bessena. Asay ubbay bare ootseedda nagaran nagaran hayk'k'anaw besse» yaagiide azazeeddawaadan, wod'eeddawanttu naanaa wod'ibeenna.*

Eedooma Bolla Denddeedda Olaa

(2 Kat. 14:7)

5 Amesiyaasi Yihudaa asaa shiishshiide, barenttu aawotuwaa gollen gollen sha"aa kaappatuwaanne s'eetuwaa kaappatuu suntsatetsaa giddon wotseedda. I laatamu laytsanne laatamu laytsaappe bollanna de'iyaa Yihudaa zaratuwaanne Biiniyaama zeretsaa ubbaa paydeedda; gonddalliyaanne tooraa oyk'k'iide, olaw giigeedda heezzu s'eetu sha"a dooretteedda asatuwaa demmeedda. 6 K'ay Israa'eeliyaappe s'eetu sha"a mino asatuwaa heezzu sha"anne oyddu s'eetu kiilo giraame dees'iyaa biran Amesiyaasi k'as'areedda. 7 Shin S'oossaa asaa geetettiyaa itti bitanii Amesiyaasakko yiide, «Kaatiyaw, Med'inaa Goday Israa'eeliyaananne Efireema asaana baawa diraw, Israa'eeliyaa olanchchatuu neenana booppino. 8 Neeni, unttunttu taana minisana gaade k'oppooppe, S'oossay neena ne morkkatuwaa sintsan kawushshana. Ayaw gooppe, ek'k'anaw woy kawushshanaw S'oossaw wolk'k'ay de'ee» yaageedda.

9 Amesiyaasi S'oossaa asaa, «Taani Israa'eeliyaa olanchchatoo c'iggeedda he biray ubbay waananee?» yaageedda.

S'oossaa asay, «Med'inaa Goday new hewaappe aatsiide Immanaw danddayee» yaageedda. 10 Hewaa diraw, Amesiyaasi Efireemappe barekko yeeddo olanchchatuu barenttu soo soo baanaadan moyzzeedda. Unttunttu Yihudaa asaa bolla loytsi hank'k'ettiidde, barenttu soo soo simmeeddino.

11 Hewaappe guyyiyaan, Amesiyaasi barena minisiide, bare olanchchatuwaa kaaletsiide, Mas'ine Wombbaa beedda; Aa olanchchatuu Eedooma asaappe tammu sha"aa wod'eeddino. 12 K'ay unttunttu tammu sha"a olanchchatuwaa pas'a omoodeeddino; unttuntta aafuwaa doonaw afeedino; he aafuwan duge olina, hirkkin de'iyaa shuchchaan asatuu ubbay me'erettiide wureeddino. 13 Shin he wode Amesiyaasi barenana olaw beennaadan guyye yeddeedda Israa'eeliyaa olanchchatuu Samaariyaappe biide, Beeti-Horoona gakkanaw de'iyaa Yihudaa katamatuwaa oleeddino. Unttunttu Yihudaa asaappe heezzu sha"aa wod'iide, daro omooduwaa akkeeddino.

14 Amesiyaasi Eedooma asatuwaa wod'i simmiide, Eedooma asaa s'oossatuwaa misiletuwaa akkiide yeedda. He misiletuu barewantta gidanaadan essiide, unttunttoo goynneeddanne is'aanaa c'uwayeedda. 15 Hewaa diraw, Med'inaa Godaa hank'k'uu Amesiyaasa bolla ees's'i kesseedda; yaatina, S'oossay itti timbbitiyaa odiyaawaa Amesiyaasakko kiitteedda. Biide, «Barenttu asaa ne kushiyaappe ashshanaw danddayibeenna s'oossatoo neeni ayaw goynnaadii?» yaageedda.

16 Timbbitiyaa odiyaawe haasayishin, kaatii, «Neeni kaatiyaanna zorettanaadan nuuni neena suntseedooyye? Agga! Neeni ayaw hayk'k'anaw koyay?» yaageedda.

Timbbitiyaa odiyaawe aggi akkiide, «Neeni hawaa ootseedda dirawunne taani neena zoreeddawaa sisabeenna diraw, S'oossay neena d'ayssanaw k'achcheeddawaa ha"i taani eraad» yaageedda.

Israa'eeliyaa Bolla Denddeedda Olaa

(2 Kat. 14:8-20)

17 Hewaappe guyyiyaan, Yihudaa Kaatii Amesiyaasi barena zoriyaa asatuwaana zorettiide, Israa'eeliyaa Kaatiyaa Yeehu na'aa na'aa, Yo'akaaza na'aa, Yo'aashaw asaa kiittiide, «Haaya; ane laa"u olaa gakkettoytte» yaagiide naasseedda.

18 Israa'eeliyaa Kaatii Yo'aashi Yihudaa Kaatiyaa Amesiyaasa hawaadan yaageedda; «Liibaanoosan de'iyaa kinddichchu Liibaanoosan de'iyaa zigaw kiittiide, ‹Ne naatto ta na'aw imma› yaageedda. Shin Liibaanoosan de'iyaa itti do'ay hewaana aad'd'iide, he kashiyaa yed'd'eedda. 19 Neenikka, ‹Be'a, Eedooma biittaa asaa s'oonaad› yaagaadde ne wozanaan otoruwaan kumaadda. Shin ha"i neeni ne son woppu gaade utta agga. Ne bollanne ne gadiyaa Yihudaa bolla metuwaanne bashshaa ahiyaawaa ayaw dentsetsay?» yaagiide zaareedda.

20 Shin Amesiyaasi sissaa is's'eedda. Unttunttu Eedooma s'oossatoo goynneedda diraw, S'oossay unttuntta unttunttu morkkatuwaa kushiyan aatsiide Immanaw koyeedda. 21 Hewaa diraw, Israa'eeliyaa Kaatiyaa Yo'aashi olanaw kesina, inne Yihudaa Kaatii Amesiyaasi Yihudaan de'iyaa Beeti-Shemesha geetettiyaa kataman olaa gaketeeddino. 22 Israa'eeliyaa Asay Yihudaa asaa s'ooneedda; Yihudaa Asay ubbay bak'atiide, bare soo bare soo beedda. 23 Hewaappe guyyiyaan, Israa'eeliyaa Kaatii Yo'aashi Akaaziyaasa na'aa na'aa, Yo'aasha na'aa, Yihudaa Kaatiyaa Amesiyaasa Beeti-Shemeshan omoodiide, Yerusaalame aheedda. Yaatiide Yerusaalame dirssaa gimbbiyaa, Efireema Penggiyaappe biide Zooziyaa Penggiyaa gakkanaw de'iyaa, oyddu s'eetu wad'aa gidiyaa sa'aa laaleedda. 24 Laaliide S'oossaa Geeshsha Golliyaan de'iyaa work'k'aanne biraa ubbaa, Obeedi-Eedooma zeretsay naagiyaa miishshaanne kaatiyaa gollen de'iyaa shaluwaa ubbaa akkeedda; k'ay waabiyaw oyk'k'etteedda asatuwaakka akkiide, Samaariyaa simmeedda.

25 Yo'akaaza na'ay, Israa'eeliyaa Kaatii Yo'aashi hayk'k'eeddawaappe guyyiyaan, Yo'aasha na'ay Yihudaa Kaatii Amesiyaasi tammanne ichcheshu laytsaa de'eedda. 26 Amesiyaasi ootseeddabay ubbay, koyroppe wurssetsaa gakkanaw, Yihudaa Kaatetuwaanne Israa'eeliyaa Kaatetuwaa Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 27 Amesiyaasi Med'inaa Godaa kaalliyaawaa aggeedawaappe guyyiyaan, unttunttu Aa bolla Yerusaalamen mak'etteeddino. I Laakisha katamaa bak'ateedda. Shin unttunttu Aa geeduwaa Laakisha asaa kiittina, Aa yaan wod'eeddino. 28 Aa ahaa paran c'aani ahiidde, Daawita Kataman Aa mayza aawotuwaana moogeeddino.

26

Yihudaa Kaatiyaa Ooziyaana

(2 Kat. 14:21-22; 15:1-7)

1 Hewaappe guyyiyaan, Yihudaa Asay ubbay tammanne usuppun laytsaa gidiyaa na'aa, Ooziyaana Aa aawuwaa Amesiyaasa kotaan kaateyeedda. 2 Aa aawuu Amesiyaasi hayk'k'eeddawaappe guyye, I Eelaata geetettiyaa katamaa zaaretsi kees's'iide, Yihudaan ooratseedda.

3 Ooziyaane kaatetiyaa wode, laytsay aw tammanne usuppuna; I Yerusaalamen ishatamanne laa"u laytsaa kaateteedda. Aa daay suntsay Yikoolo; Aa Yerusaalame asaa. 4 Aa aawuu Amesiyaasi ootseeddawaadan, ikka Med'inaa Godaa sintsan suurebaa ootseedda. 5 S'oossaa yashshatetsaa barena tamaarisseedda Zakkaraasi pas'a de'eedda wodiyaan, S'oossaw I ammanettiide ootseedda. Med'inaa Godaw I ootseedda wode ubbaan, S'oossay Aa anjjeedda.

6 Ooziyaane Piliss's'eematuwaanna olettanaw kesiide, Gaate katamaa yuushshuwaa gimbbiyaa, Yaabine katamaa yuushshuwaa gimbbiyaanne Ashddooda gimbbiyaa laaleedda; yaatiide Ashddooda katamaa mataaninne Piliss's'eematuwaa giddon katamatuwaa kees's'eedda. 7 Ooziyaane Piliss's'eematuwaa, Gurbba'aalan de'iyaa Arabatuwaanne Ma'uunatuwaa s'oonanaadan S'oossay Aa maaddeedda. 8 Amoona asatuu Ooziyaanaw giireeddino. Ooziyaane loytsi minneedda diraw, Aa worii Gibs'e zawaa gakkanaw sisetteedda.

9 K'ay Ooziyaane Zooziyaa Penggiyaa matan, Zanggaaraa Penggiyaa mataaninne dirssay sookko bak'k'iyaa zooziyaa matan adussa gimbbetuwaa gimbbissiide, Yerusaalame geessotuwaa miniseedda. 10 Aw c'ora mehii de'iyaa diraw, mela biittatuwaan adussa gimbbiyaa gimbbeedda; daro ollaakka bookkeedda. I k'ay goshshaa dosiyaa diraw, zoozetuwaaninne aradda gadiyaan aw daro goshshanchchatuunne woyniyaa turaa tokkiyaawanttu de'iino.

11 K'aykka Ooziyaanaw olaw giigeedda loytsi daro olanchchatuu de'iino. Olanchchatuu s'aafii Yi'i'eelinne kaappuu Ma'iseeyi olanchchatuu suntsaa mazggobiyaan s'aafeeddino. Unttunttu kaappuu gadaawaa Hanaaniyaa. 12 Barenttu aawotuwaa gollew kaappotiyaa mino asatuu laa"u sha"anne usuppun s'eeta. 13 Kaatiyaa morkkatuwaanna olettiide, barenttu kumentsaa wolk'k'an kaatiyaa maaddanaw kesiyaa heezzu s'eetanne laappun sha"anne ichcheshu s'eetu olanchchatuu unttunttu kushiyan de'iino. 14 Ooziyaane olanchchatuu ubbaw gonddalliyaa, tooraa, huup'iyaan wotsiyaa birataa k'op'iyaa, tiraan mayiyaa ola miishshaa, wonddaafiyaan, yambbarshshaanne mulumuk'k'e shuchchaa giigisseedda. 15 Yerusaalamen de'iyaa kushii hiillaa eriyaa asatuwaa Kaatii Ooziyaane azaziide, wochchiyaa adussa gimbbetuwaappenne katamaa dirssaa gimbbiyaa zoozetuwaappe, wonddaafiyaan wonddaafetuwaa dukkiyaa miishshatuwaanne wolk'k'aama wolk'k'aama shuchchatuwaa pis's'iide oliyaa miishshatuwaa med'isseedda. S'oossay Aa maaddina, I loytsi minneedda; Aa woriikka ubbasaa gakkiide sisetteedda.

Ooziyaane Bare Otoruwaan Muretteedda

16 Shin Ooziyaane minneedda wode otoretteedda; Aa kunddetsaw kaaletseedda. Ooziyaane Med'inaa Godaa bare S'oossaa yedeedda; I is'aanaa c'uwayiyaa saas'iniyaan is'aanaa c'uwayanaw Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa geleedda. 17 K'eesii Azaariyaasinne Med'inaa Godaa k'eesatuu hosppun tammatuu Aa geeduwaa kaalliide geleeddino; he k'eesatuu mino asatuwaa. 18 K'eesetuu Kaatiyaa Ooziyaana te"iide, «Ooziyaanaa, neeni Med'inaa Godaw is'aanaa c'uwayanaw bessakka. Is'aanaa c'uwayiyaawe bessiyaawe, is'aanaa c'uwayanaw geeyi utteedda, Aaroona zeretsaa gidiyaa k'eesatuwaa s'alalaassa. Ha Geeshsha Sa'aappe kesa! Ayaw gooppe, neeni Med'etaa Ubbaa Godaa naak'aadda; neeni aappe bonchcho demmakka» yaageeddino.*

19 Shin Ooziyaane is'aanaa c'uwayanaw is'aanaa c'uwayiyaa miishshaa bare kushiyan oyk'k'i uttiide hank'k'etteedda. Ooziyaane k'eesetuwaa hank'k'ettiide, Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaan is'aanaa c'uwayiyaa saas'iniyaa matan k'eesatuwaa sintsan ek'k'ide'ishin, Aa deemuwaa wolk'k'aama baruwaa harggii oyk'k'eedda. 20 K'eesiyaa kaappuu Azaariyaasinne hara k'eesatuu ubbay aakko s'eelliyaa wode, Aa deemuwaa wolk'k'aama baruwaa harggii oyk'k'eeddawaa be'iide, Aa ellekka Geeshsha Golliyaappe kesseeddino. Ikka Med'inaa Goday Aa mureeddawaa ereedda diraw, ellekka hewaappe kesiide beedda. 21 Kaatii Ooziyaane hayana gakkanaasikka he harggiyaana de'eedda; Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa geliyaasaappekka ek'k'eedda. He harggiyaa gaasuwaan dumma gollen barekka de'eedda. He wode Aa na'ay Yo'aataame kaatiyaa gollen de'iide, he gadiyaa asaa mooddeedda.

22 Kaatii Ooziyaane haneedda harabaa ubbaa koyroppe wurssetsaa gakkanaw Amoos'a na'ay, timbbitiyaa odiyaa Isiyaasi s'aafi wotseedda. 23 Ooziyaane hayk'k'iidde, bare mayzzan gaketeedda. Yaatina, Asay Aa, «wolk'k'aama baruwaa harggiyaan oyk'k'etteeddawaa» giide, kaatetuwaa makkaanaa matan Aa moogeeddino. I hayk'k'ina, Aa sa'aan Aa na'ay Yo'aataame kaateteedda.*

27

Yihudaa Kaatiyaa Yo'aataama

(2 Kat. 15:32-38)

1 Yo'aataame kaatetiyaa wode, laytsay aw laatamanne ichchesha; I Yerusaalamen tammanne usuppun laytsaa kaateteedda. Aa daay suntsay Yaruusho; iza S'aadook'a naatto. 2 Bare aawuu Ooziyaane ootseeddawaadan, Yo'aataamikka Med'inaa Godaa sintsan suurebaa ootseedda; shin I Aa aawuu Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa geleeddawaadan gelibeenna. Gidooppenne, Asay nagaraa ootsiyaawaa aggibeenna.

3 Yo'aataame Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa geliyaa K'ommo Penggiyaa zaaretsiide ootseedda; k'ay Yerusaalame katamaa gimbbiyaan Ofeela giyaa sa'aan daro kiitaa ootseedda. 4 Yihudaa gezziyaan katamatuwaa kees's'eedda; woray dariyaa deriyaan geesuwaanne adussa gimbbiyaa gimbbeedda.

5 Yo'aataame Amoona kaatiyaanna olettiide s'ooneedda. Amoonatuu he laytsi heezzu sha"anne oyddu s'eetu kiilo giraame dees'iyaa biraa, tammu sha"a konttaale gidiyaa zarggaanne tammu sha"a konttaale gidiyaa banggaa aw giireeddino. Amoonatuu laa'entso laytsaynne heezzentso laytsan hewaaddankka ahiidde, aw giireeddino. 6 Yo'aataame Med'inaa Godaa bare S'oossaa sintsan suure hemetteedda diraw, loytsi minneedda.

7 Yo'aataame haneedda harabay, I oletteedda olaabay ubbaynne I ootseeddabay ubbay Israa'eeliyaa Kaatetuunne Yihudaa Kaatetuu Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 8 Yo'aataame kaatetiyaa wode, laytsay aw laatamanne ichchesha; I Yerusaalamen tammanne usuppun laytsaa kaateteedda. 9 Yo'aataame hayk'k'iidde, bare mayzzan gaketeedda. Unttunttu Aa Daawita Kataman moogeeddino. Aa sa'aan Aa na'ay Akaazi kaateteedda.

28

Yihudaa Kaatiyaa Akaaza

(2 Kat. 16:1-5)

1 Akaazi kaatetiyaa wode, laytsay aw laatama; I Yerusaalamen tammanne usuppun laytsaa kaateteedda. Akaazi bare mayza aawuu Daawite suurebaa ootseeddawaadan, Med'inaa Godaa sintsan I suurebaa ootsibeenna; 2 I kase de'eedda Israa'eeliyaa kaatetuwaa ogiyaan hametteedda. Ba'aalaw goynnanaadan nahaasiyaa siilisiide, misiliyaa med'd'eedda. 3 K'ay Hinnooma Zanggaaraan is'aanaa c'uwayeedda; Med'inaa Goday Israa'eeliyaa asaa sintsaappe laaggiide kesseedda asatuwaa de'uwaa wogaa, he sheneyiyaawaa k'ulliide, bare attuma naanaa taman s'uuggiide, eek'aw yarshsheedda. 4 Akaazi Asay goynniyaa d'ok'k'a gishuwaan, deretuwaa huup'iyaaninne daashsha mitsaa ubbaa garssan yarshshuwaa yarshsheeddanne is'aanaa c'uwayeedda.

5 Hewaa diraw, Med'inaa Goday Aa S'oossay Aa Sooriyaa kaatiyaa kushiyaan aatsi immeedda. Unttunttu Aa s'ooniide, Aa asaappe daro asaa omoodiide, Damask'k'o afeedino. K'aykka S'oossay Aa Israa'eeliyaa kaatiyaa kushiyaw aatsi immina, kaatii iita shochchaa shoc'eedda.* 6 Yihudaa Aasi Med'inaa Godaa barenttu mayza aawotuwaa S'oossaa aggeeda diraw, Ramaaliyaa na'ay Paak'uhi Yihudaa olanchchatuwaappe s'eetanne laatamu sha"a mino asatuwaa itti gallassi wod'eedda. 7 Efireema zariyaa gidiyaa mino olanchchay Ziikiri kaatiyaa na'aa Ma'iseeya, kaatiyaa gollew aawotiyaa Azirik'aamanne kaatiyaa kaalliide de'iyaa Elk'k'aana wod'eedda. 8 Israa'eeliyaa Asay barenttu dabbatuwaappe laa"u s'eetu sha"a mac'c'a asaa, attuma naanaanne mac'c'a naanaa omoodeeddino; k'ay unttunttu loytsi daro omooduwaa akkiide, Samaariyaa afeedino.

Timbbitiyaa Odiyaa Odeedda

9 Med'inaa Godaa suntsan timbbitiyaa odiyaa Odeedda giyaa itti bitanii Samaariyaan de'ee. Odeedi Samaariyaa yiyaa olanchchatuwaanna gaketanaw kesiide, hawaadan yaageedda; «Be'ite, Med'inaa Goday, hinttenttu aawotuwaa S'oossay Yihudaa hank'k'etteedda diraw, hinttenttu kushiyan aatsi immeedda. Shin hinttenttukka saluwaa gakkeedda hank'k'uwaan unttuntta siifeeddita. 10 Ha"ikka Yihudaa asaynne Yerusaalame Asay hinttenttoo mac'c'anne attuma ayiliyaa gidiide, moodetanaadan k'oppiita. Hinttekka unttunttuwaadan haniide, Med'inaa Godaa hinttenttu S'oossaa naak'k'eeddita gidikkitee? 11 Hewaa diraw, ha"i hinttenttu taani giyaawaa sisite. Med'inaa Godaa hank'k'uu hinttenttu bolla wod'd'eedda diraw, hinttenttu omoodiide k'achcheedda hinttenttu dabbotuwaa yeddiishite» yaageedda.

12 Hewaappe guyyiyaan, Efireema zaratuwaa kaappatuwaappe oyddatuu, Yohanaana na'ay Azaariyaasi, Mashilemoota na'ay Berekii, Shaaluuma na'ay Yihizk'k'enne Hadilaaya na'ay Amaasi olaappe simmeeddawanttu bolla denddeeddino. 13 Hewaappe, «He omoodetteedda asatuwaa hinttenttu hawaa ahooppe, kase nuuni Med'inaa Godaa bolla ootseedda nagaraanne naak'uwaa bolla hara naak'uwaa gujjiita. Nu naak'uu kasekka dari utteedda diraw, Israa'eeliyaa bolla S'oossaa hank'k'uu wod'd'eedda» yaageeddino.

14 Hewaa diraw, olanchchatuu omoodetteedda asatuwaanne omoodetteedda miishshaa kaappatuu sintsaaninne kumentsaa shiik'uwaa sintsan sheed'd'eeddino. 15 Hewaappe guyyiyaan, suntsay hawaappe k'ommonna s'aafetteedda asatuu denddi ek'k'iide, omoodetteedda asatuwaa akkeeddino. Unttunttu giddon kallo de'iyaawantta omoodetteeddawaappe mayzzeeddino; Unttunttu he asatoo mayuwaanne c'aammaa immeeddino. K'ay unttunttu mizeeddinonne ushsheddino; unttunttu madutsaakka zayitiyaa okkeeddino. Unttunttu giddon daabureedda ubbatuwaa hariyaa togissiide, unttunttu ishatuwaakko, zambbay de'iyaa Yaarikko katamaa aheeddino. Hewaappe guyyiyaan, unttunttu Samaariyaa simmeeddino.

Akaazi Asoore Kaatiyaa Maaduwaa Oochcheedda

(2 Kat. 16:7-9)

16 He wode Kaatii Akaazi Asoore kaatii barena maaddanaadan kiitaa kiitteedda. 17 Ayaw gooppe, Eedooma asatuu laa'entsuwaa Yihudaa bolla mayyiide, daro asaa omoodiide afeedino. 18 Piliss's'eema asatuu k'ay Yihudaa bargguwaanne Neegeeba woran de'iyaa katamatuwaa olettiide Beeti-Shemesha, Ayaaloona, Gaderoota, Sookko, Timina, Giimizonne unttunttu yuushshuwaan de'iyaa mootsatuwaa mayyi oyk'k'iide, yaan de'eeddino. 19 Yihudaa Kaatii Akaazi Yihudaa asaa nagaraa oosisseedda gishshawunne Med'inaa Godaw ammanettibeenna diraw, Med'inaa Goday Yihudaa kawushsheedda. 20 Hewaa diraw, Asoore Kaatii Tigilaati-Paleseeri Akaazakko yiide, Aa tuggayeeddappe attina maaddibeenna. 21 Akaazi Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaappe, kaatiyaa golliyaappenne asaa kaappatuwaappe darobaa akkiide, Asoore kaatiyaw immeedda. Shin hewaa ootseeddawekka Aa ayinne go"ibeenna.

Akaaza Nagaraa

22 Kaatii Akaazi bare huup'iyaw bare tuggaa wode Med'inaa Godaw ammanettena hanotaa kasewaappe gujji gujjiide beedda. 23 Barena s'ooneedda Damask'k'o s'oossatoo yarshshiidde, «Sooriyaa kaatetuwaa s'oossatuu unttunttu maaddeedda diraw, taanakka unttunttu maaddanaadan taani unttunttoo yarshshana» yaageedda. Shin he s'oossatuu aasinne Israa'eeliyaa asaa ubbaw bashshaa aheeddino. 24 Akaazi Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa shaluwaa ubbaa itti sa'aa shiishshiide kinchchereetseedda. S'oossaa Geeshsha Golliyaa penggetuwaa gorddeedda. Yaatiide Yerusaalamen ubbasaan barew yarshshiyaa sa'aa esseedda. 25 Akaazi hara s'oossatoo is'aanaa c'uwayanaw Yihudaan de'iyaa katamatuwaa ubbaan goynniyaa d'ok'k'a sa'aa med'd'eedda. Yaatiide Med'inaa Godaa bare aawotuwaa S'oossaa hank'k'etseedda.

26 Akaazi haneedda harabaynne I ootseeddabay ubbay koyroppe wurssetsaa gakkanaw Yihudaa Kaatetuunne Israa'eeliyaa Kaatetuwaa Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 27 Akaazi hayk'k'iidde, bare mayzzan gaketeedda. Yerusaalame kataman Aa moogeeddino; shin Israa'eeliyaa kaatetuwaa makkaanan moogibeykkino. Aa sa'aan Aa na'ay Hizk'k'iyaase kaateteedda.*

29

Yihudaa Kaatiyaa Hizk'k'iyaasa

(2 Kat. 18:1-3)

1 Hizk'k'iyaase kaatetiyaa wode, laytsay aw laatamanne ichchesha; I Yerusaalamen laatamanne udduppun laytsaa kaateteedda. Aa aati suntsay Abiiya; Aa Zakkaraasa naatto. 2 Aa mayza aawuu Daawite ootseeddawaadan, Hizk'k'iyaasikka Med'inaa Godaa sintsan suurebaa ootseedda.

Geeshsha Golliyaa Geeshshussaa

3 Hizk'k'iyaase bare kaateteedda koyro laytsan, koyro aginaan, Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa penggetuwaa dooyyiide ooratseedda. 4 K'eesetuwaanne Leewatuwaa ahissiide, Geeshsha Golliyaw away doliyaa baggana de'iyaa dabaaban shiishsheedda. 5 Hawaadan yaageedda; «Leewatoo, taani giyaawaa sisite! Ha"i hinttenttu huup'iyaw geeyite; Med'inaa Godaa hinttenttu aawotuwaa S'oossaa Geeshsha Golliyaakka geeshshite. Geeshsha Golliyaa tunissiyaabaa ubbaa diggite. 6 Ayaw gooppe, kase nu aawotuu ammanettibeykkino; Med'inaa Godaa nu S'oossaa sintsan iitabaa ootseeddino. Unttunttu Med'inaa Godaa aggiide, S'oossay de'iyaa sa'aappe barenttu deemuwaa wora zaariide, barenttu zokkiiyaa aakko zaareeddino. 7 Unttunttu k'ay Geeshsha Golliyaa penggetuwaa gorddeeddino; s'omppiyaakka toysseeddino. Geeshsha Golliyaan Israa'eeliyaa S'oossaw is'aanaa c'uwayibeykkino, woy s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshibeykkino. 8 Hewaa diraw, Med'inaa Godaa hank'k'uu Yihudaa bollanne Yerusaalame bolla wod'd'eedda. Hinttenttu ayfiyaan hinttenttu be'iyaawaadan, S'oossay unttunttu hinttenttoo yashshaa, dagamaanne ‹Poora!› giyaawaa ootseedda. 9 Hewaa gaasuwaan nu aawotuu mashshaan hayk'k'eeddino; nu attuma naanay, nu mac'c'a naanaynne nu machatuu omoodetteeddino.

10 «Med'inaa Godaa hank'k'uu ees's'iyaawe nu bollappe kichchana mala, taani Med'inaa Godaana, Israa'eeliyaa S'oossaanna k'aalaa c'aak'uwaa c'aak'k'etanaw ta wozanaan k'oppay. 11 Ta naatoo, hinttenttu Med'inaa Godaa sintsan ek'k'iide, aw ootsiyaa oosanchcha gidiide, is'aanaa c'uwayanaadan hinttentta I dooreedda diraw, sheneko gooppite» yaageedda.

12 He sa'aan de'iyaa Leewatuu hawaappe kaalliide s'aafetteeddawantta:

K'ahaata yaraappe Amaasaaya na'aa Mahaatanne Azaariyaasa na'aa Yuu'eela.

Maraara yaraappe Abddi na'aa K'iisanne Yihaali'eela na'aa Azaariyaasa.

Gershshoona yaraappe Ziimma na'aa Yo'aahanne Yo'aaha na'aa Edeena.

13 Els's'aafaana yaraappe Shiimiranne Yi'u'eela.

Asaafa yaraappe Zakkaraasanne Mataaniyaa.

14 Hemaana yaraappe Yihi'eelanne Shim"a.

Yidutuuna yaraappe Shamaa'iyaanne Uuzi'eela.

15 Unttunttu barenttu dabbotuwaa, Leewatuwaa, shiishshina, unttunttu ubbaykka barenttu huup'iyaw geeyeeddino. Kaatii unttuntta azazina, Med'inaa Godaa higgiyan s'aafetteeddawaadan unttunttu Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa geeshshussaa doommeeddino. 16 Hewaa diraw, k'eesatuu Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa geeshshanaw giddo geleeddino; Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa giddon de'iyaa tunabaa ubbaa kessiide, Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa dabaabaa aheeddino. Leewatuu akkiide, K'ediroona Zanggaaraan oleeddino. 17 Unttunttu koyro aginaan, koyro gallassi Geeshsha Golliyaa geeshshiyaawaa doommeeddino; he aginaw hosppuntsa gallassi Med'inaa Godaa baranddaa gakkeeddino. Hara hosppun gallassan Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa geeshsheeddino. Koyro aginaw tammanne usuppuntsa gallassi unttunttu he oosuwaa poleeddino.

18 Hewaappe guyyiyaan, unttunttu Kaatiyaa Hizk'k'iyaasakko geliide, «Nuuni Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa ubbaa, s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshiyaa saanne he yarshshiyaa sa'aan go'ettiyaa shaluwaa ubbaa, ukitsaa s'arap'p'eezaanne he s'arp'p'eezan de'iyaa miishshatuwaa ubbaa geeshsheeddo. 19 K'ay Kaatii Akaazi kaatetiide de'iyaa wode, S'oossaw ammanettennan aggiide, afeedda shaluwaa ubbaa nuuni zaariide geeshsheeddo. Be'a, nuuni geeshsheedda miishshay ubbay Med'inaa Godaw yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aa sintsan de'ee» yaageeddino.

20 Kaatii Hizk'k'iyaase wonttetsa gallassi guuran denddiide, katamaa kaappatuwaa shiishshiide, unttunttunna ittippe Med'inaa Godaw Geeshsha Golliyaa beedda. 21 Unttunttu kawutetsaa diraw, Geeshsha Golliyaa dirawunne Yihudaa asaa diraw, laappun korumatuwaa, laappun dorssaa orggetuwaa, laappun dorssaa maratuwaanne k'ay laappun deeshsha orggetuwaa nagaraa yarshshoo aheeddino. Aaroona zeretsaa gidiyaa k'eesatuu, Med'inaa Godaw yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aan hewantta yarshshanaadan kaatii azazeedda. 22 K'eesetuu korumatuwaa shukkiide, unttunttu suutsaa yarshshiyaa sa'aa bolla c'ac'c'afeeddino. K'ay dorssaa orggetuwaa shukkiide, unttunttu suutsaa yarshshiyaa sa'aa bolla c'ac'c'afeeddino. K'aykka dorssaa maratuwaa shukkiide, unttunttu suutsaa yarshshiyaa sa'aa bolla c'ac'c'afeeddino. 23 Nagaraa yarshshoo haniyaa deeshsha orggetuwaa kaatiyaa sintsanne shiik'eedda asaa sintsa aheeddino; ahina unttunttu ubbay barenttu kushiyaa deeshshatuwaa bolla wotseeddino. 24 K'eesetuu deeshshatuwaa shukkiide, Israa'eeliyaa asaa ubbaa nagaray atto geetettanawaa mala, unttunttu suutsaa yarshshiyaa sa'aa bolla yarshsheeddino. Ayaw gooppe, kaatii unttunttu s'uuggiyaa yarshshuwaanne nagaraa yarshshuwaa yarshshanaadan azazeedda dirassa.

25 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Goday kaatiyaw nabiyaa Gaade baggananne timbbitiyaa odiyaa Naataana baggana Kaatiyaa Daawita azazeedda azazuwaa Hizk'k'iyaase kaalliide, Leewatuwaa daalaa, diitsaanne maasink'k'uwaa oytsiidde, Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaan esseedda. 26 Leewatuu Daawite kase yetsaa yes's'eedda miishshatuwaa oyk'k'ina, k'eesatuu k'ay s'urumbbatuwaa oyk'k'iide ek'k'eeddinno. 27 He wode unttunttu s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshanaadan Hizk'k'iyaase azazeedda. S'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshiyaawe doometteedda wode, s'urumbbatuwaaninne Israa'eeliyaa Kaatiyaa Daawita yetsaa miishshatuwaan Med'inaa Godaw yetsay doometteedda. 28 S'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshiyaawe polettana gakkanaw, kumentsaa yaa'ay S'oossaw goynnee; yetsaa yes's'iyaawanttukka yes's'iino; s'urumbbaa punniyaawanttukka punniino. 29 K'eesetuu yarshshuwaa yarshshiyaawaa poleedda wode, kaatiinne aanana de'iyaa Asay ubbay gulbbatiide goynneeddino. 30 Kaatii Daawitenne timbbitiyaa odiyaa Asaafe s'aafeedda galataa mazimuriyaa Med'inaa Godaw yes's'anaadan Kaatii Hizk'k'iyaasinne kaappatuu Leewatuwaa azazeeddino; Leewatuu nashechchan galattiide, gulbbatiide goynneeddino.

31 Hewaappe guyyiyaan, Hizk'k'iyaase asaa, «Ha"i hinttenttu hinttentta Med'inaa Godaw dummayeeddita. Hinttenttu shiik'iide, yarshshuwaanne galataa yarshshuwaa Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa ahite» yaageedda. Hewaappe guyye shiik'eedda Asay yarshshuwaanne galataa yarshshuwaa aheeddino; k'ay koyeedda asatuu s'uuggiyaa yarshshuwaa aheeddino. 32 He shiik'eedda Asay aheedda s'uuggiyaa yarshshuwaa paydu laappun tammu korumatuwaa, s'eetu dorssaa orggetuwaanne laa"u s'eetu dorssaa maratuwaa; hewanttu ubbay Med'inaa Godaw s'uuggiyaa yarshshotuwaa. 33 K'ay ittippetetsaa yarshshotuu usuppun s'eetu korumatuwaanne heezzu sha"a dorssatuwaa. 34 Shin s'uuggiyaa yarshshuwaa ubbaa shukkiide, galbbaa k'aaranaw de'iyaa k'eesatuu payduwaan loytsi guutsa. Hewaa diraw, kiitay wurana gakkanawunne hara k'eesatuu barenttu huup'iyaw geeyana gakkanaw, unttunttu dabbotuu, Leewatuu unttuntta maaddeeddino. (Barenttu huup'iyaw geeyiyaawaan Leewatuu k'eesetuwaappe aad'd'iide ammanettiino.) 35 S'uuggiyaa yarshshuwaa, ittippetetsaa yarshshuwaa handdaanne s'uuggiyaa yarshshuwaanna ittippe yarshshettiyaa ushshaa yarshshuwaa ubbaa unttunttu yarshshiino.

Hewaadan haniide, Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa kiitay laa'entsuwaa doommeedda. 36 Hewaappe guyyiyaan, Hizk'k'iyaasinne Asay ubbay he oosuwaa ellekka polanaadan S'oossay unttuntta maaddeedda diraw, loytsi nashetteeddino.

30

Paasigaa Baalaa Bonchchanaw Giiguwaa

1 Med'inaa Godaa Israa'eeliyaa S'oossaa Paasigaa Baalaa bonchchanaw, Yerusaalamen de'iyaa Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa Israa'eeliyaa Asay ubbaynne Yihudaa Asay ubbay yaanaadan Hizk'k'iyaase kiitteedda; k'ay Efireema asawunne Minaase asaw dabddaabbiyaa s'aafeedda. 2 Kaatii, kaappatuunne, Yerusaalamen shiik'eedda Asay ubbay Paasigaa Baalaa laa'entso aginaan bonchchanaw k'ofaa k'achcheeddino.* 3 Paydina gidiyaa k'eesatuu barenttu huup'iyaw geeyibeenna dirawunne daro asaykka Yerusaalamen shiik'ibeenna diraw, Asay Paasigaa Aa wodiyaan, koyro aginaan bonchchanaw danddayibeenna. 4 He k'ofay kaatiyaanne shiik'eedda asaw lo"o k'ofa gideedda. 5 Hewaa diraw, Med'inaa Godaa Israa'eeliyaa S'oossaa Paasigaa Yerusaalamen bonchchanaw Berssaabeheppe doommiide Daana gakkanaw de'iyaa Israa'eeliyaa Asay ubbay yaanaadan awaayanaw k'ofaa k'achcheeddino. Ayaw gooppe, ha Paasigaa Baalaabay kase higgiyan s'aafetteeddawaadan daro Asay bonchchibeenna.

6 Kaatiinne kaatiyaa kaappatuu azazina, kiitetteeddawanttu Israa'eeliyaa biittaa ubbaanne Yihudaa gadiyaa ubbaa hawaadan yaagiyaa dabddaabbiyaa akkiide afeedino; «Israa'eeliyaa asaw, Asoore gadiyaa kaatetuwaa kushiyaappe kessi akkiide, hinttenttu biittaan atteedda hinttenttukko I simmanaadan, hinttenttukka Med'inaa Godaakko, Abrahaama, Yisaak'anne Israa'eeliyaa S'oossaakko simmite! 7 Barenttu Med'inaa Godaw, barenttu aawotuwaa S'oossaw ammanettibeenna hinttenttu aawotuwaadaaninne hinttenttu ishatuwaadan hanoppite. Hinttenttu eriyaawaadan S'oossay unttunttu wolk'k'aama muruwaa mureedda. 8 Hinttenttu Med'inaa Godaw azazettiteppe attina, kase hinttenttu aawotuwaadan hinttenttu morggiyaa gaafissoppite! S'oossay med'inaw geeshsheedda Geeshsha Golliyaa haa yiite. S'oossaa hank'k'uu ees's'iyaawe hinttenttu bollappe kichchanaadan, Med'inaa Godaw, hinttenttu S'oossaw, goynnite. 9 Hinttenttu Med'inaa Godaakko simmooppe, hinttenttu ishatuwaanne hinttenttu naanay barentta omoodeeddawanttu sintsan maarotaa demmiide, ha gadiyaa simmana. Ayaw gooppe, Med'inaa Goday hinttenttu S'oossay k'arettiyaawaanne maariyaawaa. Hinttenttu aakko simmooppe, bare sintsa hintteppe wora zaarenna» yaagiyaawaa.

10 Kiitetteeddawanttu Efireema gadiyanne Minaase biittaa aad'd'iidde, Zaabiloona biittaa gakkanaw katamaappe katamaa beeddino. Shin he katamatuwaan de'iyaa asatuu unttunttu kad'iide, unttunttu bolla miic'c'eeddinonne k'iliic'eeddino. 11 Gidooppenne, Aaseera asatuwaappe, Minaase asatuwaappenne Zaabiloona asatuwaappe amareeda asatuu barentta kawushshiide, Yerusaalame yeeddino. 12 Kaatiinne kaatiyaa oosanchchatuu Med'inaa Godaa k'aalaa maaran azazeeddawaa, Yihudaa Asay itti wozanaan azazettanaadan, S'oossaa kushii Yihudaa asaa bolla de'eedda.

Paasigaa Baalay Bonchchetteedda

13 Laa"entso aginaan irshshuu gelibeenna ukitsaa Baalaa bonchchanaw loytsi daro Asay Yerusaalamen shiik'eedda. 14 Unttunttu denddiide, Yerusaalamen de'iyaa yarshshiyaa sa'aa k'oliide, is'aanaa c'uwayiyaa miishshaa ubbaa diggiide, K'ediroona Zanggaaraan oleeddino. 15 Hewaappe guyyiyaan, laa'entso aginaan, tammanne oyddentso gallassi Paasigaa dorssaa shukkeeddino. Barenttu huup'iyaw geeyibeenna k'eesatuu nne Leewatuu yeellatiide, barenttu huup'iyaw geeyeeddino; yaatiide s'uuggiyaa yarshshuwaa Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa aheeddino. 16 S'oossaa asaa gidiyaa Muse higgiyaadan, Geeshsha Golliyaa gidduwaan barenttu sa'aan sa'aan ek'k'eeddinno; k'eesatuu Leewatuu kushiyaappe akkeedda suutsaa c'ac'c'afeeddino.

17 He shiik'uwaa giddon geeyibeenna daro asatuu de'iino. Hewaa diraw, paasigaa dorssatuwaa Med'inaa Godaw shukkanaw danddaykkino; Leewatuu unttunttu kotan Paasigaa dorssaa shukkiide Med'inaa Godaw shiisheeddino. 18-19 Efireema zariyaappe, Minaase zariyaappe, Yisaakoora zariyaappenne Zaabiloona zariyaappe daro asatuu higgii azaziyaawaadan barenttu huup'iyaw geeyibeennawaa gidooppenne, Paasigaa Baalaa meeddino. Hewaa diraw, Kaatii Hizk'k'iyaase unttunttoo woossiidde, «Abeet, asaa ubbaw lo"o Med'inaa Godaw, hawanttu higgii azaziyaawaadan barenttu huup'iyaw geeyibeennawaa gidooppenne, unttunttu new, Med'inaa Godaw, barenttu aawotuwaa S'oossaw goynniino. Hewaa diraw, neeni unttunttoo atto yaaga» yaagiide woosseedda. 20 Med'inaa Goday Hizk'k'iyaasa woosaa sisiide, unttuntta patseedda.

21 Yerusaalamen shiik'eedda Israa'eeliyaa Asay irshshuu gelibeenna ukitsaa Baalaa wolk'k'aama nashechchan laappun gallassi bonchcheedda. Leewatuunne k'eesatuu yetsaa miishshan yes's'iidde, gallassi gallassi Med'inaa Godaa galatiino. 22 Hewaappe guyyiyaan, Hizk'k'iyaase Med'inaa Godaa kiitan akeekanchcha gidiyaa Leewatoo haasayiide, unttunttu mintsetseedda.

Asay ubbay ittippetetsaa yarshshuwaa yarshshiidde, Med'inaa Godaa barenttu aawotuwaa S'oossaa galatiidde, miiddinne ushiidde, baalaa laappun gallassi bonchcheeddino. 23 Kumentsaa yaa'ay baalaa hara laappun gallassaa gujjiide bonchchanaw mayyeedda; Asay laappun gallassi baalaa nashettidde bonchcheedda. 24 Ayaw gooppe, Yihudaa Kaatii Hizk'k'iyaase yarshshuwaa yarshshanaw, sha"a korumatuwaa, laappun sha"a dorssatuwaanne deeshshatuwaa yaa'aw immeedda; k'ay kaappatuu sha"a korumatuwaanne tammu sha"a dorssatuwaa yaa'aw immeeddino. Loytsi daro k'eesatuu kka barenttu huup'iyaw geeyeeddino. 25 Kumentsaa Yihudaa yaa'ay, k'eesatuu, Leewatuu, Israa'eeliyaappe yeedda Asay ubbaynne kase Israa'eeliyaa gadiyaappe yiide, Yihudaa biittan de'eedda Asay ubbay nashetteedda. 26 Daawita na'aa, Israa'eeliyaa Kaatiyaa Solomone wodiyaappe doommina, hachche gakkanaw, Yerusaalamen hawaa malatiyaa baali bonchchetti erenna diraw, Yerusaalamen Asay loytsi nashetteedda. 27 Hewaappe guyyiyaan, k'eesatuu nne Leewatuu denddiide, S'oossay asaa anjjana mala woosseeddino; S'oossay saluwaan, bare de'iyaa geeshsha sa'aan unttunttu woosaa siseedda.

31

Kaatii Hizk'k'iyaase Goynnuwaa Hanotaa Ooratseedda

1 Hawe ubbay poletteedda wode, he sa'aan de'iyaa Israa'eeliyaa ubbatuu Yihudaa katamatuwaa biide, de'iyaawaa ubbaa d'ayssana gakkanaw, eek'aa tuussatuwaa kinchchereetseeddino; Asheero giyaa s'oossatti misiliyaa k'ans's'i oleeddino; Yihudaa biittaaninne Biiniyaama gadiyaan ubbaan, k'ay Efireema biittaaninne Minaase biittan de'iyaa goynniyaa d'ok'k'a sa'atuwaanne yarshshiyaa sa'aa laaleeddino. Unttunttu hewantta ubbaa d'aysseeddawaappe guyyiyaan, Israa'eeliyaa Asay ubbay barenttu katamaa katamaanne barenttu soo soo simmeeddino.

2 Hizk'k'iyaase k'eesetuwaanne Leewatuwaa unttunttu oosuwaa maaran c'uguwaan c'uguwaan shaakki esseedda. Unttunttu kiitay s'uuggiyaa yarshshuwaanne ittippetetsaa yarshshuwaa S'oossaw yarshshiyaawaanne Geeshsha Golliyaa penggiyaan Med'inaa Godaa galatiyaawaanne sabbiyaawaa. 3 Med'inaa Godaa higgiyan S'aafetteeddawaadan guuranne omarssi, Sambbatan, aginay s'eeriya wodiyaaninne baalaa gallassatuwaan yarshshiyaa, s'uuggiyaa yarshshoo koshshiyaa mehetuwaa kaatii bareppe immeedda.

4 Med'inaa Godaa higgiyan s'aafetteeddawaadan, k'eesatuu nne Leewatuu S'oossaa kiitaa ootsana mala, unttunttoo bessiyaawaa immanaadan Yerusaalamen de'iyaa asaa kaatii azazeedda. 5 Hizk'k'iyaase hewaa azazo saannakka, Israa'eeliyaa Asay katsaappe, woyniyaa eessaappe, zayitiyaappe, matsaa eessaappenne goshshan mokkeeddabaappe s'eeraa S'oossaw darissiide immeeddino; barenttoo de'iyaa ubbabaappekka asiraataa Med'inaa Godaw kesseeddino. 6 Yihudaa katamatuwaan de'iyaa Israa'eeliyaa asaynne Yihudaa Asay booraappenne dorssaappe asiraataanne Med'inaa Godaw, barenttu S'oossaw, dummayi wotseeddawaa ahiide dooreeddino. 7 Unttunttu heezzentso aginaan dooretsaa doommiide, laappuntsa aginaan poleeddino. 8 Hizk'k'iyaasinne kaappatuu dooretteeddawaa be'eedda wode, unttunttu Med'inaa Godaanne S'oossaa asaa Israa'eeliyaa galateeddino.

9 Hewaappe guyyiyaan, Hizk'k'iyaase dooriide wotseedda imuwaabaa k'eesetuwaanne Leewatuwaa oochcheedda.

10 S'aadook'a yara gidiyaa k'eese ubbatuwaa Kaappuu Azaariyaasi Hizk'k'iyyaasa, «Asay barenttu imuwaa Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa ahiyaawaa doommina, nuuni miide kalleeddo. Med'inaa Goday bare asaa anjjeedda diraw, hawe loytsi daruu atteedda» yaageedda.

11 Hewaappe guyyiyaan, Hizk'k'iyaase Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaan ayentto minjjiyaa kifiletuwaa giigissanaadan asaa azazina Asay giigisseedda. 12 Asay imuwaa, barew de'iyaawaappe asiraataanne S'oossaw dummayi wotseeddawaa ammanetti immiide, he kifiletuwaa gelisseeddino. Leewii Konaanii unttunttu bolla suntsetteedda; Aa ishay Shim"i Aa kaalliide suntsetteedda. 13 Kaatii Hizk'k'iyaasinne S'oossaa Geeshsha Golliyaan kaappotiyaa Azaariyaasi azazina, Yihi'eeli, Azaazii, Nahaati, Asaaheeli, Yaarimooti, Yozabaad, Eli'eeli, Yisimaake, Mahaatinne Banaayi suntsetteeddino; unttunttu Konaaniyaanne Aa ishaa Shim"a aawotetsaappe garssanna ootsanaw suntsetteeddino. 14 Leewiyaa Yimina na'ay K'orii, away doliyaa bagga penggiyaa naagiyaawe, Asay Med'inaa Godaw bare sheniyaan c'oo aheedda imuwaanne dummayi wotseeddawaa akkanawunne shaakki shaakki Immanaw suntsetteedda. 15 K'eesetuu de'iyaa katamatuwaan wogaappe laafa gakkanaw de'iyaa barenttu ishatoo ammanettiide, unttunttu oosuwaadan oosuwaadan shaakki shaakki immanaadan Edeni, Miniyaamini, Iyyaasu, Shamaa'e, Amaarenne Shakaane K'oreppe garssanna suntsetteeddino. 16 Barenttu c'uguwaan c'uguwaan barenttu kiitaa gallassi gallassi Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaan ootsiyaawanttoo, laytsay heezuwaa gakkeeddanne heezuwaappe bolla gideedda attuma asaa ubbaw unttunttu gakkiyaawaa gakkiyaawaa shaakki immeeddino. 17 Barenttu aawotuwaa gollen gollen paydetti utteedda k'eesatookka immeeddino. K'ay laytsay laatamu gakkeeddanne laatamuwaappe bolla gideedda Leewatoo barenttu oosuwaadan oosuwaadan barenttu c'uguwaan c'uguwaan shaakkite paydeteeddawanttu unttunttu gakkiyaawaa shaakki immeeddino. 18 K'eesetuunne Leewatuu barenttu yeletaadan yeletaadan paydetiyaa wode, unttunttu barenttu guutsa naanatuwaanna, barenttu mac'c'a asatuwaana, barenttu mac'c'a naanaanne barenttu attuma naanatuwaanna ittippe s'aafetteeddino; ayaw gooppe, unttunttu ammanettiide, barenttu huup'iyaw geeyeeddino. 19 K'ay barenttu katamatuwaa yuushshuwaan de'iyaa hentsaa gadetuwaan woy hara katamatuwaan de'iyaa Aaroona yara gideedda k'eesatoo, k'eesatuwaa zariyaa gidiyaa attuma asatuwaappe ubbawunne barenttu yeletaadan paydeteedda Leewatuu ubbaw unttunttu gakkiyaa k'umaa shaakkanaw asatuu suntsetteeddino.

20 Kaatii Hizk'k'iyaase Med'inaa Godaa bare S'oossaa sintsan lo"o suurenne tuma gideeddawaa Yihudaa gadiyaa ubbaan ootseedda. 21 Hizk'k'iyaase S'oossaa Geeshsha Golliyaw ootseedda oosuwaa ubbaan, higgiyaaninne azazuwaan s'aafetteeddawaadan S'oossaa bare kumentsaa wozanaappe koyowaa diraw, aw ubbabay injjeteedda.

32

Asooretuu Yerusaalame Olanaw Naasseeddino

(2 Kat. 18:13-17; 19:14-19, 35-37; Isa. 36:1-22; 37:8-38)

1 Kaatii Hizk'k'iyaase S'oossaw ammanettiide ootseedda ha oosuwaappe guyyiyaan, Asoore Kaatii Sanaakireebe Yihudaa gadiyaa bolla dooddeedda; barew oyk'k'anaw k'oppiide, gimbbettu utteedda katamatuwaa dooddeedda.

2 Sanaakireebe Yerusaalamen olanaw yeeddawaa Hizk'k'iyaase be'eedda wode, 3 katamaappe karenna goggiyaa pulttuwaa haatsaa zeeranaw bare oosanchchatuwaanne bare mino asatuwaa zoretaa besseedda; Unttunttu Aa maaddeeddino. 4 Hewaa diraw, unttunttu daro asaa shiishshiide, hewaa heeraan de'iyaa pulttotuwaa ubbaanne goggiyaa shaafaa bareedino. «Asoore kaatetuu yiide, ayaa haatsaanne demmoppino» yaageeddino.

5 Hewaappe guyyiyaan, Hizk'k'iyaase min ootsiide, laaletteedda dirssaa gimbbiyaa ubbaa zaaretsiide gimbbeedda; yaatiide Aa bolla adussa gimbbiyaa gimbbeedda. He dirssaa gimbbiyaappe kare baggana hara dirssaa gimbbiyaa gimbbeedda; k'ay Daawita Kataman de'iyaa Miillo giyaa sa'aa miniseedda. Daro ola miishshaakka gonddalliyaakka med'd'eedda.

6 Yaatiide olanchchatuu kaappatuwaa asaa bolla suntseedda; unttunttu ubbaa katamaa penggiyaa ellekka de'iyaa gutaran shiishshiide, 7 «Hayyanaa minnite! Asoore kaatiyaanna de'iyaawaappe nuunanna de'iyaawe aad'd'ee. Hewaa diraw, Asoore kaatiyawunne aanana de'iyaa daro olanchchatoo yayyoppite! Dagammoppite! 8 Aanana asaa wolk'k'ay de'ee; shin nuunanna Med'inaa Goday nu S'oossay nuuna maaddanawunne nuw olettanaw de'ee» yaagiide unttuntta mintsetseedda. Yihudaa Kaatii Hizk'k'iyaase haasayeeddaban Asay minetteedda.

9 Hewaappe guyyiyaan, Asoore Kaatii Sanaakireebe bare olanchchatuu ubbaanna ittippe Laakisha katamaa dooddishin, Yihudaa Kaatiyaa Hizk'k'iyaasakkonne Yerusaalamen de'iyaa Yihudaa asaa ubbaakko, oosanchchatuwaa kiitteedda. 10 Hewenne, «Asoore Kaatii Sanaakireebe, ‹Hinttenoo, ha dooddetti utteedda Yerusaalame kataman de'iyaa asatoo, oonan ammanetteeditee? 11 Hizk'k'iyaase hinttentta, «Asoore kaatiyaa kushiyaappe Med'inaa Goday nu S'oossay nuuna ashshanawaa» yaagee; shin I hinttentta hewaadan baletsiidde, koshshaaninne saamuwaan wod'anaw hanee. 12 Ha s'oossatoo goynniyaa d'ok'k'a sa'atuwaanne yarshshiyaa sa'aa diggiide, Yihudaanne Yerusaalame asaa, «Hinttenttu itti yarshshiyaa sa'aa sintsan goynnite; k'ay hinttenttu yarshshuwaakka Aa bolla s'uuggite» yaagiyaawe ha Hizk'k'iyaasa gidennee?

13 « ‹Taaninne ta aawotuu hara kawutetsatuu asaa ubbaa bolla ootseeddawaa hinttenttu eribeykkite? He kawutetsatuu s'oossatuu barenttu gadiyaa ta kushiyaappe ashshanaw danddayeeddino? 14 Ta aawotuu d'aysseedda ha kawutetsatuu s'oossatuwaa ubbaa giddon bare asaa ta kushiyaappe ashshanaw danddayeeddawe oonee? Yaatina, hinttenttu S'oossay hinttentta ta kushiyaappe woot ashshanaw danddayii? 15 Hewaa diraw, ha"ikka, Hizk'k'iyaase hinttentta baletsoppo woy hawaadan c'immoppo. Hinttenttu Hizk'k'iyaasa ammanoppite. Ayaw gooppe, Aa asaa ta kushiyaappe woy ta aawotuwaa kushiyaappe, gade asaa s'oossatuu woy kawutetsaa s'oossatuu ashshanaw danddayibeykkino. Yaatina, hewe hinttenttu S'oossay hinttentta ta kushiyaappe ashshanaw waan danddayii?› yaagee» yaageeddino.

16 Sanaakireeba oosanchchatuu Med'etaa Ubbaa Godaa bollanne Aa k'oomaa Hizk'k'iyaasa bolla hara c'orabaakka haasayeeddino. 17 Sanaakireebe k'aykka Med'inaa Godaa Israa'eeliyaa S'oossaa k'iliic'anawunne Aa bolla haasayanaw dabddaabbiyaa s'aafiidde, «Sa'aa bollan de'iyaa kawutetsatuu s'oossatuu barenttu asaa ta kushiyaappe ashshibeennawaadan, Hizk'k'iyaasa S'oossaykka bare asaa ta kushiyaappe ashshenna» yaagiide s'aafeedda. 18 Sanaakireeba oosanchchatuu katamaa omooddanaw koyiide, dirssaa gimbbiyaa bolla utteedda Yerusaalame asaa yashissanawunne dagantsanaw barenttu k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, Ibraawetsuwaan unttunttu bolla waasseeddino. 19 Asaa kushiyan oosetteedda, ha sa'aan de'iyaa hara asatuwaappe s'oossatuwaa bolla haasayiyaawaadan, Yerusaalame S'oossaa bollakka haasayeeddino.

20 Hewaappe guyyiyaan, Kaatii Hizk'k'iyaasinne Amoos'a na'ay, timbbitiyaa odiyaa Isiyaasi hawaa diraw, S'oossaa woosseeddino; unttunttu saluwaa pude waasseeddino. 21 Asoore kaatii dunkkaaneedda sa'aan de'iyaa olanchchatuwaa ubbatuwaa, gadaawatuwaanne kaappatuwaa d'ayssiyaa kiitanchchaa Med'inaa Goday kiitteedda. Hewaa diraw, Asoore kaatii kawushiide, bare gadiyaa simmeedda. Simmiide, bare s'oossaa golliyaa geleedda wode, Aa naanay Aa he sa'aan mashshaan wod'eeddino.

22 Hewaadan ootsiidde, Med'inaa Goday Hizk'k'iyyaasanne Yerusaalamen de'iyaa asaa Asoore Kaatiyaa Sanaakireeba kushiyaappenne hara morkkatuwaa ubbatuwaa kushiyaappe ashsheeda; unttunttu shooro biittatuwaa ubbabaappe unttunttu shemppisseedda. 23 Daro asatuu Med'inaa Godaw imotaa immeeddino; Yihudaa Kaatiyaa Hizk'k'iyaasawukka al"o miishshaa aheeddino. He wodiyaappe doommiide, kawutetsaa ubbay Hizk'k'iyaasa loytsi bonchcheedda.

Hizk'k'iyaasa Harggiyaanne Aa Otoruwaa

(2 Kat. 20:1-3, 12-19; Isa. 38:1-3; 39:1-8)

24 He wode Hizk'k'iyaase harggiide, hayk'k'ana mateedda; yaatiide Med'inaa Godaa woosseedda. S'oossay aw woosetteedda; Aa patsanaw malaataa immeedda. 25 Shin Hizk'k'iyaase otoretteedda diraw, S'oossay aw keekeedda keekkatetsaw Aa galatibeenna. Hewaa diraw, Aa bolla, Yihudaa bollanne Yerusaalame bolla Med'inaa Godaa hank'k'uu wod'd'eedda. 26 Gidooppenne, wurssetsan Hizk'k'iyaase bare otoruwaa aggiide, Yerusaalame asatuwaana ittippe barenatetsaa kawushsheedda. Hewaa diraw, Hizk'k'iyaasa wodiyaan Med'inaa Godaa hank'k'uu unttunttu bolla wod'd'ibeenna.

Hizk'k'iyaasa Duretetsaanne Bonchchuwaa

27 Hizk'k'iyaasaw loytsi daro duretetsaynne bonchchu de'eedda; Hizk'k'iyaase bare biraw, work'k'aw, al"o shuchchaw, sawoo, gonddalliyawunne hara al"o miishshaa ubbaw miishshaa minjjiyaa sa'aa kees's'eedda. 28 Katsaa, woyniyaa eessaanne zayitiyaa wotsiyaa sa'atuwaakka kees's'eedda. Dumma dumma mehii ek'k'iyaa ak'otuwaanne dorssaa wudii ek'k'iyaa ak'uwaa ootseedda. 29 S'oossay aw loytsi daro duretaa immeedda diraw, barew katamatuwaa kees's'eedda; dorssaa wudiyaanne mehiyaa wudiyaa daruwaa shiishsheedda. 30 Ha Hizk'k'iyaasikka k'ommo baggana de'iyaa Giyoone haatsaa pulttiyaa zeeriide, Daawita Katamaw away wulliyaa bagga zaariide, haatsaa yeddeedda. Hizk'k'iyaase ootseeddabay ubbay lo"o poletteedda. 31 Shin Yihudaa biittan haneedda malalissiyaa malaataabaa oochchanaw Baabloone mooddiyaawanttu kiitteedda asatuu Hizk'k'iyaasakko yeedda wode, S'oossay Aa paac'c'anawunne Aa wozanaan de'iyaawaa ubbaa eranaw Aa yeddi besseedda.

Hizk'k'iyaasa Hayk'uwaa

(2 Kat. 25:20-21)

32 Hizk'k'iyaase haneedda harabaynne S'oossaw I ootseedda lo"o oosuwaabay Amoos'a Na'aa, Timbbitiyaa Odiyaa Isiyaasa sas'aa Mas'aafaaninne Yihudaa Kaatetuunne Israa'eeliyaa Kaatetuu Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 33 Hizk'k'iyaase hayk'k'iidde, bare mayzzan gaketeedda; k'ommo baggana de'iyaa Daawita zeretsatuwaa makkaanan Aa moogeeddino. I hayk'k'ina, Yihudaa Asay ubbaynne Yerusaalamen de'iyaa Asay Aa bonchcheeddino. Aa kotan Aa na'ay Minaase kaateteedda.

33

Yihudaa Kaatiyaa Minaasa

(2 Kat. 21:1-9)

1 Minaase kaatetiyaa wode, laytsay aw tammanne laa"a; I Yerusaalamen ishatamanne ichcheshu laytsaa kaateteedda. 2 Med'inaa Goday Israa'eeliyaa asaa sintsaappe laaggiide kesseedda asatuwaappe de'uwaa wogaa, he sheneyiyaawaa k'ulliide, ikka Med'inaa Godaa sintsan iitabaa ootseedda.* 3 Minaase bare aawuu Hizk'k'iyaase laaleedda, goynniyaa d'ok'k'a sa'aa zaaretsiide kees's'eedda; Ba'aalaw yarshshiyaa sa'atuwaanne Asheero geetettiyaa s'oossatti misiletuwaa med'd'eedda. K'ay saluwaa s'oolinttetuwaa ubbatookka goynneeddanne unttunttoo ootseedda. 4 Med'inaa Goday kase, «Ta suntsay med'inaw Yerusaalamen de'anawaa» yaagi wotseedda Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaan Minaase hara s'oossatoo yarshshiyaa sa'aa giigisseedda.* 5 Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaan de'iyaa laa"u dabaabatuwaan saluwaa s'oolinttetoo ubbaw yarshshiyaa sa'aa giigisseedda. 6 Hinnooma Zanggaaraan bare attuma naanaa taman s'uuggiide yarshsheedda. I bare huup'iyawukka bitiyaawaanne muruniyaawaa gidiide, shareechchotuwaanne moyttilliyaa haasayissiyaawantta zoriyaa oochcheedda. Med'inaa Godaa sintsan I daro iitabaa ootsiidde, Aa hank'k'etseedda.

7 Hewaappe guyyiyaan, bare med'd'eedda eek'aa misiliyaa S'oossaa Geeshsha Golliyaa giddon esseedda. He Geeshsha Gollii, S'oossay Daawitewunne Aa na'aa Solomonaw, «Israa'eeliyaa zariyaa ubbaa giddoppe taani dooreedda ha Geeshsha Golliyaaninne Yerusaalamen taani ta suntsaa med'inaw s'eesissana.* 8 Taani Israa'eeliyaa asaa azazeedda azazuwaa ubbaanne Muse baggana imetteedda higgiyaa, wogaanne pirddaa ubbaa unttunttu naagiide ootsooppe, taani unttunttu mayza aawaatoo immeedda gadiyaappe unttunttu k'atamaa shodissikke» yaagi wotseedda Geeshsha Golliyaa. 9 Shin Minaase Yihudaa asaanne Yerusaalame asaa baletseedda; yaatina, unttunttu Med'inaa Goday Israa'eeliyaa asaa sintsaappe d'aysseedda derii asaawaappe aad'd'iyaa iitaa ootseeddino.

Minaase Bare Nagaraappe Simmeedda

10 Med'inaa Goday Minaasewunne Aa asaw haasayeedda; shin unttunttu Aa haasayaa sisennan is's'eeddino. 11 Hewaa diraw, Med'inaa Goday Asoore kaatiyaa ola gadaawotuwaa unttunttu bolla dentseedda; unttunttu Minaase siid'iyaan dafuwaa aatsiide oyk'k'eeddino; nahaasiyaa sanssalatan k'achchiide, Baabloone gadiyaa afeedino. 12 Minaase tuggateedda wode, Med'inaa Godaa bare S'oossaa maaduwaa woosseedda; bare aawotuwaa S'oossaa sintsan barenatetsaa loytsi kawushsheedda. 13 Minaase S'oossaa woosseedda wode, Med'inaa Goday aw woosetteedda; Aa watiwatuwaakka siseedda. Yerusaalamen Aa kawutetsan zaaretsi wotseedda. Med'inaa Goday S'oossaa giddiyaawaa Minaase hewan ereedda.

14 Hewaappe guyyiyaan, Minaase Giyoone Pulttuwaa ellekka de'iyaasaappe doommiide, Ofeela geetettiyaa sa'aanna aad'd'iidde biide, Moliyaa Penggiyaa geetettiyaa penggiyaa gakkanaw, kasewaappe kare baggana hara dirssaa gimbbiyaa gimbbeedda. He gimbbii Daawita Katamaappe away wulliyaa baggana de'iyaa zanggaaraan de'ee. Yihudaa katamatuwaa ubbaan ola gadaawotuwaa wotseedda.

15 Allaga s'oossatuwaanne eek'aa misiliyaa Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaappe diggeedda; Geeshsha Gollii de'iyaa deriyaa bollanne Yerusaalamen I ootseedda yarshshiyaa sa'aa ubbaa koliide, he katamaappe kare kessiide oleedda. 16 Minaase k'ay Med'inaa Godaw yarshshiyaa sa'aa ooras's'isiide, ittippetetsaa yarshshuwaanne galataa yarshshuwaa an yarshsheedda. Yihudaa asaakka Med'inaa Godaw Israa'eeliyaa S'oossaw goynnanaadan azazeedda. 17 Asay goynniyaa d'ok'k'a gishuwaan yarshshuwaa yarshshiyaawaa aggana d'ayooppekka, unttunttu yarshshiyaawe Med'inaa Godaa barenttu S'oossaa s'alalaassa.

Minaase Hayk'uwaa

(2 Kat. 21:17-18)

18 Minaase haneedda harabay, I bare S'oossaa woosseedda woosaynne Med'inaa Godaa Israa'eeliyaa S'oossaa suntsan timbbitiyaa odiyaawanttu aw odeeddabay Israa'eeliyaa Kaatetuu Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. 19 K'ay Aa woosaynne S'oossay aw woosetteeddabay, I ootseedda nagaraynne naak'uu ubbay, Minaase barena kawushshanaappe kase ootseedda goynniyaa d'ok'k'a sa'atuunne Asheeri misiletuwaanne bare goynniyaa eek'atuwaa I esseedda sa'atuu ubbay Timbbitiyaa odiyaawanttu Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteeddino. 20 Minaase hayk'k'iidde, bare mayzzan gaketeedda; yaatina, Minaasa Aa kaatiyaa gollen moogeeddino. Aa kotan Aa na'ay Amoone kaateteedda.

Yihudaa Kaatiyaa Amoona

(2 Kat. 21:19-26)

21 Amoone kaatetiyaa wode, laytsay aw laatamanne laa"a; I Yerusaalamen laa"u laytsaa kaateteedda. 22 Aa aawuu Minaase ootseeddawaadan, ikka Med'inaa Godaa sintsan iitabaa ootseedda. Aa aawuu Minaase oosisseedda misiletuu ubbaw yarshsheeddanne unttunttoo ootseedda. 23 Shin Aa aawuu Minaase barenatetsaa kawushsheeddawaadan, I barenatetsaa Med'inaa Godaa sintsan kawushshibeenna; Amoone naak'uwaa yaa yaa darissee.

24 Amoona oosanchchatuu Aa bolla mak'ettiide, Aa kaatiyaa gollen Aa wod'eeddino. 25 Hewaappe guyyiyaan, Yihudaa asatuu Kaatiyaa Amoona bolla mak'etteedda ubbatuwaa wod'eeddino. Amoona sa'aan Aa na'aa Yoosiyaasa kaateyeeddino.

34

Yihudaa Kaatiyaa Yoosiyaasa

(2 Kat. 22:1-2)

1 Yoosiyaase kaatetiyaa wode, laytsay aw hosppuna; I Yerusaalamen hattamanne itti laytsaa kaateteedda.* 2 Yoosiyaase Med'inaa Godaa sintsan suurebaa ootseedda; ushechcha haddirssa geenan, bare mayza aawuwaa Daawita ogiyaan hametteedda.

Yoosiyaase Eek'aw Goynniyaa Sa'atuwaa D'aysseedda

3 I kaateteedda hosppuntsa laytsan biro yalaga de'iidde, bare mayza aawuwaa Daawita S'oossaw goynnanaw doommeedda; k'aykka I kaateteedda tammanne laa'entso laytsan Yihudaaninne Yerusaalamen de'iyaa goynniyaa d'ok'k'a sa'atuwaanne Asheero giyaa s'oossatti misiletuwaanne massi giigisseeddanne siiliseedda med'd'eedda misiletuwaa d'ayssiyaawaa doommeedda. 4 I ek'k'iide azazina, Ba'aalaw yarshshiyaa sa'aa laaleeddino; unttuttuppe bollanna de'iyaa is'aanaa c'uwayiyaawanttakka k'ans's'ereetseeddino. Asheeri misiletuwaa, massi giigisseedda eek'atuwaanne siiliseedda med'd'eedda misiletuwaa kinchchereetsi liik'issiide, d'iile kesseeddino; yaatiide he d'iiliyaa unttunttoo goynniyaa asatuwaa duufuwaan laaleeddino.* 5 K'ay Yoosiyaase unttunttu k'eesatuwaa mek'etsaa he yarshshiyaa sa'atuu bollan s'uuggeedda; yaatiide Yihudaanne Yerusaalame geeshsheedda.*

6 Minaase biittan, Efireema biittaaninne Simoona biittan, biide Nifttaaleema gadiyaa gakkanaw de'iyaa katamatuwaanne bayeedda sa'aa ubbaa hewaadan ootsiide geeshsheedda. 7 Yoosiyaase yarshshiyaa sa'aa laaleedda; Asheeri misiletuwaakka hara eek'aa misiletuwaakka kinchchereetsiide liik'isseedda. Israa'eeliyaa biittan ubbaan is'aanaa c'uwayiyaabatuwaa ubbaa k'ans's'ereetseedda. Hewaappe guyyiyaan, Yoosiyaase Yerusaalame simmeedda.

S'oossaa Higgiyaa Mas'aafay Beetteedda

(2 Kat. 22:3-20)

8 Yoosiyaase kaateteedda tammanne hosppuntsa laytsan, gadiyanne Geeshsha Golliyaa geeshsheeddawaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa bare S'oossaa Geeshsha Golliyaa ooras's'isana mala, As'aaliyaa na'aa Saafaana, Yerusaalame katamaa mooddiyaa Ma'iseeyanne Yo'akaaza na'aa, waanna s'aafiyaa Yo'aaha kiitteedda.

9 Kiitetteeddawanttu k'eese ubbatuwaa kaappuuwaa Hilk'k'iyaakko yeeddino. Penggiyaa naagiyaa Leewatuu Minaaseppe, Efireemappe, atteeda Israa'eeliyaa asaa ubbaappe, Yihudaappe, Biiniyaameppenne Yerusaalamen de'iyaawanttuppe kase shiishshiide, S'oossaa Geeshsha Golliyaa aheedda miishshaa Hilk'k'iyaw immeeddino. 10 Hewaappe guyyiyaan, unttunttu Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa ooratsisiyaa kaappatoo immeeddino. Unttunttu Geeshsha Golliyaa ooras's'isanaadaaninne wotsi yeggiide kees's'anaadan oosanchchatoo immeeddino. 11 K'ay Yihudaa kaatetu bayzziseedda Geeshsha Golliyaa loytsissanaw he shaluwaan anaas'etuunne gimbbiyaawantta mitsaanne shuchchaa shammanaadan immeeddino.

12 Oosuwaa ootsiyaa asatuu ammanetteedawantta. Unttunttu bolla suntsetteedda oyddu Leewatuu, Maraara yaraappe Yahaatanne Obaadiyaanne, K'ahaata yaraappe Mashulaamanne Zakkaraasa. Yetsaa miishshaa eriyaa Leewatuu ubbay 13 tookkiyaa asatuwaa bollanne dumma dumma kiitaa ootsiyaawanttu bolla suntsetteeddino. K'ay hara Leewatuu s'aafetuwaa, kaappatuwaanne penggiyaa naagiyaawantta gideeddino.

14 Unttunttu Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa yeedda shaluwaa kessiyaa wode, k'eesii Hilk'k'ii Med'inaa Goday Muse baggana immeedda Higgiyaa Mas'aafaa demmeedda. 15 Hilk'k'ii waanna s'aafiyaa Saafaana, «Taani Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaappe Higgiyaa Mas'aafaa demmad» yaageedda. He mas'aafaa Saafaanaw immeedda.

16 Saafaani he mas'aafaa kaatiyaakko ahiide, «Ne oosanchchatuu azazetteedda azazuwaa ubbaa ootsino. 17 Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaan de'iyaa shaluwaa wurssi akkiide, ooratsisiyaa kaappatoonne ooratsiyaa oosanchchatoo immeeddino» yaagiide odeedda. 18 K'aykka waanna s'aafii Saafaani kaatiyaa, «K'eesii Hilk'k'ii taw mas'aafaa immeedda» yaageedda; Saafaani mas'aafaa kaatiyaa sintsan nabbabeedda.

19 Kaatii higgiyaa k'aalaa siseedda wode, kayyottiide bare mayuwaa peed'eedda. 20 Hewaappe guyyiyaan, kaatii Hilk'k'iyaa, Saafaana na'aa Ahik'aama, Mikaaya na'aa Abddoona, waanna s'aafiyaa Saafaananne kaatiyaa oosanchchaa Asaaya hawaadan yaagiide azazeedda; 21 «Biite; biide ta dirawunne Israa'eeliyaaninne Yihudaan atteedawanttu diraw, ha beetteedda mas'aafaa k'aalaawaa ane Med'inaa Godaa oochchite. Ayaw gooppe, ha mas'aafan s'aafetteedda ubbabaa ootsanaw, nu mayza aawotuu Med'inaa Godaa k'aalaa naagibeenna diraw, nu bolla tigetteedda Med'inaa Godaa hank'k'uu loytsi daro» yaageedda.

22 Hilk'k'iinne kaatii kiitteedda asatuu timbbitiyaa odiyaa Hulddikko beeddino. Huldda Harihaasa na'aa Tiik'iwaa na'aa, Geeshsha Golliyaa mayuwaa naagiyaa Shaaluuma machato. Aa Yerusaalamen laa'entso shuchchaan de'aaddu. He beedda asatuu iziw ha yewuwaa odeeddino.*

23 Huldda unttuntta, «Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay, ‹Hinttena taakko kiitteedda bitaniyaw odite› yaagee. 24 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Be'ite, Yihudaa kaatiyaa sintsan nabbabetteedda mas'aafan s'aafetteedda iita shek'aa ubbaa, ha sa'aa bollanne ha sa'aan de'iyaa asaa bolla ahana hanay. 25 Unttunttu taana aggiide, hara s'oossatoo is'aanaa c'uwayeeddino; yaatiide unttunttu barenttu kushiyan ootseeddawaan ubbaan taana hank'k'etseeddino. Hewaa diraw, ta hank'k'uu ha sa'aa bolla tigettana; I ubbakka te'ettenna› yaagee.

26 «Med'inaa Godaa oochchanaw hinttentta kiitteedda Yihudaa kaatiyaa hawaadan yaagite; ‹Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay neeni siseedda k'aalaawaa hawaadan yaagee; 27 «Ha sa'aa bollanne ha sa'aan de'iyaa asaa bolla Med'inaa Goday haasayeeddawaa neeni siseedda wode, ne wozanay shuggina, ta sintsan ne huup'iyaa kawushsheedda dirawunne ne mayuwaa peed'aade, ta sintsan yeekkeedda diraw, taani ne woosaa sisaad. 28 Hewaa diraw, taani neena ne mayzzan gatsana; neeni saro moogettana. Taani ha sa'aa bollanne ha sa'aan de'iyaa asaa bolla ahana iitabaa ne ayfii be'enna» yaagee› yaagite» yaagaaddu.

Hewaappe guyye unttunttu biide, ha haasayetteeddabaa kaatiyaw odeeddino.

Yoosiyaase S'oossaw Azazettanaw Geppeedda

(2 Kat. 23:1-20)

29 Hewaappe guyyiyaan, Kaatii Yoosiyaase kiittiide, Yihudaa c'imatuwaanne Yerusaalame c'imatuwaa ubbaa shiishsheedda. 30 Kaatii Med'inaa Godaw Geeshsha Golliyaa pude kesseedda; Yihudaa Asay ubbay, Yerusaalamen de'iyaa asay, k'eesatuu nne Leewatuu, guutsaappe daruwaa gakkanaw de'iyaa Asay ubbay aanana ittippe pude keseeddino. Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaappe beetteedda k'aalaa c'aak'uwaa mas'aafaa k'aalaa ubbaa kaatii unttunttu sisishshin nabbabeedda. 31 Hewaappe guyyiyaan, kaatii bare sa'aan ek'k'iide, Med'inaa Godaa ogiyaan hamettanawunne Med'inaa Godaa higgiyaa, Aa wogaanne Aa azazuwaa bare kumentsaa wozanaaninne bare kumentsaa shemppuwaan naaganaw, k'ay ha mas'aafan s'aafetteedda c'ak'k'uwaadan ootsanaw S'oossaa sintsan geppeedda. 32 Yerusaalameninne Biiniyaaman de'iyaa asaa ubbaa he k'aalaa c'aak'uwaa naaganaadan gefisseedda; Yerusaalamen de'iyaa Asay S'oossaa, barenttu mayza aawotuwaa S'oossaa c'aak'uu giyaawaadan ootseeddino.

33 Yoosiyaase Israa'eeliyaa asaw de'iyaa gadiyaappe tunabaa ubbaa diggeedda. Yaan de'iyaa ubbatuu Med'inaa Godaw, barenttu S'oossaw, ootsanaadan ootseedda. Yoosiyaase de'eedda laytsaa ubbaan, unttunttu Med'inaa Godaa barenttu mayza aawotuwaa S'oossaa kaalliyaawaa aggibeykkino.

35

Yoosiyaase Paasigaa Baalaa Bonchcheedda

(2 Kat. 23:21-23)

1 Hewaappe guyyiyaan, Yoosiyaase Yerusaalamen Med'inaa Godaw Paasigaa Baalaa bonchcheedda. Koyro aginaan tammanne oyddentso gallassi Paasigaa dorssaa maraa shukkeeddino. 2 Yoosiyaase k'eesetuwaa unttuntta kiitan kiitan suntseedda; unttunttu Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa kiitaan mintsetseedda. 3 Med'inaa Godaw geeshsha gidiide, Israa'eeliyaa ubbaa tamaarissiyaa Leewatuwaa I hawaadan yaageedda; «Geeshsha Taabootaa Daawita na'ay, Israa'eeliyaa Kaatii Solomone kees'iseedda Geeshsha Golliyaan wotsite. Hawaappe sintsan Taabootaa hinttenttu hashiyaan tookkanaw koshshenna. Ha"ikka S'oossaw, hinttenttu Med'inaa Godawunne, Aa asaa Israa'eeliyaw ootsite. 4 Israa'eeliyaa Kaatii Daawitenne Aa na'ay Solomone s'aafowaadan, hinttenttu c'uguwaan c'uguwaaninne hinttenttu aawotuwaa gollen gollen hinttentta giigissite.*

5 «Hinttenttu Leewatuu hinttenttu dabbotuwaa, Israa'eeliyaa zaratuwaa yaratuwaa maaddana mala, hinttenttu yaran yaran shaakettiide, Geeshsha Golliyaa gidduwaan ek'k'ite; 6 Paasigaa dorssaa maratuwaakka shukkite. Hinttenttu huup'iyawukka geeyite; Med'inaa Goday Muse baggana haasayeedda k'aalaa unttunttu ootsanaadan hinttenttu dabbotoo dorssaa maratuwaa giigissite» yaageedda.

7 Yoosiyaase Paasigaa yarshshoo hananaadan he sa'aan de'iyaa asaw hattamu sha"a dorssaa maratuwaanne deeshsha maratuwaa immeedda; k'ay heezzu sha"a korumatuwaakka immeedda. Hawantta ubbaa kaatii bare wudiyaappe immeedda. 8 Kaatii suntseedda kaappatuukka asaw, k'eesetuwunne Leewatoo barenttubaa barenttu sheniyaan immeeddino. S'oossaa Geeshsha Golliyaa kaappatuu Hilk'k'ii, Zakkaraasinne Yihi'eeli Paasigaa yarshshoo haniyaa laa"u sha"anne usuppun s'eetu dorssaa maratuwaanne deeshsha maratuwaa k'eesatoo immeeddino; k'ay heezzu s'eetu korumatuwaakka immeeddino. 9 Leewatuu kaappatuu Konaaniinne Aa ishatuu Shamaa'enne Nataani'eeli, k'ay Hashaabii, Yi'i'eelinne Yozabaad Paasigaa yarshshoo haniyaa ichcheshu sha"a dorssaa maratuwaanne deeshsha maratuwaa Leewatoo immeeddino; k'ay ichcheshu s'eetu korumatuwaakka immeeddino.

10 Paasigaa Baalaw ubbabay giigeedda; kaatiyaa azazuwaadan k'eesatuu barenttu sa'aan sa'aan, Leewatuukka barenttu c'uguwaan c'uguwaan ek'k'eeddinno. 11 Paasigaa dorssaa maratuu shukettiyaa wode, Leewatuu galbbaa k'aarishin, k'eesetu suutsaa akkiide, yarshshiyaa sa'aa bolla c'ac'c'afeeddino. 12 Hewaappe guyyiyaan, s'uuggiyaa yarshshoo giigeedda dorssatuwaa ashuwaa Leewatuu bare golliyaa asan asan shaaketti utteedda Israa'eeliyaa zaratuwaa yaratoo immeeddino. Leewatuu hewaa immeeddawe Muse mas'aafan s'aafetteeddawaadan Asay Med'inaa Godaw yarshshanaassa. Unttunttu korumatuwaakka hewaadan ootseeddino. 13 Leewatuu wogay azaziyaawaadan shuketteedda Paasigaa dorssaa maratuwaa ashuwaa taman s'iis's'eeddino; geeshsha yarshshotuwaa s'aaruwaan, otuwaaninne disttiyaan doysseeddino. Yaatiide ka"eeddawaa Israa'eeliyaa zaratuwaa yaratuu ubbaw ellekka shaakki shaakki immeeddino.*

14 Hewaappe guyyiyaan, Leewatuu barenttuwunne Aaroona zeretsaa gidiyaa k'eesatoo Paasigaa yarshshuwaa giigisseeddino. Ayaw gooppe, he k'eesatuu s'uuggiyaa yarshshuwaanne mod'd'uwaa yarshshuwaa yarshshiidde, k'ammaa gakkanaw ootsino. 15 Daawite, Asaafe, Hemaaninne kaatiyaw timbbitiyaa odiyaa Yidutuuni kase azazeeddawaadan, Asaafa yaratuu, mazimuriyaa yes's'iyaawanttu barenttu sa'aan de'iino. Penggiyaa naagiyaawanttukka barenttu naagiyaa penggiyaa penggiyaa naagiino. Unttunttu dabbotuu, Leewatuu unttunttoo giigisseedda diraw, unttunttu barenttu kiitaa aggibeykkino.*

16 Med'inaa Godaw ootsiyaa kiitay ubbay, Paasigaa Baalaa bonchchiyaawenne s'uuggiyaa yarshshuwaa Med'inaa Godaw yarshshiyaa sa'aa bolla yarshshiyaawe, Kaatii Yoosiyaase azazeeddawaadan haniide, he gallassi giigeedda. 17 Hewan shiik'eedda Israa'eeliyaa Asay he gallassi Paasigaa Baalaa bonchcheedda; unttunttu irshshuu gelibeenna ukitsaa Baalakka laappun gallassi bonchcheeddino.* 18 Timbbitiyaa odiyaa Sammeela wodiyaappe doommina, hewaa mala Paasigaa Baalay Israa'eelan bonchchetti erenna. Yoosiyaase, k'eesatuu nne Leewatuu, he koshiyan shiik'eedda Yihudaa asay, Israa'eeliyaa Asay ubbaynne Yerusaalamen de'iyaa Asay bonchcheeddawaa mala Paasigaa Baalaa kase Israa'eeliyaa kaatetuwaappe bonchcheeddawe ittuunne baawa. 19 Ha Paasigaa Baalay Yoosiyaase kaateteedda tammanne hosppuntsa laytsan bonchchetteedda.

Yoosiyaasa Kawutaa Wurssetsaa

(2 Kat. 23:28-30)

20 Ha ubbaappe guyyiyaan, Yoosiyaase Geeshsha Golliyaa giigisseedda wode, Gibs'e Kaatii Nakoy Efiraas'iisa Shaafaa ellekka de'iyaa Karkkamiisha giyaa kataman olettanaw beedda. Yoosiyaase Aa te'anaw kesseedda. 21 Shin Nakoy Yoosiyaasakko asaa kiittiide, «Yihudaa kaatiyaw, taananne neena walassiyaawe ayee? Taani yeeddawe ta morkkatuwaa olanaassappe attina, neena olanaassa gidenna. Ta morkkatuwaa taani ellekka olanaadan S'oossay taana azazeedda. S'oossay neena d'ayssennaadan, taananna de'iyaa S'oossaanna gaaddatiyaawaa agga» yaageedda.

22 Gidooppenne, Yoosiyaase S'oossay Nako baggana odeeddawaa sisennaaninne guyye simmennaan is's'eedda. Morkketuu barena erenna mala, bare kawutetsaa mayuwaa laammeedda; Magido dembbaa olettanaw geleedda.

23 Wonddaafiyaa asatuu Kaatiyaa Yoosiyaasa dukkiide c'addeeddino. Kaatii bare k'oomatoo, «Taani loytsi c'adettaad; taana olaa giddoppe kessite» yaageedda. 24 K'oomatuu Yoosiyaasa paraa gaariyaappe dentsiide, aw de'iyaa laa'entso paraa gaariyan wotsiide, Aa Yerusaalame aheeddino. I yaan hayk'k'eedda; bare mayza aawotuwaa makkaanan moogetteedda. Yihudaa asaynne Yerusaalame Asay ubbay aw yeekkeedda.

25 Ermaasi Yoosiyaasaw zilaaliyaa zilaassaa kessiide s'aafeedda; yeekuwaa yeekkiyaa mac'c'a asatuunne attuma asatuu Yoosiyaasa k'oppi k'oppiide yeekkiyaa wode, ha Ermaasi kesseedda zilaassaa zilaaliyaawe Israa'eeliyaa biittan woga gideedda. He zilaassay Israa'eelatuu Yeekuwaa Zilaassaa mas'aafan s'aafetti utteedda.

26 Yoosiyaase haneedda harabay, Med'inaa Godaa higgiyan s'aafetteeddawaadan I ootseedda lo"o oosuwaabaynne 27 koyroppe wurssetsaa gakkanaw I poleeddabay ubbay Israa'eeliyaa Kaatetuunne Yihudaa Kaatetuu Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda.

36

Yihudaa Kaatiyaa Yo'akaaza

(2 Kat. 23:30-35)

1 Hewaappe guyyiyaan, he biittaa Asay Yoosiyaasa na'aa Yo'akaaza dooreeddino; Aa aawuwaa sa'aan Yerusaalamen kaateyeeddino. 2 Yo'akaazi kaatetiyaa wode, laytsay aw laatamanne heezza; I Yerusaalamen heezzu aginaa kaateteedda. 3 Hewaappe guyyiyaan, Gibs'e kaatii Yo'akaaza Yerusaalame kaatetetsaappe wotseedda; heezzu sha"anne oyddu s'eetu kiilo giraame dees'iyaa s'agaraa biraanne hattamanne oyddu kiilo giraame dees'iyaa work'k'aa Yihudaa asaa giirisseedda. 4 Gibs'e kaatii Yo'akaaza ishaa Eliyaak'iima Yihudaa bollanne Yerusaalame bolla kaateyeedda; Aa suntsaa Yo'aak'eema yaagiide laammeedda. Yaatiide Yo'aak'eema ishaa Yo'akaaza Gibs'e afeedda.*

Yihudaa Kaatiyaa Yo'aak'eema

(2 Kat. 23:36—24:7)

5 Yo'aak'eemi kaatetiyaa wode, laytsay aw laatamanne ichchesha; I Yerusaalamen tammanne itti laytsaa kaateteedda. Med'inaa Godaa bare S'oossaa sintsan iitabaa ootseedda.* 6 Baabloone Kaatii Naabukadanas'oore Aa olettiide, Baabloone afanaw nahaasiyaa sanssalatan k'achcheeda.* 7 Naabukadanas'oore k'ay Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaappe shaluwaa akkiide, Baabloone afiide, bare kaatiyaa gollen wotseedda.

8 Yo'aak'eemi haneedda harabay, I ootseedda tunabaynne I ootseedda iitabay ubbay Israa'eeliyaa Kaatetuunne Yihudaa Kaatetuu Taarikiyaa mas'aafan s'aafetti utteedda. I hayk'k'ina, Aa kotan Aa na'ay Yo'aakiine kaateteedda.

Yihudaa Kaatiyaa Yo'aakiina

(2 Kat. 24:8-17)

9 Yo'aakiine kaatetiyaa wode, laytsay aw hosppuna; I Yerusaalamen heezzu aginanne tammu gallassaa kaateteedda. Med'inaa Godaa sintsan I iitabaa ootseedda.* 10 Laytsay laamettiyaa wode Kaatii Naabukadanas'oore asaa kiittiide, Yo'aakiinanne Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaan de'iyaa al"o miishshatuwaa aanana ittippe Baabloone ahiseedda. Yaatiide Aa aawuwaa ishaa Sedek'iyaasa Yihudaa bollanne Yerusaalame bolla kaateyeedda.*

Yihudaa Kaatiyaa Sedek'iyaasa

(2 Kat. 24:18-20; Erm. 52:1-3)

11 Sedek'iyaasi kaatetiyaa wode, laytsay aw laatamanne itta; I Yerusaalamen tammanne itti laytsaa kaateteedda.* 12 Med'inaa Godaa bare S'oossaa sintsan I iitabaa ootseedda; k'ay Med'inaa Godaa suntsan timbbitiyaa odiyaa Ermaasa sintsan barena kawushshibeenna.

Yerusaalame Kunddetsaanne Asay Baabiloonne Omoodettussaa

(36:13-23; 2 Kat. 25:1-21; Erm. 52:3-11)

13 Sedek'iyaasi ammanettanaadan barena S'oossaa suntsan c'aak'k'etseedda Naabukadanas'oora bolla makkaleedda. Med'inaa Godaakko Israa'eeliyaa S'oossaakko simmiyaawaa aggiide, bare morggiyaa zoozisseedda; bare wozanaakka muumisseedda.* 14 K'ay Yihudaa asaynne unttuntta kaaletsiyaa k'eesatuu, ubbakka ammanettennawantta gideeddino. Unttunttu hara kawutetsaa Asay ootsiyaa sheneyiyaa oosatuwaa k'ulliide, Med'inaa Goday Yerusaalamen geeshsheedda Aa Geeshsha Golliyaakka tunisseeddino.

15 Med'inaa Goday, unttunttu mayza aawotuwaa S'oossay bare asawunne bare Geeshsha Golliyaw k'arettiyaa diraw, bare timbbitiyaa odiyaawantta unttunttoo zaari zaariide kiitteedda. 16 Shin Med'inaa Godaa hank'k'uu unttunttu bolla wod'd'anawaa gakkanawunne unttunttoo kessi akkiyaa sa'ay d'ayana gakkanaw, unttunttu S'oossay kiitteeddawanttu bolla k'iliic'eeddino, Aa k'aalaa kad'eeddinonne timbbitiyaa odiyaawanttu bolla miic'c'eeddino.

17 Hewaa diraw, S'oossay Baabloone kaatiyaa unttunttu bolla dentsiide aheedda. Yaatina unttunttu yalaga attuma asaa Geeshsha Golliyaa giddon mashshaan wod'eedda; yalaga attuma asatoo, woy geelayotoo, woy c'imatoo, k'arettennaan, S'oossay unttuntta ubbaa Naabukadanas'oora kushiyan aatsiide immeedda.* 18 Baabloone kaatii S'oossaa Geeshsha Golliyaan de'iyaa miishshatuwaa ubbaa, daruwaanne laafa, Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaan de'iyaa miishshaa, kaatiyaa miishshanne Aa oosanchchatuu miishshaa ubbaa akkiide, Baabloone afeedda. 19 Hewaappe guyyiyaan, Baabloone olanchchatuu S'oossaa Geeshsha Golliyaa taman s'uuggiide, Yerusaalame dirssaa gimbbiyaakka laaleeddino. Kaatiyaa golliyaa ubbaa taman s'uuggiide, yaan de'iyaa al"o shaluwaa ubbaa d'aysseeddino.

20 Kaatii mashshaappe palahiide atteeddawantta omooddiide Baabloone afeedda. Parsse kawutetsay wolk'k'aamana gakkanaw, unttunttu aawunne Aa naanaw k'oomaa gideeddino. 21 Hewan Med'inaa Goday timbbitiyaa odiyaa Ermaasa baggana odeedda k'aalay poletteedda. Wurssetsan biittay laappun tammu laytsaa kumentsaa Asay baynna sa'aa gidiide shemppeedda; hewenne, laappuntsa laappuntsa laytsaa Sambbata ootsiide, gadiyaa shemppissiyaawaa Asay aggeeda gishshassa.*

K'iroose Ayhudatuu Simmanaadan Azazeedda

(Izr. 1:1-4)

22 Parsse Kaatii K'iiroosi kaateteedda koyro laytsan, timbbitiyaa odiyaa Ermaasa baggana Med'inaa Goday haasayeeddawaa poleedda. Parsse Kaatii K'iiroosi bare kawutetsaa giddon ubba saan hawaadan yaagiide awaayanaadaaninne s'aafiide wotsanaadan Med'inaa Goday Aa ayaanaa dentsetseedda; 23 «Parsse Kaatii K'iiroosi hawaadan yaagee; ‹Med'inaa Goday, saluwaa S'oossay ha sa'aa kawutetsatuwaa ubbaa taw immeedda; k'ay Yihudaan de'iyaa Yerusaalamen taani aw Geeshsha Golliyaa kees's'anaadan taana suntseedda. Med'inaa Godaa asaa gideedda ooninne yaa bo. Med'inaa Goday Aa S'oossay aanana gido!› yaagee» yaageedda.*

* 1:4 2 Sam. 6:1-17; 1 Od. 13:5-14; 15:25—16:1

* 1:5 Kes. 38:1-7

* 1:9 Dom. 13:16; 28:14

* 1:14 1 Kat. 4:26

* 1:16 Zar. 17:16

* 2:6 1 Kat. 8:27; 2 Od. 6:18

* 3:1 Dom. 22:2

* 3:8 Kes. 26:33-34

* 3:10 Kes. 25:18-20

* 3:14 Kes. 26:31

* 3:17 Yaakiina: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «S'oossay Kees's'eedda» giyaawaa.

† 3:17 Boo'eeza: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «S'oossaa minotetsaa» giyaawaa.

* 4:1 Kes. 27:1-2

* 4:6 Kes. 30:17-21

* 4:7 Kes. 25:31-40

* 4:8 Kes. 25:23-30

* 5:1 2 Sam. 8:11; 1 Od. 18:11

* 5:2 2 Sam. 6:12-15; 1 Od. 15:25-28

* 5:10 Zar. 10:5

* 5:11-14 1 Od. 16:34; 2 Od. 7:3; Izr. 3:11; Maz. 100:5; 106:1; 107:1; 116:1; 136:1; Erm. 33:11

* 5:11-14 Kes. 40:34-35

* 6:4 2 Sam. 7:1-13; 1 Od. 17:1-12

* 6:16 1 Kat. 2:4

* 6:18 2 Od. 2:6

* 6:20 Zar. 12:11

* 6:41 Maz. 132:8-10

* 7:1 Wog. 9:23-24

* 7:3 1 Od. 16:34; 2 Od. 5:13; Izr. 3:11; Maz. 100:5; 106:1; 107:1; 118:1; 136:1; Erm. 33:11

* 7:18 1 Kat. 2:4

* 8:13 Kes. 23:14-17; 34:22-23; Pay. 28:9; 29:39; Zar. 16:16

* 9:1 Mat. 12:42; Luk'. 11:31

* 9:25 1 Kat. 4:26

* 9:26 Dom. 15:18; 1 Kat. 4:21

* 9:28 Zar. 17:16

* 10:16 2 Sam. 20:1

* 11:15 1 Kat. 12:31

* 12:9 1 Kat. 10:16-17; 2 Kat. 9:15-16

* 13:2 Mikaayo: Mikaayo woy Maa'iko geetettaw. 2 Od. 11:20 s'eella.

* 18:16 Pay. 27:17; Hiz. 34:5; Mat. 9:36; Mar. 6:34

* 20:7 Isa. 41:8; Yak'. 2:23

* 20:10 Zar. 2:4-19

* 20:15 Zar. 20:1-4

* 20:17 Kes. 14:13-14

* 21:7 1 Kat. 11:36

* 21:8 Dom. 27:40

* 22:2 Oytamanne laa"uwaa: Aw laytsay laatamanne laa"uwaa woy oytamanne laa"uwaa. 2 Kat. 8:26 s'eella.

* 23:3 2 Sam. 7:12

* 24:6 Kes. 30:11-16

* 24:20 Mat. 23:35; Luk'. 11:51

* 25:4 Zar. 24:16

* 26:18 Kes. 30:7-8; Pay. 3:10

* 26:23 Isa. 6:1

* 28:5 Isa. 7:1

* 28:27 Isa. 14:28

* 30:2 Pay. 9:9-11

* 33:2 Erm. 15:4

* 33:4 2 Od. 6:6

* 33:7 1 Kat. 9:3-5; 2 Od. 7:12-18

* 34:1 Erm. 3:6

* 34:4 2 Kat. 21:3; 2 Od. 33:3

* 34:5 1 Kat. 13:2

* 34:22 Shaaluuma: Ibraawetsuwaan Shaaluumi Hasiraha na'aa Tok'aata na'aa geetetteedda. 2 Kat. 22:14 s'eella.

* 35:4 2 Od. 8:14

* 35:13 Kes. 12:8-9

* 35:15 1 Od. 25:1

* 35:17 Kes. 12:1-20

* 36:4 Erm. 22:11-12

* 36:5 Erm. 22:18-19; 26:1-6; 35:1-19

* 36:6 Erm. 25:1-38; 36:1-32; 45:1-5; Dan. 1:1-2

* 36:9 Hosppuna: Laytsay aw hosppuna woy tammanne hosppuna. 2 Kat. 24:8 s'eella.

* 36:10 Erm. 22:24-30; 24:1-10; 29:1-2; 37:1; Hiz. 17:12, 13

* 36:11 Erm. 27:1-22; 28:1-17

* 36:13 Hiz. 17:15

* 36:17 Erm. 21:1-10; 34:1-5

* 36:21 Erm. 25:11; 29:10

* 36:23 Isa. 44:28

Izira

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Izira Mas'aafaa

Geluwaa

Izira Mas'aafay Haneeddawaa Odiyaa laa"u mas'aafatuwaa kaalliyaawaa. Ha mas'aafay Ayhudatuwaappe omoodettiide beedda amareeda asatuu Baablooneppe simmeeddawaanne Yerusaalamen asaw de'uukka goynnuukka ooras's'eeddawaa odee. Ha hanotatuu hawaappe kaalliide s'aafetteeddino.

1. Omooduwaan beedda Ayhudatuwaappe Parsse Kaatiyaa K'iiroosa sheniyaan koyro simmiyaawanttu Baabloonappe simmeeddino.

2. Geeshsha Gollii zaaretsi kees'ettiide anjjetteedda. S'oossaw goynaykka zaaretsi doometteedda.

3. Itti amareeda wodiyaappe simmiide, S'oossaa higgiyaa loytsiide eriyaa Iziri kaaletsina, hara Ayhudatuu Yerusaalame simmeeddino. Iziri Israa'eeliyaa asaa ayaanaa de'uwaa kase sa'aa zaaranaw, Asay ayaanaa de'uwaanne ittippetetsaa de'uwaa wotsi yeggiide minisanaadan maaddeedda.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Omooduwaappe Koyro Simuwaa 1:1—2:70

Geeshsha Golliyaa Zaaretsi kees'aanne Anjjuwaa 3:1—6:22

Iziri Haraa Omoodetteeddawanttuna Simusaa 7:1—10:44

Omooduwaappe Koyro Simuwaa

1

(1:1—2:70)

Ayhuda Asay Barenttu Biittaa Simmana Mala K'iiroosi Awaayeedda

1 Paarise Kaatii K'iiroosi kaateteedda koyro laytsan, timbbitiyaa odiyaa Ermaasa baggana Med'inaa Goday haasayeeddawaa poleedda. Paarise Kaatii K'iiroosi bare kawutetsaa giddon ubba saan hawaadan yaagiide awaayanaadaaninne s'aafiide wotsanaadan Med'inaa Goday Aa ayaanaa dentsetseedda;* 2 «Paarise Kaatii K'iiroosi hawaadan yaagee; ‹Med'ina Goday saluwaa S'oossay sa'aa kawutetsatuwaa ubbaa taw immeedda; k'ay Yihudaan de'iyaa Yerusaalamen taani aw Geeshsha Golliyaa kees's'anaadan taana suntseedda.* 3 S'oossaa asaa gideedda ooninne yaa bo. Aa S'oossay aanana gido! Hinttenttu Yihudaan de'iyaa Yerusaalame biide, yaan Yerusaalamen de'iyaa Med'inaa Godaa, Israa'eeliyaa S'oossaa Geeshsha Golliyaa zaaretsiide kees's'ite. 4 Dumma dumma biittan de'iyaa Asay ubbay Ayhudatuwaappe atteedawanttu biraa, work'k'aa, dumma dumma miishshatuwaanne mehiyaa immiide maaddino; k'ay Yerusaalamen de'iyaa S'oossaa Gollewukka barenttu sheniyaan immiyaa imotaa immino› yaageedda» yaagee.

5 Hewaappe guyyiyaan, Yihudaa zaratuunne Biiniyaama zaratuwaa kaappatuu, k'eesatuu nne Leewatuu, k'ay S'oossay unttunttu wozanaa dentsetseedda ubbatuu Yerusaalamen Med'ina Godaa Golliyaa kees's'anaw baanaw denddeeddino. 6 K'ay unttunttu shooruwaan de'iyaawanttukka barenttu sheniyaan immeeddawaa bolla gujjiide, biraa miishshaanne work'k'aa shaluwaa, hara dumma dumma miishshatuwaanne mehiyaa immiide, unttuntta maaddeeddino. 7 Hewaa bollakka k'ay Kaatii K'iiroosi Naabukadanas'oore Yerusaalameppe afiide bare s'oossatuwaa gollen wotseedda Med'ina Goda Golliyaa miishshatuwaa immeedda. 8 Paarise Kaatii K'iiroosi miishshatuwaa wotsiyaa golliyaa kaappuwaa Mitiredaatan kesissiiddinne paydissiide, Yihudaa mooddiyaa Sheshibaas'aara kushiyan sheed'd'edda. 9 Simmeedda miishshaa paydu hawaa: hattamu work'k'aa saanetuwaa, itti sha"a biraa saanetuwaa, laatamanne udduppun goloodotuwaa, 10 work'k'aappe oosetteedda hattamu miishshatuwaa, biraappe oosetteedda oyddu s'eetanne tammu miishshatuwaanne itti sha"a hara dumma dumma miishshatuwaa. 11 Work'k'aa miishshatuunne biraa miishshaa paydu ubbaanna ichcheshu sha"anne oyddu s'eeta; ha miishshatuwaa ubbaa omooduwaan beedda Asay Baablooneppe Yerusaalame simmiyaa wode Sheshibaas'aari akkiide yeedda.

2

Omooduwaappe Simmeedda Israa'eeliyaa Asaa Payduwaa

(Nah. 7:4-73)

1 Baabloone Kaatii Naabukadanas'oore omoodiide, bare gadiyaa afeedda asaappe pude barenttu katamaa katamaa, Yerusaalamenne Yihudaa simmeedda asatuu hawaappe kaalliyaawantta. 2 Unttunttu Zarubaabeela, Iyyaasa, Nahimiyaa, Saraaya, Ra'eelaaya, Marddikiyoosa, Bilishaana, Misppaara, Bigiwaaya, Rehuumanne Ba'aana.

Omooduwaappe simmeedda Israa'eeliyaa asaa paydu hawaa.

3 Par"oosha yaratuu 2,172.

4 Shafaas'iyaa yaratuu 372.

5 Araaha yaratuu 775.

6 Iyyaasunne Yoo'aaba naanaa gidiyaa Paahati-Moo'aaba yaratuu 2,812.

7 Elaama yaratuu 1,254.

8 Zattu yaratuu 945.

9 Zakkaaya yaratuu 760.

10 Baana yaratuu 642.

11 Bebaaya yaratuu 623.

12 Azggaada yaratuu 1,222.

13 Adoonik'aama yaratuu 666.

14 Bigiwaaya yaratuu 2,056.

15 Adiina yaratuu 454.

16 Hizk'k'iyaasa yara gidiyaa As'eera yaratuu 98.

17 Bes'aaya yaratuu 323.

18 Yoora yaratuu 112.

19 Hashuuma yaratuu 223.

20 Gibbaara yaratuu 95.

21 Beeteleeme Asay 123.

22 Nas'oofa katamaa Asay 56.

23 Anatoota katamaa Asay 128.

24 Azimaaweeta katamaa Asay 42.

25 K'iriyaati-Yi'aariima, Kafiiranne Ba'eroota katamatuwaa Asay 743.

26 Raamanne Gebaa'a katamatuwaa Asay 621.

27 Mikimaasa katamaa Asay 122.

28 Beeteelenne Aata katamatuwaa Asay 223.

29 Nabo katamaa Asay 52.

30 Maagibiisha katamaa Asay 156.

31 Laa"entso Elaama katamaa Asay 1,254.

32 Hariima katamaa Asay 320.

33 Looda, Hadiidanne Oono katamatuwaa Asay 725.

34 Iyaarkko katamaa Asay 345.

35 Sanaa'a katamaa Asay 3,630.

36 Hawanttu omooduwaappe simmeedda k'eesetuwaa:

Iyyaasu yara gidiyaa Yadaaya yaratuu 973;

37 Imeera yaratuu 1,052;

38 Paashihuura yaratuu 1,247;

39 Hariima yaratuu 1,017.

40 Hawanttu omooduwaappe simmeedda Leewatuwaa:

Hodaawiyaa yara gidiyaa Iyyaasunne K'aadimi'eela yaratuu 74;

41 Asaafa yara gidiyaa mazimuriyaa yes's'iyaawanttu 128;

42 Penggiyaa naagiyaa Shaaluuma, As'eera, S'almmoona, Ak'k'uuba, Has'iis'anne Shobaaya yaratuu 139.

43 Geeshsha Golliyaan ootsiyaa k'oomatuwaa yaratuwaa: S'iiha yaratuwaa, Hasuufa yaratuwaa, S'abba'oota yaratuwaa, 44 K'eeroosa yaratuwaa, Si'aaha yaratuwaa, Padoona yaratuwaa, 45 Labaana yaratuwaa, Hagaaba yaratuwaa, Ak'k'uuba yaratuwaa, 46 Hagaaba yaratuwaa, Shamilaaya yaratuwaa, Hanaana yaratuwaa, 47 Giddeela yaratuwaa, Gahaara yaratuwaa, Ra'aaya yaratuwaa, 48 Raas'iina yaratuwaa, Nak'oda yaratuwaa, Gazzaama yaratuwaa, 49 Uuza yaratuwaa, Paaseeha yaratuwaa, Besaaya yaratuwaa, 50 Asinaa yaratuwaa, Me'uniima yaratuwaa, Nafisiima yaratuwaa, 51 Baak'ibuuk'a yaratuwaa, Hak'uufa yaratuwaa, Harihuura yaratuwaa, 52 Baas'iluuta yaratuwaa, Mahiida yaratuwaa, Harshsha yaratuwaa, 53 Bark'k'oosa yaratuwaa, Sisaara yaratuwaa, Temaaha yaratuwaa, 54 Nas'iiha yaratuwaanne Has'iifa yaratuwaa.

55 Solomone k'oomatuwaa yaratuwaa: Sos'aaya yaratuwaa, Hassofereeta yaratuwaa, Paruuda yaratuwaa, 56 Yaa'ila yaratuwaa, Dark'k'oona yaratuwaa, Giddeela yaratuwaa, 57 Shafaas'iyaa yaratuwaa, Has's'iila yaratuwaa, Pokereti-Has's'abayma yaratuwaanne Aama yaratuwaa. 58 Geeshsha Golliyaan ootsiyaa k'oomatuwaa yaratuunne Solomone k'oomatuwaa yaratuwaa paydu ubbaanna heezzu s'eetanne udduppun tammanne laa"uwaa.

59 Haratuukka k'ay Telmmelaaha, Teliharshsha, Karuuba, Adaananne Imeera giyaa katamatuwaappe Yerusaalame pude beeddino. Shin unttunttu; barenttu aawotuu Israa'eeliyaa sheeshsha gidiyaawaa erissanaw danddayibeykkino. 60 Hewanttu Dalaaya, S'oobbiyaanne Nak'oda yaratuwaa; unttunttu payduukka ubbaanna usuppun s'eetanne ishatamanne laa"uwaa.

61 K'eesetuwaappe Habaaya yaratuu, Hak'k'oos'a yaratuunne Barzzillaaya yaratuu simmeeddino. Hawe Barzzillaaya giyaawe Gala'aade biittaa asaa gidiyaa Barzzillaaya naatto akkiidde, bare bolluwaa suntsaan s'eesetteedda. 62 Hawanttu barenttu yeletaa s'ap'uwaa eranaw yeletaa mas'aafan koyeeddino, shin demmibeykkino. Hewaa diraw, unttunttu tunaadan paydettiide, k'eesetetsan ootsennaadaninne K'eese gidenaadan digetteeddino. 63 K'ay Uuriimiyaaninne Tumiimiyaan shaakki pirddiyaa k'eesii denddana gakkanaw, unttunttu geeshsha k'umaappe maanaw danddayennawaa Ayhudatuwaa mooddiyaawe unttuntta azazeedda.*

64 Omooduwaappe Yihudaa biittaa simmeedda asaa paydu ubbaanna 42,360. 65 Hewaa bollakka k'ay 7,337 attuma k'oomatuunne mac'c'a k'oomatuunne 200 attumawaanne mac'c'a mazimuriyaa yes's'iyaawanttukka simmeeddino. 66 Unttunttu paratuwaa paydu 736; unttunttu bak'ulotuu 245; 67 unttunttu gaalotuu 435; unttunttu haretuu k'ay 6,720.

68 Unttunttu Yerusaalamen kase Med'ina Goda Gollii de'iyaa sa'aa gakkeedda wode, yaratuu kaappatuwaappe amareedawanttu Med'inaa Godaa Gollii kase bare sa'aan kees's'ettana mala, barenttu sheniyaan imotaa immeeddino. 69 Ittuu ittuu barew danddayiyaawaa keeshshaa keeshshaa ha S'oossaa Golliyaa oosoo immeedda; unttunttu ubbaanna 500 kiilo giraamiyaa dees'iyaa work'k'aa, 2,800 kiilo giraamiyaa dees'iyaa biraanne 100 k'eesatuwaa mayuwaa immeeddino.

70 Hewaappe guyyiyaan k'eesatuu, Leewatuunne asaappe amareedawanttu Yerusaalamen utteeddino; mazimuriyaa yes's'iyaawanttu, penggiyaa naagiyaawanttunne Geeshsha Golliyaan ootsiyaa k'oomatuu Yerusaalame yuushshuwaan de'iyaa katamatuwaan utteeddino; k'ay atteeda Israa'eeliyaa asatuu ubbay barenttu katamatuwaan katamatuwaan utteeddino.*

Geeshsha Golliyaa Zaaretsi Kees'anne Anjjuwaa

3

(3:1—6:22)

Yarshshiyaa Sa'aa Kees's'aanne
Goynniyaa Wogaa Zaaretsi Doommetsaabaa

1 Laapuntsa aginay gakkiyaa wode Israa'eeliyaa Asay barenttu katamaa katamaa simmeeddino, unttunttu ubbay itti asaadan Yerusaalamen shiik'eeddino. 2 Yos'edeek'a na'aa Iyyaasunne Aa kaaliyaa k'eesatuu k'ay Salaatiyaala na'aa Zarubaabeelinne Aa dabbotuu S'oossaa asaa Muse higgiyan kase s'aafetteeddawaadan s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshanaw, Israa'eeliyaa S'oossaw yarshshiyaa sa'aa giigisseeddino.* 3 Unttunttu he gadiyaan de'iyaa asaw yayyooppenne, aggenaan yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aa kase I koletteedda sa'aan zaaretsiide kees's'eeddino. Giigissiide, s'uuggiyaa yarshshuwaa Med'inaa Godaw wonttanne omarssi ubbaa wode yarshsheeddino.* 4 Kase s'aafetteeddawaadankka unttunttu Daasiyaa Baalaa bonchcheeddino; s'uuggiyaa yarshshuwaakka hachchew hachchew bessiyaawaa payduwaa pac'issennan yarshsheeddino.* 5 K'ay ubbaa wode yarshshiyaa s'uuggiyaa yarshshuwaa, aginay s'eeriya wode yarshshiyaa yarshshuwaanne Med'inaa Godaa geeshsha baalatuwaan yarshshiyaa yarshshuwaa ubbaakka yarshsheeddino. Hewaa bollakka Asay bare sheniyaan Med'inaa Godaw immeedda imotaa ubbaakka yarshsheeddino.* 6 Laappuntsa aginaan koyro gallassan unttunttu Med'inaa Godaw s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshiyaawaa doommeeddino; shin he wode Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaa kees's'iyaa baasuu biro baasettibeenna.

Geeshsha Golliyaa Zaaretsi Kees's'iyaawaa Doommeeddino

7 Hewaappe guyyiyaan, shuchchaa massiyaawanttoonne anaas'etoo shaluwaa gishiide k'as'areeddino. Paarise Kaatii K'iiroosi unttunttoo azazeedda diraw, Liibaanoosappe zigaa abbaa pintsiide, Yoop'p'e ahanaw Sidoonanne S'iiroosa biittaa asaw k'umaa, ushshaanne zayitiyaa immeeddino.

8 Hewaappe guyyiyaan, unttunttu Yerusaalamen de'iyaa S'oossaa Gollii de'iyaa sa'aa gakkeedda laa'entso laytsan laa'entso aginaan, Salaatiyaala na'ay Zarubaabeele, Yos'edeek'a na'aa Iyyaasunne unttunttu dabbotuu, k'eesatuu, Leewatuunne omooduwaappe simmiide, Yerusaalame yeedda Asay ubbay kiitaa doommeeddino. K'ay Med'ina Godaa Golliyaa kiitaa aawotetsan s'eelana mala, laatamu laytsaa gideeddawanttanne laatamu laytsaappe aad'd'eedda Leewatuwaa suntseeddino. 9 Leewiyaa zariyaa gidiyaa Iyyaasu, Aa naanaynne Aa dabbotuu, Hodaawiyaa yara gidiyaa K'aadimi'eelinne Aa naanay ittippe gidiide, S'oossaa Golliyaa kiitaa aawotetsan s'eelleeddino; k'ay Henadaada yara gidiyaa Leewatuukka unttunttu maaddeeddino.

10 Gimbbiyaawanttuu Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaa gimbbanaw baasuwaa baasi wursseedda wode, k'eesatuu barenttu mayuwaa mayyi s'urumbbaa oyk'k'iide, k'ay attuma asaa gidiyaa Asaafa yaratuwaa, Leewatuukka, daalaa oyk'k'iide, Israa'eeliyaa Kaatiyaa Daawita wogaadan Med'inaa Godaa galatanaw ek'k'eeddinno.* 11 Unttunttu Med'inaa Godaa galatiiddinne k'ans's'ennaan mazimuriyaan sabbiidde, hawaadan yaagiide, aw yes's'eeddino;*

«Med'inaa Goday lo"a;

I Israa'eeliyaa siik'iyaa siik'uu med'inaawaa» yaageeddino.

K'ay Med'ina Godaa Golliyaa baasuu baasetteedda diraw, Asay ubbay barenttu k'aalaa d'ok'k'u ootsiide hombboc'iidde, Med'inaa Godaa galateeddino. 12 Shin kase Golliyaa be"eedda c'ima k'eesetuwaappe, c'ima Leewatuwaappenne c'ima golliyaa kaappatuwaappe daratu ha"i Geeshsha Golliyaa gimbbanaw baasetteedda baasuwaa be'eedda wode, barenttu k'aalaa d'ok'k'u ootsiide yeekkeeddino; haratuu mata nashettiidde hombboc'eeddino. 13 Hewaa diraw, nashettiidde hombboc'iyaawaa yeekkiyaawaappe shaakki eranaw danddayettibeenna. Ayaw gooppe, unttunttu loytsi kooshumiyaa diraw, unttunttu kooshunchchaykka haako san sisetee.

4

Geeshsha Golliyaa Zaaretsi Kees's'enna Mala Digganaw Denddeeddawantta

1 Omooduwaappe simmeedda asatuu Med'ina Godaw, Israa'eeliyaa S'oossaw Geeshsha Golliyaa kees's'iyaawaa Yihudaanne Biiniyaama morkketuu siseeddino. 2 Zarubaabeelakkonne golliyaa kaappatuwaakko yiide, hawaadan yaageeddino; «Asoore Kaatii Asiraadooni* nuuna ha sa'aw aheedda gallassaappe doommiide, nuunikka hinttenttu S'oossaa koyyeettonne yarshsheetto. Hewaa diraw, nuunikka hinttenana ittippe ane kees's'oytte» yaageeddino.*

3 Shin Zarubaabeele, Iyyaasunne Israa'eeliyaa zaratuwaa kaappatuu unttunttoo zaariide, hawaadan yaageeddino; «Nu Golliyaa kees's'anaw nuwunne hinttenttoo ay ittippetetsinne baawa. Shin Paarise Kaatii K'iiroosi azazeeddawaadan, nu s'alaalay Med'ina Godaw Israa'eeliyaa S'oossaw kees's'ana» yaageeddino.

4 Hewaappe guyyiyaan, Yihudaa biittaa asatuu kees's'ennaadan, he gadiyaan de'iyaa asatuu hashiyaa shoc'eeddinonne yashisseeddino. 5 K'ay Paarise Kaatiyaa K'iiroosa laytsay wuranawunne aappe simmiide Daariyoosi Paarisen kaateteedda wodii gakkanaw, unttunttu Yihudaa asatuwaa zoretaa laalanaw zorettiyaawantta mattayeeddino.†

Yerusaalame Laa"entsuwaa
Kees's'ettennaadan Digetteedda

6 Ars's'ekissise kawutetsaa doommetsan, unttunttu Yihudaanne Yerusaalame asaa mootanaw paylliyaa dooyeeddino.*

7 Ars's'ekissise kaateti de'ishshin, Bishilaami, Mitiredaati, S'aabi'eelinne unttunttunna ittippe ootsiyaawaanttuna gidiide, Paarise Kaatiyaa Ars's'ekissisaw dabddaabbiyaa s'aafeeddino; he dabddaabbii Sooriyaa gade pidoliyaaninne k'aalan s'aafetteedda.

8 Wotaadaraa mooddiyaa Rehuuminne s'aafiyaa Shimshshaayi Yerusaalamebaa hawaadan yaagiide, Kaatiyaa Ars's'ekissisaw dabddaabbiyaa s'aafeeddino; 9 «Ha dabddaabbii biittaa mooddiyaa Rehuumappe, s'aafiyaa Shimshshaayappe, beni Elaama biittan de'iyaa Suusappe, Ereekappenne Baablooneppe yeedda pirddiyaanne daannatiyaa unttunttu yaratuwaappenne 10 gitanne bonchchetteedda Kaatiyaa Asanaafari omooddi ahiide, Samaariyaaninne Efiraas'iisa Shaafaappe away wulliyaa Bagga Gadiyaan wotseedda asaa ubbaappe s'aafeetteedda» yaageeddino.‡

11 Unttunttu aw kiitteedda dabddaabbii hawaadan yaagee; «Kaatiyaa Ars's'ekissisaw, Efiraas'iisa Shaafaappe away wulliyaa Bagga gadiyaan de'iyaa ne k'oomatuwaappe:

12 «Kaatiyaw, ne matappe haa nuukko yeedda Ayhudatuu Yerusaalame biide, he makkalanchchanne iita katamaa zaariide kees's'i de'iyaawaa era. Aa gimbbiyaa ooras's'isiino; Aa s'ap'uwaakka ooras's'isiino. 13 K'ay kaatiyaw, ha katamay kees's'ettiyaabaa giddooppene Aa gimbbiyaakka ooras's'isiyaabaa gidooppe, hewaappe guyyiyaan, unttunttu giiraanne k'aras'aa k'ans's'ennawaa era. Hewaappe denddeeddawaan kaatiyaa gollew geliyaa miishshay pac'a gidana. 14 Nuuni kaatii suntsina ootsiyaawantta gidiyaa gishshawunne kaatii kawushishin be'anaw koyenna diraw, hawaa neeni erana mala giide kiitteetto. 15 Hewaa diraw, kase ne aawotuwaa taarikiyaa mas'aafay koyettiide s'eeletto; hewan s'aafetteeddawaappe neeni ha katamay benippekka doommiide, makkalanchcha katamaa gidiyaawaanne kaatetoonne biittatoo metuwaa med'd'eeddawaa gidiyaawaa eranaw danddayaasa. Hewaappe denddeeddawaan I koletteedda. 16 Hewaa diraw, ha katamay kees's'ettiyaawaa gidooppenne Aa gimbbiyaakka ooras's'isiyaawaa gidooppe, Efiraas'iisa Shaafaappe awaay wulliyaa Bagga Biittay ne kushiyaappe kesseeddawaa era» yaageeddino.

17 Kaatii hawaadan yaagiyaa zaaruwaa unttunttoo yeddeedda; «Wotaadaratuwaa mooddiyaa Rehuumaa, s'aafiyaa Shimshshaayaa, Samaariyaaninne Efiraas'iisa Shaafaappe away wulliyaa Bagga gadiyaan de'iyaa unttunttunna ootsiyaa asaa ubbaw, hinttentta saro gay. 18 Hinttenttu taw yeddeedda dabddaabbii bilettiide nabbabetteedda. 19 Taani azazina, kase taarikii koyettiide s'eeletteedda; ha katamay benippekka doommiide, kaatetoo makkalanchcha gidiyaawenne metuwaa med'd'iyaawanttu de'iyaa sa'aa gidiyaawe eretteedda. 20 Yerusaalamen wolk'k'aama kaatetuu kawuteeddino; Efiraas'iisa Shaafaappe awaay wulliyaa Bagga Biittaappekka he kaatetuu giiraanne k'aras'aa akkeeddino. 21 Hewaa diraw, taani unttunttoo ootsite giyaa azazuwaa immana gakkanaw, ha asatuu he katamaa kees's'iyaawaa essana mala odite. 22 Hinttenttu ha yewuwaa sheneko geena mala naagettite. Ayaw gooppe, kaatetoo metuwaa darissanaw koshshenna» yaagiide kiitteedda.

23 Kaatiyaa Ars's'ekisisa dabddaabbii Rehuumaw, s'aafiyaa Shimshshaayawunne unttunttunna ootsiyaa ubbatoo nabbabetteedda wode, Yerusaalamen de'iyaa Ayhuda asatuwaakko elleelli biide, unttunttu kees's'iyaawaa wolk'k'an te"eeddino.

24 Yerusaalamen de'iyaa S'oossaa Golliyaa kiittay Parisa kaatii Daariyoose kaateteedda laa'entso laytsay gakkanaw, ek'k'o sa'aan atti aggeeda.*

5

Geeshsha Golliyaa Oosuu Zaaretsi Doometusaabaa

1 He wodiyaan timbbitiyaa odiyaawanttu Haagenne Iddo na'ay Zakkaraasi Yihudaaninne Yerusaalamen de'iyaa Ayhuda asatoo Israa'eeliyaa S'oossaa suntsan timbbitiyaa odeeddino. 2 Salaatiyaala na'ay Zarub-baabeelinne Yos'edeek'a na'ay Iyyaasu denddiide, Yerusaalamen de'iyaa S'oossaa Golliyaa zaaretsiide kees's'anaw doommeeddino. Timbbitiyaa odiyaawanttukka unttunttunna ittippe gidiide, unttuntta maaddeeddino.*

3 He wode, Efiraas'iisa Shaafaappe away wulliyaa bagga biittaa mooddiyaa Tattanaaya giyaawe, Shatarbbozina giyaawenne unttunttunna ootsiyaawanttu yiide, «Hinttenttu ha Golliyaa kees's'ana malanne polana mala, hinttenttoo oonee odeeddawe?» yaagiide oochcheeddino. 4 Unttunttu k'ay, «Hawaa gimbbiyaa asatuwaa suntsay oona oonee?» yaagiide oochcheeddino. 5 Shin he yewuu Daariyoosakko gakkina, Aa matappe dabddaabbii s'aafettiide yaana gakkanaw, unttunttu barenttu oosuwaa aggibeykkino; ayaw gooppe, unttunttu S'oossaa ayfii ayihuda c'imatuwaa bollan de'ee.

6 Efiraas'iisa Shaafaappe away wulliyaa bagga biittaa mooddiyaa Tattanaayi, Shatarbbozininne unttunttunna ootsiyaawanttu Kaatiyaa Daariyoosaw kiitteedda dabddaabbii 7 hawaadan yaagee:

«Kaatiyaa Daariyoosa, kumentsaa sarotetsay new gido!

8 «Nuuni Yihudaa gadiyaan de'iyaa wolk'k'aama S'oossaa Golliyaakko beeddo. He shuchchaan kees's'etteedda; k'ay gimbbiyaa garssankka mitsay wod'd'eedda. Oosuukka wolk'k'aama akeekaaninne elleelli oosettiidde de'ee.

9 «Unttunttu c'imatuwaa nuuni hawaadan yaagiide oochcheeddo; ‹Ha Golliyaa kees's'ana malanne polana mala, hinttenttoo oonee odeeddawe?› yaagiide oochcheeddo. 10 K'ay new s'aafiide erissana mala, unttuntta ha kiitaan kaaletsiyaawanttu suntsaykka oonentto oochcheeddo.

11 «Unttunttu hawaadan yaagiide zaareeddino; ‹Nuuni saluwaanne sa'aa S'oossaa k'oomatuwaa; k'ay nuuni Israa'eeliyaa kaatiyaa gitay daro laytsaappe kase baggan kees's'i poleedda Geeshsha Golliyaa zaaretsi kees's'etto. 12 Nu aawotuu saluwaa S'oossaa hank'k'etseedda diraw, I unttuntta Baabloone Kaatiyaa Naabukadanas'oora kushiyan aatsi Immina, I ha Golliyaa koli aggeeda; asaakka Baabloone gadiyaa omoodoo akkiide beedda.*

13 « ‹Shin Baabloone Kaatii K'iiroosi bare kaateteedda koyro laytsan, S'oossaa Golliyaa, hawaa zaaretsi kees's'ana mala, awaayuwaa keseedda.* 14 Naabukadanas'oore Yerusaalamen de'iyaa S'oossaa Golliyaappe akki afiide, Baabloone biittan de'iyaa bare S'oossatuwaa gollen wotseedda work'k'aanne biraa miishshatuwaakka K'iiroosi zaariide yeddeedda.

« ‹He miishshatuu Kaatii K'iiroosi Yihudaa biittaa mooddana mala dooreedda Sheshibaas'aara kushiyan sheed'etteeddino. 15 Kaatii K'iiroosi Aa hawaadan yaageedda; «Ha miishshatuwaa akka afaade Yerusaalamen de'iyaa Geeshsha Golliyaan wotsa; k'ay S'oossaa Golliyaakka kase I de'iyaa sa'aan kees's'a» yaageedda. 16 Hewaappe guyyiyaan, Sheshibaas'aari yiide, S'oossaa Golliyaa Yerusaalamen baaseeda. I ha"ikka wuribeennawaa gidooppenne, he wodeppe doommiide, kees's'ettiidde de'ee› yaageeddino.

17 «Ha"i simmi ha yewuu kaatiyaa nashechchiyaaba gidooppe, ane Kaatii K'iiroosi ha Golliyaa Yerusaalamen kees's'ana mala, tumukka awaayuwaa kesseeddentto eranaw kase aad'd'eeda Baabloone kaatetuwaa taarikiyaa mazggobay koyettiide s'eeletto. Hewaappe guyyiyaan, kaatii nuuni ha yewuwaa waatanaw bessintto k'achcheedda k'ofaa nuw kiitto» yaagiide s'aafeeddino.

6

K'iiroosi Kase Azazeedda Azazuu Koyettiide Beetteedda

1 Hewaa diraw, Kaatii Daariyoosi azazina, Baabloone miishshatuwaa wotsiyaa gollen de'iyaa taarikiyaa mazggabatuwaa unttunttu koyeeddino. 2-3 Shin Baabloone kataman gidennaan de'ishshin, Meedoona gadiyaan de'iyaa Ahimtta giyaa kataman itti s'aas'etto mas'aafay beetteedda. He mas'aafan s'aafetteeddabay hawaadan yaagee;* «Wodenaw dogettennaadan, Kaatii K'iiroosi bare kaateteedda koyro laytsan, Yerusaalamen de'iyaa S'oossaa Golliyaa diraw, hawaadan yaagiyaa awaayuwaa keseedda; S'oossaa Golliyaa gidiyaa, yarshshuwaa yarshshiyaa sa'ay zaaretsiide kees'etto; Aa baasuukka baasetto. He Geeshsha Gollii usuppun tammu wad'aa adussanne usuppun tammu wad'aa aaka gido. 4 K'ay heezzu maaran wolk'k'aama shuchchay wod'd'ina, he maaratuwaa bollan bollanna itti maara mitsay wod'd'o. Hewoo koshshiyaa miishshay ubbay kaatiyaa gollen miishshaa wotsiyaa golliyaappe imetto. 5 Naabukadanas'oore; ‹Yerusaalamen de'iyaa S'oossaa Golliyaappe Baabloone aheedda S'oossaa Geeshsha Golliyaa work'k'aanne biraa miishshatuu S'oossaa golliyaw guyye Yerusaalame simmiide; S'oossaa Geeshsha Golliyaan de'ino› yaageedda.

Kaatiyaa Daariyoosi Oosuu Oosettanaadan Azazeedda

6 «Hinttenttoo Efiraas'iisa Shaafaappe awaay wulliyaa Bagga Biittaa mooddiyaa Tattanaaya, Shatarbbozinaanne unttunttunna ootsiyaa ubbaade, he Golliyaakko shiik'oppite. 7 Ha asatuu kees's'iyaa S'oossaa Golliyaa oosoo d'ube gidoppite. Ayhudatuwaa mooddiyaawenne Ayhuda c'imatuu S'oossaa Golliyaa kase I de'iyaa sa'aan zaariide kees's'ino.

8 «K'ay ha Ayhuda c'imatuu S'oossaa Golliyaa kees's'iyaa wode, unttunttu ootsiyaa kiitay ek'k'enna mala, unttunttoo koshshiyaa shaluwaa ubbaa Efiraas'iisa Shaafaappe awaay wulliyaa Bagga Biittaappe shiishsheedda kaatiyaa giiraa miishshaappe hinttenttu unttunttoo immana mala, taani azazaad. 9 Yerusaalamen de'iyaa k'eesatuu saluwaa S'oossaw s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshanaw koshshiyaabay korumatuwaa gidina, dorssaa koliyaa gidina k'ay dorssaa maratuwaa gidooppenne unttunttoo immite. K'ay ayaanne pac'issennan unttunttu koyyiyaa zarggaa, mas'iniyaa, woyniyaa eessaanne zayitiyaa unttunttoo hachche hachche immite. 10 Hewaa hinttenttu immiyaawe unttunttu saluwaa S'oossaa loytsi nashechiyaa yarshshuwaa yarshshanaassanne kaatiyaanne Aa naanaa de'uwaa dirawukka woossanaadaanna.

11 «Ha awaayuwaa laammiyaa ooninne de'oppe, ‹Aa golliyaa tuussaa shoddiide, he tuussaa s'eeraa poos'eeddawan lukettiide hayk'k'o; Aa keetsaykka pituwaa oliyaa sa'aa gido› gaade gujjaadekka azazaad. 12 Ha azazuwaa laammanawunne k'ay Yerusaalamen de'iyaa S'oossaa Golliyaa kolanaw kushiyaa dentsiyaa ay kaatiyaa woy asaa gidina, bare suntsay s'eesettana mala Yerusaalame dooreedda S'oossay Aa d'aysso. Taani Daariyoosi hawaa azazaad. Ha yewuwaa Asay ubbay minotetsan polo» yaagee.

Geeshsha Golliyaa Anjjuwaa Baalaa

13 Hewaappe guyyiyaan, Efiraas'iisa Shaafaappe away wulliyaa Bagga Biittaa mooddiyaa Tattanaayi, Shatarbbozininne unttunttunna ootsiyaa ubbatuu Kaatii Daariyoosi azazeeddawaadan minotetsan ootsiide poleeddino. 14 Hewaa diraw, Ayhuda c'imatuu barenttu kiitaa aggenaan ootseeddino; k'ay timbbitiyaa odiyaawe Hawenne Iddo na'ay Zakkaraasi odeedda k'aalankka miniseeddino. Israa'eeliyaa S'oossay azazeeddawaadaaninne Paarise biittaa kaatetuu K'iiroosi, Daariyoosinne Ars's'ekisise awaayeeddawaadan Geeshsha Gollii kees's'ettiide wureedda.* 15 Daariyoosi kaateteedda usuppuntsa laytsan Adaare geetettiyaa aginaan heezzentso gallassan, Golliyaa kiittay poletteedda.

16 Hewaappe guyyiyaan, Israa'eeliyaa asay, k'eesatuu, Leewatuunne omooduwaappe simmeedda Asay ubbay S'oossaa Golliyaa anjjuwaa baalaa nashechchan bonchcheeddino. 17 He S'oossaa Golliyaa anjjuwaa baalaa bonchchiyaa wode, unttunttu itti s'eetu korumatuwaa, laa"u s'eetu dorssaa orggetuwaanne oyddu s'eetu dorssaa maratuwaa yarshsheeddino; k'ay nagaraa yarshshoo tammanne laa"u Israa'eeliyaa zaratuwaa payduwaan tammanne laa"u deeshsha orggetuwaakka yarshsheeddino. 18 Muse mas'aafan s'aafetteeddawaadan, Yerusaalamen de'iyaa S'oossaw ootsana mala, k'eesetuwaa barenttu maaraadaninne Leewatuwaakka unttunttu zeretsaadan wotseeddino.

Paasigaa Baalaa

19 Omooduwaappe simmeedda asatuu koyro aginaan tammanne oyddentso gallassan Paasigaa Baalaa bonchcheeddino.* 20 K'ay k'eesatuu nne Leewatuu barena geeshsheeddino; hewaa diraw, unttunttu ubbaykka geeshsha. Hewaappe guyyiyaan, Leewatuu omooduwaappe simmeedda ubbaw, k'eesatoo nne barenttu huup'iyaw Paasigaa dorssaa shukkeeddino. 21 Omooduwaappe simmeedda Israa'eeliyaa asaynne Ayhuda gidenna asatuu ootsiyaa tunatetsaappe barentta shaakki, Med'inaa Godaakko, Israa'eeliyaa S'oossaakko simmeedda Asay ubbay Paasigaa meeddino. 22 K'ay unttunttu laappun gallassaw magaage ukitsaa Baalaa nashechchan bonchcheeddino; ayaw gooppe, Med'inaa Goday unttunttu nashechcheedda; k'ay Med'ina Godaa, hewekka Israa'eeliyaa S'oossaa Golliyaa unttunttu kees's'iide polana mala, Asoore kaatiyaa k'ofaa S'oossay laammina, kaatii unttuntta maaddeedda.

7

Iziri Haraa Omoodetteeddawanttuna Simusaa

(7:1—10:44)

1 Hewaappe simmiide, daro wodiyaappe guyyiyaan, Paarise biittan Ars's'ekissisi kaateteedda wodiyaan Izira geetettiyaa itti Asay de'eedda. I Saraaya na'aa; Saraayi Azaariyaa na'aa; Azaarii Hilk'k'iyaa na'aa; Hilk'k'ii Shaaluuma na'aa; 2 Shaaluumi S'aadook'a na'aa; S'aadook'e Ahis'uuba na'aa; Ahis'uubi Amaariyaa na'aa; 3 Amaari Azaariyaa na'aa; Azaarii Maraayoota na'aa; Maraayooti Zaraahiyaa na'aa; 4 Zaraahii Uuza na'aa; Uuzi Buuk'a na'aa; 5 Buuk'i Abishuu'a na'aa; Abishuu'i Piinihaasa na'aa; Piinihaasi El"aazara na'aa; El"aazare k'eese ubbatuwaa kaappuwaa Aaroona na'aa.

6 Ha Iziri Baablooneppe pude yeedda. I Med'ina Goday, Israa'eeliyaa S'oossay immeedda Muse Higgiyaa loytsi s'annayeedda eranchcha s'aafiyaa. Med'ina Godaa Aa S'oossaa kushii Aa bolla de'iyaa diraw, I oochcheeddawaa ubbaa kaatii aw immeedda. 7 Israa'eeliyaa asaappe amareedawanttunne k'ay k'eesetuwaappe, Leewatuwaappe, mazimuriyaa yes's'iyaawanttuppe, penggiyaa naagiyaawanttuppenne Geeshsha Golliyaa k'oomatuwaappe amareedawanttu Kaatii Ars's'ekissisi kaateteedda laappuntsa laytsan Izirana ittippe pude Yerusaalame beeddino. 8 Kaatii kaateteedda laappuntsa laytsan ichcheshantso aginaan Iziri Yerusaalame gakkeedda. 9 Koyro aginaan koyro gallassan Baablooneppe pude buussaa doomiide, ichcheshantso aginaan koyro gallassan Yerusaalame gakkeedda. Ayaw gooppe, Aa S'oossaa lo"o kushii Aa bollan de'ee. 10 Hewaa s'alalaa gidennaan Iziri Med'ina Godaa Higgiyaa s'annayanawunne ootsanaw, k'ay Israa'eeliyan Aa wogaanne Aa pirddaa tamaarissanaw bare wozanaa giigissi wotseedda.

Kaatii Ars's'ekissisi Iziraw S'aafii Immeedda Dabddaabbiyaa

11 Med'inaa Goday Israa'eeliyaw immeedda higgiyaa s'annayiide, loytsi eriyaa k'eesenne s'aafiyaa gidiyaa Iziraw Kaatii Ars's'ekisise duuk'i immeedda dabddaabbii hawaadan yaagee:

12 «Kaatetuwaa Kaatiyaa Ars's'ekissisappe, k'eesiyaanne saluwaa S'oossaa Higgiyaa loytsi s'afiyaa Izira, sarotetsay new gido!

13 «Ta kawutetsaa gidduwaan de'iyaa Israa'eeliyaa asaappe ooninne, k'eesetuwaappe woy Leewatuwaappe gidooppenne, Yerusaalame baanaw koyiyaa Asay ubbay neenana ittippe baanaadan taani odaaddi. 14 Taaninne taananna zorettiyaa laappun asatuu ittippe gidiide, neeni ne kushiyan de'iyaa S'oossaa Higgiyaadan, baade Yihudaaninne Yerusaalamen de'iyaa hanotay ay malentto oochchanaadan neena kiitteetto. 15 Aw de'iyaa sa'ay Yerusaalamen de'iyaa Israa'eeliyaa S'oossaw, taani kaatiinne taananna zorettiyaa asatuu nu sheniyaan immeedda work'k'aanne biraa imotatuwaa neeni akkaade ba. 16 Hewaa bollakka k'ay neeni Baabloone biittaa kumentsaappe demmeedda biraanne work'k'aa ubbaa, k'ay asaynne k'eesatuu Yerusaalamen de'iyaa barenttu S'oossaa Golliyaw barenttu sheniyaan immeedda imotaakka akkaade ba. 17 Ha miishshan korumatuwaa, dorssaa orggetuwaanne dorssaa maratuwaa, k'ay katsaa yarshshoonne ushshaa yarshshoo shammanentto era, Yerusaalamen de'iyaa hinttenttu S'oossaa Golliyaan yarshshiyaa sa'aan yarshsha.

18 «Hewaappe palahiide atteeda biraanne work'k'aa neeninne neenana de'iyaa ne biittaa asatuu ootsanaw koyiyaawaa hinttenttu S'oossaa sheniyaadan ootsite. 19 K'ay hinttenttu S'oossaa Golliyaa giddon oosettiyaa oosoo hinttenttu go'ettana mala, nuuni new immeedda miishshatuwaa ubbaa Yerusaalame S'oossaa sintsan wotsa. 20 Hawaappe harabay hinttenttu S'oossaa Golliyaw koshshiyaabay ayaanne gidooppe, hewoo koshshiyaa shaluwaa kaatiyaa gollen shaluwaa wotsiyaa golliyaappe akkanaw danddayaasa.

21 «Hewaa diraw, ha"i taani Kaatii Ars's'ekissisi Efiraas'iisa Shaafaappe away wulliyaa Bagga Biittan de'iyaa shaluwaa gollen aawotetsay de'iyaa ubbatoo ha azazuwaa immaad. K'eesiyaa gidiyaanne Saluwaa S'oossaa Higgiyaa loytsi s'aafiyaa Iziri hinttentta oochchiyaawaa ayaanne giddooppene aw immite. 22 K'ay heezzu sha"anne oyddu s'eetu kiilo giraame dees'iyaa biraa, itti s'eetu kunttaale zarggaa, laa"u sha"a liitiro woyniyaa eessaanne laa"u sha"a liitiro wogaraa zayitiyaa, k'ay koshshiyaa keeshshaa mas'iniyaanna ubbaa Iziraw immite. 23 Kaatiyaa bollanne kaatiyaa naanaa kawutetsaa bolla hank'k'uu yeenna mala, saluwaa S'oossay azazeeddawaa ubbaa saluwaa S'oossaa Golliyaw ayaanne ashshenan immite. 24 K'ay k'eesetuwaappe, Leewatuwaappe, mazimuriyaa yes's'iyaawanttuppe, penggiyaa naagiyaawanttuppe, S'oossaa Golliyaa k'oomatuwaappenne dumma dumma oosuwaa ootsiyaa asaa ubbaappe hinttenttu giiraanne k'aras'aa akkanaw hinttenttoo ay maatinne baawa.

25 «Neenoo Izira, neeni k'ay, new S'oossay immeedda eratetsaadan Efiraas'iisa Shaafaappe away wulliyaa Bagga Biittan de'iyaa ne S'oossaa Higgiyaa eriyaa asaa bolla pirddana mala, daannatuwaanne pirddiyaawantta suntsaa. K'ay he higgiyaa erennawanttu de'oppe, unttunttu tamaarissite. 26 Ne S'oossaa Higgiyawunne kaatiyaa higgiyaw azazettena ooninne de'ooppe, I Ellekka hayk'k'uwaan, yedesaan, Aa shaluwaa bonk'k'iyaawaan woy k'ashuwaan muretto» yaagee.

Iziri S'oossaa Galateedda

27 Yerusaalamen de'iyaa Med'ina Godaa Golliyaa hawaadan loytsana mala, kaatiyaa wozanaan ha k'ofaa wotseedda Med'ina Godaw, nu aawotuwaa S'oossaw galatay gido! 28 K'ay kaatiyaa, kaatiyaanna zorettiyaawanttunne aanana ootsiyaa wolk'k'aama kaappatuwaa ubbaa sintsan bare aggena siik'uwaa taw besseedda Med'ina Godaa, ta S'oossaa kushii taananna de'iyaa diraw, taani minetaad. K'ay Israa'eeliyaa kaappatuwaappe taananna pude biide, Yerusaalame baana mala shiishshay.

8

Izirana Ittippe Omooduwaappe Simmeedda Asaa Payduwaa

1 Kaatii Ars's'ekissisi kaateteedda wode taananna ittippe Baabloone biittappe pude yeedda, Yerusaalame yeedda zaratuwaa kaappatuu hawantta; unttunttu yeletaa maaraykka hawaa:

2 Piinihaasa yaraappe Gershshooma, Itamaara yaraappe Daaneela, Daawita yaraappe Has's'uusha,

3 Shekaaniyaa yaraappe, Par"oosha yaraappe Zakkaraasinne unttunttu yeletaa maaray s'aafetteedda hara itti s'eetanne ishatamu attumawantta,

4 Paahati-Moo'aaba yaraappe Zaraahiyaa na'aa Eliyoo'enaayanne aanana ittippe hara laa"u s'eetu attumawantta,

5 Zattu yaraappe Yahaazi'eela na'aa Shekaaniyaanne aanana ittippe hara heezzu s'eetu attumawantta,

6 Adiina yaraappe Yoonataana na'aa Ebeedanne aanana ittippe hara ishatamu attumawantta,

7 Elaama yaraappe Ataaliyaa na'aa Yishaa'iyaanne aanana ittippe hara laappun tammu attumawantta,

8 Shafaas'iyaa yaraappe Mikaa'eela na'aa Zabaadiyaanne aanana ittippe hara hosppun tammu attumawantta,

9 Yoo'aaba zariyaappe Yihi'eela na'aa Obaadiyaanne aanana ittippe hara laa"u s'eetanne tammanne hosppun attumawantta,

10 Baana yaraappe Yosiifiyaa na'aa Shalomiitanne aanana ittippe hara itti s'eetanne usuppun tammu attumawantta,

11 Bebaaya yaraappe Bebaaya na'aa Zakkaraasanne aanana ittippe hara laatamanne hosppun attumawantta,

12 Azggaada yaraappe Hak'k'as'aana na'aa Yohanaananne aanana ittippe hara itti s'eetanne tammu attumawantta,

13 Adoonik'aama yaraappe wurssetsan simmeeddawanttu, Elifelees'a, Yi'u'eela, Shamaa'iyaanne unttunttunna ittippe hara usuppun tammu attumawanttanne

14 K'ay Bigiwaaya yaraappekka Utaaya, Zakkuuranne unttunttunna ittippe hara laappun tammu attumawantta.

Iziri Geeshsha Golliyaan Ootsiyaa Leewatuwaa Demeedda

15 Taani Iziri unttunttu Ahaawa giyaa sa'aakko goggiyaa shaafaa ellekka shiishshay. Nuuni he sa'aan dunkkaaniide, heezzu gallassaa takkeeddo. K'ay taani he sa'aan de'iyaa asaanne k'eesetuwaa k'opiyaa wode, Leewiyaa zaratuwaappe ittuwaanne demmabeykke. 16 Hewaa diraw, kaappuwaa El"eezera, Ari"eela, Shamaa'iyaa, Elnaataana, Yaariiba, Elnaataana, Naataana, Zakkaraasanne Mashulaama giyaawanttanne k'ay aad'd'eeda eranchcha asaa gidiyaa Yoyaariibanne Elnaataana s'eesaad. 17 Nu S'oossaa Golliyaan ootsiyaa asaa nuw yeddana mala, Kaasifiyaa giyaa sa'aan de'iyaa Leewatoo kaappuwaa gidiyaa Iddokkonne Aa attuma dabbotuwaakko, hewanttukka Geeshsha Golliyaa k'oomaa gidiyaawanttukko unttuntta kiittaad. 18 Nu S'oossaa lo"o kushii nu bollan de'iyaa diraw, Sherebiyaa Aa naanaanne Aa ishatuwaanna, ubbaanna tammanne hosppunuwaa unttunttu nuw yeddeeddino. I Israa'eeliyaa na'aa Leewiyaa zariyaa gidiyaa Maahila yaranne loytsi akeekay de'iyaa asaa. 19 K'ay Hashaabiyaa, Maraara yara gidiyaa Yishaa'iyaara, Aa naanaanne Aa ishatuwaa laatamuwaanna yeddeeddino. 20 Hewaa bollakka Leewatuwaa maaddanaadan giide, Daawitenne aanana ootsiyaa kaappatuu suntseedda Geeshsha Golliyaa k'oomatuwaappekka laa"u s'eetanne laatamuwaa yeddeeddino. Hewanttu ubbatuu barenttu suntsan s'aafetteeddino.

Iziri Asay Woossanaadaaninne S'oomanaadan Azazeedda

21 Hewaappe guyyiyaan, nu S'oossaa sintsan nu huup'iyaa kawushshiide, I nu ogiyaan nuw, nu naanatuwaanne nu mas'uwaa ubbaw sarotetsaa immanaadan woosana mala, hewan Ahaawa Shaafaan ellekka taani s'oomaa awaayaad. 22 Ayaw gooppe, kaatiyaw nuuni kase, «Nu S'oossaa lo"o kushii Aa koyiyaawanttuna ittippe de'ee; shin Aa wolk'k'aama hank'k'uu Aa aggiyaawanttu bollan de'ee» yaagiide odeedda diraw, nuuni biyaa ogiyaan de'iyaa morkkatuwaappe nuuna naaganaadan olanchchatuwaanne paraa asatuwaa immanaadan kaatiyaa oochchanaw taani yeellataad.

Geeshsha Golliyaa Imotaabaa

23 Hewaa diraw, nuuni s'oomiide, S'oossaa woosseeddo; I nu woosaa siseedda.

24 K'eesetuwaa kaappatuwaappe Sherebiyaa, Hashaabiyaanne hara unttunttu dabbo gideedda tammu attuma asatuwaa taani dooraad. 25 Kaatii, kaatiyaanna zorettiyaawanttu, kaatiyaanna ootsiyaawanttunne Israa'eeliyaa ubbay nu S'oossaa Golliyaw immeedda biraa work'k'aanne, miishshatuwaa ubbaa likkaade unttunttu kushiyan sheed'd'aaddi. 26 Taani unttunttoo likkeeddabay hawaa: laatamanne laa"u sha"a kiilo giraame dees'iyaa biraa, heezzu sha"anne oyddu s'eetu kiilo giraame dees'iyaa biraappe oosetteedda s'eetu miishshatuwaa, heezzu sha"anne oyddu s'eetu kiilo giraame dees'iyaa work'k'aa, 27 hosppun kiilo giraamenne oyddu s'eetu giraame dees'iyaa work'k'aappe oosetteedda laatamu saanetuwaanne work'k'aadan al"onne muruta gideedda nahaasiyaappe oosetteedda laa"u saanetuwaa.

28 Hewaappe guyyiyaan, taani unttunttoo hawaadan yaagaad; «Hinttenne ha miishshatuu ubbaykka Med'ina Godaw dummateeddita; ha biraynne work'k'ay Asay bare sheniyaan Med'ina Godaw, hinttenttu aawotuwaa S'oossaw immeeddawaa. 29 Yerusaalamen de'iyaa Med'ina Godaa Golliyaan shaluwaa wotsiyaa golliyaa gakkiide, k'eesiyaa kaappatuwaa sintsan, Leewatuwaa sintsaaninne Israa'eeliyaa zaratuwaa kaappatuwaa sintsan immana gakkanaw, ha miishshatuwaa loytsi naagite» yaagaad. 30 Hewaa diraw, K'eesetuunne Leewatuu Yerusaalamen de'iyaa nu S'oossaa Golliyaw afanaw biraa, work'k'aanne hara miishshatuwaa ubbaa miizaaniyaan likkiide sheed'etteeddino.

Yerusaalame Simaabaa

31 Hewaappe guyyiyaan, nuuni koyro aginaan tammanne laa'entso gallassan Yerusaalame baanaw Ahaawa Shaafaa mataappe denddeeddo. Biyaa wode, nu bollan de'iyaa nu S'oossaa lo"o kushii nu biyaa ogiyaan de'iyaa morkkatuwaappenne paannotuwaappe nuuna naageeddanne ashsheeda. 32 Nuuni Yerusaalame gakkiide, yaan heezzu gallassaa utteeddo.

33 Oyddentsa gallassi biraa, work'k'aanne hara miishshatuwaa ubbaakka likkiide, Ooriyoona na'aa k'eesiyaa Maremootaw sheed'd'eeddo. Piinihaasa na'aa El"aazare, Leewiyaa gidiyaa Iyyaasu na'aa Yozabaadinne Biinuya na'aa No'aade aanana ittippe de'iino. 34 Ubbabaykka paydetteedanne likketteedda; ubbaanna ayaa keeshshaa gideeddentto, he wode s'aafetteedda.

35 Hewaappe guyyiyaan, omooduwaappe simmeedda Asay Israa'eeliyaa S'oossaw s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshsheeddino. Unttunttu Israa'eeliyaa ubbaa diraw, tammanne laa"u korumatuwaa, udduppun tammanne usuppun dorssaa orggetuwaanne laappun tammanne laappun dorssaa maratuwaa, k'ay nagaraa yarshshookka tammanne laa"u deeshsha orggetuwaa yarshsheeddino. Hawe ubbay s'uuggiyaa yarshshuwaa gidiide, Med'ina Godaw shiik'eedda. 36 Unttunttu k'ay kaatii azazeedda azazuwaakka kaatiyaappe garssanna biittaa mooddiyaawanttunne Efiraas'iisa Shaafaappe away wulliyaa Bagga Biittaa mooddiyaawanttoo immeeddino; unttunttu Israa'eeliyaa asaanne S'oossaa Golliyaa kiitaa maaddeeddino.

9

Iziri Ayhuda Gidenna Asatuwaana
Poletteedda Akaanne Geluwaa Seereedda

1 Ha ubbabay haneeddawaappe guyyiyaan, asaa kaaletsiyaawanttu taakko yiide, hawaadan yaageeddino; «Israa'eeliyaa asay, haray atto k'eesatuu kka Leewatuukka, barenttu heeraan de'iyaa Ayhuda gidenna asatuwaappe barentta shaakkibeykkino. Unttunttukka Kanaanetuu, Hiitetu, Parzzawanatu, Yaabuusawaanatuu, Amoonatuu, Moo'aabatuu, Gibs'etunne Amoorawaanatu ootsiyaawaadan tuna oosuwaa ootsino. 2 K'ay barenttoonne barenttu naanaw Ayhuda gidenna mac'c'a naanatuwaappe machato ootsiide akkeeddino; hewaappe denddeeddawaan geeshsha zeretsatuu Ayhuda gidenawanttunna walaketteeddino. Kaaletsiyaawanttunne kaappatuu ammanettennawantta gidiide, hawaa malaa ootsanaw sintsa s'eeraa gideeddino».

3 Taani ha yewuwaa siseedda wode, ta mayuwaanne ta k'umayuwaa peed'aad; ta huup'iyaa binnaanaanne ta buuchchaakka shoddaad; k'ay daro dagamaade utta aggaad. 4 Omooduwaappe simmeedda Asay ootseedda nagaraa diraw, Israa'eeliyaa S'oossay odeedda k'aalaw yayyiide Asay ubbay taani de'iyaa sa'aa taakko shiik'eedda. Omarssa yarshshuwaa yarshshiyaa wodii gakkanaasikka dagamaade utto sa'aappe taani denddabeykke.

5 Shin omarssi yarshshuwaa yarshshiyaa wodii gakkiyaa wode, ta mayuunne ta k'umayu pooshetti utti de'ishshin, taani kawushaade utto sa'aappe denddaad. K'ay gulbbataade Med'ina Godaa, ta S'oossaakko, ta kushiyaa dentsaade, hawaadan yaagaadde woossaad; 6 «Abeet ta S'oossaw, taani ta sintsa neekko pude dentsanawukka yayyaynne yeellatay; ayaw gooppe, nu nagaray doorettiide, nu huup'iyaappe pude aad'd'eedda; nu naak'uukka saluwaa gakkeedda. 7 Nuuni nu mayza aawotuwaa wodiyaappe doommiide, hachche gakkanaw, neena loytsi naak'k'eeddo. Nu nagaraappe denddeddawaan nuuni, nu kaatetuunne nu k'eesatuu ha"iwaadankka allaga kaatetuwaa kushiyan mashshaw, omoodoo, bonk'k'iyaawaanne wurssetsa yeellaw aad'd'iide imetteeddo.

8 «Shin ha"i nuw guutsa maarotetsaa wodii imetteedda; ayaw gooppe, Med'ina Goday nu S'oossay nuuppe amareeda zeretsatuu attana mala ootseedda; ha geeshsha sa'aan I nuuna sarotetsaan wotseedda. Nu S'oossay nu ayfiyaa dooyeedda; k'ay nu ayiletetsaappekka nuw guutsa ooratsa de'uwaa immeedda. 9 Nuuni ayiliyaa giddooppene, nu S'oossay nuuna ayiletetsan aggibeenna; nu de'uwaa ooratseedda. K'ay nu S'oossaa Golliyaa kees's'ana mala, koletteeddaawaa ooratsana malanne Yihudaaninne Yerusaalamen nuuni sarotetsaan de'ana mala, Paarise biittaa kaatetuwaa sintsan nuw bare aggena siik'uwaa besseedda.

10 «Shin nu S'oossaw, ha"i yaatina, nuuni waaganaw danddayeetto? Ayaw gooppe, nuuni ha"ikka ne azazuwaa aggi aggeedo. 11 Timbbitiyaa odiyaa ne k'oomatuwaa baggana neeni hawaadan yaagaadda; ‹Hintte laattanaw geliyaa gadii he gadiyaan de'iyaa asaa tunatetsaappe denddeeddawaan tuneedda; ha gas'aappe biide, hini gas'aa gakkanaw, unttunttu Aa barenttu tuna kiitan kuntseeddino. 12 Hewaa diraw, hinttenttu mino gidana mala, he gadiyaa ayfiyaa maana malanne med'inaw hinttenttu naanaatoo laatissana mala, hinttenttu mac'c'a naanaa unttunttu attuma naanaw immoppite; unttunttu mac'c'a naanaakka hinttenttu attuma naanaw akkoppite. Unttunttu sarotetsaaninne duretetsan de'ana malakka amottoppite›.*

13 «Nu bolla gakkeedda iitabay ubbay nu iita oosuwaappenne nu wolk'k'aama naak'uwaappe denddeeddawaana. Gidooppenne, neeni nu S'oossay nu nagaraa daruwaa keeshshaa nuuna pirddabeykka; shin nuuppe amareedawantta zeretsaw ashshaada. 14 Yaatina, nuuni ha"ikka zaaretsiide, hawaa mala tunabaa ootsiyaa asatuwaana imuwaaninne akuwaan walakettiide, ne azazuwaa is's'eeddo gaanee? K'ay ha atteeda guutsa zeretsatuukka d'ayana gakkanaw, ne hank'k'uu nu bollan darenneeyye? 15 Med'ina Godaw, Israa'eeliyaa S'oossaw, neeni s'illuwaa. Nu naak'uwaappe denddeeddawaan nuuppe ittuunne ne sintsan ek'k'anaw danddayennawaa giddooppene, nuuni zeretsaw atteedawanttu hachche hawaan ne sintsan de'eetto» yaagaad.

10

Asay Iziraw Immo Zaaruwaa

1 Iziri S'oossaa Golliyaa sintsan kunddi yeekkiide woossiyaa wodenne nagaraakka paas'iyaa wode, Israa'eeliyaa asaappe daruu, mac'c'awe, attumawenne naanay ubbay aakko shiik'iide, misha yeekuwaa aanana yeekkeeddino. 2 Hewaappe guyyiyaan, Elaama yara gideedda Yihi'eela na'ay Shakaane hawaadan yaageedda; «Nuuni ha biittan de'iyaa Ayhuda gidenna mac'c'awantta akkeedda diraw, nu S'oossaw ammanettibeykko. Gidooppenne, k'ay Israa'eeliyaw ha"ikka hidootay de'ee. 3 Hewaa diraw ta godaw, neeninne nu S'oossaa azazoo yayyiyaawanttu zoreeddawaadan nuuni ha machatuwaanne unttuttuppe yeletteedda naanaa ubbaa yeddanaw nu S'oossaanna c'aak'k'etoytte. Hawe ubbay higgii giyaawaadan poletto. 4 Ha yewuwaa nuuni wooti ootsanentto, nuuna kaaletsanawe ne oosuwaa gidiyaa diraw, dendda! Minna! Nuunikka neena maaddana».

5 Iziri denddi ek'k'iide, kaaletsiyaa k'eesetuwaa, Leewatuwaanne Israa'eeliyaa asaa ubbaa ha geetetteeddawaadan ootsana mala c'aak'k'iseedda; unttunttukka c'aak'k'eeddino. 6 Hewaappe guyyiyaan, Iziri S'oossaa Golliyaa sintsaappe denddiide, Eliyaashiba na'ay Yahohanaani de'iyaa kifiliyaa geleedda. Kumentsaa k'ammaa omooduwaappe simmeedda asatuwaa nagaraw yeekkiide ak'eeda diraw, he sa'aan k'umaa mibeenna; haatsaakka ushibeenna.

7 Hewaappe guyyiyaan, omooduwaappe simmeedda Asay ubbay Yerusaalame shiik'ana mala, Yihudaa ubbaaninne Yerusaalamen awaayuwaa awaayeeddino. 8 Ha heezzu gallassaa giddon he sa'aa shiik'enna ooninne de'oppe, aw de'iyaabay ubbay aappe aketanaadaaninne ikka omooduwaappe simmeedda shiik'uwaappe shaakettiide yederssettanaadan kaappatuunne c'imatuu kuusheeddino.

9 He geetetteedda heezzu gallassatuu wurennan de'ishshin, udduppuntsa aginaan laatamantsa gallassan Yihudaanne Biiniyaama Asay ubbay Yerusaalame shiik'iide, ha dees'o yewuwaappenne wolk'k'aama iraappe denddeddawaan kokkoriidde, S'oossaa Golliyaa sintsan de'iyaa dabaaban utteeddino. 10 Hewaappe guyiyaan Iziri denddi ek'k'iide, unttuntta hawaadan yaageedda; «Ayhuda gidenna mac'c'a asatuwaappe machchetuwaa akkiide naak'k'eeddita; he gaasuwaan Israa'eeliyaa asaa naak'uwaa kasewaappekka yaa darisseeddita. 11 Ha"i hinttenttu nagaraa Med'inaa Godaw, hinttenttu mayza aawotuwaa S'oossaw paas'ite; I dosiyaabaakka ootsite. He biittan de'iyaa Ayhuda gidenna asatuwaappenne Ayhuda gidenna hinttenttu machchetuwaappe shaakettite».

12 He sa'aan shiik'eedda shiik'uu barenttu kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, hawaadan yaageeddino; «Neeni nuw odeeddawaadan nuuni ootsanaw besse. 13 Shin asaa paydu c'ora; iray wolk'k'aam bukkiyaa balgguwaa. Yaatiyaa diraw, nuuni iraappe attiyaa sa'ay baynna sa'aan hawaan ek'k'anaw danddayokko. K'ay nuuni ha yewuwaan loytsi naak'k'eedda diraw, hawe itti gallassan woy laa"u gallassan giigiyaabaa gidenna. 14 Hewaa diraw, ha shiik'eedda asaa kotan nu kaappatuu koshshiyaawaa ootsino. Ha yewuwaappe denddeeddawaan nu S'oossaa wolk'k'aama hank'k'uu nuuppe simmana gakkanaw, nu katamatuwaan de'iyaa Ayhuda gidenna mac'c'awantta akkeedda ubbay keereedda wodiyaan Yerusaalame yiino; k'ay he katamatuwaa c'imatuunne pirddiyaawanttukka unttunttunna yiino» yaageeddino. 15 Asaaheela na'ay Yoonataaninne Tiik'iwaa na'ay Yaahizaayi s'alalay unttunttu k'ofaa p'alk'k'eeddino; k'ay Mashulaaminne Leewiyaa gideedda Shabbataayi p'alk'k'iyaawantta maaddeeddino.

16 Hewaa diraw, omooduwaappe simmeedda Asay he geeddawaadan ootseeddino. K'eesii Iziri ubbaa zaratuwaappekka kaappatuwaa unttunttu suntsan suntsan dooreedda. Tammantsa aginaan koyro gallassan kaappatuu yewuwaa k'ori s'eellanaw doommeeddino. 17 Koyro aginaan koyro gallassay gakkiyaa wode, Ayhuda gidenna mac'c'awantta akkeedda asatuwaa ubbaa k'oriide wursseeddino.

Ayihuda Gidennawanttuppe Machchiyaa
Akkeedda Asaa Suntsaa

18 Ayhuda gidenna mac'c'a asatuwaappe machchiyaa akkeedawanttu hawaappe kaalliide s'aafetteeddawantta.

K'eesetuwaappe: Yos'edeek'a naanaa gideedda Iyyaasunne Aa ishatuwaa yaraappe Ma'iseeya, El"eezera, Yaariibanne Gadaaliyaa. 19 Hawanttu barenttu Ayhuda gidenna machchetuwaa yeddanaw c'aak'k'eeddino; k'ay barenttu naak'uwaa diraw, wudiyaappe itti dorssaa orggiyaa naak'uwaa yarshshuwaa ootsiide yarshsheeddino. 20 Imeera yaran Ayhuda gidenna machchetuwaa akkeedawanttu Hanaananne Zabaadiyaa. 21 Hariima yaratuwaappe Ma'iseeya, Eelaasa, Shamaa'iyaa, Yihi'eelanne Ooziyaana. 22 Paashihuura yaratuwaappe Eliyoo'enaaya, Ma'iseeya, Isimaa'eela, Nataani'eela, Yozabaadanne El"aasa.

23 Leewatuwaappe: Yozabaada, Shamaa'iyaa, K'aliis'a giyaa K'elaaya, Pataahiyaa, Yihudaanne El"eezera.

24 Mazimuriyaa yes's'iyaawanttuppe: Eliyaashiba.

Penggiyaa naagiyaawanttuppe: Shaaluuma, S'elemanne Uura.

25 K'ay hara Israa'eeliyaa asaappe: Par"oosha yaratuwaappe Raamiyaa, Yizziyaa, Malkkiyaa, Miyaamiina, El"aazara, Malkkiyaanne Banaaya.

26 Elaama yaratuwaappe Mataaniyaa, Zakkaraasa, Yihi'eela, Abdda, Yiremootanne Eelaasa.

27 Zattu yaratuwaappe Eliyoo'enaaya, Eliyaashiba, Mataaniyaa, Yiremoota, Zabaadanne Aziiza.

28 Bebaaya yaratuwaappe Yahohanaana, Hanaaniyaa, Zabbaayanne Atilaaya.

29 Baana yaratuwaappe Mashulaama, Malluuka, Adaaya, Yaashuuba, Sha'aalanne Yiremoota.

30 Paahati-Moo'aaba yaratuwaappe Adinaaha, Kalaala, Banaaya, Ma'iseeya, Mataaniyaa, Bas'aali'eela, Biinuyanne Minaasa.

31 Hariima yaratuwaappe El"eezera, Yishiyaa, Malkkiyaa, Shamaa'iyaa, Shim"oona, 32 Biiniyaama, Malluukanne Shamaariyaa.

33 Hashuuma yaratuwaappe Matanaaya, Mataata, Zabaada, Elifelees'a, Yeremaaya, Minaasanne Shim"a.

34 Baana yaratuwaappe Ma'idaaya, Amiraama, U'eela, 35 Banaaya, Bediyaa, Kaluuha, 36 Waaniyaa, Maremoota, Eliyaashiba, 37 Mataaniyaa Matanaayanne Yaa'isa.

38 Biinuya yaratuwaappe Shim"a, 39 Sheleemiyaa, Naataana, Adaaya, 40 Makinadabaaya, Shashaaya, Sharaaya, 41 Azaari'eela, Sheleemiyaa, Shamaariyaa, 42 Shaaluuma, Amaariyaanne Yooseefo.

43 Nabo yaratuwaappe Yi'i'eela, Matiitiyaa, Zabaada, Zabiina, Yadaaya, Yuu'eelanne Banaaya.

44 Hawanttu ubbatuu Ayhuda gidenna machchetuwaa akkeedawantta. Ittuu ittuu haray atto naanaakka yeleeddino.

* 1:1 Erm. 25:11; 29:10

* 1:2 Isa. 44:28

* 2:63 Pay. 27:21

* 2:70 1 Od. 9:2; Nah. 11:3

* 3:2 Kes. 27:1

* 3:3 Pay. 28:1-8

* 3:4 Pay. 29:12-38

* 3:5 Pay. 28:11—29:39

* 3:10 1 Od. 25:1

* 3:11 1 Od. 16:34; 2 Od. 5:13; 7:3; Maz. 100:5; 106:1; 107:1; 118:1; 136:1; Erm. 33:11

* 4:2 Asiraadooni: Ha k'aalaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «Esar-Haadon» giyaawaa.

* 4:2 2 Kat. 17:24-41

† 4:5 Daariyoosi: Daariyoosa taarikii payduwaa 24ppe doommiide s'aafetteedda. Payduwaa 6-23 gakkanaw s'aafetteedda taarikii Geeshsha Gollii kees's'ettoodeppe itti s'eetu laytsaa gidiyaawaa gam"ina haneeddabaa.

* 4:6 Ast. 1:1

‡ 4:10 Asanaafari: Ibraawetsuwaan «Osnappar» geetettee. Ha kaatii k'ay «Assurbanipal» geetettee.

* 4:24 Hag. 1:1; Zak. 1:1

* 5:2 Hag. 1:12; Zak. 4:6-9

* 5:12 2 Kat. 25:8-12; 2 Od. 36:17-20; Erm. 52:12-15

* 5:13 Izr. 1:2-11

* 6:2-3 Ahimtta: Ha katamay k'ay Ekibataana geetettee.

* 6:14 Hag. 1:1; Zak. 1:1

* 6:19 Kes. 12:1-20

* 9:12 Kes. 34:11-16; Zar. 7:1-5

Nahimiyaa

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Nahimiyaa Mas'aafaa

Geluwaa

«Nahimiyaa» giyaa Suntsaa Biletsay Ibraaweetsuwaan «S'oossay Mintsetsee» giyaawaa gidoode, S'oossay bare asaa bare hidootaa k'aalaadan omooduwaappe Zaariide mintsetsiyaawaa bessee. Nahimiyaa Mas'aafaa heezzusan shaakki be'anaw danddayettee:

1. Yihudaa biittaa ayissana mala, Parsse kaatii kiitteedda Nahimii kaaletsina, Yerusaalame dirssaa gimbbii ooras's'eeddawaa odiyaa taarikiyaa. Hewaappekka k'ay Nahimii asaa ittippetetsaanne ammanuwaa wogaa ooras's'isseeddawaa.

2. S'oossaa higgiyaa mas'aafaa Iziri nabbabeeddawaanne asaykka bare nagaraa paas'eeddawaa odiyaa gishuwaa.

3. Nahimii Yihudaa gadiyaa mooddiyaawaa gidiide ootseedda hara harabatuwaa odiyaa gishuwaa.

Ha mas'aafan dariide beettiyaa taarikii Nahimii S'oossaa loytsi ammaneedawaanne I S'oossaa woosseedda woosatuwaabaa odiyaa taarikiyaa.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Nahimii Yerusaalame Simusaa 1:1—2:20

Yerusaalame Dirssaa Asay Zaaretsi Gimbbeedda 3:1—7:73

Muse Higgii Zaaretsi Nabbabetussaanne K'aalaa C'aak'uwaa Ooras's'isuwaa 8:1—10:39

Nahimii Yerusaalamen Ootseedda Laamiyaa 11:1—13:31

Nahimii Yerusaalame Simusaa

1

(1:1—2:20)

Nahimii Yerusaalame Diraw Un"etti Wooseedda

1 Hakaaliyaa na'aa Nahimiyaa k'aalay hawaa. Ars's'ekissisi Paarise biittan kawutoodeppe laatamantso laytsan, Kisileewa geetettiyaa aginaan, taani Nahimii waanna katamaa gideedda Suusan de'ay. 2 Ta ishatuwaappe ittuu, Hanaana goossay hara asatuwaana ittippe gidiide, Yihudaappe taakko yeedda; taani omooduwaa bibeenawanttubaanne Yerusaalamebaa unttuntta oochchaad. 3 Unttunttu zaariide, «Omoodduwaan bibeenawanttunne de'uwaan de'iyaawanttu wolk'k'aama metuwaaninne yeellaa giddon de'iino. Yerusaalame gimbbiyaa dirssay koletteedda; k'ay gimbbiyaa dirssaa penggetuukka taman s'uugetteeddino» yaageeddino.

4 Taani hawaa ubbaa siseedda wode uttaade yeekkaad. Daro gallassaa kayyotta s'oomaadde, saluwaa S'oossaa, hawaadan yaagaadde woossaad; 5 «Med'ina Godaw, saluwaa S'oossaw, Wolk'k'aamawunne Bonchchetteedda S'oossaw, dosiyaawanttoonne ne azazuwaa naagiyaawanttoo ne aggena siik'uwaa c'aak'uwa naagiyaa S'oossaw, 6 taani ne k'oomay k'ay ne k'oomatuwaa gideedda Israa'eeliyaa asaa diraw k'ammanne gallassi neena woossiyaa woosaa ne haytsay siso; ne ayfiikka duge taakko s'eello. Nuuni Israa'eeliyaa Asay ootseedda nagaraa ubbaa new paas'ay; tumukka taaninne ta mayza aawotuu neena naak'k'eeddo. 7 Nuuni ne bollan loytsi iita nagaraa ootseeddo; neeni ne k'oomaa Muse bagganna nuu immeedda azazuwaa, wogaanne higgiyaa naagibeykko. 8 Ne k'oomaa Musew neeni hawaadan yaagaadde odeedda k'aalaa hayyanaa k'oppa; ‹Hinttenoo, Israa'eeliyaa asatoo, hinttenttu taw ammanettennan is's'ooppe, taani hinttentta Ayhuda gidenna biittatuwaan laalana.* 9 Shin hinttenttu taakko simmiide, ta azazuwaa naagooppe, hinttenttu haray atto sa'aa gas'aa gakkanaw laalettinttokka, taani hinttenttu taw goynnana mala, taani ta suntsaw dooreedda sa'aw zaaraadde shiishshana› geeddawaa k'oppa.*

10 «Hawanttu neeni ne wolk'k'aama wolk'k'aaninne ne mino k'esiyaan woza akkeedda ne k'oomatuwaanne ne asatuwaa. 11 Abeet Med'etaa Godaw, taani ne k'oomay woossiyaa woosaanne neena bonchchanaw dosiyaa, ne k'oomatuwaa woosaa ne haytsay siso. Taani ne k'oomay hachche ootsanaw koyeeddabay taw ushechchanaadan, kaatiyaa wozanaa shugissaade taana maadda» yaagaad.

Taani he wode kaatiyaw eessaa tigiyaawaa.

2

Nahimiinne Ars's'ekisise Yerusaalamebaa Haasayeeddino

1 Ars's'ekissisi kaateteedda laatamantso laytsan, Niisaana giyaa aginaan, itti gallassi kaatiyaa sintsan woyniyaa eessay de'iyaawaa akkaade, taani aw immaad. He gallassaappe attina, kase ubbakka kaatiyaa sintsan kayyotta erikke. 2 Hewaa diraw, kaatii taana, «Neena sakkiyaabay baawa; shin hawaa keeshshaa ayaw kayyottaadii? Hawe ne wozanaa kayyoyyeeddabay itti ayentto de'iyaawaa besse» yaageedda.

Hewaappe guyye taani loytsa yayya zaaraadde, 3 «Kaatii med'inaw de'o! Ta mayza aawotuu moogetteedda katamay kolettiide d'ayina, k'ay he katamaa gimbbiyaa dirssaa penggetuukka taman s'uugettikichchina, taani ayaw kayyottikkitaa?» yaagaad.*

4 Kaatiikka zaariide, «Yaatina, ha"i taani new ayaa ootsanaadan koyay?» yaageedda.

Taani saluwaa S'oossaa woossa simmaade, 5 kaatiyaa hawaadan yaagaad; «Kaatiyaw, Taani neena nashechchiyaawaa gidooppe, k'ay ta oochchiyaawaa neeni immanaw dosooppe, Yihudaa biittaa, ta mayza aawotuu moogetteedda katamaa baade, he katamaa zaaraadde kees's'ana mala, taana yeddaarikkii».

6 He wode, kaatata Kaatiyaa Ars's'ekisisa ellekka utti de'ishshin, kaatii, «Ne biyaa ogii woyssa wodiyaa akkanawee? K'ay neeni awude simmanii?» yaagiide taana oochcheedda. Taanikka ta simmana wodiyaa aw odaad; kaatii nashettiidde, taana yeddeedda.

7 K'aykka kaatiyaa taani hawaadan yaagaad; «Kaatiyaw, neena nashechchiyaawaa gidooppe, taani Yihudaa gakkanaw, he biittaana aad'aadde baana mala, Efiraas'iisa Shaafaappe away wulliyaa Bagga Biittaa mooddiyaawanttoo dabddaabbii s'aafetto. 8 K'ay Geeshsha Golliyaa gimbbiyaa dirssaa penggiyaa giigissanaw, katamaa gimbbiyaa dirssaa diranawunne taani de'iyaa golliyaa kees's'anaw taw mitsaa immana mala, kaatiyaa wora naagiyaa Asaafawukka dabddaabbii s'aafetto» yaagaad. S'oossaa lo"o kushii taananna de'iyaa diraw, kaatii taani oochcheeddawaa ubbaa immeedda.

9 Kaatii taananna amareeda olaa gadaawatuwaanne paraa asatuwaa yeddeedda; unttunttunna ittippe Efiraas'iisa Shaafaappe away wulliyaa bagga biittaa baade gakkaade, kaatii yeddeedda dabddaabbiyaa he gadiyaa mooddiyaawanttoo immaad. 10 Shin Beeti-Horoona gade asaa gideedda Sanbbalaas'inne Amoona gadiyaa kaappuwaa gideedda S'oobbii, «Israa'eeliyaa asaw lo"obaa ootsiyaa Asay yeedda» giyaawaa siseedda wode, loytsi hank'k'eteeddino.

Nahimii Yerusaalame Gimbbiyaa Dirssaabaa S'eeleedda

11 Taani Yerusaalame yaade heezzu gallassaa yaan gam"aad. 12 Gido shin, Yerusaalamew taani ootsanaadan ta S'oossay ta wozanaan wotseedda k'ofaa oonne odabeykke. Hewaappe guyyiyaan, taananna de'iyaa asaappe amareedawantta akkaade, k'amman denddaade baad. He wode taani toggeeddawaappe hara togaa mehii nuw baawa. 13 Taani bilahiyaan denddaade, Zanggaaraa gimbbiyaa dirssaa Penggiyaanna kesaade, Dawiyaa Pulttuwaa geetettiyaa sa'aanna aad'd'a, Pituwaa Oliyaa gimbbiyaa dirssaa Penggiyaa geetettiyaa penggiyaa gakkanaw baaddi. Hewaan koletteedda Yerusaalame gimbbiyaa dirssaanne k'ay tamaan s'uugetteedda gimbbiyaa dirssaa penggetuwaa akeekaade s'eellaaddi. 14 Hewaappe simmaade, Pulttuwaa gimbbiyaa dirssaa Penggiyaakkonne dagatteedda kaatiyaa haatsay de'iyaa sa'aa baad. Gido shin, taani toggeedda togaa mehii aad'd'iyaa ogiyaa demmabeykke. 15 Hewaa diraw, k'amman haatsay goggiyaa kakkaa gidduwaana aad'd'a gimbbiyaa s'eellaad. Hewaappe guyyiyaan, guyye simmaade Zanggaaraa Penggiyaanna katamaa gelaad.

16 Hewan de'iyaa kaappatuwaappe ooninne taani hak'a baaditantto, woy k'ay ayaa ootsaadditanttonne eribeenna. Ayaw gooppe, taani Ayhudatoo, k'eesatoo, bonchchetteedda asatoo, kaappatoonne kiitaa kiitetanaw de'iyaa asaappe oonne ta k'ofaa biro odabeykke. 17 Hewaappe guyyiyaan, taani unttunttoo hawaadan yaagaad; «Nuuni ay mala metuwaa gidduwaan de'intto be'iita; ayaw gooppe, Yerusaalame katamay koletteedda; k'ay gimbbiyaa dirssaa penggetuukka taman s'uugetteeddino. Shin hawaappe sintsaw nuuni hawaadan kawushiide de'ennaadan, ane denddiide, Yerusaalame gimbbiyaa dirssaa zaaretsiide gimbboytte» yaagaad. 18 K'ay ta S'oossaa lo"o kushii taananna de'iyaawaanne kaatii taw odeeddawaa ubbaa unttunttoo odaaddi.

Unttunttukka, «Ane denddoyttenne zaaretsiide gimbboytte» yaageeddino. Barenttu kushiyaa lo"o oosoo miniseeddino.

19 Shin Beeti-Horoona gadiyaa asaa gideedda Sanbbalaas'i, Amoona gadiyaa oosanchchaa gideedda S'oobbiinne Araba gadiyaa asaa gideedda Geesheemi hawaa siseedda wode, nu bollan k'iliic'iide miic'c'eeddino. K'ay, «Hawe hinttenttu ootsiyaabay ayee? Woy k'ay kaatiyaa bollan makkalanaw koyiitee?» yaagiide oochcheeddino.

20 Taani zaaraadde, «Saluwaa S'oossay nuw injjeyana; nuuni Aa k'oomatuu gimbbiyaa doommana. Shin Yerusaalamen de'iyaabaappe hinttentta gakkiyaa gishuwaa gidina, maataa gidina, woy hinttenttu dogettennaadan k'ofissiyaabay hinttenttoo baawa» yaagaad.

3

Yerusaalame Dirssaa Asay Zaaretsi Gimbbeedda

(3:1—7:73)

1 Hewaappe guyyiyaan, k'eese ubbatuwaa kaappuu Eliyaashibinne hara k'eesatuu Dorssaa Penggiyaa gimbbiyaa dirssaa zaaretsi gimbbiide, S'oossaw dummayeeddino; sank'k'aakka aatseeddino. Unttunttu S'eetu Adussa maammaanne Hanaani'eela Adussa Maammaa gakkanaw gimbbeedda gimbbiyaa S'oossaw dummayeeddino.

2 Unttunttu gas'aan de'iyaa sa'aa Iyaarkko Asay gimbbeedda.

Unttunttu gas'aan de'iyaa sa'aa Imira na'ay Zakkuuri gimbbeedda.

3 Hassinaa'a naanay Moliyaa Penggiyaa gimbbiyaa dirssaa gimbbeeddino. Unttunttu pengge mitsaa essiide, sank'k'aakka aatseeddino; k'ay sank'k'aw gorddiyaa mitsaanne mitsaa gelissiyaa kulbbuwaa giigisseeddino.

4 Unttunttu gas'aan de'iyaa sa'aa Hak'k'oos'a na'aa gideedda Ooriyoona na'ay Maremooti gimbbeedda.

Aa gas'aan de'iyaa sa'aa Mashezaabeela na'aa Berekiyaa na'ay Mashulaami gimbbeedda.

Aa gas'aan de'iyaa sa'aa Ba'aana na'ay S'aadook'e gimbbeedda.

5 Aa gas'aan de'iyaa sa'aa Tak'o"a katamaa asatuu gimbbeeddino; gido shin, he katamaa kaappatuu barenttoo imetteedda kiitaa is's'eeddino.

6 Paaseeha na'ay Yoodaahenne Basoodiyaa na'ay Mashulaami ec'a Penggiyaa gimbbiyaa dirssaa gimbbeeddino. Unttunttu pengge mitsaa essiide, sank'k'aakka aatseeddino; k'ay sank'k'aw gorddiyaa mitsaanne mitsaa gelissiyaa kulbbuwaa giigisseeddino.

7 Unttunttu gas'aan de'iyaa sa'aa Gabaa'oona katamaa asaa gidiyaa Malaas'eenne Meronoota katamaa asaa gideedda Yadooni gimbbeeddino. K'ay Gabaa'oonanne Mis'ip'p'a katamatuwaa asatuukka unttunttunna ittippe gidiide, Efiraas'iisa Shaafaappe awaay wulliyaa Bagga Biittaa mooddiyaawe de'iyaa golliyaa gakkanaw de'iyaa sa'aa gimbbeeddino.

8 Work'k'aa tigiyaa Harihaaya na'ay Uuzi'eeli unttunttu gas'aan de'iyaa sa'aa gimbbeedda. K'ay Aa gas'aan de'iyaa sa'aa shittuwaa med'd'iyaa Hanaanii gimbbeedda. Unttunttu laa"u ittippe Aako Gimbbiyaa geetettiyaa sa'aa gakkanaw, Yerusaalame gimbbiyaa gimbbeeddino.

9 Unttunttu gas'aan de'iyaa sa'aa Huura na'ay, Yerusaalame woradaa shaakuwaa mooddiyaa Rafaayi gimbbeedda.

10 Harumaafa na'ay Yadaayi bare golliyaappe sintsa baggana de'iyaa sa'aa gimbbeedda.

Aa gas'aan de'iyaa sa'aa Hashaabaniyaa na'ay Has's'uushi gimbbeedda.

11 Hariima na'ay Malkkeenne Paahati-Moo'aaba na'ay Hashshuubi Aa gas'aan de'iyaa sa'aanne Ittoonne Adussa Gimbbiyaa gimbbeeddino.

12 Unttunttu gas'aan de'iyaa sa'aa Halloheesha na'ay, Yerusaalame woradaa laa'entso shaakuwaa mooddiyaa Shaaluuminne Aa mac'c'a naanay gimbbeeddino.

13 Hanuuninne Zaanoha kataman de'iyaa asatuu ittippe Zanggaaraa Penggiyaa gimbbiyaa dirssaa gimbbeeddino. Unttunttu penggiyaan sank'k'aa aatsiide, sank'k'aw gorddiyaa mitsaanne mitsaa gelissiyaa kulbbuwaa giigisseeddino. K'ay Pituwaa Oliyaa Penggiyaa gimbbiyaa dirssaa gakkanaw, sha"a wad'aa adussa gimbbiyaa gujjiide gimbbeeddino.

14 Rekaaba na'ay, Beeti-Hakkareema woradaa mooddiyaa Malkkii Pituwaa Oliyaa Penggiyaa gimbbiyaa dirssaa gimbbeedda. Penggiyaan sank'k'aa aatsiide, sank'k'aw gorddiyaa mitsaanne mitsaa gelissiyaa kulbbuwaa giigisseedda.

15 Kolihooza na'ay, Mis'ip'p'a woradaa mooddiyaa Shaaluumi Pulttuwaa Penggiyaa gimbbiyaa dirssaa zaaretsiide gimbbeedda. I penggiyaw s'eeraa giigisseeddawaappe guyyiyaan, sank'k'aa aatseedda; sank'k'aw gorddiyaa mitsaanne mitsaa gelissiyaa kulbbuwaa giigisseedda. Hewaa bollakka k'ay, Shelaaha geetettiyaa dagatteedda haatsay de'iyaa baggana kaatiyaa ataakilttiyaa sa'aappe doommiide, Daawita Katamaappe yeedda atakilttiyaa gakkanaw de'iyaa gimbbiyaa gimbbeedda.

16 Hewaappe kaalliyaawaa Azibuuk'a na'ay, Beetis'uura woradaa shaakuwaa mooddiyaa Nahimii gimbbeedda; I Daawita duufuwaappe sintsa baggana de'iyaa sa'aa gakkanaw, dagatteedda haatsay de'iyaa sa'aa gakkanawunne wolk'k'aamatuwaa golliyaa gakkanaw de'iyaa sa'aa gimbbeedda.

Leewatuu Gimbbiyaa Dirssaa Direeddino

17 Hewaappe kaalliyaawaa Baana na'aa Rehuuma aawotetsaa giddon de'iyaa, Leewatuu gimbbeeddino.

Unttunttu gas'aan de'iyaa sa'aa K'a'iila woradaa shaakuwaa mooddiyaa Hashaabii bare woradaa suntsan gimbbeedda.

18 Aappe kaalliyaawaa Henadaada na'ay, K'a'iila woradaa laa'entso shaakuwaa mooddiyaa Bawaayinne Aa ishatuu gimbbeeddino.

19 Unttunttu gas'aan de'iyaa sa'aa Iyyaasu na'ay, Mis'ip'p'a woradaa mooddiyaa Es'eeri gimbbeedda; I olaa miishshaa wotsiyaa golliyaappe sintsa baggana de'iyaa sa'aa gakkanawunne gimbbiyaw zooziyaa gakkanaw de'iyaa sa'aa gimbbeedda.

20 Aappe kaalliyaawaa Zabbaaya na'ay Baaruki gimbbiyaa gas'aappe doommi, biide k'eesiyaa ubbatuwaa kaappuwaa Eliyaashiba golliyaa penggiyaa gakkanaw, minotetsan gimbbeedda.

21 Aappe kaalliyaawaa Hak'k'oos'a na'aa gideedda Ooriyoona na'ay Maremooti Eliyaashiba golliyaa penggiyaappe doommi, biide golliyaa wurssetsaa gakkanaw gimbbeedda.

K'eesatuu Gimbbiyaa Dirssaa Direeddino

22 Aappe kaalliyaa heera gadiyaan de'iyaa k'eesatuu gimbbeeddino.

23 Unttunttuppe kaalliyaawaa Biiniyaamenne Hashshuubi barenttu golliyaa sintsan de'iyaa sa'aa gimbbeeddino.

Unttunttuppe kaalliyaawaa Anaaniyaa na'aa gideedda Ma'iseeya na'ay Azaare bare golliyaa miyyiyaan de'iyaa sa'aa gimbbeedda.

24 Aappe kaalliyaawaa Azaariyaa golliyaappe doommi, biide gimbbii zuuk'eti simmo sa'aa gakkanaw de'iyaa sa'aa Henadaada na'ay Biinuyi gimbbeedda.

25 Uzaaya na'ay Paalaali gimbbiyaa zuuk'eti simmo saappe doommi, biide naagiyaawanttu wochchiyaa maammaappe k'ommo baggana oyk'k'etti kees'eteedda kaatiyaa golliyaa d'ok'k'a gimbbiyaa sintsa gakkanaw de'iyaa sa'aa gimbbeedda.

Aappe kaalliyaawaa Par"oosha na'ay Padaayinne 26 Geeshsha Golliyaa k'oomatuu, Ofeelan de'iyaawanttu gimbbeeddino; unttunttu Haatsaa Penggiyaa gimbbiyaa dirssaa sintsanna away doliyaa baggana de'iyaa sa'aanne maammaa gimbbiyaa gakkanaw de'iyaa sa'aa gimbbeeddino.

Gimbbiyaa Dirssaa Direedda Haraa Asatuwaa

27 Unttunttuppe kaalliyaawaa Tak'o"a katamaa Asay gimbbiyaappe sintsan hara baggana de'iyaasaappe biide, Ofeela gimbbiyaa dirssaappe haakki de'iyaa wolk'k'aama maammaa gimbbiyaa gakkanaw de'iyaa sa'aa gimbbeeddino.

28 Itti itti k'eesatuu kka Paraa Penggiyaa gimbbiyaa dirssaappe k'ommonna de'iyaa barenttu golliyaa sintsanna, huup'issa baggana de'iyaa sa'aa gimbbeeddino.

29 Unttunttuppe kaalliyaawaa Imeera na'ay S'aadook'e bare golliyaa sintsan de'iyaa sa'aa gimbbeedda.

Aappe kaalliyaawaa Away doliyaa Penggiyaa naagiyaa Shakaaniyaa na'ay Shamaa'e gimbbeedda.

30 Aappe kaalliyaawaa Sheleemiyaa na'ay Hanaaniinne S'alaafaw usuppuntsa na'aa gideedda Hanuuni gimbbeeddino.

Unttunttuppe kaalliyaawaa Berekiyaa na'ay Mashulaami bare de'iyaa kifiletuwaa sintsan de'iyaa sa'aa gimbbeedda.

31 Aappe kaalliyaawaa S'omoosiyaa gimbbiyaa dirssaa Penggiyaa sintsan de'iyaa Geeshsha Golliyaa k'oomatuunne zal"anchchatuu golliyaa gakkanaw de'iyaa sa'aa work'k'aa tigiyaa Malkki gimbbeedda. K'aykka I gimbbiyaa gas'an bolla baggana de'iyaa kifiliyaa gakkanaw de'iyaa sa'aakka gimbbeedda.

32 Work'k'aa tigiyaawanttunne zal"anchchatuu he kifiliyaappe doommiide, Dorssaa Penggiyaa gimbbiyaa dirssaa gakkanaw de'iyaa sa'aa gimbbeeddino.

4

Gimbbi Shiretti Gimbbetennaadan Digganaw Denddeedda K'ofaa

1 Nuuni gimbbiyaa dirssaa kiitaa doommeeddawaa Sanbbalaas'i siseedda wode hank'k'uwaa ees's'i kesseedda; k'ay loytsi yilotiide, nuuna k'iliic'eedda. 2 Bare laggetuwaanne Samaariyaa olanchchatuu sintsan I hawaadan yaageedda; «Hawanttu, ha patsena Ayhudatuu ayaa ootsiinoo? Katamaa zaaretsiide gimbbanaw koyiinooyye? Yarshshuwaakka yarshshanaw koyiinoo? Oosuwaa itti gallassi wurssanawaa unttunttoo malatiiyye? Gimbbiyaw shuchchaa zaari de'uwaan wotsanaw danddayetti?»

3 Aa miyyiyaan ek'k'eedda Amoona gadiyaa asaa gideedda S'oobbiikka k'ay hawaadan yaageedda; «Unttunttu k'ay ay gimbbiyaa gimbbanaw danddayiino? Unttunttu gimbbiyaa dirssaa gimbbiyaa bollan worakanay kesinttonne kunddi aggana».

4 Hewaappe guyyiyaan, taani hawaadan yaagaadde woossaad; «Nu S'oossaw, unttunttu nuuna woot woot k'iliic'intto hawaa sisa! Unttunttu nuuna shek'k'iyaa shek'ay unttunttu huup'iyaan simmo. Barenttoo de'iyaa ak'uwaa bonk'k'etti kichchiide, allaga gadiyaan omoodetteedda asaa gidino. 5 Unttunttu naak'uwaa gentsoppa; unttunttu nagaraakka ne sintsaappe mule k'uc'c'oppa. Ayaw gooppe, gimbbiyaa gimbbiyawantta nuuna shek'an kawushsheeddino».

6 Nuuni gimbbiyaa dirssaa oosuwaa aggenaan ootseeddo. K'ay asaykka oosuwaa minotetsan ootsiyaa diraw, gimbbiyaa dirssaa d'ok'k'atetsay ellekka bakkaa keeshshaa gidi aggeeda.

7 Sanbbalaas'i, S'oobbii, Araba gadiyaa asay, Amoona gadiyaa asaynne Ashidooda katamaa Asay Yerusaalame gimbbiyaa dirssaa kiittay lo"o hanotetsan oosettiidde de'iyaawaanne koleteedda sa'atuukka baretteeda wode loytsi hank'k'eteeddino. 8 Hewaappe denddeeddawaan ittippe Yerusaalame yiide nuuna olanawunne shabbirisanaw mak'etteeddinno. 9 Shin nuuni nu S'oossaakko woosseeddo; unttuttuppe denddeeddawaan k'ammanne gallassi naagiyaa naaganchchatuwaakka wotseeddo.

10 He wodiyaan Yihudaa Asay hawaadan yaageeddino; «Tookuwaa tookkiyaawe kasewaappe nuuna labbantsee; k'ay dentsanaw koshshiyaa gimbbiyaappe koletteedda daro shuchchaykka biro de'ee. Yaatina, nuuni hachche ha gimbbiyaa wootiide gimbbanaw danddayeetto?»

11 Nu morkketuu, «Nuuni biide unttunttu giddo gakkanaw, unttunttu oosuwaa ootsennaadan te"anawunne unttuntta wod'ana gakkanaw, unttunttu erikkino» yaageeddino.

12 Gido shin, Ayhudatuu zaari zaari nuukko yiide, «Unttunttu mule baggana yiide, nuuna olanawantta» yaagiide nuw odeeddino.

13 Hewaa diraw, nu asaappe mashshaa, tooraanne wonddaafiyaa oyk'k'iide asaa unttunttu zariyaan zariyaan maaraade, kiitay wuribeenna heeraan gimbbiyaappe zokko baggana naaganaadan wotsaad. 14 Asay shabbiretteeddawaa taani be'eedda wode, dendda ek'k'aade, unttuntta, unttunttu kaaletsiyaawanttanne hara kaappatuwaa ubbaa hawaadan yaagaad; «Nu morkketoo yayyoppite! Goday wolk'k'aamanne hoola geetettiyaawaa gidiyaawaa hassayite. Hewaa diraw, hinttenttu zaretoo, hinttenttu attuma naanaatoo, hinttenttu mac'c'a naanaatoo, hinttenttu machchiyawunne hinttenttu golliyaw olettite» yaagaad.

15 Nu morkketuu nuuna k'ohanaw mak'k'eteeddawaa nuuni ereeddawaa unttunttu siseeddino. K'ay S'oossaykka unttunttu mak'k'uwaa hada kesseeddawaa akeekeeddino.

Hewaappe guyyiyaan, nuuni ubbaykka simmiide, nu gimbbiyaa dirssaa oosuwaa doommeeddo. 16 He wodiyaappe doommiide, ta k'oomatuwaappe bakkay oosuwaa ootsiyaa wode, bakkay tiraan wotsiyaa ola miishshaa mayyiide, tooraa, gonddalliyaanne wonddaafiyaa oyk'k'iide naaganaadan ootsaad. K'ay kaappatuukka Yihudaa asaa ubbaappe guyyenna ek'k'iide mintsetsiino. 17 Gimbbiyaa dirssaa gimbbiyaawanttunne koshshiyaawaa tookkiyaawanttu ubbay itti kushiyan ola miishshaa oyk'k'iide, itti kushiyan oosuwaa ootsino. 18 Gimbbiyaa oosuwaa ootsiyaa ubbay mashshaa bare s'eessan danc'c'i danc'c'i utteedda. Malakataa punniyaawekka ubbaa wode taappe shaaketti erenna.

19 Asaa kaaletsiyaawantta, kaappatuwaanne asaa ubbaa taani hawaadan yaagaad; «Gimbbiyaa dirssaa kiitay wolk'k'aamanne loytsi aaka gidiyaawaappe denddeeddawaan, nuuni ittuu ittuwaappe shaakettiide haakkeeddo. 20 Hewaa diraw, hinttenttu malakataa punaa sisiyaa wode, I punettiyaa sa'aa taakko haa shiik'ite. Nu S'oossaykka nu diraw olettanawaa». 21 Oosuwaa wonttumaatsa saluu zo"iyaa wodiyaappe doommiide, omarssi s'oolinttii kessana gakkanaw ootsiyaa wode ubbaan, baggay ootsiyaa wode, baggay tooraa oyk'k'iide naagiino.

22 He wode taani asaw hawaadan yaagaad; «K'amman nuuna naaganawunne gallassi k'ay kiitaa ootsanaw hinttenttu ubbaykka hinttenttu k'oomatuukka Yerusaalamen ak'ite». 23 Hewaa diraw, taana gidina, ta ishatuwaa gidina, ta k'oomatuwaa gidina, woy k'ay taana naagiyaawantta gidinakka, nuuni ubbaykka nu mayuwaa kessennaan ak'eetto; k'ay nu ola miishshaykka, nuuppe ubbakka shaakettenna.

5

Hiyyeesatuu Naak'etteenaadan Nahimi Ootseedda

1 Attumawenne mac'c'awe barenttu zariyaa gideedda Ayhudatuu bollan wolk'k'aama c'abbuwaa kesseeddino. 2 Unttunttu hawaadan yaageeddino; «Nuuni, nu attuma naanaynne nu mac'c'a naanay c'ora; hewaa diraw, nuuni miide pas'a de'ana mala, nuw katsay koshshee».

3 Haratuu k'ay, «Nuuna gakkeedda iita koshaappe nuuna ashshiyaa k'umaa demmana giidde, nu goshshay, nu woyniyaa turaa sa'aynne nu keetsay attenan asaw oytseeddo» yaageeddino.

4 Haratuukka k'ay hawaadan yaageeddino; «Nu goshshawunne nu woyniyaa turaa saatoo kaatii oochcheedda giiraa c'igganaw miishshaa tal"iyaa akkeeddo. 5 Ayhuda zaratuwaanna nuuni itti ashuwaa; nu naanaykka unttunttu naanaa mala. Shin nuuni nu yeleedda naanaa ayiletetsaw aatsiide immanaw giddetteeddo; ubbaa k'ay nu mac'c'a naanatuwaappe ittuu ittuu ayiletetsaw zal"etteeddino. Gidooppenne, nu goshshaynne nu woyniyaa turaa sa'atuu nuuppe aketti diggo diraw, nuuni ayinne ootsanaw danddayokko».

6 Unttunttu c'abbuwaanne ha k'aalaa taani siseedda wode, loytsa hank'k'ettaad. 7 Ootsanawaa ta wozanaan k'oppaade, asaa kaaletsiyaawanttanne kaappatuwaa s'eesaade: «Hinttenttu hinttenttu zaratuwaa yeluwaa c'iggissiyaawan uk'k'unniita» yaagaadde unttuntta mootaaddi.*

He metuwaabaa haasayiide billanaw wolk'k'aama shiik'uwaa unttunttunna udaad. 8 Hawaadan yaagaaddi; «Ayhuda gidennawanttoo zal"etteedda Ayhuda zariyaa gideedda nu ishatuwaa wozanaw nuuni nu wolk'k'ay danddayeeddawaa ubbaa ootseeddo. Shin hinttenttu k'ay, hinttenttu ishatuwaa gideedda hinttenttu zariyaa hinttenttoo barentta zal"ana mala ootsiide de'iita». Kaaletsiyaawanttoo zaariyaa k'aalay d'ayina, c'o"u yaageeddino.

9 Taani k'aykka hawaadan yaagaad; «Hinttenttu ootsiyaabay likke gidenna; nu morkketuu, Ayhuda gidennawanttu nu bollan k'iliic'enna mala, nu S'oossaw yayyanawunne likke gidiyaabaa ootsanaw hinttenttoo bessennee? 10 Taani ta huup'iyaw, ta ishatuwaanne ta k'oomatuukka unttunttoo miishshaanne katsaa tal"eeddo; gido shin, ane unttunttuppe yeluwaa akiyaawaa aggoytte. 11 Unttunttu goshshatuwaa, woyniyaa turaa sa'atuwaa, zayitiyaa wogaratuwaanne golletuwaa ubbaakka unttunttoo hachche zaarite. K'ay miishshan, katsaan, woyniyaa eessan gidina zayitiyaan, hinttenttu unttunttuppe akkeedda s'eetuwaappe itti kushiyaa yeluwaa ubbaa unttunttoo ellekka zaarite».

12 Unttunttukka zaariide, hawaadan yaageeddino; «Nuuni ubbabaakka unttunttuwaa zaariide, unttunttoo immana; unttuntta ayaanne oochchokko. Neeni gaadde de'iyaawaadan, nuuni ootsana».

Hewaappe guyye k'eesetuwaa haa taakko s'eegaade, barenttu geedda k'aalaa polana mala, c'aak'k'etsanaadan ootsaad. 13 Hewaappe guyyiyaan, ta mayuwaa k'ok'k'ofaade hawaadan yaagaad; «Ooninne hintteppe bare geedda k'aalaa polennan d'ayooppe, S'oossay Aa hawaadan Aa golliyaappenne Aa ak'uwaappe k'ok'k'ofo; ikka k'ok'k'ofettiide mela atto».

Shiik'eedda Asay ubbay itti k'aalan, «Amen"i» yaagiide Med'ina Godaa galateeddino. Asay ubbay bare c'aak'k'eeddawaadan ootseedda.

Nahimiyaa Garatetsaa

14 Ars's'ekissisi kaateteedda laatamantso laytsaappe biide, hattamanne laa'entso laytsaa gakkanaw, taani Yihudaa mooddiyaawaa gidaade suntsettaad. He tammanne laa"u laytsan, taana gidina woy ta ishatuu mooddiyaawoo bessiyaa k'umaa dirgguwaa akkibeykko. 15 Shin taappe kasena mooddiyaawanttu asaw dees'o tookko gidiide, hachche hachche katsawunne woyniyaa ushshaw oytamu s'agaraa biraa c'iggisseeddino. Haray atto ayissiyawanttu k'oomatuukka barenttu asaa bollan godaa malatissiidde gam"eeddino. Gidooppenne, taani S'oossaw yayyeedda diraw, hewaadan ootsabeykke. 16 Taanatetsaa ubbaa Yerusaalame gimbbiyaa dirssaa oosoo immaaddippe attin, ta huup'ew ay gadiyanne shammabeykke. Ta k'oomatuukka ubbay taananna he kiitaan ittippe gam"eeddino. 17 Nu heeraan de'iyaa Ayhuda gidennawanttuppe nuukko yeedda Asay baynnan de'ishshin, hachche hachche taananna ta masoofiyan miyaa Ayhudatuunne unttuntta kaaletsiyaawanttu paydu s'eetanne ishatama. 18 Hachche hachche itti booraa, usuppun dooretteedda dorssatuwaanne daro kuttotuwaa shukki shukkiide, asaw shiishshino; k'ay tammu gallassan itti gede daro baatsaa woyniyaa eessaa unttunttoo agiino. Shin asaa bollan de'iyaa tookuu dees'uwaa gidiyaawaa taani eriyaa diraw, gadiyaa mooddiyaawoo bessiyaa k'umaa dirgguwaa oochchabeykke.

19 «Ta S'oossaw, taani ha asaw ootseedda lo"otetsaa ubbaa k'oppaade, tawukka lo"otetsaa ootsa» yaagaad.

6

Oosuu Oosetti Polettenaadan denddeedda Yewuwaa S'oonuwaa

1 Sambbalaas'i, S'oobbii, Araba gadiyaa asaa gidiyaa Gesheeminne hara nu morkketuu nuuni gimbbiyaa dirssaa ootsiidde poleeddawaanne k'ay oosettibeenna pac'a sa'aykka ittuunne attibeenawaa siseeddino. Gido shin, nuuni gimbbiyaa dirssaa penggetuwaan biro sank'k'aa gelissibeykko. 2 Hewaa unttunttu siseedda wode, Sanbbalaas'inne Gesheemi hawaadan yaagiide, taakko kiitteeddino; «Oona geetettiyaa dembban de'iyaa k'eeri katamatuwaappe ittuwaan yaade nuunanna gaketta». Shin unttunttu ta bolla iitaa ootsanaw mak'etteeddinno.

3 Hewaa diraw, taani unttunttoo hawaadan yaagaadde zaara kiitanchchatuwaa kiittaad; «Taw daro kiitay de'ee; hewaa diraw, taani hinttenttu giyaa sa'aa baanaw danddaykke. Taani duge hinttenttukko biina, kiittay ayaw d'ubettii?» 4 He kiitaa zaari zaari oyddu gede taakko kiitteeddino; shin taani itti mala zaaruwaa unttunttoo immaad.

5 Ichcheshentsuwaan Sambbalaas'i bare k'oomaa bolla dooyaa de'iyaa dabddaabbiyaa taakko kiitteedda. 6 Dabddaabbiikka hawaadan yaagee; «Neeninne ne zariyaa gideedda Ayhudatuu makkalanaw k'oppeeddawaanne hewaappe denddeeddawaan gimbbiyaa dirssaa gimbbiyaawaa shooro gadiyaan de'iyaa Asay ubbay haasayiyaawaa Gesheemi taw odeedda. K'ay neeni neena kaatiyaa kessanaw koyiyaawaanne; 7 neeni Yihudaa kaatiyaa gidiyaawaa Yerusaalamen awaayana mala, timbbitiyaa odiyaawantta ne wotseeddawaakka I taw odeedda. Ha waariyaa kaatii sisusay attena. Hewaa diraw, taananna gakettaade zorettanaw haaya».

8 Taanikka, «Ha neeni giyaa yewuwaa ubbay ubbakka tuma gidennawaanne neeni c'oo med'd'eeddawaa» yaagaadde zaaraad.

9 Nu ootsiyaa kiittay polettenna mala, «Unttunttu kushii oosoo daaburi kichcheedda» yaagiide unttunttu nuuna yashissiidde gam"eeddino.

Hewaa diraw, «Nu S'oossaw ha"i taana mintsetsaarkkii» yaagaadde taani woossaad.

10 Hewaappe guyyiyaan, sooppe kessennaadan gorddi wotseedda Mahes'aabi'eela na'aa na'aa Dalaaya na'aa Shamaa'iyaakko baad. I taw hawaadan yaageedda; «Itti k'amma awudentto unttunttu neena wod'anaw yaana de'iyaa diraw, neeninne taani S'oossaa Golliyaa giddo geliide, S'oossaa Geeshsha Golliyaa giddon S'oossaa Geeshsha Golliyaa penggetuwaa gorddiidde gaketoytte».

11 Taani hawaadan yaagaadde zaaraad; «Taana malatiyaa Asay bak'atii? Woy k'ay taana malatiyaa Asay Geeshsha Golliyaa giddo geliide, bare shemppuwaa ashshii? Taani hewaa ubbakka ootsikke». 12 Ta yewuwaa k'oppiyaa wode, tumukka Aa S'oossay kiitteedda timbbitiyaa odiyaawaa gidennawaanne S'oobbiinne Sanbbalaas'i Aa miishshan shammeedda diraw, ta bolla worddo timbbitiyaa odiyaawaa gidiyaawaa akeekaaddi. 13 I miishshan shametteedda gaasuu taani yayaade, I giyaawaadan ootsaade taani nagaran gelanaaddaana. Yaatina, unttunttu ubbay hewaa siseedda wode, taana kad'isiyaabaa ta bollan demmanaassa.

14 «Ta S'oossaw, S'oobbiinne Sanbbalaas'i ootseeddawaa k'oppa. No'aado geetettiyaa mac'c'a timbbitiyaa odiyaananne hara timbbitiyaa odiyaawanttu ubbay taana yashissanaw unttunttu ootseeddawaa ubbaakka k'oppa» yaagaad.

Gimbbiyaa Dirssaa Oosuu Poletteedda

15 Gimbbiyaa dirssaa kiitay ishatamanne laa"u gallassan, Eluula geetettiyaa aginaan laatamanne ichcheshantso gallassan poletteedda. 16 Nu yuushshuwaan de'iyaa kawutetsatuwaa giddon de'iyaa nu morkketuu hewaa siseedda wode yayyeeddinonne yeellateeddino. Ayaw gooppe, hawe kiitay nu S'oossay maaddina oosetteeddawaa akeekeeddino.

17 He wodiyaan Ayhudatuwaa kaaletsiyaawanttu S'oobbiyaw c'ora dabddaabbetuwaa s'aafeeddino; S'oobbi zaariide, unttunttoo s'aafeedda. 18 Ayaw gooppe, I Araaha na'aa Shakaaniyaa naatto akkeedda dirawunne Aa na'ay Yahohanaani Berekiyaa na'aa Mashulaama naatto akkeedda diraw, Yihudaappe daratu aanana c'aak'k'eti utteeddino. 19 Unttunttu S'oobbii ootseedda lo"obaa ubbaa ta sintsan haasayino; k'ay taani giyaawaakka aw odiino. S'oobbiikka taana yashissanaw dabddaabbetuwaa s'aafi yeddee.

7

1 Gimbbiyaa kiittay wurina, penggetuwaankka sank'k'ay geleedda. K'ay penggiyaa naagiyaawanttu, mazimuriyaa yes's'iyaawanttunne Leewatuu barenttu kiitaan kiitan geleeddino. 2 Hewaappe guyyiyaan, Yerusaalame katamaa ayissiyaa maataa ta ishaa Hanaanawunne geessuwaa gadaawaa Hanaaniyaw immaad. Hanaanii hara ubbaappe aad'd'eeda tumanchchanne S'oossaw yayyiyaa asaa. 3 Taani unttuntta hawaadan yaagaadde azazaad; «Wontta away kesiide ho"ana gakkanaw, Yerusaalame gimbbiyaa penggetuwaa dooyoppite. K'ay omarssi naagiyaawanttu barenttu oosuwaa wurssiide baanaappe kasetiide, penggetuwaa loytsi gorddanaadan ootsite. Hewaa bollakka Yerusaalamen de'iyaa asaappe dooriide, ittuu ittuu kaalaan kaalaan naaganaadaaninne k'ay haratuu barenttu heeraan de'iidde, barenttu golliyaa keeshshaa keeshshaa naaganaadan ootsite» yaagaad.

Omooduwaappe Simmeedda Asaa Suntsaa

(Izr. 2:1-70)

4 He wode Yerusaalame katamay loytsi aakonne wolk'k'aama; shin Aa giddon de'iyaa asaa paydu loytsi guutsaa. K'ay daro golliikka biro kees'ettibeenna. 5 Hewaappe guyyiyaan, asaa kaaletsiyaawantta, kaappatuwaanne asaa ubbaa shiishshaade unttunttu yeletaa maaran maaran mazggabana mala, S'oossay taana k'ofisseedda. Omooduwaappe kasetiide simmeedda asaa yeletaa maaraa mas'aafaakka demmaad; he mas'aafan s'aafetteeddawe hawaa.

6 Baabloone Kaatii Naabukadanas'oore omoodiide, bare gadiyaa afeedda asaappe guyye barenttu katamaa katamaa Yerusaalamenne Yihudaa simmeedda asatuu hawaappe kaalliyaawantta. 7 Unttunttu kaappatuu Zarubaabeela, Iyyaasa, Nahimiyaa, Azaariyaa, Ra'aamiyaa, Nahamaana, Marddikiyoosa, Bilishaana, Misppereeta, Bigiwaaya, Nahuumanne Ba'aana.

Omooduwaappe simmeedda Israa'eeliyaa asaa paydu hawaa.

8 Par"oosha yaratuu 2,172.

9 Shafaas'iyaa yaratuu 372.

10 Araaha yaratuu 652. 11 Iyyaasunne Iyoo'aaba naanaa gideedda Paahati-Moo'aaba yaratuu 2,818.

12 Elaama yaratuu 1,254.

13 Zattu yaratuu 845.

14 Zakkaaya yaratuu 760.

15 Biinuya yaratuu 648.

16 Bebaaya yaratuu 628.

17 Azggaada yaratuu 2,322.

18 Adoonik'aama yaratuu 667.

19 Bigiwaaya yaratuu 2,067.

20 Adiina yaratuu 655.

21 Hizk'k'iyaasa yaraa gideedda As'eera yaratuu 98.

22 Hashuuma yaratuu 328.

23 Bes'aaya yaratuu 324.

24 Hariifa yaratuu 112.

25 Gabaa'oona yaratuu 95.

26 Beeteleemenne Nas'oofa katamatuwaa Asay 188.

27 Anaatoota katamaa Asay 128.

28 Beeti-Azimaawetuwaa katamaa Asay oytamanne laa"uwaa.

29 K'iriyaati-Yi'aariima, Kafiiranne Ba'eroota katamatuwaa Asay 743.

30 Raamanne Gebaa'a katamatuwaa Asay 621.

31 Mikimaasa katamaa Asay 122.

32 Beeteelenne Ay katamatuwaa Asay 123.

33 Laa"entso Nabo geetettiyaa katamaa Asay 52.

34 Laa"entso Elaama yaratuu 1,254.

35 Hariima katamaa Asay 320.

36 Yaarikko katamaa Asay 345.

37 Looda, Hadiidanne Oono katamatuwaa Asay 721.

38 Sanaa'a katamaa Asay 3,930.

39 Hawaappe kaaliyaawanttu omooduwaappe simmeedda k'eesetuwaa:

Iyyaasu yara gideedda Yadaaya yaratuu 973;

40 Imeera yaratuu 1,052;

41 Paashihuura yaratuu 1,247;

42 Hariima yaratuu 1,017.

43 Hawaappe kaaliyaawanttu omooduwaappe simmeedda Leewatuwaa:

Hodaawiyaa yara gideedda Iyyaasunne K'aadimi'eela yaratuu 74; 44 Asaafa yara gideedda mazimuriyaa yes's'iyaawanttu 148; 45 Geeshsha Golliyaa penggiyaa naagiyaa

Shaaluuma, As'eera, S'almmoona, Ak'k'uuba, Has'iis'anne Shobaaya yaratuu 138.

46 Hawanttu omooduwaappe simmiide,

Geeshsha Golliyaan ootsiyaa k'oomatuwaa yaratuwaa:

S'iiha yaratuwaa, Hasuufa yaratuwaa, S'abba'oota yaratuwaa, 47 K'eeroosa yaratuwaa, Sii'a yaratuwaa, Padoona yaratuwaa, 48 Labaana yaratuwaa, Hagaaba yaratuwaa, Shalmmaaya yaratuwaa, 49 Hanaana yaratuwaa, Giddeela yaratuwaa, Gahaara yaratuwaa, 50 Ra'aaya yaratuwaa, Raas'iina yaratuwaa, Nak'oda yaratuwaa, 51 Gazzaama yaratuwaa, Uuza yaratuwaa, Paaseeha yaratuwaa, 52 Besaaya yaratuwaa, Me'uniima yaratuwaa, Nafushesiima yaratuwaa, 53 Baak'ibuuk'a yaratuwaa, Hak'uufa yaratuwaa, Harihuura yaratuwaa, 54 Baas'iliita yaratuwaa, Mahiida yaratuwaa, Harshsha yaratuwaa, 55 Bark'k'oosa yaratuwaa, Sisaara yaratuwaa, Temaaha yaratuwaa, 56 Nas'iiha yaratuwaanne Has'iifa yaratuwaa.

57 Hawaappe kaaliyaawanttu omooduwaappe simmeedda Solomone k'oomatuwaa yaratuwaa:

Sos'aaya yaratuwaa, Sofereeta yaratuwaa, Pariida yaratuwaa, 58 Yaa'ila yaratuwaa, Dark'k'oona yaratuwaa, Giddeela yaratuwaa, 59 Shafaas'iyaa yaratuwaa, Has's'iila yaratuwaa, Pokereti-Has's'abayma yaratuwaanne Amoona yaratuwaa.

60 Omooduwaappe simmiide, Geeshsha Golliyaan ootsiyaa k'oomatuwaa yaratuunne Solomone k'oomatuwaa yaratuu paydu ubbaanna 392.

61 Haratuukka k'ay, Telmmelaaha, Teliharshsha, Karuuba, Adoonanne Imeera geetettiyaa katamatuwaappe Yerusaalame simmeeddino. Shin unttunttu woy unttunttu aawotuu Israa'eeliyaa sheeshsha gidiyaawaa erissanaw danddayibeykkino. 62 Hewanttu Dalaaya, S'oobbiyaanne Nak'oda yaratuwaa; unttunttu payduukka ubbaanna 642.

63 K'eesetuwaappe k'ay Hobaaya yaratuu, Hak'k'oos'a yaratuunne Barzzillaaya yaratuu Yerusaalame simmeeddino. Hawe Barzzillaaya giyaawe Gala'aade biittaa asaa gideedda Barzzillaaya naatto akkiidde, bare bolluwaa suntsaa akkeedda. 64 Hawanttu barenttu yeletaa s'ap'uwaa eranaw yeletaa mas'aafan koyeeddino, shin demmibeeykkino. Hewaa diraw, unttunttu tunaadan paydettiide, k'eesetetsan ootsennaadan digetteeddino. 65 K'ay Geeshsha Saamatuwaan shaakki pirddiyaa k'eesii denddana gakkanaw, unttunttu geeshsha k'umaappe maanaw danddayennawaa Ayhudatuwaa mooddiyaawe unttunttoo odeedda.*

66 Omooduwaappe Yihudaa biittaa simmeedda asaa paydu ubbaanna 42,360. 67 Hewaa bollakka k'ay 7,337 attuma k'oomatuunne mac'c'a k'oomatuu mazimuriyaa yes's'iyaa 245 attumawaanne mac'c'a asatuu simmeeddino. 68 Omooduwaappe ubbaanna simmeedda asaa paratuwaa paydu 736; bak'ulotuu 245; 69 gaalotuu 435; haretuu k'ay 6,720.

70 Yaratuwaa kaappatuwaappe amareedawanttu oosoo imotaa immeeddino. Biittaa mooddiyaawe hosppun kiilo giraame work'k'aa, 50 disttetuwaanne 530 k'eesatuwaa mayotuwaa immeedda. 71 Yaratuwaa kaappatuu 168 kiilo giraame work'k'aanne 1,250 kiilo giraame biraa immeeddino. 72 Atteeda Asay ubbaanna 168 kiilo giraame work'k'aa, 1,100 kiilo giraame biraanne 67 k'eesatuwaa mayotuwaa immeeddino.

73 Hewaappe guyyiyaan k'eesatuu, Leewatuu, penggiyaa naagiyaawanttu, mazimuriyaa yes's'iyaawanttu, asaappe darotuunne Geeshsha Golliyaa k'oomatuu, ubbaanna Israa'eeliyaa ubbay barenttu kataman kataman utteeddino.*

8

Muse Higgii Zaaretsi Nabbabetussaanne
K'aalaa C'aak'k'uwaa Ooras's'usaa

(8:1—10:39)

1 Laappuntsa aginay gakko wode, Israa'eeliyaa Asay ubbaykka barenttu kataman kataman utteeddino. He aginaan unttunttu ubbaykka ittippe Haatsaa Penggiyaa sintsan de'iyaa dabaaban shiik'k'eeddino. Med'inaa Goday Muse baggana Israa'eeliyaa asaw immeedda Higgiyaa Mas'aafaa ahana mala, s'aafiyaa Izira oochcheeddino. 2 Yaatina, laappuntsa aginaan koyro gallassan, attumawe mac'c'awe, akeekanaw danddayiyaa Asay ubbay shiik'k'eedda sa'aan Iziri Higgiyaa Mas'aafaa aheedda. 3 Haatsaa Penggiyaa sintsan de'iyaa dabaaban ek'k'iide, attumawoo mac'c'awoo, akeekanaw danddayiyaa asaa ubbaw Higgiyaa Mas'aafaa wonttappe gallassaa seetay gakkanaw nabbabeedda; asaykka loytsi hayzziide siseedda.

4 Iziri ek'k'iide nabbabanaw mitsaappe giigisseedda gutaraa bollan ek'k'eedda. Aappe ushechcha baggana Matiitiyaa, Shamaa'iyaa, Anaaya, Ooriyoona, Hilk'k'iyaanne Ma'iseeya geetettiyaa asatuu ek'k'eeddinno. Haddirssa baggana k'ay Padaaya, Mishaa'eela, Malkkiyaa, Hashuuma, Hashibadanaaha, Zakkaraasanne Mashulaama geetettiyaa asatuu ek'k'eeddinno.

5 Iziri asaa ubbaappe d'ok'k'iyaa sa'aan ek'k'eedda diraw, ubbaykka Aa loytsiide s'eellishin, unttunttu sintsan Higgiyaa Mas'aafaa dooyeedda. He wode unttunttu ubbay utteedda saappe denddi ek'k'eeddinno. 6 Iziri Med'inaa Godaa, wolk'k'aama S'oossaa galateedda. Asay ubbay barenttu kushiyaa pude dentsiide, «Amen"i, Amen"i» yaageeddino. K'ay unttunttu som"i sa'aa bochchana gakkanaw guufanniide, Med'inaa Godaw goynneeddino.

7 Hewaappe guyyiyaan denddiide, barenttu de'iyaa sa'aan ek'k'eeddinno. Iyyaasa, Baana, Sherebiyaa, Yaamiina, Ak'k'uuba, Shabbataaya, Hodiyaa, Ma'iseeya, K'aliis'a, Azaariyaa, Yozabaada, Hanaananne Palaaya geetettiyaa Leewatuu higgiyaa Asay akeekanaadan ootseeddino. 8 Unttunttu S'oossaa Higgiyaa Mas'aafaappe nabbabiide, k'ay nabbabetteeddawe waagintto, Asay erana mala, bili k'onc'c'isseeddino.

9 Asay higgiyaa k'aalaa siseedda wode, barenttu wozanaan mishettiide yeekkeeddino. Hewaa diraw, biittaa mooddiyaa Nahimii, k'eesenne s'aafiyaa gideedda Izirinne asaw mas'aafaa biliyaa Leewatuu asaa hawaadan yaageeddino; «Ha gallassay Med'inaa Godaw, hinttenttu S'oossaw, geeshsha gallassaa gidiyaa diraw, ittuunne kayyottoppitenne yeekkoppite» yaageeddino.

10 K'ay Nahimii gujjiidekka hawaadan yaageedda; «Biite, mod'd'uwaa miite; mal"iyaawaakka ushite; k'ay baynnawanttookka hinttewaappe shaakki immite. Ayaw gooppe, hachche gallassay nu S'oossaw geeshsha gallassaa. Med'inaa Godaa nashechchay hinttenttoo wolk'k'aa gidiyaa diraw kayyottoppite» yaageedda.

11 Leewatuukka k'ay, «Hawe geeshsha gallassaa gidiyaa diraw, kayyottoppite; hayzzite» yaagiide asaa c'o"u ootseeddino. 12 Hewaappe guyyiyaan, Asay nashechchaan maanawunne ushanaw k'ay baynnawanttookka de'iyaawaappe shaakki immanaw beeddino. Ayaw gooppe, unttunttu odeedda k'aalaa siseeddinonne akeekeeddino.

13 Aginaw laa'entso gallassi zaratuwaa kaappatuu, k'eesatuu nne Leewatuu higgiyaa k'aalaa unttunttoo birshshana mala, Izirakko yeeddino. 14 Hewan tamaariidde, laappuntsa aginaan Daasiyaa Baalaa bonchchiyaa wode, Israa'eeliyaa Asay ubbay daasiyaa giddon uttanaadan Med'inaa Goday Muse baggana azazeeddawaa akeekeeddino.* 15 Hewaa diraw, katamatuwaa ubbaaninne Yerusaalamen hawaadan yaagiide awaayeeddino; «Deriyaa huup'iyaa kesite; zayitiyaa wogaraappe, woran doliyaa wogaraappe, barsseenetiyaa mitsaappe, zambbaa mitsaappenne haytsay de'iyaa mitsaa ubbaappe higgiyan s'aafetteeddawaadan, daasiyaa daasanaw tashiyaa ahite» yaageeddino.

16 Hewaa diraw, Asay biide mitsaa tashiyaa aheeddino; barenttu golliyaa bollan de'iyaa dembba sa'aan, barenttu gibbiyaan, S'oossaa Geeshsha Golliyaa dabaaban, Haatsaa Penggiyaa dabaabaaninne Efireema Penggiyaa dabaaban daasiyaa daaseeddino. 17 Omooduwaappe simmeedda Asay ubbay daasiyaa daaseedda, Aa giddon utteeddino. Neewe na'aa Iyyaasu wodiyaappe doommiide, he gallassay gakkanaw, unttunttu hawaa mala baalaa bonchchi erikkino. Hewaa diraw, ubbaykka loytsi nashetteeddino. 18 Baalay doomettoodeppe biide wurana gakkanaw, hachche hachche Iziri S'oossaa Higgiyaa Mas'aafaappe asaw nabbabeedda. Baalaa laappun gallassaa bonchchowaappe guyyiyaan, hosppuntsa gallassan higgii azaziyaawaadan geeshsha shiik'uwaa ootseeddino.

9

Israa'eeliyaa Asay Barenttu Nagaraa Paas'eeddino

1 He aginaan laatamanne oyddentso gallassan Israa'eeliyaa Asay s'oomiidde, maak'aa mayiidenne barenttu huup'iyaan baanaa k'oliidde, itti sa'aa shiik'k'eeddino. 2 Barentta allaga gade asaa ubbaappe shaakkeeddino. Hewaappe guyyiyaan denddi ek'k'iide, unttunttune kase unttunttu aawotuu ootseedda nagaraa ubbaa paas'eeddino. 3 Hewan unttunttu ek'k'ide'ishshin, heezzu saatiyaa gidiyaawaa Med'inaa Godaa unttunttu S'oossaa Higgiyaa Mas'aafay unttunttoo nabbabetteedda. K'ay hara heezzu saatiyaa gidiyaawaa barenttu nagaraa paas'iiddinne Med'inaa Godaw, barenttu S'oossaw, goynniidde gam"eeddino.

4 Leewatuwaappe amareedawanttu shiik'uwaa bollan kesiide, kooshshaa d'ok'k'u ootsiidde Med'inaa Godaakko, barenttu S'oossaakko, waasseeddino. Hewanttukka Iyyaasa, Baana, K'aadimi'eela, Shabaaniyaa, Buuna, Sherebiyaa, Baananne Kanaana.

5 Leewatuwaappe Iyyaasu, K'aadimi'eeli, Baani, Hashaabanee, Sherebee Hodee, Shabaanenne Pataahe Israa'eeliyaa asaa hawaadan yaageeddino; «Denddi ek'k'iide, med'inaappe med'inaw de'iyaa Med'inaa Godaa hinttenttu S'oossaa galatite! ubbaappenne saba ubbaa bollanna d'ok'k'u d'ok'k'u geeddanne bonchchetteedda S'oossaa suntsaa sabbite» yaageeddino.

Nagaraa Paas'iyaa Woosaa

6 Hewaappe guyyiyaan, Israa'eeliyaa Asay hawaadan yaagiide woosseeddino; «Med'inaa Godaw, ne s'alalay S'oossaa! Neeni salotuwaanne salotuwaan de'iyaa med'etaa ubbaa, sa'aanne Aa bollan de'iyaa med'etaa ubbaanne Abbatuwaanne unttunttu giddon de'iyaa med'etaa ubbaa med'd'aadda; ubbaw shemppuwaa immaadda. Saluwaa med'etatuu ubbay new goynniino.

7 «Neeni Med'etaa Ubbaa Godaa! Neeni Abraama Uura geetettiyaa Kaladaawatuu katamaappe dooraade kessaadda; Aa suntsaakka laammaade, Abrahaama yaagaadde suntsaadda.* 8 I new ammanettiyaa asaa gidiyaawaa be'aade,* Kanaanetuu, Hiitetuwaa, Amoorawaanatuwaa, Parzzawaanatuwaa, Yaabusatuwaanne Gerggeesatuwaa gadiyaa Aa zaretoo laata gadiyaa ootsaade immanaw aw k'aalaa c'aak'uwaa gelaadda. Neeni s'illo gidiyaa diraw, ne geedda k'aalaakka polaadda.

9 «Neeni kase nu mayza aawotuwaa Gibs'e gadiyaan gakkeedda tuggaa be'aadda;* k'ay Zo'o Abbaa geetettiyaa abbaa matan de'iidde unttunttu, ‹Nuuna maaddaarikkii!› yaagiide waasseedda waasuwaakka sisaadda. 10 Gibs'e kaatii, Aa gadiyaa kaappatuunne he gadiyaa Asay ubbay Israa'eeliyaa asaa bollan otoretteedda diraw, unttunttu bollan malaataanne malalissiyaabaa ootsaadda.* Hewaappe denddeedawaan, hachche gakkanaw, ne suntsay bonchchuwaan s'eegettanaadan ootsaadda. 11 Abbaa yaanne haanne shaakkaade, gidduwaana ne asaa mela biittaana pintsaadda. Shin shuchchay c'iimmo haatsaan olina, c'iimmuwaa duge wod'd'iyaawaadan, unttunttu yederssiyaa morkkatuwaa abbaan mitissaade d'ayssaada.* 12 Israa'eeliyaa asaa gallassi shaariyaa tuussaan kaaletsaade, k'amma k'ay unttunttu hamettiyaa ogiyaan poo'ana mala, tamaa tuussaa unttunttu sintsan essaade kaaletsaadda.*

13 «Neeni saluwaappe wod'd'aade, ne asaa Siinaa Deriyaa bollan haasayissaadda. Suure pirddaanne tuma gideedda higgiyaa k'ay lo"o wogaanne azazuwaa unttunttoo immaadda.* 14 Geeshsha ne Sambbataa unttunttu bonchchana mala, unttuntta tamaarissaadda. Ne k'oomaa Muse baggana unttunttoo azazuwaa, wogaanne higgiyaa immaadda. 15 Unttunttu koshateedda wode saluwaappe k'umaa immaadda; k'ay unttunttu saametteedda wode zaallaappe haatsaa pulttissaadda. Neeni unttunttoo immanaw c'aak'k'eedda gadiyaa geliide laattana mala azazaadda.*

16 «Shin nu mayza aawotuu otoretteeddino. Odina sisenna morggiyaa orddo gidiide, new azazettibeykkino.* 17 Azazettenan is's'eeddino; k'ay neeni unttunttoo ootseedda malalissiyaabaa ubbaa hassayibeykkino.* Unttunttu morggiyaa orddo gideeddino; k'ay barenttu makkalaappe denddeeddawaan, Gibs'e gadiyaa guyye ayiletetsaw zaariide kaaletsana mala, kaappuwaa barenttoo dooreeddino. Gido shin, neeni atto giyaa S'oossaa; keekanne maariyaawaa. Siik'uwaan kumeeddawaanne hank'k'oo elleellennawaa. Hewaa diraw, ne siik'uu med'inaassa; neeni unttuntta agga beyikka.

18 «Unttunttu maraa malatiyaa eek'aa med'd'iide, ‹Hinttena Gibs'e gadiyaappe kesseedda hinttenttu s'oossay hawaa› yaagiide neena wolk'k'aama shek'k'aa shek'k'ooppekka,* 19 ne daro maarotetsaa diraw, neeni unttuntta he gadiyaa woran agga beyikka. Unttunttu biyaa ogiyaa kaaletsana mala, gallassi shaariyaa tuussay, k'ay unttunttu ogiyaa poo'issana mala, k'amma tamaa tuussay unttunttuppe haakkibeenna.* 20 Unttuntta tamaarissana mala, ne lo"o Ayaanaa unttunttoo immaadda. Maanaw mannaa unttunttu doonaappe pac'issabeykka; k'ay unttunttu saamookka haatsaa immaadda. 21 Oytamu laytsaa ubbaa unttunttu woran hamettiyaa wode, unttunttoo koshshiyaabaappe ittibaanne d'ayssabaakka. Unttunttu mayuu wuribeenna; unttunttu gediikka gaafibeena.

22 «Barenttu zawaan de'iyaa gas'aa biittatuwaanne kawutetsatuwaa unttunttu s'ooniide oyk'k'anaadan ootsaadda.* Sihoona geetettiyaa kaatii mooddiyaa Haseboona gadiyanne Ooga geetettiyaa kaatii mooddiyaa Baasaane gadiyaa unttunttu laatteeddino. 23 Unttunttu zeretsatuwaa payduwaa saluwaa s'oolinttiyaadan darissaadda.* Kase unttunttu aawaatoo gelissananne laatissana gaade neeni odeedda gadiyaa unttuntta gelissaadda. 24 Unttunttu Kanaane gadiyaa laatteeddino;* he gadiyaan de'iyaa Kanaane asaa ubbaa unttunttu sintsan neeni kawushshaadda. Unttunttu Kanaane asaa bollan, unttunttu kaatetuwaa bollaaninne he gadiyaan de'iyaa asaa ubbaa bollan barenttu doseeddawaa ootsana mala, unttunttu kushiyan aatsa immaadda. 25 K'ay unttunttu yuushshuu gimbbetteedda katamatuwaanne aradda biittaa s'ooniide akkeeddino;* k'aykka lo"obay ubbay kumeedda golliyaa, booketteedda haatsaa ollatuwaa, woyniyaa turaa sa'aa, wogaratuwaanne hara ayfiyaa immiyaa daro mitsatuwaa laatteeddino. Hewaappe mi kalliide orddeeddino; ne wolk'k'aama keekatetsan unttunttu nashetteeddino.

26 «Gidooppekka, ne asatuu azazettenan is's'iide, ne bollan makkaleeddino;* ne higgiyawukka zokkiiyaa zaareeddino. Neekko unttunttu simmanaadan unttunttoo minisiide odeedda timbbitiyaa odiyaawantta wod'eeddino. Loytsi wolk'k'aama shek'k'aa neena shek'k'eeddino. 27 Hewaappe denddeeddawaan unttuntta un"etsiyaa morkkatuwaa kushiyan aatsa immaadda; morkketuu unttuntta un"etseedda wode neekko waasseeddino. Unttunttu waasuwaa saluwaan gida sisaadde ne maarotetsaa daruwaadan, unttuntta unttunttu morkkatuwaa kushiyaappe ashshiyaawantta kiittaadda.

28 «Shin unttunttu shemppuwaa demmiide zaaretsiide, ne sintsan nagaraa ootseeddino. Neenikka zaaraadde unttunttu morkkatuwaa kushiyan aatsaade immina, unttunttu morkketuu unttuntta mooddeddino. Shin ha"ikka unttunttu neekko waassina, unttunttu waasuwaa saluwaan gidaade sisaadda. Ne maarotetsaan unttuntta zaara zaaraadekka ashsha akkaada.

29 «Ne higgiyaakko unttunttu simmana mala, neeni unttunttoo minisaade odaadda;* shin unttunttu otoretteeddino; ne azazuwaakka is's'eeddo yaageeddino. Asay azazettooppe de'uwaa demmiyaa ne higgiyaa aad'd'eedino; k'ay morggiyaa orddo gidi, new zokkiiyaa zaariide, azazettenan is's'eeddino. 30 Gidooppenne, daro laytsaa unttuntta danddayaadda;* timbbitiyaa odiyaawanttu baggana ne Ayyaanan unttunttoo minisaade odaadda; shin unttunttu sisibeykkino. Hewaappe denddeeddawaan Ayhuda gidenna kawutetsatuu unttuntta mooddana mala, unttunttu kushiyan aatsa immaadda. 31 Shin neeni keekanne maariyaa S'oossaa gidiyaa diraw, ne wolk'k'aama maarotetsaan unttuntta ubbaanna aggabeykkanne d'ayssabaakka.

32 «Nu S'oossaw, wolk'k'aamaw, wolk'k'aamanne yayetteedda S'oossaw,* ne aggena siik'uwaa k'aalaa c'aak'uwaa naagiyaawaa, nu bollan gakkeedda metuu ne sintsan laafabaa malatoppo. Beni Asoore kaatetuwaa wodiyaappe doommiide, hachche gakkanaw, nu bollan, nu kaatetuwaa bollan, nu kaappatuu bollan, nu k'eesatuwaa bollan, nu timbbitiyaa odiyaawanttu bollan, nu mayza aawotuwaa bollaninne ne asaa ubbaa bollan wolk'k'aama metuu gakkeedda. 33 Nuuna gakkeeddawaan ubbaan neeni s'illuwaa. Ayaw gooppe, nuuni neena naak'k'ooppekka neeni ammanettiyaawaa aggabeyikka. 34 Nu kaatetuu, nu kaappatuu, nu k'eesatuu nne nu mayza aawotuu ne higgiyaa naagibeykkino; k'ay neeni unttunttoo immeedda azazuwaanne ne minissa odeeddawaakka sisibeykkino. 35 Neeni unttunttu kawutetsan unttunttoo wolk'k'aama anjjuwaa immaadda; k'ay aakonne mokkiyaa biittaakka unttunttoo immaadda; shin unttunttu new goynnibeykkinonne barenttu iita oosuwaappe simmibeykkino.

36 «Hewaappe denddeeddawaan, nuuni hachche ayiliyaa gidiyaawaa be'a. K'ay hewekka unttunttu Aa ayfiyaanne I immiyaa anjjuwaa ubbaa maana mala, nu mayza aawaatoo neeni immeedda he gadiyaan, nuuni ayiliyaa gideeddo. 37 Nu nagaraa diraw, neeni nu bollan dentseedda kaatetuu gadiyaa anjjuwaa ubbaa unttunttu go"ettiino. K'ay nu bollaaninne nu mehiyaa bollan barenttu koyeeddawaa ootsino; nuunikka wolk'k'aama metuwaa giddon de'eetto» yaageeddino.

Asay Barenttu Mayetteedda
K'aalaa c'aak'uwa Parameedda

38 Haneedda yewuwaa ubbaa diraw, nuuni haasayiide c'aak'k'eedda c'aak'uwaa s'aafeeddo; he nuuni s'aafeedda c'aak'uwa warak'ataa bollan nu kaappatuu, nu Leewatuunne nu k'eesatuu barenttu maatafaa wotseeddino.

10

1 Hawaappe kaalliyaa asatuu he maatafay wod'd'eedda warak'ataa bollan parameeddino. Hewanttukka Hakaaliyaa na'aa gadiyaa mooddiyaa Nahimiyaa; k'eesetuwaappe: Sedek'iyaasa, 2 Saraaya, Azaariyaa, Ermaasa, 3 Paashihuura, Amaariyaa, Malkkiyaa, 4 Has's'uusha, Shabaaniyaa, Malluuka, 5 Hariima, Maremoota, Obaadiyaa, 6 Daaneela, Ginnetoona, Baaruka, 7 Mashulaama, Abiiya, Miyamiina, 8 Ma'aaziyaa, Bilggaayanne Shamaa'iyaa.

9 Leewatuwaappe: Azaaniyaa na'aa Iyyaasa, Henadaada yara gideedda Biinuya, K'aadimi'eelanne 10 unttunttu ishatuwaa Shabaaniyaa, Hodiyaa, K'aliis'a, Palaaya, Hanaana, 11 Miika, Rahooba, Hashaabiyaa, 12 Zakkuura, Sherebiyaa, Shabaaniyaa, 13 Hodiyaa, Baananne Baniina.

14 K'ay asaa kaaletsiyaawanttuppe: Par"oosha, Paahati-Moo'aaba, Elaama, Zatta, Baana, 15 Buuna, Azggaada, Bebaaya, 16 Adooniyaa, Bigiwaaya, Adiina, 17 As'eera, Hizk'k'iyaasa, Azuura, 18 Hodiyaa, Hashuuma, Bes'aaya, 19 Hariifa, Anatoota, Nebaaya, 20 Maagippi'aasha, Mashulaama, Heziira, 21 Mashezaabeela, S'aadook'a, Yadduu'a, 22 Palaas'iyaa, Hanaana, Anaaya, 23 Hoshee'a, Hanaaniyaa, Hashshuuba, 24 Halloheesha, Piiliha, Shobeek'a, 25 Rehuuma, Hashaabina, Ma'iseeya, 26 Akiiya, Hanaana, Anaana, 27 Malluuka, Hariimanne Ba'aana.

Israa'eeliyaa Asay C'aak'etteedda
K'aalaa C'aak'uwa

28 K'ay atteeda asaykka k'eesatuu, Leewatuu, penggiyaa naagiyaawanttu, mazimuriyaa yes's'iyaawanttu, Geeshsha Golliyaa k'oomatuunne S'oossaa higgiyaw azazettanaw Ayhuda gidennawanttuppe barena shaakkeedda ubbay, k'ay unttunttu machchatuu, unttunttu attuma naanay, unttunttu mac'c'a naanaynne yewuwaa akeekanaw asaa gamma gakkeedda ubbay, 29 barena kaaletsiyaawaana ha c'aak'uwaan mayetteeddino. Hewekka bare k'oomaa Muse baggana S'oossay unttunttoo immeedda higgiyaadan baanaw, Med'inaa Godaa nu S'oossaa azazuwaa, pirddaanne wogaa naaganaassanne ootsanaassa. Hewe d'ayooppe, S'oossay yeddiyaa shek'ay barenttu bolla yaanaadan mayetteeddino.

30 Unttunttu hawaadan yaagiide c'aak'k'eeddino; «Nu mac'c'a naanaa Ayhuda gidenna gadiyaa attuma naanaatoo immokko; k'ay unttunttu mac'c'a naanaakka nu attuma naanaatoo machato ootsiidde akkokko.*

31 «Ayhuda gidenna gadiyaa asatuu katsaa gidina woy harabaa ayaanne Sambbata gallassi woy hara baala gallassi zal"anaw ahooppe, unttunttuppe shammokko.

«Laappuntsa laytsay gakkiyaa wode, nu gadiyaa goshokko; nuuni tal"eedda ac'uwaa oochchokko.*

32 «Geeshsha Golliyaa oosoo ichcheshu giraame dees'iyaa biraa laytsan laytsan aggenaan immana.* 33 Hewe ayaw gooppe, S'oossaa sintsan wotsiyaa ukitsaassa, hachche hachche yarshshiyaa katsaa yarshshuwaa sa'aa, s'uuggiyaa yarshshoo shukkiyaa mehiyaw, Sambbata gallassan, aginay s'eeriya wodenne laytsan de'iyaa hara baalatuwaan yarshshiyaa yarshshoonne hara geeshsha miishshaa ubbaassa; k'ay Israa'eeliyaa asaa nagaraa atto giissanaw yarshshiyaa yarshshoonne nu S'oossaa Geeshsha Golliyaa oosoo koshshiyaa ubbabaassa.

34 «Nuuni k'eesatoo, Leewatoonne hara asaa ubbaw saamaa yeggeeddo. Ayaw gooppe, higgiyan s'aafetteeddawaadan Med'inaa Godaw, nu S'oossaw, yarshshiyaa sa'aan yarshshuwaa s'uuggiyaa mitsaa nu S'oossaa Geeshsha Golliyaw O yaray ahanaw bessintto eranaassa.

35 «Laytsan laytsan nu gadiyaa ayfiyaa koyro gakkiyaawaanne ayfiyaa immiyaa dumma dumma mitsatuwaappe nuuni koyro mas'eedda ayfiyaa ubbaa Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa aggenaan ahiide immana.*

36 «Higgiyan s'aafetteeddawaadan nuuni ubbaykka koyro yelettiyaa nu attuma naanaa nu S'oossaa Geeshsha Golliyaan ootsiyaa k'eesetuwaakko ahiide, S'oossaw dummayana; k'ay nu miizzatuu, nu dorssatuunne nu deeshshatuu yeliyaa koyro maraa ubbaakka yaa ahiide, k'eesatoo immana.*

37 «Nuuni nu gadiyaan doliyaa katsaa ayfiyaa koyruwaa, k'ay nu mitsaa ubbaa ayfiyaa, woyniyaanne zayitiyaa imotaa ootsiidde, nu S'oossaa Geeshsha Golliyaa haa k'eesetuwaakko ahana. K'ay Leewatuu nu katamatuwaan de'iyaa biittaa ubbaa ayfiyaa asiraataa akkiyaawantta gidiyaa diraw, nu biittay ayfeeddawaappe ubbaappe asiraataa unttunttoo immana.* 38 Leewatuu asiraataa shiishshiyaa wode, Aaroona yara gideedda k'eesatuu unttunttunna ittippe de'anaw besse. Leewatuukka asiraataa shiishshowaappe guyyiyaan, asiraataappe kesseedda asiraataa nu S'oossaa Geeshsha Golliyaa ahiide, shaluwaa wotsiyaa kifiliyaan wotsino.* 39 Israa'eeliyaa asaynne Leewatuu katsaa, woyniyaanne wogaraa zayitiyaa imotaa, Geeshsha Golliyaa miishshatuunne Geeshsha Golliyaan ootsiyaa k'eesatuu, penggiyaa naagiyaawanttunne mazimuriyaa yes's'iyaawanttu de'iyaa kifiletuwaa ahiino.

«Nuuni nu S'oossaa Geeshsha Golliyaa oosuwaa ubbakka sheneko gookko» yaagiide c'aak'k'eeddino.

Nahimii Yerusaalamen Ootseedda Laamiyaa

11

(11:1—13:31)

Yerusaalamen De'iyaa Asaa

1 Asaa kaaletsiyaawanttu Yerusaalamen de'eeddino. K'ay hinkko asaappekka tammuwaappe ittuu ittuu geeshsha kataman Yerusaalamen de'ana mala, saamaa yeggiide dooreeddino. Shin hara udduppun kushiyaa Asay barenttu katamatuwaan de'eeddino. 2 Yerusaalamen de'anaw barenttu sheniyaan mayyeedda asaa ubbaa Asay anjjeedda.

3 Hara katamatuwaan de'iyaa Israa'eeliyaa asay, k'eesatuu, Leewatuu, Geeshsha Golliyaa k'oomatuunne Solomone k'oomatuwaa yaratuu ubbay barenttu kataman kataman de'iyaa gadiyaa oyk'k'iide de'eeddino. Shin hawaappe kaalliide s'aafetteeddawanttu, Yerusaalamen de'anaw yeedda gadiyaa kaaletsiyaawantta.*

4 Yihudaanne Biiniyaama zariyaappe yeedda kaaletsiyaawanttu Paareesa yara gideedda Ataayanne Sheela yara gideedda Ma'iseeya. Ataayi Ooziyaana na'aa; Ooziyaane Zakkaraasa na'aa; Zakkaraasi Amaariyaa na'aa; Amaari Shafaas'iyaa na'aa; Shafaas'i Malaali'eela na'aa. 5 Ma'iseeyi Baaruka na'aa; Baaruki Kolihooza na'aa; Kolihoozi Hazaaya na'aa; Hazaayi Adaaya na'aa; Adaayi Yoyaariiba na'aa; Yoyaariibi Zakkaraasa na'aa. 6 Paareesa yaraappe wolk'k'aama gideedda 468 asatuu Yerusaalamen de'eeddino.

7-8 Biiniyaama zariyaappe yeedda kaaletsiyaawanttu Saala, Gabbaayanne Sallaaya. Saalu Mashulaama na'aa; Mashulaami Yo'eeda na'aa; Yo'eedi Padaaya na'aa; Padaayi K'olaaya na'aa; K'olaayi Ma'iseeya na'aa; Ma'iseeyi Iti'eela na'aa; Iti'eeli Yishaa'iyaa na'aa. Mulenna 928 Biiniyaama zaratuu Yerusaalamen de'eeddino. 9 Ziikira na'ay Yuu'eeli unttunttu kaappuwaa; k'ay Hassanuu'a na'ay Yihuday kataman laa'entso maaragii de'iyaa kaappuwaa.

10-11 K'eesetuwaappe yeedda kaaletsiyaawanttu Yoyaariiba na'aa Yadaaya, Yaakiinanne Saraaya. Saraayi Hilk'k'iyaa na'aa; Hilk'k'ii Mashulaama na'aa; Mashulaami S'aadook'a na'aa; S'aadook'e Maraayoota na'aa; Maraayooti S'oossaa Geeshsha Golliyaa kaappuuwaa gideedda Ahis'uuba yara. 12 Unttunttunna ittippe S'oossaa Geeshsha Golliyaa oosuwaa ootseeddawanttu ubbaanna 822. K'ay hara kaaletsiyaawe Adaaya; Adaayi Yirohaama na'aa; Yirohaami Palaaliyaa na'aa, Palaalii Amoos'a na'aa; Amoos'i Zakkaraasa na'aa; Zakkaraasi Paashihuura na'aa; Paashihuuri Malkkiyaa na'aa. 13 Adaayaana ittippe de'iyaa Asay ubbaanna 242. K'aykka hara kaaletsiyaawe Amaashasaaya; Amaashasaayi Azaari'eela na'aa; Azaari'eeli Ahizaaya na'aa; Ahizaayi Mashilemoota na'aa; Mashilemooti Imeera na'aa. 14 Amaashasaayaana ittippe de'iyaa olanchchatuu ubbaanna 128. Unttunttu kaappuu Haggidoolima na'aa Zabddi'eela.

15 Leewatuwaappe yeedda kaaletsiyaawanttuppe ittuu Shamaa'iyaa; Shamaa'e Hashshuuba na'aa; Hashshuubi Azirik'aama na'aa; Azirik'aami Hashaabiyaa na'aa; Hashaabii Buuna na'aa. 16 K'ay haratuu Shabbataayanne Yozabaada; unttunttu S'oossaa Geeshsha Golliyaappe karenna oosettiyaa oosotoo aawotiyaa Leewatuu kaappatuwaa. 17 K'aykka haray Mataaniyaa; I galataa woosaa woossiyaa wode galataa mazimuriyaa yes's'iyaawanttoo kaappuwaa; I Asaafa yaraappe yeletteedda Zabdda na'aa na'aa, Miika na'aa. Barenana ittippe yes's'iyaawanttu giddon Baak'ibuuk'e laa'entso. K'ay haraykka Abdda; I Shaamu'a na'aa; Shaamu'i Galaala na'aa; Galaali Yidutuuna na'aa. 18 Ubbaanna 284 Leewatuu geeshsha kataman Yerusaalamen de'eeddino.

19 Penggiyaa naagiyaawanttuppe Ak'k'uuba, S'almmoonanne unttunttunna ittippe ootsiyaa hara 172.

20 Atteeda k'eesatuu, Leewatuunne Israa'eeliyaa Asay ubbay barenttu gadii de'iyaa sa'aan de'iyaa sa'aan dumma dumma Yihudaa katamatuwaan de'eeddino. 21 Shin Geeshsha Golliyaa k'oomatuu Yerusaalame kataman itti baggana de'iyaa Ofeela geetettiyaa heeraan de'eeddino. S'iihinne Gishippinne laa"u unttuntta kaaletsiyaawantta.

22 Yerusaalamen de'iyaa Leewatoo kaappuu Uuza. I Baana na'aa; Baani Hashaabiyaa na'aa; Hashaabii Mataaniyaa na'aa; Mataanii Miika na'aa. Uuzi Geeshsha Golliyaan yes's'iyaawanttoo kaappuwaa gideedda Asaafa yara. 23 Unttunttu hachche hachche ootsanabaw kaatiyaappe unttunttoo imetteedda azazuu de'ee.

24 Yihudaa na'aa Zaraaha yaraappe yeletteedda Mashezaabeela na'aa Pataahe Israa'eeliyaa asaa s'eelliyaa ubbabaw unttunttu doonaa gidiide, kaatiyaa matan de'ee.

Hara K'eeri Katamatuwaan De'eedda Asaa

25 Asaappe daratu barenttu goshshaa goshshaa matan de'iyaa k'eeri katamatuwaan de'eeddino. Hewaa diraw, Yihudaa zaratuu K'iriyaati-Arbbaa'an, Diboonan, Yak'abis's'i'eelaaninne hewaa heeraan de'iyaa k'eeri katamatuwaan de'eeddino. 26 Unttunttu k'ay Yeshuu'an, Molaadan, Beeti-P'alees'an, 27 Has'aari-Shu'aalan, Berssaabeehaninne hewaa heeraan de'iyaa k'eeri katamatuwaan, 28 S'ik'ilaagan, Makoonaaninne hewaa heeraan de'iyaa k'eeri katamatuwaan de'eeddino. 29 K'aykka Enirimmoonan, S'or"aaninne Yarmmuutanikka de'eeddino. 30 Hewaa s'alalaa gidennaan Zaanohan, Adulaamaninne hewaa heeraan de'iyaa k'eeri katamatuwaaninne Laakishaaninne hewaa heeraan de'iyaa goshshan, k'ay Azeek'aaninne hewaa heeraan de'iyaa k'eeri katamatuwaankka de'eeddino. Hewaa diraw, Yihudaa Asay ubbaanna Berssaabeheppe biide, Hinnooma Zanggaaraa gakkanaw de'iyaa sa'aan de'eeddino.

31 Biiniyaama zaratuu Beeteeleninne hewaa heeraan de'iyaa k'eeri katamatuwaaninne Gebaa'an, Mikimaasan, Aayan, 32 Anatootan, Nooban, Anaaniyan, 33 Has'ooran, Raaman, Gittayman, 34 Hadiidan, S'abo'iiman, Nabalaas'an 35 Loodan, Oonooninne Kushiyaa Hiillatuu Zanggaaraa giyaa saankka de'eeddino. 36 Yihudaan de'eedda Leewatuwaappe daratu Biiniyaama asaana ittippe de'anaadan oosetteeddino.

12

Omooduwaappe Simmeedda K'eesatuwaanne Leewatuwaa Suntsaa

1 Salaatiyaala na'aa Zarubaabeelananne k'eese ubbatuwaa kaappuwaa Iyyaasunna omooduwaappe simmeedda k'eesatuu hawantta: Saraaya, Ermaasa, Izira, 2 Amaariyaa, Malluuka, Has's'uusha, 3 Shakaaniyaa, Rehuuma, Maremoota, 4 Idda, Ginnetoona, Abiiya, 5 Miyamiina, Ma'aadiyaa, Bilgga, 6 Shamaa'iyaa, Yoyaariiba, Yadaaya, 7 Saala, Amooka, Hilk'k'iyaanne Yadaaya. Hawanttu Iyyaasu laytsan k'eesatoo nne k'eesatuwaa yaratoo kaappuwaa gideeddawantta.

8 Unttunttunna ittippe simmeedda Leewatuu Iyyaasa, Biinuya, K'aadimi'eela, Sherebiyaa, Yihudaanne Mataaniyaa. Mataanii hara barenana ootsiyaawanttuna ittippe galataa mazimuriyaa yes's'iyaawanttoo kaappuwaa. 9 Unttunttunna ittippe yes's'iyaa Baak'ibuuk'enne Uunnon unttunttuppe sintsanna haa simmi ek'k'iide yes's'iino.

10 Iyyaasu Yoyaak'iima yeleedda; Yoyaak'iimi Eliyaashiba yeleedda; Eliyaashibi Yoyaadaa'a yeleedda; 11 Yoyaadaa'i Yoonataana yeleedda; Yoonataani Yadduu'a yeleedda. 12 Yoyaak'iimi k'eese ubbatuwaa kaappuwaa gideedda laytsi, hawaappe kaalliide s'aafetteeddawanttu, k'eesatuwaa yaratuu kaappuwaa gideeddino.

Saraaya yaraa kaappuu Maraaya.

Ermaasa yaraa kaappuu Hanaaniyaa.

13 Izira yaraa kaappuu Mashulaama.

Amaariyaa yaraa kaappuu Yahohanaana.

14 Malluuka yaraa kaappuu Yoonataana.

Shabaaniyaa yaraa kaappuu Yooseefo.

15 Hariima yaraa kaappuu Adiina.

Maraayoota yaraa kaappuu Hilk'k'aaya.

16 Iddo yaraa kaappuu Zakkaraasa.

Ginnetoona yaraa kaappuu Mashulaama.

17 Abiiya yaraa kaappuu Ziikira.

Miniyaaminanne Ma'aadiyaa yaraa kaappuu Pils's'aaya.

18 Bilgga yaraa kaappuu Shaamu'a.

Shamaa'iyaa yaraa kaappuu Yoonataana.

19 Yoyaariiba yaraa kaappuu Matanaaya.

Yadaaya yaraa kaappuu Uuza.

20 Sallaaya yaraa kaappuu K'aallaaya.

Amooka yaraa kaappuu Ebeera.

21 Hilk'k'iyaa yaraa kaappuu Hashaabiyaa.

Yadaaya yaraa kaappuu Nataani'eela.

22 Leewatuu kaappatuu Eliyaashibi, Yoyaadaa'i, Yohanaaninne Yadduu'i k'eese kaappuwaa gideedda dumma dumma laytsan s'aafetteeddino. K'ay k'eesatuu Parsse gadiyaa asaa gideedda Daariyoosi kaateteedda laytsan s'aafetteeddino. 23 Gido shin, Leewatuu yaratuu kaappatuu mazggobiyaan s'aafetteeddawe Eliyaashiba na'aa na'aa Yohanaani hayk'k'ana gakkanaw de'iyaa wodiyaa s'alalaana.

24 Leewatuwaa kaaletsiyaawanttu Hashaabiyaa, Sherebiyaanne K'aadimi'eela na'aa Iyyaasa. Unttunttu S'oossaa asaa gideedda Kaatii Daawite azazeeddawaadan, laa"uwaan shaaketti ek'k'iide, kaalan kaalan S'oossaa bonchchiinonne aw galataa mazimuriyaa yes's'iino.

25 Geeshsha Golliyaa gimbbiyaa penggiyaa matan kees'etteedda dumma dumma shaluwaa wotsiyaa golliyaa naagiyaawanttu Mataaniyaa, Baak'ibuuk'iyaa, Obaadiyaa, Mashulaama, S'almmoonanne Ak'k'uuba giyaawaantta. 26 Hawanttu Yos'edeek'a na'aa na'aa, Iyyaasu na'aa Yoyaak'iimi, gadiyaa mooddiyaa Nahimiinne k'eesenne s'aafiyaa gideedda Iziri de'eedda laytsan ootseeddino.

Nahimii Yerusaalame Katamaa
Gimbbiyaa Anjjissiyaa Baalaa Ootseedda

27 Yerusaalame gimbbii gimbbettiide wureedda baalaa bonchchiyaa wode, Leewatuu barenttu de'iyaasaappe saappe koyettiide, Yerusaalame yeeddino; daalan, diitsaaninne maasink'k'uwaan galataa mazimuriyaa nashechchan yes's'iidde, baalaa bonchcheeddino. 28 Ha baalaa bonchchanaw Leewatuwaa zaratuu, mazimuriyaa yes's'iyaawanttu ubbay barenttu kees's'iide utteedda Yerusaalame yuushshuwaappenne Nas'oofatu gadiyaan de'iyaa k'eeri katamatuwaappe, 29 Beeti-Gelggalappe, Gebaa'appenne Azimaaweetappe shiik'iide yeeddino. 30 Hewaappe guyyiyaan, k'eesatuu nne Leewatuu barenttu huup'iyaw geeyeeddino; k'ay Asay ubbay, gimbbiyaa penggetuunne gimbbii S'oossaw geeyanaadan ootsiyaa wogaa poleeddino.

31 Taani Yihudaa kaaletsiyaawantta gimbbiyaa bollan shiishshay; k'ay mazimuriyaa yes's'iyaawanttakka laa"u c'uguwaan shaakkaade S'oossaa galatana mala ootsaaddi. Itti c'uguu gimbbiyaa huup'iyaanna ushechcha simmiide, Pituwaa Oliyaa Penggiyaa bagga beedda. 32 Hoshaayinne Yihudaa kaaletsiyaawanttuppe baggatuu unttuttuppe guyyenna kaalliino. 33 Haratuu k'ay unttunttunna de'iyaawanttu Azaariyaa, Izira, Mashulaama, 34 Yihudaa, Biiniyaama, Shamaa'iyaa, Ermaasanne 35 s'urumbbaa oyk'k'iide k'eesetuwaa. K'ay unttunttuppe guyyenna yeeddawe Zakkaraasa; Zakkaraasi Yoonataana na'aa; Yoonataani Shamaa'iyaa na'aa; Shamaa'e Mataaniyaa na'aa; Mataanii Mikaaya na'aa; Mikaayi Zakkuura na'aa; Zakkuuri Asaafa na'aa. 36 Zakkaraasa yara gideedda Shamaa'e, Azaari'eeli, Milalaayi, Gilalaayi, Ma'aayi, Nataani'eeli, Yihudaynne Hanaani S'oossaa asaa gideedda Daawite S'oossaw yes's'iyaa wode go'ettiyaa yetsaa miishshaa ubbaa akkiide, Zakkaraasappe guyyenna kaalleeddino. Unttunttu c'uguwaa kaaletsiyaawenne s'aafiyaawe Izira. 37 Pulttuwaa Penggiyaakko gakkowaappe guyyiyaan, Daawita Katamaakko simmiide, gimbbiyaa bollan de'iyaa s'ekkaa keseeddino; Daawita golle aad'd'iide, katamaappe away doliyaa baggana de'iyaa Haatsaa Penggiyaakko beeddino.

38 Laa"entso mazimuriyaa yes's'iyaawanttu c'uguu gimbbiyaa huup'iyaa oyk'k'iide, haddirssa simmiide beedda. Taani asaappe baggana ittippe gidaade unttunttuppe guyyenna kaalaad. Itooniyaa adussa Gimbbiyaappe aad'd'iide, Aako Gimbbiyaa geetettiyaa sa'aa gakkeedda. 39 K'ay hewaappekka simmiide, Efireema Penggiyaa, ec'a Penggiyaa, Moliyaa Penggiyaa, Hanaani'eela Adussa Gimbbiyaanne S'eetu Adussa Gimbbiyaa gakkanaasikka beedda. Wurssetsan Dorssaa Penggiyaa mataana biide, Naagiyaawanttu Penggiyaa gakkiide ek'k'eedda.

40 Mazimuriyaan S'oossaa galatiyaa laa"u c'uguukka S'oossaa Geeshsha Golliyaakko gakkeeddino; k'ay taanikka taananna ittippe de'iyaa kaaletsiyaawaana gakkaad. 41 Nuuppe haratuu hawaappe kaalliide s'aafetteedda, s'urumbbaa punniyaa k'eesatuu kka gakkeeddino. Hewanttukka Eliyaak'iima, Ma'iseeya, Miniyaamina, Mikaaya, Eliyoo'enaaya, Zakkaraasanne Hanaaniyaa. 42 Unttunttu kaalliide gakkeeddawanttu Ma'iseeya, Shamaa'iyaa, El"aazara, Uuza, Yahohanaana, Malkkiyaa, Elaamanne Es'eera. Nuuni ubbay denddi ek'k'owaappe guyyiyaan, mazimuriyaa yes's'iyaawanttu Yiziraahee unttuntta kaaletsina, barenttu kooshshaa d'ok'k'u ootsiide yes's'eeddino.

43 He gallassi daro yarshshuwaa Asay S'oossaw yarshsheedda; ayaw gooppe, S'oossay unttunttu wolk'k'aama nashechchan nashechcheedda; mac'c'a asaykka naanaykka nashetteeddino. Hewaa diraw, Yerusaalame Asay nashetiyaa nashechchay haakuwaan sisetteedda.

44 He gallassi Asay immiyaa imotatuwaa, asiraataanne laytsan ka"iyaa katsaa ayfiyaa koyruwaa shiishshiide, miishshatuwaa wotsiyaa gollen wotsiide, naagiyaa kaappatuwaa dooreeddino. Ha dooreedda asatuu dumma dumma katamatuwaan de'iyaa shoyk'atuwaappe higgii azaziyaawaadan, k'eesatoo nne Leewatoo bessiyaa k'ommuwaa shiishshino. Ayaw gooppe, Yihudaa Asay ubbay k'eesetuwaaninne Leewatuwaan loytsi nashetteeddino. 45 Unttunttu S'oossay azazeeddawaa ootseeddino; k'ay geeyiyaa wogaakka poleeddino. Unttunttu s'alalaa gidennaan, mazimuriyaa yes's'iyaawanttunne penggiyaa naagiyaawanttu Daawitenne Aa na'aa Solomone azazeedda oosuwaa poleeddino.* 46 Kase Daawitanne Asaafa wodiyaappe doommiidekka mazimuriyaa yes's'iyaawanttu c'uguwaa kaaletsiyaawanttu S'oossaa yetsan galatanawunne bonchchanaw de'iyaawe erettiide de'iyaawaa. 47 Zarubaabeela laytsaaninne Nahimiyaa laytsan Israa'eeliyaa ubbay mazimuriyaa yes's'iyaawanttoonne penggiyaa naagiyaawanttoo bessiyaa k'ommuwaa hachche hachche immeeddino; k'ay Leewatookka unttunttoo dummayeedda k'ommuwaa immeeddino. Leewatuukka k'ay Aaroona yaratuwaa gideedda k'eesatoo unttunttoo dummayeedda k'ommuwaa immeeddino.

13

Israa'eeliyaa Asay Allaga Asaappe Shaaketteedda

1 He gallassi Asay ubbay sisishshin, Muse Mas'aafay nabbabetteedda; he wode unttunttu, «Moo'aabe gadiyaa asaynne Amoona gadiyaa Asay S'oossaa maabaran gaketanaw bessena» giyaa sa'aa mas'aafaa giddon demmeeddino.* 2 Ayaw gooppe, Israa'eeliyaa Asay Gibs'eppe kesiide, Kanaane biyaa wode, Moo'aabanne Amoona gadiyaa Asay unttunttoo katsaanne haatsaa immennan is's'eeddino. Hewaa bollakka k'ay Israa'eeliyaa asaa shek'k'ana mala, Balaamaw shaluwaa immiide shammeeddino. Gido shin, nu S'oossay shek'aa anjjoo laammeedda.* 3 Ha higgiyaa Israa'eeliyaa Asay siseedda wode, allaga zariyaa walakay de'iyaa ubbaa Israa'eeliyaappe shaakkeedda.

Nahimii Bayeedda Wogaa Ooras's'iseedda

4 Hewaappe kasetiide, Geeshsha Golliyaan miishshatuwaa wotsiyaa kifiletoo kaappuwaa gideedda Eliyaashibi S'oobbiyaanna dabbotaa med'd'i wotseedda. 5 Hewaappe denddeddawaan katsaa imotaa, is'aanaa, Geeshsha Golliyaan de'iyaa dumma dumma miishshatuwaa, katsaappe woyniyaappenne zayitiyaappe Leewatoo, mazimuriyaa yes's'iyaawanttoonne penggiyaa naagiyaawanttoo immiyaa asiraataanne k'eesatoo immiyaa k'ommuwaa wotsiyaa wogga kifiliyaa Eliyaashibi S'oobbii ak'ana mala, aw giigisseedda.

6 Ha ubbabay haniyaa wode taani Yerusaalamen de'ikke. Ayaw gooppe, Ars's'ekisisi Baabloone gadiyaan kaateteedda hattamanne laa'entso laytsan taani simmaade Baabloone gadiyaa kaatiyaakko ba kichchaad. Gido shin, guutsa wodiyaappe guyyiyaan, kaatiyaa oochchaade, 7 Yerusaalame simmaade yaad. S'oossaa Geeshsha Gollii de'iyaa sa'aan Eliyaashibi S'oobbiyaw ak'iyaa kifiliyaa giigissiide, I ootseedda iitabaa akeekaad. 8 Loytsa hank'k'etaadde, S'oobbiyaa soy shaluwaa ubbaa kifiliyaappe kessaade, kare olaad. 9 Kifiliyaakka k'ay wogaadan geeshshana mala azazaad. S'oossaa Geeshsha Golliyaa miishshatuwaa, katsaa, imotaanne is'aanaa zaaraadde he sa'aa gelissaad.

10 K'ay Asay Leewatoonne mazimuriyaa yes's'iyaawanttoo bessiyaa k'umaw immibeenna diraw, Leewatuunne mazimuriyaa yes's'iyaawanttu ubbay barenttu kiitaa aggiide, goshshaw guyye beeddawaa be'aaddi.* 11 Hewaa diraw, taani kaappatuwaa, «S'oossaa Geeshsha Golliyaa oosuwaa ayaw oli aggeeditee?» yaagaade hank'k'ettaadi. Hewaappe guyyiyaan, unttuntta s'eegaade ubbaakka unttunttu oosoo oosuwaa zaaraad. 12 Yaatina, Yihudaa Asay ubbay katsaappe, woyniyaappenne zayitiyaappe immiyaa asiraataa Geeshsha Golliyaa miishshatuwaa wotsiyaa golliyaa zaariide, ahuwaa doommeedda.* 13 Taani k'eesiyaa Sheleemiyaa, s'aafiyaa S'aadook'anne Leewiyaa Padaaya miishshaa wotsiyaa golliyaw kaappuwaa ootsaade suntsaad. K'ay Mataaniyaa na'aa na'aa Zakkuura na'ay Hanaani unttuntta maaddiyaawaa. Hawanttu ubbaykka koshshiyaawaa ubbaa barenttu ishatoo shaakki shaakki immiyaawan ammanettiyaawantta gideeddino.

14 «Ta S'oossaw taana k'oppa; k'ay ne Geeshsha Golliyaa kiittay giigana mala, taani ootseedda lo"o oosuwaakka dogoppa» yaagaade taani woossaad.

15 He wodiyaan taani Yihudaan de'iyaa Asay Sambbata gallassi woyniyaa gum"ishin be'aaddi; haratuukka k'ay katsaa, woyniyaa eessaa, woyniyaa ayfiyaa, balasiyaa ayfiyaanne hewantta malatiyaabatuwaa barenttu hariyaan c'aaniide, Sambbata gallassan Yerusaalame ahiyaawaa be'aaddi. Hewaa diraw, unttunttu Sambbata gallassan zal"ennaadan taani unttunttoo minisaade odaaddi.* 16 Hewaa bollakka k'ay Yerusaalamen de'iyaa S'iiroosa gadiyaa asatuu moliyaanne hara itti itti zal"e miishshatuwaa ahiide, Sambbatan Yerusaalamen Yihudaa asaw zal"iino. 17 Hewaa diraw, taani Yihudaa kaaletsiyaawaana hawaadan yaaga walak'ettaad; «Hawaa mala iita oosuwaa ootsiide, Sambbataa ayaw tunissiitee? 18 S'oossay hawaa mala metuwaa nu bollaaninne nu katamaa bollan aheeddawe, kase hinttenttu aawotuu hewaa mala iitabaa ootsiina gidenneeyye? Ha"i hinttenttu k'ay Sambbataa tunissiide, Israa'eeliyaa bollan hara hank'k'uwaa ahanaw haniita» yaagaad.

19 Hewaappe guyyiyaan, Sambbata gallassaappe kasetiide de'iyaa gallassaan sa'ay lelem"iyaa wode, Yerusaalame gimbbiyaa penggetuu gorddettanaadaaninne Sambbatay aad'd'anaw dooyettennaadan taani azazaaddi. K'ay Sambbata gallassaan ay zal"iyaanne akkiide gelennaadan naagana mala, ta k'oomatuwaappe ittuwaa ittuwaa gimbbiyaa penggiyaan essaaddi. 20 Hewaa diraw, dumma dumma zal"e miishshatuwaa ahiyaa zal"anchchatuu ittuwaappe biide laa"uwaa gakkanaw, Yerusaalame gimbbiyaappe gas'aa baggana ak'eedino. 21 Shin taani unttuntta hawaadan yaagaadde seeraad; «Gimbbiyaappe gas'ana waananaw ak'iitee? Hinttenttu laa'entso hewaadan ootsooppe, taani wolk'k'ankka hinttentta te"ana» yaagaad. He gallassaappe guyyiyaan, laa'entso Sambbata gallassi mule yibeykkino. 22 Leewatuu barenttu huup'iyaa geeshshanaadaaninne Sambbata gallassaykka geeshsha gidana mala, gimbbiyaa penggetuwaa naaganaadan taani azazaad.

«Ta S'oossaw, ha ubbabaa diraw, neeni taana k'oppa; k'ay ne aggena siik'uwaa diraw, neeni taw k'aretta» yaagaadde woossaad.

23 He wode k'aykka taani Yihudaa attuma asaappe ittuu ittuu machchiyaa Ashddooda, Amoonanne Moo'aabe gadetuwaappe akkeeddawaa be'aaddi.* 24 Ubbaa k'ay iitabay unttunttu naanatuwaappe baggay Ashddooda gadiyaa woy itti itti hara gadiyaa k'aalan haasayiinoppe attina, barenttu gadiyaa, Yihudaa k'aalan haasayanaw danddaykkino. 25 Taani unttunttunna ooshettaadinne unttuntta shek'k'aad; k'ay unttunttuppe ittuwaa ittuwaa dechchaade, unttunttu huup'iyaa binnaanaa shoddaad. Hewaa s'alalaa gidennaan unttunttu laa'entso barenttu mac'c'a naanaa unttunttu attuma naanaatoo immennaadaaninne unttunttu mac'c'a naanaakka barenttoonne barenttu attuma naanaatoo akkenaadan S'oossaa suntsan c'aak'k'etaad. 26 K'aykka unttuntta hawaadan yaagaad; «Kaatiyaa Solomone nagaraa ootseeddawe allaga gadiyaa mac'c'a asatuwaappe denddeeddawaana gidenneeyye? Solomone mala kaatii hara daro gadiyaa kaatetuwaa giddonkka baawa; S'oossaykka Aa doseedda diraw, Israa'eeliyaa asaa ubbaa bollan kaateyeedda. Gido shin, haray atto aakka allaga gadiyaa mac'c'a asatuu hawaa mala nagaraa oosisseeddino.* 27 Yaatina, nuunikka k'ay hinttenttu zoriyaa sisiide, allaga mac'c'a asaa akkiiddenne hewaa mala iitabaa ootsiidde, S'oossaa naak'k'aneeyye?» yaagaad.

28 K'eesiyaa ubbatuwaa kaappuwaa Eliyaashiba naanatuwaappe ittuu Yoyaadaa'a; shin Aa naanatuwaappe ittuu Beeti-Horoona katamaa asaa gidiyaa Sanbbalaas'a naatto akkeedda. Yaatina, taani Aa ta de'iyaa sa'aappe yederssaad.*

29 «Ta S'oossaw, hawanttu k'eesetetsaa wogaa tunisseeddawaanne neeni k'eesetuwaananne Leewatuwaana wotseedda k'aalaa c'aak'uwaa koleeddawaa be'a» yaagaadde taani woossaad.

30 Unttuntta allaga gideedda yewuwaa ubbaappe geeshshowaappe guyyiyaan, k'eesatoonne Leewatoo unttunttu oosuwaa oosuwaa immaaddi. 31 K'ay yarshshuwaa s'uuggiyaa mitsaykka wodiyaan wodiyaan yaana malanne asaykka barew ayfeeddawaappe koyro ayfiyaa imotaa ootsiidde ahana mala, wogaa wotsaaddi.

«Ta S'oossaw, ne lo"otetsan taana k'oppa» yaagaade taani woossaaddi.

* 1:8 Wog. 26:33

* 1:9 Zar. 30:1-5

* 2:3 2 Kat. 25:8-10; 2 Od. 36:19; Erm. 52:12-14

* 5:7 Kes. 22:25; Wog. 25:35-37; Zar. 23:19-20

* 7:65 Kes. 28:30; Zar. 33:8

* 7:73 1 Od. 9:2; Nah. 11:3

* 8:14 Wog. 23:33-36, 39-43; Zar. 16:13-15

* 9:7 Dom. 11:31; 12:1; 17:5

* 9:8 Dom. 15:18-21

* 9:9 Kes. 3:7; 14:10-12

* 9:10 Kes. 7:8—12:32

* 9:11 Kes. 14:21-29; 15:4-5

* 9:12 Kes. 13:21-22

* 9:13 Kes. 19:18—23:33

* 9:15 Kes. 16:4-15; 17:1-7; Zar. 1:21

* 9:16 Pay. 14:1-4; Zar. 1:26-33

* 9:17 Kes. 34:6; Pay. 14:18

* 9:18 Kes. 32:1-4

* 9:19 Zar. 8:2-4

* 9:22 Pay. 21:21-35

* 9:23 Dom. 15:5; 22:17; Iya. 3:14-17

* 9:24 Iya. 11:23

* 9:25 Zar. 6:10-11

* 9:26 Dat. 2:11-16

* 9:29 Wog. 18:5

* 9:30 2 Kat. 17:13-18; 2 Od. 36:15-16

* 9:32 2 Kat. 15:19, 29; 17:3-6; Izr. 4:2, 10

* 10:30 Kes. 34:16; Zar. 7:3

* 10:31 Kes. 23:10-11; Wog. 25:1-7; Zar. 15:1-2

* 10:32 Kes. 30:11-16

* 10:35 Kes. 23:19; 34:26; Zar. 26:2

* 10:36 Kes. 13:2

* 10:37 Pay. 18:21

* 10:38 Pay. 18:26

* 11:3 Nah. 7:73

* 12:45 1 Od. 25:1-8; 26:12

* 13:1 Zar. 23:3-5

* 13:2 Pay. 22:1-6

* 13:10 Zar. 12:19

* 13:12 Mil. 3:10

* 13:15 Kes. 20:8-10; Zar. 5:12-14; Erm. 17:21-22

* 13:23 Kes. 34:11-16; Zar. 7:1-5

* 13:26 2 Sam. 12:24-25; 1 Kat. 11:1-8

* 13:28 Nah. 4:1

Asttiro

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Asttiri Mas'aafaa

Geluwaa

Asttiri mas'aafan odetteedda taarikii Paarise kaatii balgguwaa aatsiyaa sa'aan poletteeddawaa. He taarikii Astteera bare wolk'k'aama s'alaaninne bare asaa siik'iyaa wolk'k'aama siik'uwaan, morkketuu gadiyaappe d'ayssana haniyaa bare asaa ashsheeda, Ayhudati taarikiyaa minisiide odee. Ha mas'aafay Ayhudatuu bonchchiyaa, Puriima geetettiyaa erettiyaa baalaa doometsaanne Aa birshshetsaa loytsiide odee.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Asttira Kaatetaaddu 1:1—2:23

Haamaani Ayhudatuwaa D'ayssanaw Halchcheedda 3:1—5:14

Haamaana Bolla Hayk'k'uu Pirddetteedda 6:1—7:10

Ayhudatuu Barenttu Morkketuwaa Kushiyaa C'igeteeddino 8:1—10:3

Astteera Kaatetaaddu

1

(1:1—2:23)

Kaatatta Ass's'iina Kaatiyaa Ars's'ekisisa Azazuwaa Is's'aaddu

1-2 Hawe Kaatii Ars's'ekissisi Hindde gadiyaappe Top'p'iyaa gadiyaa gakkanaw de'iyaa, s'eetanne laatamanne laappun biittatuwaa mooddiyaa wode haneeddabaa. I uttiide mooddiyaa waanna katamay kaatii de'iyaasaa Suusa geetettee.*

3 I kaateteedda heezzentso laytsan, bareppe garssanna mooddiyaawanttoonne aanana ootsiyaawanttoo baalaa giigisseedda. He baalaa sa'aan Meedoonanne Parisse gadiyaa ola gadaawatuu, gadiyaa kaappatuunne ayissiyaawanttu beetteeddino. 4 Kaatii itti s'eetanne hosppun tammu gallassaa kumentsaa bare kawutetsaa duretetsaanne bare bonchcho anggaa ubbaa c'ora gallassaa unttuntta besseedda.

5 He gallassatuwaappe guyyiyaan, kaatii k'aykka hara laappun gallassaw gam"iyaa baalaa, Suusa kataman kaatii de'iyaasaa, duriyaappe mank'k'uwaa gakkanaw de'iyaa asaa ubbaw giigisseedda. He baallay kaatiyaa golliyaa ataakilttiyaa sa'aan giigeedda. 6 He sa'aan de'iyaa dabaabay, liinuwaappe dadetteedda bootsaanne saluwaa malatiyaa garidatuwaan puulatti utteedda. Gaardatuukka bootsanne ochchaa teeraa malatiyaa lo"o liinuwaa bak'etsaan aatsina, Ibinabaradiyaa geetettiyaa shuchchaappe oosetteedda tuussaa bollan de'iyaa biraa migidatuwaan kak'etti utteeddino. K'ay work'k'aappenne biraappe oosetteedda arssatuu, dumma dumma malay de'iyaa al"o shuchchatuwaappenne ink'k'otuwaappe oosetteedda baasuwaan maaran yegetti utteeddino. 7 Ittuu ittuwaappe dumma gideedda work'k'aa burc'c'ukkuwaan ushay asaw imettee; kaatiikka bare lo"otetsaan daro lo"a woyniyaa eessaa darssi immeedda. 8 Itti itti Asay bare koyowaa keeshshaa ushee; hewaa kaatii kasetiide, bare k'oomatoo odi wotseedda.

9 He wode kaatata Ass's'iinakka mac'c'a asaa baalaa kaatiyaa gollen giigissaaddu.

10 Shoobii doometteedda laappuntsa gallassi, Kaatii Ars's'ekissisi woyniyaa eessaa aliide nashetteedda wode, bare k'oomatuwaa Mahumaana, Biztta, Harbboona, Biigita, Abaagita, Zetaaranne Karkkaasa geetettiyaa laappun goyreteeddawantta s'eesiide, 11 «Kaatatto Ass's'iino kawutetsaa kallachchaa wosisiide, haa akkiide yiite» yaagiide azazeedda. Ayaw gooppe, Aa loytsa malaa lo"a gidiyaa diraw, kaappatuunne Asay ubbay izo be'ana mala, kaatii koyeedda. 12 Shin kaatiyaa azazuwaa suntsatuu odina, kaatata Ass's'iina kaatiyaa sintsaw yeennan is's'aaddu. Hewe kaatiyaa hank'k'uwaan eetseedda.

13-14 Hewaa diraw, kaatii bare sintsa shiik'anawunne bare kawutetsaa garssan wolk'k'aama maatay de'iyaa laappun Paarisenne Meedoona suntsatuwaa S'eesiide gelisseedda. Unttunttu Karshshaana, Shetaara, Adimaata, Tarsseesa, Mereesa, Marssananne Mamukaana geetettiino. He asatuu aad'd'eeda eranchchanne he gadiyaa higgiyaa ubbaanne de'uwaa wogaa minisiide eriino. Hawaa malabaw kaatii ubbaa wodekka unttuntta oochchee. 15 Kaatii unttuntta, «Taani, Kaatii Ars's'ekissisi, ta goyretowanttu bolla kiittina, kaatata Ass's'iina ta azazuwaa polennan is's'aaddu. Hewaa diraw, higgii odiyaa maaran izo waatanaw bessii?» yaagiide oochcheedda.

16 Hewaappe guyye unttunttuppe ittuu, Mamukaani kaatiyaa sintsaaninne kaappatuu sintsan zaariide, Hawaadan yaageedda; «kaatata Ass's'iina kaatiyaa s'alala gidennaan de'ishshin, Aa kaappatuwaa ubbaanne Aa kawutetsaa ubbaa gidduwaan de'iyaa asaa ubbaa naak'k'aaddu. 17 Ayaw gooppe, ha kawutetsaa giddon de'iyaa mac'c'a Asay ubbay kaatata Ass's'iina ootseeddawaa sisiide, bare asinaa asinaa kad'anaw doommana. Unttunttukka, ‹Kaatii Ars's'ekissisi barekko yaanaadan s'eegissina, kaatata Ass's'iina is's'abeykkeeyye!› yaagana. 18 Hewaa s'alalaa gidennaan, Paarisenne Meedoona kaappatuu machatuu hawaa siseedda wode, hachche away wullanawukka barenttu asinatuwaa hewaadan giide kad'ana. Hewan machchetuwaappenne asinatuwaappe gidduwaan kad'iinne hank'k'uu darana.

19 «Hewaa diraw kaatiyaw, neeni dosooppe, Ass's'iina laa'entso ne sintsa aad'd'ennaadan diggiyaa awaayuwaa kessa; he awaayuukka laa'entso laamettenna mala, Paarisenne Meedoona higgiyaa giddon s'aafetto. Hewaappe guyyiyaan, Aa kaatato gidiyaa bonchchuwaa iippe keekkiyaa harariw imma. 20 Ayaw gooppe, ha neeni aatseedda awaayuu ha wolk'k'aama kawutetsan ubbaan odettiyaa wode, itti itti machata dure gidina, mank'k'o gidina, shaakkennan bare asinaa bonchchana» yaageedda.

21 Hewaappe guyye kaatiinne Aa kaappatuu ha zoriyaan nashetteeddino. Hewaa diraw, Mamukaani geeddawaadan kaatii ootseedda. 22 I bare kawutetsaa giddon de'iyaa dumma dumma biittatuwaa ubbaw unttunttu pidoliyaaninne unttunttu k'aalan s'aafiide, dabddaabbiyaa kiitteedda; he awaayuu, itti itti asinay bare golliyaa golliyaa ayissanawunne bare k'aalaan haasayanaw kaappuwaa gidiyaawaa odee.

2

Astteera Kaatatto Gidaaddu

1 Hewaappe simmiide, Kaatiyaa Ars's'ekisisa hank'k'uu dochcheedda; Ass's'iina ootseeddabaanne ikka Izi bollan kesseedda awaayuwaabaa k'oppeedda. 2 He wode kaatiyaa gollen ootsiyaa k'oomatuu Aa hawaadan yaageeddino; «Lo"o malaana de'iyaa wodoro mac'c'a naanaa koyiide, kaatiyaw ahana mala, 3 ne kawutetsaa gidduwaan de'iyaa biittatuwaa ubbaan kaappatuwaa suntsaa. Unttunttukka lo"o malaanna de'iyaa wodoro mac'c'a naanaa dooriide, Suusa katamaa ahiide, mac'c'a asaw giigeedda gollen wotsino. Hewan he mac'c'a asaa gollew halaafe gidiyaa kaatiyaa goyruwaa Hegaaya kushiyan unttunttu de'ishshin, unttunttu malaa loytsiyaabay unttunttoo imetto. 4 Hewaappe guyyiyaan, kaatiyaa ubbaappe aad'd'a nashechiyaa gellayatta Ass's'iini kotan kaatato gidu» yaageeddino. Hewaappe guyye ha zorii kaatiyaa nashechcheedda diraw, kaatii hewaadan ootseedda.

5 Hewan Suusa kataman kaatii de'iyaa saan itti Marddikiyoosa geetettiyaa Ayhuda gadiyaa Asay de'ee. Ikka Yaa'iira na'aa; Yaa'iiri Shim"a na'aa; Shim"i Biiniyaama zariyaa gideedda K'iisa na'aa. 6 Baabloone Kaatii Naabukadanas'oore Yihudaa Kaatiyaa Yo'aakiinanne hara Ayhuda asaa olan omoodiide afeedda wode, Marddokiyoosi Yerusaalameppe unttunttunna ittippe beeddawaa.* 7 I he gadiyaan de'iidde, bare aawuwaa ishaa naatto, Ibrayis's'e k'aalan Hadaaso geetettiyaa aatanne aawuu hayk'k'eedda Astteero barenana wotsiide dichchee. Izi aawunne aata hayk'k'owaappe guyyiyaan, Marddokiyoosi izo afiide, bare mac'c'a naatto ootsiidde dichcheedda. Astteera med'ankka geesankka loytsa malaa lo"a.

8 Kaatii kesseedda awaayuwaanne azazuwaa maaran, kaatii de'iyaasaa Suusa katamaa kaatiyaa golliyaa yeedda dooretteedda Hagaye aawotetsan utteedda c'ora wodorotuwaappe ittinna Astteero. Izakka yaade, mac'c'a asaw giigeedda golle halaafe gideedda Hegaaya giyaawaa aawotetsan uttaaddu. 9 Hegaayi Asttirin, loytsi nashetteedda; iza Aa sintsan nashshuwaa demaaddu. Yaatiide ellekka maanaw k'umaanne bollaa okettiyaawaa iziw immeedda. K'ay iziw ootsanaw kaatiyaa golliyaappe dooretteedda laappun danggaas'iretuwaa suntsiide, mac'c'a asaw giigeedda gollen, kifiliyaa ubbaappe aad'd'iide lo"iyaa kifiliyaan oonne I danggaas'iretuwaa afiide wotseedda.

10 Marddokiyoosi iziw kasetiide odeeddawaadan, Astteera hak'a asaappenttonne O k'omentto owunne odabeykku. 11 K'aykka Marddokiyoosi Asttiri pas'atetsaanne iziw haniyaawaa eranaw, mac'c'a asaa golliyaa dabaabaappe sintsanna gallassaan gallassaan yaanne haanne hamettee.

12 Itti itti gellayatta kaatiyaakko gelanaappe kasetaade mac'c'awanttoo azazetto maaraadan, Iza itti laytsaa kumentsaa bare malaa loytsaade gam"aw; hewekka, koyro usuppun aginaa karbbiyaa zayitiyaan gorppettaadde gam"aade, laa'entso usuppun aginaa k'ay, lo"o sawiyaa shittuwaaninne malaa loytsiyaaban gorppettaw. 13 Hewaappe guyyiyaan, itti gellayatta kaatiyaakko geliyaa wodii gakkiyaa wode, Iza koyowe ubbay immetina, mac'c'a asaa golliyaappe kesaade, kaatii de'iyaa sa'aa gelaw. 14 K'amma gelaade, kaatiyaanna ak'eedawaappe hini baggan, wonttina guura kesaw. Kaatiyaanna ak'i keseedda mac'c'awanttu de'iyaa hara golliyaa izo afiino. He golliyaw halaafe gidiyaa kaatiyaa goyruu Sha'ishagaazi izo naagee. Kaatii dosiidenne I suntsaa s'eeseedda, «Ebelo ahite» gaana d'ayooppe, Aa laa'entso kaatiyaakko gelanaw danddayukku.

15 Hewaa gidoode, kaatiyaakko geliyaa kaalay Astteero gakkeedda. Astteera Marddikiyoosa aawuwaa ishaa Abihayila naatto; Marddokiyoosi bare naatto ootsiide dichcheedaano. Iza mac'c'a Asay giigiyaa gollew halaafe gidiyaa kaatiyaa goyruu Hegaayi zoreeddawaappe attina Iza ayinne oochabeykku. O be'eedda ubbay I malaa nashsheedda. 16 Ars's'ekissisi kaateteedda laappuntsa laytsan, Tebeeta geetettiyaa tammantsa aginaan Astteero kaatii de'iyaa sa'aa afeedda.

17 Kaatii hara mac'c'awanttu ubbaappe aatsiide, izo doseeddanne hara wodorotuwaa ubbaappe izin nashetteedda. Hewaa diraw, kawutetsaa kallachchaa I huup'iyaan wotsiidde, izo Ass's'iini sa'aan kaatato ootseedda. 18 Hewaappe guyyiyaan, kaatii Asttiri bonchchoo wolk'k'aama baalaa giigissiide, mooddiyaawanttanne aanana ootsiyaawantta s'eeseedda. K'ay bare kawutetsaa giddon nashechchaa baalay bonchchettana mala awaayiide, imotaakka bare keekatetsaa keeshshaa immeedda.

Marddokiyoosi Kaatiyaa Shemppuwaa Ashsheeda

19 Wodoratuu laa"entsuwaa shiik'eedda wode Marddokiyoosi kaatiyaa golle penggiyaan matay immetina utteedda. 20 Astteera hak'a asaappenttonne O k'omentto oonne odabeykku. O Marddokiyoosi, «Odoppa» geedda diraw, kase na'atetsaan azazettiyaawaadan, ha"ikka aw azazettaaddu.

21 Marddokiyoosi kaatiyaa golle penggiyaan utteedda he wode, kaatii de'iyaa kifiletuwaa geliyaa penggiyaa naagiyaa kaatiyaa goyretowanttuppe laa"atuu, Bigitaaninne Tereshi kaatiyaa Ars's'ekissiisa morkkiide, wod'anaw mak'etteeddinno. 22 Unttunttu mak'k'uwaa Marddokiyoosi sisiide, Kaatatti Asttiriw odina, izakka Marddikiyoosa suntsan kaatiyaw odaaddu. 23 Kaatii yewuwaa loytsiide, k'oriide s'eelliyaa wode, yewuu tuma gidiide beettina, he laa"u asatuwaa koc'aan kak'k'iide wod'eedda. Ha hanotetsaykka Kaatiyaa Ars's'ekisisa Taarikiyaa S'aafiyaa mas'aafan I de'iyaa sa'aan s'aafetteedda.

3

Haamaani Ayhudatuwaa D'ayssanaw Halchcheedda

(3:5-14)

1 Hewaappe guyyiyaan, Kaatii Ars's'ekissisi Haamaana suntsatetsaa d'ok'k'isiide, bare kaappatoo kaappuwaa ootsiide suntseedda. Hamadaatta na'aa Haamaan Ayhudatuwaa morkkiyaa, Agaaga zariyaa. 2 Kaatii azazi wotseedda diraw, kaatiyaa golliyaa penggiyaan de'iyaa kaappatuu ubbatuu Haamani aad'd'iyaa wode, gulbbatiide Aa bonchchiino. Gido shin, Marddokiyoosi Haamaanaw gulbbatennaaninne bonchchennaan is's'eedda. 3 He wodiyaan kaatiyaa golliyaa penggiyaan de'iyaa kaappatuu Marddikiyoosa, «Kaatiyaa azazuwaa polennan ayaw is's'ay?» yaagiide, 4 hachche hachche odiino; shin I unttunttu odiyaawaa sisanaw koyyibeenna. Ubbaa k'ay, «Taani Ayhuda asaa gidiyaa diraw, Haamaanaw gulbbatanawunne Aa bonchchanaw danddaykke» yaageedda.

Hewaappe guyyiyaan unttunttu, «Ha Marddokiyoosi odiyaa gaasuwaa sisiide, Haamani waananddeeshsha!» giidde, aw odeeddino. 5 Marddokiyoosi barew gulbbatennawaanne barena bonchchennawaa Haamani ereedda wode, hank'k'uwaa tamaadan ees's'i kesseedda. 6 Hewaa bollakka k'ay, Marddokiyoosi Ayhuda asaa gidiyaawaa ereedda; Aa s'alalaa wod'iyaawe laafabaa giide k'oppeedda diraw, Ars's'ekisisa kawutetsaa gidduwaan de'iyaa Ayhuda zariyaa ubbaa wod'anaw halchcheedda.

7 Ars's'ekissisi kaateteedda tammanne laa'entso laytsan, Nisaana geetettiyaa koyro aginaan, Ayhudatuwaa wod'iyaa aginaanne gallassaa eranaw, Puriima geetettiyaa saamaa Aa sintsan yegganaadan, Haamani azazeedda. He saamay wod'd'eedda maaran, Adaare geetettiyaa tammanne laa"entsa aginaan, tammanne heezzentso gallassay Ayhudatuu wuriyaa gallassaa gidiyaawe k'ashetteedda.

8 Hewaappe guyyiyaan, Haamani Kaatiyaa Ars's'ekissisaw Hawaadan yaagiide odeedda; «Ne kawutetsaa gidduwaan mule sa'aan laalettiide de'iyaa itti zare asatuu de'iino; unttunttu de'uwaa maaray hara asaa ubbaawaappe dumma; hewaa s'alalaa gidennaan, unttunttu kaatiyaa higgiyawukka moodettikkino. Hewaa diraw, neeni unttunttu de'iino gaade c'o"u gooppe, hewe lo"a gidenna. 9 Hewaa diraw kaatiyaw, ha k'ofay neena nashechchooppe, ha asatuwaa wod'i d'ayssana mala, awaayuwaa kessa. Hewaa ne ootsooppe, taani 340,000 kiilo giraamiyaa dees'iyaa biraa kaatiyaa miishshaa minjjiyaa gollew gelissanaadan, ha oosuwaa ootsiyaawanttoo immana» yaageedda.

10 Hewaappe guyye kaatii bare maataa erissanaw awaayuwaa bolla wotsiyaa migiduwaa maatafaa bare birad'd'iyaappe kessiide, Ayhudatuu morkkiyaa, Agaaga zariyaa, Hammadaata na'aa Haamaanassi immeedda. 11 Kaatii Haamana, «Neeni immana geedda biray ne matan de'o; shin ha asatuwaa bolla ne doseeddawaa kiiteta» yaageedda.

12 Hewaa diraw, koyro aginaan, tammanne heezzentso gallassan, Haamani kaatiyaa s'aafetuwaa s'eegeedda. He awaayuu biittaa ubbaan de'iyaa asaw dumma dumma k'aalaaninne dumma dumma pidoliyaan s'aafettiide, kaatiyaappe garssanna gadiyaa mooddiyaawanttukko, awuraajjaa mooddiyaawanttukkonne deriyaa kaappatuu ubbaakko kiitettanaadan azazeedda. Awaayuukka Kaatiyaa Ars's'ekisisa suntsaan s'aafettiide, migiduwaa maatafay Aa bolla wod'd'owaappe guyye, 13 elleelli wotsanchchatuu Aa kawutetsaa gadiyaa ubbaa gatsanaadan kiitetteeddino. He awaayuu, «Adaare giyaa tammanne laa'entso aginaan tammanne heezzentso gallassan, Ayhuda ubbaa, yalaga, c'imaa, mac'c'awaa, attumawaa, naanaakka ashshenan mes's'i itti gallassi wurssi wod'ite; unttunttu ak'uwaakka bonk'k'ite» yaagee. 14 Hewaa diraw, he keereedda gallassay gakkiyaa wode, Asay ubbay giigettanaadan, he azazuu biittaw ubbaw s'aafetiidde kiitetteedda.

15 Kaatiyaa azazuwaan elleelli wotsanchchatuu biittaa ubbaakka kiitaa gatseeddino. K'ay Suusa kataman kaatiyaa golliyaa heeraan s'aafetteedda higgii imetteedda. Yaatina, Suusa katamaa Asay ubbay shabbiretteedda. Shin kaatiinne Haamani ittippe uttiide, miino.

4

Marddokiyoosi Astteero Maaduwaa Woosseedda

1 Marddokiyoosi ha haneeddabaa ubbaa siseedda wode, kayyottiide bare mayuwaa peed'eedda; maak'iyaa mayyeedda; bare huup'iyankka bidintsaa kikifeedda. Bare kooshshaakka d'ok'k'u ootsiide, seela yeekuwaa yeekkiide, katamaa giddon yuuyyeedda. 2 Kaatiyaa golliyaa geliyaa penggiyaa gakkanaw beedda; shin gelanaw danddayibeenna. Ayaw gooppe, maak'iyaa mayyiide, kaatiyaa golliyaa gelanaw oonne danddayettenna. 3 Kaatiyaa awaayuu sisetteedda biittaa ubbaan Ayhudatuu giddon wolk'k'aama kayyuu, s'oomay, yeekuunne zilaassay doometteedda. Unttunttuppe darotuukka k'ay maak'iyaa mic'c'iide, kayyottanaw bidintsaan kakafiidde utteeddino.

4 Kaatatti Asttiri danggaas'iretuunne izo naagiyaa suntsatuu yiide, Marddokiyoosabaa iziw odeedda wode, Aa loytsi kayyottaaddu. Marddokiyoosi waaruwaa kesi diggiide mayyana mala, aw hara mayuwaa kiittaaddu; shin I akkenan is's'eedda. 5 Hewaappe guyyiyaan Astteera, kaatii iziw ootsanaadan wotseedda Hataaka giyaa goyretowaa s'eegaade, Marddikiyoosa metuu ayeenttonne k'ay I ayaw kayyottinttonne erana mala, aakko kiittaaddu. 6 Hataaki kaatiyaa golliyaa geliyaa penggiyaa mata dabaaban de'iyaa Marddokiyoosakko beedda. 7 Marddokiyoosi, bare bolla gakkeeddawaa ubbaa k'onc'c'issiide, aw odeedda. K'aykka Ayhudatuwaa wod'eedda wurssanaw Haamani kaatiyaa miishshaa minjjiyaa gollew immanaw geppeedda shaluwaa likkiyaana ubbay attenan geeshshiide odeedda. 8 Hewaa s'alalaa gidennaan, Ayhudatuwaa wurssanaw Suusan keseedda awaayuu s'aafetteedda warak'ataakka Hataakaw immiide, hewaa Asttiriw immanaadaaninne haniyaawaa ubbaa iziw odanaadan odeedda. K'ay Astteera kaatiyaakko gelaade, bare Asay wurennaadan gaannatana mala, Hataakaw odeedda.

9 Hataaki yiide, Marddokiyoosi kiitteeddawaa ubbaa Asttiriw odeedda. 10 Astteera Hataaka zaaraadde, Marddokiyoosakko hawaadan yaagaadde kiittaaddu; 11 «Higgii, ‹Mac'c'awaa gidina, attumawaa gidina, ooninne s'eegettennan de'iidde, kaatiyaanna gaketanaw kaatiyaa golliyaa giddo dabaabaa gelooppe, hayk'k'o. Shin I s'eegettennan kaatiyaakko geliyaa wode, kaatii work'k'aappe oosetteedda bare kawutetsaa s'am"aa s'eeraa aakko zaariide bessooppe, he uraa s'alalay atto› yaagee. Ha higgiyaa kaatiyaanna zorettiyaawanttuppe biide, c'oo asaa gakkanaw de'iyaa Asay ubbay ereedda. Shin taani hattamu gallassaa gidoodeppe kaatiyaakko gelanaw s'eesetta erikke» yaagaaddu.

12 Marddokiyoosi Astteera kiitteedda kiitaa siseeddawaappe guyyiyaan, 13 iziw zaaruwaa kiittiidde, hawaadan yaageedda; «Neeni, ‹Taani kaatiyaa gollen de'iyaa diraw, hara Ayhudatuwaappe attina, taana bochchiyaawe baawa› gaade k'oppoppa! 14 Neeni hawaa mala wodiyaan c'o"u gooppe, Ayhudatoo maaduu hara saappe yaanawaa. Unttunttukka tumuppe attana; shin neeninne ne aawuwaa golliyaa Asay d'ayana. Neeni kaatato gidaade yeeddawe hawaa mala wodiyaassenttonne ooni erii?» yaageedda.

15 Astteera Marddokiyoosaw hawaadan yaagaadde zaaraadde kiittaaddu; 16 «Baade Suusa de'iyaa Ayhudatuwaa ubbaa ittippe shiishsha. S'oomiidde, taw woossite. Heezzu gallassaynne heezzu k'ammay wuranaw, k'uma mooppite; haatsaa ushoppite. Taanikka ta danggaas'iretuwaana hewaadan s'oomana. Hewaappe guyyiyaan, I ubbaa higgiyan te'etteeddawaa gidooppenne, kaatii de'iyaa sa'aa taani gelana. Taani hayk'k'inttonne hayk'k'ana» yaagaaddu.

17 Marddokiyoosi biide, Astteera Aa azazeeddawaadan ubbabaa ootseedda.

5

Astteera Shoobiyaa Giigissaaddu

1 S'oomaa doommoodeppe heezzentso gallassi Astteera kawutetsaa mayuwaa mayyaade, kaatiyaa golleppe sintsa baggana giddo dabaabaa gelaade ek'k'aaddu. He dabaaban kaatii uttiyaa wuyggiyaa araatay de'ee. Kaatiikka bare golliyaa geliyaa penggiyaa s'eeliyaa saan de'iyaa, bare kawutetsaa araatan utteedda. 2 Kaatata Astteera gelaade, giddo dabaaban ek'k'eeddaano kaatii be'iide izin nashetteedda diraw, bare kushiyan de'iyaa work'k'aa s'am"aa iikko mic'c'eedda. Akka shiik'aade s'am"aa s'eeraa bochchaaddu. 3 Kaatii izo hawaadan yaageedda; «Kaatatti Astteere, neeni taakko ayaw yaad? K'ay neeni taana oochchiyaabay ayee? Haray atto ta kawutetsaappe bagga gidooppenne, taani new immana» yaageedda.

4 Astteera zaaraadde hawaadan yaagaaddu; «Kaatiyaw, neena nashechchiyaawaa gidooppe, taani new giigisseedda baalaa maanaw neeninne Haamani laa"u hachche yintto dosay» yaagaaddu.

5 Hewaappe guyyiyaan kaatii, «Nuuni Astteera giigisseedda shoobiyaw baanaw, Haamana ellekka ahite!» yaageedda.

Hewaappe guyye laa"attuukka he sa'aa beeddino. 6 Unttunttu ittippe woyniyaa eessaa ushiidde de'ishshin, kaatii laa'entsuwaa Astteero, «Neeni taana woossiyaabay ayee? Taani new immana. K'ay neeni taana oochchiyaabay ayee? Haray atto ta kawutetsaappe bagga gidooppenne, taani ne ooshaa polana» yaageedda.

7 Astteera zaaraadde hawaadan yaagaaddu; 8 «Kaatiyaw, neeni taanan nashetteeddawaa gidooppe, k'ay taani woossiyaawaa immanawunne ta ooshaa polanaw neeni dosiyaabaa gidooppe, wontti ta giigissiyaa hara gibiraw neeninne Haamaani yaanaadan oochchay. Taani ayaa koyintto, he wode new k'onc'c'issana» yaagaaddu.

Haamaana Mak'k'uwaa

9 He gallassi Haamani baalaa saappe kesiide biyaa wode, loytsi nashetteedda diraw, bare wozanaan nooc'u giidde beedda. Shin I kaatiyaa golliyaa geliyaa penggiyaa mataana aad'd'iide biyaa wode, hewan utteedda Marddikiyoosa be'eedda; aw denddibeennawaanne yayyiide kokkoribeennawaa akeekiide, Haamani hank'k'uwaa ees's'i kesseedda. 10 Gidooppenne, bare hank'k'uwaa danddayiide biide, bare soo gakkeedda.

Hewaappe guyyiyaan, bare laggetuwaanne bare machchato Zereesho ittippe s'eegissiide, 11 Haamani bare duretetsaa likkiyaa, bare attuma naanaa payduwaa, kaatii barena ubbabaan bonchcheedda bonchchuwaanne hara mooddiyaawanttuppenne kaatiyaa oosanchchatuwaappe aad'd'iyaa suntsatetsaa aw immiide, wootiide Aa bonchcheeddentto, unttunttoo c'eek'k'eedda. 12 Gujjiidikka Haamani hawaadan yaageedda; «Haray atto kaatata Astteerakka bare giigisseedda shoobiyaw kaatiyaanna baanaw taappe attina, haraa oonanne s'eesabeykku. K'ay wonttikka kaatiyaanna baanaadan taana s'eesa wotsaaddu. 13 Shin he Ayhuday Marddokiyoosi kaatiyaa golliyaa geliyaa penggiyaan utteeddawaa be'iyaa wode, ha ubbabaykka taana kalissenna» yaageedda.

14 He wode Aa machchata Zereeshanne Aa laggetuu ubbay hawaadan yaageeddino; «Neeni ishatamu wad'aa adussa koc'aa esissa; yaataade wontti guuraanna Marddokiyoosi he koc'aan kak'k'etana mala, kaatiyaa oochcha. Hewaappe guyyiyaan, nashettaadde baalaa maanaw ba» yaageeddino. Haamana ha k'ofay nashechcheedda diraw, unttunttu geeddawaadan koc'aa giigisisseedda.

Haamaane Bolla Hayk'k'uu Pirddetteedda

6

(6:1—7:10)

Kaatii Marddikiyoosa Bonchcheedda

1 He gallassi k'amma kaatiyaa gem"ishuu afenan is's'eedda. Hewaa diraw, kaatii Kaatiyaa Taarikiyaa S'aafiyaa Mas'aafaa ahiide, hewan s'aafetteedda, kase haneedda taariketuwaa wozanaan aatsanaw aw nabbabana mala azazeedda. 2 Nabbabetteedda taariketuwaappe ittuu Marddokiyoosi ootseeddawaa; hewenne, kaatii de'iyaa kifiliyaa naagiyaa, Bigitaananne Teresha giyaa laa"u goyretteeddawanttu kaatiyaa wod'anaw mak'k'eteedda mak'k'uwaa Marddokiyoosi k'onc'c'isseeddawaa.* 3 Kaatii, «Yaatina, I hawaa k'onc'c'isseeddawoo aw imetteedda suntsatetsay woy gatii ayee?» yaageedda.

Kaatiyaa k'oomatuu zaariide, «Aw ayaynne oosettibeenna» yaageeddino.

4 Kaatiikka zaariide, «Kaatiyaa golliyaa kare dabaaban oonee de'iyaawe?» yaageedda. He wode bare giigisseedda koc'aan Marddikiyoosa kak'k'anaw, kaatiyaa oochchana giide, Haamani kaatiyaa golliyaa kare dabaabaa geliidde de'ee.

5 Kaatiyaa k'oomatuu, «Haamani hawaan de'ee» yaageeddino.

Kaatii zaariide, «Haa gela giite» yaageedda.

6 Haamani gelowaappe guyyiyaan kaatii, «Kaatii bonchchanaw dosiyaa asaw ay ootsanaw koshshii?» yaagiide oochcheedda.

Hamaani, «Kaatii taappe haraa oona bonchchanaw dosii?» yaagiide bare wozanaan k'oppeedda. 7-8 Hewaa diraw, Haamani kaatiyaw yaagiide zaareedda; «Kaatii bonchchanaw dosiyaa uraw kaatii mayyi keseedda bare kawutetsaa mayuwaa; bare toggeedda paraanne Aa huup'iyaan wotseedda kallachchaa ahanaadan uda. 9 Hewaappe guyyiyaan, barenana ootsiyaa mooddiyaawanttuppe itti loytsi bonchchetteeddawaa s'eegissiide, kawutetsaa mayuwaa Aa mayzzanaadaaninne kaatiyaa paran Aa utissiide, katamaa dabaabaa kessanaadan azaza. Yaatooppe he loytsi bonchchetteedda kaappuu Aa sintsan hamettiidde, ‹Kaatii bonchchanaw dosiyaa uraw hawaadan ootsee› yaagiide awaayo» yaageedda.

10 Hewaappe guyye kaatii zaariide, Haamana hawaadan yaagiide azazeedda; «Wode ellekka dendda Kawutetsaa mayuwaanne ta paraa akkaade, ne geeddawaadan Ayhudaa Marddokiyoosaw ootsa. I kaatiyaa golliyaa geliyaa penggiyaan de'ee. Ne geeddawaappe ittibaanne ashshoppa» yaageedda.

11 Hewaa diraw, Haamaani mayuwaanne paraa akiide Marddikiyoosa kawutetsaa mayuwaa mayzziide, kaatiyaa paraa bollan utisseedda. K'ay katamaa dabaaban aappe sintsanna hamettiidde, «Kaatii bonchchanaw dosiyaa uraw hawaadan ootsee» yaagiide awaayeedda.

12 Hewaappe guyyiyaan, Marddokiyoosi kaatiyaa golliyaa pengge guyye simmiide beedda. Shin Haamani daro kayyotteedda diraw, bare deemuwaa gullotteedda, elleelliidde bare soo beedda. 13 Barena gakkeeddawaa ubbaa bare machchatti Zereeshiwunne bare laggetuwaa ubbatoo odeedda. Unttunttu Aa, «Aa sintsan neeni kunddanaw doommeedda ha bitanii, Marddokiyoosi, Ayhuda asaa gidooppe, ne aanana ek'ettaade, Aa s'oonanaw ubbakka danddayakka; tumuppe I neena s'oonana» yaageeddino.

Haamani Kak'etteedda

14 Unttunttu biro hewaa haasayiidde de'ishshin, kaatiyaa goyratuu gakkiide, Haamana Astteera giigisseedda shoobiyaw elleellisiide afeedino.

7

1 Kaatiinne Haamaani Kaatatti Asttiri baalaa maanaw beeddino. 2 He laa'entso gallassaa shoobiyaw biide, unttunttu woyniyaa eessaa ushi de'ishshin, kaatii k'aykka, «Kaatatti Astteere, neeni woossiyaabay ayee? Taani new immana. K'ay neeni taana oochchiyaabay ayee? Haray atto ta kawutetsaappe bagga gidooppenne, taani ne ooshaa polana» yaagiide oochcheedda.

3 Kaatata Astteera zaaraadde yaagaaddu; «Kaatiyaw, neeni taanan nashetteeddawaa gidooppe, k'ay ta ooshaakka polanaw neeni doseeddawaa gidooppe, ta woosaynne ta ooshay taaninne ta Asay hayk'k'ennan attanaassa. 4 Ayaw gooppe, taaninne ta Asay ittuunne attenan wuranaw hayk'k'anawunne d'ayanaw zal"etteeddo. Nuuni zal"eteeddawe mac'c'a ayilenne attuma ayiliyaa gidiide de'anaw gidintto, taani c'o"u gaana; ayaw gooppe, hewaa mala metuu kaatiyaa waayissanaw bessiyaawaa gidenna» yaagaaddu.

5 Kaatii Ars's'ekissisi zaariide, «Hewaa ootsanaw s'aleeddawe oonee? I he bitanii hak'an de'ii?» yaagiide Kaatatto Astteero oochcheedda.

6 Astteera, «Nu morkkii, nuuna yederssiyaawe hawaa ha iitaa Haamana» yaagaaddu.

He wode Haamani kaatiyaa sintsaaninne kaatati sintsan daro dagammeedda. 7 Kaatii loytsi hank'k'ettiide, bare utteedda saappe denddi ek'k'iide, kaatiyaa golliyaa ataakilttiyaa sa'aa beedda. Shin Haamani kaatii Aa bolla iitabaa ahanaw k'achcheeddawaa ereedda diraw, kaatata Astteera Aa hayk'k'uwaappe ashshana mala woossanaw guyye atteedda.

8 Kaatii kaatiyaa golliyaa ataakilttiyaa saappe simmiide, wontta unttunttu woyniyaa eessaa ushiyaa sa'aa geliyaa wode, Haamani Kaatatti Asttirippe maarotaa woosana giide, Aa utteedda gisuwaa bollan guufanneeddawaa be'iide, hank'k'uwaan ees's'i kesiidde «Laa ha bitanii hawaan kaatiyaa gollen, ubbaa k'ay ta sintsan, kaatatina gisanaw koyiiyye?» yaageedda.

Kaatii biro hewaa haasayishin, kaatiyaa suntsatuu yiide, Haamana deemuwaa gulloyeeddino. 9 K'ay unttunttuppe ittuu, Harbboona geetettiyaa kaatiyaw ootsiyaa goyrettowe, «Kaatiyaw, Haamani neena hayk'k'uwaappe ashsheeda Marddikiyoosa kak'k'ana giide esseedda ishatamu wad'aa koc'ay Aa son de'ee» yaageedda.

Kaatii zaariide, «Haamana afiide, he koc'aan sullite!» yaagiide azazeedda.

10 Hewaa diraw, Marddikiyoosa kak'k'ana giide giigisseedda koc'aan Haamaani kak'etteedda. Hewaappe guyyiyaan, kaatiyaa hank'k'uu dochcheedda.

8

Ayhudatuu Barenttu Morkketuwaa Kushiyaa C'igeteeddino

(8:1—10:3)

1 Ayhudatuu morkkii Haamaani suletteedda gallassi Kaatii Ars's'ekissisi Haamaana ak'uwaa ubbaa Kaatatti Asttiriw aatsiide immeedda. K'ay Marddokiyoosi iziw mata dabbo gidiyaawaa Astteera kaatiyaw odaaddu. Hewaa diraw, he gallassappe doommiide, Marddokiyoosi kaatiyaakko gelanaw danddayeedda. 2 Kaatiikka Haamaanappe guyye akkeedda bare migiduwaa maatafaa kessiide, Marddokiyoosaw immeedda. Astteera Marddikiyoosa Haamana ak'uwaa bollan aawoyaade suntsaaddu.

3 Hewaappe guyyiyaan, Astteera yeekkaadde, kaatiyaa gediyaa bollan zaara kunddaade, Agaaga zariyaa gideedda Haamani Ayhudatuu bollan tukkeedda iita mak'k'uu kiitaan peeshennaadan kaatiyaa woossaaddu. 4 Yaatina, kaatii bare work'k'aa s'am"aa iziw mic'c'ina, Aa dendda ek'k'aade, hawaadan yaagaaddu; 5 «Kaatiyaw, neeni taanan nashetteeddawaa gidooppe, k'ay ta ooshaakka polanaw neeni doseeddawaa gidooppenne ta ooshay bessee gaade k'oppooppe, ne kawutetsaa giddon de'iyaa Ayhuda ubbaa wurssiide wod'ana mala, Agaaga zariyaa gideedda Hammadaata na'ay Haamani kesseedda awaayuwaa shaariyaa hara awaayuwaa neeni kessanaadan woossay. 6 Ha ubbaa bashshay ta asaa bollan gakkiyaa wode, taani waana s'eellanaw danddayayitaa? K'ay ta dabbotuwaakka ubbaa d'ayssiyaa wode, taani waana s'eellanaw danddayayitaa?» yaagaaddu.

7 Hewaappe guyyiyaan, Kaatii Ars's'ekissisi, Kaatatto Astteeronne Ayhudaa Marddikiyoosa hawaadan yaageedda; «Haamani Ayhudatuwaa wod'anaw awaayuwaa kesseedda diraw, taani mitsaa koc'aan Aa kak'isseeddawaanne Aa ak'uwaakka ubbaa Kaatatti Asttiriw immeeddawaa hinttenttu eriita. 8 Gidooppenne, kaatiyaa golliyaa maatafay wod'd'ina, kaatiyaa suntsan keseedda awaayuu laamettanaw danddayenna. Hewaa diraw, hinttenttu hinttenttu baggana Ayhudatuwaa go'anaw koyeeddawaa s'aafite. Hewaa ta suntsan s'aafiide, kaatiyaa maatafaa Aa bollan wotsite» yaageedda.

9 Siiwaana giyaa heezzentso aginaan, laatamanne heezzentso gallassan, Marddokiyoosi kaatiyaa s'aafetuwaa s'eegeedda; Hinddeppe Top'p'iyaa gakkanaw de'iyaa, s'eetanne laatamanne laappun biittatuwaa kaatiyaappe garssana mooddiyaawanttoo Ayhudatoo, awuraajjaa mooddiyaawanttoonne gadiyaa kaappatoo yeddiyaa awaayuwaa ubbabaa s'aafiseedda. Awaayuu dumma dumma k'aalaaninne dumma dumma pidoliyaan s'aafetteedda; k'ay Ayhudatookka unttunttu k'aalaaninne unttunttu pidoliyaan s'aafetteedda. 10 Marddokiyoosi he awaayuwaa ubbaa Kaatiyaa Ars's'ekisisa suntsan s'aafisiide, kaatiyaa maatafaa wotseedda. Yaatide elleelliyaa kaatiyaa paratuwaa toggiyaa asatuwaa bolla biittaw ubbaw kiitteedda.

11 Kaatii kesseedda awaayuu katamatuwaa ubbaan de'iyaa Ayhudatuu ittippe shiik'anawunne barenttu bolla yiyaawaa olettiide te'anaw danddayana mala, maataa unttunttoo immee. K'ay ola miishshaa oyk'k'iide, ay biittappe gidooppenne, unttuntta olanaw yiyaawantta, unttunttu naanaanne unttunttu machchetuwaanna ubbaa ittuwaanne ashshenan wurssi wod'anawunne unttunttu ak'uwaakka bonk'k'iide akkanaw maataa immee. 12 Ayhudatuu Kaatiyaa Ars's'ekisisa kawutetsan hewaa ootsanaw keeretteedda gallassay, Adaare giyaa tammanne laa'entso aginaa, tammanne heezzentso gallassaa. 13 Kaatiyaa awaayuwaa biittatuwaa ubbaan de'iyaa Asay eranaadan, higgiyaa gidiide awaayeteedda; hewekka Ayhudatuu barenttu morkkatuwaa bollan haluwaa kesanaw barentta giigissanaw danddayissee. 14 Kiitettiyaawanttuu kaatiyaa golliyaa paratuwaa toggiide, kaatiyaa azazuwaa gatsanaw elleelliidde beeddino. K'ay Suusa katamankka kaatii de'iyaa saan ha awaayuu asaa ubbaw imetteedda.

15 Marddokiyoosi saluwaa malatiyaanne bootsa kawutetsaa mayuwaa mayyiide, ochchaa teeraa malatiyaa kaabbaa, liinuwaappe dadetteeddawaa bollanna gujjeedda; k'ay wolk'k'aama work'k'aa kallachchaakka wotsiidde, kaatiyaa sintsaappe kesseedda. Suusa katamay ilileeddanne nashechchaw nooc'u geedda. 16 Hewe Ayhudatoo k'ay wolk'k'aama nashechchaanne ililssaa, woppanne shoobiyaa wode gideedda. 17 Hewaa diraw, kaatiyaa awaayuu gakkina nabbabetteedda biittaaninne katamaa ubbaan de'iyaa Ayhudatuu ubbay, nashettiiddenne baalaa miidde peeshsheeddino. Hewaa gaasuwaan Ayhudatoo yayyiide, hewan de'iyaa hara zariyaa asaappe daratu Ayhuda gideeddino.

9

Ayhudatuu Barenttu Morkketuwaa Wod'eeddino

1 Adaare geetettiyaa tammanne laa'entso aginaan tammanne heezzentso gallassay gakkeedda. He gallassay, kaatii koyro kesseedda awaayuwaa maaran Ayhudatuu morkketuu unttuntta s'oonana geedda gallassaa. Shin yewuu aad'd'i wod'd'ina, Ayhudatuu barenttu morkkatuwaa s'ooneeddino. 2 Kaatiyaa Ars's'ekisisa kawutetsaa giddon de'iyaa Ayhudatuu ubbay barentta k'ohanaw koyiyaa ubbaa d'ayssanaw barenttu kataman kataman ittippe shiik'eeddino. Unttunttunna ay asaynne ek'ettanaw danddayibeenna; ayaw gooppe, hara zariyaa gideedda Asay ubbay unttunttoo yayyeedda. 3 Ubbaa k'ay Marddokiyoosaw yayyeedda diraw, kaatiyaappe garssanna gadiyaa mooddiyaawanttu, awuraajjaa mooddiyaawanttu gadiyaa kaappatuunne duma dumabaa ootsiyaawanttu ubbay Ayhudatuwaa haa maaddeeddino. 4 Ayaw gooppe, Marddokiyoosi kaatiyaa gollen wolk'k'aama maatay imetteeddanne wolk'k'aa gujji gujji biyaa asaa gideeddawe, he kawutetsaa giddon de'iyaa biittaa ubbaan eretteedda.

5 He keereedda gallassi Ayhudatuu barenttu morkkatuwaa ubbaa mashshaan wod'i d'aysseeddino; barentta is's'iyaa ubbaa bollankka barenttu koyowaa ootseeddino. 6 Waanna katamaa gideedda Suusa kaatii de'iyaasaa s'alalan ichcheshu s'eetu asaa wod'i d'aysseeddino. 7-10 Unttunttu k'ay Parshshanddaata, Dalifoona, Asppaata, Poraata, Adaaliyaa, Ariidaata, Parmmashtta, Ariisaaya, Ariidaayanne Wayzzaata geetettiyaa, Hamaddaata na'aa Ayhudatuu morkkiyaa Haamaana naanaa tammuwaakka wod'eeddino. Shin unttunttu unttunttu ak'uwaa bonk'k'ibeykkino.

11 Ayhudatuu Suusa kataman kaatii de'iyaa sa'aan wod'eedda asaa paydu aappunentto he gallassikka kaatiyaw odetteedda. 12 Yaatina, kaatii Kaatatto Astteero hawaadan yaageedda; «Ayhudatuu waanna katamaa gideedda Suusa kaatii de'iyaasaa s'alalan ichcheshu s'eetu asaanne Haamana naanaa tammuwaa wod'i d'aysseeddino. Hewe hewaa gidooppe, kaatiyaa biittatuunne haratuwaan unttunttu wod'eeddawanttu aappuna gidanddinooshsha! K'ay ha"i neeni woossiyaabay ayee? Taani new immana. Neeni taana oochchiyaabay harabay ayee? Taani new polana» yaageedda.

13 Astteera zaaraadde, «Kaatiyaa ha k'ofay nashechchooppe, Suusan de'iyaa Ayhudatuu hachche ootseeddawaadan wonttikka ootsino. K'ay Haamana naanaa tammatuwaa anhaakka koc'aa bollan kak'k'anaadan azaza» yaagaaddu.

14 Hewaappe guyye kaatii hewaa ootsanaadan azazeedda; awaayuukka Suusan laa'entsuwaa imettina, Haamana naanaa tammatuwaa anhay koc'aa bollan kak'etteedda. 15 Adaare geetettiyaa aginaan tammanne oyddentso gallassan, Suusa de'iyaa Ayhudatuu k'aykka ittippe shiik'iide, hara heezzu s'eetu asaa wod'eeddino; shin ha"ikka unttunttu unttunttu ak'uwaa bonk'k'ibeykkino.

16 He wode kaatiyaa kawutetsaa garssan de'iyaa biittatuunne haratuwaan de'iyaa Ayhudatuukka ittippe shiik'iide, barenttu morkkatuwaa ubbaa olettiide te"eeddino. Unttunttu ubbaanna 75,000 asaa wod'eeddawaappe guyyiyaan, barenttu morkkatuwaappe shemppeeddino. Shin unttunttu ak'uwaa bonk'k'ibeykkino. 17 Hawe ubbay haneeddawe Adaare giyaa aginaan tammanne heezzentso gallassaana; tammanne oyddentso gallassan unttunttu shemppiide, baalaa miidde, ushiiddenne nashettiidde peeshiyaa gallassaa ootseeddino.

18 Shin Suusan de'iyaa Ayhudatuu tammanne heezzentsonne tammanne oyddentso gallassatuwaan wod'i peeshiide, tammanne ichcheshantso gallassan shemppeeddino. He gallassaa unttunttukka baalaa miidde, ushiiddenne nashettiidde peeshiyaa gallassaa ootseeddino.

19 Hewaa diraw, k'eeri k'eeri katamatuwaan de'iyaa Ayhudatuu hachche gakkanawukka Adaare geetettiyaa aginaan tammanne oyddentso gallassaa baala gallassaa ootsiide bonchchiino. He gallassan miinonne ushiino; k'ay ittuu ittoo k'umaa imotaa immiino.

Puuriima Baalaa

20 Marddokiyoosi ha haneedda ubbaa taarikiyaa s'aafiide dabddaabbiyaa Kaatiyaa Ars's'ekisisa biittatuwaan ubbaan, haakuwaan matan, de'iyaa Ayhuda ubbaw kiitteedda. 21 He dabddaabbiyaan Marddokiyoosi Adaare aginaan tammanne oyddentsonne tammanne ichcheshantso gallassatuwaa, Ayhudatuu laytsan laytsan baala ootsiide bonchchana mala, unttunttoo odeedda. 22 Ayaw gooppe, he gallassatuu Ayhudatuu barenttu morkkatuwaappe shemppuwaa demmeedda gallassatuwaa; k'ay he aginaykka unttunttu kayyuunne yeekuu nashechchawunne baalaa muusaw laametteedda aginaa. Hewaa diraw, unttunttu muussaaninne ushshan nashettiidde, ittuu ittoo k'umaa hiyyeesatoo imotaa immiidde bonchchana mala, unttunttoo odetteedda.

23 Ayhudatuu Marddokiyoosi immeedda azazuwaa akkiide, unttunttu bonchchanaw doommeedda baalaa laytsan laytsan aggenaan bonchchanaw mayyeeddino. 24 Gaasuunnekka Agaaga zarii Hammadaata na'ay Haamani, Ayhudatuu ubbatuwaa morkkii, unttuntta d'ayssanaw kase mak'etteedda; unttuntta wurssi wod'iyaa aginaanne gallassaa eranaw Puriima giyaa saamaa yegisseedda.* 25 Shin Astteera kaatiyaakko geleeddawaappe guyyiyaan, Haamani Ayhudatuu bolla mak'etteedda iita mak'k'uu ubbay guyye simmiide, Aa bolla polettanaadan kaatii s'aafuwaan azazeedda. Yaatina, Haamaaninne Aa naanay tammuu koc'aan kak'etteeddino. 26 Hewaa diraw, ha laa"u gallassatuu Puriima geetettiyaa saamaa Baalaa geetettiino. Ha dabddaabbiyaan unttunttoo s'aafetteeddawaa ubbaa gaasuwaan, unttunttu barenttu ayfiyaan be'eeddawaa gaasuwaaninne unttunttu bollan gakkeeddawaa gaasuwaan 27 Ayhudatuu barenttoo, barenttu zaretoonne Ayhuda gidanaw koyiyaa ubbaw, ha baalaa bonchchiyaawaa wogaa ootseeddino. Hewekka laytsan laytsan aggenaan ha laa"u gallassatuwaa bonchchanaassa. 28 K'ay, ha kawutetsaa gadiyaan ubbaaninne katamatuwaan ubbaan de'iyaa Ayhudatuu golliyaa Asay ubbaynne yaana yeletaa ubbay ha Puriima Baalaa hassayanaw bessiyaawe k'ashetteedda. Hewaa bollankka, Ayhudatuu awude giddooppene, ha Puriima gallassatuwaa bonchchanawunne he gallassatuwaan haneeddabay unttunttu zariyaankka dogettennan agganaw besse.

29 Hewaappe guyyiyaan, Abihayilla naatta, kaatata Astteeranne Ayhuday Marddokiyoosi Puriima Baalaa s'eelliyaawaan kase s'aafeedda dabddaabbiyaa mintsetsanaw hawaa laa'entso dabddaabbiyaa kumentsaa maatan s'aafeeddino. 30 He dabddaabbetuu Ars's'ekisisa kawutetsan, s'eetanne laatamanne laappun gadiyaan de'iyaa Ayhudatoo ubbaw saruunne woppay gido giyaa sarotaanna s'aafettiide kiitetteeddino. 31 K'ay unttunttu kase s'oomanawunne kayyottanaw wogaa kesseeddawaadan, ha"i unttuntta gidina, sintsappe yiyaa unttunttu zeretsaa gidina, ha Puriima gallassatuwaa laytsan laytsan wogaa ootsiide bonchchana mala, he dabddaabbetuu k'onc'c'issiino. Hewe Ayhuday Marddokiyoosinne kaatata Astteeranne laa"u kesseedda azazuwaa. 32 Kaatatti Asttiri azazuu Puriima Baalaa wogaa miniseedda; ikka mas'aafan s'aafetteedda.

10

Kaatiyaa Ars's'ekissisanne Marddikiyoosa Gitatetsaa

1 Kaatii Ars's'ekissisi bare kawutetsaa giddon ha gas'aappe hini gas'ay gakkanaw de'iyaa Asay ubbay giiraa c'iggana mala, wolk'k'an azazeedda. 2 I ootseedda wolk'k'aamanne malalissiyaa oosotuu ubbay, k'ay Marddokiyoosakka d'ok'k'u ootsiide, wooti bonchcheeddentto k'onc'c'issiyaa taarikii Meedoonanne Parisse Kawutetsaa Taarikiyaa mas'aafan s'aafetteedda. 3 Maataa baggan gidooppe, Kaatiyaa Ars's'ekisisa itta giina, Marddokiyoosi laa'entsuwaa. K'ay I Ayhudatuwaankka loytsi bonchchetteeddanne dosetteedda asaa; ayaw gooppe, I bare asaa gideedda Ayhudatuu, sarotetsaaninne hirggi baynnan de'ana mala, loytsi daabureedda asaa.

* 1:1-2 Izr. 4:6

* 2:6 2 Kat. 24:10-16; 2 Od. 36:10

* 6:2 Ast. 2:21-22

* 9:24 Ast. 3:7

Iyyooba

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

Iyyooba Mas'aafaa

Geluwaa

Iyyooba mas'aafan nuuni be'iyaa taarikii, daro tuggaynne bashshay gakkeedda itti keeka bitaniyaabaa odiyaa taarikiyaa. Ha bitanii bare naanatuwaa ubbaappenne bare duretetsaa ubbaappe mela atteeda asaa. Hewaa bollakka k'ay iita maytsaan shoc'etiide saketteedda. Hewaappe guyyiyaan timirttiyaa s'aafuwaan k'onc'c'isseedda heezzu haasayatuwaan Iyyoobinne Iyyooba laggetuu ha sakuwaan barenttoo sisetteeddawaa haasayeeddino. Wurssetsan k'ay S'oossay Iyyoobaw k'onc'c'eedda.

Iyyooba laggetuu Iyyooba gakkeedda metuwaa bolla k'ofaa immiidde, benippe barenttu eriyaa ammanuwaa wogaan basetiide immiino. Hewaa diraw unttunttu, «S'oossay keeka asaw lo"obaa immee; shin iita asaa muree. Hewaa maaran Iyyooba ha metuu ubbay gakkeeddawe, I nagaraa ootseedda dirassa gidanaw koshshee» yaagiino. Shin Iyyoobi geeshshanne keeka asaa gideedda diraw, hawaa mala muruwaa bessiyaa asaa gidenna. Ubbaa k'ay erettenna k'an"ishe gideeddawe, Aa malatiyaa keeka asaa bolla hawaa mala muruwaa wod'd'eedda. Iyyooba ammanuu sa'aappe deshenan d'oyooppekka, likke pirddaa pirddiide, barena ha harggiyaa k'ashuwaappe billana malanne beni de'oo zaarana mala, minisiide woossiyaawaa aggibeenna.

S'oossay Iyyoobi oochcheedda ooshaw ittoo ittoo zaaruwaa immibeennawaa gidooppenne, Aa ammanuwaa minotetsaa nashshiide, bare S'oossatetsaa wolk'k'aanne bare aad'd'eeda eraa malalissiyaa timirttiyaa haasayan k'onc'c'isseedda. Hewaappe guyyiyaan Iyyoobi S'oossay wolk'k'aama gidiyaawaanne aad'd'eeda eranchcha gidiyaawaa eriide, s'alaaninne hank'k'uwaan kumeedda k'aalatuwaa haasayeeddawoo kayyottiide, nagaraappe simmeedda.

Wurssetsan timirttiyaa gidenna yeda s'aafuwaan s'aafetteedda sa'aan Iyyooba de'uu benisaa simmeeddawawaanne ak'uwaa baggana gidooppe, kasewaappe dakko daruwaa demmeeddawaa be'eettee. Iyyooba laggetuu Aa gakkeedda metuu hak'anna yeeddentto unttunttoo gelibeenna diraw, S'oossay unttuntta mino seeraa seereedda. Meeze ammanuwaa k'ofaappe S'oossay wolk'k'aama gidiyaawaa ereeddawe Iyyooba s'alala.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Iyyoobe Paac'etussaa 1:1—2:13

Iyyoobanne Aa Laggetsatuwaa palumiyaa 3:1—37:24

Med'inaa Goday Iyyoobaw Immeedda Zaaruwaa 38:1—41:34

Iyyoobe Anjjuwaa Zaari Demussaa 42:1-17

Iyyoobe Paac'etussaa

1

(1:1—2:13)

Sees'aanay Iyyooba Paac'c'anaadan
S'oossay Sheniyaa Immeedda

1 Uus'a giyaa biittan Iyyooba giyaa itti bitanii de'ee; I tooshii bayinnanne suure asaa; S'oossaw yayyiide, iitabaappekka haakkeedda asaa. 2 Aw laappun attuma naanatuunne heezzu mac'c'a naanatuu yeletteeddino. 3 Mas'uwaa gidooppe, aw laappun sha"u dorssatuu, heezzu sha"u gaalotuu, ichcheshu s'eetu waatsa booratuu, ichcheshu s'eetu mac'c'a haretuunne loytsi daro k'oomatuu de'iino. Away doliyaa baggana de'iyaa asaa ubbaappe I aad'd'eeda dure asaa.

4 Aa attuma naanatuu barenttu son barenttu son, kaali kaali gibiraa giigissiide, barenttu heezzu michchetuwaa barenttuna maanawunne ushanaw s'eesiino. 5 Gibiraa gallassatuu poletteedda wode, Iyyoobi wontta guuraanna denddiide, bare naanatuwaa ittuwaa ittuwaa suntsan s'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshee. I hewaa ootsiyaawe, «Ta naanatuu barenttu wozanaan S'oossaa shek'k'iide, nagaraa ootseeddinonttonne» giide hirggeedda dirassa. I unttuntta geeshshanaw hewaa ubbaa gede ootsee.

6 Itti gallassi S'oossaa kiitanchchatuu Med'inaa Godaa sintsan beettanaw yeeddino; Sees'aanaykka k'ay unttunttunna yeedda.* 7 Med'inaa Goday Sees'aanaa, «Laa neeni hak'appe yaad?» yaageedda.

Sees'aanay Med'inaa Godaw, «Taani sa'aan ubbaan yaanne haanne yuuyyiyaasaappenne simerettiyaasaappe yaad» yaagiide zaareedda.

8 Med'inaa Goday Sees'aanaa, «Yaatina, ta k'oomaa Iyyooba akeekaade be'aaddi? Sa'aa bollan Aa malatiyaa tooshii bayinnanne suure Asay mulekka baawa. I S'oossaw yayyiyaa, iitabaappekka haakkeedda asaa» yaageedda.

9 Sees'aanay, «Tumu Iyyoobi new c'oo yayyii?* 10 Aanne Aa soo asaanne aw de'iyaawaa ubbaa neeni diraade naagabeykkii? I ootsiyaa oosuwaa ubbaa neeni anjjeedda diraw, Aa mehiyaa wudii biittaa ubbaa bollan dareedda. 11 Shin neeni ne kushiyaa yeddaade, aw de'iyaa mas'uwaa ubbaa shoc'antto, I neena tumu ne sintsan shek'k'ana» yaageedda.

12 Med'inaa Goday Sees'aanaa, «Eeno, aw de'iyaabay ubbay ne kushiyaanna. Shin neeni Aa bochchoppa» yaageedda. Hewaappe guyyiyaan, Sees'aanay Med'inaa Godaa sintsaappe kesiide beedda.

13 Itti gallassi Iyyooba attuma naanatuunne mac'c'a naanatuu barenttu bayira ishaa son miiddenne woyniyaa eessaa ushiidde de'iino. 14 Yaatishin itti bitanii Iyyoobakko yiide, «Nuuni booratuwaa waas'iide goshishin, haretuukka nu matan maataa miidde de'ishiina, 15 Saaba biittaa asatuu akeekenan yiide, olaa kesseeddino; yaatiide ubbaakka akki beeddino. K'ay k'oomatuwaakka k'ara mashshaan busakkeeddino. Yaatina, ta s'alalay ataade, ha haneeddawaa new odanaw yaad» yaageedda.

16 I biro haasayishin, hara bitanii yiide, «S'oossaa tamay saluwaappe wod'd'iide, dorssatuwaanne dorssatuwaa heemmiyaawantta meedda. Yaatina, ta s'alalay ataade, ha haneeddawaa new odanaw yaad» yaageedda.

17 I biro haasayishin, hara bitanii yiide, «Kaladaawetuwaa biittaappe heezzu c'uguwaan shaakketteedda paannatuu yiide, nuuna oliide, gaaluwaa ubbaa akki beeddino; k'oomatuwaakka k'ara mashshaan busakkeeddino. Yaatina, ta s'alalay ataade, ha haneeddawaa new odanaw yaad» yaageedda.

18 I biro haasayishin, hara bitanii yiide, «Ne attuma naanatuunne mac'c'a naanatuu barenttu bayira ishaa son miiddenne woyniyaa eessaa ushiidde de'ishiina, 19 wolk'k'aama gotii akeekenan bazzuwaappe denddiide, golliyaa ubbaanna shoc'eedda. Gollii unttunttu bolla kunddina, naanatuu hayk'k'eeddino. Yaatina, ta s'alalay ataade, ha haneeddawaa new odanaw yaad» yaageedda.

20 Hewaappe guyyiyaan, Iyyoobi denddiide, kayyoo bare mayuwaa peed'iide; bare huup'iyaakka meedetteedda. Biittan guufanniide S'oossaw goyinniidde, 21 hawaadan yaageedda;

«Taani ta aatti uluwaappe kallo yelettaad;

hayk'k'iyaa wodekka taani akkaade biyaabay baawa.

Med'inaa Goday immeedda;

Med'inaa Goday zaariide akkeedda.

Med'inaa Godaa suntsay galatetto» yaageedda.

22 Ha ubbankka Iyyoobi nagaraa ootsibeenna; S'oossaa amaassalibeenna.

2

Iyyooba Laa"entso Paac'iyaa

1 Hara gallassikka k'ay S'oossaa kiitanchchatuu Med'inaa Godaa sintsan beettanaw yeeddino; Sees'aanaykka k'ay unttunttunna ittippe Aa sintsan beettanaw yeedda. 2 Med'inaa Goday Sees'aanaa, «Laa neeni hak'appe yaad?» yaageedda.

Sees'aanay Med'inaa Godaw, «Sa'aan ubbaan yaanne haanne yuuyyiyaasaappenne simerettiyaasaappe yaad» yaageedda.

3 Med'inaa Goday Aa, «Ta k'oomaa Iyyooba akeekaade be'aaddi? Sa'aa bollan Aa malatiyaa tooshii bayinnanne suure Asay mulekka baawa. I S'oossaw yayyiyaa, iitabaappekka haakkeedda asaa. Gaasuu bayinnan taani Aa d'ayissana mala, neeni taana dentsetsinakka, ha"i gakkanaw I bare suuretetsan min ek'k'eedda» yaageedda.

4 Sees'aanay zaariide S'oossaa, « ‹Galbbaa diraw galbbaa akko!› yaagiyaawaadan, Asay bare shemppuwaa diraw, barew de'iyaawaa ubbaa immana. 5 Shin neeni ne kushiyaa yeddaade, Aa ane shoc'a. Yaatintto I neena tumu ne sintsan shek'k'ana» yaageedda.

6 Med'inaa Goday Sees'aanaa, «Eeno, Aa wod'oppappe attina, Aa bolla neeni koyeeddawaa ootsanaw danddayaasa» yaageedda.

7 Hewaappe guyyiyaan, Sees'aanay Med'inaa Godaa sintsappe kesiide, Iyyooba gediyaappe huup'iyaa gakkanaw iita madutsay Aa bolla kesanaadan ootseedda. 8 Yaatina, Iyyoobi bidintsaa bolla uttiide, kon"aan barena gooddeedda.

9 Aa machata Aa, «Ha"i gakkanawukka neeni ne suuretetsan minna uttaaddii? S'oossaa shek'k'aade hayk'k'a» yaagaaddu.

10 I zaariide izo, «Neeni booza mac'c'a asaadan haasayaadda. Nuuni S'oossaappe lo"obaa akki akkiide, iitabaa akkokkoyye?» yaageedda.

Ha ubbankka Iyyoobi bare geeddawaan nagaraa ootsibeenna.

Heezzu Iyyooba Laggetsatuu Aa Be'anaw Yeeddino

11 Iyyooba laggetuu heezzatuu, Temaana biittaappe Elifaazi, Shuuha biittaappe Bilddaadinne Naa'ima biittaappe S'oofaari Iyyooba bolla gakkeedda metuwaa siseedda wode, aw k'arettanawunne Aa mintsetsanaw barenttu sooppe barenttu sooppe k'aagettiide, ittippe aakko yeeddino. 12 Unttunttu Aa haakuwaan gidiide s'eelliyaa wode, I Iyyooba gidiyaawaa eribeykkino. Guyyeppe Aa gidiyaawaa ereedda wode, barenttu k'aalaa d'ok'k'u ootsiide yeekkeeddino; barenttu mayuwaakka peed'iide, barenttu huup'iyaan baana k'oleeddino. 13 Hewaappe guyyiyaan, unttunttu aanana laappun gallassaanne laappun k'ammaa biittan utteeddino. Aa sakuu loytsi dareeddawaa unttunttu be'eedda diraw, aw ay asaynne k'aalaakka k'aattibeenna.

Iyyoobanne Aa Laggetsatuwaa Palumiyaa

3

(3:1—37:24)

Koyiro Haasayatuwaan Iyyoobi Bare
Yeletteedda Gallassaa Shek'k'eedda

1-2 Hewaappe guyyiyaan, Iyyoobi bare doonaa dooyiide, bare yeletteedda gallassaa hawaadan yaagiide shek'k'eedda;* 3 «Taani shahaaretteedda k'ammaynne taani yeletteedda gallassay c'oo d'ayino! 4 He gallassay d'uma gido; Bolla S'oossay he gallassaa sheneko go; Aa bollan poo'uukka poo'oppo. 5 Leeleedda d'umaynne shaannochchuu Aa goozo; Aa shaarii kammo; Aa poo'uwaakka d'umay gentso. 6 He gallassaa k'ammaa d'ip'p'i go d'umay oyk'k'o. Laytsaa giddon de'iyaa gallassatuwaan I paydettoppo; aginatuwaa payduwaankka geloppo. 7 He gallassaa k'ammay k'ammiide wonttoppo; nashshechchaa ililssaykka an sisettoppo. 8 Leewaataana giyaa dawiyaa dentsetsanaw looheedda shareechchotuu he gallassaa shek'k'ino. 9 He k'ammaw bakkaaliyaa s'oolinttii poo'oppo; poo'uwaa naagiidekka demmoppo; wontta s'alk'k'iikka aw s'alk'k'ettoppo. 10 He k'ammay taani ta aatti uluwaan shahaarettennaadaaninne ha metuwaa be'ennaadan te"ibeenna diraw, shek'k'etteeddawaa gido.

11 «Taani ta aatti uluwaan haatsaa kesaarikkitaashsha! Ta aatti uluwaappe yeletta wod'd'anne hayk'k'aarikkitaasha! 12 Ta aata taana ayaw bare kiwuwaan idimmaadeeshsha? Bare d'antsaakka taana ayaw d'antsaadeeshsha? 13 He wode taani hayk'k'eeddawaa gidintto, ha"i shemppaade gem"ishaad shin! 14 Koletteedda sa'atuwaa barenttoo zaaretsi kees's'eedda sa'aa kaatetuwaannanne unttuntta zoriyaawanttunna, 15 work'k'ay de'iyaanne barenttu golliyaan biraa kuntseedda mooddiyaawanttunna ittippe duufuwaan gisaaddi shin! 16 Woy aatti uluwaappe boshettiide yeletteedda na'aadan, woy gallassaa poo'uwaa ayinne be'ibeenna boshettowaadan, taani biittaa giddon k'osetta diggaarkkitaashsha! 17 Duufuwan iitatuu barenttu iita oosuwaa aggiino; yaan daaburanchchatuukka shemppiino. 18 He sa'aan k'ashetto asatuukka shemppiide nashettiino; oosuwaa oosissiyaawanttu waasuwaa unttunttu hewan sissikkino. 19 Guutsay daruukka yaan de'ee; ayiliikka bare godaw ayilettiyaasaappe kesee.

20 «Metuwaan de'iyaawanttoo poo'uu ayaw imetteedee? De'uu c'ammiyaawanttoo, 21 hayk'k'uu yanddeeshsha giide amottina, yeennan is's'iyaawanttoo, k'osi wotseedda duretaa koyiyaawaappe aatsiide, hayk'k'uwaa koyiyaawanttoo,* 22 duufuwaa biide gakkiyaa wode, nashshechchaaninne ililssan pooc'ummiyaawanttoo de'uu ayaw imetteedee? 23 Ogii bayi kichcheedda uraw, S'oossay Aa yuushshuwaa diri diggeedda uraw poo'uu ayaw imetteedee? 24 Kayyuu taw k'uma gideedda; ta oolii aggenaan goggiyaa haatsaa mala. 25 Taani yayyeeddawe ta bolla gakkeedda; taani dagammeeddawekka taanan haneedda. 26 Taw metoppe attina, saruu, woppaynne shemppuu baawa» yaageedda.

4

Elifaazi Koyiro Haasayeedda Haasayaa

(4:1—14:22)

1 Hewaappe guyyiyaan, Teemaana biittaappe yeedda Elifaazi zaariide, hawaadan yaageedda; 2 «Itti uray neenanna s'aliide haasayooppe, neeni hank'k'ettanii? Shin haasayennaaninne agganawe oonee? 3 Be'a, neeni darotuwaa tamaarissaadda; arggaac'eedda kushetuwaakka mintsetsaadda. 4 Ne k'aalay d'ubetteeddawantta minisi essee; daabureedda gulbbatatuwaakka mintsetsee. 5 Shin ha"i metuu neekko yeedda; neeni genc'c'abeykka. Metuu neena gakkina, neeni shabbirettaadda. 6 Neeni S'oossaw yayyiyaawe neena ammantsiide wotsennee? Ne hamettiyaa suure hametay new hidoota gidennee?

7 «Ane neeni ha"i k'oppa: geeshsha gideedda asan d'ayeeddawe oonee? Woy suure Asay hak'an d'ok'ollettiide d'ayi erii? 8 Taani be'eeddawaadan, iitatetsaa goshiide, metuwaa zeriyaawanttu iitatetsaanne metuwaa c'akkana. 9 Unttunttu S'oossaappe kesiyaa shemppuwaan punettiide bayana; Aa hank'k'uwaa suuluwaankka unttunttu meetetti d'ayana. 10 Iitatuu gudiyaanne daariyaa gaammotuwaa mala; shin S'oossay unttunttu achchaa mentsee. 11 Shankkatiide oyk'k'eeddawaa maanaw achchaa d'aya gaammotuwaadan, iitatuu koshaan hayk'k'iino; unttunttu naanatuukka laalettiino.

12 «Itti gallassi itti s'uuray taakko yeedda; he s'uuray saasukettiide, ta haytsaan wod'd'eedda. 13 K'amma gem"ishshuwaa pannurishin, taana iita akumuu un"etseedda.* 14 Taana yashshaynne kokkorssay oyk'k'eedda; ta mek'etsaa ubbaa gaji gajisseedda. 15 C'arkkuu aad'd'iidde ta som"uwaa pittiidde, ta sintsanna aad'd'eedda; dagamaappe denddeeddawaan ta bollan de'iyaa binnaanay ek'k'eedda. 16 I ta sintsan ek'k'eedda; shin I ayentto taani shaakkaade eranaw danddayabeykke. Hewaappe guyyiyaan, c'o"u geeddasaappe hawaadan yaagiyaa kooshshaa sisaad; 17 ‹Hayk'k'iyaa Asay S'oossaa sintsan s'illuwaa gidiide beettanaw danddayii? Woy Asay barena Med'd'eeddawaa sintsan geeshsha gidiide beettanaw danddayii? 18 S'oossay bare k'oomatuwaan ammanettena; bare kiitanchchatuwaankka bayzzuwaa demmee. 19 Yaatina, urk'k'aappe med'etteeddawanttun, unttunttu de'uwaa baasuu baanaa gideeddawanttun, bil"aappekka elleelliide wook'k'iyaawanttun ay keeshshaa daro bayzzuu beettanddeeshsha! 20 Wontta pas'a de'iyaa Asay omarssi gakkanaw, ooninne hassayennan de'ishiina hayk'k'ee. 21 Unttunttu de'uwaa shikaalii shodetti wod'd'iyaa wode, unttunttu aad'd'eeda eratetsaa demmennaan hayk'k'i bayiino› yaagiyaawaa sisaad.

5

1 «Iyyoobaa, ane s'eesa! Shin oonee new koyanawe? Kiitanchchatuwaappe ookko simmanii? 2 Eeyya uraa lanc'c'ii wod'ee; akeekay pac'c'eedda uraakka k'anaatii d'ayissee. 3 Eeyya uray minniide de'iyaawaa taani ta huup'iyaan be'aad; shin ellekka taani Aa golliyaa shek'k'aad. 4 Aa naanatuu saruu bayinna saan de'iino; unttunttu chilootan, maaddiide haasayiyaawe bayinna saan pirddaa d'ayeeddino. 5 I shiishsheedda katsaa koshshatteeddawanttu maana; aguntsaa giddon mokkeeddawaakka unttunttu aw aggikkino. Saametteeddawanttu Aa mas'uwaa akkanaw yaaretiino. 6 Tuggay baanaappe kesenna; metuukka biittaappe mokkenna. 7 Tamay pude piriyaawaadan, Asay metoo yeletteedda.

8 «Taana gidintto, taani S'oossaakko shiik'ana; ta mootuwaakka Aa sintsan wotsana. 9 Pilggiide eranaw danddayettenna wolk'k'aamabatuwaanne paydu bayinna ooratsabatuwaa S'oossay ootsee. 10 Iraa biittan bukissee; gadiyawukka haatsaa yeddee. 11 Toosheteeddawantta bonchchee; kayyottiyaawanttakka mintsetsiide nashechchee. 12 Genanchchatuwaa halchchuwaakka halissee; hewaa diraw, unttunttu kushiyaa oosuu polettenna. 13 Aad'd'eeda eranchchatuwaa I unttunttu geniyaan oyk'k'ee; geellatuwaa mak'k'uwaakka aatsi yeggee.* 14 Unttunttoo gallassay d'umana; gallassaa seetankka unttunttu hekka bilahiyaadan tattaafana. 15 Hiyyeesatuwaa I unttunttu morkketuu mashshaappe ashshee; I unttuntta wolk'k'aamatuwaa kushiyaappekka wotsi akkee. 16 Hewaa diraw, hiyyeesatoo hidootay de'ee; iita asatuwaa I c'o"u ootsee.

17 «S'oossay seeriyaa uray anjjetteedawaa; hewaa diraw, Ubbaa Danddayiyaa S'oossaa seeraa kad'oppa.* 18 I madutsee, shin madutsaa k'achchee. I dechchee, shin Aa kushii d'allee.* 19 Usuppun k'ommo metobaappe I neena ashshana; laappuntsikka neena bochchenna. 20 Koshaa wode hayk'k'uwaappe, olaa wodekka mashshaa k'araappe I neena ashshana. 21 I neena ins's'arssaa lissuwaappe gentsana; bashshay gakkiyaa wodekka yayakka. 22 Bashshaa bollanne koshaa bolla neeni miic'c'ana; bazzo do'atookka yayakka. 23 Ne goshiyaa goshshan shuchchay de'enna; bazzo do'atuukka neenanna saro gidanawantta. 24 Ne dunkkaanii saro gidiyaawaa neeni geeshshaade erana; ne dorssatuwaa ak'uwaakka neeni s'omoosiyaa wode, unttunttuppe ittuunne pac'c'enna. 25 Ne yeletay c'orattanawaanne ne zeretsatuukka dembbaa maataa keeshshaa gidanawaa neeni erana. 26 Zarggaa tukuu bare wodiyaan uddumaa yiyaawaadan, neeni adussa laytsaa de'aade, duufuwaa baana. 27 Iyyoobaa, nuuni hawaa ubbaa pilggi s'eelleeddo. Hewe tuma gidiyaa diraw, hewaa sisaade, new akka» yaageedda.

6

Iyyoobi Laa"entsuwaa Haasayee

1 Iyyoobi zaariide, 2 «Ta waayiinne ta kayyuu ubbay miizaanan likketteerenne! 3 Yaatintto abbaa doonaa shafiyaappekka aad'd'i dees'anawaa. Hewaa diraw, ta k'aalay s'ala gideedda. 4 Ubbaa Danddayiyaa S'oossaa wonddaafiyaa pootsay taana c'addeeddino; ta bollaykka unttunttu yishshaa ushee. S'oossaa dagantsiyaa boshay ta yuushshuwaa dooddeedda. 5 Harii maatay Aa sintsan de'ishiina waasiiyye? Woy booray dalaa demmiide s'aaggiiyye? 6 Mal"ennabay mas'inii gelennaan meetettiiyye? Woy k'uuk'k'ulliyaa giddo haatsay lok'ilok'iyye? 7 Hewaa mala k'umaa taani shenetay; hewaa mala k'umaa mooppe, taana sakkee.

8 «Taani woosseedda woosay gakkeerennee! S'oossaykka ta wozanaa amuwaa immeerennee! 9 S'oossay taana mentsereetseerennee! I bare kushiyaa yeddiide, ta de'uwaa turaa duutseerenneeshsha! 10 Geeshsha S'oossaa k'aalaa kaddabeenna diraw, taw sakuu darooppenne, mintsetsuwaa gideereneshsha. 11 Taani de'uwaan de'anaw taw ay wolk'k'ay de'ii? Taani danddayanaw, ta wurssetsay ayee? 12 Ta wolk'k'ay shuchchaa wolk'k'aa malee? Woy ta ashuu nahaasiyaa birataa malee? 13 taana maaddanaw ay wolk'k'aynne taw baawa; maaduwaa demmanaw taani biyaa sa'aykka de'enna.

14 «Metuwaan de'iyaa uray Ubbaa Danddayiyaa S'oossaw yayyiyaawaa agginttokka, Aa laggetuu aw keekkatetsaa bessanaw koshshee. 15 Ta ishatoo, hintte iray bukkenna wode meliyaa shaafaa mala, taana c'immiitta. 16 Balgguwaa aginatuwaan he shaafay orddo shachchaan kumiide kametee. 17 Shin bonii gakkiyaa wode, he shachchay muushiide, haatsaa kesee; haatsaykka he sa'aappe d'ayee. 18 C'aanaa mehiyaa laaggiide biyaa zal"anchchatuu haatsaa koyanaw barenttu ogiyaappe gas'aa kesiide, mela biittan toyilakattiidde, hayk'k'i d'ayiino. 19 Teema biittaa zal"anchchatuunne Saaba biittaa ogiyaawanttu haatsaa demmana giide, hidootaa wotsiino. 20 Shin unttunttu ammanettiide koyina d'ayeedda diraw, yeellateeddinonne hidootaa k'ans's'eeddino. 21 Hinttekka taw he shaafatuwaa mala gideeddita; taana gakkeedda metuwaa be'iide yayyeeddita. 22 Taani hinttena, ‹Taw ittibaa immite› woy, ‹Hintte ak'uwaappe ta diraw asaw mattaayiyaa immite› gaadditaa? 23 Woy, ‹Taana ta morkkiyaa kushiyaappe ashshite› woy, ‹Uk'k'inniyaawanttu kushiyaappe taana wozite› gaadditaa?

24 «Hintte taana tamaarissite; taani c'o"u gaana. Ayaa bayzzaadditantto, ane taana bessite. 25 Tuma gideedda k'aalay ay keena wolk'k'aamee! Shin hintte palumay ubbay taana ayaanne seerenna. 26 Hintte taani haasayiyaa haasayaa c'arkkuwaa mala giide k'oppiita. Yaatina, taani hidoota k'ans's'aade haasayiyaa haasayaa ayaw k'oriitee? 27 Aawuu bayinnawantta shaakki akkanaw hintte saamaa yeggiita; hintte laggiyaakka zal"anaw washissiita. 28 Ane tishshi ootsiide, taana s'eellite. Taani hintte sintsan wordduwaa haasayikke. 29 Hayyanaa, ane zaaretsiide k'oppite; taani s'illuwaa gidiyaa diraw, ta bolla c'oo pirddoppite. 30 Taani ta ins's'arssan worddoteeddawaa malatii? Ta doonay likkiyaa likke gidenawaappe shaakkiide haasayanaw danddayennee?

7

1 «Asaa de'uu sa'aa bollan wolk'k'aama baas'e gidenneeyye? Aa de'uwaa laytsay keraa ootsiyaa asaa de'uwaa laytsaa mala gidenneeyye? 2 Kuwaa amottiyaa k'oomaadan, woy bare dirgguwaa akkanaw naagiyaa oosanchchaadan, 3 hewaadan taw mela aginatuunne tugga k'ammatuu imetteeddino. 4 Taani gisiyaa wode, ‹Awude beegottandditaashsha?› yaagay. Shin k'ammay taw aduk'k'ee; sa'ay wonttana gakkanaw hiis'an aad'd'a aad'd'a wod'd'ay. 5 Ta bollay gus'uniyaanne pok'uwaa mayyeedda; ta madutsaappe giishshay goggee. 6 Ta laytsay shemayinniyaa mukuukkaappekka aad'd'i elleellee; ay hidootaynne bayinnan ta laytsay wuree.

7 «Abeet S'oossaw, ta laytsay siid'iyaanna shemppiyaa itti shemppuwaa mala gidiyaawaa hassaya! Ta ayifii laa"entso keekkabaa be'ennaan atteedda. 8 Neeni taana ha"i be'aasa; shin laa"entso be'akka; neeni taana koyooppe, taani d'ayaad.

9 «Shaarii piskki giide d'ayiyaawaadan, duufuwaa wod'd'eedda uray simmiide kesenna. 10 Bare gollekka laa"entso simmiide yeenna; Aa eriyaa asaykka Aa dogee.

11 «Hewaa diraw, taani c'o"u giikke; taani ta tuggaa diraw haasayana; ta de'uu c'ammeedda diraw zuuzummana. 12 Hawaa keeshshaa neeni taana ayaw naagay? Taani new abbaa woy abbaa giddo hambbaaziyaa gaaddiyye? 13 Taani, ‹Ta hiis'ay taana mintsetsanddee; ta alggayikka taana zuuzuntsaappe shemppissanddee!› yaagiyaa wode, 14 neeni taana akumuwaan yashissaasa; sas'aankka taana dagantsaasa. 15 Taani ha sakkiyaa bollaanna de'anawaappe sulettiyaawaanne hayk'k'iyaawaa dooray. 16 Taani ta de'uwaa kad'aad; taani med'inaw de'anaw koyikke. Ta laytsay siid'iyaanna shemppiyaa itti shemppuwaa mala gidiyaa diraw, neeni taana agga basha.

17 «Neeni Aa woggabaadan s'eellanaw Asay ayee? Neeni aabaw ayaw bonchcho sa'aa immay?* 18 Wontta wontta neeni Aa biddaassaa; k'ay wodiyaan wodiyaan Aa paac'c'aasa. 19 Neeni taakko s'eelliyaawaa mulekka aggikkii? Woy taani ta c'uchchaa mittiyaa wodiyaakka taw immikkii? 20 Abeet asaa wochchiyaawoo, taani nagaraa ootseeddawaa gidooppe, neena ayay k'oheeddee? Neeni ayaw taana c'addi kaa'iyaawaa ootsaaddii? New taani dees'o tookuwaa gidaadditayye? 21 Ta balaappe ayaw taana maarennan is's'ay? Ta nagaraakka ayaw atto geenan aggay? Simmi taani duufuwaa wod'd'iyaa wodii gakkeedda; neeni taana koyiyaa wodekka, taani beettikke» yaageedda.

8

Bilddaade Haasayeedda Haasayaa

1 Hewaappe guyyiyaan, Shuuha biittaappe yeedda Bilddaade zaariide, hawaadan yaageedda; 2 «Neeni hawaa malabaa awude gakkanaw haasayay? Ne doonaappe kesiyaa k'aalay wolk'k'aama gotiyaa mala. 3 Ubbaa Danddayiyaa s'oossay pirddaanne s'illobaa geellayii? 4 Ne naanatuu S'oossaa bolla nagaraa ootseedda diraw, I unttuntta unttunttoo bessiyaawaadan muree. 5 Shin neeni S'oossaakko simmooppe, Ubbaa Danddayiyaa S'oossaa woossooppe, 6 neeni geeshshanne suure gidooppe, I ne diraw denddiide, neena maaddana; I kase ne de'oo zaariide woytana. 7 Ne doometsay guutsa malattooppenne, ne wurssetsay loytsi darana.

8 «Kase yeletaa ane oochcha; nu mayzza aawotuu ayaa ayaa tamaareeddentto, koyaade demma. 9 Ayaw gooppe, nuuni zino yeletteeddawantta; nuuni ayaanne erokko. Nuuni ha sa'aan de'iyaa laytsay kuwaa mala. 10 Unttunttu neena tamaarissino, new odinonne barenttu akeekeeddawaappe haasayino.

11 «C'arii c'ariyaa haatsay bayinna saan dic'c'anaw danddayenna; mak'k'aykka haatsi bayinna saan mokkanaw danddayenna. 12 Biro dic'c'iidde, k'ans's'ettennan de'iiddi, maataappekka elle shullana. 13 S'oossaa dogiyaa asaa ubbaa wurssetsay hewaa mala; S'oossay bayinna uraa hidootaykka d'ayana. 14 I ammanettiyaawe me"i kichchiyaawaa; I c'eek'ettiyaabaykka shararootaa golliyaa mala. 15 I bare shararootatti golliyaan zemppee, shin ek'k'enna; I Aa oyk'k'ana, shin Aa danddayenna. 16 I awaan haatsaa ushsheedda ataakilttiyaa mala; ataakilttiyaa sa'aa pinni kesana gakkanaw daashee. 17 Keelaa shuchchaa yuushshuwaan bare s'ap'uwaa yeddee; shuchchatuwaa giddonkka barew sa'aa koyee. 18 Shin I bare sa'aappe shodetti d'ayintto, he sa'ay Aa, ‹Taani neena be'abeyikke› yaagana. 19 Be'a, iita asatuwaa nashechchay hawaa mala. Hara asatuukka yiide, unttunttu sa'aa oyk'k'iino.

20 «S'oossay tumuwaappe tooshii bayinna asaa oli erenna; iitaa ootsiyaawantta k'ay maaddenna. 21 I zaariide, neena miic'issananne ililissana. 22 Neena is's'iyaawanttu yeellaa mayyana; iitatuwaa gollii d'ayana» yaageedda.

9

Iyyoobi Gujjiidekka Haasayee

1 Hewaappe guyyiyaan, Iyyoobi zaariide, hawaadan yaageedda; 2 «Ee, hawe hintte giyaawe tuma gidiyaawaa taani eray. Shin Asay S'oossaa sintsan s'illuwaa gidanaw waan danddayii?* 3 Aanana itti uray palumettanaw koyooppe, he uray I oochchiyaa sha"u ooshaappe ittuwaanne zaaranaw danddayenna. 4 S'oossay bare wozanaan aad'd'eeda eranchcha; bare abbiyankka daro wolk'k'aama. Aanana ek'ettiide s'oonettibeenawe baawa. 5 Erennan de'ishiina, d'ok'k'a deretuwaa I unttunttu sa'aappe diggee; bare hank'k'uwaankka aatsi yeggee. 6 I biittaa Aa sa'aan k'aatsee; biittaa tuuk'etuwaakka yiik'k'iyiik'k'issee. 7 Away awas's'enaadaaninne s'oolinttetuu poo'ennaadan azazanaw danddayee. 8 I barekka salotuwaa mic'c'eedda; abbaa beetaa bollankka hamettee. 9 S'oossay Wogga Beeriyaa, Ooriyoona, Piliyaadisa giyaa s'oolinttetuwaa c'uguwaanne hewaadankka gedissa baggana de'iyaa s'oolinttetuwaa c'ugotuwaa med'd'eeddawaa. 10 Pilggiide eranaw danddayettenna wolk'k'aamatuwaa, paydu bayinna ooratsabatuwaa I ootsee.

11 «S'oossay taakko shiik'inttokka, taani Aa be'anaw danddaykke; I ta miyiyaanna aad'd'inttokka, taani I hewan de'iyaawaa eranaw danddaykke. 12 I bare koyeeddawaa akkina, Aa ooninne digganaw danddayenna. ‹Waatay?› yaagiide Aa oochchana Asay baawa. 13 S'oossay bare hank'k'uwaa te"enna; Ra'aaba giyaa dawiyaa maaddiyaa bare morkkatuwaa bare gediyaappe garssaw aatsiide yed'd'ee.

14 «Yaatina, taani Aa ooshaa zaaranaw lo"o k'aalaa hak'appe demmanaw danddayayitaa? 15 Taani s'illuwaa gidinttokka, pirddiyaa S'oossay taana maaranaadan woossanaappe attina, taani Aa bolla haasayikke. 16 Taani Aa s'eesina, I taw koyinttokka, ‹Ta kooshshaa siseedda› gaade ammanikke. 17 I taana gotiyaan mentsereetsee; gaasuu bayinnan I ta madutsaa darissee. 18 Taana shemppuwaakka shemppissennan diggee; I ta de'uwaa c'amuwaan kuntseedda. 19 Wolk'k'aabaa haasayooppe, I wolk'k'aama. Pirddaawaa haasayooppe, Aa s'eesiide, pirdda golle shiishshana Asay baawa. 20 Taani s'illuwaa gidinttokka ta doonay taana bayzzanchcha kessee; taani tooshii bayinna asaa gidinttokka, I taana geella kessee.

21 «Taani tooshii bayinna asaa. Shin ta de'uwaa dosikkenne kad'ay. 22 Dummatetsay baawa; hewaa diraw, taani, ‹I tooshii bayinnawanttanne iitatuwaa laa"uwaakka ittippe d'ayissee› yaagay. 23 Bashshay s'illo asatuwaa k'oppennaan wod'iyaa wode, S'oossay k'iliic'ee. 24 S'oossay ha sa'aa iita asatoo aatsiide immeedda; pirddiyaawanttu ayifiyaakka goozeedda. Hawaa ubbaa ootseeddawe Aa gidanaappe attina, haray oonee?

25 «Ta de'uwaa laytsatuu wotsaa wos's'iyaa uraappekka aad'd'iide elleelliino; unttunttu lo"obaa be'ennaan paalliide d'ayiino. 26 Ta de'uwaa laytsatuu mak'k'aa wonggiriyaadan elleelliino; arggantsay barew miyaawaa oyk'k'anaw saluwaappe duge paalliyaawaadan paalliino. 27 Taani, ‹Ta zuuzuntsaa dogana; ta som"uwaakka d'umissiyaawaa aggade pashikkana› yaagooppe, 28 neeni taana geeshsha geenawaa taani eray; ayaw gooppe, taana gakkana waayiyaa ubbaw taani yayyay. 29 Yaatina, taani bayzzanchcha gida kichchaaddippe attina, c'oo mela ayaw daaburayttaa?

30 «Taani ta bollaa haray atto saamunaan meec'ettanttokka, ta kushiyaa hanc'c'iic'iyaan meec'c'anttokka, 31 neeni taana urk'k'aa ollaan olana; ta mayuukka taana shenetana. 32 Taani aw zaaruwaa immana gaanaw, S'oossay ta mala asaa gidenna. Hewaa diraw pirddaw boytte gaanaw danddaykke. 33 Shin bare kushiyaa nu laa"uwaa bolla wotsiide, nuuna sigetsiyaa Asay nu giddon de'eerenneeshsha! 34 Abeet S'oossaw, taana muriyaawaa agga; taana dagantsiyaawaanne yashissiyaawaa agga. 35 Yaatooppe, taani aw yayyenan haasayana; shin ha"i danddaykke.

10

1 «Taani ta de'uwaa kad'ay! Hewaa diraw, taani mootettanaappe attina, c'o"u giikke; taani mishettaade haasayay. 2 Taani S'oossaa hawaadan yaagay: Ha"i ta bolla pirddoppa; neeni taana mootiyaa mootuu ayenttonne taw oda. 3 Neeni taana uk'k'unnanaw bessii? Neeni ne kushiyan med'd'eedda uraa kad'iyaawe, k'ay iitatuwaa halchchuwaa polissiyaawe lo"ee? 4 Ne ayifii asaa ayifiyaa malee? Asay s'eelliyaawaadan neeni s'eellay? 5 Ne de'uwaa laytsaykka asaawaa keeshshee? Ne de'uwaa laytsaykka asaa laytsaayda k'antsee? 6 Yaatina, ta bayzzuwaa ayaw koyay? Ta nagaraakka ayaw k'oray? 7 Taani bayzzanchcha gidennawaanne ne kushiyaappe taana ooninne ashshanaw danddayennawaa neeni eraasa.

8 «Taana ne kushii giigissiide med'd'eedda; shin ha"i he kushii simmiide, taana d'ayissee. 9 Neeni taana urk'k'aappe med'd'eeddawaa hassaya. Yaatina, ha"i taana baanaadan liik'issanaw hanay? 10 Taana maatsaadan ta aatti uluwaan tigeeddawenne dichcheedawe neena. 11 Taana neeni ashuwaanne galbbaa mayzzaadda; ta mek'etsaa s'ap'uwaanna gatsaade waas'aadda. 12 Neeni taw de'uwaanne aggena ne siik'uwaa immaadda; ne naaguwaan neeni taana pas'a wotsaadda.

13 «Shin neeni he wodiyaappe doommaade, ne wozanaa giddon taana k'ohanaw k'oppiyaawaa taani eray. 14 Taani nagaraa ootsooppe be'anaw, neeni taana geeddaasa; ta bayzzuwaakka murenaan aad'd'akka. 15 Bayzzanchcha gidooppe, taw aayye ana! K'ay taani s'illo gidinttokka, ta huup'iyaa pude d'ok'k'u ootsanaw danddaykke. Ayaw gooppe, neeni taana yeellaan kuntsa wotsaaddanne tuggaan matsoya wotsaadda. 16 Taani otorettooppe, neeni taana gaammuwaadan yederssaade oyk'k'ana; k'aykka taana k'ohanaw, ne malalissiyaa oosuwaa neeni ootsana. 17 Neeni ta bolla ooratsa markkatuwaa ahaasa; ne hank'k'uwaakka ta bolla darissaasa; taana olanaw ooratsa halchchotuwaa giigissaasa.

18 «Yaatina, taana ta aatti uluwaappe ayaw kesaadii? Ooninne taana be'ennaan hayk'k'aarikkitaasha! 19 Taani de'ennaan aggaarikkitaashaa! Woy ta aatti uluwaappe kesosaanna duufuwaan wod'd'aarikkitaashsha! 20 Ta de'anaw atteeda laytsatuu guutsa gidikkinoo? Taani laafaa nashetta akkana mala, ha"i taana aggaarikkii! 21 Leeleedda d'uma sa'aa taani biyaa wodii mateedda; taani hewaappe simmaade haa yiikke. 22 Taani biyaasa'ay d'ip'p'i go d'umaynne maaray baynawanttu de'iyaa biittaa; hewan de'iyaa poo'uukka d'umaa mala» yaageedda.

11

S'oofaari Haasayeedda Haasayaa

1 Naa'ima biittaappe yeedda S'oofaari zaariide, hawaadan yaageedda; 2 «Ha haasayetteedda k'aalaw ubbaw zaaruwaa immiyaa Asay baawee? Woy hawaa haasayeedda bitanii tumanchcha gidanaw danddayii? 3 Ne mela haasayay asaa c'o"u ootsii? Neeni k'iliic'iyaa wode, neena seeriyaawe baawa gaaddiyye? 4 Neeni odaadde, ‹Ta timirttii tuma; taani S'oossaa sintsan geeshsha› yaagaasa. 5 S'oossay ne bolla bare doonaa dooyiide haasayeerenneeshsha! 6 I new aad'd'eeda eratetsaa s'uuraa k'onc'c'isseerenneeshsha! Ayaw gooppe, tumu aad'd'eeda eratetsaw laa"u kifiletuu de'iino. S'oossay neena ne ootseedda nagaraa keeshshaa muribeennawaa era.

7 «Neeni S'oossaa c'iimma s'uuraa k'oraade eranaw danddayay? Woy Ubbaa Danddayiyaa S'oossaa zawatuwaa koyaadde demmanaw danddayay? 8 Unttunttu salotuwaappekka d'ok'k'a; neeni ayinne ootsanaw danddayakka. Unttunttu Si'ooliyaappekka aad'd'eeda c'iimma; neeni eranaw danddayakka. 9 S'oossaa aad'd'eeda eratetsay biittaa adusatetsaappe aduk'k'ee; abbaa gomppaappekka aakkee. 10 I yiide, neena k'asho golliyaan yegginttonne pirdda golle shiishshintto, Aa digganaw danddayiyaawe oonee? 11 S'oossay patsenna asatuwaa eree; iitabaa be'iyaa wode, I c'oo aggena. 12 Eeya Asay aad'd'eedda eranchcha gidiyaawaappe dembbaa harii asaa gidi yelettiyaawe matee.

13 «Iyyoobaa, neeni ne wozanaa suure ootsooppe, ne kushiyaakka aakko mic'c'aade woossooppe, 14 nagaraa neeppe haassooppe, ne gollenkka iitabay de'ennaadan ootsooppe, 15 yaatooppe, neeni d'ok'k'u gaade yeellay bayinnan ubbabaa s'eelana; yashshiyaawe bayinnankka minnaade ek'k'ana. 16 Ne metuwaa ubbaakka neeni dogana; gukkeedda haatsaadan, neeni Aa laa"entso hassayakka. 17 Ne de'uu seeta gallassaa awaappekka aad'd'iide poo'ana; ne de'uwaa d'umaykka wontta poo'uwaa mala gidanawaa. 18 New hidootay de'iyaa diraw, neeni hirggennan de'ana. S'oossay neena naagiyaa diraw, neeni woppu gaananne shemppana. 19 Neeni gem"ishshiyaa wode, neena yashissana uray baawa; darotuu neena awuddashana. 20 Shin iitatuwaa ayifii k'ook'ana; aappe bak'ati attanawukka danddaykkino. Unttunttu hiddootay hayk'k'uwaa» yaageedda.

12

Iyyoobi zaariidekka Haasayee

1 Iyyoobi zaariide, hawaadan yaageedda; 2 «Ee, hintte tumukka aad'd'eedda eranchcha; aad'd'eeda eratetsaa ubbaykka hinttenanna hayk'k'ana! 3 Shin tawukka hinttewaadan akeekay de'ee; taani hintteppe laafikke! Ha hintte haasayeeddawaa ubbaa ooninne eree. 4 Taani S'oossaa woossina, I siseedda asaa gidooppenne, ta laggetoo miic'c'iyaawaa kesaad; taani s'illuwaanne tooshii bayinna asaa gidooppekka, k'iliic'iyaawaa kesaad. 5 Hinttena ay metuunne gakkibeenna diraw, ta metuwaa kad'iita; kunddanaw ganddigaariyaa bitaniyaakka sugiita. 6 Bonk'k'iyaawanttu golletuu saro de'iino; S'oossaa hank'k'etsiyaawanttu hirggi bayinnan de'iino. Unttunttu kushiyaa wolk'k'ay unttunttu goyinniyaa s'oossaa.

7 «Shin neeni ane mehetuwaa oochcha; unttunttu neena tamaarissana. Woy saluwaa kafotuwaa oochcha; unttunttu new odana. 8 Woy sa'aw haasaya izakka neena tamaarisanna; abbaa moletuukka new odana. 9 Med'inaa Godaa kushii hawaa ootseeddawaa hawanttu ubbaa giddon erennawe oonee? 10 Pas'a de'iyaa med'etatuwaa ubbaa de'uunne asaa ubbaa ayaanay Aa kushiyaanna. 11 Ins's'arssay k'umaa shaakki eriyaawaadan, haytsay haasayaa shaakkiide erenneeyye?

12 «Aad'd'eeda eratetsay c'imeedda asatuu matan de'ee; daro wodiyaa de'iyaawe akeekaa immee. 13 S'oossaw aad'd'eeda eratetsaynne wolk'k'ay de'ee; zoriinne akeekay an beettee. 14 S'oossay k'oleeddawaa zaaretsi kees's'anawe oonee? I k'achcheeda uraakka billi yeddanawe oonee? 15 S'oossay iraa te"ooppe, biittay melee; I iraa bukissooppe, di'uu biittaa bayzzee.

16 «Minotetsaynne s'oonuu S'oossaawaa; c'imettiyaawenne c'immiyaawenne laa"uukka aappe garssaana de'iino. 17 Zoriyaawanttuppe I aad'd'eeda eraa k'aari akkee; Daannatuwaakka I eeyaa kesee. 18 I kaatetuwaa kaatetuwaa araataappe wotsee; unttunttakka ayiletuwaa ootsee. 19 K'eesetuwaappekka bonchchuwaa k'aari akkee; wolk'k'aamatuwaakka aatsi yeggee. 20 Ammanetteeda asatuwaakka c'o"u ootsee; c'imatuwaappekka akeekaa wotsi akkee. 21 Kaappatuwaa kawushshee; deriyaa kaaletsiyaawanttu wolk'k'aakka wurssee.

22 «D'uman de'iyaa S'uura yewotuwaa k'onc'c'issee; d'ip'p'i go d'uma sa'aakka poo'o kessee. 23 S'oossay kawutetsatuwaa d'ok'k'isee; k'ay s'oonee. Kawutetsaakka aassee; k'ay d'ayissee. 24 Sa'aa asaa kaappatuwaa akeekaa diggiide, ogii bayinna mela sa'aan toyilakattanaadan ootsee. 25 Poo'uu bayinna d'uman unttunttu tattaafiino; matsotteedda asatuwaadan unttunttu ganddigaariino.

13

1 «Hawaa ubbaa ta ayifii be'eedda; ta haytsaykka sisiide akeekeedda. 2 Hintte eriyaawaa taanikka eray; taani hintteppe laafikke. 3 Shin taani Ubbaa Danddayiyaa S'oossaw haasayanaw koyay; hinttenanna gidenna. Taani ta mootuwaa aanana mootettanaw amottay. 4 Hintte tumuwaa wordduwaan kammiita; hintte ubbaykka patsenna aakimatuwaa. 5 Hintte ubbay c'o"u geedda gideerikkiteeshsha! Yaatintto, hinttena Asay aad'd'eeda eranchcha gaana shin!

6 «Ha"i ta mootuwaa sisite; ta doonaappe kesiyaa palumiyaa hayzzite. 7 Hintte S'oossaa doonaa gidiide, wordduwaa haasayiiteeyye? Aa diraw ek'k'iide, c'imuwaa haasayiiteeyye? 8 Hintte Aa maaddiyaawe de'ii? Woy aw abakkaatto gidiide mootettiitee? 9 I hinttena pilggi s'eellintto, hintteppe lo"obaa demmanee? Hintte asaa c'immiyaawaadan, Aa c'immanaw danddayiiteeyye? 10 Hintte geeman asaa som"uwaa s'eelliide maaddooppe, S'oossay tumu hinttena seerana. 11 Aa bonchchuu hinttena dagantsennee? Aa anggay hinttena yashshennee? 12 Hintte odiyaa leemisotuu bidintsaa mala patsennawantta; hintte shiishshiyaa palumii urk'k'aappe med'etteedda gonddalliyaa mala.

13 «Ane c'o"u giite! haasayana; hawaappe guyyiyaan, bare hanowaa hano. 14 Taani ta huup'iyaa ayaw hirggaa garssan wotsaytaa? Ta shemppuwaakka ayaw ta kushiyaan oyk'k'aytaa? 15 Be'ite, S'oossay taana wod'iyaawaa gidooppenne, taani Aa danddayan naagana. Gidooppenne, taani ta mootuwaa Aa sintsa shiishshana. 16 Nagaranchcha Asay Aa sintsa shiik'anaw danddayenna diraw; hawe taani shiik'anaw s'aliyaawe, ooni erii, ta atotetsaw gaaso gidanaw danddayee. 17 Ta haasayaa akeekiide sisite; taani odiyaawe hintte haytsaan gelo. 18 Be'ite, taani ta mootuwaa giigissaaddi; shatimmanawaakka eray.

19 «Abeet S'oossaw, neeni taana mootanaw yay? Neeni taana bayzzanchcha kessooppe, taani c'o"u gaade hayk'k'ana. 20 Shin neeni taw ha laa"ubatuwaa ootsa; taani neeppe geemmikke. 21 Taana muriyaawaa agga; ne anggaan taana dagantsoppa. 22 Hewaappe guyyiyaan, taana s'eesa; taani koyana. Woy taani haasayina, taw zaaraadde haasaya. 23 Barew, taani bayzzeedda bayzzuunne nagaray aappunee? Ta balaanne ta nagaraa ane taana bessa.

24 «Neeni ayaw ne som"uwaa taappe gentsay? K'ay taana ayaw ne morkkiyaadan payday? 25 Taana, c'arkkuu afiyaa bonc'c'iyaa malaa, yashissayii? Woy meleedda suullaa malaa yederssay? 26 Neeni ta bolla s'aafeedda mootuu c'ama; haray attina, taani yalagatetsan de'aadde ootseedda bayzzuwaanne ashshabaakka. 27 Neeni ta gediyaa gediyaa birataan k'achchaadda; ta tanggiyaa tangguwaa ubbaa wochchaasa; ta gediyaa kottiyaa pilgga s'eellaasa.* 28 Taani wook'k'eeddabaadan hanay; bil"ay meedda afilaadankka wook'k'ay.

14

1 «Mac'c'a asaappe yeletteedda asaa laytsay k'antsa; hewaa keeshshaakka metuwaan kumi utteedda. 2 I c'iishshaadan c'iishshiide, ellekka k'ok'k'ofetti aggee; k'ay gam"ennan kuwaadan ellekka aad'd'i kichchee. 3 Yaatina neeni, S'oossay, hewaa mala asaakka s'eellay? K'ay Aa pirddanaw ne sintsa shiishshay? 4 Tunabaappe geeshshabaa kessanaw danddayiyaawe oonee? Ooninne baawa. 5 Asay de'ana laytsatuu zawati utteeddino; I de'ana aginaakka neeni payda wotsaadda; neeni wotseedda zawaappe aad'd'iyaawe baawa. 6 Hewaa diraw, keraa ootsiyaa Asay bare oosuwaa poliide shemppiyaawaadan, Asay bare daabura laytsaa poliide shemppanaadan, Aa agga.

7 «Mitsawukka hidootay de'ee; mitsay k'ans's'ooppe aac'ee; aac'aykka hewaadan haniidde, de'i bashee. 8 He mitsaa s'ap'uu biittaa garssan ec'inttokka, Aa durumaykka biittan wook'k'ooppekka, 9 haatsaa peenuwaa demmiide aac'ee; puutiyaadan ooratsa lic'uwaa kessee.

10 «Shin Asay hayk'k'ina, Aa wolk'k'ay wuree; Aa shemppuu kesowaappe hini baggan, I hak'an de'ii? 11 Abbaappe haatsay meliyaawaadan, k'ay shaafaa haatsaykka to'iyaawaadan, 12 hewaadan asaykka hayk'k'ee; he sa'aappe denddenna. Salotuu aad'd'ana gakkanawukka Asay beegottena; bare gem"ishshuwaappekka denddenna.

13 «Abeet S'oossaw, neeni taana duufo giddon gentsaade, ne hank'k'uu aad'd'ana gakkanaw k'oseeddawaa gidaarikkiishsha! Neeni taw keeruwaa immaade, he gallassi taana hassayeeddawaa gidaarikkiishsha! 14 Itti Asay hayk'k'ooppe, simmiide pas'anee? Ta laamii yaana gakkanaw, ha tugga wodiyaa ubbaa danddayan naagana. 15 Neeni med'd'eedda taanakka be'anaw neeni laamotiyaa wode, neeni taana s'eesana; taani new koyana. 16 He wodiyaan, neeni tumuwaappe ta tangguwaa wochchana; shin ta nagaraa ta bolla paydakka. 17 Ta bayzzuu k'arc'c'iitaa giddon yiic'ettana; ta nagaraakka neeni kammana.

18 «Derii kunddiyaanne me"erettiyaawaadan, zaallaykka d'ok'olettiyaawaadan, 19 haatsaykka shuchchaa bookkiyaawaadaaninne di'uukka biittaa meec'c'iide afiyaawaadan, hewaadan neenikka asaa hidootaa d'ayissaasa. 20 Neeni Aa med'inaw s'oonaasa; yaatooppe I bi aggee. Aa malaa laammaadde, ne sintsappe yeddaasa. 21 Aa naanatuu bonchchettooppe, hewaa I erenna; unttunttu tooshettooppekka be'enna. 22 Shin Aa bollaa seelay Aa s'alalaw sisettee; I bare s'alalaw yeekkee» yaageedda.

15

Elifaazi Laa"entso Haasayeedda Haasayaa

1 Hewaappe Temaana biittaappe yeedda Elifaazi hawaadan yaagiide zaareedda; 2 «Aad'd'eeda eranchcha Asay c'arkkuwaadan oyk'k'ettennawaa haasayii? Woy k'ohiyaa k'ofaan bare uluwaa kuntsanaw bessii? 3 Patsenna k'aalaan woy maaddenna k'aalaan mootuwaa mootettii? 4 Hewaa gidooppe, neeni S'oossaw yayyiyaawaa aggaada; haratuukka S'oossaw goyinnennaadan diggaassa. 5 Ne iitatetsay ne haasayan erettee; shin ne c'inc'c'a haasayaan kamanaw baas'etaassa. 6 Ne bolla pirddiyaawe ne doonaappe attina, taana gidikke; ne ins's'arssay ne bolla markkattee.

7 «Koyiro asaappe sintsa yeletteeddawe neenee? Woy neeni deretuu med'ettanaappe kase yelettaaddii? 8 Neeni S'oossaa S'uura shiik'uwaa sisaadii? Woy aad'd'eeda eratetsaa ne s'alalay eriyaawaa new malatii? 9 Nuuni erennawaa neeni eriyaawe ayee? Nuw gelennaan aggiide, new geleeddawe ayee? 10 Ne aawuwaappe bayirattiyaa asatuu, c'imiide puulummeedda asatuu nu giddon de'iino.

11 «S'oossay new immeedda mintsetsuunne nuuni new ashkketetsan haasayeedda k'aalay guus'eeddee? 12 Ne wozanay neena ayaw wora afii? Ne ayifiikka ayaw s'eelaa derek'k'ii? 13 Yaataade neeni S'oossaa bolla hank'k'ettaadda; hewaa mala k'aalaakka ne doonaappe kessaadda. 14 Asay S'oossaa sintsan geeshsha gidanaw danddayii? Woy mac'c'a asaappe yeletteedda Asay s'illuwaa gidanaw danddayii?* 15 Be'a, S'oossay bare kiitanchchatuwaankka ammanettena; haray atto salotuukka Aa sintsan geeshsha gidikkino. 16 Shin ha sheneyiyaanne tuneedda asay, nagaraakka haatsaadan ganiyaa Asay waan amanetannee!

17 «Iyyoobaa, ane sisa! new odana; taani be'eeddawaa ubbaa new odana. 18 Aad'd'eeda eranchcha asatuu barenttu mayzza aawotuwaappe demmeedda eratetsaa gentsennan taana tamaarisseeddino. 19 Ha biittay unttunttu s'alalaw imetteedda; hara biittaa Asay unttunttu wozanaa S'oossaappe wora zaaribeenna.

20 «Asaa uk'k'unniide de'iyaa iita asay, bare de'uwaa laytsaa ubbaan tuggi aappe shaakkettenna. 21 Ubbaa gede dagantsiyaa kooshshay Aa haytsaan sisettee; I saro de'ay giishina, panggatuu Aa bolla yaana. 22 D'umaappe kessi akkanawaa I ammanenna; I mashshaw kaac'etteedda. 23 Aa anhay ankkoo k'uma gidanawaa; barew d'uma gallassay matatteeddawaa I eree. 24 Metuunne tuggay Aa yashissana; olaw keseedda kaatiyaadan Aa dagantsana. 25 Ayaw gooppe, I bare kushiyaa S'oossaa bolla dentseedda; Ubbaa Danddayiyaa S'oossaa bollakka s'aleedda. 26 Minonne orddo gonddalliyaa oyk'k'iide, S'oossaa bolla makkaleedda.

27 «Aa som"ii mod'd'eedda diraw, Aa s'eessaykka boborc'c'eedda diraw, 28 I laattiide de'iyaa katamatuukka olan laaletteedda dirawunne I de'iyaa gollatuukka ooninne de'enna ona gideedda diraw, 29 I bare duretetsan daro gam"enna; Aa ak'uukka aanana gam"enna; biittaa bollankka aakena.

30 «D'umaappe I kessi akkena; Aa tashetuwaa lac'uu melissana; Aa c'iishshaakka S'oossaa c'arkkuu pitti d'ayissana. 31 Barekka barena c'immiidde, hadaban ammanettoppa. I akkanabaykka hadabaa. 32 Wodii gakkennan shulliyaanne meli simmiide, laa"entso aac'anaw danddayenna mitsaa mala I gidanawaa. 33 Teerennaan wurc'c'uwaanna k'ok'k'ofettiyaa woyniyaa malanne c'iishshay k'ok'k'ofettiyaa wogaraa mala I gidanawaa. 34 S'oossaw yayyena asatoo zarii d'ayana; mattaayiyaan kees'etteedda golliyaakka tamay maana. 35 Unttunttu metuwaa shahaariide, iitabaa yeliino; unttunttu wozanaankka c'imuu kumi utteedda» yaageedda.

16

Iyyoobi Zaariidekka Haasayee

1 Iyyoobi hawaadan yaagiide zaareedda; 2 «Hawaa mala haasayaa daruwaa sisaad; hintte mintsetseetto giidde, taana metiyaawantta. 3 Ha go"ay bayinna hintte haasayaw wurssetsi baawee? Taananna hinttena hawaa keeshshaa palumissiyaa gaasuu ayee? 4 Hintte ta sa'aan de'ina, taani hintte sa'aan de'eeddawaa gidintto, taanikka ta huup'iyaa kad'iyaan k'aatsaadde, ha"i hintte giyaawaa ubbaa hintte bolla loytsaade haasayana shin! 5 Hewaadankka, ta zoriyaan taani hinttena mintsana shin! Ta doonaappe kesiyaa haasayaykka hinttena mintsetsana shin!

6 «Shin taani haasayinttokka, ta sakuu keekenna; taani c'o"u gaade danddayinttokka, taappe kichchenna. 7 Abeet S'oossaw, neeni taana dippi ootsaadda; ta golliyaa asaa ubbaakka d'ayissaadda. 8 Neeni ta galbbaa melissaaddanne gunddissaadda; ta bollaakka gilk'k'issaadda. Hewaa diraw, Asay taana be'iide, ‹Hawe I nagaranchcha gidiyaawoo markka› yaagee. 9 S'oossay bare hank'k'uwaan taana duuseretsi yeggeedda; bare achchaakka ta bolla garc'c'eedda; I ta morkkii taana derek'k'ee. 10 Asatuu ta yuushshuwaan shiik'eeddino; ta bolla k'iliic'iidde, ta k'ins's'alliyaa bak'k'eeddino. 11 S'oossay iitaa ootsiyaa asatoo taana aatsiide immeedda; geelatuwaa kushiyankka I taana oleedda.

12 «Taani kase woppu gaade de'aaddi; shin S'oossay taana kinchchereetseedda; ta murggaac'iyaa oyk'k'iide, I taana mentsereetseedda. K'ay I taana s'onggi dechchanaw malla ootseedda; 13 Aa wonddaafiyaa pootsay taana yaana haana mudeeddino. K'areti bayinnan I ta kilahuwaa c'addiide, ta c'ishshiyaa ta tiriyaappe sa'aan gussee. 14 Olanaw wos's'iyaa olanchchaadan, I taana zaari zaariide madutsee. 15 Taani kayyottaade, maak'aa mayyaad; ta wolk'k'aykka baanan oletteedda. 16 Taani yeekkiyaa yeekuwaa daruwaan ta ayfii galjjeedda; afotsaappe denddowaan ta ayifiikka zo"eedda. 17 Shin ha ubbankka taani bayzzeeddawe baawa; ta woosaykka geeshsha.

18 «Biittaw, biittaw, ta suutsaa kammoppa; taani waassanawaa diggoppa. 19 Ha"ikka ta markkay saluwaana;* taw s'abak'atiyaawe bolla d'ok'k'aana. 20 Ta laggetuu taana kad'iide s'eelliino; ta ayifii S'oossaa sintsan afotsaa tigee. 21 Asay bare lagetsaw gaanatiyaawaadan, taana S'oossaanna sigetsiyaa Asay de'eedda gideerenneeshsha! 22 Ayaw gooppe, amareeda laytsatuu aad'd'eedawaappe guyyiyaan, taani simmennasaa baana.

17

1 «Ta shemppatta kesaw; ta laytsay k'aammeedda; taw duufuu giigi utteedda. 2 Taana k'iliic'iyaawanttu tumuwaappe ta yuushshuwaan de'iino; unttunttu taw hank'k'etiyaa hank'k'uwaa ubbaa gede taani be'ay.

3 «Abeet S'oossaw, neeppe haray taana maaddiyaawe bayinna diraw, neeni ne huup'iyaan taw waase gida. 4 Unttunttoo gelennaadan, neeni ta laggetsatuwaa wozanaa donc'c'ilisaadda. Hewaa diraw, neeni unttunttoo s'oonuwaa immoppa. 5 Miishshaa demmana giide, bare laggetuwaa aatsi immiyaa asaa nagaray Aa naanatuwaa kaa'ana.

6 «S'oossay taana asaa ubbaw k'iliic'iyaawaa kesseedda; Asay som"uwaan c'uchchiyaa asaa taani gidaaddi. 7 Taani daro kayyotteedda diraw, ta ayifiikka galjjeedda; ta kumentsaa asatetsay laafiidde, s'ink'k'uwaa keeshshaa gideeddino. 8 Keeka asatuu taana be'iide dagammeeddino; suuretuukka S'oossaa kaddiyaawanttu bolla yiloteeddino. 9 Gidooppenne, s'illotuu barenttu ogiyaappe yaakka haakka simmikkino; suuretuu wolk'k'aa gujji gujji biino. 10 Shin ha"i ubbaykka ane taakko haa yiite! Yinttokka, taani hintte giddon itti aad'd'eeda eranchcha asaakka demmikke.

11 «Ta de'uwaa laytsay wureedda; ta halchcheedda halchchuukka ta wozanaa amuukka c'oo atteedda. 12 Ta laggetuu k'ammaa gallassaa giino; d'umi utti de'ishshin, ‹Poo'ana hanee› yaagiino. 13 Taani hidootaan naagiyaa ta gollii duufuwaa; ta hiis'aakka yaan d'uman hiis's'ana. 14 Duufuwaa taani, ‹Neeni ta aawuwaa› yaagana; gus'uniyaakka, ‹Neeni ta aato› woy ‹Ta michchato› yaagana. 15 Yaatina, ta hidootay hak'anee? Ooni Aa be'eeddee? 16 Ta hidootay taananna duufuwaa banddee? Nuuni laa"uu ittippe biittan duge wod'd'aneeshsha?» yaageedda.

18

Bilddaade Laa"entso Haasayaa

1 Hewaappe guyyiyaan, Shuuha biittaappe yeedda Bilddaade hawaadan yaagiide zaareedda; 2 «Iyyoobaa, neeni ha haasayaa awude wurssay? Ane akeeka. Yaatooppe nuuni haasayana. 3 Nuuna ayaw miizza kessay? Ayaw nuuna donc'c'illowantta kessay? 4 Neeni ne hank'k'uwaan neena k'ohaasa. Ne hank'k'uwaan biittay mela gidanee? Woy zaallatuu barenttu sa'aappe d'ok'k'olettanee?

5 «Nagaranchchatuwaa de'uu s'omppii to'iyaawaadan to'anawe geeshsha; I laa"entso mulekka ees's'enna.* 6 I s'omppii bayinna golliyaa mala; Aa matan de'iyaa s'omppiikka to'ee. 7 I tanggiyaa tangguukka k'aammee; I haratuwaa zoriyaa zorii Aa unggee.

8 «Aa hametay Aa afiide, p'iriyaan gelissee; diizzaa giddon I hamettee. 9 P'irii Aa ginddiyaa oyk'k'ee; Aa k'aatsuwaa diggee. 10 Aw yurddo wodoruu geeman sa'aan hiis'etti uttee; I hamettiyaa ogiyaankka gitii wod'd'i uttee.

11 «Dagamay Aa dooddee; Aa guyyenakka yederssee; 12 Aa wolk'k'ay koshaan daabureedda; bashshay Aa matan naagee. 13 Wod'iyaa harggii Aa bollan ubbaan dooddee; Aa kushiyaanne Aa gediyaa duushissee. 14 I hirggi bayinnan de'iyaa bare golliyaappe yedersseettee; unttunttu asaa ubbaa mooddiyaa Hayk'k'uwaa giyaa kaatiyaakko, Aa afiino. 15 Harggiyaa yederssanaw diiniyaa laalowaappe guyyiyaan, ooninne Aa golliyaan de'ana. 16 I s'ap'uu garssaana meliyaanne k'ankkatuukka bollaanna k'ok'k'ofettiyaa mitsaa mala gidee. 17 Aa worii biittaappe d'ayee; Aa suntsaykka sa'aan hassayettennan attee. 18 I poo'uwaappe d'umaw yederssettana; Asay de'iyaa biittaappekka I d'ayana. 19 Aw na'ay woy zarii d'ayana; I de'eedda sa'aan itti asaynne pas'a de'enna. 20 Away doliyaa bagga Asay Aa gakkeeddawaan dagammee; away wulliyaa bagga asaykka yashshan kokkoree. 21 Awudekka iita asatuwaa wurssetsay hewaa mala; S'oossaa erennawanttu kaac'aykka hewaa mala» yaageedda.

19

Iyyoobi Zaariidekka Haasayee

1 Hewaappe guyyiyaan, Iyyoobi zaariide, hawaadan yaageedda; 2 «Hintte taana awude gakkanaw un"etsiitee? Awude gakkanaw hintte k'aalan taana gaac'c'iitee? 3 Hintte taana tammu gede boreedditta; taana kawushshiiddikka yeellatikkita. 4 Taani tumu baleeddawaa gidinttokka, ta balay taana oochchana. 5 Hintte taappe keekkiyaawaa hinttew malatina, ‹Hawe metuu ubbay Aa gakkeeddawe, I bayzzeedda dirassa› yaagiide, ta bolla pirddiita. 6 Shin ha metuwaa ubbaa ta bolla gatseeddawenne gitiyaan taana gelisseeddawe S'oossaa gidiyaawaa erite.

7 «Taani, ‹Naak'ettaadi› yaagaade waassina, taw alliyaawe baawa; k'aalaa d'ok'k'u ootsaade, suure pirddaw waassinakka, sisiyaawe baawa. 8 Taani aad'd'enaadan S'oossay ta ogiyaa direedda; ta hamettiyaasaakka d'uman goozeedda. 9 Ta duretetsaa taappe k'aareedda; ta bonchchuwaakka taappe diggeedda. 10 I taana ubbaa baggana mentsereetsi yegeedda; ta hidootaakka s'ap'uwaanna d'ok'k'oletteedda mitsaa mala ootseedda. 11 Aa hank'k'uu ta bolla ees's'i keseedda; I taana bare morkkiyaadan paydee. 12 Ta bolla dooddanaw I bare olanchchatuwaa kiittee; unttunttu taana olanaw ogiyaa giigisiino; ta dunkkaaniyaa yuushshuwaakka dooddiino.

13 «S'oossay ta ishatuwaa taappe haasseedda; taana eriyaawanttu ubbaanna taw allaga gideeddino. 14 Ta dabbotuu taappe shaakketteeddino; ta laggetuukka taana dogeeddino. 15 Ta son imatsatetsaan mokkowanttu taana dogeeddino; ta mac'c'a k'oomatuukka taana imatsaadaaninne betiyaadan s'eelliino. 16 Taani ta k'oomaa s'eegina, taw koyenna; taani woossinakka, taw eeno geena. 17 Ta machata ta doonaa peenuwaa is's'aaddu; ta ishatuukka taana shenetiino. 18 Haray attina, guutsa naanatuukka taana kad'iino; taana s'eeliyaa wode, ta bolla k'iliic'iino. 19 Ta mata laggetsatuu ubbay taana shenetiino; taani siik'iyaawanttukka taw zokkiyaa zaareeddino. 20 Ta mek'etsay ta galbbaana oyk'k'etteedda; hayk'k'uwaappe laafasan taani ataad.

21 «Hinttenoo ta laggetoo, S'oossaa kushii taana dechcheedda diraw, taw k'arettite. 22 S'oossay taana yederssiyaawaadan, hintte taana ayaw yederssiite? Hanno gakkanaw hintte taana tuggayeeddawe gidennee?

23 «Hanno gakkanaw taani haasayeedda k'aalay, woy hassayetteedda gideerenneeshsha! Mas'aafankka woy s'aafetteedda gideerenneeshsha! 24 Daro gam"ana mala, birataa marssan zaallaa bollan wooc'ettiide s'aafetteerenneeshsha!

25 «Taana Wozeeddawe pas'a de'iyaawaanne wurssetsan biittaa bollan I ek'k'anawaa taani eray. 26 Ta galbbay meetetti wurooppenne, taani ta ashuwaappe shaakkettaade, S'oossaa be'anawaa eray. 27 Hara uraa gidennaan, taani ta huup'iyaan, ta ayifiyaan Aa be'ana. Hewaa diraw, ta wozanay ayaa laamotii!

28 «Hintte, ‹Metoo unkkuu Aa gideedda diraw, ane haayite! Aa yedersseetto!› gooppe, 29 mashshaw yayyite! S'oossaa hank'k'uu mashshaana yaana; pirdday de'iyaawaakka erite» yaageedda.

20

S'oofaara Laa"entso Haasayaa

1 Naa'ima biittaappe yeedda S'oofaari hawaadan yaagiide zaareedda; 2 «Ne haasayay taana hank'k'etseedda diraw, taani ayinne gam"ennan ne haasayaw zaaruwaa immana. 3 Ne shek'k'aa haasayaa taani sisaad; aw bessiyaa zaaruwaa taana imma imma gee.

4 «Asaa biittaa bolla wotseedda wodiyaappe doommiide, benippekka nagaranchcha asatuwaa c'eek'uu k'antsa wodiyaassa gidiyaawaa eraasa; 5 S'oossaa erenna asatuwaa nashechchaykka lip'eedda ayifii s'eellanaassa gidiyaawaa neeni eraasa; 6 Iita Asay shaariyaa gakkanaw aduk'k'ooppekka, Aa huup'p'iikka shaariyaa bochchooppe, 7 I panddaadan pitetti d'ayana. Aa eriyaa ubbay, ‹I hak'an de'ii?› yaagana. 8 Akumuwaadan I paalli d'ayana; simmiidekka beettena; k'ammaa sas'aadan I d'ayi bashana. 9 Aa be'eedda ayifetuu laa"entsiide, Aa be'ikkino; I bare de'iyaasaappekka tippi giide d'ayana. 10 Iita aawuu bonk'k'i akkeedda miishshaa Aa naanatuu barenttu kushiyan guyye zaariide hiyeesatoo c'iggana. 11 Wolk'k'an kumeedda Aa yalagatetsaa minotay guutsa wodiyaappe guyyiyaan, biittaa kesana.

12 «Iita asaa doonaan iitatetsay k'umaadan mal"inttokka, I bare ins's'arssaappe garssa baggana gentsooppekka, 13 wurennaadan bare doonaan c'oommiide, wotsi bashinttokka, 14 Aa ulo giddon Aa k'umay laamettana; wod'iyaa shooshshaa yishshaa mala aw gidanawaa. 15 Iita bitanii bare mitteedda duretetsaa haa c'uchchana; Aa uluwaappe S'oossay c'ooshshiide kessana. 16 Iita bitanii mittiyaabay aw yishsha gidanawaa; shooshshaa yishshaa mala gidiide, Aa wod'ana. 17 Eessaynne maatsay haatsaadan goggishina, I be'ennaan hayk'k'ana. 18 Bare daabureedda daaburaa c'awaa meennaan, haraw sheed'd'ana; zal"iide wod'iseedda bare wod'iyaankka nashettena. 19 Ayaw gooppe, hiyyeesatuwaa I un"etseedda; unttuntta sheneko geedda; hara Asay kees's'eedda golliyaakka barew akkeedda.

20 «Aa yoraw zaway baawa; bare dosiyaawaa kallanaw danddayenna; 21 I meeddawaappe guyyiyaan, ayaynne de'enna. Hewaa diraw, Aa duretetsay gam"enna. 22 I daro mas'uwaa demmiyaa wode, metuu Aa bolla gakki wod'd'ana. 23 I miide kalliyaa wode, S'oossay Aa muranaw bare suulliyaa hank'k'uwaa Aa bolla gussana. 24 Birataa mashshaappe I bak'atana; shin naasiyaa aday Aa c'addanawaa. 25 He aday aw zokkiyaanna kantsi kesana; he p'ooliyaa s'eeray Aa tiriyaa aad'd'iidde, c'ishshiyaa gussana. Dagamaan Aa wozanay shabbarettana.

26 «I shiishsheedda ak'uwaa ubbay d'ayana; Asay eetsibeenna tamay Aa maana; Aa golliyaan atteeda Asay ubbaykka taman meetettana. 27 Salotuu ha bitaniyaa nagaraa k'onc'c'issana; biittaykka Aa bolla markkattana. 28 S'oossay hank'k'ettiide ahiyaa beetan Aa golliinne aw de'iyaabay ubbay shokettiide baana. 29 S'oossay iita asatoo wotseedda kaac'ay; S'oossaappe gisheteedda gishuu hawaa» yaageedda.

21

Iyyoobi Zaariidekka Haasayee

1 Hewaappe guyyiyaan, Iyyoobi hawaadan yaagiide zaareedda; 2 «Ane ta haasayaa akeekiide hayzzite; sisiyaawe hintte taana mintsetsiyaawaa gidi paydetto. 3 Taani itti gedenne haasayanaw taw kaac'aa immite. Taani haasaya simmina, k'iliic'ite! 4 Taani mootettiyaawe asaana gidenna. Yaatina, taw danddayay wurooppe, hewe malalissiyaawe? 5 Ane taana s'eellite; malaletite; hintte kushiyankka hintte doonaa oyk'k'ite. 6 Taana gakkeeddawaa taani k'oppiyaa wodekka, taana dagantsee; ta bollaykka kokkoree.

7 «Iita asatuu ayaw pas'a de'ino? Unttunttu laytsay ayaw aduk'k'ii? Unttunttu wolk'k'aykka ayaw dari dari bi? 8 Unttunttoo naanatuunne naanatuwaa naanatuu de'iino; unttunttu dic'c'ishina be'anaw, gam"iide de'iino. 9 Unttunttu soyay hirggi bayinnan saro de'ee; S'oossay unttuntta bare gatiman shoc'i erenna. 10 Unttunttu koruma booratuu mac'c'a miizzaana gakketiyaa wode, kolenan oytsiino; mac'c'a miizzatuukka sal"eesenan yeliino. 11 Barenttu naanatuwaa dorssaa wudiyaadan kessiino; unttunttu naanatuukka yaan haan guppiino. 12 Darbbiyaa bak'k'iiddenne diitsaa diis's'iidde, yetsaa yes's'iino; lookkuwaa punniiddekka nashettiino. 13 Unttunttu barenttu de'uwaa laytsaa ishaluwaan poliide, barenttu duufuwaakka saro biino. 14 Unttunttu S'oossaa, ‹Nuuppe haakka! Nuuni ne ogiyaa eranaw koyokko! 15 Nuuni aw ootsanaw Ubbaa Danddayiyaa S'oossay oonee? Nuuni Aa woossiide, go'ettanabay ayee?› yaagiino. 16 Unttunttu barenttu ishalo de'uwaa barenttu minotetsan demmeeddo giino; shin taani unttunttu k'ofaa akkikke.

17 «Iita asatuwaa de'uwaa s'omppii to'i erii? Unttunttu bolla bashshay wod'd'i erii? S'oossay bare hank'k'uwaan unttuntta muri erii? 18 C'arkkuwaa sintsan unttunttu suullaadan haneedda wodii de'ii? Gotuu pitti afiyaa baanaadan unttunttu hani erino?

19 «Hintte, ‹S'oossay aawotuwaa bayzzuwaan unttunttu naanatuwaa muree› yaagiita. Ane S'oossay nagaranchchatuwaa unttunttu huup'iyaan muro! Yaatintto unttunttu barenttu bayzzuwaa erana. 20 Unttunttu barenttu muruwaa barenttoo akkino. Ubbaa Danddayiyaa S'oossaa hank'k'uwaa s'uu'aakka unttunttu barenttu huup'iyaan ushino. 21 Ayaw gooppe, unttunttu hayk'k'i kichcheeddawaappe guyyiyaan, unttunttu naanatuwaa ayay gakkinttonne koyikkino.

22 «Bolla d'ok'k'an de'iyaawantta pirddiyaa S'oossaa eraa tamaarissanaw danddayiyaa Asay de'ii? 23 Itti Asay kumentsaa wolk'k'aynne kumentsaa saruu de'ishiina, ishaluwaan de'iiddi hayk'k'ee. 24 Aa bollay orddi de'ishshin, Aa mek'etsaa kolzziikka shic'c'i de'ishiina hayk'k'ee. 25 Shin hara Asay Aa shemppuwaan kayyuu pac'c'ennan, bare de'uwaan mulekka lo"obaa demmennaan hayk'k'ee. 26 Unttunttu laa"uukka itti mala biittan moogettiino; unttuntta laa"uwaakka gus'unetuu kammiino.

27 «Hintte taana naak'k'anaw k'oppiide, hintte wozanaan halchcheedda halchchuwaa muliyaa taani loytsaade eray. 28 Hintte, ‹He iitaa ootsiyaa, wolk'k'aama bitaniyaa Gollii ha"i hak'anee?› yaagiita. 29 Ogiyaanna hamettiyaa asatuwaa oochchibeykkitee? Unttunttu odiyaawaa ammanikkitee? 30 Unttunttu, ‹Iita asatuu bayetsaa gallassi boshetenaan attiino; S'oossaa hank'k'uu k'onc'c'iyaa gallassikka unttunttu kessi akkana› yaagiino. 31 Iita asaa Aa iitatetsaw oonee walassanawe? I ootseedda iitabawukka Aa muranawe oonee? 32 I hayk'k'ina, Aa anhaa duufuwaa afiyaa wode, Aa duufuu naagettana. 33 Asay ubbay Aa kaallee; Paydu bayinna Asay Aa baliyaan peeshee; Aa duufuwaa biittaykka utulaadan aw kawushee. 34 Yaatina, hintte taana wooti mela oduwaan mintsetsiitee? Hintte ta ooshaw zaareedda zaaruu ubbay wordduwaa!» yaageedda.

22

Elifaazi Zaariidekka Haasayee

1 Hewaappe guyyiyaan, Temaana biittaappe yeedda Elifaazi hawaadan yaagiide zaareedda; 2 «Asay S'oossaa go"anaw danddayii? Haray atto aad'd'eeda eranchcha gidinttokka, I barena go"anaappe attina, S'oossaa go"enna.* 3 Neeni s'illuwaa gidooppe, hewe Ubbaa Danddayiyaa S'oossaa nashechchii? Ne ogii tooshii bayinnawaa gidooppe, hewan I ayaa wod'iyaa demmeeddee?

4 «Neeni Aa bonchchiyaa diraw, I neena seeriinne pirddii? 5 Ne iitatetsay dara gidennee? Ne nagaraw zaway baawa. 6 Neeni ne ishatuwaa gaasuu bayinnan waasiyaa s'eesissaadda; asaa mayuwaakka k'aaraade unttuntta kallo ashshaada. 7 Neeni saametteeddawantta haatsaa ushshabaakka; koshatteeddawanttakka k'umaa diggaadda. 8 Neeni ne wolk'k'aaninne ne maatan zemppaade, hara asaa biittaa new c'oo akkaada. 9 Am"etuwaa mela kushiyaa yeddaadda; aawuu bayinnawanttakka uk'k'unnaadda. 10 Ne yuushshuwaan gitii dooddi utteeddawe; akeekenan yashshay neena kokkorssiyaawekka hewaassa. 11 Neeni be'ennaadan, new d'umiyaawe; k'ay kuntso haatsay neena muukkiyaawekka hewaassa.

12 «S'oossay bolla d'ok'k'a saluwaan uttiide, d'ok'k'an de'iyaa s'oolinttetuwaa duge s'eellee. 13 Shin neeni, ‹S'oossay ayaa erii? I hewaa mala, d'ip'p'i go d'umaa gidduwaanakka pirddanaw danddayii? 14 Saluwaanne sa'aa dantsuwaa bolla I simerettiyaa wode, I be'ennaadan, sikkeedda shaarii Aa goozee› yaagaasa.

15 «Nagaranchchatuu hametteedda beni ogiyaan baanaw k'ofaa k'achchaadii? 16 Unttunttu barenttu wodii gakkennan de'ishiina hayk'k'eeddino; unttunttu de'uwaa baasuukka di'uwaan meec'etti d'ayeedda. 17 Unttunttu S'oossaa, ‹Nuuppe haakka! Ubbaa Danddayiyaa S'oossay nuw ayaa ootsanaw danddayii?› yaageeddino. 18 Gidooppenne, unttunttu golliyaan lo"obaa kuntseeddawe S'oossaa. Hewaa diraw, iita asatuwaa k'ofay taw gelenna.

19 «Iita asatuwaa bolla gakkiyaawaa be'iide, s'illotuu nashettiino; suure asatuukka hawaadan yaagiide, unttunttu bolla k'iliic'iino; 20 ‹Tumuwaappe nu morkketuu d'ayeeddino; unttunttu duretetsaakka tamay meedda›.

21 «Iyyoobaa, ha"ikka S'oossaw moodeta; aanana saro de'a. Yaatooppe, neeni anjjettana. 22 Aa doonaappe timirttiyaa akka; Aa k'aalatuwaakka ne wozanaan wotsa. 23 Neenatetsaa hokissaade, Ubbaa Danddayiyaa S'oossaakko, neeni simmooppe; iita oosuwaa ubbaa ne sooppe diggooppe; 24 Ne work'k'aa sa'aan olooppe; ne bertte work'k'aakka shaafaa shuchchaan olooppe; 25 Ubbaa Danddayiyaa S'oossay new work'k'aanne dooretteedda biraa gidanawaa.

26 «Hewaappe guyyiyaan, neeni Ubbaa Danddayiyaa S'oossan tumu nashettana; yeellatennaan S'oossaakko pude s'eelana. 27 Neeni S'oossaa woosana; I sisana; k'ay neeni ne k'anggiyaa aw gatsana. 28 Neeni zorettaade k'achcheeddawe new polettana; ne hamettiyaa ogiyaankka poo'uu poo'ana. 29 Ayaw gooppe, S'oossay otorettiyaawantta kawushshee; shin barentta hokisiyaawantta ashshee. 30 I suure asaa wotsi akkee. Ne kushii naak'uwaappe geeshsha gidooppe, I neena ashshana» yaageedda.

23

Iyyoobi Zaariidekka Haasayee

1 Iyyoobi hawaadan yaagiide zaareedda; 2 «Taani ha"ikka S'oossaa bolla makkalaynne zuuzummay; ayaw gooppe, taani oolinakka Aa kushii ta bolla dees'iyaawaa aggibeenna. 3 I de'iyaasaa taani eraarikkitaashsha! I utteeddasaakka gakkarikkitaashsha! 4 Yaatintto, taani ta mootuwaa Aa sintsan biddana shin! Ta doonaakka palumiyaan kuntsana shin! 5 I ta mootoo zaariyaawe ayenttokka taani erana shin! I taana giyaawaakka akeekana shin! 6 I bare wolk'k'aama wolk'k'an taananna ek'ettaneeshsha? Tuytti, tuytti, I taani odiyaawaa sisanaappe attina, hewaa hanenna. 7 Ta wozanay suure gidiyaa diraw, taani S'oossaanna mootettanaw danddayay; I ta daannay taana med'inaw shatintsana.

8 «Shin ayissee, taani away doliyaa bagga booppe, I yaan de'enna; k'ay taani away wulliyaasaa booppekka, Aa demmikke. 9 I huup'issa bagga biittan ootsiyaa wode, taani Aa be'ikke; k'ay gedissa bagga biittaa simmiyaa wodekka, taani Aa demmikke. 10 Shin I ta tangguwaa ubbaa eree; I taana paac'c'ooppe, taani work'k'aadan geeshsha gidiyaawaa I be'ana. 11 Taani I hametteedda ogiyaa geeshsha oyk'k'aade hamettaad; Aa ogiyaappe wora simmabeykke. 12 Aa doonaappe kesiyaa azazuwaappe taani shaakkettabeykke; Aa k'aalaakka ta wozanaan wotsaad.

13 «S'oossay laamettenna. Aanana ek'ettana, woy bare koyeeddawaa I ootsennaadan Aa diggana Asay baawa. 14 I taw halchcheeddawaa polana; hewanttu mala, hara daro halchchotuukka aw de'iino. 15 Hewaa diraw, Aa sintsan ek'k'iyaawe loytsi taana yashshee; hewaa ubbabaa k'oppaade, taani kokkoray. 16 Ta wozanay daaburanaadan S'oossay ootseedda; Ubbaa Danddayiyaa S'oossay taana dagantsee. 17 Bara d'umay ta som"uwaa goozinttokka, taana he d'umay haasayaa diggibeenna.

24

1 «Ubbaa Danddayiyaa S'oossay pirddiyaa wodiyaa ayaw keerennee? Aa eriyaawanttu he wodiyaa ayaw be'ikkinoo? 2 Iita asatuu barenttu gadiyaa aassanaw, zawaan de'iyaa shuchchaa d'ok'oliino. Dorssaakka wuu"i ahiide, barenttu dorssaa wudiyaan gatsiide heemmiino. 3 Aawuu bayinna naanatuwaa haretuwaa laaggiide, akki biino; am"atii booraakka ac'oo oyk'k'iide, barenttoo akkiino. 4 Hiyyeesatuwaa bare maataa demenaadan diggiino; biittan de'iyaa hiyyeesatuwaa ubbaa barenttu sintsappe k'osetsiino. 5 Bazzuwaan de'iyaa wora haretuwaadan, hiyyeesatuu miyaawaa koyiidde wos'erettiino, barenttu naanatookka bazzuwaappe k'umaa koyiino. 6 Unttunttu dembban hara asaw katsaa c'akkiino; iita asatuwaa woyniyaa teeraa wurc'c'uwaakka k'aarimiino. 7 Unttunttu k'ammaa kallo ak'iino; meeguwaa wodekka bollan mayiyaawe unttunttoo baawa. 8 Deretuwaan bukkiyaa iran unttunttu s'irkkikkiino; geliyaasaa d'ayiide, shuchchaa k'oommiino.

9 «Iita asatuu aawuu bayinna na'aa aatti d'antsaa d'ammiyaasaappe dafi akkiino; hiyyeesatuwaa guutsa naanatuwaakka ac'oo oyk'k'iino. 10 Hiyyeesatuu mayuwaa d'ayiide, kallo hamettiino; Unttunttu tukuwaa keeziidde koshshatiino. 11 Unttunttu zayitiyaa kessanaw wogaraa teeraa purs's'iino; woyniyaa teeraakka gum"iidde saamettiino. 12 Kataman hayk'k'ana haniyaa asatuu ooliino; deshetteedda asatuukka maaduwaa koyiide waassiino; shin S'oossay unttunttu metuwaa s'eellenna.

13 «Poo'uwaa is's'iyaa asatuu de'iino; unttunttu poo'uu ayentto erikkino; Aa ogiyaappekka wora biino. 14 Shemppuwaa wod'iyaawe wonttumaatsa denddiide, hiyyeesatuwaanne metootanchchatuwaa wod'ee; k'amma k'ay kayisuwaadan wuu"ee. 15 Shaarmus'iyaawe sa'ay d'umanawaa naagee; I, ‹Ooninne taana be'oppo› giide, bare som"uwaa kammee. 16 Kayisatuu k'amma golliyaa bookkiide, wuu"anaw geliino; shin gallassi poo'uwaa is's'iide, k'osetti peeshiino. 17 Unttuntta gallassaa poo'uu yashshee; shin k'amma d'umay unttuntta dagantsenna.

18 «Iita asatuwaa di'uwaa haatsay k'uc'c'iide afee; unttuntta gakkeedda gadii shek'k'etteeddawaa gidee. Ooninne unttunttu woyniyaa turaa sa'aa beenna. 19 Shachchay hombbiyan muushina, away Aa melissi d'ayissiyaawaadan, hewaadankka, nagaranchchatuu hayk'k'iide d'ayiino. 20 Haray attina, yeleedda aayetuukka unttuntta hassaykkino. Gus'unii unttunttu ashuwaa mal"ina mee. Unttunttu iita oosuukka kunddeedda mitsaadan me"ana. 21 Ayaw gooppe, unttunttu na'ay bayinna maynne mac'c'a asaa naak'k'eeddino; am"e mac'c'a mishiratiwukka maaddennaan is's'eeddino.

22 «S'oossay bare wolk'k'an minotuwaa d'ayissee; unttunttoo sa'ay injjetowaa malattooppekka de'uwaa hidootay baawa. 23 S'oossay unttunttu saro de'anaadan ootsooppekka, unttunttu ogiyaa wochchee. 24 Iita asatuu guutsa wodiyaw d'ok'k'u d'ok'k'u giino; shin ellekka sharafaadan shulli d'ayiino; katsaadan c'akettiino.

25 «Hewe hanenna giide, kaddiyaa Asay de'ii? Taani odeedda k'aalaakka wordduwaa giide, ammantsiyaa Asay de'ii?» yaageedda.

25

Bilddaade Zaariidekka Haasayee

1 Hewaappe guyyiyaan, Shuuha biittaappe yeedda Bilddaade hawaadan yaagiide zaareedda; 2 «S'oossay wolk'k'aama gidiyaa diraw, Asay yayyiide, aw moodettee. I bare saluwaa kawutetsaa saruwaan naagee. 3 Aa olanchchatuwaa paydanaw danddayiyaa Asay de'ii? S'oossaa poo'uu gakkenna sa'ay de'ii? 4 Yaatina, Asay S'oossaa sintsan waan s'illuwaa gidanaw danddayii? Mac'c'a asaappe yeletteedda Asay waan geeshsha gidanaw danddayii? 5 S'oossaa sintsan aginayikka wagagga poo'o gidenna; Aa sintsan s'oolinttetuukka geeshsha gidikkino. 6 Yaatina, S'oossaa sintsan gus'uniyaa gidiyaa Asay ay keeshshaa laafee?» yaageedda.

26

Iyyoobi Zaariidekka Haasayee

1 Iyyoobi hawaadan yaagiide zaareedda; 2 «Wolk'k'ay bayinna asaa neeni ayaa maaduwaa maaddadii! Daabureedda k'esetuwaa neeni ayaa ashuwaa ashshaadii! 3 Aad'd'eeda eratetsay bayinnawaa ayaa zoriyaa zoraaddii! Ay keeshshaa wolk'k'aama eratetsaa k'onc'c'issaadii! 4 Neeni ha k'aalaa haasayanaadan neena oonee maaddeeddawe? K'ay hawaadan haasayanaw neena dentsetseedawe O ayyaanee?» yaageedda.

Bilddaade Bare Haasayaa Wurssee

5 Bilddaade, «Hayk'k'eeddawanttu moyttilletuu biittaappe garssa baggana haatsaa giddon kokkoriino. 6 S'oossaa sintsan Si'ooliikka k'onc'c'e; ayaynne Aa gentsanaw danddayenna. 7 S'oossay huup'issa bagga salotuwaa mic'c'eedda; sa'aakka ayentto bayinna saan kak'k'eedda. 8 I shaaretuwaan haatsaa kuntsee; haatsaa dees'uwaan shaaretuu daakettikkino. 9 Doysseedda aginaa I bare shaariyaan kammee. 10 Poo'uwaa d'umaappe shaakkanaw, saluu sa'aanna dantsettiyaa sa'aan k'ammaynne gallassay laamettiyaa zawaa S'oossay essee. 11 I seeriyaa wode, salotuwaa tuuk'etuu dagamaw kokkoriino. 12 Bare wolk'k'an abbaa c'o"u ootseedda; bare akeekan Ra'aaba giyaa dawiyaa d'ayisseedda. 13 I shemppiyaa shemppuwaan salotuu geeyeeddino; Aa kushiikka s'onggettiyaa shooshshaa wod'eedda. 14 Hawanttu ubbay S'oossay ootseedda oosotuwaappe amareedawantta; nuuni sisiyaawe saasuketsaa s'alala. Yaatina, Aa wolk'k'aa gitatetsaa akeekanaw danddayiyaawe oonee?» yaageedda.

27

Iyyoobi Zaariidekka Haasayee

1 Iyyoobi hawaadan yaageedda; 2 «Ta suure pirddaa taana diggiide, ta de'uwaa c'ama kesseedda, Ubbaa Danddayiyaa de'uwaa S'oossan taani c'aak'k'ay. 3 S'oossay taw de'uwaa shemppuwaa immeedda keenan, 4 ta doonay wordduwaa haasayenna; ta ins's'arssaykka c'imuwaa odenna. 5 Hintte haasayeeddawe likke gaade taani akkikke; hayk'k'ana gakkanawukka taani ta suuretetsaa aggikke. 6 Ta s'illotetsaa minisa oyk'k'anaappe attina, s'illotetsaa aggikke; taani de'eedda laytsaa ubbaan ta wozanay kahay taana k'um"ena.

7 «Ta morkketuunne taananna ek'ettiyaawanttu ubbay iitanne bayzzanchcha asaadan muretino. 8 S'oossay unttunttu shemppuwaa unttunttu ashuwaappe shaakkiide, unttunttu laytsaa k'aamissiyaa wode, iitatoo sintsappe hidootay ayee? 9 Unttunttu bolla metuu gakkiyaa wode, S'oossay unttunttu waasuwaa sisii? 10 Ubbaa Danddayiyaa S'oossan unttunttu nashettanee? Unttunttu ubbaa wode S'oossaa s'eesanee?

11 «Taani hinttena S'oossaa wolk'k'aabaa tamaarissana; Ubbaa Danddayiyaa S'oossaa halchchuwaa taani hintteppe k'ossikke. 12 Hintte ubbay hawaa hintte huup'iyaan be'eeddita. Yaatina, ha mela haasayaa ayaw haasayiitee?

13 «S'oossay iita asatoo immeedda kaac'aynne uk'k'unniyaa asatuu Ubbaa Danddayiyaa S'oossaappe akkiyaa woytuu hawaappe kaalliyaawaa. 14 Unttunttu naanatuu ay keeshshaa darooppenne, unttunttu olan wuriino; unttunttu zaratuukka miyaawaa d'ayiide koshshatiino. 15 Hewaappe atteedawanttu boshaan wuriino; unttunttu am"etuukka unttunttoo yeekkikkino.

16-17 «Iita asatuu, paydina wurenna biraa shiishshinakka, unttunttu biraa suure asatuu shaakki akkana; k'ay mayuwaa darissiide shiishshinakka, unttunttu shiishshiyaawaa s'illotuu mayyana. 18 Unttunttu kees's'iyaa golletuu shararootaa golliyaa mala; naagiyaawanttu kees's'eedda gaabbaa mala.

19 «Unttunttu dure gidiide, barenttu hiis'an gisana; shin unttunttu gem"ishuwaappe beegottiyaa wode, ayaynne d'ayina mela attanawantta. 20 Dagamay di'uwaadan k'oppennaan unttunttu bolla yaana; k'ammankka gotii unttuntta dentsiide afana. 21 Away doliyaa bagga c'arkkuu unttuntta de'iyaasaappe pittiide afana. 22 Unttunttu kessi akkanaw bak'atishina, k'areti bayinnan unttunttu bolla wod'd'ana. 23 Wolk'k'aama kooshshaa sissiidde, unttuntta yederssana.

28

Aad'd'eeda Eratetsaa Timirttiyaa

1 «Biraa bookki kessiyaasaynne work'k'aa geeshshanaw muushisiyaa sa'ay de'ee. 2 Biratay Asay biittaappe bookkina kesee; nahaasiikka Aa shuchchaa muushisina kesee. 3 Asay s'omppiyaa ahiide, d'umaa s'oonee; biittaa c'iimmuwaa gakkiide, d'ip'p'i go d'umaa giddon he shuchchaa koyee. 4 Asay de'iyaasaappe haakkiide, asaa gedii yed'd'i erennasaa biide, hewan c'iimma ollaa bookkee; hewan wodoruwaan yaanne haanne kuulumushiidde, asaappe shaakkettiide de'ee. 5 Katsay biittaappe mokkee; shin he biittaa gidduu taman muushiide, aad'd'i aad'd'i wod'd'ee. 6 He biittaa giddon de'iyaa shuchchaappe samppeeriyaa giyaa al"o shuchchay kesee; Aa baanaa giddoppekka work'k'ay beettee.

7 «He shuchchaa bookkiyaasaa afiyaa ogiyaa s'inggillii erenna; gac'iikka be'ibeenna. 8 Iita do'atuu barenttu gediyaan he sa'aa yed'd'i erikkino; gaammuukka hewaana aad'd'ena.

9 «Asay mino zaallaa mentsereetsee; deriyaakka bookkiide, s'ap'uwaappe aatsi yeggee. 10 Zaallaa lukkiide, aad'd'iyaa ogiyaa kessiide, he al"o shuchchaakka demmee. 11 Haatsaa pulttuwaa bookino; geemmeeddabatuwaakka poo'uwaa kessee.

12 «Shin aad'd'eeda eratetsay hak'appe beettanaw danddayii? Akeekay beettiyaa sa'ay hak'ee? 13 Asay Aa tumu gatiyaa erenna; ayaw gooppe, aad'd'eedda eratetsay pas'a de'iyaawanttu biittaan beettanaw danddayenna. 14 C'iimmuu, ‹Aad'd'eeda eratetsay ta giddon baawa› yaagee; Abbaykka taananna gidena gee.

15 «Aad'd'eeda eratetsay work'k'aan shamettenna; Aa gatiikka biran geedaretena. 16 Aad'd'eeda eratetsay bertte work'k'aan, margidiyaanne samppeeriyaa geetettiyaa al"o shuchchaan shamettenna. 17 Work'k'aynne masttootiyaa oosetteedda miishshatuwaa gatii aanana likkettenna; work'k'aappe oosetteedda al"obankka laamettenna. 18 Aad'd'eeda eratetsaa gatii yeleeluwaappe, almmaaziyaappenne ink'k'uwaa ubbaappe aad'd'ee. 19 Toop'aaziyooniyaa giyaa Toop'p'iyaa ink'k'uukka aanana likkettenna; bertte work'k'aankka shamettenna.

20 «Yaatina, aad'd'eeda eratetsay hak'appe yii? Akeekay beettiyaa sa'ay hak'ee? 21 Pas'a de'iyaa med'etaa ubbaappe geemmi utteedda; saluwaa kafotuukka Aa demmikkino. 22 Bashshayinne hayk'k'uu, ‹Nuuni aad'd'eeda eratetsaw odo s'alala nu haytsaan siseeddo› yaagiino.

23 «Aad'd'eeda eratetsaakko afiyaa ogiyaanne I de'iyaa sa'aa eriyaawe S'oossaa s'alala. 24 Ayaw gooppe, S'oossay sa'aa gas'aa ubbaa s'eellee; salotuwaappe garssaana de'iyaawaa ubbaa be'ee. 25 S'oossay c'arkkoo wolk'k'aa immeedda wodenne shaariyaa haatsaa likkeedda wode, 26 iraykka hak'an bukkanentto, walk'k'antsaykka hak'an wod'd'anentto wogaa wotseedda wode, 27 I he wode, aad'd'eeda eratetsaa be'iide paac'c'eedda; lo"a geedda. 28 Hewaappe guyyiyaan, S'oossay asaw odiidde, ‹S'oossaw yayyiyaawe aad'd'eeda eratetsaa; iitaappe haakkiyaawekka akeeka› yaagee» yaageedda.*

29

1 Iyyoobi k'aykka hawaadan yaageedda; 2 «Ha"i ta de'iyaa de'uu S'oossay beni taana naageedda wodiyaawaa mala gideerenneeshsha! 3 Aa s'omppii ta bolla poo'ina, taani d'umaan aad'aadde Aa poo'uwaan hamettaad. 4 He wodii S'oossay taananne ta soo asaa naagina, taani ta kumentsaa wolk'k'aanna de'eedda wode. 5 He wode Ubbaa Danddayiyaa S'oossay taananna de'ee; ta naanatuukka ta yuushshuwaan de'iino. 6 Taani ta kushiyaa maatsan meec'ettaad; ta wogaraa gum"iyaasaappekka zayitii shaafaadan goggeedda.

7 «Taani kataman de'iyaa pirdda golliyaa beedda wode, daannatuwaana ittippe uttaad. 8 He wode yalagatuu taana be'iide, ogiyaa immeeddino; c'imatuukka taana bonchchanaw denddi ek'k'eeddino. 9 Kaappatuu haasayiyaawaa aggi basheeddino; barenttu doonaankka barenttu kushiyaa wotseeddino. 10 He kataman de'iyaa wolk'k'aama asatuukka c'o"u geeddino; unttunttu ins's'arssaykka unttunttu kookkiyaa bak'k'i oyk'k'eedda.

11 «Tawaa siseeddawanttunne taana be'eeddawanttu ubbay taana galatiide haasayeeddino. 12 Ayaw gooppe, maadoo waassiyaa hiyyeesatuwaanne aawuu aata d'ayina, maaddiyaawe bayinnawantta taani ashshaad. 13 Hayk'k'ana haniyaa bitanii taana anjjeedda; am"atakka ta maaduwaan nashetaaddu. 14 Taani s'illotetsaa mayuwaadan mayyaad; suure pirddaykka ta afilaa malanne k'umaashsha mala. 15 Taani k'ook'etoo ayifiyaa, wobbatuwaa gediyaa gidaaddi. 16 Hiyyeesatoo aawuwaa gidaaddi; taani erenna asatookka abakkaatto gidaaddi. 17 Taani iitatuwaa gappataa mentsaad; unttunttu shankkatiide oyk'k'eeddawanttakka unttunttu doonaappe wotsa akkaad.

18 «Taani ta k'ofaan, ‹Taani adussa laytsaa ta soo asaa gidduwaan de'aade hayk'k'ana. 19 Taani bare s'ap'otuwaa haatsaa giddo yeddeeddanne ketterssay k'amma ubbaan Aa tashiyaa bolla de'iyaa mitsaa mala. 20 Taani ubbaa wodekka bonchchettaade de'ana; ta wolk'k'aykka ubbaa wode ooras's'ana› gaade k'oppaad.

21 «Taani haasayiyaawaa Asay sirp'p'i gi hayzziide, ta zoriyaa akkeedda. 22 Taani haasayeeddawaappe guyyiyaan, unttunttu zaaretsiide haasayibeykkino; ayaw gooppe, ta k'aalay unttunttu wozanaan s'okeedda. 23 Goshshanchchay iraa naagiyaawaadan, unttunttu taani haasayanawaa sisanaw hanggiide naageeddino. 24 Unttunttu hirggi utti de'ishshin, taani ta som"uwaa pashikkissaad; hewan unttunttu mintsetsetteeddino. 25 Taani unttunttu de'ana ogiyaa dooraad; unttunttu kaappuwaadan uttaad. Bare olanchchatuwaa giddon de'iyaa kaatiyaadan, taani unttunttu giddon de'aaddi. K'ay kayyottiyaawantta mintsetsiyaa asaa mala gidaaddi.

30

1 «Shin ha"i taappe yalagiyaa asatuu taana k'iliic'iino. Unttunttu ta dorssaa wudiyaa heemmiyaa kanatuwaa maaddana giinakka taani diggeedda aawotuwaa naanatuwaa. 2 Unttunttu aawotuu wolk'k'ay is's'eeddawanttanne bollaa gilk'k'eeddawantta gideedda diraw, taana ayinne maaddibeykkino. 3 Metuwaanne koshaa gaasuwaan k'amma denddiide, bazzuwaa biidde, s'ap'uwaa c'oommeeddino. 4 K'ay sharafaanne bonc'c'iyaa mas'eeddino; mal"enna sankkaaraa s'ap'otuwaakka meeddino. 5 Asay waassiidde, kayisotuwaa yedersseeddawaadan, asaa giddoppe unttuntta yedersseedda. 6 Unttunttu zanggaaraa giddon, gonggolo giddoninne zaallaa gonggoluwaa giddon de'eeddino. 7 Unttunttu buuraa giddon bazzo do'atuwaadan waasseeddino; doobbiyaa garssan shiik'iide, ittippe de'eeddino. 8 Unttunttu k'ays's'eeriyaan shoc'ettiide, biittaappe yederssetteeddino. Unttunttu suntsaanna bayiide, booza gidiide de'eeddino.

9 «Ha"i unttunttu naanatuu taana yetsan k'iliic'iino; taani unttunttu giddon leemisiide odiyaawaa gidaaddi. 10 Unttunttu taana shenetiide, taappe haakkiino; ayinne yeellatennaan ta som"uwaan c'uchchaa c'uchchiino. 11 S'oossay ta wolk'k'aa laafetsiide, taana kawushsheedda diraw, unttunttu taana k'ohanaw, bis'aalaa kessi diggeedda paraadan, yeda gideeddino. 12 Ha seeri bayinnan dic'c'eedda naanatuu ta bolla denddiide, taana yederssiino; unttunttu taana d'ayissanaw ta bolla doodiino. 13 Unttunttu ta hamettiyaa ogiyaa gorddiide, taana d'ayissanaw koyiino; ooninne unttunttu hewaa ootsanawaa diggenna. 14 Olanchchatuu katamaa dirssaa mentsiide geliyaawaadan, unttunttu ta bolla yeeddino. 15 Wolk'k'aama dagamay taana dippi ootseedda; ta bonchchuukka c'arkkuu afiyaawaadan beedda; ta ishaluukka shaariyaadan d'ayeedda.

16 «Ta shemppatta un"etaaddu; tuggaa gallassatuu taana c'irppi oyk'k'eedda. 17 K'amma k'amma sakuu ta mek'etsaa c'oommee; seelaykka shemppi akkennan gede gujjee. 18 Ta mayuu gunddiide bayeedda; shamic'c'iyaa k'ood'iyaadan, taana c'uulli oyk'k'eedda. 19 S'oossay taana urk'k'aan oleedda; taani biittaappe bidintsaappe keekkenna asaa gidaaddi.

20 «Abeet S'oossaw, taani new waassay; shin neeni taw allabeyikka. Ek'k'aade neena woossaad; shin neeni ta woosaa sisabeykka. 21 Neeni kasewaappe dummataade, taw mek'etsaa iitaada; ne wolk'k'aama wolk'k'an taana yederssaasa. 22 Neeni taana c'arkkuwaan dentsaadda; Aa togissaadda; gotiyankka taana gonddorssaadda. 23 Asaw ubbaw wurssetsa gideedda hayk'oo neeni taana aatsaade immiyaawaa taani eray.

24 «Kunddiide me"eedda Asay tuggatiidde, ‹Taana maaddarikkii› giide waassina, aw k'arettenna Asay de'ii? 25 Tuggaan de'iyaawanttoo taani yeekkabeykkitaa? Hiyyeesatoo taani k'arettabeykkitaa? 26 Lo"obaa demmana gaade taani amottiyaa wode, iitabay taana gakkeedda. Taw sa'ay keekee gaade taani naagiyaa wode, gallassay taw d'umeedda. 27 Ta wozanay hirggeedda; taani woppaa demmabeykke; gallassaappe gallassan ta tuggay yaa dareedda. 28 Ta bollay aawaa suuluwaan gidennaan kayyuwaan kares's'eedda; taani shiik'uwaan ek'k'aade, ‹Taana maaddite!› gaade waassay. 29 Taani worakanatoo ishaa, sagoniyawukka dabbo gidaaddi. 30 Ta galbbay kares's'iide, pok'etti pok'etti wod'd'ee; ta bollaykka mishuwaan s'uugettee. 31 Hewaa diraw, ta dinkkii zilaassaw puneteedda; ta his'is'iikka yeekoo punetteedda.

31

1 «Malanchcha mac'c'awunno s'eellaade amottennaadan, taani ta wozanaa ayifiyaana c'aak'uwaa c'aak'k'etaad. 2 Bollan de'iyaa S'oossay taw ayaa kaac'aa immanddeeshsha? Saluwaan de'iyaa Ubbaa Danddayiyaa S'oossay asaw immiyaa woytuu ayaa gidanddeeshsha? 3 Iitatuwaa bolla boshay, bayzzuwaa ootsiyaawanttu bolla bashshay gakkanawe eretteeddawaa gidenneeyye? 4 S'oossay ta hemetaa ubbaa be'ee; ta tangguwaa ubbaakka paydee.

5 «Taani wordduwaa mulekka ootsabeykke; asaakka c'immanaw kajjeelabeykke. 6 S'oossay taana likke miizaanan mazzano; yaatiide taani s'illuwaa gidiyaawaa ero. 7 Ta hametay ogiyaappe sher"eedabaa gidooppe, ta wozanaykka ta ayifii s'eelleeddawaa amotteeddawaa gidooppenne, k'ay ta kushiikka nagaran tuneeddawaa gidooppe, 8 ta c'arshshay ubbay shodetti d'ayo; taani zereeddawaakka haray mo.

9 «Ta wozanay ta shooruwaa mac'c'a asaa amotteeddawaa gidooppe, woy taani Izi penggen zuggaade naageeddawaa gidooppe, 10 ta machchata hara asaw gaac'c'u; k'ay hara attuma asatuu iinanna gisino. 11 Ayaw gooppe, shaarmus'iyaawe loytsi pokkanne pirddan murissiyaa nagaraa. 12 Ha nagaray tamaadan s'uuggiide, ta mas'uwaa ubbaa d'ayissiyaawaa.

13 «Taani ta attuma woy ta mac'c'a k'oomatuu taana mootina, unttunttu mootuwaa kad'eeddawaa gidooppe, 14 S'oossay taana biddiyaa wode, taani waananee? K'ay I taana oochchiyaa wode, taani waaga zaaranee? 15 Taana med'd'eedda S'oossay ta k'oomatuwaakka I med'd'eedda. Nuuna ubbaakka nu aatti nu aatti uluwaan med'eeddawe itti Aa s'alala.

16 «Taani hiyyeesatuu woosseeddawaa diggaadditantto, woy am"etuwaa mintsetsenan aggaaditantto, 17 Aawuu aata bayinna naanatuu mela ak'iyaa wode, taani ta k'umaa taarekka mabeykke. 18 Taani unttuntta ta yalagatetsaappe doommaade, unttunttu aawuwadan dichchaad; ta aatti uluwaappe yelettoodeppe doommaade, am"etuwaa maaddaad. 19 Mayuu d'ayina, meeguu wod'iyaa uraa, woy kallo de'iyaa metootanchchaa demmiyaa wode, 20 ta dorssatuwaa ikisiyaappe oosetteedda mayuwaa taani unttuntta ho"etseeddawaappe attin, unttunttukka barenttu polo wozanaan taana galatanenttoppe attin, 21 Taani mootuwaan unttuntta shatimmanawaa eraade, aawuu bayinna naanatuwaa naak'k'eeddawaa gidooppe, 22 ta k'eesii kuriyaappe me"o; ta kushiikka hashiyaappe karetti wod'd'o. 23 Hewaa taani ootsennawe S'oossaa muroo yayyiyaa dirassanne Aa anggay taana dagantsiyaa dirassa.

24 «Taani work'k'aan ammanetteedawaa gidintto, Muruta work'k'aakka, ‹Taani neenan c'eek'ettay› gaadditantto, 25 Ta duretetsaa daruwaan, ta kushii demmeedda wod'iyaan taani nashetaadditantto, 26 Awaa p'ooletsaa woy aginaa lo"otetsaa be'aade, 27 ta wozanaan geeman unttuntta bonchchaadditantto, woy ta kushiyaa piddi ootsa yeraade, unttuntta bonchchaadditantto, 28 D'ok'k'an de'iyaa S'oossaa kaddaad shin. He nagaraykka pirddan murissiyaa nagaraa gidee shin.

29 «Ta morkkatuwaa gakkeedda iita kaac'aan taani nashetabeykke; unttuntta gakkeedda metuwaankka hombboc'abeykke. 30 ‹Ta morkkii d'ayo› yaaga shek'k'aade, nagaraa ootsabeykke. 31 Taani ubbaa gede imatsaa mokkiyaawaa ta k'oomatuu taw markkattiino. 32 Sa'ay k'ammeedda asaa karen ayissabeykke; taani ta golliyaa penggiyaa ogiyaanna biyaawoo ubbaw dooyaa wotsaad. 33 Asay k'osiyaawaadan, taani ta nagaraa ta shop'p'iyaan k'osabeykke. 34 Taani asaa haasayaade dagamabeykke; unttunttu boriyaw yayaade, taani c'o"u geedda wodiinne kare kesennan aggeeda wodii baawa.

35 «Taani haasayiyaawaa sisiyaawe de'eerenneeshsha! Taani haasayeeddawe ubbay tuma gidiyaawo taani paramay; Ubbaa Danddayiyaa S'oossay taw zaaruwaa immo. Ta baaligaaray taana mooteedda paylii de'ina, be'aarikkitaashsha! 36 Woytuwaadan taani ta hashiyaan wotsana shin! Kallachchaadan ta huup'iyaan tookkanashin! 37 Taani kaappuwaadan aakko shiik'aade, ta ootseeddawaa ubbaa aw odana shin!

38 «Ta goshsha biittay, ‹Taana bonk'k'a akkaada!› giide, ta bolla waasseeddawaa gidooppe, ta yafaratuukka ta bolla yeekkeeddawaa gidooppe, 39 he biittan mokkeedda miishshaa k'ans's'ennaan c'oo meeddawaa gidooppe, woy he biittaa ootsiyaawantta koshaan wod'eeddawaa gidooppe, 40 taw zarggaa diraw aguntsay, banggaa dirawukka sharafay he biittan mokko» yaageedda.

Iyyooba haasayay hawaan poletteedda.

32

Eelihu Haasayee

(32:1—37:24)

1 Iyyoobi, «Taani s'illo asaa» geedda diraw, ha heezzu asatuu aw zaaruwaa immiyaawaa aggi basheeddino. 2 Iyyoobi S'oossaa s'illuwaa giyaawaa aggiide, barena s'illuwaa ootseedda diraw, Raama yara gidiyaa Buuziyaa Barkkeela na'ay Eelihu Iyyooba bolla loytsi hank'k'etteedda. 3 Eelihu k'ay Iyyooba heezzu laggetuwaakka hank'k'etteedda; ayaw gooppe, unttunttu Aa c'oo bayzzanchcha geeddinoppe attina, aw suure zaaruwaa zaaranaw danddayibeykkino. 4 Eelihu unttunttuppe teefatiyaa diraw, unttunttu ubbay haasayaa wurssana gakkanaw naageedda. 5 Ha heezzu asatuu Iyyoobaw gidiyaa zaaruwaa immanaw danddayibeennawaa be'iide, I loytsi hank'k'etteedda.

6 Buuziyaa Barkkeela na'ay Eelihu hawaadan yaagiide, haasayaa doommeedda; «Taani laytsan na'atay; hintte taappe c'imiita. Hewaa diraw, taani ta k'ofaa hinttew odanaw yayaad. 7 Taani, ‹C'imatuu haasayino; barenttu daro laytsan demmeedda aad'd'eeda eratetsaa tamaarissino› gaade k'oppaad. 8 Shin asaakko yiide, aad'd'eeda eratetsaa asaw immiyaawe Ubbaa Danddayiyaa S'oossaa Ayaanaa. 9 Asaa aad'd'eeda eranchcha kessiyaawe c'imatetsaa gidenna, woy likkebay geliyaawe daro de'eedda asatuwaassa gidenna. 10 Hewaa diraw, sisite; taanikka ta k'ofaa hinttew odana.

11 «Be'ite, hintte haasayiyaa wode, taani c'o"u gaade hayzzaad; hintte haasayana k'aalaa k'oppaade naagaad. 12 Taani hintte giyaawaa ubbaa wurssa sisaad; shin hintteppe ooninne Iyyoobi bayzzanchcha giide ammantsibeenna; k'ay hintteppe ooninne Aa palamaw bessiyaa zaaruwaa immibeenna. 13 Iyyooba haasayaw kalissiyaa zaaruwaa zaaranawe S'oossaappe attina, asaa gidenna diraw, hintte, ‹Nuuni aad'd'eeda eratetsaa demmeeddo› geenaadan naagettite. 14 Iyyoobi palumetteeddawe hinttenanappe attina, taananna gidenna. Taani hintte haasayeeddawaadan aw zaaruwaa immikke.

15 «Iyyoobaa, unttunttu dagammiide, ne haasayaw zaaruwaa immanaw danddayibeykkino; unttunttoo haasayiyaawe d'ayeedda. 16 Unttunttu haasayiyaawaa d'ayiide, c'o"u giide ek'k'ooppe, taanikka naaganaw koshshii? 17 Tawukka odiyaawe de'ee; taanikka ta k'ofaa odana. 18 Daro haasayiyaawe de'iyaa diraw, ta giddon de'iyaa ayyaanay taana oda giide giddee. 19 Be'ite, taw haasayiyaa kaalay imettennawaa gidooppe, taani ho"o woyniyaa eessay kumeedda ogoruwaadan d'uuk'k'ana hanay. 20 Taw hawaappe guutsaa keekkana mala, taani haasayanaw koshshee; ta doonaakka dooyaade, taani ta zaaruwaa immanaw koshshee. 21 Ha yewuwaan taani oonanne maaddikke, woy ay asanne c'oo sabbikke. 22 Ayaw gooppe, asaa c'oo sabbiyaawe taw mulekka erettenna. Taani k'ay hewaa hanooppe, taana Med'd'eeddawe taana murana.

33

1 «Iyyoobaa, ha"i taani odiyaawaa sisa; ta giyaawaa ubbaa hayzza. 2 Haasayanaw giigaad; ta k'aalatuukka ta ins's'arssaa s'eeran de'iino. 3 Ta haasayiyaa k'aalatuu ta wozanaa suuretetsaa k'onc'c'issiino; taani eriyaawaa ta ins's'arssay tumatetsan haasayee. 4 Taana S'oossaa Ayyaanay med'd'eedda; Ubbaa Danddayiyaa S'oossaa shemppuu taw de'uwaa immeedda. 5 Neeni danddayiyaawaa gidooppe, taw zaaruwaa imma; neena giigissaade, taananna gakketa.

6 «Be'a, taani S'oossaa sintsan ne mala; k'ay taanikka urk'k'aappe med'ettaad. 7 Neeni taw yayyiyaa gaasuu baawa; taani neena naak'k'ikke.

8 «Ne haasayaa ubbaa taani hayzzaadde takkaad; neeni hawaadan yaagishin sisaad; 9 ‹Taani geeshshanne tooshii bayinna asaa; taani s'illuwaanne nagaraa ootsabeenna asaa. 10 Shin S'oossay taana muranaw gaasuwaa koyee; I taana bare morkkiyaadan paydee. 11 Ta gediyaa gediyaa birataan k'achchee;* taani tanggiyaa tangguwaa ubbaakka I wochchee› yaagaadda.

12 «Iyyoobaa, neeni ha haasayan likke gidakka! Ane taani new oday; S'oossay asaappe aad'd'ee. 13 Neeni, ‹S'oossay taani haasayeedda haasayaw zaaruwaa immenna› gaade, ayaw aanana palumettay? 14 Asay akeekanappe attina, S'oossay ha duma duma ogiyaan haasayee.

15 «Asay k'amma hiis'an gisiide,* gem"ishshuwaa pannuro wode, S'oossay akumuwaaninne sas'aan haasayee. 16 He wode Asay sisanaadaan haytsaa dooyee; bare seerankka I unttuntta dagantsee. 17 Yaatiide Asay nagaraa ootsennaadan te"ee; otoruwaakka asaappe diggee. 18 S'oossay asaa bashshaappe ashshee; hayk'uwaappekka naagee.

19 «S'oossay asaa sakuwaa hiis'an de'oodekka, bare balaappe simmanaadan seeree. 20 Hewaadan haniide, harggeedda uray katsaa is's'ee; daro mal"o k'umaykka Aa sheneyee. 21 Aa ashuukka gilk'k'iide wuree; Aa bollaykka melina, mek'etsay paydetee. 22 Aa shemppatta duufuwaakko, Aa de'uwuukka hayk'k'uwaa kiitanchchatuwaakko mateedda.

23 «Asaw suure ogiyaa bessiyaa, sha"an paydetiyaa kiitanchchatuwaappe ittuu aw gaannatanaw yintto, 24 aw k'arettiide, ‹I duufuwaa gelennaadan Aa ashshana. Taani aw woziyaawaa demmaad› yaagintto, 25 Aa bollay yalagana; Aa yalagatetsaa wolk'k'aykka aw simmana. 26 He bitanii S'oossaa woosana; S'oossay Aa woosaa sisana. S'oossay aw Aa s'illotetsaa zaariyaa diraw, I nashshechchan S'oossaw goyinnana. 27 He wode asaa sintsan I hawaadan yaagana; ‹Taani nagaraa ootsaad; suurebaakka geellayaad; shin S'oossay ta bayzzuwaadan taw c'iggibeenna. 28 Duufuwan gelennaadan taana ashsheeda; hekko, ha"i pas'a de'aade, poo'uwaa be'ay› yaagana.

29 «Be'ite, S'oossay asaw hawaa ubbaa zaari zaariide ootsee; 30 asaa duufuwaan geliyaawaappe ashshee; de'uwaan I nashshettanaadan ootsee.

31 «Simmi Iyyoobaa, taani odiyaawaa hayzzaadde sisa. Ane neeni c'o"u giina, taani haasayay. 32 Neeni haasayanaw koyiyaawe de'ooppe, taw haasaya. Taani neeni s'illuwaa gidiyaawaa bessanaw koyay. 33 Hewe d'ayooppe, c'o"u gaade, taani haasayiyaawaa sisa. Neena taani aad'd'eeda eratetsaa tamaarissana» yaageedda.

34

1 K'aykka Eelihu hawaadan yaageedda, 2 «Hinttenoo, aad'd'eeda eranchchatoo, taani haasayiyaa haasayaa sisite. Hinttenoo, eranchchatoo, hintte haytsaa taakko yeggite. 3 Ins's'arssay k'umaa mal"uwaa eriyaawaadan,* haytsaykka yewuwaa shaakkiide eree. 4 Ane nuuni likkebaanne lo"obaa shaakkiide eroytte.

5 «Iyyoobi, ‹Taani s'illuwaa; shin S'oossay ta suure pirddaa taana diggeedda. 6 Taani likke gidaadde, worddanchchaadan paydetaad. Taanan bayzzuu bayinnankka, I taana pas'ennaadan madutseedda› yaageedda.

7 «S'oossaa bolla Iyyoobewaadan k'iliic'iyaa Asay de'ii? 8 I iitabaa ootsiyaawanttuna zuppetee; nagaranchchatuwaannakka hamettee. 9 Ayaw gooppe, I, ‹Asay S'oossaa nashshechchana giide ootsiyaawe ayinne maaddenna› yaagee.

10 «Hewaa diraw, hinttenoo, akeekanchcha asatoo, taani odiyaawaa ane sisite! Ubbaa Danddayiyaa S'oossay iitabaa mulekka ootsenna. 11 S'oossay asaw Aa oosuwaadan immee; aa ogiyaadan aw c'iggee.* 12 S'oossay tumuwaappe iitabaa ootsenna; Ubbaa Danddayiyaa S'oossay suure pirddaa geellayenna. 13 Sa'aa bollan S'oossaw maataa immeeddawe oonee? K'ay biittaa ubbaa bolla Aa suntseeddawe oonee? 14 S'oossay bare Ayyaanaanne bare de'uwaa shemppuwaa barekko zaariide akkintto, 15 ashuwaa mayyeedda ubbay ittippe d'ayana; Asay biittaw duge simmana.

16 «Hintte akeekanchcha gidooppe, hawaa sisite; ta haasayiyaawaakka hayzzite. 17 Suure pirddaa is's'iyaawe biittaa mooddanaw danddayii? Yaatina, neeni s'illuwaanne wolk'k'aama gidiyaa S'oossaa pirdday? 18 S'oossay kaatetuwaa, ‹Hintte shufurotuwaa› yaagee; k'ay biittaa mooddiyaawanttakka, ‹Hintte iita› yaagee. 19 Kaappatuwaa som"uwaa s'eelliide maaddenna; duriyaakka mank'k'uwaappe aatsiide s'eellenna. Ayaw gooppe, unttunttu ubbaykka Aa oosotuwaa. 20 Unttunttu hekka bilahe akeekenan hayk'k'ana; Asay ubbaykka kokkoriide d'ayana; wolk'k'aamatuukka ay asaa kushiinne bochchennan kichchana.

21 «S'oossay asaa hemetaa s'eellee; Aa tangguwaa ubbaakka wochchee. 22 Iitaa ootsiyaawantta S'oossaappe gentsanaw danddayiyaa d'ip'p'i go d'umi baawa. 23 S'oossay asaa bolla pirddanaw, Asay Aa sintsa shiik'anaadan keeruwaa immenna. 24 Wolk'k'aamatuwaa ayinne oochchennan mentsereetsee; yaatiide unttunttu sa'aan haratuwaa wotsee. 25 I unttunttu oosuwaa eriyaa diraw, unttuntta itti k'amma maataappe wotsiide d'ayissee. 26 Unttunttu iitatetsaa diraw, Asay ubbay be'iyaasan I unttuntta muree. 27 Unttunttu Aa kaallennaan is's'iide, Aa azazuwaakka aggeeda dirassa. 28 Unttunttu hiyyeesatuwaa uk'k'unniide, unttunttu S'oossaakko waassanaadan ootseeddino; ikka hiyyeesatuwaa waasuwaa siseedda. 29 S'oossay c'o"u gooppe, Aa pirddanawe oonee? I bare som"uwaa wora zaarooppe, asaa maaddiyaawe baawa. I asaappekka c'oraappekka dara. 30 Hewaadankka, S'oossaw yayyena asatuu mooddenaadaaninne asaassikka gite gidennaadan, Asay ubbay digganaw danddayenna.

31 «Iyyoobaa, ne nagaraa S'oossaw paas'adii? K'ay zaaraadde nagaraa ootsennaadan geppaadii? 32 Ne bayzzuwaa new k'onc'c'issana mala, S'oossaa woossaadii? Sintsanaw iita oosuwaa ootsenan agganaw eeno gaaddii?

33 «Neeni S'oossay ootsiyaawaa is's'aade, ne gatii neeni dosiyaawaadan hananaw koyay? Simmi k'ofaa k'achchanawe neenappe attina, taana gidikke. Hewaa diraw, neeni k'oppiyaawaa taw oda. 34 Akeekanchcha asatuu taani odiyaawaa eeno giino; taani odiyaawaa sisiyaa aad'd'eeda eranchchatuukka hawaadan yaagiino; 35 ‹Iyyoobe eray pac'c'ina, hawaa haasayee; I haasayiyaawoo biletsaykka baawa› yaagiino. 36 Iyyoobi iita asatuwaadan zaaruwaa immeedda diraw, wurssetsaa gakkanaw paac'etteedda gideerenneeshsha! 37 Ayaw gooppe, I bare nagaraa bolla makkalaa gujjee; nu sintsan S'oossaa k'iliic'ee. Bare k'aalaakka darissiide, S'oossaa bolla biddee» yaageedda.

35

1 Eelihu k'aykka hawaadan yaageedda; 2 «Iyyoobaa, neeni, ‹Taani S'oossaa sintsan s'illuwaa› giyaawe likkee? 3 K'ay, ‹Taani nagaraa ootsooppe, neena ay k'ohayttaa? Nagaraa ootsennan aggooppe, taani go'ettiyaawe ayee?› yaagaade neeni S'oossaa oochchaadda. 4 Taani newunne neenanna ne laggetoo zaaruwaa haasayana.

5 «D'ok'k'u gaade salotuwaa s'eella; neeppe bollaanna de'iyaa shaaretuwaakka ane akeekaade be'a. 6 Neeni nagaraa ootsooppe, hewe S'oossaa ayinne k'ohenna. Ne bayzzuu darooppekka, neeni S'oossaa ayinne ootsakka.* 7 S'illuwaa gidooppe, aw neeni ayaa immay? Woy ne kushiyaappe I ayaa akkanee? 8 Neeni nagaraa ootsooppe, ne mala asaa k'ohaasa; k'ay s'illooppekka, asaa go"aassa.

9 «Uk'k'unnay daroppe Asay waassee; wolk'k'aamatuwaa kushiyaappe kessi akkanaw alluwaa s'eegee. 10-11 Shin ooninne, ‹S'oossay, taana Med'd'eeddawe, k'amman mazamuriyaa immeeddawe, sa'aa do'atuwaappe aatsiide, nuuna tamaarissiyaawenne saluwaa kafotuwaappe aad'd'eeda eranchcha nuuna ootsiyaawe hak'an de'ii?› yaagenna. 12 Iita asatuu waassiino; shin S'oossay unttunttu otoruwaa gaasuwaan, unttunttoo allenna. 13 Hada waasuwaa S'oossay tumuwaappe sisenna; Ubbaa Danddayiyaa S'oossay hewaa hayzzenna.

14 «Iyyoobaa, neeni, ‹Taani S'oossaa be'anaw danddaykke; ta mootuu Aa sintsan de'ee; taani Aa naagay› yaagaasa. Yaatina, new I zaaruwaa immanaw, ne gaasuu ay keeshshaa guus's'anddeeshsha! 15 S'oossay asaa murenabaanne nagaraakka sheneko giide aggi aggiyaawaa gaade k'oppay? 16 Hewaa gidooppe, neeni ne doonaa c'oo mela dooyyasa; eray bayinna haasayaa darissaasa» yaageedda.

36

1 Eelihu gujjiidekka hawaadan yaageedda; 2 «S'oossaa doonaa gidaade taani new odiyaawe biro de'iyaa diraw, guutsaa danddayaade sisa. 3 Taani ta eraa haakuwaappe ahaad; taana Med'd'eeddawe s'illo pirddaa immiyaawaa gidiyaawaa taani neena erissana. 4 Taani wordduwaa haasayikke; kumentsaa eray de'iyaa uray neenanna de'iyaawaa ammana.

5 «Be'a, S'oossay wolk'k'aama; shin I oonanne kad'enna. I akeekankka mina. 6 Iitatuwaa I pas'a wotsenna; shin uk'k'unnetteeddawanttu maataa I naagissee. 7 S'oossay bare ayifiyaa s'illotuwaappe dentsenna. I unttuntta kaatetuwaanna utissiide, med'inaw d'ok'k'u d'ok'k'u ootsee. 8 Shin Asay sanssalatan k'ashettooppe, woy tuggaa wodoruwaan oyk'k'ettooppe, 9 I unttunttu oosuwaanne otoruwaan unttunttu ootseedda nagaraa k'onc'c'issee. 10 Seeraa sisanaadaan unttunttu haytsaa dooyee; nagaraappe simmanaadankka I unttuntta azazee. 11 Unttunttu sisiide, aw ootsooppe, barenttu laytsaa ishaluwaaninne woppan wurssana. 12 Shin unttunttu sisennan is's'ooppe, mashshaan wurana; unttunttu eraa d'ayeedda diraw hayk'k'ana.

13 «S'oossaa ammanenna asatuu barenttu wozanaan hank'k'uwaa dagayiino; I unttuntta muriyaa wodekka, maadda giide woossikkino. 14 Unttunttu barenttu yalagatetsan hayk'k'iino; unttunttu de'uukka yeellaan wuree. 15 S'oossay tuggatiyaawantta unttunttu tuggaan tamaarissee; I unttunttu metuwaa baggana unttuntta sissee.

16 «S'oossay neena metuwaappe kessiide metuu bayinna aako sa'aa afeedda; ne miyaa masoofiyankka mod'd'uwaa guuppeedda. 17 Shin ha"i iitatuwaa pirddaa akkaada; bessiyaa muraakka akkaade de'aassa. 18 Neena ooninne duretetsaa bessiide c'immennaadan, daro mattaayiyankka baletsennaadan naagetta. 19 Ne mas'uwaa daruu woy ne minotetsay neena metuwaappe ashshanee? 20 Asatuu barenttu sa'aappe d'ayiyaa k'ammay yaanaadan amottoppa. 21 Ha metuu ubbay neena gakkeeddawe, neena iitaappe ashshanaassa. Hewaa diraw, iitatetsaw guyye simmennaadan neena akeeka.

22 «S'oossay bare wolk'k'an d'ok'k'u d'ok'k'u geedda! Aa mala asttamaarii oonee? 23 ‹Hawaa ootsa› giide S'oossaa azaziyaa asay, woy, ‹Neeni iita oosuwaa ootsaadda› yaaganaw danddayiyaa Asay baawa. 24 Asay mazamuriyaan sabbeedda Aa oosuwaa neenikka sabbanaw hassaya. 25 Asay ubbay S'oossaa oosuwaa be'eedda; shin be'iide, haakuwaan be'eedda. 26 Be'ite, S'oossay wolk'k'aama! Aa gitatetsaa nuuni akeekibookko; Aa laytsaa c'oratetsaykka paydina gakettenna.

27 «S'oossay haatsaa sa'aappe pude saluwaa afee; yaan iraa kessee. 28 He iray shaariyaappe kesiide, asaw daro bukkanaadan ootsee. 29 Shaarii waan yuuyyintto, walk'k'antsaykka S'oossay de'iyaa saluwaan waan guummintto, ooninne erenna. 30 I bare yuushshuwaan walk'k'antsaa poo'uwaa laalee; shin abbaa c'iimmaa I d'uman kammee. 31 Iraa bukissiyaawan bare asaw daro katsaakka mokissee; hawaadan ootsiide S'oossay asaa ubbaa ayissee. 32 I walk'k'antsaa bare kushiyan oyk'k'ee; bare halchcheedda sa'aa shoc'anaw azazee. 33 Guuguntsay guummiyaawe uushuu uushottanawaa awaayyee; mehiikka uushuu yiyaawaa eree.

37

1 «Uushuu ta wozanaa diddik'issee; bare de'iyaa saankka piree. 2 Ubbaykka S'oossaa kooshshaa, guuguntsaadan guummiyaa Aa k'aalaa sisite. 3 I saluwaa ubbaappe kiittiyaa walk'k'antsay biittaa gas'aappe gas'aa gakkanaw beettee. 4 Hewaappe guyyiyaan, Aa guntsaa kooshshay sisettee; bare wolk'k'aama kooshshan guummee; Aa kooshshay sisettiyaa wode, bare walk'k'antsaa te"enna. 5 S'oossaa kooshshay malalissiyaa guntsaa guummee; nuuni akeekanaw danddayenna wolk'k'aamabaa I ootsee. 6 Shachchaa I, ‹Sa'aan wod'd'a!› yaagee; wolk'k'aama iraakka, ‹Bukka› yaagiide azazee.

7 «Asay ubbay Aa oosuwaa erana mala, he wode bare oosuwaa oosuwaa agganaadan ootsee. 8 Do'atuukka barenttu geessuwaa geessuwaa geliino; yaan uttiino. 9 Gedissa baggappe gotii yee; huup'issa baggappekka meeguu yee. 10 S'oossay siid'iyaanna shemppiyaa shemppuwaappe shachchay med'ettee; hewan aakko haatsatuukka shuchchaadan minnee. 11 Shaarii haatsaa tookkanaadan I ootsee; bare walk'k'antsaakka shaariyaa giddon laalee. 12 Aa kaaletsuwaan shaaretuu yuuyyi yuuyyi aad'd'iino; I azaziyaawaa ubbaa unttunttu sa'aa bolla ootsiino. 13 S'oossay iraa bukissiyaawe biittaa irs's'issanaassa, woy asaa muranaassa, woy bare siik'uwaa unttuntta bessanaassa.

14 «Iyyoobaa, hawaa sisa; S'oossay ootsiyaa malalissiyaa oosuwaa takki gaade akeeka. 15 S'oossay shaaratuwaa wooti azazinttonne bare walk'k'antsaakka wooti walk'k'antsintto eray? 16 Shaaratuu saluwaan waan tookettooppenne k'ay Aa eray polo gideedda S'oossay ootsiyaa malalissiyaa oosuwaa neeni eray? 17 Gedissa c'arkkuu yiide, biittaa mishissiyaa wode, neeni hombbiyan metootanaappe attina, mulekka hewaa erakka. 18 S'oossay saluwaa masttootiyaadan piddi ootsiide mic'c'iyaa wode, neeni Aa maaddanaw danddayay? 19 Nuuni eraa pac'a gidiyaa diraw haasayanaw danddayokko; nuuni S'oossaw waagi haasayanentto, neeni nuuna tamaarissa. 20 S'oossaanna haasayana gaade taani oochchikke; I taana d'ayissana mala, taani ayaw Aa dentsereetsaytta? 21 C'arkkuu salotuwaa pittiide geeshsheeddawaappe guyyiyaan, salotuwaan p'ooliyaa aawaa poo'uwaa Asay s'eellanaw danddayenna. 22 Huup'issa baggana work'k'aa malatiyaa poo'uu beettee; S'oossaykka yashshiyaa anggan k'onc'c'ee.

23 «Nuuni Ubbaa Danddayiyaa S'oossaa mata shiik'anaw danddayokko; Aa wolk'k'ay wolk'k'aama. I bare tumu pirddaaninne bare wolk'k'aama s'illotetsan gitaa. 24 Hewaa diraw, Asay aw yayyee; barentta aad'd'eeda eranchcha giyaawantta ubbatuwaa I s'eelenna» yaageedda.

38

Med'inaa Goday Iyyoobaw Immeedda Zaaruwaa

(38:1—41:34)

1 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Goday gotiyaa giddoppe Iyyoobaw hawaadan yaagiide zaareedda; 2 «Eri bayinna haasayan ta zoriyaa toochchiyaawe I hawe oonee? 3 Ane neeni asaadan ne s'eessaa danc'c'a denddaade, taani oochchiyaawaa taw oda.

4 «Taani sa'aa med'd'iyaa wode, neeni hak'an de'ay? Ane new akeekay de'ooppe, taw oda. 5 Ha sa'ay ay keeshshaa gidanaw bessintto, he k'ofaa k'achcheeddawe oonee? Likkiyaa wodoruwaakka sa'aa bolla yeggeeddawe oonee? Hewaa zaaruwaa ubbaa eray? 6 Sa'aa tuuk'etuwaa kunddennaadan mintsi oyk'k'eeddawe ayee? Sa'aa baasoo koyiro shuchchaa wotseeddawe oonee? 7 He gallassi wontta s'oolinttetuu ittippe yes's'eeddawaanne kiitanchchatuu ubbay nashshechchaw ilileeddawaa neeni eray?

8 «Abbaa haatsay, biittaa gomppaappe d'uuk'k'iide kesiyaa gallassi, Aa penggetuwaa gorddeeddawe oonee?* 9 Abbaa shaariyaa mayzzeeddawe, k'ay d'umankka s'aas'a wotseeddawe taana. 10 Abbaw aad'd'ena zawaa med'd'eeddawe, Aa penggiyaanne Aa kulbbuwaa sa'aan wotseeddawe taana. 11 Taani, ‹Hawaa gakka; shin hawaappe aad'd'oppa; ne wolk'k'aama beetaykka hewan ek'k'o› yaagaad.

12 «Iyyoobaa, neeni yelettoodeppe away wontta guuraanna kesanaadan azaza eray? 13 Biittaa gas'aan poo'uwaa bessana malanne iita asatuwaakka unttunttu k'osetteedda saappe k'onc'c'iyaa kessana mala, neeni wontta azaza eray? 14 Gallassaa poo'uu zoozatuwaanne zanggaaratuwaa dakkoyiide wotseedda mayuu ek'k'eeddawaadan beettanaadan ootsee; k'ay urk'k'aa miishshaa bolla wotseedda maatafaadan geeshshiide bessee. 15 Iitatuu barenttoo poo'o gi wotseedda d'umay d'ayee; unttunttu makkalaw dentsiyaa kushiikka me"ee.

16 «C'iimma abbaa giddo gelaade, pulttuwaa be'aaddi? Woy Asay gakki erenna abbaa gidduwaa paac'c'a s'eella eray? 17 Hayk'uwaa penggetuwaa neena oonentto besseedee? Woy d'ip'p'i go d'umaa penggetuwaa be'aaddi? 18 Sa'ay ay keeshshaa wolk'k'aamentto eray? Hewaa ubbaa neeni eriyaawaa gidooppe, taw oda.

19 «Poo'uu de'iyaasaa afiyaa ogii hak'an de'ii? K'ay d'umay de'iyaa sa'ay hak'ee? 20 Unttuntta neeni unttunttu golle golle afanaw danddayay? Unttunttu de'iyaasaa afiyaa ogetuwaa neeni eray? 21 Neeni sa'ay med'ettiyaa wode yeletteedda dirawunne daro laytsaakka de'eedda diraw, hewaa erennan aggakka!

22 «Suuppa shachchay minjjettiyaasaa gelaaddii? Orddo shachchay dooretteeddasaakka be'aaddi? 23 Taani unttuntta meto wodiyaw, olaa wodiyaawunne tooraa gallassaw minjja wotsaad. 24 Walk'k'antsay kesiyaa sa'aa afiyaa ogii hak'an de'ii? Woy away wulliyaa bagga c'arkkuu hak'appe kesiide c'arkkii?

25 «Wolk'k'aama iray wod'd'iyaa loossuwaa giigisseeddawe, guuguntsaw ogiyaa kesseeddawe oonee? 26 Asi de'enna bazzuwaan iraa bukissiyaawe oonee? 27 Mela bazzuu iraa haatsaan shuggiide, l"o maataa mokkanaadan ootseeddawe oonee?

28 «Iraw woy ketterssaw aawuu de'ii? 29 Orddo shachchawunne burc'c'e shachchaw aata de'ay? 30 Daro iris's'atetsay haatsaa shuchchaadan minisee; abbaa haatsaw bolla baggaakka shachchaa kessee.

31 «Piliyaadisa geetettiyaa s'oolinttetuwaa c'itaa ittippe gatsaade k'achchanaw danddayay?* Ooriyoona geetettiyaa s'oolinttetuwaa c'itay k'ashetteedda wodoruwaa billanaw danddayay? 32 C'itan c'itan de'iyaa s'oolinttetuwaa unttunttu wodiyaan wodiyaan kessanaw danddayay? Wogga Beeriyaanne K'eeri Beeriyaa geetettiyaa s'oolinttetuwaa c'itatuwaa ittippe kaaletsanaw danddayay? 33 Salotuu ak'iyaa higgiyaa neeni eray? Woy he higgii sa'aan mooddanaadan ootsanaw danddayay?

34 «Di'uu neena muukkanaadan iraa bukissanaw, ne k'aalaa d'ok'k'u ootsaade, shaaratuwaa azazayi? 35 Walk'k'antsatuu biide yiide, ‹Hekko, ha"i ay ootsiino› gaana mala, neeni unttuntta azazanaw danddayay? 36 Haatsaa kafoo aad'd'eeda eraa, kuttuwaa awuriyawukka akeekaa immeeddawe oonee? 37-38 Bare eran shaaretuwaa paydanaw danddayiyaawe oonee? Baanaa munak'k'iide, urk'k'aa kessiide, minisanaw saluwaa shaaretuwaa gede ootsiide, haatsaa duge tigiyaawe oonee?

39-40 «Gaammotuu ubbay barenttu geessuwaan geessuwaan gisi de'ishshin woy zuggiide naagishin, neeni unttunttoo miyaawaa shankkataade immanaw danddayay? Woy koshatti utteedda unttunttu maratuwaa kalissanaw danddayay? 41 K'uurotuu koshatti bichchaariya wode, unttunttu maratuukka miyaawaa demmanaw taw, S'oossaw, waassiyaa wode, unttunttoo miyaawaa immiyaawe oonee?

39

1 «Deriyan de'iyaa gen"etuu awude yeliinontto, neeni eray? Gaaratuu bannikkiide, barenttu maratuwaa yeliyaa wode be'aaddi? 2 Unttunttu kuntsiidde, woyissa keeshshaa aginaa gam"iinonttonne k'ay awude yeliinontto eray? 3 Unttunttu gulbbatiide, barenttu maratuwaa yeliyaawe awudentto eray? 4 Unttunttu maratuu bazzuwaan dic'c'iide minniino; barenttu aayetuwaa mataappe biino; laa"entso guyye simmikkino.

5 «Dembbaa haretuu yeda de'anaadan ootseeddawe oonee? K'ashuwaappe unttuntta billi yeddeeddawe oonee? 6 Unttunttoo taani bazzuwaa de'iyaasaa ootsaade immaad; Asay baynna ladda biittaa unttunttu de'anaadan ootsaad. 7 Katamaa c'abbuwaappe unttunttu haakkiide de'iino; laaggiyaawanttu waasuwaakka sissikkino. 8 Unttunttu deretuwaa barenttoo heemettiyaa sa'aa ootsiino; hewan miyaa mul"o maataa k'oriino.

9 «Mentsay new ootsanaw eeno ganddee? Woy ne gaas'aatan k'ammaa ak'anddee? 10 Goshana mala, neeni Aa waas'ay? Woy ginddaa goochchanaadan Aa ootsanaw danddayay? 11 Neeni Aa wolk'k'aa minotetsan ammanettay? Ne daaburssiyaa oosuwaa I ootsanaadan, aw yegga aggay? 12 I simmiide yiide, ne katsaa k'os's'iyaa ne uddumaw shiishshee gaade neeni an ammanettay?

13 «Sogonata bare k'efiyaa ellekka k'aatsaw; shin sogonati k'efetuu sanggaanuwaa k'efetuwaanne baalletuwaa mala gidikkino. 14 Sogonata bare k'uuk'ulliyaa biittan k'uuk'ullaw; baanay ho'etsanaadan aggaw. 15 Gedii mentsana woy, ‹Bazzuwaa do'atuu yed'd'ana› gaade k'oppukku. 16 Maratuu barewaa gidennawaadan paydaadde, unttunttoo mek'etsaa iitaw. I daaburay ubbay mela attiyaawe iw ayaanne malatenna. 17 Ayaw gooppe, taani S'oossay izo aad'd'eeda eratetsaa diggaad; taani akeekaakka iw immabeykke. 18 Shin denddaade iza wos's'iyaa wode, barenanna naasettiyaa paraa bollanne paraw bolla miic'c'aw.

19 «Iyyoobaa, paratoo wolk'k'aa immeeddawe, woy paratuwaa morggiyaa gotosho gammaa mayzzeeddawe neenee? 20 Paratuu booliyaadan guppanaadaaninne yashshiyaa daaretsaa unttunttu daaranaadan ootseeddawe neenee? 21 Paratuu zanggaaraan biittaa booddiino; barenttu wolk'k'ankka nashettiino; yaatiide olaa miishshatuwaa danc'c'eeddawanttuna gakketanaw olaa dembbaa piriis'iino. 22 Yashshaa giyaawaa unttunttu mulekka erikkino; unttuntta ayaynne dagantsenna; unttunttu bolla mashshaa zaaretsooppenne guyye simmikkino. 23 Unttunttu toggiyaa olanchchatuu oyk'k'eedda olaa miishshatuu p'ooliidde, ittuu ittuwaanna gakketiide giirettiino. 24 Paratuu paachchuriidde yashissiidde, olaw sintsaw piriis'iino. Malakataa punusaa kooshshaa sisiyaa wode, c'o"u giide ek'k'anaw danddaykkino; 25 malakataa punniyaa wode, ‹Hayyashsho!› yaagiino. Olaa peenuwaa haakuwaan akkiino; olaa gadaawatuu azaziyaa azazuwaanne olanchchatuwaa c'eek'uwaa sisiino.

26 «Gac'ii bare k'efiyaa gedissa mic'c'iide paallanaw danddayanaadan, aad'd'eeda eratetsaa aw immeeddawe neenee? 27 Arggantsay pude kesiide, bare golliyaa d'ok'k'a deretuwaan kees's'anaw ne azazuwaa naagii? 28 Arggantsay aafuwaa doonaan bare golliyaa kees's'iide de'ee; zaallatuwaa za'otuukka aw geessuwaa gideeddino. 29 Hewan uttiide, barew miyaawaa wochchee; Aa ayifii haakuwaappe demmee. 30 Arggantsaa maratuu suutsaa ushiino; bakkutay de'iyaa saan hak'ankka I shiik'ee» yaageedda.*

40

1 Med'inaa Goday Iyyooba, 2 «Iyyoobaa, Asay Ubbaa Danddayiyaa S'oossaanna mootettiide, shatimmi erii? Ane S'oossaanna mootettiyaa uray aw zaaro» yaageedda.

Iyyooba Zaaruwaa

3 Hewaappe guyyiyaan, Iyyoobi Med'inaa Godaw zaariide, hawaadan yaageedda; 4 «Abeet S'oossaw, taani patsenna laafa asaa; taani new woota zaaranaw danddayayitaa? Taani ta doonaan ta kushiyaa wotsaad. 5 Taani itti gede haasayaad; shin taw zaariyaawe baawa. Laa"entsuwaa haasayikke» yaageedda.

S'oossay K'aykka Haasayee

6 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Goday gotiyaa giddoppe Iyyoobaw hawaadan yaageedda; 7 «Attuma asaadan ne s'eessaa danc'c'a denddaade, taani oochchiyaawaa taw oda. 8 Neeni taana bayzzanchcha kessana hanay? New s'illuwaa gidanaw, taana wordduwaa kessay? 9 S'oossaa wolk'k'aa mala wolk'k'ay new de'ii? S'oossay guummiyaawaadan neeni guummanaw danddayay? 10 Hewaa gidooppe, ane ne bonchchuwaaninne gitatetsan dendda! Ne puulaanne anggaa mayya! 11 Ne hank'k'uwaa boshaa ane tiga; otorettiyaa asaa ubbaa s'eellaade, ane kawushsha! 12 Ane loytsa s'eellaade, otorettiyaa ubbaa yeellaya; iitaa ootsiyaawantta ubbaa unttunttu de'iyaa saan yed'd'a! 13 Unttunttu ubbaa biittan mooga; duufuwaa duge wotsaade, unttuntta gordda. 14 Yaatooppe, ne wolk'k'an neeni s'oonanawaa taani new markkattana.

15 «Taani neena med'd'eeddawaadan med'd'eedda, Bihemoota giyaa do'aa ane s'eella! I booraadan maataa mee. 16 Aa s'eessan de'iyaa wolk'k'aynne Aa uluwaa kammeedda shayaa minotetsay loytsi daro. 17 Aa dufii zigaadan sitti gi utteedda; Aa gediyaa s'ap'otuukka minuwaan dook'eteeddawantta. 18 Aa mek'etsatuu naasiyaa bombbaa mala; Aa gediikka birataa zanggetuwaa mala.

19 «S'oossay med'd'eedda med'etatuu ubbaappe I aad'd'i malalissiyaawaa. Aa Med'd'eeddawaappe attina, Aa s'oonanaw danddayiyaawe baawa. 20 Do'ay ubbay kaa'iyaa zoozii aw miyaawaa mokissee. 21 Aguntsay de'iyaa mitsaa garssan gisee; mak'k'aa giddon c'ariyaan k'osettee. 22 Aguntsay de'iyaa mitsatuu barenttu kuwan Aa gentsiino; shaafaa doonaan doliyaa mitsatuu Aa kammiino. 23 Shaafay kumiide goggiyaa wodekka dagammenna; Yorddaanoosa Shaafay Aa som"uwaan d'arc'c'ettiyaa wodekka I saro de'ee. 24 Aa ayifiyaa toyissiide, Aa oyk'k'anaw danddayiyaa Asay de'ii? Aa siid'iyaakka p'iriyaa k'aran c'addi oyk'k'anaw danddayiyaawe oonee?

41

1 «Neeni Leewaataanna giyaa dawiyaa moliyaa oyk'k'iyaa mans's'ak'uwaan oyk'k'anaw, woy Aa ins's'arssaa wodoruwaan k'achchanaw danddayay?* 2 Aa siid'iyaan dafuwaa gelissanaw danddayay? Woy Aa gac'uwaa mans's'ak'uwaan c'addaade oyk'k'ay? 3 I neena, ‹Hayyanaa taana yeddaarikkii› yaagiide woossanee? Woy I new mal"o k'aalan haasayanee? 4 Neeni Aa med'inaw ne k'ooma ootsanaw, I neenanna c'aak'uwaa c'aak'k'etannee? 5 Asay kafuwaanna kaa'iyaawaadan, neeni aanana kaa'ay? Woy Aa k'achchaade, ne mac'c'a k'oomatoo kaa'anaadan immay? 6 Moliyaa oyk'k'iyaawanttu Aa gatiyaan palumettiino? Woy zal"anchchatuu Aa k'ans's'ereetsiide zal"iino? 7 Neeni Aa galbbaa mac'c'aamiyan, Aa huup'iyaakka goman c'addaade k'ohanaw danddayay? 8 Ane Aa ne kushiyan bochcha; neeni aanana baas'eteedda baas'iyaa hassayaade, laa"entsaade aanana baas'etanaw kajjeelakka!

9 «He dawiyaa oyk'k'anaw kajjeeliyaawe mela; haray attina, Aa be'eedda ubbaykka yashshaw kokkoree. 10 I giseeddasaappe Aa dentsetsanaw ooninne s'alenna; yaatina, ta sintsan ek'k'anaw danddayiyaawe oonee? 11 Zaara imma gaanaw, taw koyiro immeeddawe oonee? Saluwaappe garssaana de'iyaabay ubbay tawaa.

12 «Leewaataana gedetuwaabaa, Aa wolk'k'aama wolk'k'aabaanne Aa lo"iyaa bollaabaa haasayiyaawaa taani aggikke. 13 Aa galbbaa k'aaranaw danddayiyaawe oonee? Aa doonaa bis'aalana danddayiyaawe oonee? 14 Yashshiyaa achchay de'iyaa Aa goggoc'c'uwaa pook'k'anaw danddayiyaawe oonee? 15 Aa zokkiyaa galbbay ittuu ittuwaa bollan dooretteeddanne shuchchaadan minneedda gonddalletuwaa malatee. 16 Unttunttu ittuu ittoo loytsi matatteedda diraw, unttunttu gidduwaanna, haray atto, c'arkkuukka aad'd'anaw danddayenna. 17 Unttunttu ubbaykka ittuu ittuwaanna gakketti utteedda diraw, unttuntta ayaynne shaakkenna.

18 «I hed'd'ishiyaa wode, p'olk'k'u giyaa poo'uu kesee; Aa ayifetuukka wontta s'alk'k'iyaadan zo"iino. 19 Aa doonaappe tamaa lac'uu kesee; tamaykka piriide wod'd'ee. 20 Penttiyaa disttiyaappe garssa baggana ees's'iyaa mak'k'aappe kesiyaa c'uwaadan, Aa siid'iyaappe c'uway kesee. 21 Aa siid'iyaanna kesiyaa shemppuu s'iis'untsaa bonk'k'issee; tamaa lac'uukka Aa doonaappe kesee.

22 «Aa morggiyaan wolk'k'ay de'iyaa diraw, I loytsi yashshiyaawaa. 23 Aa ashuu ittippe nuketti utteedda diraw, Aa bollay birataadan minnee. 24 Aa wozanay shuchchaadan mina; gaac'c'iyaa wos'aadankka mina. 25 I denddiyaa wode, minotuukka yayyiino; unttunttu dagammiide bak'atiino. 26 Aakko gakkiyaa mashshay ayinne allaalle kessenna; tooray, woy aday, woy gomay Aa ayinne ootsenna. 27 Birataa I dalaadan, nahaasiyaakka museedda mitsaadan paydee. 28 Wonddaafiyaa aday Aa bak'atissena; yambbarshshan oliyaa shuchchaykka aw suullaa mala. 29 Dullay aw itti buus'a mala; tooraa s'onggiyaa wode, k'iliic'iide miic'c'ee. 30 Aa uluwaa bollan de'iyaa galbbay me"eretteedda kon"aadan k'ara; urk'k'aanna I biyaa wode, maarashaadan biittaa p'alk'k'ee.

31 «Abbaa pentteedda haatsaadan bukkee; s'aaruwaa giddon penttiyaa zayitiyaadankka bulibulissee. 32 Bareppe guyyenna p'ooliyaa ogiyaa kessee; abbaa haatsaakka bootsa hoommoo laammee. 33 Biittaa bollan Aa mala med'eti baawa; I yayyi erenna med'etaa. 34 Loytsi wolk'k'aama gideedda med'etatuwaa ubbaa I zik'k'i ootsiide s'eellee; do'aa ubbatoo I kaate» yaageedda.

42

Iyyoobe Anjjuwaa Zaari Demussaa

(42:1-17)

1 Hewaappe guyyiyaan, Iyyoobi Med'inaa Godaw hawaadan yaagiide zaareedda; 2 «Neeni ubbabaa ootsanaw danddayiyaawaanne ne halchchuwaakka digganaw danddayiyaawe bayinnawaa taani eray. 3 ‹Laa ha eray bayinnan ta zoriyaa gentsiyaawe oonee?› yaagaade taana oochchaadda.* Tumuppe taani taw gelibeennabaa haasayaad; ta eraappe haakkeedda malalissiyaabaa haasayaad.

4 «Neeni taana, ‹Taani odiyaa wode hayzza;* taani oochchiyaa wode oda› yaagaadda.

5 «Taani kase nebaa ta haytsaan sisaad; shin ha"i ta ayifiyaan neena be'aad. 6 Hewaa diraw, taani haasayeeddawe taana yeellayeedda. Taani bidintsaaninne baanan uttaade paas'ay» yaageedda.

7 Med'inaa Goday hawaa Iyyoobaw haasayeeddawaappe guyyiyaan, Temaanappe yeedda Elifaaza hawaadan yaageedda; «Ta k'oomaa Iyyoobewaadan, hintte tawaa likke haasayibeenna diraw, ne bollanne ne laa"u laggetuwaa bolla ta hank'k'uu ees's'i keseedda. 8 Hewaa diraw, ha"i laappun korumatuwaanne laappun dorssaa orggetuwaa akkiide, ta k'oomaa Iyyoobakko biite; s'uuggiyaa yarshshuwaa hintte bayzzoo yarshshite. Ta k'oomay Iyyoobi hinttew woosana; taanikka Aa woosaa sisaade, hintte bayzzuwaadan murikke. Hintte ta k'oomaa Iyyoobewaadan tabaa likke haasayibeykkita» yaageedda.

9 Hewaappe guyyiyaan, Temaanappe yeedda Elifaazi, Shuuhappe yeedda Bilddaadinne Naa'imappe yeedda S'oofaari biide, Med'inaa Goday unttuntta azazeeddawaadan ootseeddino. Med'inaa Godaykka Iyyooba woosaa siseedda.

Med'inaa Goday Iyyoobaw Dakkuwaa Zaaree

10 Iyyoobi bare laggetoo woosseeddawaappe guyyiyaan, Med'inaa Goday aw zaariide ishalisseedda; aw kasewaa diraw laa"u kushiyaa ootsiide immeedda.* 11 Hewaappe guyyiyaan, Aa ishatuu, Aa michchetuunne kase Aa eriyaawanttu ubbatuu aakko yeeddino; Aa son aanana gibiraa meeddino. Aw kayyottiide, Med'inaa Goday Aa bolla aheedda meto ubbaappe Aa mintsetseeddino. K'ay ubbaykka aw work'k'aa migiduwaanne biraa immeeddino.

12 Med'inaa Goday Iyyooba wurssetsa laytsaa koyiro laytsaappe aatsiide anjjeedda. Iyyoobaw tammanne oyddu sha"u dorssatuu, usuppun sha"u gaalotuu, itti sha"u waatsa booratunne itti sha"u mac'c'a haretuu de'iino. 13 K'ay aw laappun attuma naanatuunne heezzu mac'c'a naanatuu yeletteeddino. 14 Bayira mac'c'a naatto Yimiimo, laa"entsiyaanna K'as'ii'o, heezzentsiyaana K'erenihafuuko yaagiide suntseedda. 15 Iyyooba mac'c'a naanatuwaadan malaa lo"o mac'c'a Asay biittan sa'aan hak'aninne beettena. Unttunttu aawuu unttunttoo unttunttu ishatuwaana laattiyaa biittaa shaakkiide immeedda.

Iyyooba Hayk'uwaa

16 Hewaappe simmina, Iyyoobi s'eetanne oytamu laytsaa de'eedda; bare naanatuwaanne bare naanatuwaa naanatuwaa oyddentso yeletaa gakkanaw be'eedda. 17 Iyyoobi daro wodiyaa de'iide, lo"o c'imaa c'imiide hayk'k'eedda.

* 1:6 Dom. 6:2

* 1:9 Sas'. 12:10

* 3:1-2 Erm. 20:14-18

* 3:21 Sas'. 9:6

* 4:13 Yob. 33:15

* 5:13 1 K'or. 3:19

* 5:17 Lem. 3:11; Ibr. 12:5-6

* 5:18 Hos. 6:1

* 7:17 Maz. 8:4; 144:3

* 9:2 Yob. 4:17

* 13:27 Yob. 33:11

* 15:14 Yob. 25:4-6

* 16:19 Yob. 19:25

* 18:5 Yob. 21:17

* 22:2 Yob. 35:6-8

* 28:28 Maz. 111:10; Lem. 1:7; 9:10

* 33:11 Yob. 13:27

* 33:15 Yob. 4:13

* 34:3 Yob. 12:11

* 34:11 Maz. 62:12

* 35:6 Yob. 22:2-3

* 38:8 Erm. 5:22

* 38:31 Yob. 9:9; Amo. 5:8

* 39:30 Mat. 24:28; Luk'. 17:37

* 41:1 Maz. 74:14; 104:26; Isa. 27:1

* 42:3 Yob. 38:2

* 42:4 Yob. 38:3

* 42:10 Yob. 1:1-3

Mazimuriyaa

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

51

52

53

54

55

56

57

58

59

60

61

62

63

64

65

66

67

68

69

70

71

72

73

74

75

76

77

78

79

80

81

82

83

84

85

86

87

88

89

90

91

92

93

94

95

96

97

98

99

100

101

102

103

104

105

106

107

108

109

110

111

112

113

114

115

116

117

118

119

120

121

122

123

124

125

126

127

128

129

130

131

132

133

134

135

136

137

138

139

140

141

142

143

144

145

146

147

148

149

150

Mazimuriyaa Mas'aafaa

Geluwaa

Daawita Mazimurii (Mazimuriyaa Mas'aafay) Geeshsha Mas'aafaa giddon Mazimuriyaanne woosa mas'aafaa gidiide erettee. Ha mas'aafaa giigisseeddawanttu adussa wodetuwaa giddon beetteedda dumma dumma asatuwaa. Itti itti mazimuretuwaa Kaatii Daawite s'aafeeddawe ammanettee. Ha mazimuretuwaanne ha woosatuwaa shiishshiide, barenttu goyinuwaa wodiyaan go'ettiiddi gam"eeddawanttu Israa'eeliyaa asatuwaa. Guyyeppe gam"iidde barenttu Geeshsha mas'aafatuwaa giddon gelisseeddino.

Hawanttu ayyaanaappe s'aafetteedda gins's'atuu c'ora k'ommo; unttunttukka galatiyaanne S'oossaw goyinniyaa gins's'atuwaa, S'oossay maaddana mala, naagana malanne saro wotsana mala woossiyaa woosatuwaa, nagaraappe maarettanaw shiishshiyaa woosatuwaa, S'oossaa anjjuwaabaa odiyaa galataa sabatuwaanne morkkatuwaa murana mala S'oossaw odiyaa maganatuwaa. Ha woosatuu itti uray barekka woosseedda woosatuwaanne c'ora Asay ittippe woosseedda woosatuwaa. Unttunttuppe ittuu ittuu itti uraa wozanaan sisetteedda seelaa k'onc'c'issiyaawantta. Haratuu k'ay S'oossaa Asay ubbay koyiyaawaanne asaw ubbaw sisettiyaa hanotatuwaa bessiyaawantta.

Yesuusi tamaarissiidde mazimuriyaa mas'aafaappe bochchi bochchi akkiide tamaarisseedda. Ooratsa C'aak'k'uwaa s'aafeeddawanttukka an s'aafetteeddawaappe barenttu s'aafiyaa mas'aafaa giddo gelisseeddino. Woosa gollatta ek'k'oodeppe doommaade, Mazimuriyaa Mas'aafaa goyinuwaa wogaw go'ettiyaa wolk'k'aama minjjuwaabaadan paydaw.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Koyro Mas'aafaa Maz. 1—41

Laa"entso Mas'aafaaMaz. 42—72

Heezzentso Mas'aafaaMaz. 73—89

Oyddentso Mas'aafaaMaz. 90—106

Ichcheshentso Mas'aafaaMaz. 107—150

Koyro Mas'aafaa

1

(1—41)

Lo"o Asaanne Iita Asaa Hametaa

1 Iitatuwaa zoriyaan beennawe,

woy nagaranchchatuwaa ogiyaan ek'k'ennawe,

k'iliic'iyaawanttu shiik'uwaan uttennawe,

hewe anjjetteedawaa.

2 Shin Med'inaa Godaa higgiyan I nashettee;

Aa higgiyaa gallassinne k'amma k'oppee.

3 Hewe goggiyaa haatsaa s'ap'uwaan tokettiide,*

ayifiyaa aginaan ayifiyaa,

bare haytsaakka k'ok'k'ofenna mitsaa mala.

I ootsiyaa ubbay aw hanee.

4 Shin iitatuu hewaa mala gidikkino;

c'arkkuu pitti afiyaa suullaa mala.

5 Hewaa diraw, iitatuwaa bolla S'oossay pirddana;

nagaranchchatuukka s'illotuwaa shiik'uwaan ek'k'ikkino.

6 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday s'illotuwaa ogiyaa eree;

shin iitatuwaa ogii d'ayana.

2

S'oossaan Dooreteedda Kaatiyaa

1 Amanenawanttu ayaw denddiinoo?*

K'ay kawutetsatuu ayaw patsennabaa mak'ettiinoo?

2 Sa'aa kaatetuu denddeeddino;

asaa mooddiyaawanttu ittippe shiik'eeddino.

Unttunttu Med'inaa Godaa bollanne

I okkeeddawaa bolla ittippe shiik'eeddino.

3 Unttunttu, «Nuuni unttunttu sanssalataa duutsoytte;

unttunttu nuuna k'achchiyaawaakka wora oloytte» yaagiino.

4 Saluwaan bare araatan utteeddawe

unttunttu bolla miic'c'ee;

Goday unttunttu bolla k'iliic'ee.

5 I bare hank'k'uwaan unttuntta seeree;

bare wolk'k'aama hank'k'uwaan unttuntta yashissee.

6 Goday, «Taan ta geeshsha deriyaa S'iyoone bolla

ta kaatiyaa kawutsaad» yaagee.

7 He kaatii, «Taan Med'inaa Godaa higgiyaa awaayana;*

I taana, ‹Neeni ta na'aa;

taani hachchi new aawuwaa gidaaddi.

8 Neeni taana oochcha;

Taani kawutetsaa ubbaa new immana;

sa'aa ubbay nebaa gidanawaa.

9 Neeni birataa s'am"an unttuntta mentsereetsana;*

Unttuntta neeni urk'k'aa miishshaa mentsiyaawaadan liik'issana› yaagee» yaageedda.

10 Hewaa diraw, hinttenoo kaatetoo, eeyattoppite;

ha sa'aa mooddiyaawanttoo, hinttena naagite!

11 Med'inaa Godaw yashshatetsan ootsite;

kokkorssaan azazettite.

12 S'oossay hank'k'ettina, ogiyaan hintte d'ayennaadan suure wozanaan aw goynnite;

ayaw gooppe, Aa hank'k'uu ellekka ees's'i kesana.

Bak'ati an k'osetti attiyaa ubbatuu anjjetteedawantta.*

3

Bare na'aa Abeseloomappe bak'ateedda wode Daawita mazamuriyaa

1 Abeet Med'inaa Godaw, ta morkketuu ayaa c'oratteeddinoo!

Ta bolla aappunatuu denddiinoo!

2 Darotuu, «S'oossay Aa ashshenna» yaagiide

tawaa haasayiino.

3 Shin abeet Med'inaa Godaw, Neeni ta yuushshuwaan gonddalle.

Taana bonchchissiyaawenne ta suntsaa d'ok'k'u ootsiyaawe neenattee.

4 Taani ta k'aalaa d'ok'k'issaade Med'inaa Godaakko waassay.

Bare geeshsha deriyaappe taw I zaaree.

5 Med'inaa Goday taana naagiyaa diraw,

taani gisaade gem"ishaynne beegottay.

6 Taani taana dooddiide denddeedda,

tammu sha"aa asatookka yayyikke.

7 Abeet Med'inaa Godaw, dendda!

Abeet ta S'oossaw, taana ashsha!

Ayaw gooppe, neeni ta morkkatuwaa ubbaa goggoc'c'uwaa shoc'aadda;

iitatuwaa achchaakka mentsaadda.

8 Ashshuu S'oossaawaa;

S'oossaw, ne asaa neeni anjja.

4

Maadoo Omarssi Shiik'iyaa Woosaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Diitsatuwaan Yes'etteedda, Daawita Mazimuriyaa

1 Abeet taana s'illissiyaa S'oossaw,

taani neena s'eesiyaa wode, taw koya.

Taani un"etteedda wode, taana shemppissaadda.

Taw neeni k'arettaade ta woosaa sisa.

2 Hinttenoo asatoo, awude gakkanaw ta bonchchuwaa kawushshiitee?

Shori bayinnabaakka awude gakkanaw hintte siik'iitee?

Wordduwaa awude gakkanaw c'addi oyk'k'i kaalliitee?

3 Shin Med'inaa Goday S'oossaa asatuwaa

barew dummay wotseeddawaa hintte erite.

Taani Med'inaa Godaa s'eesiyaa wode,

I taw sisee.

4 Hank'k'ettite, shin hintte hank'k'uwaan nagaraa ootsoppite.*

Hiis'an gisiyaa wode,

hintte wozanaa biditenne sirp'p'i giite.

5 Likke yarshshuwaa yarshshitenne

Med'inaa Godaan ammanettite.

6 Darotuu, «Nuuna lo"obaa bessanawe oonee?» yaagiino.

Abeet Med'inaa Godaw, neeni nuuna keeka ayifiyaan s'eella.

7 Neeni ta wozanaan wolk'k'aama nashshechchaa kuntsaadda.

Hewenne, katsaa ayifiinne ooratsa woyniyaa eessay,

barenttoo darina nashetiyaa nashechchaappekka dariyaawaa.

8 Abeet Med'inaa Godaw,

ne s'alalay taana saruwaan naaga wotsiyaa diraw,

taani gisaade sarotetsaan gem"ishshay.

5

Wontta Woosaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Suusullatuwaan Yes'etteedda, Daawita Mazimuriyaa

1 Abeet Med'inaa Godaw, taani odiyaawaa hayzza;

ta ooliyaanne sisa.

2 Ta kaatiyawunne ta S'oossaw,

Taana maadda gaade ta neekko waassiyiyaa diraw,

ta woosaa sisa.

3 Abeet Med'inaa Godaw,

wontta wontta guuran neeni ta k'aalaa sisaasa.

Wontta wontta guuran taani ta woosaa ne sintsa shiishshaade,

neeni taw immiyaa zaaruwaa akkana gaade naagay.

4 Neeni iitatetsan nashettena S'oossaa;

iitabay neenana de'enna.

5 C'eek'ettiyaawanttu ne sintsan ek'k'ikkino;

iitabaa ootsiyaa ubbatuwaa neeni is's'aa.

6 Wordduwaa haasayiyaawanttakka neeni d'ayissaasa.

Suutsaa gussiyaawanttanne c'immiyaa asatuwaa,

S'oossay shenetee.

7 Shin taani ne maarotaa daruwaan

ne golliyaa gelana.

Ne Geeshsha Golliyaakko simmaade,

new yashshatetsan goyinnana.

8 Abeet Med'inaa Godaw, Taana ne s'illotetsan kaaletsa;

ta morkkatuwaa diraw gaade,

ne ogiyaa ta sintsan suurisa.

9 Unttunttu doonaappe kesiyaawe ammantsenna.*

Unttunttu wozanaankka genii kumeedda;

unttunttu doonay dooyetteedda duufuwaa mala;

Unttunttu barenttu ins's'arssan c'immiino.

10 Abeet S'oossaw, unttuntta neeni pirdda;

unttunttu kobay unttuntta akki bo.

Unttunttu nagaray daro gideedda diraw,

neeni unttuntta yederssa;

ayaw gooppe, unttunttu ne bolla makkaleeddino.

11 Shin neekko bak'ati k'osetti attiyaa ubbay nashetino;

unttunttu ubbaa gede nashshechchan yes's'ino.

Neenikka unttuntta naagana;

ne suntsaa siik'iyaa ubbatuu neenan loytsi nashetino.

12 Ayaw gooppe, abeet Med'inaa Godaw,

tumukka neeni s'illuwaa anjjaasa.

Neeni gonddallii kammiyaawaadan ne keekkatetsan Aa kammaasa.

6

Un"o Wodiyaan Shiik'eedda Woosaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Diitsatuwaan Yes'etteedda, Daawita Mazimuriyaa

1 Abeet Med'inaa Godaw, ne hank'k'uwaan taana seeroppaarikkii;*

woy ne yiluwaan taana muroppaarikkii.

2 Abeet Med'inaa Godaw, taani labbanneedda diraw,

taana maaraarikkii.

Abeet Med'inaa Godaw, ta wozanay madus's'o diraw, taana patsa.

3 Ta shemppatta daroppe un"ettaaddu;

shin S'oossaw, taana maaddanaw neeni awude gakkanaw gam"ay?

4 Abeet S'oossaw, neeni simmaade, taana ashsha;

ne maarotaa daruwaan taana kessa akka.

5 Hayk'k'eedda uray ooninne neena hassayenna;

duufuwaan neena galatiyaawe baawa.

6 Taani ooliyaan daaburaad;

K'amma ubbaan taani yeekkaade, ta hiis'aa irs's'issaad;

ta borkkotsaakka ta afotsaan muusuud'issaad.

7 Ta morkkatuwaa ubbaa gaasuwaan taani afos's'eedda diraw,

ta ayifii galjjeedda;

ta ayifii demmennaan is's'eedda.

8 Med'inaa Goday taani yeekkiyaa yeekuwaa siseedda diraw,

Hinttenoo, iitaa ootsiyaa ubbatoo,

gede taappe shaakettite.*

9 Med'inaa Goday ta watiwatuwaa siseedda;

Med'inaa Goday ta woosaanne sisee.

10 Ta morkke ubbatuu yeellatinonne tuggatino.

Unttunttu k'oppennaan yeellatiide, guyye simmino.

7

Yedesaa Wodiyaan S'illo Asaa Woosaa

Biiniyaama Zariyaa Kuuzawaa Daawite, S'oossaakko Zilaaleedda Zilaassaa.

1 Abeet Med'inaa Godaw, ta S'oossaw, taani neekko bak'ataade k'osettay.

Taana yederssiyaa ubbatuwaappe neeni taana ashsha akka.

2 Neeni taana ashshenabaa gidooppe,

Unttunttu taana gaammuwaadan bonk'k'iide,

ooninne ashshenan mentsereetsana.

3-4 Abeet Med'inaa Godaw ta S'oossaw,

Taani asaa naak'k'eeddawaa gidooppe,

Hewenne ta laggiyaw lo"uwaa diraw iitaa zaareeddawaa gidooppenne,

Woy gaasuu bayinnan ta morkkiyaa bonk'k'eeddawaa gidooppe,

Hawaa mala yewotuwaappe ittuwaanne taani ootseeddawaa gidooppe,

5 ta morkkii taana yederssiide oyk'k'o.

Taana sa'aan yed'ereetso;

yaatiide, taana biittaan oli basho.

6 Abeet Med'inaa Godaw, ne hank'k'uwaan dendda ek'k'a;

ta morkkatuwaa ees's'iyaa hank'k'uwaa bolla dendda.

Ta S'oossaw Godaw, beegotta; tumuwaa pirdda.

7 Kawutetsatuwaa shiik'uu ne yuushshuwaan shiik'o;

neeni unttunttuppe bollaanna gidaade haana.

8 Med'inaa Goday kawutetsatuwaa bolla pirddee.

Abeet Med'inaa Godaw, taw ta s'illotetsaadan pirdda;

Abeet Ubbaappe D'ok'k'aw, ta suuretetsaadan pirddaa.

9 K'ofaanne wozanaa biddaade eriyaa s'illo S'oossaw,*

iitatuwaa geniyaa neeni d'ayissa.

Shin s'illuwaa sarotan minisa wotsa.

10 Wozanaa s'illuwaa ashshiyaa S'oossay

taw gonddalle.

11 S'oossay s'illuwaa pirddiyaawaa;

I hachchi hachchi hank'k'ettiyaa S'oossaa.

12 Asay bare nagaraa paas'iide simmennaan is's'ooppe,

S'oossay bare mashshaa leefee;

I bare wonddaafiyaa giigissee.

13 I bare wod'iyaa olaa miishshatuwaa giigissee;

Tamaa lac'uwaadan p'ooliyaa bare wonddaafiyaa tooraa giigissee.

14 Iitatetsaa shahaareedda,

geniyaa shahaara shahaareeddawe, wordduwaa yelee.

15 Hara asatoo ollaa bookkeedda asay

bare bookkeedda ollaan barew kunddee.

16 I ahiyaa genii Aa huup'iyaw simmee.

Aa makkalaynne Aa huup'iyaw simmee.

17 Med'inaa Godaa s'illotetsaa diraw,

taani Aa galatana;

K'ay Ubbaappe D'ok'k'iyaa Med'inaa Godaa suntsaw,

taani galataa yes's'ana.

8

S'oossaa Anggay Med'etaa Bollan

Zammaaretuwaa Kaappoo Suusullatuwaan Yes'etteedda, Daawita Mazimuriyaa.

1 Abeet Med'inaa Godaw, nu S'oossaw,

ne suntsay sa'aa ubbaa bollan ayaa bonchchetteeddeeshsha!

Neeni ne bonchchuwaa salotuwaappe bollan

d'ok'k'u d'ok'k'u ootsa wotsaadda.

2 Neeni ne morkkatuwaa diraw,

Ne baaligaaraanne new manddiyaawaa sirp'p'i ootsanaw,

guutsa naanatuwaa doonaan

d'ammiyaa naanatuwaa doonaan galataa kuntsaadda.*

3 Neeni ne birad'd'etuwaan med'd'eedda ne salotuwaa,

Sa'aan sa'aan neeni wotseedda aginaanne

s'oolinttetuwaa taani be'iyaa wode,

4 neeni asaabaa k'oppanaw Asay ayee?*

Woy neeni aw hirgganaw I ayee?

5 Aa neeni S'oossaappe amareedawaa guutsaadda;

Bonchchuwaanne gitatetsaa kalachchaa Aa huup'iyaan wotsaadda.

6 Aa neeni ne med'd'eedda med'etetsaa ubbaa bollan

mooddiyaawaa ootsaade suntsaadda;*

ubbabaa Aa gediyaappe garssanna wotsaadda.

7 Dorssatuwaanne booratuwaa, sa'aa do'atuwaanne,

8 saluwaa kafotuwaa, abbaa moletuwaanne,

abbay goggiyaasan wad'd'iyaawantta ubbaakka

Aa moodissaadda.

9 Abeet S'oossaw, nu S'oossaw, ne suntsay

sa'aa ubbaan ayaa bonchchetteeddeeshsha!

9

Iitaa Bollan Pirddaa

Zammaaretuwaa Kaappoo, «Na'aa Hayk'uwaan» Yes'etteedda, Daawita Mazimuriyaa.

1 Abeet Med'inaa Godaw, taani neena ta kumentsaa wozanaappe galatana;

Neeni ootseedda maalalissiyaa

ne oosuwaa ubbaakka odana.

2 Neenan nashettananne hashshu gaana.

Ubbaappe D'ok'k'iyaa S'oossaw,

taani ne suntsaw galataa yes's'ana.

3 Ta morkketuu guyye simmiyaa wode,

ne sintsappe d'ubetti d'ayana.

4 Neeni taw s'illo pirddaa pirddaadda;

Neeni s'illotetsan pirddaadde,

ne kawutetsaa araatan uttaadda.

5 Neeni kawutetsaa seeraadda;

iitatuwaakka d'ayissaadda.

Neeni unttunttu suntsaa med'i med'inawukka k'uc'c'a diggaadda.

6 Morkketuu med'inaa d'ayuwaa d'ayeeddino;

k'ay unttunttu katamatuwaa ubbaanna d'ok'olla diggaadda.

Unttunttu ubbaanna dogetti atteeddino.

7 Shin Med'inaa Goday med'inaw kaatetiide de'ee;

I bare kawutetsaa araataa pirddaw giigisseedda.

8 Ha sa'aa s'illotetsan pirddana;

asatuwaakka suuretetsaan pirddana.

9 Med'inaa Goday un"etteeddawanttoo bak'ati attiyaawaa;

meto wodiyaankka geli attiyaa geessuwaa.

10 Ne suntsaa eriyaawanttu neenan ammanettiino;

ayaw gooppe, Med'inaa Godaw, neeni neena koyiyaawantta yegga agga beykka.

11 S'iyoone Deriyan kaateti utteedda Med'inaa Godaw galataa yes's'ite.

I ootseedda ubbabaakka asaa ubbaw odite.

12 Ayaw gooppe, suutsaa gussiyaawanttoo

haluwaa kessiyaa S'oossay

naak'etteeddawanttu waasuwaa sheneko geena.

13-14 Abeet Med'inaa Godaw, S'iyoone asaa kariyaan taani ek'k'aade,

Ne galataa odana malanne

hewan ne atotetsaan loytsi nashettana mala,

ta morkketuu taana yederssiyaawaa be'a.

Neeni ne maarotaan, hayk'k'uwaappe taana ashsha.

15 Kawutetsatuu barenttu bookkeedda ollaan barenttoo kunddeeddino.

Unttunttu k'osi wotseedda p'irii unttunttu gediyaa oyk'k'eedda.

16 Med'inaa Goday bare s'illo pirddan barew eretteedda;

iita Asay bare kushiyan ootseedda oosuwaa p'iriyaan oyk'k'etteedda.

17 Iitatuu duufuwaa baana;

S'oossaa dogiyaa kawutetsatuu ubbaykka unttunttudan hanana.

18 Hiyyeesay ubbaa gede dogetti attena;

woy metootanchchay wotseedda hidootay med'inaw d'ayenna.

19 Abeet Med'inaa Godaw, Asay ne bolla denddiide,

bare wolk'k'aan c'eek'ettenna mala, neeni dendda!

Ne sintsan kawutetsatuwaa bolla neeni pirddaa.

20 Abeet Med'inaa Godaw, unttuntta neeni yashissa;

unttunttu asaa gidiyaawaa neeni unttuntta erissa.

10

Pirddaa Demanaw Shiik'eedda Woosaa

1 Abeet Med'inaa Godaw, ayaw haakkaade ek'k'ay?

Metuwaa wodiyaan ayaw neeni geemmay?

2 Bare otoruwaan iita Asay hiyyeesaa shankkatee.

Unttunttu barenttu pala mak'k'uwaan barenttoo oyk'k'ettino.

3 He iitay bare wozanaa iita amuwaan c'eek'ettee;

yoranchchay Med'inaa Godaa bolla iita k'aalaa haasayeenne kaddee.

4 Iitay bare otoruwaan S'oossaa koyenna;

bare k'ofa ubbankka S'oossaa ayinne koyenna.

5 Ubbabay aw ubbaa wodekka kumee;

I otoruwaa p'ees's'alee.

Ne higgii aw gelenna;

bare morkkatuwaa bollan I k'iliic'ee.

6 Bare wozanaan I, «Taana ayaynne k'aatsenna.

Taana ubbakka metuu gakkenna» yaagiide k'oppee.

7 Aa doonaan shek'ay,

wordduunne manddetsay kumeedda.*

Bare ins's'arssan genebaanne iitabaa haasayanaw elleellee.

8 Heeraan k'osettiyaasan I zuggiide uttee.

Bare wod'iyaawaa wod'anaw k'osetti naagiidde,

wolk'k'ay bayinna ashkketuwaa s'eellee.

9 Bare k'osettiyaasan geemmiide,

hiyyeesaa oyk'k'anaw gaammuwaadan zuggee.

I hiyyeesaa oyk'k'iide, bare p'iriyaan goochchiide afee.

10 Yaatina, wolk'k'ay bayinna hiyyeesay shoc'etee;

nippi geenne he minuwaan s'oonettee.

11 I bare wozanaan, «S'oossay taana dogi kichcheedda.

Bare som"uwaa taappe gentsi kichcheedda;

ubbakka I be'enna» yaagee.

12 Abeet Med'inaa Godaw, dendda.

S'oossaw, ne kushiyaa d'ok'k'u ootsaade dentsa;

hiyyeesaa dogoppa.

13 Nagaranchcha uray bare wozanaan,

S'oossaa ayaw kad'ii?

Bare k'ofankka, «S'oossay taana murena»

ayaw yaagii?

14 Shin S'oossaw, neeni tumukka be'aasa;

metuwaakka waayiyaakka s'eellaasa.

Neeni ubbaa wode nuuna maaddanaw giiga uttaadda.

Yii'atoo neeni maaduwaa.

K'ohetteeddawe neeni maaddanaadan barena new sheed'd'e.

15 Geniyaawanttu wolk'k'aa neeni wurssa;

Iita asatuwaakka hewaadda ootsa.

Laa"entso unttunttu giddon iitatetsay beettena mala unttuntta mura.

16 Med'inaa Goday med'i med'inaw kaatetiide de'ee;

hara kawutetsatuu Aa biittaappe d'ayana.

17 Abeet Med'inaa Godaw,

neeni barentta kawushshiyaawanttu amuwaa sisaasa.

Neeni unttuntta mintsetsaasa.

18 Yi'atoone un"etteeddawanttoo tumuwaa pirddaa;

sa'aan de'iyaa asay, unttuntta yashissenna mala,

Unttunttu waasuwaa sisaasa.

11

S'illotuwaa C'eek'uwaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, Daawita Mazimuriyaa.

1 Taani Med'inaa Godaa giddon bak'ata k'osetta attay.

Yaatina, hintte taana ayaw,

«Kafuwaadan ne deriyaa bak'ata» yaagiitee?

2 Hekko nagaranchchatuu,

wozanaa geeshshatuwaa d'uman c'addanaw,

barenttu wonddaafiyaa bak'etsaa bollan pootsaa toliino.

3 Baasuu bayiyaa wode,

s'illuu ayaa ootsanaw danddayii?

4 Med'inaa Goday bare Geeshsha sa'aan de'ee;

bare saluwaa kawutetsaa araatan,

Med'inaa Goday asaa s'eellee;

S'oossaa ayifii asaa biddee.

5 Med'inaa Goday s'illuwaa biddee.

Shin iitatuwaanne kobabaa siik'iyaawantta

I loytsi is's'ee.

6 S'oossay iitatuwaa bollan ees's'iyaa tamaa bonk'k'uwaanne

ees's'iyaa diiniyaa bukissana.

D'ayssiyaa gotiyaa c'arkkuwaan unttuntta murana.

7 Med'inaa Goday s'illo gideedda diraw,

s'illotetsaa dosee.

Suure asatuu Aa sintsa be'ana.

12

Iita Alamiyaappe Attanaw Shiik'eedda Woosaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Diitsaan Yes'etteedda, Daawita Mazimuriyaa.

1 Med'inaa Godaw, nuuna maaddaarikkii?

Ayaw gooppe, S'oossaa Asay ubbakka baawa;

asaa giddon ammanettiyaawe d'ayikichcheedda.

2 Ubbaa wodekka ittuu ittoo wordduwaa haasayiino;

ittuu ittuwaa sheleeshshiyaa ins's'arssan baletsuwaan haasayiino.

3 Abeet Med'inaa Godaw, ha sheleeshshiyaa doonaa bara.

Otoruwaan c'eek'ettiyaa ins's'arssaa ubbaa neeni c'igga olaa.

4 Unttunttu, «Nuuni nu ins's'arssan s'oonana;

nu mettershay nuwaa; nu goday oonee?» yaagiino.

5 Med'inaa Goday, «Hiyyeesatuu un"etteedda dirawunne,

Metootanchchatuwaa ooliyaa diraw,

ha"i taani denddana.

Taani unttunttu amottiyaa sarotetsaan unttuntta wotsana» yaagee.

6 S'oossaa k'aalatuu walakki bayinna geeshshatuwaa;

c'ooc'iyaa taman laappun gede tigetteedda biraadan geeyyeeddawantta.

7 Abeet Med'inaa Godaw, neeni unttuntta sarotetsaan naaganne

hawaa mala asaappe med'inaw unttuntta ashsha.

8 Asaa gidduwaan iitay bonchchetteedda wode,

iitatuu ubbaa saanna simeretteeddino.

13

Bare S'oossan Amaneteedda Asaa Woosaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, Daawita Mazimuriyaa.

1 Abeet Med'inaa Godaw, awude gakkanaw neeni taana dogay?

Med'inaw taana dogay?

Awude gakkanaw neeni taappe geemmayi?

2 Taani ta k'ofaanna baas'etiyaawe

awude gakkanaassee?

Ubbaa gallassi kayyuu ta wozanaan de'anawe

awude gakkanaassee?

Ta morkketuu ta bolla goobanawe

awude gakkanaassee?

3 Med'inaa Godaw ta S'oossaw, haa taakko s'eellaade,

taw zaara.

Ta ayifiyaa poo'issaade,

hayk'k'uwaappe taana ashsha.

4 «Nuuni Aa s'ooneeddo» yaagiide,

ta morkketuu c'eek'ettennaadan te"a.

Ta kunddetsan unttunttu nashettenaadan digga.

5 Shin aggena ne maarotaan taani ammanettay;

neeni taana ashshiyaa diraw, taani nashettay.

6 Med'inaa Godaw, taani new yes's'ana;

ayaw gooppe, neeni taw keekkaadda.

14

S'oossay Bayna Asatuwaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, Daawita Mazimuriyaa.

1 Eeyyatuu barenttu wozanaan,* «S'oossay baawa» yaagiino.

Unttunttu de'uu bayeedda.

Unttunttu sheneyiyaawaa ootsiino;

lo"iyaawaa ootsiyaa Asay baawa.

2 S'oossaa koyiyaa eranchchatuu de'inttonne

be'anaw, Med'inaa Goday saluwaappe duge asaa s'eellee.

3 Shin ubbaykka wora simmeeddino;

ubbaykka ubbaanna go"ennabaa gideeddino.

Lo"iyaawaa ootsiyaa ooninne baawa;

haray atto ittuunne baawa.

4 Med'inaa Goday, «Hawanttu ta asaa,

asay k'umaa miyaawaadan bonk'k'i miino.

Iita asatuu tumu ayaanne akeekikkino?

Unttunttu taana woossikkino» yaageedda.

5 Shin S'oossay s'illo asatuwaana de'iyaa diraw,

iitatuu hewan dagamana.

6 Unttunttu hiyyeesatuwaa k'ofaa halissiino;

shin Med'inaa Goday hiyyeesatuu bak'atiide, k'osetti attiyaa sa'aa.

7 Israa'eeliyaw atotetsay S'iyooneppe yeerennee!

Med'inaa Goday unttunttu de'uwaa zaariyaa wode,

Yaak'ooba zeretsay nashettana;

Israa'eeliyaa Asay nashshechchaa pooc'u gaana.

15

S'oossay Asaappe Koyiyaawe Ayee?

Daawita mazamuriyaa

1 Abeet S'oossaw, ne dunkkaaniyaan gam"anawe oonee?

Ne geeshsha deriyaan neenana de'anawe oonee?

2 Suure de'uwaa de'iyaawaa,

S'illobaa ootsiyaawaa,

bare wozanaappe tumuwaa haasayiyaawaa,

3 hara asaa suntsaa bayzzenawaa,

Bare laggiyaa bolla iitabaa ootsennawaa,

bare shooruwaa zigirennawaa;

4 Med'inaa Godaan is's'etteedda asatuwaa kad'iyaawe,

Shin S'oossaw yayyiyaa asatuwaa bonchchiyaawe,

bare c'aak'k'eeddawaa ayaa dees'inakka poliyaawe,

5 bare miishshaa dichchaw immennawe,

S'illo asatuwaa k'ohanaw

mattaayiyaa akkenawe.

Ha yewotuwaa ootsiyaawe,

med'inawukka k'aas's'enna.

16

S'oossay Ta Laataa

Daawita woosaa

1 Abeet S'oossaw,

taani neekko bak'ateedda diraw, taana naaga.

2 Taani Med'inaa Godaw, «Neeni ta Godaa;

Neeppe attin, hara lo"uu taw baawa» yaagay.

3 Sa'aan de'iyaa geeshshatuu

ay mala galatetteeddino!

Ta nashechchay ubbay unttunttunna ittippe gidiyaawaa.

4 Worddo s'oossatuwaa kaalliyaawanttu

barenttu bolla metuwaa darissiino.

Shin taani unttunttu worddo s'oossatoo yarshshikke;

taani unttunttu suntsaa s'eesikke.

5 Ta Med'inaa Godaw, ta de'uwaa laataynne s'uu'ay neena;

taana koshshiyaa ubbaa neeni taw immaasa.

Ta de'uwaa saamay neena.

6 Neeni taw wad'd'eedda saamay ay keeshshaa lo"ee!

Ee ta laatay tumuwaappe lo"a!

7 Taana zoriyaa Med'inaa Godaa galatay;

bilahekka ta wozanay taana seeree.

8 Taani ubbaa gede Med'inaa Godaa taappe sintsayay*

I taappe ushechcha baggana de'iyaa diraw,

taani hirggikke.

9 Hewaa diraw, ta wozanay nashettee;

ta shemppuukka hashshu gee.

Ta bollaykka hirggi bayinnan de'ee.

10 Taana Si'ooliyaw aatsaade immakka;*

neeni ne geeshsha musissakka.

11 Neeni taana de'uwaa ogiyaa bessaasa.

Taani ne matan de'ina, ta nashechchay polettee;

ne ushechcha baggana injjii med'inaw de'ee.

17

Geeshsha Asaa Woosaa

Daawita woosaa

1 Abeet Med'inaa Godaw, ta s'illo oochchiyaawaa sisa;

ta waasuwaa hayzza.

Taani c'immenna ins's'arssaappe woossiyaa woosaakko,

ne haytsaa zaara.

2 Ta shatintsay ne sintsappe yo;

ne ayifii likke gidiyaawaa s'eello.

3 Neeni k'amman taana s'omoosaadda;

ta wozanaa paac'c'aadda.

Shin ta bollappe ayinekka demmakka.

Ta ins's'arssaykka balettibeena.

4 Taani hara asatuwaadan iita k'aalaa haasayikke;

taani ne azazuwaa naagiyaa diraw, gene ogiyaa kaallabeykke.

5 Ta gedii d'ubettenna mala,

ta tangguu ne ogiyaappe gas'aa kesibeenna.

6 Abeet S'oossaw, neeni sisiyaa diraw,

taani neena woossay.

Ne haytsaa taakko zaaraadde,

taani new odiyaawaa hayzza.

7 Barenttu morkkatuwaappe bak'atiyaawantta

ne ushechcha kushiyan k'osaade ashshiyaawoo,

ne lo"otetsaa maalalissiyaa ogiyaan bessa.

8 Ne ayifiyaa c'iruwaadan taana naaga;

ne k'efiyaa giddon taana k'osa.

9 Taana un"i wotseedda iitatuwaappenne

dooddi wotseedda s'ala morkkatuwaa kushiyaappe

taana k'osa.

10 Unttunttoo k'areti baawa;

otoruwaan haasayiino.

11 Taani biyaasa'aa ubbaan unttunttu taana dooddiino.

Taana biittan aatsi yegganaw s'eelliino.

12 Unttunttu barenttoo miyaawaa koyiyaa gaammotuwaa mala;

geeman zuggi naagiyaa wodalla gaammotuwaa mala.

13 Abeet Med'inaa Godaw, dendda.

Ta morkkatuwaanna ek'ettaade s'oona;

ne mashshaan iitatuwaappe taana ashsha akka.

14 Abeet Med'inaa Godaw, hawaa mala asaappe,

Unttunttu kaac'ay ha sa'aa de'uwaa s'alala gidiyaa asaappe

ne kushiyan taana ashsha.

Neeni unttunttoo minjjeedda boshaan unttuntta mura;

he boshaynne unttunttu naanaatoo gidiide,

unttunttu naanatuwaa naanatookka palaho.

15 Shin taani s'illotetsan ne som"iyaa be'ana.

Taani denddiyaa wode, ne mala be'aade nashettana.

18

S'oonuwaa Mazimuriyaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda Daawita Mazimuriyaa. Med'inaa Goday Aa Morkkiyaappenne Saa'oola Kushiyaappe Ashsheeda Wode Daawite Med'inaa Godaw Ha Yetsaa Yes's'eedda

1 Abeet Med'inaa Godaw,

ta wolk'k'aw, taani neena siik'ay.

2 Med'inaa Goday taw wogga zaallaa;

Taani olaappe naagettiyaa miis'aa;

I taana ashshiyaawaa.

Ta S'oossay taani aakko bak'atiyaa ta wogga zaallaa.

I ta gonddalliyaa; I taana ashshiyaa wolk'k'aa;

I taani k'osetta attiyaa sa'aa.

3 Galatay bessiyaa Med'inaa Godaa taani s'eesay;

I ta morkkatuwaappe taana ashshee.

4 Hayk'uwaa wodoruu taana k'achcheeda;

bashshay di'uwaadan taana dagantseedda.

5 Duufuwaa wodoruu taana k'achcheedda;

hayk'k'uu p'iriyaadan taana oyk'k'eedda.

6 Taana metuu iissina, Med'inaa Godaa s'eesaad;

«Taana maadda» gaade ta S'oossaw waassaad.

I bare Geeshsha Sa'aan ta kooshshaa siseedda;

taani waasseedda waasuu Aa haytsaan wod'd'eedda.

7 Wod'd'ina S'oossay hank'k'etteedda diraw,

Biittay yiik'k'iyiik'k'iide k'aas's'eedda;

deretuwaa s'ap'uu gaji gajiide kokkoreedda.

8 Aa siid'iyaappe hank'k'uwaa c'uway c'uwatteedda;

Aa doonaappe miyaa tamaa lac'uunne s'uuggiyaa bonk'k'uu keseedda.

9 Saluwaa I p'alk'k'iide, duge wod'd'eedda;

he wode Aa gediyaappe garssaana sik'imeteedda shaarii de'ee.

10 K'efiyaana de'iyaa kiitanchchaa kiruubiyan uttiide paalleedda;

c'arkkuwaa k'efiyaa akkiide elleelleedda.

11 Barena d'uman kammeedda;

Aa dunkkaanii iraanna sik'imeteedda shaariyaa.

12 Aa sintsan de'iyaa wolk'k'aama poo'uwaappe

shachchaynne tamaa lac'uu keseedda;

Kesiide sik'imeteedda shaariyaa aad'd'iidde beedda.

13 K'ay Med'inaa Goday guuguntsaadan saluwaappe guummeedda;

Ubbaappe D'ok'k'iyaa S'oossay walk'k'antsaaninne tamaa lac'uwaan k'onc'c'eedda.

14 Bare wonddaafiyaa c'ubiyaa yeddiide,

Bare morkkatuwaa laaleedda;

walk'k'antsaa poo'uwaa kiittiide, unttuntta yedersseedda.

15 Abeet Med'inaa Godaw, neeni seereedda wodenne,

Hank'k'ettaade peenuk'eedda wode,

abbaa haatsay giseedda biittay beetteedda.

K'ay sa'aa baasuukka k'onc'c'eedda.

16 S'oossay bollappe kushiyaa duge yeddiide,

taana oyk'k'eedda;

c'iimmo haatsaappe taana kesseedda.

17 I taana ta wolk'k'aama morkkiyaappenne,

taana is's'iyaawanttuppe ashsheeda.

Ayaw gooppe, unttunttu taw loytsi daro wolk'k'aama.

18 Ta waayiyaa gallassi unttunttu ta bolla denddeeddino;

shin Med'inaa Goday taana zemppissiyaawaa.

19 I taana aakko sa'aa kesseedda;

taanan nashetteedda diraw, taana ashsheeda.

20 Ta s'illotetsaadan Med'inaa Goday taw c'iggeedda;

ta kushiyaa geeshshatetsaadan I taw zaareedda.

21 Taani Med'inaa Godaa ogiyaa kaalaad;

taani ta S'oossaa aggade wora babeykke.

22 Taani Aa higgiyaa ubbaa naagaad;

Aa wogaa poliyaawaa aggabeyikke.

23 Taani Aa sintsan suure de'aaddi;

taani taana nagaraappe naagaad.

24 Hewaa diraw, Med'inaa Goday taw ta s'illotetsaadaaninne

ta kushii Aa sintsan geeshsha gidiyaawaadan zaareedda.

25 Abeet S'oossaw, ammanettiyaawanttoo neeni ammanettiyaawaa;

suuretoo neenikka suure.

26 Geeshshatoo neenikka geeshsha;

shin geellatoo neeni c'inc'c'a.

27 Barentta hokisiyaawantta ashshaasa;

shin barentta d'ok'k'issiyaawantta neeni zik'k'issaasa.

28 Abeet Med'inaa Godaw, neeni ta s'omppiyaa poo'issaasa;

ta S'oossay poo'issina, ta d'umay kichchee.

29 Ne maaduwaan taani ta morkke wotaadaratuwaa olay;

ta S'oossan taani unttunttu miis'aa s'eeraana guppa aad'd'ay.

30 S'oossaa ogii suure.

Med'inaa Godaa k'aalay geeshsha.

Aakko bak'atiyaa ubbatoo I gonddalle.

31 S'oossaappe attina, hara Med'inaa Goday baawa;

nu S'oossaappe attina, hara wogga zaalli baawa.

32 Taw wolk'k'aa immiyaawenne

ta ogiyaa saro ootsiyaawe S'oossaattennee.

33 I ta gediyaa gen"iyaa gediyaadan minisee;*

taana d'ok'k'a sa'atuwaan sarotetsaan wotsee.

34 I ta kushiyaa olaa meezeyee;

Hewaa diraw, taani ta k'esiyaan

naasiyaa giyaa birataa wonddaafiyaa dafaade dukkay.

35 Taana ashshiyaa ne gonddalliyaa neeni taw immaadda.

Ne ushechcha kushii taana zemppissee;

ne lo"o oytsay taana d'ok'k'isee.

36 Ta hamettiyaasaa aassaasa;

hewaa diraw, ta gedii halis's'ibeena.

37 Ta morkkatuwaa taani yederssa oyk'k'aad;

taani unttuntta d'ayissennan de'aadde guyye simmabeykke.

38 Taani unttuntta laa"entso denddennaadan shoc'aad;

unttunttu ta gediyaan kunddeeddino.

39 Olaw taana wolk'k'aa danc'c'isaadda;

taananna gaaddatiyaawantta taw gulbbatissaadda.

40 Ta morkkatuwaa ta sintsappe guyye bak'atissaada;

taana is's'iyaawantta taani d'ayissaad.

41 Barentta maaddana mala waasseeddino,

shin ooninne unttuntta ashshibeenna.

Med'inaa Godaakka unttunttu s'eeseeddino,

shin I unttunttoo koyibeenna.

42 C'arkkuu pittiide afiyaa baanaadan taani unttuntta liik'issaad;

ogiyaan de'iyaa urk'k'aadankka unttuntta yed'd'aad.

43 Makkala asaappe taana ashshaadda.

Taana kawutetsatuwaa bollan suntsaadda;

taani erenna Asay taw moodeteedda.

44 Unttunttu ta woriyaa sisiide, taw azazettiino;

allaga dere asaykka ta sintsan hokkiino.

45 Unttunttu wozanaa kahaa aggiino.

Barenttu naagettiyaa miis'aappe kokkoriidde yiino.

46 Med'inaa Goday de'ee!

S'oossay, ta wogga zaallay galatetto!

Taana ashshiyaa S'oossay d'ok'k'u d'ok'k'u go!

47 I ta haluwaa kessiyaa S'oossaa;

kawutetsatuwaa taappe garssaana moodissiyaawaa;

48 ta morkkatuwaappe taana ashshiyaawaa.

Abeet S'oossaw, neeni taananna gaaddatiyaawanttu bollan

taana d'ok'k'u d'ok'k'u ootsaasa;

Makkalanchcha asatuwaappe neeni taana ashshaasa.

49 Hewaa diraw, taani neena kawutetsatuwaa giddon galatana;*

taani Med'inaa Godaa suntsaa sabbana.

50 S'oossay bare kaatiyaw s'oonuwaa bollan s'oonuwaa immee.

Bare okkeedda, Daawitewunne Aa zeretsaw,

lo"otetsaa med'inaw bessee.

19

S'oossay S'illotetsaa Awaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, Daawita Mazimuriyaa.

1 Salotuu S'oossaa bonchchuwaa haasayiinonne

salotuwaa gufantsuu I bare kushiyan ootseeddawaa awaayee.

2 Itti gallassay yenkko gallassaw hewaa odee;

itti k'ammaykka yenkko k'ammaw eratetsaa k'onc'c'issee.

3 Haasayi woy k'aalay baawa;

unttunttu kooshshaykka sisettenna.

4 Gidooppekka, unttunttu haasayaa kooshshay sa'aa ubbaan laaletteedda;*

unttunttu k'aalaykka sa'aa gas'aa gakkeedda.

S'oossay away de'iyaa sa'aa saluwaan giigisseedda.

5 Nashettiide kare sooppe kesiyaa mishiraadan,

Wotsaa naasiyaw giigeedda wotsanchchaadan,

away wontta wontta kesee.

6 Away itti bagga saluwaa gas'aappe mokkiide,

hara bagga saluwaa gas'aa gakkanaassi bee;

Aa ho"uwaappe geemmiyaawe ayaynne baawa.

7 Med'inaa Godaa higgii suure;

shemppuwaa zaaree.

Med'inaa Goday odiyaawe ammanettiyaawaa;

akeekay pac'c'eeddawanttoo eratetsaa immee.

8 Med'inaa Godaa wogay likke;

wozanaa nashechchee.

Med'inaa Godaa azazuu geeshsha;

wozanaa poo'issee.

9 Med'inaa Godaw yayyiyaawe geeshshatetsaa;

hewe med'inawukka ek'k'iid de'iyaawaa.

Med'inaa Godaa pirdday tumanne s'illuwaa.

10 Work'k'aappenne walakki bayinna work'k'aappe aad'd'iide dosettee;

eessaappenne eessaa ililuwaappe aad'd'i mal"ee.

11 K'ay taana ne k'oomaa naagettanaadan zoree;

ne higgiyaa naaguu daro go"ee.

12 Bare huup'iyaa balaa demmiyaawe oonee?

Abeet S'oossaw, geemmeedda nagaraappe taana geeshsha.

13 K'ay taani, ne k'oomay,

S'alan nagaraa ootsennaadan,

neeni taana naaga.

Taana nagaraw moodisoppa;

he wode taani suure gidaade,

wolk'k'aama bayzzuwaappe geeyana.

14 Abeet Med'inaa Godaw, ta wogga zaallaw,

taana wozeeddawoo,

Ta doonaappe kesiyaa k'aalaynne

ta wozanaa k'ofay neena nashechchiyaawaa gido.

20

Kaatiyaw Woosaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, Daawita Mazimuriyaa

1 Neeni metooteedda wode Med'inaa Goday ne woosaa siso;

Yaak'ooba S'oossaa suntsay neena miniso.

2 Bare Geeshsha Sa'aappe new maaduwaa kiitto;

S'iyooneppe neena zemppisso.

3 Ne yarshshuwaa ubbaa I new hassayo;

ne s'uuggiyaa yarshshuwaan nashetto.

4 Ne wozanaa amuwaa new immo;

ne halchchuwaa ubbaa polo.

5 Ne s'oonuwaa diraw, nuuni nashshechchaw hombboc'ana;

nu S'oossaa suntsan nu banddiraa d'ok'k'u ootsana.

Neeni woosseeddawaa ubbaa Med'inaa Goday new immo.

6 Med'inaa Goday bare dooreedda kaatiyaw

s'oonuwaa immiyaawaa taani biro eray.

I bare geeshsha saluwaan sisana;

bare ushechcha kushiyan wolk'k'aama s'oonuwaa aw immana.

7 Ittuu ittuu barenttu olaa paray goochchiyaa gaariyan,

Haratuu barenttu paran c'eek'ettiino;

shin nuuni Med'inaa Godaa nu S'oossaa wolk'k'an c'eek'etteetto.

8 Unttunttu d'ubettiide kunddana;

shin nuuni denddiide, min ek'k'ana.

9 Abeet Med'inaa Godaw, kaatiyaw s'oonuwaa imma;

nuuni neena s'eesiyaa wode sisa.

21

S'oonuwaa Diraw Galataa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, Daawita Mazimuriyaa

1 Abeet Med'inaa Godaw, kaatii ne minotetsan hashshu gee;

neeni immeedda s'oonuwaan I ayaa nashettii!

2 Neeni Aa wozanaa amuwaa aw immaadda;

k'ay I neena bare ins's'arssan oochcheeddawaa diggabaakka.

3 Neeni lo"o anjjuwaan Aa mokkaasa;

geeshsha work'k'aa kallachchaa Aa huup'iyaan wotsaasa.

4 Neeni de'uwaa aw immanaadan neena woosseedda;

Aw c'ora laytsaanne adussa de'uwaa immaadda.

5 Neeni s'oonuwaa immeedda diraw,

Aa bonchchuu daree; gitatetsaanne anggaa aw immaadda.

6 Neeni aw med'inaa anjjuwaa immaasa;

neeni ittippe de'iyaawaan Aa nashechchaasa.

7 Kaatii Med'inaa Godaan ammanettee.

Ubbaappe D'ok'k'iyaa S'oossaa lo"otetsaa diraw,

I k'aas'enna.

8 Ne kushii ne morkkatuwaa ubbaa kutuutana;

ne ushechchay neena is's'iyaawantta demmana.

9 Neeni k'onc'c'iyaa wode,

unttuntta c'ooc'iyaa tamaadan s'uuggana.

Med'inaa Goday bare hank'k'uwaa suuluwaan unttuntta mittana;

Aa tamaykka unttuntta mi d'ayissana.

10 Neeni unttunttu naanatuwaa biittaappe,

unttunttu zeretsaakka asaa giddoppe d'ayissana.

11 Ne morkketuu ne bolla shiik'inonne

iitabaa mak'ettiino; shin polikkino.

12 Ayaw gooppe, neeni unttuntta ne wonddaafiyaa pootsan dukkanaw baabisana;

guyye zaaraadde bak'atissana.

13 Abeet Med'inaa Godaw, ne minotetsan d'ok'k'u d'ok'k'u ga;

ne wolk'k'aa diraw new galataa mazimuriyaa yes's'eetto.

22

S'illo Asaa Metuwaanne Hidootaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, Daawita Mazimuriyaa. Wontta Guuraa «Gen"iyaa» Yetsaadaan Yes'etteedda Daawita Mazimuriyaa

1 Ta S'oossaw, ta S'oossaw, taana ayaw aggaadii?*

Taana maadda gaade taani new watiwatiyaa wode,

ayaw taappe haakkay?

2 Abeet ta S'oossaw, gallassan ubbaan taani new waassay;

shin neeni taw allakka.

K'amman ubbankka new waassay,

shin woppaa demmikke.

3 Gidooppenne, neeni geeshsha.

Israa'eeliyaa galatay ne araataa yuushshuwaan de'ee.

4 Kase nu aawotuu neenan ammanetteedino;

neenan ammanettina, neeni unttuntta ashshaada.

5 New waassiide atteeddino;

neenan ammanettiide yeellatibeykkino.

6 Shin taani asaa gidikke; taani gus'uniyaa.

Taani asan kad'etteeddawaanne k'iliic'etteeddawaa.

7 Taana be'iyaa ubbatuu k'id'iino;*

unttunttu taana s'iti s'eelliinonne barenttu huup'iyaa k'aatsiino.

8 Yaatooppe, «I Med'inaa Godaan ammanetteedda;*

ayaw Aa ashshennee?

Med'inaa Goday Aa dosooppe,

ane Aa ashsho» yaagiino.

9 Gidooppenne, taana ta aatti uluwaappe suure yeliseeddawe neena;

ta aatti d'antsaa d'ammiyaa wodekka taani ammanettanaadan ootsaadda.

10 Taani yelettoodeppe doommaade neenan dic'c'aad;

ta aatti uluwaappe doommaadekka, neeni ta S'oossaa.

11 Metuu taakko matiyaa dirawunne

taana maaddiyaawe bayinna diraw,

Ha"i neeni taappe haakkoppa.

12 Daro morkketuu koruma booratuwaadan taana dooddiino;

k'ayc'c'iyaa Baasaane biittaa booratuwaadan taana dooddiino.

13 Mentsereetsiyaanne gudiyaa gaammuwaadan

barenttu doonaa ta bolla hanggiino.

14 Taani haatsaadan goggaad;

ta mek'etsatuu barenttu kuushshaappe koletteeddino.

Ta wozanay eessaa muk'aaddaa mala,

ta giddon seeri wuree.

15 Ta k'ood'ii kon"aadan melee;

ta ins's'arssay kookkiyaana oyk'k'ettee.

Neeni taana hayk'k'eedda asaadan baanan yeggaadda.

16 Kanatuu taana te"eeddino;

iita asatuu ta yuushshuwaan dooddeeddino.

Ta kushetuwaanne ta gedetuwaa c'addiino.

17 Ta mek'etsatuwaa ubbaa taan payday.

Ta morkketuu taana s'eelliinonne derek'k'iino.

18 Ta mayuwaa shaakki akkiino;*

ta adussa mayuwaan saamaa yeggiino.

19 Abeet Med'inaa Godaw, neeni taappe haakkoppa.

Abeet ta wolk'k'aw, taana maaddanaw ellekka haaya.

20 Taana mashshaappe ashsha;

ta uushshuwan de'iyaa kanatuwaa wolk'k'aappe ashsha.

21 Gaammotuwaa doonaappe taana ashsha;

k'ayc'c'iyaa bazzuwaa booratuwaa kac'iyaappe taana naaga.

22 Taani ne suntsaa ta ishatoo odana;*

maabaraa shiik'uwaankka neena galatana.

23 Hinttenoo, Med'inaa Godaw yayyiyaawanttoo, Aa galatite.

Hinttenoo, Yaak'ooba zeretsatoo,

ubbaykka Aa bonchchite.

Hinttenoo, Israa'eeliyaa zeretsatoo,

ubbatuukka bonchchuwaan aw yayyite.

24 I naak'etteeddawantta kad'enna;

unttuntta gakkeedda k'ohuwaa taw ay metee geena.

Bare som"uwaa unttunttuppe gentsenna;

shin unttunttu maadoo aakko waassiyaa wodiyaan,

unttunttu waasuwaa sisee.

25 Taani neeni ootseedda lo"o oosuwaa diraw,

kuntseedda shiik'uwaan galatana.

Taani shiik'etteeddawaa new yayyiyaa asaa sintsan gatsana.

26 Hiyyeesatuu miide kallana.

Med'inaa Godaa koyiyaawanttu Aa galatana.

Unttunttu med'inaw de'ana.

27 Sa'aa gas'aa gakkanaw Asay ubbay

hassayiide, Med'inaa Godaakko simmana.

Asaa zare ubbay aw goyinnana.

28 Ayaw gooppe, kaatetiyaa maatay Med'inaa Godaawaa;

kawutetsatuwaa I mooddee.

29 Sa'aan de'iyaa dure asatuu ubbay

aw goyinnana.

Barentta hayk'k'uwaappe ashshanaw danddayennawanttunne

baanaw laamettiyaawanttu ubbatuu aw gulbbatana.

30 Yiyaa zeretsay aw kiitettana;

asay Godaa oosuwaa yiyaa yeletaw odana.

31 Biro yelettibeenna asaykka Aa s'illotetsaa odana.

«S'oossay bare asaa ashsheedda» yaagiyaawe odettana.

23

Lo"o Hentsanchchaa

Daawita mazamuriyaa

1 Med'inaa Goday ta hentsanchchaa;

taw ayaynne pac'c'enna.

2 Taana aac'a k'ooruwaan shemppissee;*

woppu geedda haatsaakko laaggee.

3 Ta de'uwaa ooras's'isee.

Bare suntsaa diraw, taana s'illotetsaa ogiyaan kaaletsee.

4 Neeni ta S'oossay taananna de'iyaa diraw,

Taani d'ip'p'i go d'umaa zanggaaraa gidduwaanna booppekka,

iitabaw yayyikke.

Ne gatimaynne ne guufii taana mintsetsiino.

5 Ta morkkatuwaa sintsan taw gibiraa makkaadda.

Taana mokkaad, ta huup'iyaa zayitiyaa okkaadda.

Ta wanc'c'ay palahiide goggana gakkanaw kuntsaadda.

6 Ne keekkatetsaynne maarotetsay

ta de'uwaa laytsaa ubbaan tumuwaappe taana kaallana.

Taani Med'inaa Godaa golliyaan med'inaw de'ana.

24

Geeshsha Golliyaa Geluwaa Mazimuriyaa

Daawita mazamuriyaa

1 Sa'aynne sa'aan kumeeddawe ubbay Med'inaa Godaawaa;*

biittaynne biittan de'iyaabay ubbay aawaa.

2 Ayaw gooppe, sa'aa wolk'k'aama abbaa bollan I hiis's'eedda;

c'iimmo haatsaa bollan minisiide essee.

3 Med'inaa Godaa deriyaa gi"anawe oonee?

Aa geeshsha sa'aan ek'k'anawe oonee?

4 Aa kushii nagaraappe geeyyeeddawaa,

Aa wozanay geeshsha gideeddawaa,*

eek'aw goyinnennawaa,

wordduwaan c'aak'k'ennawaa.

5 I Med'inaa Godaappe anjjuwaa akkana;

ashshiyaa S'oossaappe I s'illotetsaa pirdddaa akkana.

6 S'oossaakko s'eelliyaa asaynne

Yaak'ooba S'oossaa sintsa koyiyaa Asay hawanttu mala.

7 Penggetuu dooyettite! Bonchcho kaatii gelana mala;

beni penggatuu Aa nashechchaan mokkite!

8 He bonchcho kaatii oonee?

Minuunne wolk'k'aamay Med'inaa Godaatee!

Olawukka I wolk'k'aama Med'inaa Godaatee!

9 Penggetuu dooyettite! Bonchcho kaatii gelana mala;

beni penggatuu Aa nashechchaan mokkite!

10 Ha bonchcho kaatii oonee?

Ha bonchcho kaatii saluwaa med'etetsatuwaa Med'inaa Godaatee!

25

Daawite Mazimuriyaa*

1 Abeet Med'inaa Godaw,

ta shemppuwaappe neena woossay.

2 Abeet ta S'oossaw, taani neenan ammanettay;

taana yeellayoppa; ta morkkatuwaa haytsaa kessoppa.

3 Neenan hidootaa ootsiyaawanttu yeellatikkino;

shin gaasuu bayinnan geniyaawanttu yeellatana.

4 Abeet Med'inaa Godaw, taana ne ogiyaa bessa;

ne ogiyaa taana tamaarissa.

5 Neeni taana ashshiyaa S'oossaa gidiyaa diraw,

ne tumatetsan taana kaaletsaanne tamaarissa.

Gallassaa kumentsan taani neenan hidootaa ootsay.

6 Abeet Med'inaa Godaw, beniideppe de'iyaa ne k'aretaanne

ne keekatetsaa hassaya.

7 Ta yalagatetsaa nagaraanne bayzzuwaa hassayoppa.

Abeet Med'inaa Godaw,

ne keekatetsaanne lo"otetsaa hassaya.

8 Med'inaa Goday keekkanne suure;

hewaa diraw, nagaranchchatuwaa bare ogiyaa tamaarissee.

9 Ashkketuwaa suuretetsan kaaletsee;

ashkketuwaa bare ogiyaa tamaarissee.

10 Med'inaa Godaa c'aak'uwaanne Aa awaayuwaa naagiyaawanttoo

Aa ogii ubbay tumatetsaanne keekatetsaa.

11 Abeet Med'inaa Godaw, ta nagaray loytsi dara;

gidooppekka, ne suntsaa diraw, atto yaaga.

12 Med'inaa Godaw yayyiyaa Asay oonee?

I dooriide kaalana ogiyaa S'oossay Aa tamaarissana.

13 I ubbaa gedekka lo"o de'ussaa de'ana;

Aa zeretsatuu biittaa laattana.

14 Med'inaa Goday barew yayyiyaawanttoo,

bare s'uuraa shaakkiyaawaa;

I unttunttoo bare c'aak'uwaakka k'onc'c'issee.

15 Med'inaa Goday ta gediyaa p'iriyaappe kessiyaa diraw,

ta ayifii maadoo ubbaa gede aakko s'eellee.

16 S'oossaw, taani taarekka de'iyaa k'ohetteedda asaa gidiyaa diraw,

haa taakko simma; ne maarotetsaa taana bessa.

17 Taw hirggay dareedda;

ta metuwaappe taana neeni woza.

18 Ta metuwaanne ta tuggaa neeni be'a.

Ta nagaraa ubbaa atto ga.

19 Ta morkketuu ay keeshshaa dareeddenttonne be'a;

unttunttu taana wod'anaadan is's'iyaawaa s'eella.

20 Neeni taana naaga; neeni taana ashsha;

taani neekko bak'ateedda diraw, taana yeellayoppa.

21 Taani neenan hidootaa ootseedda diraw,

suuretetsaynne tumatetsay taana naago.

22 Abeet S'oossaw, Israa'eeliyaa asaa

unttunttu metuwaa ubbaappe neeni ashsha.

26

Geeshsha Asaa Woosaa

Daawita mazamuriyaa

1 Abeet Med'inaa Godaw, taani suuretetsan hametteedda dirawunne,

sid'ii bayinnan Med'inaa Godaa ammanetteeda diraw,

taw pirddaa.

2 Abeet Med'inaa Godaw, taana paac'c'a, taana bidda;

ta wozanaa s'omoosa.

3 Ayaw gooppe, aggena ne siik'uu ta sintsan de'ee;

taani ne tumatetsaa ogiyaan hamettay.

4 Taani c'immiyaa asatuwaana ittippe uttikke;

lo"a malatiyaa iitatuwaa maabaran gelikke.

5 Iitaa ootsiyaa asatuwaa shiik'uwaa taani is's'ay;

makkalanchchatuwaanna ittippe uttikke.

6 Abeet Med'inaa Godaw, taani k'ohabeennawaa bessanaw

ta kushiyaa meec'c'ay.

New yarshshiyaa sa'aa yuuyyay;

7 ne galataa yetsaa yes's'aynne

neeni ootseedda ooratsabaa ubbaa oday.

8 Abeet Med'inaa Godaw, neeni de'iyaa golliyaa,

ne bonchchuu ak'iyaa sa'aa taani dosay.

9 Taana nagaranchchatuwaanna ittippe pittoppa;

woy asaa wod'iyaawanttunna ittippe d'ayissoppa.

10 Unttunttu kushiyan iita halchchuu de'ee;

k'ay unttunttu ushechcha kushiyan mattaayii kumi utteedda.

11 Shin taana gidooppe, taani suuretetsan hamettay.

Taana woza; taw k'aretta.

12 Ta gedii dembba sa'aan ek'k'eedda;

taani wolk'k'aama shiik'uwaan Med'inaa Godaa galatana.

27

S'oossaanna De'iyaa Asaa Ammanuwaa

Daawita mazamuriyaa

1 Med'inaa Goday taw poo'onne taana ashshiyaawaa;

yaatina, taani ow yayyanitaa?

Med'inaa Goday ta de'uu naagettiyaa miis'aa;

yaatina, taani ow dagammanitaa?

2 Iita asatuu, ta is's'iyaawanttunne ta morkketuu

taana wod'anaw taakko wos's'iyaa wode,

Unttunttu barenttoo d'ubettiide kunddana.

3 Morkkiyaa tooray taana dooddinttokka

ta wozanay yayyena.

Olay ta bolla dooddinttokka,

taani Med'inaa Godan ammanettay.

4 Taani Med'inaa Godaa ittibaa oochchaad;

Taani hewaa koyaad;

hewenne, taani ta de'uwaa laytsaa ubbaan,

Med'inaa Godaa golliyaan de'anawaa;

k'aykka taani Med'inaa Godaa lo"otetsaa be'anawaanne

Aa Golliyaan Aa koyanawaa.

5 Hewaa diraw, metuwaa gallassan

I taana bare de'iyaa saan gentsana;

bare dunkkaaniyaan I taana k'osi ashshana.

I taana d'ok'k'a shuchchaa bollan essana.

6 He wode taani taana dooddeedda ta morkkatuwaappe,

gitataade d'ok'k'u d'ok'k'u yaagana.

Taani Aa dunkkaaniyaan nashetaade yarshshuwaa yarshshana.

Taani Med'inaa Godaw diis's'ananne yes's'ana.

7 Abeet Med'inaa Godaw, taani neena s'eesiyaa wode,

Neeni taw koya;

taw k'aretta; taana sisa.

8 Neeni, «Ta sintsa koyite» geedda wode,

Ta wozanay, «Abeet Med'inaa Godaw, eeno;

taani ne sintsa koyana» yaageedda.

9 Ne sintsa taappe gentsoppa.

Taana maaddeeddawoo, taana ne k'oomaa

hank'k'ettaade guyye zaaroppa.

Abeet taana ashshiyaa S'oossaw,

taana oloppanne aggoppa.

10 Ta aawuunne ta aata taana agginttonne

Med'inaa Goday taana shiishshi akkana.

11 Abeet Med'inaa Godaw, ne ogiyaa taana tamaarissa;

ta morkkatuwaa diraw, taana suure ogiyaa kaaletsa.

12 Taana naassiyaa worddo markkatuu ta bolla iitatetsaan denddeedda diraw,

taana ta morkkatuwaa amoo aatsaade immoppa.

13 Med'inaa Godaa keekkatetsaa taani pas'a de'aadde be'anawaa ammanay.

14 Med'inaa Godaan hidootaa wotsa;

minnaadenne wozanaamaade, Med'inaa Godaan hidootaa wotsa.

28

Maaduwaa Demanaw Woosaanne Galataa

Daawita mazamuriyaa

1 Abeet Med'inaa Godaw, ta zaallaw, taani neena s'eesay;

taani neena s'eesina, taw sisa is's'oppa.

Ne c'o"u gooppe,

taani duufuwaa beedda asatuwaa mala giday.

2 «Maaddo» gaade taani neena s'eesiyaa wodenne

ne Ubbaappe Geeshsha Dunkkaaniyaakko zaaraadde,

ta kushiyaa mic'c'iyaa wode,

neeni ta watiwatuwaa sisa.

3 Iitaa ootsiyaa iita asatuwaana taana gatsaade oyk'k'oppa;

Hewanttu barenttu wozanaan kobabaa k'oppi uttiide,

barenttu doonaan barenttu shooruwaanna sarobaa haasayiyaawantta.

4 Unttunttu oosuwaadaaninne unttunttu oosuwaa iitatetsaadan,

unttunttoo c'igga;*

unttunttu kushii ootseeddabaw unttunttoo zaara.

Unttunttoo bessiyaa iitaa unttunttoo zaara.

5 Unttunttu S'oossaa oosuwaanne Aa kushii med'd'eeddawaa

dosennan is's'eedda diraw, S'oossay unttuntta kolana;

zaariide unttuntta ubbakka kees's'enna.

6 Ta watiwatuwaa siseedda diraw, Med'inaa Goday galatetto.

7 Med'inaa Goday taw wolk'k'anne gonddalle;

Ta wozanay an ammanettee;

hewan taani maadettaad.

Hewaa diraw, ta wozanay an nashettee;

taani yetsan Aa sabbana.

8 Med'inaa Goday bare asaw wolk'k'aa;

I bare okkeedda kaatiyaa ashshiyaa miis'aa.

9 S'oossaw, ne asaa ashsha;

new gidiyaawantta anjja.

Unttuntta heemmiyaawe neena gida;

neeni unttuntta med'inawukka tookka.

29

S'oossaa Kooshshaa Wolk'k'aa

Daawita mazamuriyaa

1 Hinttenoo saluwaan de'iyaa med'etatoo,

Med'inaa Godaabaa odite;

«Bonchchuunne wolk'k'ay Med'inaa Godaawaa» giide odite.

2 Med'inaa Godaa bonchcho suntsaa galatite;

Aa geeshshatetsaa puulaw Med'inaa Godaw goyinnite.

3 Med'inaa Godaa guntsay haatsatuwaa bollan sisettee.

Bonchcho S'oossay guuguntsaadan guummee;

Med'inaa Goday wolk'k'aama haatsatuwaa bollan guummee.

4 Med'inaa Godaa guntsay wolk'k'aama;

Med'inaa Godaa guntsay, «Hoola!» giissiyaawaa.

5 Med'inaa Godaa guntsay zigatuwaa mentsereetsee;

Liibaanoosa giyaa biittan de'iyaa zigatuwaakka,

Med'inaa Goday mentsereetsee.

6 Liibaanoosa deretuwaa galo maraadan buraak'issee;

Siriyoona giyaa wolk'k'aama deriyaa Mentsaadan p'is's'illissee.

7 Med'inaa Godaa kooshshay,

walk'k'antsaa wolk'k'amissee.

8 Med'inaa Godaa kooshshay bazzuwaa k'aatsee;

Med'inaa Goday K'aadeesa Bazzuwaa k'aatsee.

9 Med'inaa Godaa kooshshay wolatuwaa k'aatsee;

mitsaa haytsaakka k'ok'k'ofee.

Yaatina, I de'iyaa sa'aan de'iyaawanttu,

«Bonchchuu S'oossaw gido» yaagiino.

10 Med'inaa Goday di'uwaa haatsaa bolla bare kawutetsaa araataa wotsiide utteedda;

Med'inaa Goday bare kawutetsaa araatan uttiide,

med'inaw kaateteedda.

11 Med'inaa Goday bare asaw wolk'k'aa immee.

Med'inaa Goday bare asaa sarotetsaan anjjee.

30

Galataa Woosaa

Daawita mazimuriyaa, Geeshsha Golliyaa anjjissiyaa gallassi yes's'eeddawaa

1 Abeet Med'inaa Godaw,

neeni taana c'iimmuwaappe kesseedda dirawunne

ta morkkatuwaan, «Hashshu aw» giissabeenna diraw,

Taani neena d'ok'k'u d'ok'k'u ootsana.

2 Abeet Med'inaa Godaw ta S'oossaw,

neeni taana maaddanaadan, taani neena s'eesaad;

neeni taana patsaadda.

3 Abeet Med'inaa Godaw, taana duufuwaa beennaadan naagaadda;

Duge c'iimmo ollaan gelennaadan,

neeni taana pas'a ashshaada.

4 Hinttenoo S'oossaa asatoo, Med'inaa Godaw yes's'ite;

Aa geeshsha suntsaakka galatite.

5 Aa hank'k'uu guutsa wodiyaassa,

shin Aa keekkatetsay de'uwaa laytsaa ubbaassa.

K'amma yeekiidde ak'ooppe,

wontta zaway baynna nashshechchaa gidee.

6 Taani woppan de'iyaa wode,

«Simmi taani ubbakka k'aas's'ikke» yaagaad.

7 Abeet Med'inaa Godaw, neeni taw keekkeedda wode,

taana wolk'k'aama deriyaadan minisaade essaadda.

Shin neeni ne sintsa wora zaareedda wode,

taani dagamaad.

8 Abeet Med'inaa Godaw, taani neena s'eesaaddi;

taani Med'inaa Godaakko maarotetsaw hawaadan yaagaade woossaaddi;

9 «Taani hayk'k'iyaawaappe woy

duufuwaan geliyaawaappe ayaa demmanii?

Baanaw laametteedda Asay neena galatii?

Neeni ammanettiyaawaa odii?

10 Abeet Med'inaa Godaw, taana neeni sisa;

taw k'aretta.

Abeet Med'inaa Godaw, neeni taw maaduwaa gida» yaagaad.

11 Ta yeekuwaa yetsaw laammaadda.

Kayyuwaa mayuwaa taappe k'aaraade,

nashshechchaa taana mayzzaadda.

12 Hewaa diraw, taani neena

sabbanaappe attina, c'o"u giikke.

Abeet Med'inaa Godaw ta S'oossaw,

taani neena med'inawukka galatana.

31

Metuwaa Wode Woosaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, Daawita Mazimuriyaa

1 Abeet Med'inaa Godaw, taani neekko bak'atay;

awudenne taana yeellayoppa.

Ne s'illotetsan taana ashsha.

2 Ne haytsaa taakko yegga;

ellekka taana ashsha.

Neeni taani geemmiyaa zaallaanne

taana ashshiyaa mino geessuwaa taw gida.

3 Ee, neeni taw zaallaanne geessuwaa;

ne suntsaa diraw, neeni taana kaaletsanne ne ogiyaa bessa.

4 Neeni taw geemmiyaa sa'aa gidiyaa diraw,

unttunttu taw k'osi wotseedda p'iriyaappe taana neeni naaga.

5 Abeet Med'inaa Godaw, tumuwaa S'oossaw,

Taani ta shemppuwaa ne kushiyan wotsay;*

neeni taana woza.

6 Patsenna eek'atoo goyinniyaawantta taani is's'ay;

shin taani Med'inaa Godaan ammanettay.

7 Ta metuwaa neeni be'eedda dirawunne

ta tuggaa neeni ereedda diraw,

Taani aggena ne siik'uwaan nashettananne

nashshechchan nooc'u gaana.

8 Neeni taana morkkiyaa kushiyan aatsaade immabaakka;

ta gedetookka la"atetsaa immaadda.

9 Abeet Med'inaa Godaw,

taani metuwaan geleedda diraw, taw k'aretta.

Taani daro mishetteedda diraw, taani metuwaan,

ta ashuukka, ta shemppuukka daabureedda.

10 Mishuwaa daruwaan ta de'uu c'ireedda;

ta laytsatuukka oolishin wureeddino.

Metuwaa daruwaan ta wolk'k'ay is's'ina;

ta mek'etsatuukka arggaac'eeddino.

11 Ta morkkatuwaa ubbaw k'id'd'iyaa gidaaddi

taani ta shoorotoo yeellaa,

Taana eriyaawanttookka yashissiyaawaa gidaaddi.

Ogiyaan taana be'eeddawanttukka taappe bak'atiino.

12 Taani hayk'k'eeddawaadan dogettaad;

me"ina oleedda otuwaa mala gidaaddi.

13 Taani darotuwaa saasuketsaa sisaad;

dagamay ubbaa saani de'ee.

Unttunttu ta bolla shiik'inonne taana wod'anaw mak'ettiino.

14 Shin Med'inaa Godaw, taani neenan ammanettay,

Neeni ta S'oossaa yaagay.

15 Ta de'uwaa laytsay ne kushiyaanna.

Taana yederssiyaa ta morkkatuwaa kushiyaappe taana neeni ashsha.

16 Ne k'oomaa bollan ne som"uwaa poo'issa;

aggena ne siik'uwaan taana ashsha.

17 Abeet Med'inaa Godaw, taani neena s'eesiyaa diraw

taana yeellayoppa.

Shin iitatuu yeellatino;

unttunttu duufuwaan geliide, sirp'p'i giino.

18 Otoruwaaninne kad'iyaan s'illotuwaa bolla

s'aliide haasayiyaa diraw,

Unttunttu worddotiyaa doonaa c'o"u ootsa.

19 New yayyiyaawanttoo neeni minjjeeddanne

neekko bak'atiyaawanttoo asaa sintsan,

neeni ootseedda ne keekkatetsay ayaa daree!

20 Neeni unttuntta ne sintsan geema sa'aan gentsaade,

asaa mak'k'uwaappe ashshaasa.

Neeni unttuntta ne dunkkaaniyaan k'osaade,

iita ins's'arssaappe ashshaasa.

21 Taani morkkii dooddeedda katamaa giddon de'iyaa wode,

I taana malalissiyaa bare aggena siik'uwaa besseedda diraw,

Med'inaa Goday galatetto.

22 Taani dagamaade,

«Taani ne sintsaappe kichchaad» yaagaad.

Shin taana maaddana mala, neena s'eeseedda wode,

ta waasuwaa neeni sisaadda.

23 Hinttenoo, S'oossaa asatoo, Med'inaa Godaa siik'ite.

Med'inaa Goday ammanettiyaawantta naagee;

shin otoranchchatoo unttunttu gatiyaa wurssi c'iggee.

24 Hinttenoo, Med'inaa Godaan hidootaa ootsiyaawanttoo,

minnitenne wozanaamite.

32

Nagaraa Paas'ussaanne Maarotaa Demussaa

Daawite Akeekaan S'aafeedda Timirttiyaa

1 Aa bayzzuu atto geetetteeddanne

Aa nagaray kameteedda uray anjjetteedawaa.*

2 Med'inaa Goday Aa iitatetsaa paydenna asaynne

Aa k'ofaan baletsu bayinna Asay anjjetteeddawaa.

3 Ta nagaraa paas'ennan de'aadde,

Taani gallassaa kumentsaa ooleeddawoo

ta asatetsay daabureedda.

4 Gallassinne k'amma ne kushii ta bolla dees'eedda.

Haatsay boniyaa awaan meliide wuriyaawaadan,

ta wolk'k'ay wureedda.

5 Taani ta nagaraa new paas'aad;

Ta iitatetsaakka neeppe gentsabeykke;

«Ta bayzzuwaa Med'inaa Godaw paas'ana» gaad.

Yaatina, neeni taana dees'eedda nagaraa atto yaagaadda.

6 Hewaa diraw, S'oossaa asaa gidiyaa ooninne,

neeni beettiyaa wode, neena woosso.

Wolk'k'aama haatsay kuntsiyaa wode,

tumuwaappe he uraa gakkenna.

7 Neeni taw k'osettiyaa sa'aa;

neeni taana metuwaappe naagaasa.

Atotetsaa yetsaa yes's'iyaawantta ta yuushshuwaan wotsaadda.

8 S'oossay, «Taani neena erissananne,

neeni baanaw bessiyaa ogiyaa neena tamaarissana;

Taani neena zorananne naagana.

9 Bis'aalaaninne puuluwaan oyk'k'ettennan azazettena,

wozanay bayinna bak'uluwaadan

woy paraadan hintte hanoppite» yaagee.

10 Iitatoo tuggay darana;

shin Med'inaa Godaan ammanettiyaawantta,

aggena siik'uu dooddana.

11 Hinttenoo, s'illotoo,

Med'inaa Godaan nashetitenne «Hashshu!» giite;

hinttenoo, wozanaa suuretoo, nashshechchaw yes's'ite.

33

Maariyaa S'oossaa Sabussaa

1 Hinttenoo, s'illotoo Med'inaa Godaw nashshechchan yes's'ite;

suure asatuu Aa galatanaw bessee.

2 Maasink'k'uwaa diis's'iidde,

Med'inaa Godaa galatite;

tammu bak'etsaan waas'etteedda diitsaakka aw diis's'ite.

3 Ooratsa yetsaa yes's'ite;

loytsi diis's'iidde, k'aalaa d'ok'k'issiide yes's'ite.

4 Med'inaa Godaa k'aalay suuriyaa;

I ootsiyaa oosuwaa ubbay ammanettiyaawaa.

5 Med'inaa Goday s'illotetsaanne tumu pirddaa dosee;

aggena Aa siik'uu sa'aa kumeedda.

6 Med'inaa Godaa k'aalan salotuu med'etteeddino.

Aa doonaappe kesiyaa shemppuwaan

unttunttun de'iyaa med'etatuukka oosetteeddino.

7 Wolk'k'aama abbaa haatsaa I ittisaan eelisseedda;

he c'iimmo haatsaa minjjaa sa'aan zeereedda.

8 Sa'aa ubbay Med'inaa Godaa yayyo;

sa'aan de'iyaa Asay ubbay Aa bonchcho.

9 Ayaw gooppe, I haasayina haneedda;

I azazina, minniide ek'k'eedda.

10 Med'inaa Godaa erenna kawutetsatuwaa zoretaa S'oossay laalee;

unttunttu halchchuwaakka mela kesee.

11 Med'inaa Godaa halchchuu med'inaw ek'k'iide de'ee;

Aa wozanaa k'ofaykka yeletaa ubbaa gakkanaw de'ee.

12 S'oossay Med'inaa Godaa gideedda kawutetsay,

I baressa ootsiide dooreedda Asay anjjetteedawaa.

13 Med'inaa Goday saluwaana duge s'eelliide,

asaa ubbaa be'ee.

14 S'oossay bare de'iyaasaappe sa'aan de'iyaa ubbaa s'eellee.

15 I unttunttu ubbaa wozanaa med'd'eedda;

unttunttu ootsiyaawaa ubbaa eree.

16 Kaatii bare wotaadaraa c'oratetsan attena;

olanchchay bare wolk'k'aa minotetsan kessi akkena.

17 Olaa paray s'oonissana giide naagiyaawe mela;

I bare wolk'k'aa minotetsan ashshanaw danddayenna.

18 Med'inaa Godaa ayifetuu aw yayyiyaanne

aggena Aa siik'uwaan hidootaa ootsiyaa asatuwaa bollaanna.

19 Hewenne, unttuntta hayk'k'uwaappe ashshanaassanne

koshaa wodiyaan pas'a wotsanaassa.

20 Nuuni Med'inaa Godaan hidootaa ootseetto;

I nuuna maaddiyaawaanne nu gonddalliyaa.

21 Nuuni Aa geeshsha suntsan ammanettiyaa diraw,

nu wozanay an nashettee.

22 Abeet Med'inaa Godaw,

nuuni neenan hidootaa ootsiyaawaadan,

aggena ne siik'uu nuunanna gido.

34

S'oossay Pirddiyaawaa Gidowoo Sabussaa

Barena yedersseedda Abimeleeka sintsappe gooyiyaawaa malatiide beedda wode, Daawita mazamuriyaa

1 Taani Med'inaa Godaa ubbaa wode galatana;

Aa galatay ay wodenne ta doonaappe pac'c'enna.

2 Taani Med'inaa Godaan c'eek'ettay;

naak'etteeddawanttu hewaa sisiide nashetino.

3 Taananna gidiide, Med'inaa Godaa gitayite.

Ane ittippe Aa suntsaa d'ok'k'u d'ok'k'u ootsoytte.

4 Taani Med'inaa Godaa koyaad;

I taw zaareedda;

taani yayyiyaawaa ubbaappe taana I ashsheedda.

5 Neekko s'eelliyaawanttu nashettiino;

unttunttu som"ii ubbakka yeellatenna.

6 Ha hiyyeesaa bitanii waasseedda;

Med'inaa Goday Aa waasuwaa siseedda;

Aa metuwaa ubbaappe Aa ashsheedda.

7 Med'inaa Godaa kiitanchchay Aa yayyiyaa asatuwaa naagee;

I unttunttu yuushshuwaan gidiide, unttuntta ashshee.

8 Med'inaa Goday keeka gidiyaawaa s'eelli be'ite.*

Aakko bak'atiyaa Asay anjjetteeddawaa.

9 Hinttenoo, Aa geeshsha asatoo, Med'inaa Godaw yayyite;

ayaw gooppe, aw yayyiyaa ubbatoo ayaynne pac'c'enna.

10 Gaammotuukka miyaawe d'ayina koshshatiino;

shin Med'inaa Godaa koyiyaawanttoo lo"obay pac'c'enna.

11 Ta tamaaretoo, haa yiite; sisite;

Med'inaa Godaa yashshaa taani hinttena tamaarissana.

12 Lo"o de'uwaa de'anawunne

keekkabaa be'ana mala,*

bare laytsay aduk'k'anaw koyiyaa Asay oonee?

13 Ne ins's'arssay iitabaa haasayennaadan,

ne doonaykka c'immeenaadan te"a.

14 Iitaappe shaaketta; lo"obaa ootsa;

sarotetsaa loytsa koyaadde kaala.

15 Med'inaa Godaa ayifii s'illotuwaakko s'eellee;

k'ay Aa haytsaykka unttunttu waasuwaa hayzzee.

16 Unttuntta hassayissiyaawaa biittaappe d'ayissana mala,

Med'inaa Goday iitaa ootsiyaawantta,

bare hank'k'uwaa som"uwaan s'eellee.

17 S'illotuu waassiino;

Med'inaa Goday unttunttu waasuwaa sisee.

I unttunttu metuwaa ubbaappe ashshee.

18 Med'inaa Goday wozanay me"eeddawanttoo mataana;

k'ay barenttu hidootaa k'ans's'eeddawantta ashshee.

19 S'illo asaa metuu dara;

shin Med'inaa Goday Aa he ubbaappe ashshee.

20 S'oossay Aa mintsi naagiyaa diraw,*

Aa mek'etsaappe ittuunne me"enna.

21 Iitatuwaa iitatetsay wod'ana;

s'illotuwaa is's'iyaawanttu pirddettana.

22 Med'inaa Goday bare k'oomatuwaa ashshee.

Aakko bak'atiide ooninne pirddettenna.

35

Naak'eteedda Asaa Woosaa

Daawita Mazimuriyaa

1 Abeet Med'inaa Godaw, taananna ek'ettiyaawanttuna neeni ek'etta;

taananna olettiyaawanttuna neeni oletta.

2 Gonddalliyaanne hara olaa miishshaa oyk'k'aade,

taana maaddanaw dendda.

3 Taana yederssiyaawanttu bollan

ne tooraanne mashshaa dentsa.

Taana, «Taani neena ashshiyaawaa» yaaga.

4 Ta shemppuwaa wod'anaw koyiyaawanttu,

yeellatinonne kawushino;

ta bolla iitabaa mak'ettiyaawanttu kawushiide guyye simmino.

5 Med'inaa Godaa kiitanchchay unttuntta yederssiyaa wode,

unttunttu c'arkkuwaa sintsan de'iyaa suullaadan hanino.

6 Med'inaa Goda kiitanchchay,

unttuntta dechchana haniyaa wode,

unttunttu ogii d'umaanne halitsaa gido.

7 C'oo taana oyk'k'anaw barenttu p'iriyaa wotseeddino;

k'aykka c'oo taana kunddisanaw ollaa bookkeeddino.

8 Erennan de'ishiina, unttunttu bollan bashshay puttu go.

Unttunttu wotseedda p'irii unttuntta oyk'k'o;

unttunttu bashshaa ollaan kunddino.

9 He wode taani Med'inaa Godaan nashettana;

I ashsheeda diraw, taani nashshechchaa nooc'u gaana.

10 Ta kumentsaa asatetsay neena,

«Abeet Med'inaa Godaw, ne mali oonee?

Hiyyeesaa wolk'k'aama kushiyaappe wotsa akkaasa.

Hiyyeesaanne metootanchchaa bonk'k'i miyaawanttu kushiyaappe ashshaasa» yaagana.

11 Wordduwaa markkattiyaawanttu ta bolla denddiino.

Taani erennaban taana mootiino.

12 Taani lo"uwaa ootseeddawaa kushiyaa iitaa zaariino;

yaatina, taani taarekka ataad.

13 Shin taani unttunttu harggeedda wode,

maak'aa mayyaad; ta asatetsaa s'oomaan daaburssaad.

Ta woossay zaaruwaa demenan atteedda.

14 Ta huup'iyaa zik'k'i ootsaade, ta dabboo,

woy ta ishaw yeekkiyaawaadan yeekkaad.

Itti Asay bare aattiw kayyottiyaawaadan ta huup'iyaa oyk'k'aade,

yeekkaade hamettaad.

15 Shin unttunttu taani d'ubetteeddawaan nashettiide,

ta bolla shiik'eeddino.

Taani erenna gaasuwaan taana wad'd'iide,

aguwaa is's'eeddino.

16 Iita Asay k'iliic'iyaawaadan unttunttu taana k'iliic'iino;

unttunttu yilotiide, barenttu achchaa garc'c'eeddino.

17 Abeet S'oossaw, neeni awude gakkanaw

c'o"u gaade s'eellay?

Unttunttu iita oosuwaappe taana ashsha;

ha gaammotuwaa mala asatuwaappe ta al"o shemppuwaa ashshaa.

18 He wode gita shiik'uwaan taani new galataa immana;

c'ora asaa shiik'uwaan taani neena sabbana.

19 Gaasuu baynnaan taana morkkiyaawanttu nashettoppino;*

taana c'oo is's'iyaawanttu ta bolla sim"etoppino.

20 Unttunttu sarobaa haasayiyaawaa aggiide,

Biittan c'o"u giide de'iyaa asatuwaa bollan

wordduwaa med'd'iide haasayiino.

21 Unttunttu barenttu ins's'arssaa ta bolla k'arayiide,

«Ee, ee, neeni ootseeddawaa

nuuni nu ayifiyaan be'eeddo» yaagiino.

22 Abeet Med'inaa Godaw, neeni hawaa be'aade;

c'o"u gooppa.

Abeet S'oossaw, neeni taappe haakkoppa.

23 Abeet ta Godaw, ta S'oossaw,

Ta diraw dendda; beegota

ta doonaa gidaade mootetta.

24 Abeet Med'inaa Godaw, ta S'oossaw,

ne s'illotetsan taana shatintsaa;

ta morkkatuwaa nashechchoppa.

25 Unttunttu barenttoo, «Hashshu, hashshu,

nuuni nu wozanaan amotteeddawaa gatseeddo.

Nuuni Aa mitteeddo» gaanaadan ootsoppa.

26 Ta waayiyaan nashettiyaawanttu ubbay

yeellatinonne kawushino.

Ta bollan otorettiyaawanttu

yeellaanne kawushshaa mayno.

27 Taani shatimmiyaawaa dosiyaawanttu

nashettiide, «Hashshu!» giino.

Unttunttu ubbaa gede, «Bare k'oomaa sarotetsaan

nashetiyaa Med'inaa Goday gitato» yaagino.

28 Gallassaa kumentsan ta ins's'arssay,

ne s'illotetsaabaanne ne galataabaa odana.

36

Nagaranchcha Iitatetsaanne S'oossaa Lo"otetsa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, Med'inaa Godaa K'oomaa Daawita Mazimuriyaa

1 Iita Asay bare wozanaan de'iyaa iitatetsaa kooshshaa hayzzee.*

S'oossaw yayyiyaawe Aa k'ofaan baawa.

2 Ayaw gooppe, I barena loytsi nashshee;

hewoo I bare nagaraa demmanawunne is's'anaw danddayenna.

3 Aa doonaappe kesiyaa haasayay geniyaanne wordduwaa.

Aad'd'eeda eraabaanne lo"obaa ootsiyaawaa I aggeeda.

4 I bare hiis'an de'iiddekka geniyaabaa ootsanaw halchchee.

I lo"o gidenna ogiyaan ek'k'eedda;

I iitabaa is's'enna.

5 Abeet Med'inaa Godaw, aggena ne siik'uu salotuwaa gakkee;

ne tumatetsaykka bolla shaariyaadan d'ok'k'ee.

6 Ne s'illotetsay ubbaappe d'ok'k'a deretuwaa mala;

ne pirddaykka ubbaappe zik'k'a c'iimmaa mala.

Abeet Med'inaa Godaw, neeni asaakka do'aakka naagaasa.

7 Abeet S'oossaw, aggena ne siik'uu ayiba al"obee!

Asay ne k'efiyaa giddo bak'ati attee.

8 Unttunttu ne soo gidon palaho maaddappe miide kalliino;

ne keekkatetsaa shaafaappe neeni unttuntta ushshaasa.

9 Ayaw gooppe, de'uwaa pulttuu ne matan de'ee;

Ne poo'uwaan nuuni poo'uwaa be'eetto.

10 Neena eriyaawantta neeni siik'iyaa siik'uwaanne

suuretoo keekkiyaa keekaa aggoppa.

11 Otoranchcha gedii taana yed'd'oppo;

nagaranchchatuwaa kushii taana yederssoppo.

12 Iita asatuu kunddeeddawantta be'ite;

unttunttu kunddeeddino; denddanawukka danddaykkino.

37

Iitatuwaanne Lo"atuwaa Wurssetsaa

Daawita Mazimuriyaa

1 Iitaa ootsiyaawanttu diraw yilotoppa.

Nagaraa ootsiyaawantta k'anaattoppa.

2 Ayaw gooppe, unttunttu maataadan ellekka melana;

shulleedda bonc'c'iyaadan unttunttu k'ok'k'ofetana.

3 Neeni Med'inaa Godaan ammanetta; lo"obaa ootsa.

Yaataade biittan palahina de'a.

4 Med'inaa Godaan nashetta;

I new ne wozanaa amuwaa immana.

5 Ne ogiyaa hadaraa Med'inaa Godaw imma.

An ammanetta; I new ootsana.

6 I ne s'illotetsaa wontta s'alk'k'iyaadan,

k'ay ne yewuwaa pirddaa gallassaa seeta awaadan poo'issana.

7 Med'inaa Godaa sintsan c'o"u gaade,

I ootsanaw, danddayan naaga.

Unttunttu iita halchchuu polettina,

duretteedda asatuwaa bolla yilotoppa.

8 Hank'k'uwaa agga; yiluwaappe te'etta.

Yilotoppa; ayaw gooppe, hewe metuwaan yeggee.

9 Iitaa ootsiyaawanttu d'ok'ollettiide d'ayana;

shin Med'inaa Godaan hidootaa ootsiyaawanttu biittaa laattana.

10 Iitaa ootsiyaawanttu guutsa wodiyaappe guyyiyaan de'ikkino;

neeni unttuntta koyinttokka unttunttu beettikkino.

11 Shin ashkketuu biittaa laattana;*

unttunttu gitaa sarotetsaan nashettiide de'ana.

12 Iita Asay s'illo asaa bolla mak'etteenne

bare achchaa garc'c'ee.

13 Shin Goday iitatuwaa bollan miic'c'ee;

ayaw gooppe, unttunttu pirddaa gallassay yiyaawaa I eree.

14 Iita asatuu hiyyeesatuwaanne metootanchchatuwaa ungganawunne

suuretetsan hamettiyaawantta wod'anaw,

Barenttu mashshaa shoddeeddinonne

barenttu wonddaafiyaa dafeeddino.

15 Shin unttunttu mashshay unttunttu wozana ayifiyaan gelana;

unttunttu wonddaafiikka me"ana.

16 S'illoo de'iyaa guutsabay

c'ora iita asatoo de'iyaa darobaappe lo"a.

17 Ayaw gooppe, iitatuwaa wolk'k'ay me"ana;

shin s'illotuwaa Med'inaa Goday zemppissee.

18 Suure asatuwaa ogiyaa Med'inaa Goday eree;

unttunttu laataykka med'inaw unttunttuwaa gidana.

19 Iita wodiyaan suure asatuu yeellatikkino;

koshaa wodiyaan unttunttu kallana.

20 Shin iita asatuu hayk'k'ana.

Med'inaa Godaa morkketuu gam"enna dembbaa c'iishshaa mala;

unttunttu c'uwaadan d'ayana.

21 Iita Asay tal"i akkiide c'iggena;

shin s'illo Asay k'arettiide immee.

22 Med'inaa Godaan anjjetteedawanttu biittaa laattana;

shin shek'k'etteeddawanttu d'ok'olletti d'ayana.

23 Asaa ogii Med'inaa Godaa nashechchooppe,

Goday Aa tangguwaa kaaletseenne minisee.

24 I d'ubettooppekka kunddenna;

ayaw gooppe, Med'inaa Goday Aa kushiyaa oyk'k'iide zemppisee.

25 Taani kase yalaga; ha"i simmi c'imaad;

shin s'illo Asay c'oo attina,

woy Aa naanatuu miyaawaa d'ayi woosishin,

taani ubbakka be'a erikke.

26 I ubbaa wodekka keeka;

c'oo tal"ee.

Aa naanatuukka haratoo anjjo gidanawantta.

27 Iitaappe haakka; lo"obaa ootsa.

Yaatooppe, neeni adussa laytsaa de'ana.

28 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday s'illobaa dosee.

S'oossaa asatuwaa I aggena;

s'illotuu med'inaw naagettiino.

Shin iitatuwaa zeretsay d'ok'ollettana.

29 S'illotuu biittaa laattananne

yaan med'inaw de'ana.

30 S'illuwaa doonay aad'd'eeda eraa odee;

Aa ins's'arssaykka s'illobaa haasayee.

31 Aa S'oossaa higgii Aa wozanaan de'ee;

Aa gediikka aappe halis's'ena.

32 Iita Asay s'illo asaa wochcheenne

wod'anaw koyee.

33 Shin Med'inaa Goday s'illo asaa Aa kushiyan aggena;

pirddaw ek'k'iyaa wodekka Aa bolla pirddissenna.

34 Med'inaa Godaan hidootaa wotsaade, Aa ogiyaa naaga.

Neeni biittaa laattana mala,

I neena darssana.

Iita asatuu d'ok'ollettiide d'ayishina,

neeni be'ana.

35 Taani itti dagantsiyaa iita bitaniyaa,

wolaadan daasheeddawaa be'aad.

36 Shin taani he saanna

simmaade aad'd'iyaa wode I d'ayeedda;

Koyinakka I beettibeenna.

37 Ane lo"o asaa akeeka; suure asaa be'a;

ayaw gooppe, saro asaw poluu lo"ana.

38 Shin bayzzanchchatuu ubbaa d'ayana;

iitatuwaa poluukka d'ok'olletti d'ayana.

39 S'illotuwaa atotetsay Med'inaa Godaappe yee;

metuwaa wode I unttunttoo naagetti attiyaa sa'aa.

40 Med'inaa Goday s'illotuwaa maaddeenne ashshee.

Unttunttu aakko bak'ateedda diraw,

I unttuntta iitatuwaappe wotsi akkeenne ashshee.

38

Un"eteedda Asaa Woosaa

Daawita hassayissiyaawaa mazamuriyaa

1 Abeet Med'inaa Godaw, ne hank'k'uwaan taana seeroppa;

ne yiluwaan taana muroppa.

2 Ne wonddaafiyaa pootsay taana c'addi diggeeddino;

ne kushiikka taana naak'k'i oyk'k'eedda.

3 Neeni lanc'c'eedda diraw, ta bollay pas'a gidena;

ta nagaraa diraw, ta asatetsay sara gidenna.

4 Ta iitatetsay di'uwaadan taana muukkeedda;

denddenna wolk'k'aama tookuwaadan taw dees'eedda.

5 Taani nagaraa ootseedda eeyyatetsaa diraw,

ta madutsay giishshaa oyk'k'iide s'ink'k'eedda.

6 Taan hokkaadinne k'uunnaad.

Gallassaa kumentsaa yeekkaade peeshaad.

7 Ta ashuwaa mishuu s'uuggee;

ta bollay pas'a gidena.

8 Taani daaburaaddinne nippi gaad;

ta wozanay diddik'iyaa diraw oolay.

9 Abeet S'oossaw, ta amuu ubbay new erettee;

taani ooliyaawe neeppe geemmibeenna.

10 Ta wozana ayifiyaan diddik'ee;

ta wolk'k'ay is's'ina;

Ta ayifiikka s'eelaa is's'eedda.

11 Ta maytsaa diraw,

ta shoorotuukka ta laggetuukka haakuwaan ek'k'eeddino.

Ta dabbotuukka taappe haakkeeddino.

12 Taana wod'anaw koyiyaawanttu,

barenttu p'iriyaa taw yeggiino.

Taana k'ohanaw koyiyaawanttu,

«ek'k'ashsha; nuuni neena demmana» yaagiide,

manddiinonne gallassaa kumentsaa ta bolla yaa'iino.

13 He wode taani tulle asaa mala, sisikke;

taani duude asaa mala, doonaanne pokikke.

14 Ee, taani sisennanne

doonay zaarenna asaa mala.

15 Shin abeet Med'inaa Godaw, taani neenan hidootaa ootsay.

Abeet Med'inaa Godaw, ta S'oossaw, neeni taw zaaruwaa immana.

16 Taani S'oossaa, «Ta gedii d'ubettina,

unttunttu, ‹Aw hashshu› gaanaadaaninne

ta bolla c'eek'ettanaadan ootsoppa» yaagay.

17 Taani kunddana hanay;

ta sakuukka taana yeddennan is's'eedda.

18 Taani ta iita oosuwaa paas'ay;

taani ta nagaraa gaasuwaan kayyotay.

19 Ta morkketuu goobanne wolk'k'aama;

taana c'oo is's'iyaawanttu c'ora.

20 Taani lo"obaa ootsina,

taw iitaa zaariyaa asatuu,

Taani lo"obaa kaalliyaa diraw, taana ek'k'etiino.

21 Abeet Med'inaa Godaw, taana yeggoppa.

Abeet ta S'oossaw, taappe neeni haakkoppa.

22 Abeet Med'inaa Godaw, taana ashshiyaawoo,

taana maaddanaw elleella.

39

Metuu Gakka Asaa Paas'etsaa

Daawite Zammaaretuwaa Kaappuwaa Juddutoo Yes's'eedda Amanuwaa K'aalaa (1 Od. 25:3)

1 Taani, «Ta ins's'arssan nagaraa ootsennaadan,

ta ogiyaa naagana.

Iita asatuu ta sintsan de'iyaa wode,

ta doonaa barana» yaagaad.

2 Shin taani duudiyaadan c'o"u gaad;

taani haray atto lo"obaa haasayiyaawaakka aggina,

Ta waayii yaa dareedda.

3 Ta wozanay ta garssan seeleedda;

ta k'ofay poddu giide, ees's'i keseedda.

Yaatina, ta ins's'arssan hawaadan yaagaad:

4 «Abeet Med'inaa Godaw, ta de'uwaa wurssetsaanne

ta de'anaw atteedda gallassaa taana bessa.

K'ay ta de'uu wuranaw ay keeshshaa elleellintto, taana erissa.

5 Neeni ta laytsaa s'ii takkaad'e keeshshaa kessaadda.

Ta laytsay ne sintsan bayinnawaa mala;

tumuwaappe Asay ubbay itti gede shemppiyaa c'arkkuwaa mala.

6 Tumuwaappe Asay eeshuwaadan hamettee;

tumuwaappe c'oo mela simerettee.

I mas'uwaa shiishshee; shin akkana asaa erenna.

7 «Abeet Godaw, ha"i simmi,

taani naagiyaawe ayee?

Taani hidootaa ootsiyaawe neenana.

8 Ta bayzzuwaa ubbaappe taana ashsha;

eeyyatuwaan taana tooshissoppa.

9 Hawaa ubbaa ootseeddawe

neena gidiyaa diraw, taani duudaad;

Doonaanne pogabeykke.

10 Ne boshaa ta bollaappe dentsa.

Ne kushiyaa minotetsaa gaasuwaan taani daaburaad.

11 Neeni asaa Aa nagaraa diraw, seeraasanne muraasa;

Aa al"o shemppuwaa bil"aadan wurssaasa.

Tumuwaappe Asay ubbay itti gede c'arkkiyaa c'arkkuwaa mala.

12 «Abeet Med'inaa Godaw, ta woosaa sisa;

taana maaddanaw ta waasuwaa hayzza.

Ta afotsaa c'o"u gooppa;

ayaw gooppe, taani ta aawotuwaa ubbaadan betenne imatsaa gidaade,

neenana de'ay.

13 Taani shaakkettanaappenne d'ayanaappe,

kasetaade nashettana mala,

ha"i taana agga» yaagaad.

40

Galataa Mazimuriyaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, Daawita Mazimuriyaa

1 Taani Med'inaa Godaa danddayan naagaad;

I taakko simmiide, ta waasuwaa siseedda.

2 Bashshaa ollaappe, halitsiyaa urk'k'aappe taana kesseedda.

Ta gediyaa zaallaa bollan esseedda;

k'ay ta hametsaakka saruwaa ootseedda.

3 I ta doonaan ooratsa yetsaa wotseedda;

he yetsaynne, «Nu S'oossay galatetto» yaagiyaawaa.

Darotuu be'iide, yayananne Med'inaa Godan ammanettana.

4 Med'inaa Godaa barew ammanettiyaawaa ootseedda asay,

otoranchchatuwaakko s'eelennawenne,

worddanchchatuwaakko simmenna Asay anjjetteeddawaa.

5 Abeet Med'inaa Godaw, ta S'oossaw,

neeni daro malalissiyaabaa ootsaadda;

Neenana likkettiyaawe ooninne baawa!

Neeni nuw k'oppeedda lo"o k'ofaa

ooninne paydanaw danddayenna.

Hewe taani odina, wuriyaawaa gidenna.

6 Neeni yarshshuwaanne imuwaa koyabaakka;*

shin sisana mala, taw haytsaa dooyaadda.

S'uuggiyaa yarshshuwaanne nagaraa yarshshuwaa neeni koyabaakka.

7 Hewaappe guyyiyaan taani, «S'aatsaa mas'aafan

tabay s'aafetteeddawaadan, taani yaad.

8 Abeet ta S'oossaw, taani neeni koyiyaawaa ootsanaw dosay;

ne higgii ta wozanaa giddon de'ee» yaagaad.

9 Wolk'k'aama shiik'uwaan taani, «Ne s'illotetsaa»

mishiraachchuwaa odana.

Abeet Med'inaa Godaw, neeni eriyaawaadankka,

taani ta doonaan odiyaawaa aggabeyikke.

10 Taani ne s'illotetsaa ta wozanaa giddon k'osabeykke;

neeni ammanettiyaawaanne ashshiyaawaa odaad.

K'ay aggena ne siik'uwaanne ne tumatetsaa,

ne wolk'k'aama shiik'uwaappe gentsabeykke.

11 Abeet Med'inaa Godaw, ne maarotetsaa taappe haassoppa.

Aggena ne siik'uunne ne tumatetsay

taana ubbaa wode naago.

12 Ayaw gooppe, paydu bayinna iitabay taana dooddeedda.

Ta iitatetsay taana gakkiide goozeedda;

taani s'eellanaw danddaykke.

Ta iita oosuu ta huup'iyaa binnaanaappe dareedda;

ta wozanay ta giddon seereedda.

13 Abeet Med'inaa Godaw, taana ashshanaw eeno ga;

abeet Med'inaa Godaw, taana maaddanaw elleella.

14 Taana wod'anaw koyiyaawanttu

ubbakka yeellatinonne kawushino.

Taani k'ohettannawaa amottiyaawanttu

kawushiide guyye simmino.

15 Ta bolla, «Aw hashshu! Hashshu!»

geeddawanttu s'oonetteedda diraw, yeellatino.

16 Shin neena koyiyaa ubbatuu,

neenan nashetinonne hashshu giino.

K'ay ne atotetsaa dosiyaawanttu ubbatuu,

«Med'inaa Goday gitato!» yaagino.

17 Taani hiyyeessanne metootanchchaa;

tawaa Goday k'oppo.

Taana maaddiyaawenne ashshiyaawe neena;

abeet ta S'oossaw, gam"oppa.

41

Hargganchcha Asaa Woosaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, Daawita Mazimuriyaa

1 Hiyyeesaw k'oppiyaa Asay anjjetteedawaa;

metuwaa gallassi Med'inaa Goday Aa ashshee.

2 Med'inaa Goday Aa naagiide, pas'a wotsee.

Inne biittaa bollan anjjetteedawaa gidee;

S'oossay Aa Aa morkkatuwaa amoo aatsiide immenna.

3 Med'inaa Goday Aa harggiyaa hiitsan de'ishiinakka maaddee;

I sakkettinakka, Aa patsee.

4 Taana gidooppe, taani, «Abeet Med'inaa Godaw,

taani neena naak'k'eedda diraw, taana maara;

Harggiyaappekka taana patsa» yaagaad.

5 Ta morkketuu iitaban taana haasayiidde,

«I awude hayk'k'anddeeshsha?

K'ay Aa suntsaykka awude d'ayanddeeshsha?» yaagiino.

6 Taana be'anaw yiyaa ooninne taw worddobaa odee;

bare wozanaan taana zigiriyaawaa biddee.

Hewaappe guyyiyaan, kare kesiide,

yaanne haanne oduwaa laalee.

7 Taana is's'iyaa ubbatuu

ittippe ta bollan saasukkiino;

«Iitabay Aa bolla gakkee» giide k'oppiino.

8 Unttunttu «Aa iita harggii oyk'k'eedda;

I he giseeddasaappe ubbakka denddenna» yaagiino.

9 Haray attina, taani ammanettiyaa ta siik'o laggii,*

taani barsseeddawe ta kushiyaa sa"eedda.

10 Shin abeet Med'inaa Godaw, neeni taana maara;

taani unttunttu kushiyaa kesanaadan,

taana harggiyaa hiitsaappe dentsa.

11 Neeni taanan nashettanawaa taani eray;

Ayaw gooppe, ta morkkii taana,

s'ooniide gayrena.

12 Neeni taana ta suuretetsaa diraw zemppisaadda;

ne sintsan taana med'inaw wotsaadda.

13 Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay,

med'inaappe med'inaa gakkanaw galatetto.*

Amen"i. Amen"i.

Laa"entso Mas'aafaa

42

(42—72)

Yedesaa Wode Woosaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, K'oore Naanatuwaa Akeekaa Timirttiyaa

1 Gaaray goggiyaa haatsaa laamotiyaawaadan,

Abeet S'oossaw, hewaadan taanikka neena laamotay.

2 «Taani baade, S'oossaa sintsa

be'anawe awudeeshsha?» gaade,

S'oossaa, de'uwaa S'oossaa be"anaw saamettay.

3 Asatuu ubbaa gede, «Ne S'oossay hak'an de'ii?»

yaagiyaa wode, taw gallassinne k'amma ta afotsay k'uma gideedda.

4 Taani unttunttu baalaa bonchchanaw,

shiik'eedda daro asaa gidduwaana

salppiyaan hombboc'ishiinanne

galataa yetsaa yes's'ishin,

S'oossaa golle kaaletseeddawaa k'oppiyaa wode,

ta wozanay kayyottiidde, giddon seereedda.

5 Ta shemppattee, taani ayaw kayyottaytaa?

K'ay ayaw jabbakattayttaa?

Taani S'oossan hidootaa wotsana.

Ayaw gooppe, taani biro

taana ashshiyaawaanne ta S'oossaa galatana.

6 Ta wozanay kayyotteedda; hewaa diraw,

taani Yorddaanoosa biittan, Hermmoone d'ok'k'an,

Miizaare Deriyan ek'k'aade neena hassayay.

7 Ne soossuwaa guntsan c'iimmuu c'iimmaw s'eesee;

K'ay ne beetaynne ne hobbii ubbay

ta bollaanna goggeedda.

8 Gallassi Med'inaa Goday aggena bare siik'uwaa taw kiittee.

K'ammakka Aa yetsay taananna de'ee;

he yetsaykka taani ta de'uwaa S'oossaa woossiyaa woosaa.

9 S'oossaa, ta wogga zaallaa taani,

«Ayaw taana dogaadii?

Taani ayaw ta morkkiyaan naak'ettaade kayyotaade hamettoo?» yaagay.

10 Ta morkketuu taana,

«Ne S'oossay hak'an de'ii?» yaagiide,

ta mek'etsaa mentsiide boriino.

11 Ta shemppattee, taani ayaw kayyottaytaa?

K'ay ayaw jabbakattayttaa?

S'oossan hidootaa wotsana.

Ayaw gooppe, taani ha"ikka

taana ashshiyaawaanne ta S'oossaa galatana.

43

1 Abeet S'oossaw, taana shatintsaa.

S'oossaa erenna asatuwaana ta mootuwaa neeni mootetta.

C'immiyaa iita asatuwaappe taana neeni ashsha.

2 S'oossaw, taani naagetta attiyaa miis'ay neena.

Neeni taana ayaw aggay? Taani ayaw ta morkkiyaan,

naak'ettaade kayyotaadde hamettoo?

3 Ne poo'uwaanne ne tumuwaa taw kiitta;

unttunttu taana kaaletsino.

Ne geeshsha deriyaa neeni de'iyaasaa afino.

4 He wode taani ta S'oossaa yarshshuwaa sa'aa,

taana nashechchiyaa S'oossaakko baana.

Abeet S'oossaw, ta S'oossaw,

taani diitsaa diis's'aade, neena sabbana.

5 Ta shemppattee, taani ayaw kayyottaytaa?

K'ay ayaw jabbakattayttaa?

Taani S'oossan hidootaa wotsana.

Ayaw gooppe, taani biro

taana ashshiyaawaanne ta S'oossaa galatana.

44

S'oossay Naaganaadan Woosaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, K'oore Naanatuwaa Akeeka Timirttiyaa

1 Abeet S'oossaw, aad'd'eeda wodiyaan,

neeni ootseeddawaa nuuni nu haytsaan siseeddo,

nu aawotuwaa wodiyaankka ne ootseeddawaa nuw odeeddino.

2 Kawutetsatuwaa neeni ne kushiyan laaggaade kessaadda;

nu aawotuwaa unttunttu biittan tokkanaw;

hara kawutetsatuwaa muraadda;

shin ne asatuwaa aasaadda.

3 Unttunttu barenttu mashshaan oliide,

he biittaa kessibeykkino;

Unttunttu barenttu kushiyaa minotetsan s'oonibeykkino.

Shin neeni unttuntta siik'eedda diraw,

unttunttu ne ushechcha kushiyaa,

ne k'esiyaanne ne sintsa poo'uwaa wolk'k'an s'ooneeddino.

4 Yaak'ooba asaw s'oonuwaa azaziyaa,

ta kaatiinne ta S'oossay neena.

5 Neenan gidiide, nu morkkatuwaa nuuni sugi olana;

ne suntsan nu ek'etiyaawantta nuuni yed'd'ana.

6 Taani ta tooraan ammanettikke;

ta mashshaykka taana ashshenna.

7 Shin neeni nuuna nu morkkatuwaappe ashshaada;

k'ay nuuna is's'iyaawantta neeni kawushshaadda.

8 Nuuni ubbaa wode S'oossan c'eek'etteetto;

ne suntsaw med'inaw galataa immana.

9 Shin ha"i neeni nuuna aggaada; kawushshaadda;

nu tooraa asaana ittippe olaa baakka.

10 Nu morkkatuwaa sintsaappe nuuna bak'k'atissaadda;

nu ek'k'etiyaawanttu nubaa bonk'k'eeddino.

11 Neeni nuuna dorssatuwaadan shukaw aatsaade immaadda;

k'ay kawutetsatuwaa giddon nuuna laalaadda.

12 Neeni ne asaa hirayisuwaan zal"aadda;

ayaa wod'iyaanne demmabeykka.

13 Neeni nuuna nu shoorotuu boriyaawaa,

k'ay nu heeraan de'iyaawanttu k'iliic'iyaawaanne miic'c'iyaawaa ootsaadda.

14 Neeni nuuna kawutetsatuwaa giddon tossaa kessaadda;

nuuna unttunttu barenttu huup'iyaa k'aatsi k'aatsi k'id'iyaawaa ootsaadda.

15 Taani gallassaa kumentsan tooshettaad.

Ta som"iyaa yeellay kammeedda.

16 Taana shek'k'iyaawanttunne boriyaawanttu gaasuwaan,

Taanna morkkiyaawanttunne manddiyaawanttu gaasuwaana.

17 Nuuni neena dogibeennawaa gidooppekka,

woy ne c'aak'uwaa mentsibeenawaa gidooppekka,

Hawe ubbay nu bolla haneedda.

18 Nu wozanay neeppe guyye simmibeenna;

nu gedii ne ogiyaappe gas'aa kesibeenna.

19 Shin neeni nuuna mentsereetsaade do'aa giddon yeggaadda;

d'ip'p'i go d'uman kammaadda.

20 Nu S'oossaa suntsaa nuuni dogeeddentto,

hara s'oossaa woossanaw nuuni nu kushiyaa mic'c'eeddentto,

21 Wozanaan geemmeedda s'uuraa S'oossay eriyaa diraw,

I hawaa biddiide demmennee?

22 Shin ne diraw, gallassaa ubbaan nuuna wod'iino;*

shukkanaw afiyaa dorssaadan paydeteeddo.

23 Abeet Med'inaa Godaw, dendda! Ayaw gem"ishay?

Beegotta! Med'inaw nuuna aggoppa.

24 Ne som"uwaa nuuppe ayaw gentsay?

Nu k'ohuwaanne nu un"aa ayaw dogay?

25 Nuuni baanan duge oletteeddo;

nu asatetsaykka biittaana oyk'k'etteedda.

26 Abeet S'oossaw, dendda! Nuuna maadda!

Aggena ne siik'uwaa diraw, nuuna woza.

45

Siik'uwaa Timirttiyaa

K'oore Naanatuu Zammaaretuwaa Kaappoo C'iishshaa Waatsa Giyaa Waatsan Yes's'eedda Yetsaa. Akeekan S'aafetteedda Siik'uwaa Yetsaa.

1 Taani ta yetsaa kaatiyaa sisana,

ta wozanay lo"o k'ofaa pulttee;

ta ins's'arssay lo"o s'aafiyaa asaa bi'iriyaa mala.

2 Asaa ubbaappe neeni malanchchanne;

ne haasayay nashetsiyaawaa gidana mala,

S'oossay neena med'inaw anjjeedda.

3 Wolk'k'aama kaatiyaw,

ne mashshaa ne s'eessan danc'c'a;

bonchchuunne gitatetsay newaa.

4 Ne tumatetsaa, ashkketetsaanne s'illotetsaa diraw,

ne anggaa mayyaade, s'oonanaw piriis'a.

Ne ushechcha kushii malalissiyaabaa besso.

5 Ne pootsay k'ara;

unttunttu kaatiyaa morkkatuwaa wozana ayifiyaa c'addino.

Kawutetsatuu ne gediyaan kunddino.

6 Abeet S'oossaw,

ne kawutetsaa araatay med'i med'inaw de'ee;*

ne kawutetsaa s'am"aykka suuretetsaa s'am"aa.

7 Neeni s'illotetsaa siik'aasa;

geelatetsaa is's'aa.

S'oossay, ne S'oossay, neena

ne laggetuwaappe aatsiide,

nashshechchaa zayitiyaa okkeeddawe hewaassa.

8 Kawaraan, godare uutsaaninne birggudiyaan,

ne mayuu ubbay pushakketteedda.

Danggarssaa zaaliyaan alleek'k'etteedda,

ne kawutetsaa golliyaan diis's'iyaawanttu neena nashechchiino.

9 Kaatiyaa golliyaan de'iyaa mac'c'a asatuwaa giddon,

kaatetuwaa mac'c'a naanatuu de'iino;

kaatata geeshsha work'k'aan alleek'k'ettaade,

neeppe ushechcha baggan ek'k'aaddu.

10 Ta naattee, sisa; hayzza;

ne haytsaa haa yegga.

Ne zariyaanne ne aawuwaa golliyaa doga.

11 Ne pulaa kaatii amottee;

I new goda gidiyaa diraw, aw azazetta.

12 S'iroosa Asay iziw imotaa akkiide yaana;

duretuu neena awuddashana.

13 Kaatiyaa naatta kaatiyaa golliyaa giddon waata lo"ay!

Izi bullachchaa mayuukka work'k'aa k'ac'inan dadetteedda.

14 Bare alleek'k'o mayuwaa mayyaade, kaatiyaakko moyzzetaw;

Izi lagge naanatuu wodorotuu,

izo kaalliide, Aa sintsa aheeddino.

15 Unttunttu nashettiiddenne hombboc'iidde yiide,

kaatiyaa golliyaa geliino.

16 Kaatiyaw, ne aawotuwaa kotaa ne naanatuu akkana.

Neeni unttuntta biittaa ubbaa bollan suntsana.

17 Taani ne suntsay yeletaa ubbaan hassayettanaadan ootsana.

Hewaa diraw, Asay med'i med'inaw neena galatana.

46

S'oossay Nuunana De'ee

Zammaaretuwaa Kaappoo K'oore Naanatuu Immina Yes'etteedda, Wodoro Naanaa Yetsaa Hiilan S'aafetteedda Yetsaa.

1 S'oossay nuuni naagetti attiyaa saanne nuw wolk'k'aa.

Nuuna metuu gakkiyaa wode,

maaddanaw I ubbaa gede matan de'ee.

2 Hewaa diraw, biittay k'aas's'inttokka,

woy deretuu abban kunddinttokka,

Nuuni yayyokko.

3 Abbaa beetay guummiide, hoommuwaa mayninttokka,

Aa wolk'k'aama hobbiyan deretuu yiik'k'iyiik'k'inttokka,

nuuni yayyokko.

4 Itti shaafay de'ee.

He shaafay goggiide, S'oossaa katamaa,

Ubbaappe D'ok'k'iyaa S'oossay de'iyaa geeshsha sa'aa nashechchee.

5 S'oossay Aa giddon de'iyaa diraw,

he katamay k'aas's'enna.

Wontta guuran S'oossay Aa maaddana.

6 Gadiyaa Asay shabbarettee;

kawutetsatuu k'aas's'iino.

S'oossay bare k'aalaa sisseedda wode, sa'ay seeree.

7 Med'etetsaa Ubbaa Goday nuunanna de'ee;

Yaak'ooba s'oossay nuuni k'osetti attiyaa sa'aa.

8 Haa yiite; Med'inaa Goday oosuwaa s'eellite;

I sa'aan aheedda bashshaa be'ite.

9 I sa'aa gas'aa gakkanaw de'iyaa olaa te"ee;

wonddaafiyaa mentsee;

tooraa mentsee;

gonddalliyaakka taman s'uuggee.

10 Woppu giite; taani S'oossaa gidiyaawaa erite.

Taani kawutetsatuwaa giddon d'ok'k'ay.

K'ay biittaa bollankka d'ok'k'ay.

11 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday nuunanna de'ee;

Yaak'ooba S'oossay nuuni k'osetti attiyaa sa'aa.

47

S'oossay Alamiyaa Ubbaa Kaatiyaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, K'oore Naanatuwaa Mazimuriyaa

1 Kawutetsatuu ubbay hintte kushiyaa bak'k'ite;

k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, S'oossaw galataa yes's'ite.

2 Ubbaappe D'ok'k'iyaa Med'inaa Goday yayettanaw bessee;

sa'aa ubbaa bollan I wolk'k'aama kaatiyaa.

3 Gadiyaa asaa nuuppe garssaana,

kawutetsatuwaakka nu gediyaappe garssaana wotsiide,

Nuw moodissee.

4 I nuw laattiyaa biittaa dooreedda;

he biittay, I siik'iyaa Yaak'ooba zaratuu c'eek'ettiyaawaa.

5 S'oossay pude kawutetsaa araataa keseedda.

Med'inaa Goday pude kesiyaa wode,

nashshechchaa hombboc'etsaynne malakataa punnay sisetteedda.

6 S'oossaa sabbite; ee, Aa sabbite.

Nu kaatiyaa sabbite; ee, Aa sabbite.

7 S'oossay sa'aa ubbaa kaatiyaa gidiyaa diraw,

galataa sabaa sabbite.

8 S'oossay bare geeshsha kawutetsaa araatan utteedda;

S'oossay kawutetsatuwaa ubbaa mooddee.

9 Kawutetsatuwaa kaappatuu,

Abrahaama S'oossaa asatuwaana ittippe shiik'iino.

Ayaw gooppe, sa'aan de'iyaa wolk'k'aamatuu ubbay S'oossaassa;

I loytsi d'ok'k'u geedda.

48

S'oossaa Katamati S'iyoono

K'oraaha naanatuwaa mazamuriyaa; yetsaa

1 Med'inaa Goday wolk'k'aama.

Nu S'oossaa kataman Aa geeshsha deriyaan aad'd'o galatay aw bessee.

2 S'oossaa deriyaa S'iyoone d'ok'k'anne lo"a.*

Pudehaa baggana de'iyaa

He wolk'k'aama kaatiyaa katamay sa'aa ubbaw nashshechchaa.

3 He katamaa gimbbiyaa giddon,

barenan saro Asay de'iyaawaa S'oossay besseedda.

4 Kaatetuu barenttu tooranchchatuwaanna ittippe shiik'eeddino;

S'iyoone olanaw yeeddino.

5 Aa be'iide, maalalettiidinne dagammiide,

bak'ateeddino.

6 Unttunttu hewan de'ishiina,

unttuntta yashshaa kokkorssay oyk'k'eedda;

oytsay oyk'k'eedda mishirattiidan un"eteeddino.

7 Away doliyaa bagga wolk'k'aama c'arkkuwaan,

me"iyaa Tarsseese markkabiyaadan unttunttu kokkoreeddino.

8 Nuuni siseeddawaadankka,

Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa kataman,

nu S'oossaa kataman, I ootseeddawaa be'eeddo.

S'oossay he katamaa med'inaw minisi essee.

9 Abeet S'oossaw, ne Geeshsha Golliyaa giddon

aggena ne siik'uwaa k'oppeeddo.

10 Abeet S'oossaw, ne suntsaadankka,

ne galatay sa'aa gas'aa gakkeedda.

Ne ushechcha kushii s'illotetsaan kumeeddawaa.

11 Ne pirddaa diraw,

S'iyoone Asay nashettee;

Yihudaa mootsatuukka nashettiino.

12 S'iyoone yuushshuwaan hamettite;

I yuushshuwaan yaanne haanne simerettite.

I wochchiyaa sa'aa paydite.

13 Yiyaa yeletaw odanaadan,

izi gimbbiyaa akeekitenne izi aakko gimbbiyaa s'omoosite.

14 Hintte, «Med'i med'inaw

ha S'oossay nu S'oossaa;

I nuuna hayk'k'ana gakkanaw kaaletsana» yaagiide odite.

49

Duretaan Amanetussay Hada Gidussaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, K'oore Naanatuwaa Mazimuriyaa

1 Hinttenoo, asatoo, ubbatuukka hawaa sisite.

Hinttenoo, sa'aan de'iyaawanttoo,

ubbatuukka hawaa hayzzite.

2 D'ok'k'ay zik'k'aykka,

durii mank'k'uukka sisite.

3 Ta wozanaa k'ofay c'iimma;

ta doonay aad'd'eeda eratetsaa haasayee.

4 Ta haytsaa leemisuwaakko yeggana;

diitsaa diis's'aade,

Taani Aa biletsaa k'onc'c'issana.

5 Meto gallassay yiyaa wodiyaaninne baletsiyaa morkketuu,

taana dooddiyaa wode,

Taani ayaw yayyaytaa?

6 Ta morkketoo,

Barenttu de'iyaawan ammanettiyaawanttoonne

barenttu duretetsaa daruwaan c'eek'k'iyaawanttoo

ayaw yayyaytaa?

7 Ay asaynne barena wozanaw,

woy bare shemppuwaa gatiyaa S'oossaw c'igganaw danddayenna.

8 Ayaw gooppe, asaa shemppuwaa gatii al"a.

Ay gatiyaa c'igginakka gidena.

9 I med'inaw de'anaadan,

woy I hayk'k'ennaadan ootsanaw gakkenna.

10 Eeyyatuunne boozatuu hayk'k'iyaawaadan,

aad'd'eeda eranchchatuukka d'ayiyaawaanne

barenttu mas'uwaa haratoo yeggiide biyaawaa

asay ubbay be'ee.

11 Unttunttu barenttu biittaa barenttuwaa giinakka,

duufuu med'inaw unttunttu gollenne yeletaappe yeletaa gakkanaw

unttunttu de'iyaa sa'aa gidanawaa.

12 Asay ay gitatooppekka pas'a attena;

I do'aadan hayk'k'ana.

13 Barekka barenttu huup'iyaan ammanettiyaawanttu kaac'aynne

unttunttu k'aalaa tuma giyaawanttu wurssetsay hawaa.

14 Shukaw dooretteedda dorssatuwaadan,

unttunttu duufoo dooretteeddino;

Hayk'k'uu unttunttu hentsanchchaa gidanawaa.

Suuretuu wontta unttunttu duufuwaa bolla hamettana;

unttunttu barenttu de'iyaa golliyaappe haakkiide, duufuwaan wook'k'ana.

15 Shin S'oossay taana wozana;

I ta shemppuwaa hayk'k'uwaa wolk'k'aappe ashshana.

16 Asay durettiyaa wodenne,

Aa bonchchuu dariyaa wode yayyoppa.

17 Ayaw gooppe, I hayk'k'iidde,

Ayinne akkiide beenna;

Aa duretay aanana ittippe duufuwaa beenna.

18 Asay pas'a de'iyaa wodiyaan,

«Taw kumeedda» gooppenne,

ubbabay aw giigeedda diraw galatettooppenne,

19 Simmiide poo'uwaa be'enna bare mayzza aawotuwaana gakkettee.

20 Eri bayinnan gitateedda Asay do'aadan hayk'k'ana.

50

Tumo Goynaa

Asaafa mazamuriyaa

1 Wolk'k'aama S'oossay, Med'inaa Goday haasayee.

Away doliyaasaappe wulliyaasaa gakkanaw

sa'aan de'iyaa asaa s'eesee.

2 Puulay kumentsaa lo"a gidiyaa S'iyooneppe S'oossay poo'ee.

3 Nu S'oossay yaana; c'o"u geena.

Ees's'iyaa tamay Aa sintsaana;

wolk'k'aama gotii Aa yuushshuwaana.

4 S'oossay bare asaa pirddiidde,

salotuwaanne sa'aa s'eesee.

5 «Yarshshuwaa yarshshiyaawaan,

taananna c'aak'k'eteedda S'oossaa asatuwaa,

taakko shiishshite» yaageedda.

6 S'oossay pirddiyaawaa gidiyaa diraw,

salotuu Aa s'illotetsaa odiino.

7 «Ta asaw, sisa! Taani new oday.

Israa'eeliyaa asaw, taani ne bolla markkattay.

Taani S'oossaa, ne S'oossaa.

8 Ne yarshshuwaa dirawunne

neeni ubbaa gede shiishshiyaa s'uuggiyaa yarshshuwaa diraw,

Taani neena seerikke.

9 Hewaadankka, ne dirssaappe korumatuwaa,

woy ne sikkuwaappe deeshshatuwaa akkanaw koyikke.

10 Ayaw gooppe, woraan de'iyaa do'atuu ubbatuu tawantta;

sha"u deriyaa bollan de'iyaa mehetuukka tawantta.

11 Taani d'ok'k'a deriyaan de'iyaa kafotuwaa ubbaa eray;

dembban de'iyaa med'etetsatuu tawantta.

12 Taana koshinttonne, taani new odikke:

ayaw gooppe, sa'aynne sa'aan kumeeddawe ubbay tawaa.

13 Taani korumatuwaa ashuwaa mayttaa?

Woy deeshshatuwaa suutsaa ushaytaa?

14 Hewaa diraw, S'oossaw,

neeni immiyaa yarshshuu galataa gido;

Ubbaappe D'ok'k'iyaa S'oossaw ne k'anggetsaa gatsa.

15 Yaataade, metuwaa gallassi taana s'eesa.

Taani neena ashshana; neenikka taana bonchchana» yaagee.

16 Shin S'oossay iita asaa hawaadan yaagee;

Ta higgiyaa neeni zaara zaaraadde ayaw oday?

Woy ta c'aak'uwaa ne doonaan ayaw haasayay?

17 Neeni ta timirttiyaa is's'aadda;

ta k'aalaakka haytsaa bollaanna aatsaada.

18 Neeni kayisuwaa be'eedda wode,

aanana dabbotaadda;

Shaarmus'iyaawanttu maabaran gelaadda.

19 Neeni ne doonaa iitabaa haasayanaw billa yeddaasa.

Ne ins's'arssaykka wordduwaa haasayaa meezeteedda.

20 Ne utteeddasaan ne ishaa iissaade haasayaadda;

ne aatti na'aa zigiraasa.

21 Neeni hawaa ubbaa ootsiyaa wode,

taani c'o"u geedda diraw,

Taanakka ne mala gaade k'oppaadda.

Shin ha"i taani neena seeraynne

ne balaa ne sintsan payday.

22 «Hinttenoo, S'oossaa dogiyaawanttoo, hawaa akeekite.

Hewe d'ayooppe, taani hinttena mentsereetsana;

he wode hinttena ashshiyaawe baawa.

23 Taw galataa immiyaa Asay taana bonchchee.

Bare ogiyaa suurissiyaa asaa

taani S'oossaa atotetsaa bessana» yaagee.*

51

Maarotetsaa Demanaw Shiik'eedda Woosaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, Berssaabina sharmus'eedda Hanotaa Timbbitiyaa Odiyaa Naataani Aw odiide Simmina, Daawita Mazamuriyaa

1 Abeet S'oossaw, aggena ne siik'uwaadan taana maara;

ne k'aretaa daruwaadan ta bayzzuwaa k'uc'c'a.

2 Ta iitatetsaappe taana mule meec'c'a;

ta nagaraappe taana geeshsha.

3 Ayaw gooppe, ta bayzzuwaa taani eray;

ta nagaray ubbaa gede ta sintsaana.

4 Taani neena, ne s'alala naak'k'aad;*

ne ayifiyaa sintsan iitabaa ootsaad.

Hewaa diraw, haasayaaddekka neeni likke;

pirddaaddekka neeni s'illuwaa.

5 Taani yelettoodeppekka tumu nagaranchcha;

ta aatti uluwaan biro attiyaa wodeppe doommaadekka,

taani nagaranchcha.

6 Hekko neeni wozana giddo tumatetsaa koyaasa;

hewaa diraw, ne aad'd'eeda eratetsaa ta garssan tamaarissa.

7 Hiisoop'p'iyaa giyaa bonc'c'iyaan neeni taana geeshsha;

taani geeyana.

Taana meec'c'a;

taani shachchaappe aad'd'aade boos's'ana.

8 Neeni taana nashshechchaanne

hashshu giyaawaa sisa;

neeni taana mentsereetseeddabaa gidooppekka,

zaaraadde nashshechchaa.

9 Ta nagaraappe ne sintsa wora zaara;

ta iitatetsaa ubbaa k'uc'c'a.

10 Abeet S'oossaw, geeshsha wozanaa ta giddon med'd'a;

minisiyaa ayaanaa ta giddon ooratsa.

11 Taana ne sintsaappe oloppa;

ne Geeshsha Ayaanaa taappe akkoppa.

12 Ne atotetsaa nashshechchaa taw zaaraadde imma;

taani new eeno gaade azazettanaadan,

Taana zemppissa.

13 He wode taani bayzzanchchatuwaa ne ogiyaa tamaarissana;

he nagaranchchatuunne neekko simmana.

14 Abeet S'oossaw, taana ashshiyaa S'oossaw,

suutsaa gusseedda nagaraappe taana ashsha;

He wode ta ins's'arssay ne s'illotetsaabaa yes's'ana.

15 Abeet Godaw, ta doonaa dooyaa;

yaatooppe, ta ins's'arssay ne galataa awaayana.

16 Neeni yarshshuwaan nashetantto ta new shiishshanashin,

neeni yarshshuwaan nashetakka.

17 S'oossaw yarshshiyaa yarshshuu

ashkke ayaanaa; abeet S'oossaw,

«Nagaraa ootsennan aggaarikkitaashaa» giyaa,

me"eedda wozanaa neeni kad'akka.

18 Abeet S'oossaw, ne dosuwaan S'iyooniw keeka;

Yerusaalame gimbbetuwaa gimbba.

19 He wode s'illo yarshshuwaan,

S'uuggiyaa yarshshuwaaninne,

mehiyaa ashuwaa wurssi s'uuggiyaa yarshshuwaan neeni nashettana.

K'ay korumatuu ne yarshshiyaasan yarshshettana.*

52

Iitatuwaa Wurssetsaa Kaac'aa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, Eedooma biittaa asaa gidiyaa Doyik'i Saa'oolakko biide, «Daawite Abimeleeka golle beedda» yaagiide odiide simmina Daawita Akeeka Timirttiyaa.

1 Neenoo, wolk'k'aama bitaniyaw,

S'oossaa asatuwaa bolla iitabaa ootsiyaawaadan,

gallassaa ubbaan ayaw c'eek'ettay?

2 Neenoo, worddobaa haniyaawoo,

neeni haratuwaa d'ayissanaw mak'ettaasa.

Ne ins's'arssay kuussa mak'k'iliyaa mala.

3 Neeni lo"uwaappe iitaa siik'aasa;

k'ay tumuwaa haasayiyaawaappe,

wordduwaa haasayiyaawaa dosaasa.

4 Neenoo, worddanchchaw,

neeni k'ohiyaa k'aalaa ubbaa siik'aasa.

5 Shin S'oossay neena med'inaw d'ayissana.

I neena dafananne ne golliyaappe bonk'k'iide kessana;

I neena pas'a de'iyaawanttu giddoppe d'ok'ollana.

6 S'illotuu hawaa be'iide yayana.

Unttunttu hawaadan yaagiide, ne bolla miic'c'ana;

7 «S'oossaa barew geessuwaa ootsibeenna,

bare duretetsaa daruwaan ammanetteeda,

Iita oosuwaan minneedda bitaniyaa

hawaa be'ite!» yaagana.

8 Shin taani S'oossaa golliyaan aac'iya wogaraa mala.

Aggena Aa siik'uwaan taani med'i med'inaw ammanettay.

9 Neeni ootseedda diraw,

Ta neena galatana,

taani neeni keeka gidiyaa diraw ne suntsaan hidootaa wotsay.

Taani S'oossaa asatuwaa sintsan neena sabbana.

53

Asaa Iitatetsaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, Daawita Akeekaa Timirttiyaa.

1 Boozatuu barenttu wozanaan,*

«S'oossay baawa» yaagiino.

Unttunttu de'uu bayeedda.

Unttunttu sheneyiyaabaa ootsiino;

lo"iyaabaa ootsiyaa Asay baawa.

2 S'oossaa koyiyaa eranchchatuu de'inttonne be'anaw,

S'oossay saluwaappe duge asaa s'eellee.

3 Unttunttu ubbaykka S'oossaappe haakkeeddino;

ubbaykka ittippe tuneeddino.

Lo"uwaa ootsiyaa Asay baawa;

haray atto ittuunne baawa.

4 S'oossay, «Hawanttu ta asaa bonk'k'i miyaa iita asatuu

tumu ayinne erikkinoo?

Unttunttu taana woossikkino» yaagee.

5 Unttunttu kase dagammi erennawaa keeshshaa dagamana.

Ayaw gooppe, S'oossay bare asaa morkkiyaawanttu mek'etsaa laalana.

S'oossay unttuntta kad'eedda diraw, unttunttu yeellatana.

6 Israa'eeliyaw atotetsay S'iyooneppe yeerennee!

S'oossay bare asaa omooduwaa zaariyaa wode,

Yaak'ooba zaratuu nashettana;

Israa'eeliyaa Asay nashshechchaw pooc'u gaana.

54

Morkkiyaa Kushiyaappe Attanaw Shiik'eedda Woosaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, Ziifan de'iyaa asatuu Saa'oolakko biide, «Daawite nu biittan k'osetteedda» yaagiide odiide simmina Daawite Akeekan Diis's'eedda Timirttiyaa.

1 Abeet S'oossaw, ne suntsan taana ashsha;

ne wolk'k'an taana shatintsaa.

2 Abeet S'oossaw, ta woosaa sisa;

ta doonaa haasayaa hayzza.

3 Otoranchchatuu ta bolla denddiino;

dagantsiyaa asatuu taana wod'anaw koyiino.

Unttunttu S'oossaa alaalle giikkino.

4 Hekko S'oossay taana maaddiyaawaa;

Goday taana zemppissiyaawaa.

5 Abeet S'oossaw, ta morkketoo unttunttu iitatetsaa zaara.

Neeni ammanettiyaawaa gidiyaawaadan,

unttuntta d'ayissa.

6 Abeet Med'inaa Godaw, taani ta sheniyaan new yarshshana;

neeni keeka gidiyaa diraw,

Taani ne suntsaa galatana.

7 Ayaw gooppe, neeni taana

ta metuwaa ubbaappe ashshaadda;

Ta morkketuu s'oonettiyaawaa ta ayifiyaan be'aad.

55

Laggetsay Kaddeedda Asaa Woosaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, Daawite Akeekan Diis's'eedda Diitsaa.

1 Abeet S'oossaw, ta woosaa sisa;

ta maganaa ay metee gooppa.

2 Hayzza; ta woosaa sisa;

Ta k'ofay taana waayissina,

taani shabbarettaad.

3 Hewenne, ta morkkatuwaa kooshshaappenne,

iitatuwaa naak'uwaappe denddeeddawaana.

Unttunttu ta bolla metuwaa ahiinonne

barenttu hank'k'uwaan taana morkkiino.

4 Ta wozana ayifiyaan diddik'ee;

hayk'k'uwaa hirggay taana maashiseedda.

5 Taana yashshaynne kokkorssay oyk'k'eedda;

dagamay taana wod'i diggeedda.

6 Taani, «Taw harap'p'iyaadan k'efii de'eerenneeshsha.

Yaanintto taani paalla baade shemppana shin;

7 taani haakkaade baana shin;

Bazzuwaan de'ana shin.

8 Taani gotiyaappenne uushuwaappe,

attiyaasaa elleellaade gakkana shin» yaagaad.

9 Abeet S'oossaw, taani katamaa giddon

walassaanne wad'etaa be'eedda diraw,

Iitatuwaa haasayaa bulluuk'k'a.

10 Iitatuu gallassinne k'amma,

gimbbiyaa yuuyyiino;

Iitatetsaynne kobay katamaa giddon de'ee.

11 Bashshay Aa giddon de'ee;

naak'uukka c'imuukka Aa gutaraappe shaakkettenna.

12 Taana boriyaawe ta morkkiyaa gidenna;

gidintto taani danddayana.

Ta bolla c'eek'ettiyaawe taana is's'iyaawaa gidenna;

gidintto taani aappe k'osettana.

13 Shin hawaa ubbaa ootsiyaawe asaa,

ta laggiyaa,

Ta dabbuwaanne ta siik'uwaa.

14 Nuuni ittuu ittuwaanna ulobaa haasayeeddo;

nuuni S'oossaa golliyaan asaana ittippe simeretteeddo.

15 Ta morkketuu wodii gakkennan hayk'k'ino;

unttunttu pas'a moogettino.

Ayaw gooppe, iitatetsay

unttunttu giddoninne unttunttu de'iyaa saan de'ee.

16 Shin taani S'oossaa s'eesay;

Med'inaa Goday taana ashshee.

17 Wontta, gallassinne omarssi

taani waassananne ta metuwaa aw odana;

I taana sisana.

18 Darotuu taana morkkooppekka,

I taana olaa tooraappe ashshee.

19 Benippe kawutetsaa araatan utteedda S'oossay,

ta woosaa sisiide barenttu ogiyaa laammennawanttanne

barew yayyenawantta,

I kawushshana.

20 Ta laggii bare dabbotuwaa k'ohanaw,

bare kushiyaa dentseedda;

unttunttunna c'aak'k'eteedda c'aak'uwaa koleedda.

21 Aa haasayay oyssaappekka aad'd'eeda shuga;

shin bare wozanaan morkkeedda.

Aa k'aalatuu zayitiyaappekka aad'd'iide wololatiino;

shin kuussa mashshaadan k'ans's'eeddino.

22 Ne tookuwaa Med'inaa Godaan wotsa;

I neena zemppissana.

S'oossay awudenne s'illotuu

shabbarettanaadan ootsenna.

23 Shin Abeet S'oossaw, neeni

iita asatuwaa c'iimmo ollaan duge olana.

Suutsaa gussiyaawanttunne c'immiyaawanttu,

barenttu de'ana laytsaw baggaanne de'ikkino;

Shin taani neenan ammanettana.*

56

S'oossaan Zemppuwaa Woosaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, Piliss's'eema asatuu Aa Gaate Giyaa Katamaan Omoodeedda Wode, Daawita Mazimuriyaa. Haako Saan Wolaa Bollan Utteedda Dogomattissi Geetettiide Suusulliyaan Yes'etteedda Mazimuriyaa.

1 Abeet S'oossaw, asatuu taana yederssiyaa dirawunne

gallassaa ubbankka ta morkketuu taana un"etseedda diraw,

taw k'aretta.

2 Ta morkketuu gallassaa ubbaan

taana yederssiino;

C'oratuu otoruwaan taana un"etsiino.

3 Taani yayyeedda wode,

neenan ammanettay.

4 Taani S'oossan ammanettay;

Taani Aa k'aalaa galatiyaa S'oossan

ammanettaynne yayyikke.

Asay taana ayaa ootsanee?

5 Gallassaa ubbaan ta morkketuu,

taw metuwaa med'd'iino;

Unttunttu ubbaa gede taw iitabaa k'oppiino.

6 Unttunttu ta bolla mak'ettiino;

kuukuliide wochchiinonne

ta ogiyaa naagiino;

taana wod'anaw koyiino.

7 Unttunttu iitatetsaa diraw, unttuntta yeddoppa;

ne hank'k'uwaan he asatuwaa zik'k'i ootsa.

8 Neeni taani toyilakattowaa paydaadda.

Taani woyssa afotsaa gussaadditantto, neeni eraasa.

Unttunttu ne mazggobiyaan de'ikkinoo?

9 Taani neena s'eesiyaa wode,

ta morkketuu guyye simmana.

S'oossay ta bagga gidiyaawaa taani eray.

10 Taani Aa k'aalaa galatiyaa S'oossay,

taani Aa k'aalaa galatiyaa Med'inaa Godaa,

11 taani he S'oossan ammanettay; yayyikke.

Asay taana ay ootsanee?

12 Abeet S'oossaw, taani,

new shiik'etteeddawaa ootsana;

Hewaa galataa yarshshuwaa taani new immana.

13 Ayaw gooppe, neeni taana hayk'k'uwaappe,

ta gediyaa kunddetsaappe ashshaada.

Hewaa diraw, I pas'a de'iyaawanttu bollan poo'issiyaa poo'uwaan

S'oossaa sintsan taani hamettay.*

57

Maaduwaa Demanaw Shiik'eedda Woosaa

Zammaaretuwaa Kaappoo, Gonggolo giddoppe Saa'oolappe bak'atiide bi simmina Daawita Woosaa. «D'ayssoppa» Geetettiyaa Woosaan Yes'etteedda Woosaa.

1 Taana maara; abeet S'oossaw, taana maara;

taani neekko bak'atay.

Bashshay aad'd'ana gakkanaw,

ne k'efiyaa giddon bak'ataade attay.

2 Taani Ubbaappe D'ok'k'iyaa S'oossaw,

taw ubbabaa ootsiyaa S'oossaw waassay.

3 S'oossay saluwaappe maaduwaa kiittiide, taana ashshana;

taana naak'k'iyaawantta kawushshana;

S'oossay aggena bare siik'uwaanne

bare tumatetsaa taw kiittana.

4 Taani ta morkkatuwaa giddon,

asaa bonk'k'iide miyaa gaammuwaa malatuwaa giddon de'ay.

Unttunttu achchay tooraanne wonddaafiyaa mala;

unttunttu ins's'arssay kuussa mashshaa mala.

5 Abeet S'oossaw, neeni salotuwaappe bollaanna d'ok'k'u d'ok'k'u ga;

ne bonchchuu sa'aa ubbaa bolla de'o.

6 Unttunttu ta gediyaw p'iriyaa wotseeddino;

taani metootaade hokkaad.

Unttunttu ta ogiyaan ollaa bookkeeddino;

shin he ollaan barenttoo kunddeeddino.

7 Ta wozanay minniide de'ee;

Abeet S'oossaw, ta wozanay minniide de'ee.

Taani new yes's'ananne neena sabbana.

8 Ta shemppattee, beegotta!

Diitsawunne maasink'k'oo, beegottite!

Taanikka wontta guuraanna beegottana.

9 Abeet S'oossaw, taani neena asaa giddon galatana;

k'ay kawutetsaa giddon neena sabbana.

10 Ayaw gooppe, aggena ne siik'uu wolk'k'aama;

salotuwaa gakkeedda.

Ne tumatetsaykka bolla shaariyaadan d'ok'k'ee.

11 Abeet S'oossaw,

salotuwaappe bollaanna d'ok'k'u d'ok'k'u ga!

Ne bonchchuu sa'aa ubbaa bolla gido.

58

S'oossay Nagaranchchatuwaa Muranaadan
Shiik'o Woosaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, Daawita Woossa. «D'ayssoppa» Geetettiyaa Mazimuriyaa waas'uwaan Yes'etteedda Woosaa.

1 Hinttenoo deriyaa mooddiyaawanttoo,

tumuwaappe likkiyaa haasayiitee?

Asaa ubbaa giddon s'illuwaa pirddiitee?

2 Gidena, hintte wozanaan iitabaa halchchiita;

biittan hintte kushii makkalabaa ootseedda.

3 Iita Asay aatti uluwaappe doommiide balee;

yelettoodeppe doommiide,

Bayzzeenne wordduwaa haasayee.

4 Unttunttu shooshshaadan yishshaana de'iino;

Tulle hassuwaadan haytsaa tuc'c'eeddino.

5 Bitiyaawe ay keeshsha hiilanchcha gidooppekka,

hasuu Aa saasuketsaa sisenna.

6 Abeet S'oossaw, unttunttu achchaa

unttunttu gappataa giddon mentsa;

abeet Med'inaa Godaw, gaammotuwaa kasiliyaa d'ukka.

7 Unttunttu goggi d'ayiyaa haatsaadan d'ayino.

Unttunttu barenttu wonddaafiyaa dukkiyaa wode,

pootsaa s'eeran c'addiyaa ayifii d'ayo.

8 Unttunttu muushiide saasso kesiyaa d'aad'd'iyaadan hanino;

aatti uluwaappe boshettiide yeletteedda,

poo'uwaa be'enna na'aadan hanino.

9 Unttunttu aguntsa gidiide daashanaappe kase,

unttunttu biro puutiyaan de'ishshin,

S'oossay unttuntta bare hank'k'uwaan d'ayissana.

10 Haluwaa kessiyaawaa be'iyaa wode,

s'illotuu nashettana.

Iitatuwaa suutsan barenttu gediyaa meec'ettana.

11 He wode asay,

«Tumukka s'illotoo woytuu de'ee;

tumukka sa'aa bolla pirddiyaa S'oossay de'ee» yaagana.*

59

Iitatuwaa Ek'etiide Shiik'o Woosaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, Daawita wod'anaw Aa golliyaa naagana mala Saa'ooli asatuwaa kiitti simmina Daawita Mazimuriyaa. «D'ayssoppa» Giidde Diitsaa Giigissuwaan Yes'etteedda Woosaa

1 Abeet ta S'oossaw, ta morkkatuwaappe taana ashsha;

ta bolla denddiyaawanttuppe taana naaga.

2 Iita ootsiyaawanttuppe taana ashsha akka;

suutsaa gussiyaa asatuwaappe taana ashsha.

3 Abeet S'oossaw, unttunttu taana wod'anaw

kuukuliide naagiyaawaa be'a!

He wolk'k'aama iita asatuu ta bolla yaa'iino.

Abeet Med'inaa Godaw, ta bayzzuwaa diraw

woy ta nagaraa diraw gidenna.

4 Unttunttu taana olanaw wotsaa jaamiyaawe,

ta balaa diraassa gidenna.

Beegotta, taakko haa yaade be'a.

5 Abeet Ubbaappe Wolk'k'aama Med'etaa Ubbaa Godaa S'oossaw,

Israa'eeliyaa S'oossaw,

kawutetsatuwaa ubbaa pirddanaw beegotta;

makkalaa ootsiyaawantta maaroppa.

6 Unttunttu omarssan simmiino;

kanatuwaadan boc'c'iidde, katamaa giddon yuuyyiino.

7 Hekko, unttunttu barenttu doonaan haasayiide salikkino;

unttunttu ins's'arssay mashshaa mala.

Unttunttu biro, «Ooninne sisenna» giide k'oppiino.

8 Shin abeet Med'inaa Godaw,

neeni unttunttu bolla miic'c'aasa;

kawutetsatuwaa ubbaa bolla k'iliic'aasa.

9 S'oossaw, neeni taw k'osetta attiyaa sa'aa gidiyaa diraw,

taani ne wolk'k'an ammanettay.

10 Ta S'oossay aggena bare siik'uwaan taakko yaana;

ta S'oossay ta morkkatuwaa s'ooniyaawaa I taana bessana.

11 Ta asatuu doggenna mala, neeni unttuntta wod'oppa.

Abeet S'oossaw, nu gonddalliyaw,

ne wolk'k'an unttuntta laalaade s'oona.

12 Unttunttu barenttu doonaa nagaraa dirawunne

barenttu ins's'arssaa k'aalaa diraw,

barenttu otoruwaan oyk'k'ettino.

Unttunttu shek'aa dirawunne unttunttu haasayiyaa wordduwaa diraw,

13 ne hank'k'uwaan unttuntta d'ayissa.

S'oossay Yaak'ooba zaratuwaa mooddiyaawaanne

sa'aa gas'aa gakkanaw de'iyaa biittaa mooddiyaawaa Asay erana mala,

unttuntta mule attenaadan d'ayissa.

14 Ta morkketuu omarssan simmiino;

kanatuwaadan boc'c'iidde,

katamaa giddon yuuyyiino.

15 Unttunttu miyaawaa demanaw toyilakattiino;

kallana d'ayooppe laawiino.

16 Shin taani ne wolk'k'aa sabbana;

wontta aggena ne siik'uwaabaa yes's'ana.

Ayaw gooppe, neeni taw ta waayiyaa gallassi,

taani bak'ata attiyaa saanne k'osetta attiyaasaa gidaadda.

17 Abeet taw wolk'k'aa gideedda S'oossaw,

taani neena sabbana.

Ayaw gooppe, taani k'osetta attiyaa sa'aynne

aggena siik'uwaa taana bessiyaa S'oossay neena.*

60

S'oossay Ashiyaawaa K'onc'c'issiyaa Woosaa

Zammaaretuwaa Kaappuu, Daawite, Masp'p'es'oomiyaaninne Sobaalan de'eedda Sooriyaa asatuwaana oletteedda wodenne, Yoo'aabi guyye simmiide Mas'iniyaa Zanggaaraan tammanne laa"u sha"u Eedoome asaa wod'eedda wode, Daawite timirttiyaw s'aafeedda woossa. Adilliyaa C'iishshaa Waatsaa. Markkatetsaa Woosaa.

1 Abeet S'oossaw, neeni nuuna aggaada;

nuuna mentsaadda.

Neeni nuuna hank'k'ettaadda;

shin ha"i nuukko simma.

2 Neeni biittaa k'aatsaadanne za'issaadda;

biittay kokkoriyaa diraw, neeni Aa za'uwaa bara.

3 Neeni ne asaa metuwaa bessaadda;

neeni nuuna ganddigaarissiyaa woyniyaa ushshaadda.

4 New yayyiyaawanttu,

barenttu morkkiyaa wonddaafiyaappe attana mala,

malaa immaadda.

5 Neeni siik'iyaawanttu attana mala,

ne ushechcha kushiyan nuuna ashsha;

neeni nuw alla.

6 S'oossay bare geeshsha sa'aan hawaadan yaageedda;

«Taani s'oonaade Sekeema biittaa shaakkana;

k'ay Sukkoota zanggaaraa likkana.

7 Gala'aade tawaa; Minaasekka taassa;

Efireemi ta huup'iyaa naagiyaa k'oobiyaa;

Yihuday ta kawutetsaa s'am"aa.

8 Moo'aabe taani meec'ettiyaa kuyis'aaruwaa;

Eedoomi tawaa gidiyaawaa erissanaw ta c'aammaa Aa bolla wotsay;

Taani Piliss's'eema s'oonaade gereeray» yaageedda.

9 Gimbbetteedda katamaakko, taana oonee afanawe?

Eedooma gakkanaw taana oonee kaaletsanawe?

10 Abeet S'oossaw, nuuna aggeedawe neena gidikkii?

Abeet S'oossaw, neeni nu tooranchchatuwaanna olaw kesakka.

11 Asaa maaduu patsenna diraw,

morkkiyaanna olettanaw neeni nuuna maadda.

12 S'oossaa wolk'k'an nu morkkatuwaa nuuni s'oonana;

nu morkkatuwaa yed'd'anawe Aa.

61

Naaganaadan Shiik'o Woosaa

Daawite Zammaaretuwaa Kaappoo Diitsaan Yes's'eedda Mazimuriyaa

1 Abeet S'oossaw, neeni ta waasuwaa sisa;

ta woosaa hayzza.

2 Ta wozanay hidootaa k'ans's'o wode,

Taani biittaa gas'aappe neena s'eesay.

Taappe d'ok'k'iyaa zaallaakko, taana kaaletsa.

3 Ayaw gooppe, neeni taw geessuwaanne

taani ta morkkatuwaappe naagettiyaa gimbbiyaa dirssaa.

4 Taani ne dunkkaaniyaan med'inaw de'arikkitaa!

taani ne k'efiyaa hap'aa giddon saro attarikkitaa!

5 Abeet S'oossaw, neeni ta k'anggetsaa sisaadda.

Ne suntsaa yayyiyaawanttu

laattiyaa laataa tawukka immaadda.

6 Kaatiyaa laytsaa adussa;

I yeletaappe yeletaa gakkanaw de'o.

7 I S'oossaa sintsan med'inaw kaateto;

aggena ne siik'uwaaninne ne tumatetsan Aa naaga.

8 Yaatiyaawaa gidooppe, taani

ta k'anggetsaa gallassan gallassan gatsaadde,

ne suntsaa ubbaa gede sabbana.

62

Hidootay S'oossaa Bolla S'alalan

Daawite Zammaaretuwaa Kaappuwaa Juddutoo Yes's'eedda Mazimuriyaa.

(1 Od. 25:3)

1 S'oossaa s'alalan taani shemppuwaa demmaad;

ta atotetsay aappe yee.

2 Aa s'alalay ta zaallaanne ta atotetsaa;

I taani k'osetta attiyaa sa'aa gidiyaa diraw,

ayinne hirggikke.

3 Woddiyaa godaanne k'aas's'iyaa dirssaa malatiyaa asaa wod'anaw,

hintte awude gakkanaw denddiitee?

4 Unttunttu Aa bonchcho sa'aappe

Aa wotsanawaa s'alala koyiino;

unttunttu wordduwaan nashettiino.

Barenttu doonaan anjjiino;

shin barenttu wozanaan shek'iino.

5 Ta shemppatta S'oossaa s'alalan shemppuwaa demmaaddu;

taani hidootan naagiyaawe aappe yee.

6 Aa s'alalay ta zaallaanne ta atotetsaa;

I taani k'osetta attiyaa sa'aa gidiyaa diraw,

ayinne hirggikke.

7 Ta atotetsaynne ta bonchchuu S'oossaanna;

I ta mino zaallaanne ta geessuwaa.

8 Asaw, ubbaa wode S'oossan ammanettite;

I nuw geessuwaa gidiyaa diraw,

hintte wozanaa k'ofaa aw odite.

9 Asay ubbay itti gede shemppiyaa c'arkkuwaa mala;

d'ok'k'ina zik'k'ina, Asay mela.

Miizaaniyaan wotsinakka unttunttu ayinne dees'ikkino;

unttunttu itti gede shemppiyaa c'arkkuwaappekka kawushiino.

10 Makkalan shiishshowaan ammanettoppite;

wuu'i shiishshiide durettanaw halchchoppite.

Hintte duretetsay darooppekka,

hintte wozanaa Aa bolla wotsoppite.

11 S'oossay itti gede odeedda, taani

laa"u yewuwaa sisaad; «Wolk'k'ay S'oossaassa.

12 Aggena siik'uu Godaawaa» yaageedda.*

Abeet S'oossaw, neeni asaa ubbaw

Aa oosuwaadan oosuwaadan zaarana.*

63

S'oossaa Koyussaa

Yihudaa Bazzuwaan de'iyaa wode Daawita mazamuriyaa

1 Abeet S'oossaw, neeni ta S'oossaa;

ta wozanay neena laamotee;

ta ashuukka neena amottee.

Meli za"eedda, haatsi bayinna biittaadan

ta kumentsaa asatetsay neena saamettee.

2 Taani neena geeshsha sa'aan be'aad;

ne wolk'k'aakka ne bonchchuwaakka taani be"aad.

3 Aggena ne siik'uu de'uwaappe lo"iyaa diraw,

ta ins's'arssay neena bonchchana.

4 Ta de'uwaa laytsan taani neena galatana;

ne suntsan ta kushiyaa pude mic'c'ana.

5 Asay lo"o k'umaa kalliyaawaadan,

ta shemppatta neenan kallana.

Taani ta ins's'arssan nashshechchaa yetsan neena galatana.

6 Taani ta gisuwaan neena hassayay;

k'ammaa ubbaan nebaa k'oppay;

7 ayaw gooppe, neeni taana maadeeddawaa.

Taani ne k'efiyaa kuwaan uttaade, nashshechchaw yes's'ay.

8 Taani ne mata shiik'a uttay;

ne ushechcha kushii taana oyk'k'iide naagee.

9 Shin taana wod'ana koyiyaawanttu,

biittaa garssa c'iimmo sa'aan moogettana.

10 Unttunttu mashshaw aad'd'iide imettana;

unttunttu babark'k'iyaa kaate gidana.

11 Shin kaatii S'oossan nashettana.

S'oossaa suntsan c'aak'k'iyaa ubbay Aa galatana;

shin wordduwaa haasayiyaawanttu doonay gorddettana.

64

Naaganaadan Shiik'o Woosaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, Daawita mazamuriyaa

1 Abeet S'oossaw, taani maganniyaa maganaa neeni sisa.

Taani ta morkketoo yayaad; taana ashsha.

2 Iitatuwaa mak'k'uwaappenne,

iitaa ootsiyaawanttu shiik'uwaappe taana gentsaa.

3 Unttunttu barenttu ins's'arssaa mashshaadan leefeeddino;

k'ay marzze k'aalatuwaa,

wonddaafiyaa pootsaadan dukkanaw giigisseeddino.

4 Unttunttu k'osettiide,

barenttu wonddaafiyaa s'illo asaa bolla dafiino;

akeekay bayinnan dukkiino; unttunttu yayyikkino.

5 Unttunttu barenttu iita mak'k'oo ittuu ittuwaa mintsetsiino;

barenttu p'iriyaa k'osiyaasaa zorettiino.

Unttunttu, «nuuna ooni be'anee?» yaagiino.

6 Unttunttu iitabaa mak'ettiidde,

«Nuuni lo"o mak'k'uwaa mak'etteeddo» yaagiino.

Hewenne, asaw wozanaynne kahay c'iimma gidiyaawaa bessee.

7 Shin S'oossay unttuntta bare wonddaafiyaan dukkana;

unttunttu akeekenan madus's'ana.

8 Unttunttu mak'k'uwaa diraw,

I unttuntta d'ayissana;

unttuntta be'iyaa ubbay huup'iyaa k'aatsana.

9 He wode Asay ubbay S'oossaw yayana;

Aa oosuwaabaa odananne zaari zaariide k'oppana.

10 S'illotuu Med'inaa Godaan nashetinonne,

aakko bak'atiide attiino;

wozanaa suuretuu ubbay galatino.

65

Galataa Mazimuriyaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, Daawita mazamuriyaa, Sabaa

1 Abeet S'oossaw, S'iyoonen new galatay bessee;

nuuni new shiik'etteeddawaakka gatsana.

2 Abeet woosaa sisiyaawoo,

asay ubbay neekko yaana.

3 Nu nagaray nuuna muukkeedda wode,

ne nuw atotetsaa immaadda.

4 Neeni dooreeddanne ne chilootan uttanaw

mataa shiishshiyaa Asay anjjetteeddawaa.

Nuuni ne son, Geeshsha Dunkkaaniyaan

de'iyaa lo"oban kumeeddo.

5 Abeet nuuna ashshiyaa S'oossaw,

maalalissiyaa ne s'illo oosuwaan neeni nuw allaasa.

Sa'aa gas'aappe gas'aa gakkanaw,

haakko abbatuwaappekka hefintsan de'iyaa asaa ubbaw,

ammanettiyaawe neena.

6 Neeni neena wolk'k'aa danc'c'isaade;

wolk'k'aama deretuwaa ne minotetsan essaadda.

7 Neeni abbaa kooshshaanne,

beetaa guntsaa sirp'p'i ootsaasa;

k'ay Asay denddiyaa dendduwaa irs's'issaasa.

8 Hewaadan neeni ootseedda malaataa diraw,

sa'aa gas'aa gakkanaw de'iyaa Asay ubbay new, «Hoola!» gee.

Away mokkiyaasaappe wulliyaasaa gakkanaw de'iyaa asaa ubbaa nashechchaadda.

9 Neeni biittaa naagaade iraa bukissaasa;

yaataade daro tu'eyaasa.

Asaw katsay mokkana mala,

S'oossaa pulttotuu haatsaan kumeeddino;

hewaadan ootsaade neeni giigissaadda.

10 Kaachaa wod'ana malanne guulluwaa shugissana mala,

neeni yafaran haatsaa kuntsaassa;

katsay mokkana mala anjjaasa.

11 Laytsaa kalo laytsaa ootsaasa;

neeni aad'd'iyaa sa'ay ubbay kumi palahee.

12 Neeni hentsaa sa'aa maatan kuntsaassa;

zoozetuwaakka nashshechchaa danc'c'isaasa.

13 Neeni hentsaa gadiyaa dorssaa wudiyaa mayzzaasa;

zanggaaraa biittaakka katsaa kuntsaa.

Unttunttu nashshechchaw hombboc'iinonne yes's'iino.

66

Ittipetetsaa Galataa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda Sabaa, mazamuriyaa

1 Sa'aan asaa ubbaw, hintte k'aalaa d'ok'k'issiide,

nashshechchan S'oossaa galatite.

2 «S'oossaa suntsay bonchchetto!» giide yes's'ite;

bonchcho galataa aw immite.

3 S'oossaw hawaadan yaagite;

«Ne oosotuu waan malalissiyaawanttee!

Ne wolk'k'ay dareedda diraw,

ne morkketuu yashshaw ne sintsan kokkoriino.

4 Sa'aan de'iyaa ubbatuu new goyinniino;

neena sabbiino;

ne suntsaw galataa yes's'iino» yaagite.

5 Haayite; S'oossay ootseeddawaa be'ite;

I asaa giddon maalalissiyaa oosuwaa ootseedda.

6 I abbaa haatsaa shaakeedda;*

k'ay beni nu aawotuu yorddaanoosa shaafaa,

barenttu gediyaan hamettiide, mela biittaan pinneeddino.

Hewan I ootseeddabaan nuuni nashetteeddo.

7 I bare wolk'k'an med'inaw mooddee.

Kawutetsatuwaa bare ayifiyaan s'eellee;

hewaa diraw, makkaliyaawanttu Aa bolla denddoppino.

8 Asatoo, nu S'oossaa galatite;

hintte Aa galatiyaa galatay sisetto.

9 I nuuna pas'a wotseedda;

nuuni kunddennaadan naageedda.

10 Abeet S'oossaw, neeni nuuna paac'c'aadda;

biraa geeshshanaw taman paac'iyaawaadan,

nuuna geeshshaadda.

11 Neeni nuuna p'iriyaan gelissaadda.

Nu zokkuwaankka dees'obaa toossaadda.

12 Morkketuu nu huup'iyaan togganaadan ootsaadda.

Nuuni haatsaa gidduwaananne tamaa gidduwaana aad'd'eedo;

shin ha"i nuuna ishaliyaa sa'aa ahaadda.

13 Taani s'uuggiyaa yarshshuwaanna ne golliyaa gelaade,

ta k'anggiyaa new gatsana.

14 Taani metooteedda wode,

ta doonaan shiik'etteedda k'anggiyaa,

ta ins's'arssaappe keseeddawaa, taani gatsana.

15 Taani new s'uuggiide yarshshiyaa,

dorssaa orggetuwaa shiishshana.

Koruma booratuwaanne deeshsha orggetuwaa new yarshshana;

he yarshshotuwaa c'uway saluwaa gakkana.

16 Hinttenoo, S'oossaw yayyiyaawanttoo,

ubbatuu haa yiide, sisite.

S'oossay taw ootseeddawaa taani hinttew odana.

17 Ta k'aalaa d'ok'k'u ootsaade taani S'oossaa woossaad;

ta ins's'arssan aw galataa shiishshaad.

18 Taani ta wozanaan nagaraa gentseeddentto,

Goday taana sisenna.

19 Shin S'oossay tumuwaappe taana siseedda;

ta woosaakka hayzzeedda.

20 S'oossay ta woosaa is's'ibeenna diraw,

k'ay aggena bare siik'uwaa taw diggibeenna diraw, galateetto.

67

Galataa Mazimuriyaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, Diitsaan Waas'eteedda Mazimuriyaa, sabaa

1 S'oossay nuw k'arettonne nuuna anjjo;

bare som"iyaa nu bollan poo'isso.

2 Ne ogetuu ha sa'aa bollan,

ne ashshiyaa wolk'k'aykka,

kawutetsatuwaa ubbaa gidduwaan erettino.

3 Abeet S'oossaw, Asay neena galato;

asay ubbay neena galato.

4 Kawutetsatuu ubbay, «Hashshu!» giide,

nashshechchaw yiino.

Ayaw gooppe, neeni asaa s'illotetsan pirddaasa;

k'ay sa'aan de'iyaa kawutetsatuwaa kaaletsaasa.

5 Abeet S'oossaw, Asay neena galato;

asay ubbay neena galato.

6 Biittay katsaa mokkeedda;

S'oossay, nu S'oossay nuuna anjjeedda.

7 S'oossay nuuna anjjeedda.

Sa'aa gas'aa gakkanaw de'iyaa Asay ubbay aw yayyo.

68

S'oonuwaa Mazimuriyaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, Daawite s'aafeedda mazamuriyaa, yetsaa

1 S'oossay denddo; Aa morkketuu laalettino.

Aa is's'iyaawanttu Aa sintsaappe bak'attino.

2 C'uway c'arkkuwaan punettiyaawaadan,

neeni unttuntta punna d'ayssa.

Muk'aadday taman muushiyaawaadan,

iitatuu S'oossaa sintsappe d'ayino.

3 Shin s'illotuu hashshu giino;

S'oossaa sintsan nashetino;

nashshechchan ililino.

4 S'oossaw yes's'ite; Aa suntsaa sabbite.

Shaariyaa bollan gaalifiyaawaa d'ok'k'u d'ok'k'u ootsite kessite;

Aa suntsay Med'inaa Godaa;

Aa sintsan nashettite.

5 S'oossay bare de'iyaa geeshsha sa'aan,

aawuu bayinna naanaatoo aawuwaa;

k'ay asinay hayk'k'eedda mac'c'a asatoo daana.

6 S'oossay barekka de'iyaawanttoo golle asaa immee.

K'asho golliyaan de'iyaawantta biliide,

unttuntta ishaluwaan wotsee.

Shin makkalanchchatuu meleedda biittan de'iino.

7 Abeet S'oossaw, neeni ne asaa kaaletseedda wode,

neeni unttunttunna mela bazzuwaa beedda wode,

8 Siina Deriyan k'onc'c'eedda S'oossaa sintsan,

Israa'eeliyaa S'oossaa sintsan biittay k'aas's'eedda;

salotuu iraa duge tigeeddino.*

9 Abeet S'oossaw, neeni iraa darissaade bukissaadda;

mela biittaa zaaraadde ooratsaadda.

10 Ne asaykka yaan utteedda.

Abeet S'oossaw, ne keekkatetsan,

hiyyeesatoo koshshiyaabaa giigissaade immaadda.

11 Goday kiitaa kiitteedda;

he kiitaa afeeda mac'c'a asatuu dara.

12 Unttunttu, «Morkke kaatetuunne

unttunttu tooranchchatuu guyye bak'ateeddino;

son atteeda mac'c'a asatuu omooduwaa shaakketteeddino.

13 Unttunttu, P'ooliyaa work'k'aa k'efiyaana de'iyaa,

biraappe med'etteedda harap'p'iyaa misiliyaa,

omooduwaa demmoode, hinttenttu,

dorssaa sikuwaa giddon ayaw giseedditee?» yaageeddino.

14 Ubbaa Danddayiyaa S'oossay,

kaatetuwaa laaleedda wode,

S'almmoona asaa bolla shachchaa bukisseedda.

15 Baasaane deretuu wogga wolk'k'aama deretuwaa;

baasaane deretuu daro s'eeratuu de'iyaawantta.

16 Daro s'eeratuu de'iyaa deretoo,

S'oossay baressa ootsanaw dooreedda asaa,

hintte ayaw k'anaatiide s'eelliitee?

Med'inaa Goday aan med'inaw de'anawaa.

17 S'oossaa olaa paraa gaaretuu

tammu sha"aaninne sha"u gede sha"an paydetiyaawantta;

Goday Siinaa deriyaappe bare geeshsha sa'aa yeedda.

18 Omoodetteedda darotuwaa akkiide,

I pude d'ok'k'aa keseedda.*

Asaappe, haray atto makkalanchcha asaappekka imuwaa akkeedda.

Med'etaa Ubbaa Goday yaan de'ana.

19 Gallassaan gallassaan nu tookuwaa tookkiyaa Goday,

nuuna ashiyaa S'oossay galatetto.

20 Ee, nu S'oossay nuuna ashshiyaa S'oossaattee!

Hayk'k'uwaappe attiyaawe,

Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday ashshinada.

21 S'oossay tumuwaappe bare morkkatuwaa,

guuggiyaa kinchchana;

nagaraa ogiyaan hamettiyaa,

goofaranchchatuwaa huup'iyaa p'alk'k'ana.

22 Goday yaageedda; «Taani hintte morkkatuwaa,

Baasaaneppe zaaraadde ahana;

taani unttuntta c'iimmo abbaa giddoppe kessaade guyye ahana.

23 Hewenne, neeni ne morkkatuwaa,

suutsaa gidduwaana c'olbbaya yed'd'aade hamettanaassanne;

ne kanatuukka morkkiyaa suutsaappe,

barenttu gishuwaa ins's'arssan laac'c'anaassa» yaageedda.

24 Abeet S'oossaw, ne salppii,

ta S'oossaa ta kaatiyaa salppii,

Geeshsha Golliyaa geliyaa wode ubbaw beettee.

25 Yes's'iyaawanttu sintsaana; diis's'iyaawanttu guyyenna;

k'ay karabuwaa bak'k'iyaa wodorotuu gidduwaana.

26 Unttunttu, «S'oossaa kuntseedda shiik'uwaan galatite;

hinttenoo, Israa'eeliyaa zeretsatoo,

Med'inaa Godaa galatite» yaagiino.

27 He salppiyaan ubbaappe teefatiyaa,

Biiniyaama zaratuu koyiro beettiino.

Kaalliide Yihudaa kaappatuu barenttu c'itaana de'iino;

wurssetsan Zaabiloona Kaappatuunne Nifttaaleema kaappatuu beettiino.

28 Abeet S'oossaw, ne wolk'k'aa k'onc'c'issa.

Abeet nuw ootseedda S'oossaw,

ne minotetsaa bessa.

29 Hewaa diraw, Yerusaalamen de'iyaa

ne Geeshsha Golliyaa kaatetuu yiide,

new imotaa immana.

30 Do'aadan mak'k'aa giddon de'iyaa Gibs'e asatuwaa neeni seera.

Booratuwaanne maratuwaa wudiyaa,

malatiyaa kawutetsatuwaa neeni yederssa.

Unttunttu gulbbatiide, barenttu biraa new immana gakkanaw,

neeni unttuntta seera.

Olettanaw yeemottiyaa asatuwaa laala.

31 Kiitetteedda kaappatuu Gibs'eppe yaana;

Top'p'ata bare kushiyaa elle S'oossaakko mic'c'ana.

32 Hinttenoo, sa'aa kawutetsatoo,

S'oossaw yes's'ite;

33 salotuwaan, benippe de'iyaa salotuwaan biyaa Godaa sabbite.

Sisite! I bare kooshshaa,

bare wolk'k'aama guntsaa kiittee.

34 S'oossaa wolk'k'aabaa awaayite;

Aa anggay Israa'eeliyaa bollaanna;

Aa wolk'k'aykka saluwaana.

35 S'oossay bare Geeshsha Golliyaappe k'onc'c'oode, Maalalisee.

Israa'eeliyaa S'oossay bare asaw minotetsaanne wolk'k'aa immee.

Med'inaa Goday galatetto.

69

Maaduwaa Demanaw Shiik'o Woosaa

Zammaaretuwaa Kaappoo, C'iishshaa Waatsaa Giyaa Waas's'uwaan Yes'eteedda Daawita Mazimuriyaa

1 Abeet S'oossaw, taana ashsha;

ayaw gooppe, haatsay taw k'ood'iyaa gakkeedda.

2 Gedii ek'k'iyaa sa'ay bayinna c'ariyaan muukettaad;

c'iimmo haatsaa giddo gelaad;

haatsaa zuluu ta bolla baana hanee.

3 Maadoo waassaade daaburay;

ta kottoniikka meleedda.

Ta S'oossay allee gaade s'eellishin,

ta ayifii galjjeedda.

4 Taana c'oo is's'iyaawanttu,

ta huup'iyaa binnaanaappe dara.*

Wordduwaan taana morkkiyaawanttunne,

d'ayissanaw koyiyaawanttu dareeddino.

Taani wolk'k'antsa akkabeena miishshaa taana c'iggisiino.

5 Abeet S'oossaw, ta bayzzuwaa eeyyatetsaa neeni eraasa;

taani ootseedda nagaray neeppe k'osettenna.

6 Abeet Godaw, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaw,

neena hidootan naagiyaawanttu,

ta gaasuwaan yeellatoppino.

Abeet Israa'eeliyaa S'oossaw, neekko shiik'iyaawanttu

ta gaasuwaan kawushoppino.

7 Taani boriyaa danddayeeddawenne

ta som"ii yeellaa mayyeeddawe ne diraassa.

8 Taani ta ishatoo imatsaa,

k'ay ta aatti naanaatoo allaga gidaaddi.

9 Taani ne golliyaw seelettiyaa seelay,

taana tamaadan guuddee;*

neena boriyaawanttu borii ta bolla wod'd'eedda.

10 Taani s'oomaade, ta huup'iyaa kawushsheeddawe,

taw k'iliic'uwaa gideedda.

11 Taani kayyuwaa mayuwaa mayyeedda wode,

unttunttoo tossaw gidaaddi.

12 Katamaa Penggiyaan uttiyaawanttu taana k'iliic'iino;

matsottiyaawanttu tabaa yetsaa kessiino.

13 Shin abeet Med'inaa Godaw, taana gidooppe,

taani neena woossay.

Abeet S'oossaw, ne dosiyaa wodiyaan,

aggena ne siik'uwaa daruwaan,

neeni ashana geeddawaadan taw zaaruwaa imma.

14 C'ariyaan muukettenaadan taana ashsha.

Taana is's'iyaawanttuppe,

c'iimmo haatsatuwaappe neeni kessa akka.

15 Haatsaa di"uwaan taana afissoppa;

woy c'iimmo olaan taana mitissoppa;

woy duufuwaa doonaa ta bolla gorddisoppa.

16 Abeet Med'inaa Godaw, aggena ne siik'uwaa keekkatetsaadan,

taw zaaruwaa imma.

Ne k'aretaa daruwaadan taakko simma.

17 Taappe ne k'oomaappe ne som"uwaa gentsoppa;

taani waayettiyaa diraw, taw elle zaaruwaa imma.

18 Neeni taakko shiik'a; taana woza;

ta morkkatuwaappe taana la"a kesa.

19 Taani boriyaa, yeellaanne,

kawushshaa akkeeddawaa neeni eraasa.

Ayaw gooppe, ta morkkatuwaa ubbaa neeni be'aasa.

20 Borii ta wozanaa pas'ennaadan mentso diraw;

hidoota k'ans's'aad.

Taw k'arettiyaawaa koyaad.

Shin ittuunne baawa;

taana mintsetsiyaa asaa s'eellaad; shin demmabeykke.

21 Taani koshateedda wode,

taw c'ammiyaa k'umaa aatseeddino.*

Taani saametteedda wode,

taw c'aala woyniyaa eessaa immeeddino.

22 Unttunttu miyaa samppay unttunttoo p'ire gido.*

Unttunttu yarshshuwaa yarshshiidde,

miyaa gibiray unttunttoo gitiyaa gido.

23 S'eellennaadan unttunttu ayifii goozetto;

unttunttu gaaduwaa ubbaa gede kokkorssa.

24 Ne hank'k'uwaa unttunttu bolla tiga;

ne suulo hank'k'uu unttuntta yederssiide oyk'k'o.

25 Unttunttu kambbuu mela de'o;*

unttunttu dunkkaaniyaan ooninne de'oppo.

26 Ayaw gooppe, unttunttu,

neeni mureeddawantta yederssiino;

k'ay neeni dechcheeddawanttu tuggaabaa

dentsiide haasayiino.

27 Neeni unttunttu nagaraa bolla

nagaraa gujjanaadan agga;

ne maarotetsaappe unttuntta ayaynne gakkoppo.

28 Unttunttu de'uwaa mas'aafaappe k'uc'ettino;*

s'illo asaana mazggabettoppino.

29 Taani sakettaadenne tuggataade de'ay.

Abeet S'oossaw, taana ashshaade,

saro sa'aan wotsa.

30 Taani S'oossaa suntsaa yetsan galatana;

galataa imuwaan Aa darssana.

31 Hewekka, booraa yarshshiyaawaappe

woy kac'aama korumaa yarshshiyaawaappe

aad'd'iide, Med'inaa Godaa nashshechchana.

32 Naak'etteeddawanttu taana S'oossay,

ashsheedawaa be'iide nashetino.

Hinttenoo S'oossaakko shiik'iyaawanttoo,

hintte wozanay minetto.

33 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday hiyyeesatuwaa sisee;

k'asho golliyaan de'iyaa bare asaakka kad'enna.

34 Saluunne sa'ay, k'ay abbayinne

Aa giddon wos's'i k'aas's'iyaa ubbatuu S'oossaa galatino.

35 Ayaw gooppe, S'oossay S'iyoone ashshana;

Yihudaa katamatuwaa zaariide kees's'ana.

Aa Asay yaan de'ananne he biittay unttunttussa gidanawaa.

36 Aa k'oomatuwaa naanatuu he biittaa laattana;

Aa suntsaa siik'iyaawanttu yaan de'ana.

70

Un"aa Waasuwaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Daawita hassayissiyaawaa mazamuriyaa.

(40:13-17)

1 Abeet S'oossaw, taana ashshanaw eeno ga;

abeet Med'inaa Godaw, taana maaddanaw elleella.

2 Taana wod'anaw koyiyaawanttu

yeellatinonne kawushino.

Taani k'ohettannawaa amottiyaawanttu,

kawushiide guyye simmino.

3 Ta bolla, «Aw hashshu! Hashshu!»

geeddawanttu s'oonetteedda diraw yeellatino.

4 Shin neena koyiyaa ubbatuu,

neenan nashetinonne hashshu giino.

K'ay ne atotetsaa dosiyaawanttu ubbatuu,

«S'oossay gitato!» yaagino.

5 Taani hiyyeessanne metootanchchaa;

abeet S'oossaw, elle taakko haaya.

Taana maaddiyaawenne ashshiyaawe neena;

abeet Med'inaa Godaw, gam"oppa.

71

S'oossaa Maaduwaa Demanaw Shiik'o Woosaa

1 Abeet Med'inaa Godaw, taani neekko bak'atay;

awudenne taana yeellayoppa.

2 Ne s'illotetsaan taana wotsa akka;

ne haytsaa taakko yeggaade, taana ashsha.

3 Neeni taw ubbaa wode geemmiyaa mino zaallaanne,

taana ashshiyaa mino geessuwaa gida.

Ta attana mala ne azaza.

Ee, neeni ta zaallaanne ta geessuwaa.

4 Abeet ta S'oossaw, iitatuwaa kushiyaappe,

Iitaa ootsiyaawanttuppenne

k'areti bayinna asatuwaa wolk'k'aappe taana ashsha.

5 Ayaw gooppe, abeet Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw,

neeni taani hidootan naagiyaawaanne

ta yalagatetsaa wodiyaappe doommaade,

taani ammanettiyaawaa gidaadda.

6 Taani yelettiyaa wodiyaappe doommaade neenan zemppaad;

ta aatti uluwaappe wod'd'oodeppe doommaade,

neeni taana naagaadda.

Ubbaa gedekka ta galatay neessa.

7 Neeni taw bak'ata attiyaa wolk'k'aama sa'aa gideedda diraw,

ta de'uu daro asaw leemiso gideedda.

8 Gallassaa ubbaan ta doonay,

ne galataaninne ne bonchchuwaan kumeedda.

9 Taani c'imeedda wodiyaan taana oloppa;

ta wolk'k'ay is's'eedda wodiyaan taana aggoppa.

10 Ayaw gooppe, ta morkketuu ta bolla haasayiino,

Taana wod'anaw koyiyaawanttu

ittippe shiik'iide mak'ettiino.

11 Unttunttu, «S'oossay Aa aggeedda;

yederssiide Aa oyk'k'eetto.

Ayaw gooppe, Aa ashshanawe ooninne baawa» yaagiino.

12 Abeet S'oossaw, taappe neeni haakkoppa.

Abeet ta S'oossaw, taana maaddanaw elleella.

13 Taana mootiyaawanttu yeellatiide d'ayino.

Taana k'ohanaw koyiyaawanttu,

yeellaanne kawushshaa mayino.

14 Shin taana gidooppe,

ubbaa gede neena hidootan naagana.

Taani gujja gujjaade neena galatana.

15 Woyissentto likkiyaa erana d'ayooppekka,

ta doonay gallassaa ubbaan ne s'illotetsaabaanne

ashshiyaa ne oosuwaabaa odana.

16 Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaa wolk'k'an yaana;

ne s'alalay s'illo gidiyaawaa awaayana.

17 Abeet S'oossaw, neeni,

ta yalagatetsaappe doommaade taana tamaarissaadda.

Ha"i gakkanaw taani ne malalissiyaa oosuwaabaa oday.

18 Abeet S'oossaw, ne wolk'k'aanne ne minotetsaa,

yiyaa yeletaa ubbaw odana gakkanaw,

taani c'imaade puulummooppekka taana aggoppa.

19 Abeet S'oossaw, ne s'illotetsay,

bolla saluwaa gakkeedda.

Abeet wolk'k'aamabaa ootseedda S'oossaw,

ne mali ooninne baawa.

20 Neeni ta bolla daro metuwaa ahaada;

gidooppenne, neeni ta de'uwaa zaaraadde ooras's'isana;

neeni taana biittaa gido c'iimmo olaa gelenaadan naagana.

21 Neeni ta bonchchuwaa kasewaappe darissana;

neeni taana zaaretsaadekka mintsetsana.

22 Abeet ta S'oossaw, ne tumatetsaa diraw,

taani neena diitsaan galatana.

Abeet Israa'eeliyaa geeshshaw,

taani maasink'k'uwaan neena sabbana.

23 Taani diis's'aade, nashshechchaw ta k'aalaa d'ok'k'u ootsaade yes's'ana;

neeni taana ashsheeda diraw, taani neena sabbana.

24 Ta ins's'arssay ne s'illo oosuwaabaa ubbaa gallassi odana;

ayaw gooppe, taana k'ohanaw koyiyaawanttu,

yeellateeddinonne kawusheeddino.

72

Kaatiyaw Shiik'o Woosaa

Solomona Yetsaa

1 Abeet S'oossaw, kaatii ne suuretetsan pirddanaadan,

neeni Aa tamaarissa;

nu kaatiyaw ne s'illotetsaa imma.

2 Yaatooppe, I ne asaw s'illotetsan pirddo;

naak'etteeddawanttookka suuretetsaan daannato.

3 Deretuu sarotetsaa ayifiyaa,

zoozetuukka s'illotetsaa ayifiyaa ne asaw ayifino.

4 He kaatii asaa giddon naak'etteeddawanttu diraw mootetto;

hiyyeesatuwaa I ashsho;

uk'k'unniyaawantta I mentsereetso.

5 Awaynne aginay de'iyaa wode ubbaan,

yeletaappe yeletaa gakkanaw, Asay aw yayiino.

6 Kaatii shoyk'an bukkiyaa iraanne

gadiyaa kalissiyaa iraa mala gido.

7 I de'iyaa laytsaa ubbaan s'illuu daashana;

aginay d'ayana gakkanaw sarotetsay darana.

8 Abbaappe abbaa gakkanaw,

k'ay Efiraas'iisa Shaafaappe sa'aa gas'aa gakkanaw I mooddo.*

9 Bazzuwaa asatuu aw hokkino;

Aa morkketuu baana laac'c'ino.

10 Tarsseesanne haatsaan dooddetteedda biittaa kaatetuu,

aw giiraa giirino.

Sheebanne Saaba kaatetuu,

aw imotaa ayino.

11 Kaatetu ubbay aw gulbbatino;

kawutetsatuu ubbay aw kiitettino.

12 Aa s'eesiyaa hiyyeesatuwaa, naak'etteeddawanttanne

maaddiyaawe bayinnawantta I ashshee.

13 Hiyyeesatoonne mank'k'otoo I k'arettee;

hiyyeesatuwaa shemppuwaa ashshee.

14 Unttuntta naak'uwaappenne makkalaappe I wozee.

Unttunttu suutsay Aa sintsan al"a.

15 Kaatii shemppuwaa gam"o;

Sheeba biittaa work'k'ay aw imetto.

Pac'c'ennan aw woosay woosetto;

gallassaa ubbaan I anjjetto.

16 Biittan daro katsay mokko;

deretuu katsaan kamettino.

Biittay Liibaanoose derii mokkiyaawaadan katsaa mokko;

maatay dembbaa kumiyaawaadan Asay katamaa kumo.

17 Kaatiyaa suntsay med'inaw de'o;

away de'eedda keeshshaa ubbaan s'eegettiidde, gam"o.

Asay ubbay Aa baggana anjjettana;

kawutetsatuu ubbay Aa, «Anjjetta» yaagiide anjjana.

18 Malalissiyaabaa barekka ootsiyaa Med'inaa Godaa S'oossaw,

Israa'eeliyaa S'oossaw galatay gido.

19 Aa bonchcho suntsay med'inaw galatetto;

Aa bonchchuu sa'aa ubbaa kumo.

Amen"i. Amen"i.

20 Issey na'aa Daawita woosay hawaan poletteedda.

Heezzentso Mas'aafaa

73

(73—89)

S'illo Pirddaa S'oonuwaa

Asaafa Yetsaa

1 S'oossay Israa'eeliyaw tumuwaappe lo"a;

wozanaa geeshshatoo I keeka.

2 Shin taana gidooppe, ta gedii,

d'ubettanaw guutsaa atteedda;

ta gedii halis's'anaw mateedda.

3 Ayaw gooppe, iita asatoo sarotetsay de'iyaawaa be'aade,

he otoranchchatuwaa duretetsaan taani k'anaataad.

4 Unttunttoo tuggi baawa.

Unttunttu bollay pas's'anne mina.

5 Unttunttu hara Asay tuggatiyaawaadan tuggatikkino;

unttunttu hara asaawaadan metuwaan shoc'ettibeykkino.

6 Hewaa diraw, unttunttu otoruwaa,

alleek'k'uwaadan k'ood'iyaan aatsiino;

makkalaa afilaadan mayiino.

7 Unttunttu wozanay iitabaa pulttee.

Unttunttu k'ofay iita halchchuwaa kumeedda.

8 Unttunttu k'iliic'iinonne iitabaa haasayiino;

unttunttu barenttu otoruwaan,

haratuwaa un"etsanaw naassiino.

9 Unttunttu saluwaan de'iyaa S'oossaa,

barenttu doonaan c'ashiino.

Sa'aan de'iyaa asaa bollakka,

barenttu ins's'arssan otoruwaa haasayiino.

10 Haray atto, S'oossaa asaykka unttunttukko simmana;

unttunttu odiyaawaakka elle ammanana.

11 Unttunttu, «S'oossay nubaa ayinne erenna;

Ubbaappe D'ok'k'iyaa S'oossay ayinne be'enna» yaagiino.

12 Simmi iitatuu hawaa mala;

Unttunttu ubbaa gedekka injjetina de'iino;

unttunttu gujji gujji duretiino.

13 Yaatooppe, taani ta wozanaa geeshsha ootseeddawenne

taani ta s'illotetsaa bessanaw,

ta kushiyaa meec'etteeddawe tumuwaappe mela.

14 Gallassaa kumentsan taani metuwaan shoc'ettaad;

wonttan wonttan murettaad.

15 Taani iitatuwaadan, unttunttu giyaawaa geeddentto,

taani ne asaw ammanettennawaa gidana.

16 Taani ha ubbaa yewuwaa eranaw k'oppiyaa wode,

taw erettenna dees'obaa gideedda.

17 Shin taani S'oossaa geeshsha sa'aa geleedda wode,

iitatuwaa wurssetsa kaac'aa akeekaad.

18 Unttuntta neeni tumuwaappe halis's'iyaa sa'aan utissaasa;

neeni unttuntta kunddissaasanne bayzzaasa.

19 Unttunttu akeekenan d'ayeeddino;

dagamaan ittuu attenan mule wureeddino.

20 Itti Asay beegottiyaa wode,

I akumuwaan be'eeddabay dogettiyaawaadan,

abeet Godaw, neeni denddiyaa wode,

unttunttu dogetana.

21 Taani yiloteedda wodenne

ta wozanaan seeletteedda wode,

22 ayinne akeekenan donc'c'illaad;

taani ne sintsan miizza mala gidaaddi.

23 Shin taani ubbaa gedekka neenana de'ay;

ta ushechcha kushiyaa neeni oyk'k'aadda.

24 Ne zoriyaan taana kaaletsaasa;

hewaappe guyyiyaan neeni taana bonchchoo afana.

25 Taw saluwaan neeppe attina,

haray ooni de'ii?

Taani neeppe attina,

sa'aan harabaa ayaanne amottikke.

26 Ta wolk'k'aynne ta wozanay daaburanaw danddayee;

shin S'oossay ta wozanaa minisiyaawaanne,

med'inaw taana gakkeedda saamaa.

27 Neeppe haakkiyaawanttu d'ayana;

neena amanetenawantta ubbaa neeni wurssana.

28 Shin taana gidooppe,

taani S'oossaa matan de'iyaawe taw lo"a.

Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaa,

taw bak'ata attiyaa sa'aa ootsaad.

Hewaa diraw, Aa oosuwaa ubbaa taani odana.

74

Gadii La"a Kesanaadan Shiik'o Woosaa

Aasaafi Akeekaan S'aafeedda Timirttiyaa

1 Abeet S'oossaw, neeni nuuna med'inaw ayaw aggaadii?

Ne hank'k'uu ne k'ooruwaan de'iyaa dorssatuwaa bolla,

ayaw suulleedee?

2 Neeni beni dooreedda asaa, neeni

new buzo ootsaade wozeedda zaratuwaa hassaya.

Neeni de'eedda S'iyoone deriyaa k'oppa.

3 Ane ne Geeshsha Gollii koleteedda sa'aa yaade s'eella.

Morkketuu aani de'iyaabaa ubbaa d'aysseeddino.

4 Ne morkketuu ne Geeshsha Golliyaa giddon,

«Nuuni s'ooneeddo» yaagiide gereereeddino.

S'oonuwaa malaataa yaagiide, barenttu banddiraa esseeddino.

5 Unttunttu mitsaa k'ans's'anaw barenttu kalttaa,

d'ok'k'u ootsiide, ek'k'eedda asatuwaadan haneeddino.

6 Unttunttu masetteedda sank'k'aa ubbaa,

barenttu kalttaaninne madooshaaninne mentsi yeggeeddino.

7 Geeshsha Golliyaa taman s'uuggiide d'ayisseeddino;

new goyinniyaa sa'aa tunisseeddino.

8 Barenttu wozanaan, «Unttuntta nuuni,

ubbaanna d'ayssana» yaagiide k'oppeeddino.

Biittan Asay S'oossaw goyinniyaa sa'aa ubbaa taman s'uuggeeddino.

9 He wode mallay nuw imettennan is's'eedda;

timbbitiyaa odiyaawe ittuunne baawa.

Hawaadan haniide, woyissa wodiyaa de'anentto,

eriyaa Asay nu giddon ittuunne baawa.

10 Abeet S'oossaw, ne morkketuu,

woyissa wodiyaa ne bolla k'iliic'anee?

Unttunttu ne suntsaa med'inaw borannee?

11 Ne kushiyaa shiishsha akkaade ayaw gam"ay?

Ne ushechcha kushiyaa ne k'umayuwaappe kessaade unttuntta d'ayssa.

12 Gidooppenne, abeet S'oossaw,

neeni benippekka ta kaatiyaa;

neeni biittaa bolla atotetsaa ahaada.

13 Ne wolk'k'aama wolk'k'aan neeni abbaa shaakkaadda;

Aa giddon de'iyaa dawiyaa huup'iyaa neeni k'os's'aadda.

14 Leewaataana giyaa dawiyaa huup'iyaa k'os's'aade,

Aa ashuwaa bazzuwaan de'iyaa med'etatoo,

k'uma ootsaade immeeddawe neena.*

15 Neeni pulttotuwaa dooyaa yeddaadda;

ubbaa gede goggiyaa shaafatuwaa k'ay melissaadda.

16 Gallassay newaa; k'ammaykka newaa;

k'ay awaanne aginaa unttunttu sa'aan wotseeddawe neena.

17 Biittaw zawaa wotseeddawe,

balgguwaanne boniyaa med'eeddawe neena.

18 Shin abeet Med'inaa Godaw, ne morkketuu,

neena wooti k'iliic'eeddinontto,

booza asatuu ne suntsaa wooti boreeddinontto hassaya.

19 New moodettiyaawanttu shemppuwaa

iita morkketoo aatsaade immoppa.

Metootanchchatuwaa med'inaw dogoppa.

20 Nu biittan de'iyaa d'uma sa'ay ubbay,

makkalanchchatuwaan kumeedda diraw,

neeni nuw c'aak'k'eedda c'aak'uwaa k'oppa.

21 Naak'etteeddawantta yeellayoppa;

hiyyeesatuunne metootanchchatuu ne suntsaa galatino.

22 Abeet S'oossaw, dendda; ne yewuwaa mootetta.

Gezo asatuu gallassaa ubbaan,

ne bolla k'iliic'eeddawaa hassaya.

23 Ne morkketuu ne bolla waassiyaa waasuwaanne

neena is's'iyaawanttu,

pac'i bayinnan k'iliic'iyaa k'iliic'uwaa dogoppa.

75

S'oossay Pirddiyaawaa Gidussaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Aasaafi. «D'ayssoppa» Geetettiyaa Diitsaa waatsan Yes's'eedda Yetsaa.

1 New galataa immeeto; abeet S'oossaw, neena galateetto;

«Ne suntsay woggaa» giide awaayeetonne,

malalissiyaa ne oosuwaa ubbaa odeetto.

2 S'oossay, «Dooraade keereedda gallassi,

suure pirddaa pirddanawe taana.

3 Sa'aynne an de'iyaawanttu ubbay k'aas's'inakka,

Aa tuusaa minisa essiyaawe taana.

4 Taani otoranchchatuwaa, Otorettoppite yaagay;

iitatuwaakka, Hintte kac'iyaa dentsoppite.

5 Hintte kac'iyaa d'ok'k'issi bessoppite;

zaatturiide haasayoppite yaagay» yaagee.

6 Bonchchuu away doliyaasaappe

woy wulliyaasaappe

woy bazzuwaappe yeenna.

7 Shin pirddiyaawe S'oossaa;

I ittuwaa bolla pirddee;

ittuwaa shatintsee.

8 Med'inaa Godaa kushiyan itti wanc'c'ay de'ee;

he wanc'c'ay S'oossaa hank'k'uwaa woyniyaa eessan kumi utteedda.

I hewaappe ushshaa tigina,

sa'aan de'iyaa iita asatuu hewaa ushana;

unttunttu orc'c'uwaakka ashshenan c'inggisiide ushana.

9 Shin taani Yaak'ooba S'oossaabaa odananne

med'inaw Aa sabbana.

10 I iita asatuwaa kac'iyaa ubbaa mentsana,

shin s'illotuwaa kac'ii d'ok'k'u d'ok'k'u gaana.

76

S'oossaa S'oonuwaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Diitsaa Waatsan Yes'etteedda, Asaafa mazamuriyaa

1 S'oossay Yihudaan eretteeddawaa;

Aa suntsay Israa'eeliyaan wolk'k'aama.

2 Aa dunkkaanii Saleemana;

I de'iyaasay S'iyoonena.

3 I, hewan s'onggettiyaa,

morkkatuwaa wonddaafiyaa c'ubiyaa, gonddalliyaa, mashshaanne

hara olaa miishshatuwaa mentsereetseedda.

4 Abeet S'oossaw, ne bonchchuu ay keeshshaa gitee!

Neeni ne morkkatuwaa s'oonaade,

deriyaappe simmiyaa wode,

ne anggay ayiba yashshiyaawe!

5 Gooba tooranchchatuu,

barenttoo de'iyaawaa ubbaa bonk'k'etti kichcheeddino.

Ha"i simmi unttunttu,

wolk'k'aama gem"ishshuwaa gem"isheeddino;

unttunttuppe ittuunne bare kushiyaa dentsibeenna.

6 Abeet Yaak'ooba S'oossaw, neeni seereedda wode,

paraa asatuunne paratuu kunddo saan atteeddino.

7 Shin abeet S'oossaw, neeni yashshaasa!

Ne hank'k'uu suulleedda wode,

ne sintsan oonee ek'k'anawe?

8 Neeni pirddaa saluwaappe sisseedda wode,

sa'aan de'iyaa Asay yayyiide, c'o"u geedda.

9 Neeni sa'aan k'ohetteeddawantta ashshanaw,

pirddaw denddeedda wode, hewe haneedda.

10 Asaa hank'k'uu dareedda keeshshaa neeni galatettaasa.

Olaappe atteedda asatuu ubbay,

ne baalaa gallassatuwaa bonchchana.

11 Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw,

shiik'ettite, hewaakka gatsite.

Hinttenoo shooro kawutetsatoo,

yayettanaw bessiyaawoo immotaa ahite.

12 I kaappotuwaa otoruwaa kawushshee;

wolk'k'aama kaatetuwaakka I yashissee.

77

Mintsetsuwaa Woosaa

Aasaafi Zammaaretuwaa Kaappoo Juddutoo Yes's'eedda, mazamuriyaa

1 Taani S'oossaw magannay;

taana siso gaade taani S'oossaa woossay.

2 Taani ta metuwaa gallassi Godaa koyay.

K'amman taani shemppennan ta kushetuwaa aakko mic'c'ay;

gidooppenne, taani minettanaw danddaykke.

3 Taani S'oossaabaa k'oppiyaa wode, oolay;

taani aabaa yuushsha k'oppiyaa wode,

ta shemppuu daaburee.

4 Neeni k'amma ubbaa taana gem"ishshuwaa diggaade ahissaasa.

Taani loytsa hirggiyaa diraw,

haasayanaw danddaykke.

5 Taani aad'd'eedda gallassatuwaa k'oppay;

kase laytsatuwaakka hassayay.

6 Taani k'ofaa sheekkaade ak'ay;

ta wozanay yuushshi k'oppiyaa wode,

Taani ta huup'iyaa hawaadan yaagaade oochchay;

7 «Goday nuuna med'inaw aggi bashanee?

Zaaretsiide I nuuna keekaa bessennee?

8 Aa siik'uu atteedee?

I geeddawe hawaappe sintsanaw sa'aan ootsenee?

9 S'oossay maariyaawaa dogeeddee?

Bare k'aretaakka hank'k'uwaan laammeedee?» yaagaade oochchay.

10 K'aykka taani, «Taana k'oheeddawe,

Ubbaappe D'ok'k'iyaa S'oossaa ushechcha kushii,

kaseppe maaddiyaa maaduwaa aggeedawaa» yaagay.

11 Med'inaa Godaw, ne oosotuwaa taani k'oppana.

Ee; neeni beni wode,

ootseedda malalissiyaabatuwaa ubbaa taani hassayana.

12 Ne ootseeddawaa ubbaa,

taani zaara zaaraadde k'oppana;

ne wolk'k'aama oosotuwaa ubbaa taani yuushsha k'oppana.

13 Abeet S'oossaw, ne ogii geeshsha;

ay s'oossinne nu S'oossaa mala wolk'k'aama gidenna.

14 Neeni malalissiyaabaa ootsiyaa S'oossaa.

Asaa giddon ne wolk'k'aa k'onc'c'issiyaawaa.

15 Ne asaa, Yaak'oobanne Yooseefo zeretsatuwaa,

ne k'esiyaan wozaadda.

16 Abeet S'oossaw, haatsatuu neena be'eeddino;

haatsatuu neena be'iide yayyeeddino.

Abbaa c'iimmatuukka kokkoreeddino.

17 Shaaretuu iraa duge zaariide tigeeddino;

guuguntsay saluwaan guummeedda.

Ne walk'k'antsay yaan haan walk'k'ammeedda.

18 Ne guuguntsay guntsay gotiyaa giddon kooshummeedda;

ne walk'k'antsaa p'ooletsay sa'aa poo'isseedda.

Biittaykka gaji gajiide kokkoreedda.

19 Neeni abbaa gidduwaana hamettaasa;

c'iimmo abbaa gidduwaana aad'aassa;

gidooppenne, ne gedii yed'd'eedda sa'ay beettena.

20 Musenne Aaroona kushiyan

neeni ne asaa dorssaa wudiyaadan kaaletsaadda.

78

S'oossaanne Aa Asaa

Aasaafi Akeekaan S'aafeedda Timirttiyaa

1 Ta asaw, taani hinttena tamaarissiyaawaa sisite;

ta doonaappe kesiyaa k'aalaa hayzzite.

2 Taani unttunttoo haasayiyaa wode,

leemisuwaan haasayay;*

beniideppe geemmeedda yewotuwaa k'onc'c'issana.

3 Nuuni siseeddanne ereedda yewotuwaa,

k'ay nu aawotuu nuw odeedda yewotuwaa haasayana.

4 He yewotuwaa nuuni unttunttu naanatuwaappe k'osokko;

Med'inaa Godaw bessiyaa galataa,

Aa wolk'k'aanne malalissiyaa Aa oosuwaa,

yiyaa yeletawukka nuuni odana.

5 I Yaak'ooba zaretoo azazuwaa,

Israa'eeliyaa asaw higgiyaa immeedda.

Kase nu aawotuu barenttu naanatuwaa,

he higgetuwaa tamaarissana mala azazeedda.

6 Hewenne, kaalliyaa yeletay,

he biro yelettana naanatuu eranaadaananne

unttunttukka barenttu naanaatoo odanaadaana.

7 Yaatina, he naanatuu S'oossan amanetanaadan;

I ootseeddabaakka dogennaaddaaninne

Aa azazuwaa naaganaadaana.

8 Unttunttu kase barenttu aawotuwaadan wozana muumenne

makkalanchcha asaa gidennaaddaaninne

S'oossan ek'k'ennanne ammanettena yeletaa gidenaaddaana.

9 Efireema asatuu, olaw,

wonddaafiyaanna pootsaa giigissiide,

olaa gallassi guyye simmeeddino.

10 Unttunttu S'oossaa c'aak'uwaa naagibeykkino;

Aa higgiyaadan hamettennan is's'eeddino.

11 Unttunttu I ootseedda wolk'k'aama oosuwaanne

unttuntta I besseedda malaataa dogeeddino.

12 I unttunttu aawotuwaa sintsan Gibs'e biittan,

S'o'aane Dembban malaataa ootseedda.*

13 Abbaa shaakkiide, gidduwaana unttuntta pintseedda;*

I haatsaa shaakkiide,

yaanne haanne shaakkiide godaadan esseedda.

14 I unttuntta gallassi shaariyaan,*

k'amma tamaa poo'uwaan kaaletseedda.

15 I bazzuwaan zaallaa p'alk'k'iide,*

c'iimmuwaappe daro haatsaa unttuntta ushsheedda.

16 Zaallaappe haatsaa pulttissiide,

shaafaadan duge gogisseedda.

17 Shin unttunttu Aa bolla nagaraa oosuwaa gede gujjeeddino;

Ubbaappe D'ok'k'iyaa S'oossaa bolla,

bazzuwaan makkaleeddino.

18 Barenttu amotteedda k'umaa oochchiyaawan

S'oossaa eriidde paac'c'eeddino.*

19 Unttunttu S'oossaa bolla hawaadan yaagiide haasayeeddino;

«Bazzuwaan S'oossay nuw k'umaa aatsanaw danddayii?

20 Zaallaa shoc'ina, pulttuu kesiide,

shaafay goggeedda;

shin ukitsaa I nuw immanaw danddayii?

Woy bare asaw ashuwaa immanaw danddayii?» yaageeddino.

21 Med'inaa Goday hewaa siseedda wode,

unttunttu bolla daro hank'k'etteedda.

Yaak'ooba zaratuwaa bolla tamay ees's'eedda;

Israa'eeliyaa bolla Aa hank'k'uu dari dari beedda.

22 Ayaw gooppe, unttunttu S'oossan ammanibeykkino;

woy I ashshiyaawaan ammanettibeykkino.

23 Gidooppenne, I bolla saluwaa azaziide,

saluwaa penggiyaa dooyeedda.

24 Unttunttu maanaw, unttunttoo mannaa bukisseedda;*

saluwaa k'umaa unttunttoo immeedda.

25 Kiitanchchatuwaa ukitsaa Asay meedda;

S'oossay unttunttoo k'umaa darissiide immeedda.

26 Away doliyaa bagga c'arkkuu c'arkkanaadan ootseedda;

bare wolk'k'an gedissa bagga c'arkkuwaa dentsetseedda.

27 I asaw ashuwaa baanaa keeshshaa kiitteedda;

paalliyaa kafotuwaa abbaa doonaa shafiyaa keeshshaa bukisseedda.

28 Unttunttu de'iyaa saan,

dunkkaaniyaa yuushshuwaan wod'd'eeddino.

29 Unttunttu amotteeddawaa unttunttoo immeedda;

unttunttu miide, barenttu ganjjiyaa kuntseeddino.

30 Shin unttunttu barenttu amotteedda ashuwaa kallennan de'ishiin,

ashuu unttunttoo biro doonaan de'ishiin,

31 S'oossaa hank'k'uu unttunttu bolla wod'd'eedda;

unttunttu giddoppe mino asatuwaanne

Israa'eeliyaappe yalaga asatuwaa wod'eedda.

32 Hawe ubbay haninakka,

unttunttu nagaraa ootsiyaawaa aggibeykkino.

Bare malaataa ubbaa ootsinakka, ammanibeykkino.

33 Hewaa diraw, I unttunttu gallassatuwaa c'arkkuwaadan,

unttunttu laytsatuwaakka akeekenan d'ayisseedda.

34 S'oossay unttunttuppe wod'iyaa wode,

atteedawanttu nagaraa paas'iide,

S'oossaa mintsi koyeeddino.

35 Unttunttu S'oossay unttunttoo zaallaa gideeddawaanne

Ubbaappe D'ok'k'iyaa S'oossay,

unttuntta woziyaawaa gideeddawaa hassayeeddino.

36 Shin unttunttu barenttu ins's'arssan aw worddotiide,

barenttu doonaan c'immeeddino.

37 Unttunttu wozanay S'oossan ek'k'enna;

I unttunttunna c'aak'k'eteedda c'aak'uwaa ammanettikkino.

38 Shin I unttuntta maariyaawe;

unttunttu iitatetsaa atto geedda.

Unttuntta d'ayissibeenna; daro gede bare hank'k'uwaa te"eedda;

bare hank'k'uwaa uullaa ubbaanna unttunttu bolla yeddibeenna.

39 Ayaw gooppe, unttunttu ashuwaa s'alala gidiyaawaanne

yaa c'arkkeeddasaappe haa simmenna,

c'arkkuwaa mala gidiyaawaa hassayeedda.

40 Unttunttu bazzuwaan Aa bolla aappu gede makkaleeddinoo!

Mela bazzuwaan aappu gede lanc'c'isseeddino!

41 Unttunttu zaari zaariide, S'oossaa paac'c'eeddino;

Israa'eeliyaa Geeshshaa hank'k'etseeddino.

42 Unttunttu Aa wolk'k'aabaa dogeeddino;

I unttunttu morkkatuwaappe wozeedda gallassaa,

43 I Gibs'e biittan malaataa,

S'o'aane Dembban malalissiyaabaa,

ootseedda wodiyaa hassayibeykkino.

44 Unttunttu shaafaa haatsatuwaa suutsaw laammeedda;*

hewaa diraw, Gibs'e asatuu,

he shaafatuwaappe ushanaw danddayibeykkino.

45 Unttuntta waayissiyaa uduns's'etuwaanne

unttunttu biittaa bayzziyaa shed'd'atuwaa kiitteedda.*

46 Unttunttoo doleedda katsaa gonddoo,*

unttunttu ootsiide daabureeddawaa booliyaw immeedda.

47 Unttunttu woyniyaa turaa shachchan,

unttunttu balasiyaa giyaa mitsaakka c'arkkuwaan d'ayisseedda.*

48 Unttunttu miizzatuwaa shachchan wod'eedda;

unttunttu dorssaa wudiyaa,

d'uuk'k'iyaa walk'k'antsan mereessi wursseedda.

49 Unttunttu bolla bare suulliyaa hank'k'uwaa,

lanc'c'iyaanne is'uwaa,

bayzziyaa kiitanchchatuwaa c'uguwan yeddeedda.

50 Bare hank'k'uwaa aatsi yeddeedda.

Unttuntta iita harggiyaw aatsiide immeeddappe attina,

hayk'k'uwaappe ashshibeenna.

51 Gibs'en yeletteedda bayira naanatuwaa ubbaa wod'eedda.*

Kaama dunkkaaniyaan de'iyaa koyro naanatuwaa ubbaa wursseedda.

52 Shin I bare asaa dorssaadan kesseedda;*

wudiyaadan bazzuwaan heemmeedda.

53 I unttuntta saruwaan kaaletseedda;

hewaa diraw, unttunttu yayyibeykkino;

shin unttunttu morkkatuwaa abbay muukkeedda.*

54 Yaatiide I unttuntta bare geeshsha biittaa,

bare ushechcha kushiyan s'ooneedda deriyaa aheedda.*

55 I unttunttu sintsaappe kawutetsatuwaa laaggiide,

unttunttu biittaa shaakkiide,*

Israa'eeliyaa zaretoo gisheedda.

Bare asaa unttunttu golliyaan wotseedda.

56 Gidooppenne, Ubbaappe D'ok'k'iyaa S'oossaa bolla makkaliide,

Aa paac'c'eeddino.*

Aa azazuwaakka naagibeykkino.

57 Unttunttu barenttu aawotuwaadan,

makkalanchchatuwaanne kaddanchchatuwaa gideeddino.

Geella tooraadan wora wod'd'eeddino.

58 Unttunttu barenttu goyinniyaa d'ok'k'a sa'atuwaan Aa yiloyeeddino;

barenttu eek'atuwaan Aa k'anaatisseeddino.

59 Yaatina, S'oossay hawaa sisiide hank'k'etteedda;

Israa'eeliyaa mulekka kad'eedda.

60 Seelon I de'eedda sa'aa,

asaa giddon I de'eedda bare dunkkaaniyaa aggeeda.*

61 S'oossaa wolk'k'awunne bonchchoo, malaataa gideedda,

Taabootaa morkkatuwaa kushiyan aatsiide omoodisseedda.*

62 I bare asaw hank'k'etteedda;

I unttuntta mashshaw aatsiide immeedda.

63 Unttunttu wodallatuu ubbay olan hayk'k'eeddino;

yaatina, unttunttu wodorotuu asinaa gelennaan atteeddino.

64 Unttunttu k'eesatuu mashshaan wureeddino.

Gidooppenne, unttunttu machchetuu,

barenttu asinatoo yeekkenaadan digetteeddino.

65 Hewaappe guyyiyaan, Goday gem"ishuwaappe

woy woyniyaa eessaa matsuwaappe beegottiyaa asaadan beegotteedda.

66 I bare morkkatuwaa guyye zaariide shoc'eedda;

unttuntta med'inaw yeellayeedda.

67 Yooseefo dunkkaaniyaa kad'eedda;

Efireema zariyaa dooribeenna.

68 Shin I Yihudaa zariyaanne

siik'iyaa S'iyoone deriyaa dooreedda.

69 Hewan I bare Geeshsha Golliyaa saluwaadan d'ok'k'an kees's'eedda;

sa'aadan med'inaw esseedda.

70 Bare k'oomaa Daawita dooriide,

dorssaa wudiyaa heemmiyaa saappe akkeedda.*

71 Dorssaa heemmishin, bare asaa Yaak'ooba,

bare buzuwaa Israa'eeliyaa hentsanaw akkiide aheedda.

72 Yaatina, Daawite unttuntta suure wozanaappe heemmeedda;

k'ay bare hiillaa kushiyan kaaletseedda.

79

Gadiyaa La"atetsaw Shiik'eedda Woosaa

Asaafa mazamuriyaa

1 Abeet S'oossaw, Ayhuda gidena asatuu ne biittaa bolla laateeddino.

Ne Geeshsha Golliyaa tunisseeddino;*

Yerusaalame kolereetseeddino.

2 Unttunttu ne k'oomatuwaa anhaa,

saluwaa kafoo k'uma ootsiide, immeeddino.

K'ay ne geeshshatuwaa ashuwaa sa'aa do'atoo immeeddino.

3 Unttunttu suutsaa Yerusaalame yuushshuwaan,

haatsaadan gusseeddino;

unttunttu anhaa moogiyaawe d'ayeedda.

4 Nu shoorotoo nuuni shek'k'iyaawaa gideeddo;

nu heeraan de'iyaawanttu,

miic'c'iyaawaanne k'id'iyaawaa gideeddo.

5 Abeet Med'inaa Godaw, hawe awude gakkanaw hananee?

Neeni med'inaw hank'k'ettay?

Ne k'anaatiyaa hank'k'uu tamaadan ees's'anee?

6 Neena erenna asatuwaa bollanne

ne suntsaa s'eesenna kawutetsatuwaa bolla ne hank'k'uwaa gussa.

7 Ayaw gooppe, unttunttu Yaak'ooba zeretsatuwaa wod'eeddinonne

unttunttu de'iyaasaa bayzzeeddino.

8 Kase nu aawotuwaa iitatetsaa nu bolla paydoppa.

Ellekka ne maarotaa nuw kiitta;

ayaw gooppe, nuuni loytsi metooteeddo.

9 Abeet nuuna ashshiyaa S'oossaw,

ne suntsaa bonchchuwaa diraw, nuuna maadda.

Ne suntsaa diraw, nuuna ashsha;

nu nagaraa atto yaaga.

10 Asatuu ayaw, «Unttunttu S'oossay hak'an de'ii?» yaaganee?

Ne k'oomatuwaa suutsaa unttunttu gusseeddawaa haluwaa,

neeni kessiyaawaa nuuni s'eellishin,

unttunttu gidduwaan k'onc'c'issa.

11 K'ashetteedda asatuwaa oolii ne sintsa gakko.

Hayk'oo pirddetteeddawantta ne wolk'k'aa gitatetsaadan ashsha.

12 Abeet S'oossaw, nu shooro kawutetsatuu neena boreeddawaa,

haluwaa laappun kushiyaa unttunttu kiwuwaan idintsa.

13 He wode nuuni ne asatuu, ne wudiyaa dorssatuu,

med'inaw galataa new immana;

yeletaappe yeletaa gakkanaw neena zaari zaariide galatana.

80

Israa'eeliyaa Kawutetsay Zaari
Ek'k'anaadan Shiik'o Woosaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Aasaafi Yes's'eedda, C'iishshaa Giyaa waatsan Yes'eteedda mazamuriyaa, markkatetsaa

1 Abeet Israa'eeliyaa hentsanchchaw,

Yooseefo asaa wudiyaadan kaaletsiyaawoo,*

Kiruubetuwaa giyaa kiitanchchatuwaappe,

bollaanna de'iyaa araatan utteeddawoo, poo'a, neeni nuuna sisa.

2 Efireema, Biiniyaamanne Minaase sintsan k'onc'c'a.

Ne wolk'k'aa dentsaade nuuna ashshanaw haaya.

3 Abeet S'oossaw, nuuna zaara;

nuuni attanaadan, ne som"uwaa nuw poo'issa.

4 Abeet Ubbaappe Wolk'k'aama Med'etaa Ubbaa Godaw, S'oossaw,

ne asaa woosaa bolla awude gakkanaw hank'k'ettay?

5 Neeni unttuntta yeekuwaa k'umaadan mizaadda;

k'ay afotsaa haatsaadan ushshaadda.

6 Nu shoorotuu nu biittaa akkanaw,

barenttu gidon walak'ettanaadan ootsaadda;

nu morkketuu nu bolla miic'c'eeddino.

7 Abeet Ubbaappe Wolk'k'aama S'oossaw, nuuna zaara;

nuuni attanaadan, ne som"uwaa nuw poo'issa.

8 Neeni Gibs'eppe woyniyaa anuwaa ahaada;

ayihuda gidena asatuwaa yederssaadda, unttunttu biittaan Aa tokkaadda.

9 Neeni woraa butsaadda;

yaatina, s'ap'uwaa yeddi daashiide,

biittaa ubbaa gakkeedda.

10 Deretuu Aa kuwan,

Libaanoosa zigatuu Aa tashetuwaan kameteeddino.

11 Bare tashetuwaa Meediteraane Abbaa gakkanaw,

k'ay bare s'eeratuwaa Efiraas'iisa Shaafaa gakkanaw yeddeedda.

12 Yaatina, ogiyaanna aad'd'iyaa ubbay,

Aa ayifiyaa duutsanaadan,

Aa yuushshuwaan de'iyaa gimbbiyaa ayaw kolaadii?

13 Bazzuwaa guduntsay Aa bolla duriide bayzzee;

k'ay gaden wos's'i k'aas's'iyaa med'etatuu ubbay Aa miino.

14 Abeet Med'etaa Ubbaa S'oossaw,

neeni nuukko simma.

Saluwaana duge s'eellaade be'a;

ha woyniyaa naaga.

15 I ne ushechcha kushii tokkeedda s'ap'uwaa;

neeni new gaade dichcheedda puutiyaa.

16 Ne morkketuu ne woyniyaa butseeddino;

taman s'uuggeeddino.

Hewaa diraw, neeni unttuntta ne hank'k'uwaa suuluwaan d'ayissa.

17 Ne kushii, ne ushechchan de'iyaa asaa,

neeni new gaade dichcheedda asaa naago.

18 Yaatooppe, nuuni neeppe guyye simmokko.

Nuuna pas'a wotsa; ne suntsaa nuuni galatana.

19 Abeet Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa S'oossaw,

nuuna zaara; nuuni attanaadan,

ne som"uwaa nuw poo'issa.

81

Baalaa Mazimuriyaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Suusulatuwaan Yes'etteedda, Asaafi s'aafeeddawaa

1 Nuw wolk'k'aa gidiyaa S'oossaw,

hintte k'aalaa d'ok'k'u ootsiide yes's'ite;

Yaak'ooba S'oossaa sabbite.

2 Yetsaa doommite; karabuwaa bak'k'ite;

diitsaaninne maasink'k'uwaan lo"a yetsaa sissite.

3 Aginay s'eeriya wodenne,

aginay doyssiyaa wode

baalaa gallassan malakataa punnite.*

4 Hawe Israa'eeliyaw higgiyaa;

Yaak'ooba S'oossaappe imetteedda woga.

5 Gibs'e biittaa I shoc'eedda wode,

Yooseefo asaw ha wogaa awaayeedda.

Taani erenna kooshshaa hawaadan yaagiyaawaa sisaad.

6 «Hintte hashiyaappe tookuwaa wotsaad;

hintte kushiyaa s'uubiyaappe shemppissaad.

7 Hintte metuwaa wode taana s'eeseeddita;

hinttena ashshaad;*

taani guumiyaa shaariyaa giddon geemmeeddasaappe hinttena allaad.

Mariiba giyaa pulttuwaa matan taani hinttena paac'c'aad.

8 Ta asaw, taani hinttena seeriyaawaa sisite;

ha"i Israa'eelatoo, hayzzeerikkite!

9 Hintte giddon allaga s'oossi de'oppo;*

hara s'oossaw goyinnoppite.

10 Taani, Med'inaa Godaa hintte S'oossaa,

hinttena Gibs'e biittaappe kessaade aheeddawaa.

Ne doonaa loytsa hangga;

taani neena darssaade barssana.

11 «Shin ta asatuu ta k'aalaa sisibeykkino;

Israa'eelatuu taw azazettibeykkino.

12 Hewaa diraw, taani unttunttu barenttu k'ofaa kaallana mala,

eeno geena wozanaw aatsaade immaad.

13 Ta Asay taana siseedentto,

Israa'eelatuu ta ogiyaa kaalleedentto ayee de'ii!

14 Taani unttunttu morkkiyaa elle s'oonana shin;

unttunttu baaligaaraatuwaa bolla ta kushiyaa wotsana shin.

15 Med'inaa Godaa is's'iyaawanttu Aa sintsan hokkana,

unttunttu muruukka med'inaassa gidanawaa.

16 Taani hinttena lo"o zarggaa mizana;

k'ay eessaa, shuchchaa gonggoluwaappe kalissana» yaagee.

82

S'oossay Ubbaappe Bolla

Asaafa mazamuriyaa

1 S'oossay saluwaa shiik'uwaa shiishshee.

S'oossatuwaa giddon hawaadan yaagiide pirddee;

2 «Hintte awude gakanaw geella pirddaa pirddiitee;

laa"entso iitatuwaa bagga gidoppite.

3 Hiyyeesatoonne aawuu bayinnawanttoo mootettite;

mank'k'onne naak'etteedda asatuwaa maataa naagissite.

4 Daaburanchchatuwaanne metootanchchatuwaa ashshite;

iitatuwaa kushiyaappe unttuntta wotsi akkite.

5 «Hintte ayinne erikkitanne ayinne akeekikkita;

hintte d'uman hamettiita.

S'illotetsay d'ayina, biittay yiik'k'iyiik'k'ee.

6 Taani hinttena, ‹Hintte s'oossatuwaa;*

hintte ubbaykka Ubbaappe D'ok'k'iyaa S'oossaa naanatuwaa.

7 Gidooppenne, hintte Asay hayk'k'iyaawaadan hayk'k'ana.

K'ay hara kaappatuu kunddeeddawaadan,

hinttekka kunddana› yaagay» yaagee.

8 Abeet S'oossaw, dendda; sa'aa pirddaa;

kawutetsay ubbay newaa.

83

Israa'eeliyaa Morkketuwaa Bolla Shiik'eedda Woosaa

Asaafa mazamuriyaa, yetsaa

1 Abeet S'oossaw, c'o"u gooppa;

sirp'p'i gooppa;

abeet S'oossaw, muumoppa.

2 Be'a! Ne morkketuu ne bolla denddiino;

neena is's'iyaawanttu ne bolla makkaliino.

3 Unttunttu ne asaa bollan geeman yaa'iino;

neeni siik'iyaa asatuwaa bolla mak'ettiino.

4 Unttunttu, «Haayite, unttunttu kawutetsaa d'ayissoytee;

Israa'eeliyaa giyaa suntsaa,

med'inaw hassayettennaadan ootsoytte» yaagiino.

5 Unttunttu itti wozana gidiide,

ittippe mak'ettiinonne,

ne bolla c'aak'uwaa c'aak'k'etiino.

6 C'aak'k'etiyaawanttunne

Eedoomanne Isimaa'eela asatuwaa,

Moo'aaba zaratuwaanne Aggaari zaratuwaa;

7 Gebaala asatuwaa, Amoona asatuwaa,

Amaaleek'a asatuwaa,

Piliss's'eema asatuwaanne S'iiroosa asatuwaa.

8 Asoore asatuukka unttunttunna ittippe gakketeeddino;

Asooratuukka Loos'e zaretoo wolk'k'aama maaduwaa gideeddino.

9 Neeni Midiyaama asatuwaa bollanne

Sisaaranne Yaabina bolla,

K'iishoona Shaafaan ootseeddawaadan unttunttu bolla ootsa.*

10 Unttunttu Enddooren d'ayeeddino;

unttunttu anhay moogettennan biittan wook'k'eedda.

11 Unttunttu kaappotuwaa,

neeni Oreebanne Za'eeba ootseeddawaadan ootsa;*

unttuntta mooddiyaawantta

neeni Zebaahanne S'almmunaa'a d'ayisseeddawaadan d'ayissa.

12 Hewanttunne, «Nuuni S'oossaa asaa biittaa

nuw buzotana» yaageeddawantta.

13 Abeet ta S'oossaw, unttuntta baanaadan laala;

c'arkkuu afiyaa suullaadan ootsa.

14 S'aragay wora miide wurssiyaawaadan,

tamaa lac'uu deriyaa mayiyaawaadan,

15 hewaadankka ne uushuwaan unttuntta yederssa;

ne gotiyaan unttuntta dagantsa.

16 Abeet Med'inaa Godaw, Asay ne suntsaa koyana mala,

neeni unttunttu som"uwaa yeellaa mayzza.

17 Unttunttu med'inaw yeellatinonne hirggino;

kawushiide d'ayino.

18 Ne suntsaykka Med'inaa Godaa gidiyaawaa,

ne s'alalay Ubbaappe D'ok'k'a S'oossaa,

sa'aa ubbaa mooddiyaawaa unttunttu erino.

84

S'oossaa Golliyaa Laamotussaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Suusulatuwaan Yes'etteedda, K'oore Naanatuu S'aafeedda Mazimuriyaa

1 Abeet Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaw,

neeni de'iyaasay ayaa lo"ii!

2 Taani Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa Dabaabaa laamotay;

ta kumentsaa asatetsay de'uwaa S'oossaw nashshechchan yes's'ee.

3 Abeet Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaw,

ta kaatiyaw, ta S'oossaw,

new yarshshiyaa sa'aa matan,

suunniyaa kafatta barew de'iyaasaa demmaaddu.

Harap'p'attakka barew k'uuk'k'ulliyaa golliyaa yaan kees's'aaddu.

4 Ne Geeshsha Golliyaan de'iyaawanttunne

med'inaw neena sabbiyaawanttu anjjetteedawantta.

5 Wolk'k'aa neeppe demmiyaawanttu,

barenttu wozanaan S'iyoone afiyaa ogiyaa baanaw

amottiyaawanttu anjjetteedawantta.

6 Yeekuwaa zanggaaraanna unttunttu aad'd'iyaa wode,

he sa'ay pulttuwaa kesee.

Bad'd'eesaa iraykka bukkiide,

yaan del"iyaa gisissee.

7 Unttunttu biyaa wode, wolk'k'aa gujji gujjiide baana.

Unttunttu S'oossaa sintsan S'iyoonen beettana.

8 Abeet Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaw S'oossaw,

ta woosaa neeni sisa.

Abeet Yaak'ooba S'oossaw, hayzza.

9 Abeet S'oossaw, nu gonddalliyaa be'a;

neeni dooreedda kaatiyaa ne keeka ayifiyaan s'eella.

10 Taani hara sa'aan sha"u gallassaa de'anaappe

S'oossaa golliyaan itti gallassaa de'iyaawe lo"a.

Iitatuwaa dunkkaaniyaan de'anawaappe

ta S'oossaa golliyaa penggiyaa naagiyaawe taw lo"a.

11 Med'inaa Goday S'oossay nuw gonddallenne poo"uwaa;

Med'inaa Goday nuw bonchchuwaanne keekkatetsaa immee.

Suuretetsan hamettiyaawantta I lo"obaa ubbaa diggenna.

12 Abeet Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaw,

neenan ammanettiyaawanttu anjjetteedawantta.

85

Asaa Sarotetsaw Shiik'eedda Woosaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, K'oraaha naanatuwaa mazamuriyaa

1 Abeet Med'inaa Godaw, neeni ne biittaw keekkaadda;

Yaak'ooba asaa omooduwaappe zaaraadda.

2 Neeni ne asaa naak'uwaa atto gaadda;

unttunttu nagaraa ubbaa kamaadda.

3 Neeni ne hank'k'uwaa ubbaa aggaada;

ne hank'k'uwaa suuluwaappekka simmaadda.

4 Abeet nuuna ashshiyaa S'oossaw,

nuuna guyye zaara.

Neeni nuw hank'k'eteeddawaa agga.

5 Neeni nuuna med'inaw hank'k'ettay?

Ne hank'k'uwaa yeletaa ubbaa gakkanaw gam"isay?

6 Ne Asay neenan nashettana mala,

nuuna ooratsa.

7 Abeet Med'inaa Godaw, aggena ne siik'uwaa nuuna bessa;

neeni nuuna ashsha.

8 Taani Med'inaa Goday S'oossay odiyaawaa sisana.

Nuuni nu booza ogiyaa guyye baana d'ayooppe,

I nuw, bare asaw, «Sarotetsaa immana» giide odee.

9 Tumukka S'oossaw yayyiyaawantta ashshanaw

I matan de'ee;

hewenne, Aa bonchchuu nu biittan de'anaassa.

10 Aggena siik'uunne tumatetsay

ittippe gakkettana.

S'illotetsaynne sarotetsay,

ittippe yerettana.

11 Tumatetsay sa'aappe pude kesana;

S'oossaa s'illotetsay saluwaappe duge s'eelana.

12 Ee, Med'inaa Goday keekkabaa immana;

nu biittaykka lo"o katsaa mokkana.

13 S'illotetsay S'oossaappe sintsanna heemettana;

aw ogiyaa giigissana.

86

Metuwaa Wode Woosaa

Daawite woosseedda woosaa.

1 Abeet Godaw, taani hiyyeessanne,

metootanchchaa asaa gidiyaa diraw,

ta waasuwaa sisaade, taw alla.

2 Taani S'oossaa asaa gidiyaa diraw,

taana pas'a wotsa.

Neenan ammanettiyaa taana, ne k'oomaa ashsha.

Neeni ta S'oossaa.

3 Abeet S'oossaw, taani gallassaa ubbaa

neekko waassiyaa diraw,

taw k'aretta.

4 Abeet S'oossaw, taani ta shemppuwaappe

neena woossiyaa diraw,

taana, ne k'oomaa nashshechchaa.

5 Abeet S'oossaw, neeni keekkanne atto giyaawaa;

neena s'eesiyaa ubbaw ne siik'uu dara.

6 Abeet Med'inaa Godaw, ta woosaa sisa;

taani watiwatiyaa watiwatuwaa hayzza.

7 Neeni taw alliyaa diraw,

ta metuwaa gallassan taani neekko waassay.

8 Abeet Godaw, s'oossatuwaa giddon ne mali baawa;

ne oosuwaa mala oosuukka baawa.

9 Abeet Godaw, neeni med'd'eedda kawutetsaa Asay ubbay yiide,*

ne sintsan gulbbatana; unttunttu ne suntsaa bonchchana.

10 Ayaw gooppe, neeni wolk'k'aama;

neeni malalissiyaabaa ootsaasa.

Ne s'alalay S'oossaa.

11 Abeet Med'inaa Godaw, taani ne tumuwaan hamettana mala,

taana ne ogiyaa tamaarissa.

Taani ne suntsaw yayana mala,

taw itti wozanaa imma.

12 Abeet Godaw ta S'oossaw, taani neena,

ta kumentsaa wozanaappe galatana.

Ne suntsaa med'inaw bonchchana.

13 Ayaw gooppe, ne siik'uu taw dara;

neeni taana duufuwaan geliyaawaappe ashshaada.

14 Abeet Godaw, otoranchcha asatuu ta bolla denddeeddino;

dagantsiyaa asatuwaa c'uguu taana wod'anaw koyee.

Unttunttu neena alaalle giikkino.

15 Shin abeet Godaw, neeni

k'arettiyaanne maariyaa S'oossaa;

hank'k'ettanaw gam"aasa;

siik'uunne ammanettussay dariyaawaa.

16 Taakko simmaade taw k'aretta.

Ne k'oomaw wolk'k'aa imma;

ne k'oomati na'aa taana ashsha.

17 Abeet Med'inaa Godaw,

ne keekkatetsaa malaataa taana bessa.

Neeni taana maaddeeddawaanne mintsetseeddawaa be'iyaa wode,

taana is's'iyaawanttu hewan yeellatana.

87

Yerusaalame Sabaa

K'oraaha naanatuwaa mazamuriyaa

1 Med'inaa Godaa katamay geeshsha deriyaan kees'etteedda.

2 Med'inaa Goday S'iyoone penggetuwaa,

Yaak'oobi de'iyaa sa'aa ubbaappe aatsiide dosee.

3 Hanee S'oossaa katamatee,

ne diraw bonchchetteeddabay,

hawaadan yaagi odettee:

4 «Taana eriyaa kawutetsatuwaa gidoppe,

Gibs'enne Baabloone gatsa mazggobana;

Piliss's'eeme, S'iiroosenne Toop'p'iyaa asay,

yaan yeletteeddino.»

5 S'oossay, «Kawutetsaa ubbay S'iyoonen yeletteeddawaa» yaagana.

Ubbaappe D'ok'k'iyaa S'oossay izo minisana.

6 Med'inaa Goday asaa s'aafiyaa mazggobiyaan,

«Hawe S'iyoonen Yeletteeddawaa» yaagiide s'aafana.

7 Unttunttu yes's'iide duriidde,

«Nu anjjuu ubbay S'iyooneppe pulttee» yaagana.

88

Maaduwaa Demanaw Shiik'o Waasuwaa

Zammaaretuwaa Kaappoo, K'oraaha naanatuwaa mazamuriyaa, Maaduwaa Woossa, Ezirahiyaa Hemaane Akeekan S'aafeedda Timirttiyaa.

1 Abeet Med'inaa Godaw, taana ashshiyaa S'oossaw,

taani gallassi new waassay;

k'ammakka ne sintsan yeekkay.

2 Ta woosay ne sintsa gakko;

ne haytsaa ta waasuwaakko zaara.

3 Ayaw gooppe, ta de'uu metuwaan kumeedda;

taani hayk'k'ana mataad.

4 Taani duufuwaan geliyaa asatuwaana paydetaad;

wolk'k'ay bayinna asaa gidaaddi.

5 Taani anhatuwaa giddon aggeeda asaa mala;

wod'iide duufuwaan yeggeedda asatuwaa mala.

Taani ne ubbaa dogeedda,

ne maaduwaappe haakkeedda asatuwaa mala.

6 Neeni taana c'iimmo ollaan,

hirkki d'uma sa'aan yeggaadda.

7 Ne hank'k'uu taana dees'ee;

ne hank'k'uwaa beetay taana ubbaanna muukkeedda.

8 Neeni ta dabbotuwaa taappe haassaadda;

unttunttoo taana sheneyiyaawaa ootsaadda.

Taani dooddettaad;

kessa akkanawukka danddaykke.

9 Abeet Med'inaa Godaw,

kayyuwaa gaasuwaan ta ayifetuu galjjeeddino.

Ubbaa gallassi taani neekko waassay;

ta kushiyaa neekko mic'c'aad.

10 Neeni hayk'k'eeddawanttoo

malalissiyaabaa ootsay?

unttunttu denddiide neena galatiino?

11 Aggena ne siik'uu

duufuwaa giddon haasayettii?

neeni ammanettiyaawekka bayetsaa sa'aan odettii?

12 Ne malalissiyaa oosuukka d'uman erettii?

woy ne s'iltotetsay dogetteedda asatuwaa biittan de'ii?

13 Abeet Med'inaa Godaw, taani neekko waassay;

wonttaan wonttaan ta woosay ne sintsa gakkee.

14 Abeet Med'inaa Godaw, taana neeni ayaw aggay?

Ne som"uwaa taappe ayaw gentsay?

15 Yalagatetsaappe doommaade,

taani tuggataaddinne hayk'k'ana mataad.

Taani new dagamaade hiidootaa k'ans's'aad.

16 Ne suulliyaa hank'k'uu ta bolla uushoteedda;

ne dagamay taana bayzzeedda.

17 Unttunttu gallassaa ubbaa di'uwaadan taana dooddeeddino;

taana muukkeeddino.

18 Neeni ta laggetuwaanne ta siik'otuwaa taappe haassaadda;

d'umaa s'alalay taw dabbo.*

89

Metuwaa Mazimuriyaa

Ezirahiyaa Etaana Akeekan S'aafetteedda Timirttiyaa

1 Abeet Med'inaa Godaw, aggena ne siik'uwaabaa,

taani med'inaw yes's'ana.

S'oossay ammanettiyaawaa gaade,

yeletaa ubbaw ta doonaan awaayana.

2 Taani aggena ne siik'uu med'inaw ek'k'eeddawaanne

neeni ne tumatetsaa saluwaadan minisaade esseeddawaa odana.

3 Neeni, «Taani dooreeddawaana c'aak'uwaa c'aak'k'etaad.

Ta k'oomaa Daawitaw hawaadan yaagaade c'aak'k'aad;

4 ‹Taani ne zeretsaa med'inaw kawutsana;*

ne kawutetsaa araataa yeletaa ubbaw minisana› » yaagaadda.

5 Abeet Med'inaa Godaw, salotuu,

ne malalissiyaa oosuwaa odino;

ne ammanettiyaawaa kiitanchchatuwaa shiik'uu odino.

6 Saluwaan Med'inaa Godaana likkettanaw danddayiyaawe oonee?

Saluwaa med'etetsatuwaa giddon k'ay Med'inaa Godaa mali oonee?

7 Geeshshatuwaa shiik'uwaa giddon S'oossay yayetteeddawaa.

Barena dooddeeddawanttu ubbaappe aad'd'iide, loytsi dagantsiyaawaa.

8 Abeet Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaw, S'oossaw,

neenaadan wolk'k'aamay oonee?

Abeet Med'inaa Godaw, neeni ubbabankka ammanettiyaawaa.

9 Neeni bul"akettiyaa abbaa wolk'k'aa azazaasa.

Denddiyaa beetaakka c'o"u ootsaasa.

10 Neeni Ra'aaba giyaa abbaa dawiyaa,

wod'i yegeeddawaadan mentsereetsaadda;

ne morkkatuwaa ne wolk'k'aama k'esiyaan laalaadda.

11 Salotuu newantta; sa'aykka newaa;

biittaanne an kumeedda ubbabaa neeni med'aadda.

12 Huup'issaanne gedissaa neeni med'd'aadda;

Taabooranne Hermmoone giyaa wolk'k'aama deretuu

nashshechchan ne suntsaa sabbiino.

13 New wolk'k'aama k'eesii de'ee;

ne kushii mina;

ne ushechchay wolk'k'aama.

14 S'illotetsaynne suure pirdday

ne kawutetsaa araataw baaso.

Aggena siik'uunne tumatetsay ne sintsaan biino.

15 Abeet Med'inaa Godaw, nashechchaan ililiyaawanttunne

ne som"uwaa poo'uwaan hamettiyaawanttu anjjetteedawantta.

16 Ne suntsan gallassaa ubbaa nashettiino;

ne s'illotetsaa diraw,

unttunttu neena d'ok'k'u d'ok'k'u ootsiino.

17 Unttunttu c'eek'ettiyaa wolk'k'ay neena;

ne nashshuwaan nu kac'ii d'ok'k'u d'ok'k'u yaageedda.

18 Nu gonddallii, nu Med'inaa Godaassa;

nu kaatiikka, Israa'eeliyaa geeshsha saa.

19 Beni neeni ne ammanetteeda asatoo,

itti gede akumuwaan odaadda;

«Asaa gidoppe dooreeddawoo kawutetsaa araataa immaadda.

20 Ta k'ooma Daawita kaate kesaad;*

ta geeshsha zayitiyaan okaade.

21 Ta kushii aanana de'ana;

ta k'esiikka Aa mintsana.

22 Aa ay morkkiinne s'oonenna;

ay iita asaynne Aa toochchenna.

23 Taani Aa morkkatuwaa Aa sintsan kinchchereetsana;

Aa is's'iyaawantta shoc'a yeggana.

24 Ta tumatetsaynne ta aggena siik'uu

aanana ittippe gidana.

Ta suntsan Aa kac'ii d'ok'k'u d'ok'k'u gaana.

25 Taani Aa kawutetsaa Medetiraaniyaa Abbaa gakkanaw aassana;

Aa zawaakka,

Efiraas'eesenne S'egiroose Shaafaa gakkanaw aassana.

26 Daawite taana, ‹Neeni ta aawuwaa,

ta S'oossaanne taana ashshiyaa zaallaa› yaagiide s'eesana.

27 Taani Aa bayira na'aa ootsana;*

sa'aan de'iyaa kaatetuwaa ubbaappe Aa darssana.

28 Taani aggena ta siik'uwaa

aw med'inaw naagana.

Taani aanana k'aalaa c'aak'uwaa mintsana.

29 Taani Aa zeretsaa med'inaw minisaade essana;

Aa kawutetsaa araataakka saluwaadan gam"etsana.

30 «Shin Aa zeretsatuu ta higgiyaa aggooppe,

k'ay unttunttu ta wogaadan hamettennan is's'ooppe,

31 unttunttu ta awaayuwaa shaarooppe,

ta azazuwaa naagana d'ayooppe,

32 taani unttunttu nagaraa diraw gatiman,

unttunttu iitatetsaa diraw, lissuwaan,

shoc'aade murana.

33 Shin taani aggena ta siik'uwaa aappe akkikke;

woy taani aw ammanettiyaawaa aggikke.

34 Taani unttunttunna c'aak'k'eteedda c'aak'uwaa kolikke;

ta doonaappe keseedda k'aalaa laammikke.

35 «Itti gedekka med'inaw

ta geeshshatetsaan c'aak'k'a diggaad;

Daawitew worddotikke.

36 Hewenne, Aa zeretsay med'inaw de'ana;

Aa kawutetsaa araataykka ta sintsan awaadan gam"ana.

37 Saluwaan ammanettiyaa markka gidiyaa aginaadan,

he kawutetsay med'inaw min ek'k'i de'ana» yaagaadda.

38 Shin ha"i neeni

okkaade kaateyeeddawaa bolla daro hank'k'ettaadda;

Aa is's'aaddanne aggaada.

39 Neeni ne k'oomaanna c'aak'k'eteedda c'aak'uwaa kaddaadda;

Aa kallachchaa baanan olaade tunissaadda.

40 Neeni Aa katamaa gimbbiyaa ubbaa laalaadda;

I naagettiyaa miis'aa ubbaa bayzzaadda.

41 Ogiyaanna aad'd'iyaa ubbatuu Aa bonk'k'eeddino;

I bare shoorotoo k'iliic'oo gideedda.

42 Neeni Aa morkketoo s'oonuwaa immaadda;

unttuntta ubbatuwaa nashechchaadda.

43 Neeni Aa mashshaa s'eeraa k'alam"aadda;

neeni olan Aa maaddabaakka.

44 Neeni Aa kawutaa s'am"aa

Aa kushiyaappe wotsa akkaada;

k'ay Aa kawutetsaa araataa biittan olaadda.

45 Neeni Aa yalagatetsaa wodiyaa k'aamisaadda;

k'ay Aa yeellaa mayzzaadda.

46 Abeet Med'inaa Godaw, awude gakkanaw k'onc'c'ikkii?

Neeni med'inaw geemmay?

Ne hank'k'uu tamaadan awude gakkanaw ees's'anee?

47 Ta laytsay ay keeshshaa k'antsentto k'oppa;

asaa ubbaa c'oo mela med'd'aadii?

48 Asay hayk'k'ennan c'oo de'anaw waan danddayii?

K'ay duufuwaan gelennaadan,

barena ashshanaw waan danddayii?

49 Abeet Godaw, neeni ne tumatetsan Daawitew c'aak'k'eedda,

aggena beni ne siik'uu hak'an de'ii?

50 Abeet Godaw, ne k'oomay

woyssa boretteeddentto neeni hassaya.

Taani asaa ubbaa boriyaa woota danddayaadditantto k'oppa.

51 Abeet Med'inaa Godaw, morkketuu k'iliic'eeddino;

neeni dooraade okkeedda kaatiyaa,

tangguwaan tangguwaan k'iliic'eeddawaa k'oppa.

52 Med'inaa Goday med'i med'inaw galatetto!

Amen"i. Amen"i.

Oyddentso Mas'aafaa

90

(90—106)

Asaa Na'aa De'uwaa

S'oossaa Asay Muse woosseedda woosaa

1 Godaw, neeni yeletaa ubbaan,

nuuni de'iyaa sa'aa gidaadda.

2 Deretuu med'ettanaappe kase,

woy neeni sa'aa ootsanaappe kase,

med'inaappe med'inaa gakkanawukka neeni S'oossaa.

3 Neeni asaa naanatuwaa, «Asaa naatoo,

guyye biittaw simmite» yaagaade,

unttuntta guyye unttunttu med'etteedda biittaw zaaraasa.

4 Sha"u laytsay new zini aad'd'o gallassaa mala;*

woy k'ammaa giddoppe itti saatiyaa mala.

5 Neeni asaa k'oppennaan di'uwaadan afaasa.

Unttunttu akumuwaa mala;

wontta wontta doliyaa maataa mala.

6 He maataykka wontta wode dic'c'iide c'iishshee;

omarssiyaa wode shulli melee.

7 Nuuni ne yiluwaan wureeddo;

ne hank'k'uwaa suuluwaan dagammeeddo.

8 Neeni nu iita oosuwaa

ne sintsan wotsaadda;

k'ay nu geemmeedda nagaraa

ne sintsa poo'uwaakko aatsaada.

9 Nu gallassaa ubbay ne hank'k'uwaan aad'd'eeda;

nu laytsaa itti ooliyaadan wurisseeddo.

10 Nu de'uwaa laytsay laappun tamma;

woy minnooppe, hosppun tamma;

hewekka metuwaanne tugga.

Nu laytsay ellekka aad'd'ee;

nuunikka ellekka kichcheetto.

11 Ne hank'k'uwaa wolk'k'aa eriyaawe oonee?

ne hank'k'uwaa suuluu yashshiyaawaa.

12 Hewaa diraw, nu laytsaa bessiyaawaadan,

go"etana mala aad'd'eeda eraa nuuna tamaarissa.

13 Abeet Med'inaa Godaw, ne hank'k'uu awude gakkanaassee?

Hayanaa; ne k'oomatoo k'aretta!

14 Nu laytsaa ubbaan

nuuni nashettanaadaaninne yes's'anaadan,

wontta wontta aggena ne siik'uwaan nuuna kalissa.

15 Neeni nuuna metoyeedda gallassatuwaa keeshshaanne

nuuni tuggaa be'eedda laytsatuwaa keeshshaa,

nuuna nashshechchaa.

16 Nuw ne k'oomatoo ne oosuu k'onc'c'o;

ne bonchcho wolk'k'ay unttunttu naanaatoo beetto.

17 Godaa nu S'oossaa keekkatetsay nu bollan gido;

nu kushiyaa oosuwaa nuw suurissa.

Ee, nu kushiyaa oosuwaa suurissa.

91

S'oossay Nuuna Naagiyaawaa

1 Ubbaappe D'ok'k'iyaa S'oossan naagettiide de'iyaawe,

Ubbaappe Wolk'k'aama S'oossaa kuwaa giddon ak'ee;

2 Med'inaa Godaw,

«Neeni taw geessuwaanne bak'ata attiyaa sa'aa;

neeni taani ammanitsiyaa ta S'oossaa» yaagana.

3 I neena shankkanchchatuwaa gitiyaappekka,

wod'i wurssiyaa iita harggiyaappekka ashshana.

4 I bare baalletuwaan neena kammana;

Aa k'efetuwaa garssa neeni bak'ataade k'osetta attana.

Aa ammanettussay new gonddalle.

5 Neeni k'amma dagantsiyaabaw,

woy gallassi s'onggettiyaabaw yayakka;

6 woy d'uman oyk'k'iyaa harggiyaw,

woy gallassaa seetan wurssiyaa iita harggiyaa hirggakka.

7 Sha"ay ne miyyiyaan,

k'ay tammu sha"ay neeppe ushechcha baggana kunddana;

shin neena ayaynne bochchenna.

8 Neeni ne ayifiyaa s'alalaan s'eelana;

iitatuu murettiyaawaakka be'ana.

9 Med'inaa Godaa neeni new bak'ata attiyaa sa'aa ootseedda dirawunne,

Ubbaappe D'ok'k'iyaa S'oossaa new,

de'iyaa sa'aa ootseedda diraw,

10 iitabay neena bochchenna;

boshaykka ne golliyaa shiik'enna.

11 Ayaw gooppe, ne ogiyaan ubbaan

neena naagana mala,*

S'oossay bare kiitanchchatuwaa azazana.

12 Ne gedii shuchchaan d'ubettenna mala,*

kiitanchchatuu barenttu kushiyan neena dentsana.

13 Neeni gaammuwaanne shooshshaa bollan heemettana;*

k'ay wodalla gaammuwaanne wod'iyaa shooshshaa neeni yed'd'ana.

14 Med'inaa Goday hawaadan yaagee;

«I taana siik'eedda diraw,

taani Aa ashshana.

I ta suntsaa ereedda diraw,

taani Aa naagana.

15 I taana s'eegiyaa wode,

taani aw koyana.

Metuwaan taani aanana ittippe gidana;

taani Aa ashshananne bonchchana.

16 Taani Aa laytsaa adussaade kalissana;

ta atotetsaa Aa bessana» yaagee.

92

Galataa Mazimuriyaa

Mazimuriyaa, Sambbata Gallassaw yes's'iyaawaa.

1 Med'inaa Godaa galatiyaawe lo"a.

Abeet Ubbaappe D'ok'k'iyaa S'oossaw,

ne suntsaa sabbiyaawe lo"a.

2 Wonttan aggena ne siik'uwaa,

k'amman ne ammanettiyaawaa gidiyaawaa awaayiyaawe lo"a.

3 Tammu bak'etsaan waas'etteedda diitsaanne,

maasink'k'uwaan diis's'iyaawe lo"a.

4 Ayaw gooppe, Abeet Med'inaa Godaw,

ne wolk'k'aama oosuwaan

taana nashechcheedda diraw,

ne kushiyaa oosuwaa diraw,

taani nashshechchaw yes's'ay.

5 Abeet Med'inaa Godaw, ne oosuu ay keeshshaa gitee!

Ne k'ofay ay keeshshaa c'iimmee!

6 Eeyya Asay eranaw danddayenna;

donc'c'illeedda asaykka akeekanaw danddayenna.

7 Hewenne, iitatuu maataadan dic'c'ooppekka,

iitaa ootsiyaa ubbatuu daashooppekka,

unttunttu med'inaw d'ayana.

8 Shin abeet Med'inaa Godaw,

neeni med'inaw ubbaappe d'ok'k'a.

9 Abeet Med'inaa Godaw, ne morkketuu d'ayanawaanne

iitaa ootsiyaa ubbatuu tiskki gaanawaa nuuni eretto.

10 Ta kac'iyaa bazzuwaa mentsaa kac'iyaadan d'ok'k'issaadda;

lo"o zayitiyaa taana okkaadda.

11 Ta morkketuu s'oonetteeddawaa ta ayifiyaan be'aad;

ta iita morketuwaa waasuwaa ta haytsaan sisaad.

12 S'illotuu zambbaadan daashana;

k'ay Liibaanoosa zigaadan dic'c'ana.

13 Unttunttukka Med'inaa Godaa dabaaban toketteedda mitsaa mala;

unttunttu nu S'oossaa Geeshsha Golliyaan daashana.

14 Unttunttu ec'iidekka ayifana;

unttunttu med'inaw irs's'anne pas'a.

15 Unttunttu, «Med'inaa Goday suure;

I taw wogga zaallaa; iitatetsi aan baawa» yaagana.

93

S'oossay Kaatiyaa

1 Med'inaa Goday kaateteedda!

Med'inaa Goday Bonchchuwaa mayyeedda;

wolk'k'aa danc'c'eedda.

Sa'ay minniide ek'k'eedda; ubbakka k'aas's'enna.

2 Ne kawutetsaa araatay beniideppe ek'k'eedda;

neeni med'inaadeppe de'aassa.

3 Abeet Med'inaa Godaw, c'iimmo shaafatuu guummeedda;

c'iimmo shaafatuu bare guntsaa d'ok'k'u ootseedda.

4 Saluwaan de'iyaa Med'inaa Goday daro haatsaa guntsaappekka,

abbaa betatuwaappekka aad'd'eeda wolk'k'aama.

5 Abeet Med'inaa Godaw, neeni odeeddabay ammanettiyaawaa;

ne gollii med'inaw geeshshatetsaan aleek'k'ana.

94

S'oossay Ubbaa Bolla Pirddiyaawaa

1 Abeet Med'inaa Godaw, neeni kushiyaa c'igetiyaa S'oossaa.

Abeet kushiyaa c'igetiyaa S'oossaw, ne bonchchuwaa bessa.

2 Abeet sa'aa pirddiyaawoo, dendda;

otoranchchatoo bessiyaa muruwaa imma.

3 Abeet Med'inaa Godaw, awude gakkanaw gam"anee?

Iitatuu awude gakkanaw nashettanee?

4 Iitaa ootsiyaa ubbatuu,

barenttu otoro k'aalaa haasayiino;

unttunttu c'eek'ettiino.

5 Abeet Med'inaa Godaw, unttunttu ne asaa liik'k'issiino;

ne laattaa naak'k'iino.

6 Unttunttu am"etuwaanne betetuwaa wod'iino;

aawuu bayinnawanttakka wod'iino.

7 Yaatiide unttunttu, «Med'inaa Goday nuuna be'enna;

Yaak'ooba S'oossay akeekena» yaagiino.

8 Hinttenoo, asaa giddoppe aad'd'eeda dammatoo, akeekite!

Hinttenoo eeyyatoo, awude eranchcha gidanitee?

9 Haytsaa med'eedda S'oossay sisennee?

Ayifiyaa med'd'eeddawe be'ennee?

10 Kawutetsaa seeriyaawe murennee?

Asaa eraa tamaarissiyaawe barew erennee?*

11 Med'inaa Goday asaa k'ofay mela gidiyaawaa eree.

12 Abeet Med'inaa Godaw, neeni seeriyaawenne

ne higgiyaappe tamaarissiyaa Asay anjjetteedawaa.

13 Iitatuu kunddiyaa ollay bookettana gakkanaw,

metuu gakkiyaa gallassan neeni Aa shemppissaasa.

14 Med'inaa Goday bare asaa aggena;

I bare laattaa aggena.

15 Pirdday simmiide s'illo pirddaa gidanawaa;

wozanaa suuretuu ubbay he s'illo pirddaa maaddana.

16 Makkalanchchatuwaa bolla

ta diraw denddiyaawe oonee?

Iitaa ootsiyaawanttuna

ta diraw ek'etteeddawe oonee?

17 Med'inaa Goday taana maaddennentto,

taani ellekka duufuwaan gelaade sirp'p'i gaana shin.

18 Abeet Med'inaa Godaw, taani,

«Ta gedii halis's'ee» yaageedda wode,

aggena ne siik'uu taw zemppo gideedda.

19 Taana hirggay wod'iyaa wode,

neeni taana woppu ootsaade nashechchaasa.

20 Higgiyaa baletsiyaa geella daannatuwaana

neeni zuppetay?

21 S'illotuwaa wod'anaw unttunttu ittippe tobbetiino;

suuretuwaa bolla hayk'k'uwaa pirddiino.

22 Gidooppenne, Med'inaa Goday taani bak'ata atteeda sa'aa;

ta S'oossay taani k'osettiyaa zaallaa.

23 Unttunttu iitatetsaa diraw, I unttuntta murana;

unttunttu nagaraa diraw, I unttuntta d'ayissana;

ee, Med'inaa Goday nu S'oossay unttuntta d'ayissana.

95

Gallassaa Gallassaa Mazimuriyaa

1 Haayite; ane Med'inaa Godaa sabboytte.

Nuuna ashshiyaa zaallaw nashshechchaw yes's'oytte.

2 Aa sintsa galataanna shiik'oytte.

Galataa yetsaa nashshechchan yes's'oytte.

3 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday wolk'k'aama S'oossaa,

s'oossatuwaa ubbaa bolla wolk'k'aama kaatiyaa.

4 Biittaa c'iimmatuu Aa kushiyan de'iino;

deriyaa huup'etuukka aawaa.

5 Abbaa haatsaykka aawaa;

hewaa I med'd'eedda;

mela biittaakka Aa kushii ootseedda.

6 Haayite; hokkiide ane aw goyinnoytte;

nuuna med'd'eedda Med'inaa Godaa sintsan gulbbatoytte.

7 Ayaw gooppe, I nu S'oossaa.**

Nuuni Aa k'ooruwaan de'iyaa asatuwaa;

nuuni I heemmiyaa Aa dorssaa wudetuwaa.

S'oossay hinttena giyaawaa hachchi sisite!

8 «Kase hintte mayzza aawotuu,

Mariiba giyaa sa'aan haneeddawaadan,*

he gallassi Maasa Bazzuwaan is's'eeddawaadan,

hinttekka zoriyaa akkenan is's'oppite.

9 Unttunttu ta oosuwaa be'iidekka,

taana ek'k'eteeddinonne paac'c'eeddino.

10 Taani he yeletaa oytamu laytsaa shaatettaad;

‹Unttunttu ubbaa wode barenttu wozanaan baliino;

unttunttu ta ogiyaa eribeykkino yaagaad.

11 Hewaadankka k'ay, taani hank'k'etta c'aak'k'aade,*

Unttunttu ta shemppuwaasaa ubbakka gelikkino› yaagaad» yaagee.

96

S'oossay Ubbaappe Bolla Kaatiyaa

1 Med'inaa Godaw ooratsa yetsaa yes's'ite;

sa'aan de'iyaa asay, ubbay Med'inaa Godaw yes's'ite.

2 Med'inaa Godaw yes's'ite; Aa suntsaa sabbite;

I ashshiyaa mishiraachchuwaa gallassaan gallassaan odite.

3 Kawutetsaa giddon Aa bonchchuwaa,

asaa ubbaa giddon Aa malalissiyaa oosuwaabaa awaayite.

4 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday wolk'k'aama;

gita galatay aw bessee.

S'oossatuwaa ubbaappe aad'd'iide I yayettanaw bessee.

5 Hara asaa s'oossatuu ubbay eek'atuwaa;

shin Med'inaa Goday salotuwaa med'd'eedda S'oossaa.

6 Bonchchuunne anggay Aa yuushshuwaan de'ee;

minotetsaynne puulay Aa Geeshsha Golliyaan de'ee.

7 Hinttenoo, asaa zaretoo ubbatoo,

Med'inaa Godaabaa odite;*

«Bonchchuunne wolk'k'ay Med'inaa Godaassa» giide odite.

8 «Bonchchuu Aa suntsaassa»

giide Med'inaa Godaabaa odite.

Yarshshuwaa akkiide, Aa dabaabaa gelite.

9 Aa geeshshatetsaa puulan Med'inaa Godaw goyinnite;

biittan de'iyaa asaa ubbaw, Aa sintsan kokkorite.

10 Kawutetsatuwaa giddon, «Med'inaa Goday kaateteedda!

Sa'ay min ek'k'eedda; ubbakka k'aas's'enna.

I asaa bolla suuretetsan pirddana» yaagite.

11 Salotuu nashetino; sa'aykka hashshu go;

abbayinne Aa giddon kumeeddawe guummo.

12 Shoyk'aynne shoyk'an de'iyaa ubbay nashetto!

Woran de'iyaa mitsaa ubbaykka nashshechchan Aa sintsan yes's'ana.

13 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday yee;

I sa'aa bollan pirddanaw yee;

I ha sa'aa bolla s'illotetsan,

asaa bollakka tumatetsan pirddana.

97

S'oossay Ubbaappe Bolla

1 Med'inaa Goday kawuteedda.

Sa'aan de'iyaa Asay nashetto;

haakko haatsaan dooddetto saan de'iyaa asatuukka nashetino.

2 Shaariinne d'ip'p'i go d'umay Aa dooddeedda.

S'illotetsaynne tumatetsay Aa kawutetsaa araataw baaso.

3 Tamay aappe sintsanna bee;

Aa dooddeedda morkkatuwaa s'uuggee.

4 Aa walk'k'antsay sa'aa poo'issee;

biittay hewaa be'iide kokkoree.

5 Med'inaa Godaa sintsan, sa'aa ubbaa Godaa sintsan

wogga deretuu eessaa muk'aaddaadan muushiino.

6 Salotuu Aa s'illotetsaa awaayiino;

asay ubbay Aa bonchchuwaa be'ee.

7 Worddo s'oossatoo goyinniyaawanttunne

he go"enna eek'atuwaan c'eek'ettiyaawanttu ubbay yeellatino.

S'oossatuu ubbay S'oossaw gulbbatino.

8 Abeet Med'inaa Godaw, S'iyoone asay,

ne s'illo pirddaa sisiide nashettee;

Yihudaa katamatuwaa asaykka hashshu gee.

9 Abeet Med'inaa Godaw, neeni sa'aa ubbaappe d'ok'k'aasa;

s'oossatuwaa ubbaappe neeni d'ok'k'u gaasa.

10 Med'inaa Godaa siik'iyaawanttu iitaa is's'ite.

I barew amanetiyaa asatuwaa shemppuwaa naagee;

k'ay unttuntta iitatuwaa kushiyaappe ashshee.

11 S'illotoo poo'uu poo'ee;

wozanaa suuretoo nashechchay de'ee.

12 Hinttenoo s'illotoo, Med'inaa Godaan nashettite;

Aa geeshsha suntsaa galatite.

98

S'oossay Alamiyaa Mooddiyaawaa

Mazimuriyaa

1 Med'inaa Godaw ooratsa yetsaa yes's'ite;

ayaw gooppe, I malalissiyaabaa ootseedda.

Aa ushechcha kushiinne Aa geeshsha k'eesii

aw s'oonuwaa immeedda.

2 Med'inaa Goday bare s'oonuwaa erisseedda;

I ashshiyaawaa kawutetsatoo k'onc'c'isseedda.

3 I Israa'eeliyaa soo asaa siik'iyaawaanne

unttunttoo ammanettiyaawaa hassayeedda.

Sa'aa gas'aa gakkanaw de'iyaa Asay ubbay

nu S'oossay ashiyaawaa be'eedda.

4 Sa'aa bollan de'iyaa asaa ubbay,

Med'inaa Godaw nashshechchan yes's'ite;

k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, nashshechchaa sabaa sabbite.

5 Diitsaa Med'inaa Godaw diis's'ite;

diitsaaninne yetsan S'oossaa sabbite.

6 S'urumbbaanne lookkuwaa punniidde,

nashshechchan Med'inaa Godaa nu kaatiyaa sintsan hombboc'ite.

7 Abbayinne abbaa giddon kumeeddawe ubbay guummo.

Sa'aynne sa'aa bollan de'iyaa ubbay yes's'o.

8 Shaafatuu ittippe barenttu kushiyaa bak'k'ino.

K'eeri deretuu Med'inaa Godaa sintsan ittippe nashshechchan yes's'ino.

9 Ayaw gooppe, I sa'aa bollan daannatanaw yee.

I ha sa'aa bolla s'illotetsan,

asaa bollakka suuretetsan daannatana.

99

S'oossay S'illuwaanne Geeshsha

1 Med'inaa Goday kawuteedda!* Hewoo asatuu kokkorino.

Kiruubetuwaappe gidduwaan kawutetsaa araataa bolla utteedda;

hewoo biittay k'aas's'o;

2 Med'inaa Goday S'iyoonen wolk'k'aama;

kawutetsaa ubbaappe I d'ok'k'u d'ok'k'u geedda.

3 Daroppe yashshiyaa Aa wolk'k'aama suntsaa,

unttunttu ubbay galatino.

I geeshsha!

4 Neeni, wolk'k'aama kaatii, likke pirddaa dosaasa.

Neeni Yaak'ooba asaw suuretetsaa minisaadda.

S'illotetsaanne likke pirddaa essaadda.

5 Med'inaa Godaa nu S'oossaa d'ok'k'u d'ok'k'u ootsite;

Aa gedii yed'd'iyaasaan guufanniide aw goyinnite.

I geeshsha!

6 Musenne Aaroone Aa k'esetuwaa gidduwaappe laa"atuwaa;

Sameelikka Aa suntsan woosseeddawanttuppe ittuwaa.

Unttunttu Med'inaa Godaw waasseeddino;

ikka unttunttoo alleeda.

7 I shaariyaa tuussaa gidduwaana unttunttoo haasayeedda;*

unttunttu I immeedda higgiyaanne wogaa naageeddino.

8 Abeet Med'inaa Godaw, nu S'oossaw,

neeni unttunttu woosaa sisaadda.

Neeni unttunttu iitatetsaa diraw mureeddawaa gidooppekka,

unttunttoo atto geedda S'oossaa.

9 Med'inaa Godaa nu S'oossaa, d'ok'k'u d'ok'k'u ootsite;

Aa geeshsha deriyaa bollan aw goyinnite;

ayaw gooppe, Med'inaa Goday nu S'oossay geeshsha!

100

S'oossaa Galatanaadan Shiik'eedda S'eessaa

Galataa immiyaa mazamuriyaa

1 Sa'aan de'iyaa asaa ubbaw,

Med'inaa Godaw hintte k'aalaa d'ok'k'u ootsiide yes's'ite.

2 Med'inaa Godaw nashshechchan ootsite;

nashshechchaa yetsaanna Aa sintsa shiik'ite.

3 Med'inaa Goday S'oossaa gidiyaawaa erite;

nuuna med'd'eeddawe Aa; nuuni aawantta.

Nuuni Aa asatuwaanne Aa k'ooruwaan de'iyaa dorssatuwaa.

4 Aa penggiyaa galataana,

Aa dabaabaa sabaanna gelite;

Aa galatitenne Aa suntsaa sabbite.

5 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday keeka.*

Aggena Aa siik'uu med'inaassa;

I yeletaappe yeletaa gakkanaw ammanettiyaawaa.

101

Kaatii S'oossaw Geliyaa K'aalaa C'aak'uwaa

Daawita mazamuriyaa

1 Taani aggena siik'uwaabaanne s'illo pirddaabaa yes's'ana;

abeet Med'inaa Godaw, taani new yes's'ana.

2 Taani suure ogiyaabaa k'oppana.

Neeni taakko awude yaan?

Taani ta golliyaan suuretetsan hamettana.

3 Taani ta ayifiyaan pokkobaa s'eellikke.

S'oossaappe wora simmeedda asatuwaa oosuwaa is's'ay;

unttunttu mulekka taananna gidikkino.

4 Wozanaa geellatetsay taappe haakko;

iitatetsaa taani erikke.

5 Geeman bare shooruwaa zigiriyaawaa,

taani sirp'p'i ootsana.

Otorettiyaanne ayyiyaa asaa taani danddaykke.

6 Unttunttu taananna de'ana mala,

biittaa bolla de'iyaa ammanettiyaawantta,

taani keeka ayifiyaan s'eellay.

Suuretetsan hamettiyaa Asay taw kiitettana.

7 C'immiyaawe ta golliyaan de'enna;

wordduwaa haasayiyaawe ta sintsan gam"enna.

8 Biittan de'iyaa iita asaa ubbaa,

taani gallassi gallassi d'ayissana;

iitaa ootsiyaawantta ubbaa,

taani Med'inaa Godaa katamaappe d'ok'ollana.

102

Metuwaa bolla De'iyaa Asaa Woosaa

Med'inaa Godaa Sintsaan barena Dogiide Bare Kayyuwaa gussiyaa Wode, Tuggateedda Asay woosseedda woosaa.

1 Abeet Med'inaa Godaw, ta woosaa sisa;

ta waasuu neekko gakko.

2 Ta waayiyaa gallassi,

ne som"uwaa taappe gentsoppa.

Ne haytsaa taakko yegga;

taani new waassiyaa wode, taana ellekka alla.

3 Ayaw gooppe, ta laytsay c'uwaadan d'ayee;

ta mek'etsaykka tamaa bonk'k'uwaadan ees's'ee.

4 Ta wozanay shoc'i yeggeedda mela maataadan hanaad;

k'umaykka taw meetettenna.

5 Taani ta k'aalaa d'ok'k'u ootsaade oolay;

ta galbbay mek'etsaanna oyk'k'etteedda.

6 Taani bazzuwaan de'iyaa ankkuwaa mala,

woy koleteedda golliyaan de'iyaa guttuwaa mala.

7 Taani gisina, gem"ishuu yeenna;

taani golliyaa huup'iyaan barekka utteedda kafuwaa mala.

8 Ta morkketuu gallassaa ubbaan taana c'ashiino;

taana k'iliic'iyaawanttu ta suntsan shek'iino.

9 Taani bidintsaa k'umaadan may;

k'ay ta afotsaa ta ushshaanna walakkay.

10 Neeni taana pude dentsaade,

ne hank'k'uwaa diraw wora olaadda.

11 Ta de'uwaa laytsay omarssa kuwaa mala;

taani maataadan shulay.

12 Shin abeet Med'inaa Godaw,

neeni kawutetsaa araatan med'inaw uttaadda;

ne suntsaykka yeletaappe yeletaa gakkanaw hassayettana.

13 Neeni denddaade, S'iyoonew k'aretta;

ayaw gooppe, neeni izo maariyaa wodii gakkeedda;

hawe neeni dooreedda wodiyaa.

14 Iza koletteeddawaa gidooppekka,

ne k'oomatuu izo siik'iino.

Iza bayeeddawaa gidooppekka,

unttunttu iziw k'arettiino.

15 Kawutetsatuu Med'inaa Godaa suntsaw yayana;

sa'aa kaatetuu ubbay Aa anggaw dagamana.

16 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday S'iyoone zaaretsi kees's'iide,

I bare gitatetsaa bessana.

17 I puteesatuwaa woosaa sisana;

unttunttu waasuwaa kad'enna.

18 Biro yelettana asatuu Med'inaa Godaa galatana mala,

hawe yiyaa yeletaw s'aafetto.

19 Med'inaa Goday d'ok'k'an de'iyaa bare geeshsha sa'aappe duge s'eelleedda;

I saluwaappe duge sa'aa s'omooseedda.

20 Hewenne, k'ashetteedda asatuwaa ooliyaa sisanaassanne

hayk'k'oo pirddetteedda asatuwaa billanaassa.

21 Hewaa diraw, Med'inaa Godaa suntsay S'iyoonen odettananne

Aa galatay Yerusaalamen awaayetana.

22 Asaynne kawutetsay ittippe shiik'iide,

Med'inaa Godaw he wode goyinnana.

23 I taani yalagatetsan de'iina,

ta wolk'k'aa wursseedda;

ta laytsaa k'antsayeedda.

24 Yaatina, taani, «Abeet ta S'oossaw,

ta laytsay biro giddottiyaa wode,

taana afoppa» yaagay.

Abeet S'oossaw, neeni yeletaappe yeletaa gakkanaw de'aassa.

25 Neeni beni sa'aa med'd'aadda;*

saluukka ne kushiyaa oosuwaa.

26 Hewanttu ubbay d'ayana; shin neeni de'ana;

unttunttu ubbaykka afilaadan wurana.

Neeni unttuntta c'urk'k'a afilaadan laammana;

unttunttukka aad'd'ana.

27 Shin neeni neenakka; ne laytsay ubbaa wurenna.

28 Nuuni ne k'oomatuwaa;

nu naanatuu sarotetsaan de'ana.

Unttunttu zeretsaykka ne sintsan minniide ek'k'ana.

103

S'oossaa Siik'uwaa

Daawite s'aafeeddawaa

1 Ta shemppattee, Med'inaa Godaa galataa!

Ta kumentsaa asatetsaw, Aa geeshsha suntsaa galataa.

2 Ta shemppattee, Med'inaa Godaa galataa!

I new ootseedda keekkatetsaa ubbaa dogoppa.

3 I ne nagaraa ubbaa atto gee;

I ne harggiyaa ubbaappe neena patsee.

4 I neena duufuwaan gelennaadan ashshee;

aggena siik'uwaaninne maarotaan neena anjjee.

5 Arggantsaadan neeni yalagana mala,

I ne de'uwaa ubbaan neena lo"obaa kalissee.

6 Med'inaa Goday naak'etteeddawanttoo

s'illobaa ootseenne suuriyaan pirddee.

7 I bare ogiyaa Musa,

bare oosuwaa Israa'eeliyaa asaw erisseedda.

8 Med'inaa Goday k'arettiyaawaanne maariyaawaa;*

I hank'k'ettanaw elleellennawaanne

aggena siik'uu daruwaa.

9 I ubbaa gede seerenna; med'inaw hank'k'ettenna.

10 I nuuna nu nagaraadan ootsibeenna;

nu iitatetsaadan nuw zaaribeenna.

11 Saluu sa'aappe d'ok'k'iyaawaadan,

Med'inaa Godaw yayyiyaawanttoo aggena Aa siik'uu dara.

12 Away doliyaasaappe away wulliyaasay haakkiyaawaadan,

Med'inaa Goday nu bayzzuwaa nuuppe haassee.

13 Aawuu bare naanaatoo k'arettiyaawaadan,

Med'inaa Goday barew yayyiyaawanttoo k'arettee.

14 Ayaw gooppe, nuuni ayaappe med'etteeddentto I eree;

nuuni biittaa gidiyaawaa I akeekee.

15 Asaa gidooppe, Aa de'uu maataa mala;

I bazzuwaa c'iishshaadan c'iishshee;

16 c'arkkuu Aa bolla c'arkkina d'ayeedda;

I doleedda sa'ay erettenna.

17 Shin Med'inaa Godaw yayyiyaawanttoo,

aggena Aa siik'uu med'inaappe med'inaa gakkanaassa.

Aa s'illotetsaykka na'aa na'aw gakkanaassa.

18 Aa c'aak'uwaa naagiyaawanttussanne

Aa azazuwaa polanaw hassayiyaawanttussa.

19 Med'inaa Goday salotuwaan bare kawutetsaa araataa esseedda;

Aa kawutetsay ubbaa mooddee.

20 Hinttenoo, Aa kiitanchchatoo,

Aa azazuwaa poliyaa wolk'k'aamatoo,

I giyaawaa sisisiyaawantto,

Med'inaa Godaa galatite!

21 Hinttenoo saluwaan de'iyaa minotoo,

Aa sheniyaa ootsiyaa k'oomatoo,

Med'inaa Godaa galatite!

22 Hinttenoo,

I mooddiyaa sa'aa ubbaa med'etatoo,

ubbaykka Med'inaa Godaa galatite!

Ta shemppattee, Med'inaa Godaa galataa!

104

S'oossaw Shiik'iyaa Galataa

1 Ta shemppattee, Med'inaa Godaa galataa!

Abeet Med'inaa Godaw ta S'oossaw, neeni ay keeshshaa gitee!

Neeni bonchchuwaanne anggaa mayyaadda.

2 Poo'uwaa afilaadan gullotaadda.

Neeni saluwaa dunkkaaniyaadan tolaadda.

3 Ne golliyaa saluwaa guufantsuwaa bollan kees's'aasa.

Shaariyaa paraa gaariyaa kessaasa;

c'arkkuwaa k'efiyaan toggaasa.

4 Neeni c'arkkotuwaa ne kiitanchchaa,*

tamaa lac'uwaakka ne k'ooma kessaasa.

5 Neeni sa'aa Aa baasuwaa bolla essaadda;

I med'i med'inawukka k'aas's'enna.

6 Wolk'k'aama abbay biittaa bollan afilaadan mic'etteedda;

haatsay wolk'k'aama deretuwaa kammeedda.

7 Shin ne godetina haatsatuu bak'ateeddino;

ne azazuwaa sisiide, elleelleeddino.

8 Unttunttu wogga deretuwaappe duge zanggaaraa,

neeni unttunttoo giigiseedda sa'aa goggeeddino.

9 Haatsatuu simmiide biittaa kammennaadan,

unttunttu aad'd'anaw danddayenna zawaa essaadda.

10 Neeni pulttotuwaa zanggaaraan pulttissaasa;

unttunttu haatsay deretuwaa gidduwaana goggee.

11 Goggiyaawaappe bazzuwaa do'atuu ubbay ushiino;

denbbaa haretuu barenttu saamuwaa aappe aliino.

12 Saluwaa kafotuu he haatsaa matan barenttu golliyaa kees's'iide,

tashiyaa giddon yes's'iino.

13 Neeni wolk'k'aama deretuwaa bollan

saluwaappe iraa bukissaasa;

biittakka ne kushiyaa oosuwaa ayifiyaan kalissaasa.

14 Neeni mehiyaw maataa,

asaw katsaa mokissaasa.

Hewenne, Asay biittaa ootsiide,

biittaappe katsaa demanaassa.

15 Asaa wozanaa nashechchiyaa woyniyaa,

som"uwaa shic'issiyaa zayitiyaanne

wolk'k'aa kuntsiyaa k'umaa mokissaassa.

16 Med'inaa Godaa mitsatuu,

I tokkeedda Liibaanoosa zigatuu,

daro iraa ushiino.

17 Unttunttun kafotuu barenttu golliyaa kees's'iino;

k'oolletuukka s'iidaa bolla kees's'iide de'iino.

18 D'ok'k'a deretuwaa bollan gaaratuu de'iino;

k'ay guppalletuu Shuchchaa gonggoluwaan k'osettiino.

19 Wodiyaa payduwaa erissana mala,

neeni aginaa med'd'aadda.

Away bare wulliyaa wodiyaa eree.

20 Neeni k'ammaa med'd'aadda;

d'uman do'ay ubbay kesee.

21 Wodalla gaammotuu shankkatiidde gudiino;

unttunttu barenttoo miyaawaa S'oossaappe koyiino.

22 Away kesiyaa wode,

guyye simmiide barenttu geessuwaan gisiino.

23 He wode Asay bare oosoo kesee;

sa'ay k'ammana gakkanaw ootsee.

24 Abeet Med'inaa Godaw, ne oosuu ay keeshshaa daree!

Ne aad'd'eeda eratetsan neeni unttunttu ubbaa med'd'aadda;

sa'ay neeni med'd'eeddawan kumeedda.

25 Abbay hinin hewesh; I wolk'k'aamanne aakko;

payduu bayinna k'aas's'iyaa med'etatuwaan,

gitatuwaaninne guutsatuwaan kumiide de'ee.

26 Hewaa bollan markkabatuu biino;*

k'ay neeni med'd'eedda Leewaataana giyaa dawii an kaa'ee.

27 Neeni unttuntta koshshiyaa wodiyaan

unttunttoo k'umaa immana mala,

unttunttu ubbay neena s'eelliino.

28 Neeni unttunttoo immina, unttunttu mas'iino;

neeni ne kushiyaappe yeggina,

unttunttu lo"obaa kalliino.

29 Neeni ne som"uwaa gentsiyaa wode dagammiino.

Ne shemppuwaa neeni akkiyaa wode hayk'k'iide,

barenttu biittaw simmiino.

30 Shin neeni ne shemppuwaa kiittiyaa wode,

haratuu med'ettiino; biittaakka ooratsaasa.

31 Med'inaa Godaa bonchchuu med'inaw de'o;

Med'inaa Goday bare oosuwaan nashetto.

32 I biittaa s'eellina, biittay k'aas's'ee;

k'ay I deretuwaa bochchina, deretuu c'uwattiino.

33 Taani ta de'uwaa ubbaan Med'inaa Godaw yes's'ana;

taani de'eedda laytsaa ubbaan ta S'oossaa sabbana.

34 Taani Med'inaa Godaan nashettiyaa diraw,

ta k'ofay Aa nashechcho.

35 Nagaranchchatuu biittaappe d'ayino;

hawaappe sintsaw iitatuu de'oppino.

Ta shemppattee, Med'inaa Godaa galataa! Med'inaa Godaa galatite!

105

Maalalisiyaa Israa'eeliyaa Taarikiyaa

(1 Od. 16:8-22)

1 Med'inaa Godaa galatite; Aa suntsaa s'eesite.

I ootseeddawaa kawutetsatuwaa gidduwaan erissite.

2 Aa sabbite; galataa yetsaa aw yes's'ite.

Aa malalissiyaa oosuwaa ubbabaa odite.

3 Aa geeshsha suntsan c'eek'ettite;

Med'inaa Godaa koyiyaa wozanatuu nashetino.

4 Med'inaa Godaanne Aa wolk'k'aa s'omoosite;

ubbaa gede Aa sintsa koyite.

5 I ootseedda malalissiyaabaa,

Aa malaataanne I pirddeedda pirddaa hassayite.

6 Hinttenoo,

Aa k'oomaa Abrahaama zeretsatoo,

dooretteedda Yaak'ooba naatoo.

7 I Med'inaa Godaa nu S'oossaa;

Aa tumo pirddaykka sa'aa ubbaa bollaanna.

8 I bare c'aak'uwaa med'inaw,

bare azazeedda k'aalaa sha"u yeletaa gakkanaw naagee.

9 Hewenne, I, Abrahaamana c'aak'k'eteedda c'aak'uwaa,*

Yisaak'aw c'aak'k'eedda c'aak'uwaa,

10 Yaak'oobaw woga,*

Israa'eeliyawukka med'inaa c'aak'uwaa

ootsiide miniseedda.

11 Hawaadan yaageedda;

«New Kanaane biittaa immana;

I ne zeretsatoo laata gidana» yaageedda.

12 S'oossaa asatuu payduwaan s'ii guutsanne

Kanaane biittan bete gidiide de'iyaa wode,

13 itti gadiyaappe hara gadiyaa,

itti kawutetsaappe hara kawutetsaa yuuyyeeddino.

14 S'oossay unttuntta ooninne naak'k'anaw immibeenna;*

unttunttu diraw kaatetuwaa seeriidde,

15 «Taani okkeeddawantta bochchoppite;

ta timbbitiyaa odiyaawantta k'ohoppite» yaageedda.

16 S'oossay biittan koshaa yeddiide,*

unttunttu katsaa ubbaa d'ayisseedda.

17 Shin I bare asaa ashshanaw,*

itti bitaniyaa Gibs'e kiitteedda;

he bitanii ayille gidiide zal"eteedda Yooseefa.

18 Aa gedetuu birataan k'ashetteeddino;*

unttunttu Aa sanssalatan k'achcheeddino.

19 I kase odeeddawe polettana gakkanaw,

Med'inaa Godaa k'aalay Aa paac'c'eedda.

20 Gibs'e kaatii kiittiide k'asho golliyaappe keseedda,*

Gadiyaa mooddiyaawe billeedda.

21 Ikka, Aa bare golliyaw godaa ootseeddanne.*

Barew de'iyaawaa ubbaa bolla suntseedda.

22 Barew waanna kaappotuwaa azazana malanne

bare c'imatuwaa zorana mala maatayeedda.

23 Hewaappe guyyiyaan, Israa'eelii Gibs'e geleedda,*

Yayk'k'oobe Kaame biittan bete gidiide de'eedda.

24 Med'inaa Goday bare asaa daro c'orayeedda;*

unttunttu morkkatuwaappe unttuntta aatsiide mintsetsee.

25 I Gibs'e Asay bare asaa is's'anaadaaninne

bare k'oomatuwaa c'immanaadan ootseedda.

26 Hewaappe guyyiyaan, bare k'oomaa Musanne*

bare dooreedda Aaroona unttunttukko kiitteedda.

27 Unttunttu Gibs'e asatuwaa sintsan S'oossaa malaataa,

Kaame biittan ooratsabaa ootseeddino.

28 S'oossay d'umaa kiittiide,*

he biittaa d'umisseedda;

shin Gibs'e asatuu Aa azazuwaa is's'eeddino.

29 I Unttunttu haatsaa suutsaw laammiide,*

moletuwaa wod'eedda.

30 Unttunttu biittaa ubbaa,*

kaatiyaa golliyaakka shed'd'ii kumeedda.

31 I azazina, uduns's'iinne biinnii*

unttunttu biittaa ubbaa bolla sham"isham"eedda.

32 Unttunttu biittaa bollan iraa diraw

shachchaa walk'k'antsaanna bukisseedda.*

33 I unttunttu woyniyaa turaanne

balasiyaa giyaa mitsaa shoc'eedda;

unttunttu biittan de'iyaa mitsaakka kinchchereetseedda.

34 I azazina, booliinne

payduu bayinna bumbburetsay keseedda.*

35 Unttunttu biittan doleedda katsaa ubbaa meedda;

sa'aappe irs's'abaa ubbaakka mi d'ayisseedda.

36 S'oossay Gibs'e asatuwaa golle bayira naanatuwaa ubbaa wod'eedda;*

koyiro yeletteedda ubbaa d'ayisseedda.

37 Hewaappe guyyiyaan, I Israa'eeliyaa asaa

work'k'aanne biraa alleek'k'uwaana kesseedda;*

unttunttu giddoppe kunddiide atteedawe ooninne baawa.

38 Gibs'e asatuu unttunttoo daro yayyeedda diraw,

unttunttu keseeddawaan nashetteeddino.

39 S'oossay unttuntta kammanaw shaariyaa mic'c'eedda;*

k'amma unttunttoo poo'issanaw tamaa giigisseedda.

40 Unttunttu miyaawaa oochchina,

akkaa malatiyaa kafotuwaa unttunttoo yeddeedda;*

unttuntta saluwaa k'umaa kalisseedda.

41 I shuchchaa p'alk'k'ina,

haatsay pultteedda;

shaafaadan bazzuwaan goggeedda.

42 I bare k'oomaa Abrahaamaw,

geleedda geeshsha k'aalaa hassayeedda.

43 I bare asaa nashshechchan,

bare dooreeddawantta ililssan kesseedda.

44 I unttunttoo hara asatuwaa biittaa immeedda;*

unttunttu haratuu daabureedda goshshaa laatteeddino.

45 Hewaa I ootseeddawe unttunttu Aa wogaa

naaganaadaananne Aa higgiyaa ootsanaadaana.

Med'inaa Godaa galatite!

106

S'oossay Bare Asaw Bessiyaa Keekatetsaa

1 Med'inaa Godaa galatite!*

I keeka gidiyaa dirawunne,

aggena Aa siik'uu med'inaawaa gidiyaa diraw,

Med'inaa Godaa galatite.

2 Med'inaa Goday ootseedda wolk'k'aama oosuwaa odanaw,

woy Aa galataa ubbaa k'onc'c'issanaw, danddayiyaawe oonee?

3 Pirddaa naagiyaawanttunne,

ubbaa gede s'illobaa ootsiyaawanttu anjjetteeddawantta.

4 Abeet Med'inaa Godaw, neeni ne asaw keekkiyaa wode,

taanakka k'oppa;

unttuntta neeni ashshiyaa wode,

tawukka alla.

5 Hewenne, ne dooreedda asaw,

sa'ay lo"ina, taani be'anaadaana;

ne asaa nashshechchaa taanikka nashettanaadaaninne

newanttunna ittippe taanikka galatanaadaana.

6 Nuuni nu aawotuwaadan nagaraa ootseeddo;

bayzzobaanne iitabaa ootseeddo.

7 Nu aawotuu Gibs'en de'iyaa wode,

ne malalissiyaa oosuwaa k'oppibeykkino.*

Aggena ne siik'uwaa darotetsaa unttunttu hassayibeykkino;

Zo'o Abbaa lank'k'iyaan ne bolla makkaleeddino.

8 Gidooppekka I bare suntsaa diraw,

bare wolk'k'aama wolk'k'aa erissanaw unttuntta ashsheeda.

9 I Zo'o Abbaa azazina, abbay meleedda;*

bazzuwaan kaaletsiyaawaadan,

c'iimmaa gidduwaana unttuntta kaaletsiide pintseedda.

10 I unttuntta is's'iyaawanttu kushiyaappe ashsheeda;

morkkatuwaa kushiyaappe unttuntta wozeedda.

11 Unttunttu morkkatuwaa haatsay mitteedda;

unttunttuppe ittuunne attibeena.

12 He wode Israa'eelatuu Aa k'aalaa ammaneeddino;*

Aa sabbeeddino.

13 Gidooppenne, unttunttu I ootseeddawaa

ellekka dogeeddino.

Aa zoriyaa naagennan barenttu koyeeddawaa ootseeddino.

14 Bazzuwaan de'iiddi, unttunttu

daroppe amotteeddino;*

k'ay mela biittaan S'oossaa paac'c'eeddino.

15 Hewaadan I unttunttu woosseeddawaa immeedda;

shin unttunttu shemppoo gilk'k'atetsaa kiitteedda.

16 Asatuu bazzuwaan barenttu dunkkaaniyaan de'iiddi,

Musanne Med'inaa Godaw dummateedda,

k'oomaa Aaroona k'anaateedda wode,*

17 biittay dooyettiide Daataana mitteedda;

Abiiraam Aa golliyaa asatuwaana moogeedda.

18 K'ay unttunttu maabaraa giddon tamay ees's'ina,

lac'uu he iita asatuwaa s'uuggeedda.

19 Koreeba Deriyan de'iiddi,

work'k'aa muushisiide maraa misiliyaa med'd'eeddino;*

he misiliyaw goyinneeddino.

20 Unttunttu barenttu bonchcho S'oossaa

maataa miyaa miizzaa misiliyaan laammeeddino.

21 Unttunttu barena ashsheeda S'oossaa dogeeddino;

I Gibs'en wolk'k'aama oosuwaa,

22 Kaame biittan malalissiyaabaanne,

Zo'o Abban, «Hoola!» giissiyaabaa ootseedda.

23 Hewaa diraw, S'oossay unttuntta d'ayissana geedda;

shin d'ayissenna mala, Aa hank'k'uwaa zaaranaw,

S'oossay dooreedda Muse gidduwaan ek'k'eedda.

24 Hewaappe guyyiyaan, unttunttu

Aa k'aalaa ammanenna diraw,

he lo"o biittaa kad'eeddino.*

25 Unttunttu barenttu dunkkaaniyaa giddon

zuuzummeeddinonne

Med'inaa Godaa k'aalaw azazettibeykkino.

26 Hewaa diraw, I unttuntta bazzuwaan agganawaa,

Bare kushiyaa dentsiide c'aak'k'eedda.

27 Unttunttu zeretsaa kawutetsatuwaa giddon agganawunne

biittan unttuntta laalanaw c'aak'k'eedda.*

28 Hewaappe guyyiyaan, unttunttu Pa'ooran de'iyaa Ba'aala eek'aw,

goyinniyaawanttunna ittippe gakketeeddino;*

shemppuu bayinna eek'atoo yarshshetteedda yarshshuwaa meeddino.

29 Unttunttu barenttu oosuwaan Med'inaa Godaa hank'k'etseeddino;

unttunttu giddon iita harggii wod'd'eedda.

30 Shin Piinhaasi denddiide,

unttunttu bayzzuwaa pirddina,

iita harggii unttunttu bollaappe kichcheedda.

31 Hewenne, yeletaappe yeletaa gakkanaw,

med'inaw aw s'illotetsaa gidiide paydeteedda.

32 Mariiba pulttuwaa matan Med'inaa Godaa hank'k'etseeddino;*

unttunttu gaasuwaan Muse bolla metuu gakkeedda.

33 Ayaw gooppe, unttunttu Aa hank'k'etseeddino;

Muse doonaappe bessena k'aalay keseedda.

34 Med'inaa Goday d'ayissite giina,

unttunttu Kanaane asatuwaa d'ayissibeykkino.*

35 Hewaappekka, unttunttu he asatuwaana

geletti akkettiide, walaketteeddinonne;

unttunttu de'uwaa wogaa kaalleeddino.

36 S'oossaa asatuu unttunttu eek'aw goyinneeddino;

hewenne, unttunttoo p'ire gideedda.

37 Unttunttu barenttu attumanne mac'c'a naanatuwaa

s'alahetoo yarshsheeddino.*

38 Unttunttu, s'illo suutsaa

Kanaane eek'atoo yarshsheeddino;

barenttu attumanne mac'c'a naanatuwaa suutsaa gusseeddino;*

he suutsan biittay tuneedda.

39 Hewaadan unttunttu barenttu oosuwaan tuneeddinonne,

sharmus'aadan unttunttu barenttu S'oossaw ammanettennan is's'eeddino.

40 Hewaa diraw, Med'inaa Godaa hank'k'uu,

Aa asaa bolla ees's'i keseedda;*

I barewantta sheneteedda.

41 I unttuntta hara gadiyaa asatuwaa kushiyan aatsiide immeedda;

unttunttu is's'eeddawanttu unttuntta mooddeeddino.

42 Unttunttu morkketuu unttuntta naak'k'eeddinonne

barenttu sheniyaadan ayisseedino.

43 I unttuntta daro gede ashsheedda;

shin unttunttu makkalaw danc'c'i denddeeddino;

barenttu nagaraa gaasuwaan d'ayeeddino.

44 Gidooppenne, I unttunttu waasseedda waasuwaa sisiide,

unttunttu waayiyaa k'oppeedda.

45 I unttunttu diraw, bare c'aak'uwaa hassayeedda;

aggena bare siik'uwaa daruwaadan unttuntta maareedda.

46 Unttuntta omoodeedda ubbay unttunttoo k'arettanaadan ootseedda.

47 Abeet Med'inaa Godaw, nu S'oossaw, nuuna ashsha.*

Nuuni ne geeshsha suntsaa galatanaadaaninne

ne bonchchuwaan c'eek'ettanaadan,

kawutetsatuwaa giddoppe nuuna shiishsha.

48 Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay

med'inaappe med'inaa gakkanaw galatetto!

Asay ubbay, «Amen"i!» go.

Med'inaa Godaa galatite!

Ichcheshentso Mas'aafaa

107

(107—150)

Metuwaa Ubbaappe Ashiyaa S'oossaa Galatite

1 Med'inaa Godaa galatite!* Ayaw gooppe,

I keeka; aggena Aa siik'uu med'inaassa.

2 Med'inaa Goday ashsheedawanttunne,

morkkatuwaa kushiyaappe wozeeddawanttu,

hewaadan giide haasayino.

3 Unttuntta I biittatuwaappe,

away doliyaasaappenne wulliyaasaappe,

huup'issanne gedissa baggappe

shiishsheeddawantta.

4 Unttunttuppe ittuu ittuu bazzuwaa biittan yuuyyeeddino.

Barenttu de'iyaa katamaa biyaa ogiyaa,

demmanaw danddayibeykkino.

5 Unttunttu koshateeddinonne saametteeddino;

unttunttu yibbaateeddino.

6 Unttunttu metooteedda wode,

Med'inaa Godaw waasseeddino;

I unttuntta unttunttu waayiyaappe ashsheeda.

7 Unttunttu de'ana katamaa gakkanaw,

I unttuntta sitta ogiyaanna kaaletseedda.

8 Aggena Aa siik'oonne,

I asaw ootseedda malalissiyaabaw,

unttunttu Med'inaa Godaa galatino.

9 Ayaw gooppe, I saametteeddawantta alee;

Koshatteeddawanttakka lo"obaa kalissee.

10 Unttunttuppe ittuu ittuu

d'ip'p'i go d'umaa giddon utteeddino;

Unttunttu birataa sanssalatan waayetteeddino.

11 Ayaw gooppe, unttunttu S'oossaa k'aalaw makkaleeddinonne,

Ubbaappe D'ok'k'iyaa S'oossaa zoriyaa kad'eeddino.

12 I unttuntta tugga oosuwaan daabursseedda;

unttunttu kunddeeddino;

shin unttuntta maaddiyaawe d'ayeedda.

13 Unttunttu metooteedda wode, Med'inaa Godaw waasseeddino;

I unttuntta unttunttu waayiyaappe ashsheedda.

14 Bareto d'umaappekka kesseedda;

unttunttu k'ashetteedda birataa sanssalataakka duutseedda.

15 Aggena Aa siik'oonne

I asaw ootseedda malalissiyaawoo

unttunttu Med'inaa Godaa galatino.

16 Ayaw gooppe, I nahaasiyaappe oosetteedda penggiyaa mentseedda;

Birataa kulbbuwaakka d'ukkeedda.

17 Unttunttuppe ittuu ittuu booza gideeddino;

Barenttu ootseedda nagaraa gaasuwaaninne,

barenttu iitatetsaa gaasuwaan tuggateeddino.

18 Unttunttu k'uma ubbaa shenetiide,

hayk'k'oo mateeddino.

19 Unttunttu metooteedda wode, Med'inaa Godaw waasseeddino;

I unttuntta unttunttu waayiyaappe ashsheeda.

20 I bare k'aalaa kiittiide, unttuntta patseedda;

duufuwaan geliyaawaappe ashsheeda.

21 Aggena Aa siik'oonne

I asaw ootseedda malalissiyaawoo

unttunttu Med'inaa Godaa galatino.

22 Unttunttu aw galataa yarshshuwaa yarshshino;

K'ay nashshechchaa yetsan I ootseeddawaa odino.

23 Unttunttuppe ittuu ittuu,

markkabiyaan wolk'k'aama abbaa bollan beeddino.

Unttunttu he wolk'k'aama abbaa bolla barenttu oosuwaa ootsiyaawantta.

24 Unttunttu Med'inaa Godaa oosuwaa,

I c'iimmaa garssan ootseedda malalissiyaabaa be'eeddino.

25 I azaziide, gotiyaa dentseedda;

abbaa hobbii k'aas's'eedda.

26 Unttunttu pude saluwaa c'ugudetteeddino;

hewaappe duge c'iimmaa wod'd'eeddino.

He iita metuu gakkina, unttunttu wozanay toyyu geedda.

27 Unttunttu matsotteedda asaadan

d'ubettiide ganddigaareeddino;

unttunttu eraykka jolleedda.

28 Unttunttu metooteedda wode, Med'inaa Godaw waasseeddino;

I unttuntta unttunttu waayiyaappe ashsheeda.

29 I gotiyaa c'o"u ootseedda;

abbaa beetaakka sirp'p'i ootseedda.

30 C'o"u geedda diraw,

unttunttu nashetteeddino;

S'oossay unttuntta unttunttu amotteedda katamaa aheedda.

31 Aggena Aa siik'oonne

I asaw ootseedda malalissiyaabaw

unttunttu Med'inaa Godaa galatino.

32 Unttunttu Aa asatuwaa shiik'uwaan d'ok'k'u d'ok'k'u ootsino;

k'ay c'imatuwaa shiik'uwaan Aa galatino.

33 S'oossay shaafatuwaa melisseedda;

pulttotuukka goggennaadan te"eedda.

34 Hewan de'iyaa asatuwaa iitatetsaa diraw,

Mokkiyaa aradda biittaakka,

mokkenna mela biittaw laammeedda.

35 I zaariide mela bazzuwaan haatsay eellanaadan,

k'ay mela biittan pulttuu d'uuk'k'anaadan ootseedda.

36 Kosheteeddawantta he sa'aan wotseedda;

unttunttu barenttoo de'iyaa katamaa kees's'eeddino.

37 Unttunttu barenttu goshshan zeriide,

woyniyaa tokkiide,

daro murutaa shiishsheeddino.

38 I unttuntta anjjina, unttunttu loytsi c'oratteeddino;

unttunttu mehiyaakka guutsibeenna.

39 Asatuu s'oonettiyaa wodenne unttunttu uk'k'unnaa,

metuwaanne kayyuwaa gaasuwaan kawushiyaa wode,

40 S'oossay kaappotuwaa kad'eeddawaa bessee;

ogii bayinna bazzuwaan toyilakattanaadan I unttuntta ootsee.

41 Shin I hiyyeesatuwaa tuggaappe kessiide,

unttunttu golle asaa dorssaa wudiyaadan c'orayee.

42 Suure asatuu I ootsiyaawaa be'iide nashettiino;

shin iita asatuu ubbay c'o"u giino.

43 Aad'd'eeda Eranchcha gidiyaawe ha yewuwaa k'oppo;

Med'inaa Godaa aggena siik'uwaa akeeko.

108

Wontta Sabaanne Galataa

Daawita mazamuriyaa, yetsaa

1 Abeet S'oossaw, ta wozanay minniide de'ee.

Taani new ta kumentsaa wozanaappe yes's'ananne neena sabbana.

2 Diitsawunne maasink'k'oo beegottite!

Taanikka wontta guuraanna beegottana.

3 Abeet Med'inaa Godaw, taani neena asaa giddon galatana;

k'ay kawutetsaa giddon neena sabbana.

4 Ayaw gooppe, aggena ne siik'uu wolk'k'aama;

saluwaappe bollaw aad'd'ee.

Ne tumatetsaykka bolla shaariyaadan d'ok'k'ee.

5 Abeet S'oossaw, salotuwaappe bollaanna

d'ok'k'u d'ok'k'u ga!

Ne bonchchuu sa'aa ubbaa bolla gido.

6 Neeni siik'iyaawanttu attana mala,

ne ushechcha kushiyan nuuna ashsha;

neeni taw alla.

7 S'oossay bare geeshsha sa'aan hawaadan yaageedda;

«Taani s'oonaade Sekeema biittaa shaakkana;

k'ay Sukkoota zanggaaraa gishana.

8 Gala'aade tawaa; Minaasekka taassa;

Efireemi ta huup'iyaa ashshiyaa k'oobiyaa;

Yihuday ta kawutetsaa s'am"aa.

9 Moo'aabe taani meec'ettiyaa kuyis'aaruwaa;

Eedoomi tawaa gidiyaawaa erissanaw

ta c'aammaa Aa bolla wotsay.

Taani Piliss's'eema s'oonaade gereeray» yaageedda.

10 Gimbbetteedda katamaakko, taana oonee afanawe?

Eedooma gakkanaw taana oonee kaaletsanawe?

11 Abeet S'oossaw, nuuna aggeedawe neena gidikkii?

Abeet S'oossaw, neeni nu tooranchchatuwaanna olaw kesakka.

12 Asaa maaduu patsenna diraw,

morkkiyaanna olettanaw neeni nuuna maadda.

13 S'oossaa wolk'k'an nuuni nu morkkatuwaa s'oonana;

nu morkkatuwaa yed'd'anawe Aa.

109

Morkkiyaa Bolla Shiik'o Woosaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, Daawite s'aafeedda mazamuriyaa

1 Abeet taani galatiyaa S'oossaw,

neeni taw c'o"u gooppa.

2 Ayaw gooppe, iita worddanchcha asatuu,

barenttu doonaa ta bolla dooyeeddino;

unttunttu worddo ins's'arssan ta bolla haasayiino.

3 Unttunttu is'o k'aalaanna taana dooddiino;

gaasuu bayinnan taananna oletiino.

4 Taani unttuntta siik'aynne unttunttoo woossay;

gidooppekka, unttunttu taana mootiino.

5 Taani lo"uwaa ootsina,

unttunttu taw iitaa zaariino;

taani unttuntta siik'ina, unttunttu taana is's'iino.

6 Ta morkkiyaa bolla iita daannaa suntsaa;

mootanchchay Aa ushechchan ek'k'o.

7 Aa biddiyaa wode, I bayzzanchcha gidiide beetto;

Aa woosaykka aw simmiide gometo!

8 Aa laytsay k'aammo;*

Aa suntsatetsaakka haray akko!

9 Aa naanatuu aawuwaa d'ayiide yii"ino;

Aa machata am"e gidu!

10 Aa naanatuu yuuyyi yuuyyiide woossino;

barenttu de'iyaa onaappekka yederssettino!

11 Aa mas'uwaa ubbaa ac'oo oyk'k'o;

I daaburiide kesseeddabaa ubbaa allagay bonk'k'o!

12 Ooninne aw keekkabaa ootsoppo,

woy aawuwaa d'ayeedda Aa naanaatoo k'arettoppo!

13 Aa naanatuu ubbay wuri d'ayino;

kaalliyaa yeletaan Aa suntsay dogetto.

14 Aa aawotuwaa nagaray Med'inaa Godaa sintsan k'ofetto;

Aa aatti nagaray ubbakka k'uc'ettoppo!

15 He nagaray ubbaa gede Med'inaa Godaa sintsan beetto;

unttuntta hassayissiyaawe sa'aappe d'ok'olletti kichcho!

16 Ayaw gooppe, I

keekkabaa ootsanaw ubbakka k'oppibeenna;

hiyyeesatuwaa, metootanchchatuwaanne

wozanay madus's'eeddawantta yederssiide wod'eedda.

17 I shek'k'anaw doseedda diraw,

ikka shek'k'etteeddawaa gido!

I anjjanaw dosenna diraw,

anjjuu aappe haakko!

18 I shek'k'iide salenna;

Aa shek'ay haatsaadan Aa bollaa katso!

Zayitiyaadan Aa mek'etsan gelo!

19 Afilaadan Aa kammo;

sak'k'iyaadan ubbaa gede Aa s'eessan de'o!

20 Hawe taana mootiyaawanttoonne

taana iitan zigiriyaawanttoo,

Med'inaa Goday immiyaa woytuwaa gido!

21 Shin abeet Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw,

ne suntsaa diraw, taana maadda.

Aggena ne siik'uwaanne

ne keekkatetsaa diraw, taana ashsha.

22 Ayaw gooppe, taani

hiyyeessanne metootanchchaa asaa;

ta wozanaykka maduns's'eedda.

23 Taani omarssa kuwaadan d'ayana hanay;

taani booliyaadan k'ok'k'ofettay.

24 S'oomishin ta gulbbatay is's'eedda;

ta bollaykka laafee.

25 Taana mootiyaawanttoo k'iliic'iyaawaa gidaaddi;*

unttunttu taana be'iide, barenttu huup'iyaa k'aatsiino.

26 Abeet Med'inaa Godaw ta S'oossaw, taana maadda;

aggena ne siik'uwaadan taana ashsha.

27 Abeet Med'inaa Godaw, hewe

ne kushiyaa gideeddawaanne

hewaa neeni ootseeddawaa ta morkketuu erino.

28 Unttunttu taana shek'k'ooppenne,

neeni taana anjja!

Ta bolla denddiyaawanttu yeellatino;

shin taana ne k'oomaa nashshechchaa.

29 Taana mootiyaawanttu kawushshaa mayno;

barenttu yeellaakka kutaadan k'umayino.

30 Taani ta ins's'arssan Med'inaa Godaa daroppe galatana;

daro Asay shiik'eeddasaan Aa galatana.

31 Ayaw gooppe, I hiyyeesaa diraw mootettee;

hayk'k'oo pirddiyaa asaappekka Aa ashshee.

110

S'oossay Dooreedda Kaatiyaa Daawite s'aafeedda mazamuriyaa

1 Med'inaa Goday ta Godaa,*

«Taani ne morkkatuwaa neeni gediyaan

yed'd'a ek'k'iyaawaa ootsana gakkanaw,

hawaan taappe ushechcha baggana utta» yaageedda.

2 Med'inaa Goday ne minotetsaa s'am"aa S'iyooneppe kiittana;

yaatina, «Ne morkkatuwaa moodda!» yaagana.

3 Neeni ne morkkatuwaanna olettiyaa gallassi,

ne Asay eeno gaana.

Wontta guura ketterssaadan,

ne wodalla Asay neekko geeshsha deretuwaan shiik'ana.

4 Med'inaa Goday, «Malkka S'edek'i k'eesiyaa gideeddawaadan,

neenikka med'inaw k'eesiyaa gidana» yaagiide c'aak'k'eedda;

I bare k'ofaa laammenna.*

5 Goday ne ushechchan de'ee;

bare hank'k'uwaa gallassi I kaatetuwaa kinchchereetsana.

6 Kawutetsaa bolla I pirddana;

olaa dembbatuwaakka anhaa s'alala ootsana;

sa'aan ubbaan de'iyaa kaatetuwaa I mentsereetsana.

7 Kaatii ogiyaa matan de'iyaa haatsaa pulttuwaappe ushiide,

I bare huup'iyaa d'ok'k'u ootsana.

111

S'oossaw Shiik'iyaa Galataa

1 Med'inaa Godaa galatite! Suuretuu shiik'iyaa shiik'uwaan,

taani ta polo wozanaappe Med'inaa Godaa galatana.

2 Med'inaa Godaa oosotuu ay keeshshaa gitee!

Unttunttun nashettiyaawanttu ubbay unttuntta k'oppanaw bessee.

3 Aa oosotuu bonchchuwaaninne

anggan kumeeddawantta.

Aa s'illotetsaykka med'inaw de'ee.

4 I bare malalissiyaa oosotuu,

hassayettanaadan ootseedda.

Med'inaa Goday k'arettiyaawaanne maariyaawaa.

5 Barew yayyiyaawanttoo k'umaa I immee;

I bare c'aak'uwaa med'inawukka k'oppee.

6 Allagatuwaa biittaa immiyaawan

I bare oosuwaa wolk'k'aa bare asaa besseedda.

7 Aa kushiyaa oosotuu tumanne likke;

Aa wogatuukka ubbay ammanettiyaawantta.

8 Unttunttunne med'i med'inaw ek'k'iide de'iyaawantta;

tumatetsaaninne suuretetsan imetteeddawantta.

9 I bare asaa woziide kesseedda;

I bare c'aak'uwaa unttunttunna med'inaw wotseedda.

Aa suntsay geeshshanne, «Hoola!» giissiyaawaa.

10 Eratetsaw koyiruu Med'inaa Godaw yayyiyaawaa;*

Aa wogaa ootsiyaawanttoo lo"o akeekay de'ee.

S'oossay med'inaw galatetto!

112

Lo"o Asaa Nashechchaa

1 Med'inaa Godaa galatite! Med'inaa Godaw yayyiyaanne,

Aa azazuwaa polanaw daroppe nashetiyaa asay,

anjjetteedawaa.

2 Aa naanatuu biittan wolk'k'aama gidana;

suure asatuwaa yeletay anjjettana.

3 Shaluunne duretetsay Aa golliyaan de'ee;

Aa s'illotetsaykka med'inaw de'ana.

4 Suure asaw,

keeka, s'illonne k'arettiyaa asatoo,

d'umaa giddon poo'uu poo'ee.

5 Keekatetsan c'oo tal"iyaa uraw,

bare oosuwaa suuretetsan ootsiyaa uraw,

keekabay yaana.

6 S'illo Asay awudenne kunddenna;

med'inaw I hassayettana.

7 Iitabaa I sisooppekka dagammenna;

ayaw gooppe, Aa wozanay k'aas's'ena;

Med'inaa Godaan I ammanettee.

8 Aa wozanay s'ala gidiyaa diraw,

ubbakka I yayyena;

wurssetsan bare morkketuu s'oonettina be'ana.

9 I hiyyeesaa asaw darissiide immeedda;*

k'ay Aa s'illotetsay med'inaw de'ee;

Aa kac'ii bonchchuwaan d'ok'k'u gee.

10 Iita Asay hewaa be'iide yilotee;

achchaa garc'c'iide, c'oo d'ayee.

Iita asaa amuu c'oo attanawaa.

113

S'oossaa Keekkatetsaa K'onc'c'issiyaa Galataa

1 Med'inaa Godaa galatite! Hinttenoo Med'inaa Godaa k'oomatoo,

Med'inaa Godaa suntsaa galatite!

2 Med'inaa Godaa suntsay hachcheppe med'inaa gakkanaw galatetto!

3 Away doliyaasaappe biide

wulliyaasaa gakkanawukka Med'inaa Godaa suntsay galatetto!

4 Med'inaa Goday kawutetsaa ubbaappe bollaanna mooddiyaawaa;

Aa bonchchuukka salotuwaappe d'ok'k'iyaawaa.

5 Med'inaa Godaa nu S'oossaa mali oonee?

I bolla d'ok'k'an kawutetsaa araatan utteedda.

6 I salotuwaanne sa'aa s'eellanaw

duge hokkee.

7 I hiyyeesaa baanaappe d'ok'k'u ootsee;

metootanchchaakka bidintsaa pituwaappe dentsee.

8 Bare asaa mooddiyaawanttunna utissee.

9 Maynne mishirato naanatuwaa aato ootsiide,

nashechchiide I golliyaan izo bonchchissee.

Med'inaa Godaa galatite!

114

Paasigaa Mazimuriyaa

1 Israa'eeliyaa Asay Gibs'e biittaappe keseedda wode,*

Yaak'ooba golliyaa asay,

allaga k'aalan haasayiyaa asaa yeggiide beedda wode,

2 Yihudaa Asay Godaw geeshsha asaa gideedda;

Israa'eeliyaa asaykka aw moodeteeddino.

3 Zo'o Abbay hewaa be'iide bak'ateedda;*

Yorddaanoosa Shaafaykka guyye simmeedda.

4 Deretuu deeshshatuwaadan buraak'eeddino;

zoozetuukka dorssaa maraadan guferetteeddino.

5 Abbaw, neena bak'atisseedawe ayee?

Yorddaanoosa Shaafaw, ayaw guyye simmaaddii?

6 Hinttenoo deretoo, deeshshatuwaadan

ayaw buraak'eedditee?

Hinttenoo zoozatoo, dorssaa maraadan,

ayaw guferetteeditee?

7 Neenoo biittaw, Godaa sintsan,

Yaak'ooba S'oossaa sintsan kokkora.

8 I Shuchchaa zeereeto haatsaa kesseeddawaa;*

zaallaa, haatsaa pulttuwaa ootseeddawaa.

115

Itti Tumu S'oossaa

1 Abeet Med'inaa Godaw, nu gishsha gidenna;

nu gishsha gidennaan, aggena ne siik'owunne

ne tumatetsaa diraw, ne suntsaa bonchcha.

2 Kawutetsatuu ayaw,

«Unttunttu S'oossay hak'an de'ii?» giinoo?

3 Nu S'oossay saluwaana;

I bare doseeddawaa ay gidooppekka ootsee.

4 Shin unttunttu eek'atuu biraanne work'k'aa;*

unttunttu asaa kushiyaan med'etteeddawantta.

5 Unttunttoo doonay de'ee; shin haasayikkino;

ayifii de'ee; shin s'eellikkino.

6 Unttunttoo haytsay de'ee; shin sissikkino;

siid'ii de'ee; shin singgikkino.

7 Unttunttoo kushii de'ee; shin oyk'k'i erikkino;

gediikka de'ee; shin hamettikkino;

unttunttu barenttu pillanttiyaanna kooshshaa sissikkino.

8 Unttuntta med'd'iyaawanttunne,

unttunttun ammanettiyaawanttu ubbay unttunttu mala gidino.

9 Hinttenoo, Israa'eeliyaa asatoo,

Med'inaa Godaan ammanettite!

I hinttena maaddiyaawaanne hintte gonddalliyaa.

10 Hinttenoo, Aaroona golliyaa asatoo,

Med'inaa Godaan ammanettite!

I hinttena maaddiyaawaanne hintte gonddalliyaa.

11 Hinttenoo, Med'inaa Godaw yayyiyaawanttoo,

Med'inaa Godaan ammanettite!

I hinttena maaddiyaawaanne hintte gonddalliyaa.

12 Med'inaa Goday nuuna k'oppee; I nuuna anjjana.

I Israa'eeliyaa asatuwaa anjjana.

I Aaroona golliyaa asatuwaa anjjana.

13 Med'inaa Godaw yayyiyaawantta,

guutsatuwaakka gitatuwaakka I gatso anjjana.*

14 Med'inaa Goday hinttenakka hintte naanatuwaakka darisso!

15 Saluwaanne sa'aa med'd'eedda Med'inaa Godaan anjjettite!

16 Bolla d'ok'k'a saluu Med'inaa Godaawaa;

shin sa'aa I asaw immeedda.

17 Hayk'k'eeddawanttu, duufuwaan c'o"u geeddawanttu,

Med'inaa Godaa galatikkino.

18 Shin nuuni, pas'a de'iyaawanttu,

hachcheppe doommiide

med'inaa gakkanaw Med'inaa Godaa galateetto.

Med'inaa Godaa galatite!

116

Hayk'k'uwaappe Atteedda Asaa Galataa

1 I ta kooshshaanne ta watiwatuwaa siseedda diraw,

taani Med'inaa Godaa siik'ay.

2 I bare haytsaa taakko yeggeedda diraw,

taani pas'a de'eedda keenan ubbaan Aa s'eesana.

3 Hayk'k'uu p'iriyaadan taana oyk'k'anaw haneedda;

moogettana hirggay taana iisseedda.

Taana un"ay toleedda.

4 He wode taani, «Abeet Med'inaa Godaw, hadaraa!

Taana ashsha» yaagaade Med'inaa Godaa suntsaa s'eesaad.

5 Med'inaa Goday keekkanne s'iluwaa;

nu S'oossay k'arettiyaawaa.

6 Med'inaa Goday ashikke wozanay de'iyaawantta naagee;

taani metooteedda wode, I taana ashsheeda.

7 Ta shemppattee, simmi woppu ga;

ayaw gooppe, Med'inaa Goday new keekeedda.

8 Med'inaa Goday taana hayk'k'uwaappe,

ta ayifiyaa afotsaappe,

ta gediyaakka d'ubiyaappe ashsheedda.

9 Hewaa diraw, taani,

pas'a de'iyaawanttu giddon,

Med'inaa Godaa sintsan hamettay.

10 Taani, «Taana un"ay toleedda» giyaa wodekka,*

ta ammanuwaa aggabeyikke.

11 Taani dagamaade, «Asay ubbay wordduwaa» yaagaad.

12 I taw keekkeedda keekkatetsaa diraw,

taani Med'inaa Godaw ay c'igganaw danddayayitaa?

13 Taani s'uu'aa woyniyaa eessaa galataw shiishshaade,

I taana asho diraw,

Med'inaa Godaa suntsaa s'eesana.

14 Aa asaa ubbaa sintsan

taani k'anggiyaa Med'inaa Godaw gatsana.

15 Geeshshatuwaa hayk'k'uu Med'inaa Godaa sintsan,

loytsi daroppe bonchchetteeddawaa.

16 Abeet Med'inaa Godaw, taani ne k'oomaa;

ee, taani ne k'oomaa, ne k'oomati na'aa.

Taana k'ashuwaappe neeni billaada.

17 Abeet Med'inaa Godaw,

taani galataa yarshshuwaa new yarshshana;

ne suntsaa s'eesana.

18 Asaa ubbaa sintsan,

taani k'anggeteedda k'anggetsaa Med'inaa Godaw gatsana.

19 Hewaakka taani gatsanawe,

Yerusaalamen de'iyaa Med'inaa Godaa golliyaa dabaabaanna.

Med'inaa Godaa galatite!

117

Galataa S'eessaa

1 Kawutetsatoo ubbatoo, Med'inaa Godaa galatite!*

Asay ubbay, Aa gitayite!

2 Ayaw gooppe, aggena Aa siik'uu nuw wolk'k'aama;

Med'inaa Goday med'inawukka ammanettiyaawaa.

Med'inaa Godaa galatite!

118

S'oonoo Shiik'o Galataa

1 Med'inaa Godaa galatite! Ayaw gooppe, I keeka.*

Aggena Aa siik'uu med'inaawaa.

2 Israa'eeliyaa asay,

«Aggena Aa siik'uu med'inaawaa» yaago.

3 Aaroona golliyaa asay,

«Aggena Aa siik'uu med'inaawaa» yaago.

4 Med'inaa Godaw yayyiyaawanttu ubbay,

«Aggena Aa siik'uu med'inaawaa» yaagino.

5 Taani un"etteedda wode Med'inaa Godaw waassaad;

I ta waasuwaa alliide, taana la"a kesseedda.

6 Med'inaa Goday taananna de'iyaa diraw,

taani yayyikke.*

Asi taana ay ootsii?

7 Med'inaa Goday taana maaddanaw taananna de'ee;

ta morkketuu s'oonetteeddawantta taani be'ana.

8 Asan ammanettiyaawaappe,

Med'inaa Godaakko bak'atiyaawe lo"a.

9 Daannatuwaan ammanettiyaawaappe,

Med'inaa Godaakko bak'atiyaawe lo"a.

10 Kawutetsatuu ubbay taana dooddi oyk'k'eeddino;

shin Med'inaa Godaa suntsan taani unttuntta s'oonaad.

11 Unttunttu taana dooddeeddino;

ubba saanna dooddi oyk'k'eeddino;

shin Med'inaa Godaa suntsan taani unttuntta s'oonaad.

12 Unttunttu matsay doodiyaawaadan,

ta yuushshuwaan dooddeeddino.

Shin aguntsay taman ees's'iyaawaadan

ees's'i d'ayeeddino.

Med'inaa Godaa suntsan taani unttuntta s'oonaad.

13 Taana sugi yeggina, kunddana hanay;

shin Med'inaa Goday taana maaddeedda.

14 Med'inaa Goday taw wolk'k'anne minotetsaa;*

I taana ashshiyaawaa gideedda.

15 Olaa s'ooniide simmiyaa asay,

s'illotuwaa dunkkaaniyaan hombboc'iidde, giyaawaa sisite.

Unttunttu, «Med'inaa Godaa ushechcha kushii wolk'k'aamabaa ootseedda!

16 Med'inaa Godaa ushechcha kushii s'oonuwaa immeedda!

Med'inaa Godaa ushechcha kushii wolk'k'aamabaa ootseedda!» yaagiino.

17 Taani hayk'k'ikke;

pas'a de'ananne Med'inaa Goday ootseeddawaa awaayana.

18 Med'inaa Goday taana iita muruwaa muree;

shin hayk'k'oo aatsiide immibeenna.

19 Taani giddo gelaade Med'inaa Godaa galatana mala,

Geeshsha Golliyaa penggetuwaa ane taw dooyite.

20 Hawe Med'inaa Godaa penggiyaa;

ha penggiyaanna s'illotuwaa s'alalay geliino.

21 Neeni taana siseedda dirawunne

s'oonuwaa immeedda diraw,

taani neena galatay.

22 Gimbbiyaawanttu kad'iide is's'eedda shuchchay,**

godaa s'ap'uwaa minisiyaa, ubbaappe aad'd'iyaa shuchchaa gideedda.

23 Hawe Med'inaa Goday ootseeddawaa;

k'ay nu ayifiyawukka malalissiyaawaa.

24 Hawe gallassay Med'inaa Goday med'eedda gallassaa.

Ane nuuni an nashettoyttenne ililoytte.

25 Abeet Med'inaa Godaw, ha"i nuuna ashshaarikkii!

Abeet Med'inaa Godaw, ha"i nuw injjeyaarikkii!*

26 Med'inaa Godaa suntsan yiyaa Asay anjjetteedawaa gido!*

Nuuni Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaappe hinttena anjjeetto.

27 Med'inaa Goday S'oossaa; I nu bollan poo'isseedda.

Irs's'a tashiyaa oyk'k'iide, ayaana gallassaa bonchchite;

yarshshuwaa bollan de'iyaa kac'iyaakko aad'd'ite.

28 Neeni ta S'oossaa; taani neena galatana.

Neeni ta S'oossaa; taani neena gitayana.

29 Med'inaa Godaa galatite! Ayaw gooppe, I keeka;

aggena Aa siik'uu med'inaawaa.

119

S'oossaa Higgiyaw Imetteedda Sabaa

Alef

1 Barenttu ogiyaan tooshii bayinnawanttunne,

Med'inaa Godaa higgiyaadan hamettiyaawanttu,

anjjetteedawantta.

2 I odeeddawaa ootsiyaawanttunne

barenttu kumentsaa wozanaappe Aa siik'iyaawanttu,

anjjetteeddawantta.

3 Unttunttu balabaa ootsikkino;

S'oossaa ogiyaan hamettiino.

4 Ne wogaw ammanettiide naagana mala,

neeni nuuna azazaadda.

5 Ne awaayoo azazettiyaawan

ta ogii minnanaadan amottay.

6 Yaatooppe, ne azazuwaa ubbaa hayzzaadde,

taani ubbakka yeellatikke.

7 Ne s'illo pirddaa tamaaraade,

taani neena suure wozanaappe galatana.

8 Taani ne awaayuwaadan ootsana;

taana ubbakka yeggoppa.

Beet

9 Yalagay bare ogiyaa geeshsha ootsiide

wooti naaganaw danddayii?

Ne k'aalay giyaawaadan de'ooppe danddayee.

10 Taani ta polo wozanaappe neena koyay;

ne azazotuwaappe wora hamettennaadan taana naaga.

11 Taani neena naak'k'ennaadan

ne k'aalaa ta wozanaan wotsaad.

12 Abeet Med'inaa Godaw, neeni galatetta!

Ne awaayuwaa taana tamaarissa.

13 Ne doonaappe keseedda pirddaa ubbaa,

taani ta ins's'arssan oday.

14 Duretetsan nashettiyaawaadan,

taani neeni odeedda k'aalan nashetay.

15 Ne wogatuwaa zaara zaaraadde k'oppaynne

ne ogiyaa loytsa akeekay.

16 Taani ne awaayuwaan nashetay;

ne k'aalaakka taani dogikke.

Gaameel

17 Taani pas'a de'ana malanne

ne k'aalaw azazettana mala,

taw ne k'oomaw keekabaa ootsa.

18 Ne higgiyaa giddon de'iyaa malalissiyaa tumatetsaa,

taani be'ana mala, ta ayifiyaa dooyaa.

19 Taani ha sa'aan imatsaa;

ne azazotuwaa taappe gentsoppa.

20 Taani ubbaa wode,

ne pirddaa loytsa laamotay.

21 Otorettiyaawanttu, shek'k'etteeddawantta,

ne azazuwaappe wora hamettiyaawantta,

neeni seeraasa.

22 Taani neeni odeeddawaa ootseedda diraw,

unttunttu boriyaanne unttunttu kad'iyaa ta bollaappe digga.

23 Haray atto kaappatuu shiik'iide,

ta bolla mak'ettooppekka,

taani, ne k'oomay, ne awaayuwaa zaara zaaraadde k'oppana.

24 Neeni odeedda k'aalatuu taana nashechchiino;

unttunttu taana zoriino.

Daalees'i

25 Taani hayk'k'ana hanay;

neeni geedda k'aalaadan ta shemppuwaa ashsha.

26 Taani ta ogiyaawaa new odina,

neeni taana sisaadda;

simmi, ne awaayuwaa taana tamaarissa.

27 Ne wogaa ogiyaa taana akeekissa;

malalissiyaa ne oosuwaa

taani zaara zaaraadekka k'oppana.

28 Kayyuu dareeddawaan ta shemppuu daabureedda;

neeni geedda k'aalaadan taana minisa.

29 Worddo ogiyaa taappe haassa;

ne aad'd'o keekkatetsan ne higgiyaa taana tamaarissa.

30 Tumuwaa ogiyaa dooraad;

ne pirddaa hayzzaad.

31 Abeet Med'inaa Godaw, taani

neeni odeeddawaa minisa oyk'k'aad;

simmi taana yeellayoppa!

32 Neeni ta wozanaa la"a keseedda diraw,

taani ne azazuwaa ogiyaan wos's'ay.

He

33 Abeet Med'inaa Godaw, ne awaayuwaa biletsaa

taana tamaarissa;

taani wurssetsay gakkanaw Aa naagana.

34 Taani ne higgiyaa naagana malanne

ta kumentsaa wozanaappe taani aw azazettana mala,

neeni taw akeekaa imma.

35 Ne azazuwaa ogiyaan taana kaaletsa;

ayaw gooppe, taani an nashetay.

36 Ta wozanaa amuwaakko gidennaan,

neeni odeedda k'aalaakko zaara.

37 Patsennabaa s'eellenna mala,

ta ayifetuwaa te"a;

ne ogiyaan ta de'uwaa ooratsa.

38 Neeni yayetana mala,

neeni gelo k'aalaa taw,

ne k'oomaw pola.

39 Yashshiyaa boriyaa taappe digga.

Ne pirdday ay mala lo"ee!

40 Taani ne wogaa naaganaw amottay;

neeni s'illuwaa gidiyaa diraw,

ta de'uwaa ooratsa.

Waw

41 Abeet Med'inaa Godaw, aggena ne siik'uwaa taana bessa;

neeni geedda k'aalaadan taana ashsha.

42 Taani ne k'aalan ammanettiyaa diraw,

taana boriyaawanttoo zaaranaw danddayay.

43 Taani ne pirddan nashshechchaa ootsiyaa diraw,

ta ins's'arssaappe tumatetsaa k'aalaa d'ayissoppa.

44 Taani ubbaa gede, med'i med'inawukka

ne higgiyaw azazettana.

45 Taani ne wogaa poliyaa diraw,

aakuwaan hamettana.

46 Taani kaatetuwaa sintsan ek'k'aade,

neeni odeeddabaa odaadde yeellatikke.

47 Taani dosiyaa ne azazotuwaan nashettay

48 Taani siik'iyaa ne azazotuwaa bonchchay;

ne awaayuwaakka zaara zaaraadde k'oppana.

Zaw

49 Neeni taw, ne k'oomaw,

immeedda k'aalaa k'oppa;

he k'aalan taani hidootaa ootsay.

50 Neeni, «Taani neena pas'a wotsana»

geedda k'aalay ta tuggaa wode taana mintsetseedda.

51 Otoranchchatuu taana likkiyaappe aatsiide shek'iino;

shin taani ne higgiyaappe sher"i giikke.

52 Abeet Med'inaa Godaw, beniideppe de'iyaa ne pirddaa taani hassayay;

hewan taani minetay.

53 Iitatuu ne higgiyaw azazettenawaa be'ina,

yiluu taana wod'eedda.

54 Taani de'iyaa allaga biittan,

ne awaayuu taw yetsaa gideedda.

55 Abeet Med'inaa Godaw, taani k'amma ne suntsaa k'oppay;

ne higgiyaakka naagay.

56 Ne wogaw azazettiyaawe taw anjjo gideedda.

Heet

57 Abeet Med'inaa Godaw, taana gakkeedda saamay neena;

taani ne k'aalaw azazettana yaagay.

58 Taani ta kumentsaa wozanaappe neena woossay.

Neeni geedda k'aalaadan taw k'aretta.

59 Taani ta ogiyaa akeeka s'eellaade,

neeni odeeddabaakko simmaad.

60 Taani ne azazuwaa naaganaw,

elleellanaappe attina takkikke.

61 Iitatuu taana wodoruwaan k'achchooppekka,

taani ne higgiyaa dogabeykke.

62 Ne s'illo pirddaa diraw, neena galatanaw,

taani k'amma bilahe dendday.

63 Taani new yayyiyaawanttu ubbawunne

ne wogaa naagiyaawanttoo dabbo.

64 Abeet Med'inaa Godaw, sa'ay

aggena ne siik'uwaan kumeedda;

ne awaayuwaa taana tamaarissa.

S'eet

65 Abeet Med'inaa Godaw, ne geedda k'aalaadan,

taw ne k'oomaw keekkabaa ootsaadda.

66 Taani ne azazotuwaan ammanettiyaa diraw,

lo"o pirddaanne eratetsaa taana tamaarissa.

67 Taani murettanaappe kase wora hamettaad;

shin ha"i ne k'aalaw azazettay.

68 Neeni keeka; neeni keekkabaa ootsaasa;

ne awaayuwaa taana tamaarissa.

69 Otoranchchatuu taana wordduwaa okkiino;

shin taani ne wogaa ta kumentsaa wozanaappe naagana.

70 Unttunttu wozanay ubbakka donc'c'illowantta;

shin taani ne higgiyan nashetay.

71 Taani muretteeddawe taw lo"eedda;

ayaw gooppe, ne awaayuwaa tamaaranaw taana maaddeedda.

72 Daro sha"u work'k'aappenne biraappe,

ne doonaappe keseedda higgii taw aad'd'ee.

Yod

73 Taana ne kushii med'd'eeddanne giigisseedda.

Ne azazuwaa taani tamaarana mala,

taw akeekaa imma.

74 Taani ne k'aalan hidootaa wotsiyaa ootseedda diraw,

new yayyiyaawanttu taana be'iide nashetino.

75 Abeet Med'inaa Godaw, ne pirdday s'illa gidiyaawaanne

neeni amaneteedawaa gido diraw taana mureeddawaa eray.

76 Neeni taw ne k'oomaw geedda k'aalaadan,

aggena ne siik'uu taana miniso.

77 Taani pas'a de'ana mala, taw k'aretta;

ayaw gooppe, ne higgii taana nashechchee.

78 Otoranchchatuu wordduwaan

taana mootiyaa diraw, yeellatino.

Taana gidooppe, taani ne wogatuwaa

zaara zaaraadde k'oppay.

79 New yayyiyaawanttunne,

neeni odeeddabaa eriyaawanttu ubbay,

taakko yiino.

80 Taani yeellatenna mala,

ne awaayoo azazettiyaawan

tooshii bayinnawaa gidaarikkitaa!

Kaaf

81 Neeni taana ashshana mala,

taani naagaadde daaburay;

taani ne k'aalan hidootaa ootsay.

82 Neeni geedda k'aalay polettina

be'anaw s'eelliidde, ta ayifii galjjeedda.

Taani, «Neeni taana awude mintsetsaniishsha?» yaagay.

83 C'uwaan kak'k'eedda ogoruwaa gidaade gunddaad;

gidooppenne, ne awaayuwaa balikke.

84 Taani ne k'oomay awude gakkanaw naagoo?

Taana yederssiyaawantta neeni awude pirddanii?

85 Ne higgiyaa naagenna otoranchchatuu,

taana kuddissana giide, taw ollaa bookkiino.

86 Ne azazotuu ubbay ammantsiyaawantta.

Taana asatuu wordduwaan yederssiyaa diraw,

ha"i taana maadda!

87 Unttunttu taana wod'i diggeeddinoshin;

taani ne wogaa aggabeyikke.

88 Aggena ne siik'uwaan ta de'uwaa naaga;

hewenne, neeni ne doonaappe odeeddawaa taani naaganaassa.

Laameed

89 Abeet Med'inaa Godaw, ne k'aalay med'inaassa;

ikka saluwaan minniide de'ee.

90 Neeni yeletaappe yeletaa gakkanaw ammanettiyaawaa.

Neeni ha sa'aa baasaade essaadda;

ikka minniide de'ee.

91 Neeni geeddawaadan ubbabaykka

hachchi gakkanaw minniide de'ee;

ayaw gooppe, ubbatuukka ne k'oomatuwaa.

92 Ne higgii taana nashechchiyaabaa gidenentto,

ta tuggaa wode taani d'ayana shin.

93 Ne wogaa ubbakka dogikke;

ayaw gooppe, neeni an taana pas'a wotsaadda.

94 Taani newaattee; taana ashsha;

ayaw gooppe, taani ne wogaa naaganaw koyay.

95 Iitatuu taana d'ayissanaw kuukuliide naagiino;

shin taani neeni odeeddawaa k'oppay.

96 Polo geetettobaw ubbabaw zaway de'iyaawaa taani be'aad;

shin ne higgiyaw zaway baawa.

Meem

97 Taani ne higgiyaa waata dosayttaa!

Gallassaa kumentsaa taani k'oppiyaawe Aa.

98 Ne azazotuu ubbaa wodekka taananna de'iyaa diraw,

unttunttu taana ta morkkatuwaappe aad'd'eeda eranchcha kessiino.

99 Taani neeni odeeddawaa k'oppiyaa diraw,

taana tamaarisseedda ubbaappekka aad'd'eeda akeekay taw de'ee.

100 Taani ne wogaw azazettiyaa diraw,

c'imatuwaappe aatsaade akeekay.

101 Taani ne k'aalaw azazettanaw koyiyaa diraw,

ta gediyaa iita ogiyaa ubbaappe naagaad.

102 Neeni taana tamaarisseedda diraw,

taani ne pirddaappe wora babeykke.

103 Ne k'aalay ayaa mal"ii!

Eessaa ililuwaappekka aad'd'iide,

ta doonaan mal"ee.

104 Ne wogaappe akeekaa demmaad;

hewaa diraw, taani geella ogiyaa ubbaa is's'ay.

Noon

105 Ne k'aalay ta gediyaw s'omppiyaa,

ta ogiyawukka poo'uwaa.

106 Ne s'illo pirddaadan de'anaw,

taani c'aak'k'eedda c'aak'uwaa mintsana.

107 Taani daro tuggataad;

abeet Med'inaa Godaw, neeni geedda k'aalaadan

taana pas'a wotsa.

108 Abeet Med'inaa Godaw, ta doonaappe kesiyaa galataa, yarshshuwaa akka;

taana pirddaa tamaarissa.

109 Ta shemppu metuwaa bollaa de'inttokka,

taani ne higgiyaa dogikke.

110 Iitatuu taw gitiyaa yeggeeddino;

shin taani ne wogaappe sher"i gabeykke.

111 Neeni odeeddabay med'inaw tawaa;

ee, I ta wozanaw nashshechchaa.

112 Taani med'inaw, wurssetsaa gakkanaw

ne awaayuwaadan ootsanaw k'achchaad.

Samkket

113 Taani laa"u k'ofay de'iyaa asatuwaa is's'ay;

shin ne higgiyaa siik'ay.

114 Neeni taw k'osetta attiyaa saanne

ta gonddalliyaa;

taani ne k'aalan hidootaa ootsay.

115 Taani ta S'oossaa azazuwaa naagana mala,

hinttenoo, iitabaa ootsiyaawanttoo,

taappe haakkite!

116 Neeni geedda k'aalaadan taana minisa;

yaatooppe, taani pas'a de'ana.

Taani hidootan naagiyaaban taana yeellayoppa.

117 Taana zemppissa; yaatooppe,

taani saro de'ana;

taani ubbaa wode ne awaayuwaa hayzzana.

118 Ne awaayuwaappe wora biyaawantta ubbaa neeni akkakka;

unttunttu c'imuu c'oo mela.

119 Sa'aan de'iyaa iitatuwaa ubbaa

neeni pituwaadan paydaasa;

hewaa diraw, taani neeni odeeddabaa siik'ay.

120 Ta bollay new yayyiide kokkoreedda;

taani ne pirddaw yayyay.

Ee

121 Likkebaanne s'illobaa ootsaad;

Taana uk'k'unniyaawanttoo oloppa.

122 Taana ne k'oomaa maaddanaw waase gida;

Taana otoranchchatuwaan uk'k'unnissoppa.

123 Neeni, «neena ashshana»

geedda s'illo k'aalaa polo gaade naagishin,

ta ayifii galjjeedda.

124 Taw, ne k'oomaw, neeni

aggena ne siik'uwaadan ootsa;

ne awaayuwaakka taana tamaarissa.

125 Taani ne k'oomaa;

neeni odiyaabaa taani erana mala,

akeekaa taw imma.

126 Abeet Med'inaa Godaw, asatuu

ne higgiyaa mentseedda diraw,

neeni pirddana wodii ha"a.

127 Taani ne azazuwaa

work'k'aappe aatsaade siik'ay;

Ee, geeshsha work'k'aappekka aatsaade siik'ay.

128 Hewaa diraw, taani

ne wogatuu ubbay giyaawaadan hamettay;

geella ogiyaa ubbaa taani is's'ay.

Pe

129 Neeni odeeddabay malalissiyaabaa;

hewaa diraw, taani aw azazettay.

130 Ne k'aalaa biletsay poo'uwaa immee;

akeekay pac'c'eeddawanttoo akeekaa immee.

131 Taani ne azazoo,

daro saamettaade ta doonaa dooyay.

132 Haa taakko simma;

ne suntsaa siik'iyaawanttu ubbaw

neeni ootsiyaawaadan tawukka k'aretta.

133 Neeni geedda k'aalaadan

ta hemetaa suurissa;

ay nagaraynne taana mooddoppo.

134 Taani ne wogaw azazettanaw,

taana uk'k'unneeddawanttu kushiyaappe woza.

135 Ta bolla, ne k'oomaa bolla,

ne som"uwaa poo'issa;

ne awaayuwaakka tamaarissa.

136 Ne higgiyaw Asay azazettibeena diraw,

ta ayifiyaappe afotsay shaafaadan goggee.

S'aade

137 Abeet Med'inaa Godaw, neeni s'illuwaa;

ne pirddaykka likke.

138 Neeni odeeddabay

s'illuwaanne ubbaa ammanettiyaawaa.

139 Ta morkketuu ne k'aalaa toochcheedda diraw,

ne k'aalaa mishuu ta gomppan ees's'i keseedda.

140 Neeni geedda k'aalay daroppe ammanettiyaawaa;

taani, ne k'oomay Aa siik'ay.

141 Taani guutsanne kad'etteedda asaa;

gidooppenne, taani ne wogaa dogikke.

142 Ne s'illotetsay med'inaw de'ee;

ne higgiikka tuma.

143 Metuunne tuggay taana gakkeedda;

shin ne azazotuu taana nashechchiino.

144 Neeni odeeddabay med'inawukka s'illuwaa;

taani pas'a de'ana mala, akeekaa taw imma.

K'of

145 Abeet Med'inaa Godaw, kumentsaa wozanaappe,

new waassaad; taw alla.

Taanikka ne awaayuwaa azazettana.

146 Taani new waassaad; taana ashsha;

taanikka neeni odeeddabaa ootsana.

147 S'alk'k'ii dolenna guuran denddaade,

«Taana maadda» gaade new waassay.

Neeni taw geedda k'aalan hidootaa ootsay.

148 Ne k'aalaabaa zaara zaaraadde k'oppanaw,

k'amma utta ak'ay.

149 Abeet Med'inaa Godaw,

aggena ne siik'uwaa diraw, tawaa sisa;

ne s'illo pirddaadan taana pas'a wotsa.

150 Iitabaw taana yederssiyaawanttu,

taakko mateeddino;

unttunttu ne higgiyaappe haakkiino.

151 Shin abeet Med'inaa Godaw,

neeni ta matan de'aassa;

ne azazotuu ubbaykka tuma.

152 Taani benippe doommaade,

neeni odeeddabaa tamaaraad;

Aa neeni med'inaw minisa essaadda.

Reesh

153 Ta tuggaa be'aade, taana ashsha;

ayaw gooppe, taani ne higgiyaa dogabeykke.

154 Ta diraw mootettaade taana woza;

neeni geedda k'aalaadan taana pas'a wotsa.

155 Ne awaayuwaa unttunttu akkena diraw,

atotetsay iitatuwaappe haakuwaan de'ee.

156 Abeet Med'inaa Godaw, ne k'aretay dara;

ne s'illo pirddaadan taana pas'a wotsa.

157 Ta morkketuunne taana yederssiyaawanttu dara;

shin taani neeni odeeddawaappe sher"i giikke.

158 Unttunttu ne azazotuwaa naagenna diraw,

taani kaddiyaawantta be'aade shenetaad.

159 Abeet Med'inaa Godaw,

taani ne wogaa siik'iyaa siik'uwaa k'oppa;

aggena ne siik'uwaadan taana pas'a wotsa.

160 Ne k'aalay koyiroppekka tuma;

ne s'illo pirdday ubbaykka med'inaw de'ee.

Shiin

161 Kaappatuu taana c'oo yederssiino;

shin ta wozanay ne k'aalaw yayyee.

162 Darobaa omoodeedda Asay nashettiyaawaadan,

neeni geedda k'aalan taani nashetay.

163 Taani wordduwaa is's'aynne shenetay;

shin ne higgiyaa siik'ay.

164 Ne s'illo pirddaa diraw,

taani neena gallassan laappu gede galatay.

165 Ne higgiyaa siik'iyaawanttoo

kumentsaa sarotetsay de'ee;

unttuntta ubbakka ayaynne d'ubbanaw danddayenna.

166 Abeet Med'inaa Godaw, taani

ne atotetsaa hidootaan naagay;

ne azazotuwaakka ootsay.

167 Taani neeni odeeddabaa naagay;

taani daroppe Aa siik'ay.

168 Taani ne wogawunne

neeni odeeddawoo azazettana;

ayaw gooppe, ta ogiyaa ubbaa neeni be'aasa.

Taw

169 Abeet Med'inaa Godaw, ta waasuu,

ne sintsa gakko;

neeni geedda k'aalaadan taw akeekaa imma.

170 Ta watiwatuu ne sintsa gakko;

neeni geedda k'aalaadan taana ashsha.

171 Neeni ne awaayuwaa

taana tamaarissiyaa diraw,

ta doonaappe galatay pulttana.

172 Ne azazotuu ubbay s'illo gidiyaa diraw,

ta ins's'arssay ne k'aalaabaa yes's'ana.

173 Taani ne wogaa dooreedda diraw,

ne kushii taana maaddanaw giigeeddawaa gido.

174 Abeet Med'inaa Godaw, neeni

taana ashshana mala laamotay;

ne higgiikka taana nashechchee.

175 Taani neena galatana mala,

taana pas'a wotsa;

ne pirddaykka taana maaddo.

176 Taani bayeedda dorssaadan bichchaaray;

taana ne k'oomaa koya;

ayaw gooppe, taani ne azazuwaa dogabeykke.

120

C'imiyaawanttuppenne Worddotuwaappe
Attanaw Shiik'o Woosaa

Pudetsaa kesiidde yes's'eedda yetsaa

1 Ta waayiyaa wode taani Med'inaa Godaa s'eesaad;

I taw koyeedda.

2 Abeet Med'inaa Godaw, worddotiyaa doonatuwaappenne,

c'immiyaa ins's'arssatuwaappe taana ashsha.

3 Hinttenoo worddanchchatoo,

S'oossay hinttena waatanddeeshsha?

Simmi harabaa ayaa gujjanddeeshsha?

4 Tooranchchatuwaa pootsaa k'aran I hinttena c'addanawaa;

tamaa bonk'k'uwaan I hinttena s'uuggana.

5 Aayye taanoo! Hinttenana de'iyaawe Mesheka

woy K'eedaare asaana de'iyaawaa mala iita.

6 Sarotetsaa is's'iyaa asatuwaana

taani daro wodiyaa de'aaddi.

7 Taani saro asaa;

shin taani sarotetsaabaa haasayiyaa wode,

unttunttu olaawaa haasayiino!

121

S'oossay Nuuna Naagiyaawaa

Pudetsaa kesiidde yes's'eedda yetsaa

1 Taani d'ok'k'u gaade wogga deretuwaa s'eellay;

taw maaduu hak'appe yanddeeshsha?

2 Taw maaduu

saluwaanne sa'aa med'd'eedda Med'inaa Godaappe yee.

3 I ne gediyaa halis'issenna;

neena naagiyaawe gem"ishenna.

4 Israa'eeliyaa naagiyaawe,

ubbakka gisennanne gem"ishenna.

5 Med'inaa Goday neena naagiyaawaa.

Med'inaa Goday new ushechcha baggana gidiide,

neena kuwayiyaawaa.

6 Gallassi neena away meenna;

k'ammakka aginay neena k'ohenna.

7 Med'inaa Goday k'ohiyaawaa ubbaappe neena naagana;

I ne shemppuwaa naagana.

8 Med'inaa Goday ne buussaa, ne yuussaa,

hachcheppe med'inaa gakkanaw naagana.

122

Yerusaalamiw Shiik'eedda Sabaa

Pudetsaa kesiidde yes's'eedda yetsaa, Daawite s'aafeeddawaa

1 Unttunttu taana, «Ane Med'inaa Godaa golliyaa boytte» yaagina,

taani nashetaad.

2 Neenoo Yerusaalame katamatee,

nuuni ne penggetuwaanna geliide ek'k'eeddo!

3 Yerusaalame katamay,

dantsetiide minni kees'etteedda katamaa.

4 Med'inaa Godaa awaayuwaadan,

Israa'eeliyaa zaratuu,

Med'inaa Godaa galatanaw yiyaa katamay hawaa.

5 Daawita zeretsaappe kaateteeddawanttu

barenttu asaw pirddanaw yaan utteeddino.

6 Yerusaalame sarotetsaw

hawaadan yaagiide woossite;

«Neena siik'iyaawanttoo

unttunttu ootsiyaawe ubbay suuro!

7 Ne gimbbetuwaa giddon saruu de'o!

Ne geesatuwaakka bochchiyaabay d'ayo!» yaagiide woossite.

8 Ta ishatuwaanne ta dabbotuwaa diraw gaade,

«Ne giddon saruu de'o!» yaagay.

9 Med'inaa Godaa nu S'oossaa golliyaa diraw gaade,

taani Yerusaalame durettanaw woosana.

123

Maarotaa Demanaw Shiishsho Woosaa

Pudetsaa kesiidde yes's'eedda yetsaa

1 Neenoo, kawutetsaa araatan saluwaan utteeddawoo,

taani pude neekko s'eellay.

2 K'oomay bare godaa kushiyaa s'eelliyaawaadaaninne

k'oomata bare godatti kushiyaa s'eelliyaawaadan,

hewaadankka I nuuna maarana gakkanaw,

nu ayifii Med'inaa Godaakko, nu S'oossaakko, s'eellee.

3 Nuuna maara; abeet Med'inaa Godaw, nuuna maara.

Ayaw gooppe, nuw kad'ii dareedda.

4 Nuuni ishaluwaan de'iyaawanttu shek'aanne

otoranchchatuwaa kad'iyaa kalleeddo.

124

S'oossay Israa'eeliyaa Ashiyaawaa

Pudetsaa kesiidde yes's'eedda yetsaa, Daawite s'aafeeddawaa

1 Med'inaa Goday nu bagga gidennentto, nuuni waananeeshsha?

Israa'eeliyaa asatuu zaaruwaa hawaadan yaagiide zaariino;

2 «Med'inaa Goday nu bagga gidennentto,

nu bollan Asay denddeedda wode,

3 unttunttu nu bollan hank'k'uwaa suulliide,

nuuna pas'a mittana shin.

4 Di'uu nuuna meec'c'iide;

shaafaa haatsay nuuna muukkana shin;

5 kuntso haatsay nuuna maana shin» yaagino.

6 Nuuna nu morkkatuwaa matan,

s'oonissibeenna Med'inaa Goday galatetto.

7 Nuuni shankkanchchatuwaa p'iriyaappe,

kafuu kessi akkiyaawaadan kessi akkeeddo.

P'irii me"eedda, nuunikka kessi akki atteedo!

8 Nu maaduu

saluwaanne sa'aa med'd'eedda Med'inaa Godaa suntsaappe yee.

125

S'oossay Bare Asaw Waase

Pudetsaa kesiidde yes's'eedda yetsaa

1 Med'inaa Godaan ammanettiyaawanttu k'aas's'anaw danddayenna,

med'inaw de'iyaa S'iyoone deriyaa mala.

2 Deretuu

Yerusaalame katamaa yuushshuwaan de'iyaawaadan,

hachcheppe med'inaa gakkanaw,

Med'inaa Goday bare asaa yuushshuwaan de'ee.

3 S'illotuu barenttu kushshiyaa iitatetsaw dentsenna mala,

iitatuwaa ayissuwaa s'am"ay,

s'illotoo imetteedda biittaa bollan gam"enna.

4 Abeet Med'inaa Godaw, keeka asatoonne,

wozanaa suure asatoo keekkabaa ootsa.

5 Barenttu geella ogiyaa simmiyaawantta,

Med'inaa Goday iitaa ootsiyaawanttuna ittippe mura.

Israa'eeliyaw saruu gido!

126

Omooduwaappe Simmeeddawanttu Mazimuriyaa

Pudetsaa kesiidde yes's'eedda yetsaa

1 Med'inaa Goday nuuna omoodetteeddawantta zaariide,

S'iyoone aheedda wode, nuw akumuwaa malateedda.

2 He wode nuuni daro nashetti, miic'c'iide,

nashshechchaa yetsaa yes's'eeddo.

Yaatina, hara kawutetsatuu barenttu giddon,

«Hawanttoo Med'inaa Goday wolk'k'aamabaa ootseedda» yaageeddino.

3 Tumukka Med'inaa Goday nuw wolk'k'aamabaa ootseedda;

nuunikka loytsi nashetteeddo.

4 Abeet Med'inaa Godaw, Neegeeba Bazzuwaan iraa bukissaade,

shaafaa haatsaa zaara kuntsiyaawaadan,

nuwukka nu kaac'aa ooratsa.

5 Yeekkiide zereeddawanttu,

nashshechchan yes's'iidde c'akkana.

6 Zeretsaa tookkiide, yeekkiidde beeddawanttu,

nashshechchaa yetsaa yes's'iidde,

mirk'k'iyaa tookkiide simmana.

127

S'oossaan Ammanetanaaddan Imetteedda Zoriyaa

Pudetsaa kesiidde yes's'eedda yetsaa, Solomon s'aafeeddawaa

1 Med'inaa Goday golliyaa kees's'ana d'ayooppe,

kees's'iyaawanttu c'oo mela daaburiino.

Med'inaa Goday katamaa naagana d'ayooppe,

naagiyaawanttu c'oo mela naagiino.

2 Neeni wontta guuran denddiyaawe,

omarssi k'amissaade gisiyaawe,

k'umaw hirggaade tuggatiyaawe c'oo mela;

ayaw gooppe, S'oossay bare siik'iyaawanttoo shemppuwaa immee.

3 Naanay Med'inaa Godaappe imettiyaa imotaa;

yelotuu tumuwaappe woytuwaa.

4 Itti uray bare yalagatetsan yeleedda attuma naanatuu,

olanchchaa kushiyan de'iyaa tooratuwaa mala.

5 He k'arc'c'iitan de'iyaa wonddaafiyaa tooratuwaadan,

daro naanatuu de'iyaa Asay anjjetteeddawaa.

Ayaw gooppe, I bare morkkatuwaanna,

katamaa penggiyaan mootettiyaa wode, ubbakka s'oonettenna.

128

S'oossaw Azazetussaan Beetiyaa Anjjuwaa

Pudetsaa kesiidde yes's'eedda yetsaa

1 Med'inaa Godaw yayyiyaawanttunne,

Aa ogiyaan hamettiyaawanttu ubbay anjjetteedawantta.

2 Neeni ne daaburaa ayifiyaa maana;

neeni nashettananne new lo"o gidana.

3 Ne machata ne son ayifiyaa dorkkokkeedda,

woyniyaa turaa mala gidana.

Ne naanatuukka ne gaytaa yuushshuwaan,

wogaraa puutiyaa mala gidana.

4 Med'inaa Godaw yayyiyaa asay

tumuwaappe hewaadan anjjettana.

5 Med'inaa Goday neena S'iyooneppe anjjo!

Neeni de'eedda laytsaa ubbaan

Yerusaalame lo"otetsaa neena besso.

6 Ne naanatuwaa naanatuwaa be'a!

Israa'eeliyaw saruu gido!

129

Israa'eelii Morkkiyaappe Attanaw Shiishsho Woosaa

Pudetsaa kesiidde yes's'eedda yetsaa

1 Israa'eeliyaa Asay hawaadan yaago;

«Unttunttu ta yalagatetsaadeppe doommiide,

taana uk'k'inneeddino.

2 Ee, unttunttu ta yalagatetsaadeppe doommiide,

taana uk'k'inneeddino;

shin unttunttu taana d'ayissibeykkino.

3 Ta zokkiyaa k'ays's'eeriyaan shoc'i shoc'iide,

gosheedda shoyk'aa malatisseeddino» yaago.

4 Shin Med'inaa Goday s'illo gideeddawe

iitatuwaa k'ashuwaappe taana billi yeddeedda.

5 S'iyoone is's'iyaa ubbay,

yeellatiide guyye simmo.

6 Golliyaa huup'iyaan mokkiide,

dic'c'anaappe kasetiide meliyaa maataa mala gido.

7 He maataa buuc'c'anaw kushiyaan dankkiyaawe,

woy mirk'k'iyaa k'achchiyaawe ooninne baawa.

8 He ogiyaanna aad'd'iyaawanttu,

«Med'inaa Goday wolk'k'aa immo» giina, c'akkiyaawanttu,

«Med'inaa Goday anjjo» giyaawe de'enna.

130

Maaduwaa demanaw Shiik'eedda Woosaa

Pudetsaa kesiidde yes's'eedda yetsaa

1 Abeet Med'inaa Godaw, taani metuwaa c'iimman de'aadde,

neekko waassay.

2 Abeet Godaw, ta kooshshaa sisa;

taani watiwatiyaa watiwatuwaa ne haytsay hayzzo.

3 Abeet Med'inaa Godaw, neeni,

nu nagaraa mazggobiyaan s'aafeeddentto,

abeet Godaw, won ooni pirddaappe attanaw danddayii?

4 Shin nuuni neena bonchchiidde azazettana mala,

nuw atto yaagaasa.

5 Taani Med'inaa Godaa naagay;

ee, taani Aa laamotaan naagay;

Aa k'aalankka hidootaa ootsay.

6 Sa'ay awude wonttanddeeshsha

giide naagiyaa k'amma zabaynyatuwaappe aad'd'aade,

taani unttunttuppekka aatsaade,

Godaa laamotaan naagay.

7 Israa'eeliyaa asaw, Med'inaa Godaan hidootaa ootsite;

ayaw gooppe, aggena siik'uu Med'inaa Godaana;

k'ay I ubbaa gede asaa ashshanaw koyee.

8 Israa'eeliyaa asaa

unttunttu nagaraa ubbaappe ashshanawe Aa.*

131

S'oossaan Ammanettussaa

Pudetsaa kesiidde yes's'eedda yetsaa, Daawite s'aafeeddawaa

1 Abeet Med'inaa Godaw, taani wozanaan ayyiyaawaa aggaad;

ta ayfiyaan otoruwaan s'eelabeykke.

Wolk'k'aamabaw woy eranaw danddayenna

malalissiyaabaw taani hirggikke.

2 Hewaa aggade d'antsaa duus's'eedda na'ay

bare aatti matan c'o"u giyaawaadan,

taani c'o"u gaad.

Ee, woppu geedda na'aadan taani woppu gaad.

3 Israa'eeliyaa asaw, hachcheppe

med'inaa gakkanaw Med'inaa Godaan hidootaa ootsite.

132

Geeshsha Golliyaa Sabbanaw Shiik'o Mazimuriyaa

Pudetsaa kesiidde yes's'eedda yetsaa

1 Abeet Med'inaa Godaw,

Daawitanne I danddayeedda metuwaa k'oppa.

2 Med'inaa Godaw I c'aak'k'eeddawaa,

Yaak'ooba s'oossaw, Wolk'k'aamaw

I hawaadan yaagiide geppeeddawaa hassaya;

3 «Hawaappe guyiyaan taani ta golle gelikke,

woy ta hiis'an gisikke.

4 Taani ta ayifiyaa c'iilimmikke,

woy gem"ishikke.

5 Hewenne, taani Med'inaa Godaw sa'aa,

Yaak'ooba S'oossaw, Wolk'k'aamaw

de'iyaasaa giigissana gakkanaassa» yaageedda.

6 Hekko, nuuni Taabootaabaa,

Efiraatan siseeddo;*

Yi'aariima giyaa biittaan Aa nuuni demmeeddo.

7 Nuuni, «Ane I de'iyaasaa boytte;

Aa gedii yed'd'iyaasaan guufanniide,

aw goyinneetto» yaageeddo.

8 Abeet Med'inaa Godaw, dendda!

Ne minotetsaw mallaa gidiyaa ne Taabootaanna,

ne Geeshsha Golliyaa gelaade de'a.

9 Ne k'eesatuu s'illotetsaa mayno;

ne asatuu nashshechchaw yes's'ino.

10 Ne k'oomaa Daawita diraw,

neeni okkeedda kaatiyaa aggoppa.

11 Med'inaa Goday Daawitaw laamettena c'aak'uwaa

hawaadan yaagiide c'aak'k'eedda;*

«Ne gulbbataappe yeletteedda ne naanatuwaappe ittuwaa

taani kawutsana.

12 Ne naanatuu ta c'aak'uwaanne

taani tamaarissiyaa timirttiyaa naagooppe,

unttunttu naanatuukka ne kawutetsaa araatan med'inaw uttana» yaageedda.

13 Med'inaa Goday S'iyoone dooreedda;

barew de'iyaasaa ootsanawukka amottiide,

hawaadan yaageedda;

14 «Hawe taw med'inaw de'iyaa sa'aa;

taani amotteedda diraw, hawaan uttana.

15 Taani daro katsaa immaade S'iyoono anjjana;

izin de'iyaa hiyyeesatuwaakka k'umaa kalissana.

16 Izin de'iyaa k'eesetuwaakka

taani atotetsaa mayzzana;

izin S'oossaa asatuukka nashshechchaw yes's'ana.

17 «Ha sa'aan,

Daawita zeretsaappe ittuwaa kawutsana;*

taani okkeedda kaatiyaa kawutetsaa gam"etsana.

18 Taani Aa morkkatuwaa yeellaa mayzzana;

shin Aa huup'iyaan de'iyaa kawutetsaa kallachchay p'oolana» yaageedda.

133

Ishatuwaa Siik'oo Shiik'eedda Sabaa

Pudetsaa kesiidde yes's'eedda yetsaa, Daawite s'aafeeddawaa

1 Ishatuu ittippetetsan de'iyaawe ayiba lo"obeenne nashechchiyaabee!

2 Hewe huup'iyaa okkina, buuchchaanna goggiyaa,

Aaroona buuchchaanna goggiide

Aa mayuwaa morggiyaa gakkiyaa al"o zayitiyaa mala.

3 Hewe Hermmoone deriyaa ketterssay,

S'iyoone Deretuwaa gakkiyaawaa mala.

Med'inaa Goday hewan anjjuwaa, med'inaa de'uwaa immeedda.

134

S'oossaa Galatussaa

Pudetsaa kesiidde yes's'eedda yetsaa

1 Hinttenoo Med'inaa Godaa k'oomatoo,

Med'inaa Godaa golliyaan k'amma ootsiyaawanttoo,

ubbaykka haa yiide, Med'inaa Godaa galatite.

2 Geeshsha Golliyaan hintte kushiyaa mic'c'iide,

Med'inaa Godaa galatite.

3 Saluwaanne sa'aa med'd'eedda Med'inaa Goday,

hinttena S'iyooneppe anjjo.

135

Galataa Mazimuriyaa

1 Med'inaa Godaa galatite!

Hinttenoo Med'inaa Godaa k'oomatoo,

Med'inaa Godaa suntsaa galatite!

2 Hinttenoo Med'inaa Godaa golliyaa giddon,

nu S'oossaa golliyaa dabaaban ek'k'eeddawanttoo,

S'oossaa galatite!

3 Med'inaa Goday keeka gidiyaa diraw,

Med'inaa Godaa galatite!

I lo"a gidiyaa diraw,

Aa suntsaa sabbite!

4 Med'inaa Goday Yaak'ooba bare huup'ew,

Israa'eeliyaa asaakka barew buzo ootsiide dooreedda.

5 Med'inaa Goday wolk'k'aama gidiyaawaanne

nu Goday s'oossatuwaa ubbaappe d'ok'k'iyaawaa,

taani eray.

6 Saluwankka saankka,

abbatuwaaninne unttunttu c'iimmotuwaa ubbaa giddonkka,

Med'inaa Goday bare doseeddawaa ubbaa ootsee.

7 Iraa tooko shaariyaa sa'aa gas'aappe I dentsee;

I iraanna walk'k'antsaa kiittee;

bare minjjiyaa sa'aappe c'arkkuwaa kessee.

8 Gibs'e biittan asaa naanatuwaappenne,

mehiyaa maraappe,

bayira yeletteeddawantta wod'eedda.

9 Neenoo Gibs'ee, Par"oonanne Aa k'oomatuwaa muranaw,

hinttenttu gidon ooratsabaanne malalissiyaabaa yeddeedda.

10 I daro kawutetsatuwaa bayzzeedda;

wolk'k'aama kaatetuwaakka wod'eedda.

11 Amooretuwaa kaatiyaa Sihoona,

Baasaane kaatiyaa Ooganne,

Kanaane kaatetuwaa ubbaa wod'eedda.

12 Unttunttu biittaa bare asatuwaa,

Israa'eelatuwaa laatisseedda.

13 Abeet Med'inaa Godaw, ne suntsay med'inaw de'ana;

yeletaappe yeletaa gakkanaw Med'inaa Goday hassayettana.

14 Med'inaa Goday bare asaw pirddana;

I bare k'oomatoo k'arettana.

15 Gadiyaa asatuwaa eek'atuu asaa kushii

biraappenne work'k'aappe med'd'eeddawantta.*

16 Unttunttoo doonay de'ee, shin haasayikkino;

ayifii de'ee, shin s'eellikkino.

17 Haytsay de'ee, shin sissikkino;

unttunttu doonaan shemppuu baawa.

18 Unttuntta med'd'eeddawanttunne,

unttunttun ammanettiyaawanttu,

ubbay unttunttudan hanino.

19 Israa'eeliyaa golliyaa asatoo,

Med'inaa Godaa galatite;

Aaroona golliyaa asatoo,

Med'inaa Godaa galatite;

20 Leewiyaa golliyaa asatoo,

Med'inaa Godaa galatite;

Med'inaa Godaw yayyiyaawanttoo,

ubbay Med'inaa Godaa galatite.

21 Yerusaalamen de'iyaa Med'inaa Goday

S'iyoonen galatetto!

Med'inaa Godaa galatite!

136

Galataa Mazimuriyaa

1 Med'inaa Godaa galatite! Ayaw gooppe, I keeka;*

aggena Aa siik'uu med'inaawaa.

2 S'oossatuwaa S'oossaa galatite!

Aggena Aa siik'uu med'inaawaa.

3 Godatuwaa Godaa galatite!

Aggena Aa siik'uu med'inaawaa.

4 Aa s'alalay wolk'k'aama malalissiyaabaa ootsee;

aggena Aa siik'uu med'inaawaa.

5 Bare aad'd'eeda eran I salotuwaa med'd'eedda;*

aggena Aa siik'uu med'inaawaa.

6 Biittaa haatsaa bollan mic'c'eedda;*

aggena Aa siik'uu med'inaawaa.

7 Wolk'k'aama poo'otuwaa med'd'eedda;*

aggena Aa siik'uu med'inaawaa.

8 Away gallassi mooddanaadan ootseedda;

aggena Aa siik'uu med'inaawaa.

9 Aginayinne s'oolinttetuu

k'amma mooddanaadan ootseedda;

aggena Aa siik'uu med'inaawaa.

10 I Gibs'e biittan bayiratuwaa wod'eedda;*

aggena Aa siik'uu med'inaawaa.

11 Israa'eeliyaa asaa,

Gibs'eppe kaaletsiide kesseedda;*

aggena Aa siik'uu med'inaawaa.

12 Bare mino kushiyan,

bare wolk'k'aama k'esiyaan hawaa ootseedda;

aggena Aa siik'uu med'inaawaa.

13 Zo'o Abbaa shaakki yegeedda;*

aggena Aa siik'uu med'inaawaa.

14 Israa'eeliyaa asaa,

he abbaa gidduwaana pintseedda;

aggena Aa siik'uu med'inaawaa.

15 Gibs'e kaatiyaanne Aa olanchchatuwaa

Zo'o Abban muukisseedda;

aggena Aa siik'uu med'inaawaa.

16 I bare asaa kaaletsiide,

bazzuwaana aatseedda;

aggena Aa siik'uu med'inaawaa.

17 Wolk'k'aama kaatetuwaa shoc'eedda;

aggena Aa siik'uu med'inaawaa.

18 Eretteedda kaatetuwaa wod'eedda;

aggena Aa siik'uu med'inaawaa.

19 Amooretuwaa kaatiyaa Sihoona wod'eedda;*

aggena Aa siik'uu med'inaawaa.

20 K'ay Baasaane kaatiyaa Ooga wod'eedda;*

aggena Aa siik'uu med'inaawaa.

21 Yaatiide unttunttu biittaa bare asaa laatisseedda;

aggena Aa siik'uu med'inaawaa.

22 Bare k'oomaa Israa'eeliyaa laatisseedda;

aggena Aa siik'uu med'inaawaa.

23 I nuuni kawusheedda wodekka nuuna k'oppeedda;

aggena Aa siik'uu med'inaawaa.

24 Nuuna nu morkkatuwaappe ashsheeda;

aggena Aa siik'uu med'inaawaa.

25 Med'etaa ubbaw k'umaa immee;

aggena Aa siik'uu med'inaawaa.

26 Saluwaa S'oossaa galatite!

Aggena Aa siik'uu med'inaawaa.

137

Omooduwaan De'iyaa Israa'eeliyaa Yeekuwaa

1 Baabloone shaafatuwaa matan uttiide,

nuuni S'iyoone k'oppeedda wode yeekkeeddo.

2 He sa'aan nuuni,

nu diitsaa haatsaa matan dic'c'iyaa mitsaa bolla kak'k'eeddo.

3 Nuuna omoodeedda asatuu,

nuuni yes's'iide, unttuntta nashshechchana mala,

«S'iyoone yetsaappe ittuwaa ane nuw yes's'ite» yaageeddino.

4 Med'inaa Godaa yetsaa, nuuni,

allaga biittan wooti yes's'anee?

5 Yerusaalame katamatee, taani neena dogooppe,

ta ushechcha kushii bare oosuwaa dogo.

6 Taani neena hassayennan aggooppenne

ta nashshechchaa ubbaappe aatsaade Yerusaalame dosennan aggooppe,

ta ins's'arssay kookkiyaana oyk'k'etto.

7 Abeet Med'inaa Godaw, Yerusaalame omoodettiyaa gallassi,

Eedooma asatuu ootseeddawaa hassaya;

unttunttu, «kolite! kolite!

Hirkki s'ap'uwaa gakkanaw laalite!» yaageeddawaa dogoppa.

8 Baabloone biittaw, neenikka bayana!*

Neeni nu bollan ootseedda iita oosuwaa,

ne bolla ootsiyaawe anjjetteedawaa.

9 Ne guutsa naanatuwaa oyk'k'iide,

zaallaa bolla shoc'iyaawe anjjetteedawaa.

138

Galataa Woosaa

Daawite S'aafeeddawaa

1 Abeet Med'inaa Godaw, taani ta kumentsaa wozanaappe neena galatana;

s'oossatuwaa sintsan neena sabbana.

2 Ne Geeshsha Golliyaakko simmaade,

new goynaade, aggena ne siik'uwaanne ne tumatetsaa diraw,

taani ne suntsaa galatay;

ayaw gooppe, neeni ne suntsaanne ne k'aalaa,

ubbaappe aatsaade d'ok'k'u ootsaadda.

3 Taani s'eeseedda gallassi taw koyaadda;

ne minotetsan taana minisaadda.

4 Abeet Med'inaa Godaw, sa'aan de'iyaa kaatetuu ubbay,

neena galatino;

ayaw gooppe, unttunttu ne doonaappe keseedda k'aalaa siseeddino.

5 Med'inaa Godaa bonchchuu wolk'k'aama gidiyaa diraw,

unttunttu Med'inaa Godaa ogiyaawaa yes's'ana.

6 Med'inaa Goday bolla d'ok'k'an de'ooppekka,

hiyyeesatuwaa keeka ayifiyaan s'eellee.

Shin otoranchchatuwaa I haakuwaan eree.

7 Taani metuwaa gidduwaana hamettooppekka,

neeni taana de'uwaan naagaasa.

Ta morkkatuwaa hank'k'uwaa bolla ne kushiyaa mic'c'aasa;

ne ushechchan taana ashshaasa.

8 Med'inaa Goday taw giide k'oppeeddawaa polana;

abeet Med'inaa Godaw, aggena ne siik'uu med'inaawaa.

Ne kushiyaa oosuwaa agga aggoppa.

139

Ubbaa Eriyaa S'oossaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, Daawite s'aafeedda mazamuriyaa

1 Abeet Med'inaa Godaw, neeni taana biddaade eraadda.

2 Taani awude uttinttonne

awude ek'k'intto, neeni eraasa;

neeni ta k'ofaa ubbaa haakuwaan eraasa.

3 Taani biyaasaanne,

shemppiyaa sa'aa s'omoosaasa;

ta ogetuwaa ubbaa neeni eraasa.

4 Abeet Med'inaa Godaw, taani ta ins's'arssan

itti k'aalaa haasayanaappe kasetaade,

neeni ta k'ofaa ubbaa eraasa.

5 Neeni ta yuushshuwaan de'aassa;

ne kushiyan taana naagaasa.

6 Ne eray taana loytsi malalissee;

taani akeekanaw danddayiyaasaappe d'ok'k'a.

7 Taani ne Ayaanappe hak'a baanaw danddayayitaa?

Woy ne sintsaappe hak'a bak'atanaw danddayayitaa?

8 Pude saluwaa kesooppe,

neeni yaan de'aassa!

Duge Si'ooliyaa wod'd'inttokka,

neeni yaan de'aassa.

9 Away mokkiyaasaa bagga paallaade booppe,

woy away wulliyaasaa baggan haakkaade de'ooppe,

10 he saankka ne kushii taana kaaletsee;

ne ushechcha kushii taana zemppissee.

11 Taani, «D'umaw, taana gentsaa;

poo'uwaa, k'ammaw laametta» yaaginttokka,

12 d'umaa daruu new d'umenna;

k'ammay gallassaadan poo'ee;

ayaw gooppe, new d'umay poo'uwaa mala.

13 Neeni ta giddo asatetsaa ubbaa med'd'aadda;

ta aatti uluwaan taana neeni waas'a med'aadda.

14 Neeni taana malalissiyaabaanne ooratsabaa ootsaade med'd'eedda diraw,

taani neena galatay.

Ne oosotuu malalissiyaawantta!

Taani k'ay hewaa wurssaade eray.

15 Taani geema sa'aan med'ettiyaa wode,

ta mek'etsatuu neeppe geemmibeyikkino.

Ta bollay ta aatti uluwaa c'iimmaa giddon

hiillan alleek'k'ettiide oosettiyaa wode,

16 yelettibeenna ta asatetsaa ne ayifii be'eedda.

Biro ittuunne doomettennan de'ishshin,

taw neeni giigiseedda gallassatuu ubbatuu

ne mazggobiyaan s'aafetteeddino.

17 Abeet S'oossaw,

ne k'ofatuu ayaa c'oratteeddinoo!

Unttuntta eranawe ayaa waayissii!

18 Taani unttuntta paydintto,

unttunttu shafiyaappe darana shin.

Taani beegottiyaa wode,

ha"ikka neenana de'ay.

19 Abeet S'oossaw, neeni iitatuwaa wod'aaddintto ayee de'ii!

Suutsaa gussiyaa asatuu taappe haakkino!

20 Unttunttu ne bolla iitabaa haasayiino;

ne morkketuu ne suntsaa bayzziino.

21 Abeet Med'inaa Godaw, neena is's'iyaawantta

taani is's'ikkitaa?

Ne bolla denddiyaawantta

taani shenetikkitaa?

22 Taani unttuntta ubbaa is's'ay;

unttuntta taani ta morkkatuwaadan payday.

23 Abeet S'oossaw,

taana biddaade, ta wozanaa era;

taana paac'c'aade, ta un"etiyaa k'ofaa era.

24 Ane taanan iitabay de'ooppe s'eella;

med'inaa ogiyaan taana kaaletsa.

140

Iitatuwaa Bolla Shiik'eedda Woosaa

Zammaaretuwaa Kaappoo Yes'etteedda, Daawite s'aafeedda mazamuriyaa

1 Abeet Med'inaa Godaw, iita asatuwaappe taana ashsha;

makkalanchcha asatuwaappe taana naaga.

2 Unttunttu ubbaa wode,

iitabaa ootsanaw mak'ettiino;

ubbaa gallassikka,

walassaa dentsetsanaw k'oppiino.

3 Unttunttu barenttu ins's'arssaa shooshshaawaadan k'arayiino;*

unttunttu doonaappe asaa wod'iyaa hasuwaa shooshshaa yishshaa mala haasayay kesee.

4 Abeet Med'inaa Godaw, iita asatuwaa kushiyaappe,

taana ashsha;

ta gediyaa k'as's'anaw k'oppiyaa makkalanchcha asatuwaappe taana naaga.

5 Otoranchcha asatuu taw diizzaa giigisseeddino;

gitiyaa hiis's'eeddino;

taana oyk'k'anaw p'iriyaa ogiyaan wotseeddino.

6 Taani Med'inaa Godaa, «Neeni ta S'oossaa» yaagay.

Abeet Med'inaa Godaw, taani watiwatiyaa watiwatuwaa sisa.

7 Abeet Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw,

taana ashshiyaa minoo,

olaa gallassi taw gonddale gidaadda.

8 Abeet Med'inaa Godaw,

iitatoo unttunttu amuwaa immoppa;

unttunttu iita mak'k'uwaa polissoppa.

9 Ta morkkatuwaan taana s'oonissoppa;

unttunttu doonaappe kesiyaa iitabay unttunttoo simmo.

10 Unttunttu bolla s'uuggiyaa bonk'k'uu k'oletto;

unttunttu taman olettino;

hewaappe laa"entso denddenna olan oletino.

11 Zigiriyaawantta biittay tookkoppo;

makkalanchcha asatuwaa iitabay shankkatiide oyk'k'o.

12 Med'inaa Goday hiyyeesatoo pirddiyaawaanne,

metootanchchatuwaa maataa naagisiyaawaa eray.

13 Tumuppe s'illotuu ne suntsaa galatana;

suure asatuu ne sintsan de'ana.

141

Omarssa Woosaa

Daawite s'aafeedda mazamuriyaa

1 Abeet Med'inaa Godaw, taani neena s'eesay;

taana maaddanaw elleella.

Taani neekko waassiyaa wode, ta kooshshaa sisa!

2 Ta woosay is'aanaa c'uwaadan,

ne sintsa shiik'o;*

taani ta kushiyaa mic'c'iyaawe,

new omarssa yarshshuwaa mala gido.

3 Abeet Med'inaa Godaw, ta doonaa naagiyaawaa wotsa;

ta mettershshatuwaa penggiyaan zabayinyaa essa.

4 Bayzzuwaa ootsiyaa asatuwaanna,

iita oosuwaa ootsenna mala,

ta wozanaa iitabaakko zaaroppa.

Unttunttu gibiraakka taana muzoppa.

5 S'illo Asay taana aggena siik'uwaan

seeranawunne muranaw danddayee;

unttunttu taana bak'k'ooppe hewe ta huup'iyaan zayitiyaa okkiyaawaa mala;

ayaw gooppe, taani ubbaa gedekka

iitatuwaa oosuwaa bolla woossay.

6 Unttunttu daannatuu zaallaa aafuwaana,

duge olettiyaa wode,

ta k'aalay tuma gidiyaawaa unttunttu Asay erana.

7 Biittay goshetiyaawaadaaninne

guullu me"eretiyaawaadan

unttunttu mek'etsaykka duufuwaa doonaan laalettana.

8 Abeet Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw,

ta ayifii neena s'eellee;

taani neekko bak'ataade attay;

taana hayk'oo aatsaade immoppa.

9 Unttunttu taw wotseedda gitiyaappenne,

iitaa ootsiyaawanttu p'iriyaappe taana naaga.

10 Taan saro aad'd'iyaa wode,

iitatuu barenttu wotseedda gitiyaan oyk'k'ettino.

142

S'oossaa Maaduwaa Demanaw Shiik'eedda Woosaa

Akeekan S'aafetteedda Daawita Timirttiyaa, Gonggolo giddon de'iyaa wode Aa woosaa

1 Ta k'aalaa d'ok'k'u ootsaade, Med'inaa Godaw waassay.

Ta k'aalaa d'ok'k'u ootsaade,

Med'inaa Godaw watiwatay.

2 Ta k'ohuwaa ubbaa aw magannay;

ta metuwaa ubbaa aw oday.

3 Taani hidoota k'ans's'ana matiyaa wode, neeni ta ogiyaa eraasa.

Taani hamettiyaa ogiyaan taw gitiyaa k'osi wotseeddino.

4 Taani ta yuushshuwaa s'eelliyaa wode,

taana maaddiyaawe ittuunne baawa;

taani k'osetta attiyaa sa'ay baawa;

taana naagiyaawekka baawa.

5 Abeet Med'inaa Godaw, taani,

new hawaadan gaade waassay;

«Neeni taani bak'ataade attiyaa sa'aa;

taani pas'a de'ishshin, taana gakkeedda saamay neena» yaagay.

6 Taani loytsa metootiyaa diraw,

ta waasuwaa hayzza.

Taana yederssiyaawanttu,

taw loytsi wolk'k'aameedda diraw,

taana unttunttuppe ashsha.

7 Taani ne suntsaa galatana mala,

taana k'ashuwaappe billa.

Neeni taw keekiyaa diraw,

s'illotuu ta yuushshuwaan shiik'ana.

143

S'oossaa Maaduwaa Demanaw Shiik'eedda Woosaa

Daawite s'aafeedda mazamuriyaa

1 Abeet Med'inaa Godaw, ta woosaa sisa; ta watiwatuwaa hayzza.

Neeni s'illuwaanne ammanettiyaawaa gidiyaa diraw,

taw zaaruwaa imma.

2 Ne sintsan s'illo gidana Asay baawa;*

hewaa diraw, taana ne k'oomaa pirddaw shiishshoppa.

3 Taana ta morkkii yederssiide,

biittaana gatsi kinchchereetseedda;

beni hayk'k'eedda asatuwaadan taana d'uman wotseedda.

4 Hewaa diraw, taani hidootaa k'ans's'aad;

ta wozanaykka yibbaateedda.

5 Taani beni wodetuwaa hassayay;

neeni ootseedda oosuwaa ubbaa zaara zaaraadde k'oppaynne

ne kushii ootseeddawaa akeekay.

6 Taani ta kushiyaa neekko mic'c'aad;

mela biittay haatsaa koyiyaawaadan,

ta shemppuu neena saamettee.

7 Abeet Med'inaa Godaw, taw zaaruwaa immanaw elleella!

Taani hidootaa k'ans's'aad.

Taani duge duufuwaan geliyaa asatuwaa mala gidennaadan,

ne som"uwaa taappe gentsoppa.

8 Taani neena ammanettiyaa diraw,

wontta wontta aggena ne siik'uwaa taana bessa.

Taani ta shemppuwaappe neena woossiyaa diraw,

taani baanaw bessiyaa ogiyaa taana tamaarissa.

9 Abeet Med'inaa Godaw, taani neekko bak'ateedda diraw,

taana ta morkkatuwaappe ashsha.

10 Neeni ta S'oossaa gidiyaa diraw,

taani ne sheniyaa ootsana mala, taana tamaarissa;

lo"o Ayyaanan taana suure ogiyaa kaaletsa.

11 Abeet Med'inaa Godaw, ne suntsaa diraw, taana ashsha;

ne s'illotetsan taana metuwaappe kessa.

12 Aggena ne siik'uwaan ta morkkatuwaa wod'a;

ta baaligaaratuwaa ubbaa d'ayissa;

ayaw gooppe, taani ne k'oomaa.

144

S'oonuwaa Mazimuriyaa

Daawite s'aafeeddawaa

1 Med'inaa Goday, ta zaallay galatetto! I ta kushiyaa olaw,

ta birad'd'etuwaakka tooraw loohissee.

2 I taana siik'iyaa S'oossaanne ta geessuwaa;

I ta miis'aanne taana ashshiyaawaa.

I ta gonddalliyaanne taani bak'ataade attiyaa sa'aa.

Kawutetsatuwaa I taw moodissiyaawaa.

3 Abeet Med'inaa Godaw,

neeni aw k'oppiyaa Asay I ayee?*

Neeni naagetiyaa asaa na'ay ayee?

4 Asay itti gede c'arkkiyaa c'arkkuwaa mala;

Aa gallassatukka aad'd'iyaa kuwaa mala.

5 Abeet Med'inaa Godaw, ne saluwaa daakaade duge wod'd'a!

Wogga deretuwaa bochcha; unttunttukka c'uwattino!

6 Walk'k'antsaa yeddaade ne morkkatuwaa laala!

Ne wonddaafiyaa pootsaa yeddaade unttuntta yederssa!

7 Bollaanna ne kushiyaa duge yeddaade,

taana c'iimmo haatsatuwaappe goochchaade kessa;

allaga asatuwaa kushiyaappe taana wotsa akka.

8 Unttunttu tumuwaa haasayikkino,

C'aak'k'iiddekka wordduwaa haasayiino.

9 Abeet S'oossaw, taani

new ooratsa yetsaa yes's'ana;

tammu bak'etsaan waas'etteedda diitsaan new diis's'ana.

10 Kaatetoo s'oonuwaa immaasa;

ne k'oomaa Daawita ashshaasa.

11 Taana iitaa mashshaappe ashshaasa;

allaga asatuwaa kushiyaappe taana wotsa akka.

Unttunttu tumuwaa haasayana giide c'aak'k'iiddekka,

wordduwaa haasayiino.

12 Nu attuma naanatuu,

barenttu yalagatetsan dolk'k'idolk'k'iide,

dic'c'iyaa mitsaa mala gidino.

Nu mac'c'a naanatuukka kaatiyaa golliyaa zooziyaan,

alleek'k'oo esseedda tuuk'iyaa mala gidino.

13 Nu diyyetuu,

daro dumma dumma k'ommo katsaan kumino;

nu dembbatuwaan de'iyaa dorssatuu sha"aa,

tammu sha"aa yelino.

14 Nu miizzatuu birassino;

unttunttu sal"eesenan yelettiide c'orattino.

Nu ogetuwaan dagama waasuu sisettoppo.

15 Ha yewuu tumu haniyaa asatuu,

anjjetteeddawantta.

Unttunttu S'oossay Med'inaa Godaa gidiyaa asatuu

anjjetteeddawantta.

145

Galataa S'oossaw

Daawite s'aafeedda galataa sabaa

1 Abeet ta S'oossaw, ta kaatiyaw, taani neena gitayananne,

ne suntsaa med'i med'inaw galatana.

2 Taani neena ubbaa gallassi sabbana;

ne suntsaakka med'i med'inaw galatana.

3 Med'inaa Goday wolk'k'aama; d'ok'k'a galatay aw bessee.

Aa gitatetsay asaa k'ofaappe aad'd'ee.

4 Itti yeletay hara yeletaw

neeni ootseeddawaa odana;

ne malalissiyaa oosotuwaakka awaayana.

5 Unttunttu ne bonchchuwaanne

ne anggaa gitatetsaabaa haasayana;

taanikka ne malalissiyaa oosuwaa

zaara zaaraadde k'oppana.

6 Asay, «Hoola!» giissiyaa ne oosuwaa wolk'k'aabaa haasayana;

taanikka ne gitatetsaa awaayana.

7 Unttunttu ne keekkatetsaa daruwaa odana;

ne s'illotetsaabaakka yes's'ana.

8 Med'inaa Goday k'arettiyaawaanne maariyaawaa;

I hank'k'ettanaw elleellennawaanne;

danddayanchchanne aggena siik'uu dariyaawaa.

9 Med'inaa Goday ubbaw keeka;

I bare med'd'eedda ubbaw k'arettiyaawaa.

10 Abeet Med'inaa Godaw,

ne med'etaa ubbay neena galatana;

ne asatuu ubbaykka neena sabbana.

11 Unttunttu ne kawutetsaa bonchchuwaabaa haasayana;

ne wolk'k'aabaa odana.

12 Hewenne, ne wolk'k'aama oosuwaabaanne

ne kawutetsaa bonchchuwaa anggaabaa

asaa erissana.

13 Ne kawutetsay med'inaa kawutetsaa;

ne maatay yeletaa ubbaa gakkanaassa.

Med'inaa Goday bare geedda k'aalaw ubbaw ammanettiyaawaa;

I bare oosuwaa ubbaan k'arettiyaawaa.

14 Med'inaa Goday hokkeeddawantta ubbaa zemppissee;

kunddeeddawantta ubbaa dentsee.

15 Ubbaa ayifii neekko s'eellee;

unttuntta koshshiyaa wodiyaan neeni unttunttoo k'umaa immaasa.

16 Neeni ne kushiyaappe imma;

pas'a de'iyaawantta ubbaa amuwaa alaa.

17 Med'inaa Goday bare ogiyaan ubbaan s'illuwaa;

I bare oosuwaa ubbaan k'arettiyaawaa.

18 Med'inaa Goday barena s'eesiyaa ubbaw,

tumuwaan barena s'eesiyaa ubbaw matan de'ee.

19 I barew yayyiyaawanttu ubbaw,

amuwaa kuntsee.

K'ay I unttunttu waasuwaa sisiide,

unttuntta ashshee.

20 Med'inaa Goday barena siik'iyaawantta ubbaa naagee;

shin iitatuwaa ubbaa d'ayissana.

21 Taani ta doonaan Med'inaa Godaa galatana.

Med'etaa ubbay Aa geeshsha suntsaa

med'i med'inaw galato!

146

Maadda S'oossaw Galataa

1 Med'inaa Godaa galatite!

Ta shemppattee Med'inaa Godaa galataa!

2 Ta de'uwaa laytsaa ubbaan,

taani Med'inaa Godaa galatana;

taani de'eedda keenan ubbaan

ta S'oossaa sabbana.

3 Asay ashshanaw danddayenna diraw,

asaa kaappatuwaan ammanettoppite.

4 Unttunttu shemppuu kesiyaa wode,

unttunttu biittaw simmiino;

unttunttu halchchuu ubbay

he gallassikka atti aggee.

5 Yaak'ooba S'oossay maaddiyaa uraynne

Med'inaa Godaa bare S'oossaa barew hidootaa ootsiyaa uray,

anjjetteeddawaa.

6 Med'inaa Goday saluwaanne sa'aa,

wolk'k'aama abbaanne Aa giddon de'iyaawaa ubbaa,

med'd'eeddawaa;*

I med'inawukka ammanettiyaawaa.

7 I naak'etteeddawanttoo pirddiyaawaa;

koshateeddawanttoo k'umaa immiyaawaa.

Med'inaa Goday k'ashetteeddawantta billee;

8 Med'inaa Goday k'ook'etuwaa s'eelissee.

Med'inaa Goday kunddeeddawantta dentsee;

Med'inaa Goday s'illotuwaa siik'ee.

9 Med'inaa Goday betetuwaa naagee.

Am"etuwaanne aawuu bayinna naanatuwaa maaddee;

shin iitatuwaa ogiyaa baletsee.

10 Med'inaa Goday med'inaw kaatetee.

S'iyoonee, ne S'oossay,

yeletaappe yeletaa gakkanaw kaatetana.

Med'inaa Godaa galatite!

147

Ubbaa Danddayiyaa S'oossaw Shiik'iyaa Galataa

1 Med'inaa Godaa galatite! Nu S'oossaa sabbiyaawe lo"a;

Aa sabbiyaawe nashechchiyaabaanne bessiyaawaa.

2 Med'inaa Goday Yerusaalame ooratsana;

Israa'eeliyaa asatuwaappe beteeddawanttakka shiishshana.

3 Wozanay me"eeddawantta I patsee;

unttunttu madutsaakka I k'achchee.

4 I s'oolinttetuwaa

unttunttu payduwaan eree;

unttuntta ubbaakka unttunttu suntsan suntsan s'eesee.

5 Nu Goday wolk'k'aama; Aa wolk'k'ay dara;

Aa akeekay likkiyaappe aad'd'iyaawaa.

6 Med'inaa Goday naak'etteeddawantta zemppissee;

shin iitatuwaa biittan duge olee.

7 Med'inaa Godaw galataa yetsaa yes's'ite;

nu S'oossaw diitsaa diis's'ite.

8 I saluwaa shaariyaa kamee;

sa'aw iraa bukissee;

k'eeri deretuwaa bolla maataa mokissee.

9 Mehetoonne waassiyaa k'uuruwaa maratoo,

miyaawaa I immee.

10 I nashettiyaawe paratuwaa wolk'k'aaninne,

tooranchchatu minotetsan gidenna.

11 Med'inaa Goday barew yayyiyaawanttuninne

aggena Aa siik'uwaan,

barenttu hidootaa wotseeddawanttun nashettee.

12 Yerusaalame katamatee, Med'inaa Godaa galataa!

S'iyoonee, ne S'oossaa galataa!

13 Ayaw gooppe, I,

ne penggiyaa kulbbatuwaa minisee;

ne giddon de'iyaa ne asaakka anjjee.

14 I ne zawaa sarotetsaan naagee;

neena loytsi lo"iyaa zarggaa kalissee.

15 I bare kiitaa sa'aw kiittee;

Aa k'aalaykka elle gakkee.

16 I shachchaa bullukkuwaadan mic'c'ee;

ketterssaa bidintsaadan laalee.

17 I bare wolk'k'aama shachchaa

shuchchaadan duge olee.

He meeguwaan ek'k'anaw ooninne danddayenna.

18 I bare k'aalaa kiittiide,

shachchaa muushissee.

I c'arkkuwaa c'arkkissina, haatsay goggee.

19 I bare k'aalaa Yaak'ooba zeretsaw,

bare awaayuwaanne pirddaa

Israa'eeliyaa asaw awaayee.

20 I hara kawutetsaa asaw,

hawaa ootsibeenna;

unttunttu Aa pirddaa erikkino.

Med'inaa Godaa galatite!

148

Med'etay Ubbay S'oossaa Galato

1 Med'inaa Godaa galatite!

Salotuwaan de'iyaawanttoo, Med'inaa Godaa galatite;

bolla d'ok'k'an de'iyaawanttoo, Aa galatite.

2 Hinttenoo, Aa kiitanchchatoo,

ubbatuu Aa galatite.

Saluwaan de'iyaa Aa olanchchatoo,

ubbatuu Aa galatite.

3 Awaw, aginaw, Aa galatite;

poo'iyaa s'oolinttetoo, ubbatoo Aa galatite.

4 Hinttenoo, ubbaappe bolla d'ok'k'an de'iyaa salotoo,

Aa galatite.

Saluwaappe bollaanna de'iyaa haatsatoo,

Aa galatite.

5 Unttunttu ubbatuu Med'inaa Godaa suntsaa galatino;

ayaw gooppe, I azazina,

Unttunttu ubbaykka med'etteeddino.

6 I unttuntta med'i med'inaw

unttunttu sa'aan sa'aan wotseedda.

Unttunttu ubbakka is's'anaw danddayenna azazuwaa I unttunttoo immeedda.

7 Sa'aan de'iyaawanttoo, Med'inaa Godaa galatite!

Abban de'iyaa med'etatoo, wolk'k'aama abbaa c'iimmatoo,

ubbatuukka Aa galatite.

8 Hinttenoo, walk'k'antsaw,

shachchaw, shaariyaw, c'aaganaw,

Aa azazuwaa poliyaa gotiyaw,

Ubbatuukka Aa galatite.

9 Hinttenoo, deretoo, zoozetoo,

Miyaa ayifiyaa ayifiyaa mitsatoo, zigatoo,

ubbatuukka Aa galatite.

10 Mehetoo, do'atoo,

sa'aanna gooshettiyaa med'etatoo,

paalliyaa kafotoo,

Ubbatuukka Aa galatite.

11 Sa'aa kaatetoo, kawutetsaa asatoo,

kaappatoo, asaa mooddiyaawanttoo,

Ubbatuukka Aa galatite.

12 Wodallatoo, wodoratoo,

c'imatoo, naanaatoo,

Ubbatuukka Aa galatite!

13 Unttunttu ubbatuu Med'inaa Godaa suntsaa galatino;

Ayaw gooppe, Aa suntsay ubbaappe bollaanna de'iyaawaa;

Aa bonchchuu salotuwaappekka sa'aappekka bollaanna d'ok'k'an de'ee.

14 Aa bagga gidiyaa, aw matattiyaa Israa'eeliyaa asatuu,

Aa galatana mala, I unttuntta minisee.

Med'inaa Godaa galatite!

149

S'oonuwaa Mazimuriyaa

1 Med'inaa Godaa galatite! Med'inaa Godaw ooratsa yetsaa yes's'ite!

Ammaniyaawanttu shiik'uwaan Aa sabbite!

2 Israa'eeliyaa asatuu

barentta med'd'eeddawaan nashetino.

S'iyoone asatuu barenttu kaatiyaan loytsi nashetino.

3 Duriidde, karabuwaa bak'k'iiddenne,

diitsaa diis's'iidde, Aa suntsaa sabbino.

4 Ayaw gooppe, S'oossay bare asan nashettee;

Naak'etteeddawanttoo s'oonuwaa immiide,

I unttuntta bonchchee.

5 Asatuu barenttu s'oonuwaan nashetino;

k'amman ubbaan nashshechchaw yes's'ino.

6 Unttunttu doonaan S'oossaa galatay,

unttunttu kushiyankka laa"u bagga kuussa mashshay de'o.

7 Hewekka, unttunttu kawutetsatoo,

haluwaa kessanaassanne asatuwaa muranaassa.

8 Unttunttu kaatetuwaa sanssalatan,

unttunttu olaa gadaawatuwaakka birataan k'achchanaassanne,

9 unttunttu bolla s'aafetteedda pirddaa polanaassa.

Hewe S'oossaa asatuwaa ubbaw s'oonuwaa.

Med'inaa Godaa galatite!

150

S'oossaa Galatite

1 Med'inaa Godaa galatite!

Aa geeshsha sa'aan S'oossaa galatite;

Aa wolk'k'aama saluwaan Aa galatite.

2 Aa wolk'k'aama oosatuwaa diraw, Aa galatite;

ubbaappe aad'd'iyaa Aa gitatetsaadan Aa galatite.

3 Malakataa punniidde, Aa galatite;

Diitsaanne maasink'k'uwaa diis's'iidde,

Aa galatite.

4 Darbbiyaa bak'k'iiddenne duriide,

Aa galatite;

Diitsaa diis's'iiddinne lookkuwaa punniidde, Aa galatite.

5 Dawalaa k'aatsiidde, Aa galatite;

dawalaa shoc'iide, Aa galatite.

6 Pas'a shemppatuu ubbatuu,

Med'inaa Godaa galatino!

Med'inaa Godaa galatite!

* 1:3 Erm. 17:8

* 2:1 Kit. 4:25-26

* 2:7 Kit. 13:37; Ibr. 1:5; 5:5

* 2:9 Sas'. 2:26-27; 12:5; 19:15

* 2:12 2 Sam. 15:13—17:22

* 4:4 Efe. 4:26

* 5:9 Rom. 3:13

* 6:1 Maz. 38:1

* 6:8 Mat. 7:23; Luk'. 13:27

* 7:9 Sas'. 2:23

* 8:2 Mat. 21:16

* 8:4 Yob. 7:17-18; Maz. 144:3; Ibr. 2:6-8

* 8:6 1 K'or. 15:27; Efe. 1:22; Ibr. 2:8

* 10:7 Rom. 3:14

* 14:1 Rom. 3:10-12

* 16:8 Kit. 2:25-28

* 16:10 Kit. 13:35

* 18:33 Imb. 3:19

* 18:49 Rom. 15:9

* 19:4 Rom. 10:18

* 22:1 Mat. 27:46; Mar. 15:34

* 22:7 Mat. 27:39; Mar. 15:29; Luk'. 23:35

* 22:8 Mat. 27:43

* 22:18 Mat. 27:35; Mar. 15:24; Luk'. 23:34; Yoh. 19:24

* 22:22 Ibr. 2:12

* 23:2 Sas'. 7:17

* 24:1 1 K'or. 10:26

* 24:4 Mat. 5:8

* 25: K'oppennabay Gakkiyaa Wode Shiik'iyaa Woosaa.

* 28:4 Sas'. 22:12

* 31:5 Luk'. 23:46

* 32:1 Rom. 4:7-8

* 34:8 1 P'es'. 2:3

* 34:12 1 P'es'. 3:10-12

* 34:20 Yoh. 19:36

* 35:19 Maz. 69:4; Yoh. 15:25

* 36:1 Rom. 3:18

* 37:11 Mat. 5:5

* 40:6 Ibr. 10:5-7

* 41:9 Mat. 26:23; Mar. 14:18; Luk'. 22:21; Yoh. 13:18

* 41:13 Maz. 106:48

* 44:22 Rom. 8:36

* 45:6 Ibr. 1:8-9

* 48:2 Mat. 5:35

* 50:23 2 Sam. 12:1-15

* 51:4 Rom. 3:4

* 51:19 1 Sam. 22:9-10

* 53:1 Rom. 3:10-12

* 55:23 1 Sam. 21:13-15

* 56:13 1 Sam. 22:1; 24:3

* 58:11 1 Sam. 19:11

* 59:17 2 Sam. 8:13; 1 Od. 18:12

* 62:12 Yob. 34:11; Erm. 17:10; Mat. 16:27; Rom. 2:6; Sas'. 2:23

* 62:12 1 Sam. 23:14

* 66:6 Kes. 14:21; Iya. 3:14-17

* 68:8 Kes. 19:18

* 68:18 Efe. 4:8

* 69:4 Maz. 35:19; Yoh. 15:25

* 69:9 Yoh. 2:17; Rom. 15:3

* 69:21 Mat. 27:48; Mar. 15:36; Luk'. 23:36; Yoh. 19:28-29

* 69:22 Rom. 11:9-10

* 69:25 Kit. 1:20

* 69:28 Kes. 32:32; Sas'. 3:5; 13:8; 17:8

* 72:8 Zak. 9:10

* 74:14 Yob. 41:1; Maz. 104:26; Isa. 27:1

* 78:2 Mat. 13:35

* 78:12 Kes. 7:8—12:32

* 78:13 Kes. 14:21-22

* 78:14 Kes. 13:21-22

* 78:15 Kes. 17:1-7; Pay. 20:2-13

* 78:18 Kes. 16:2-15; Pay. 11:4-23, 31-35

* 78:24 Yoh. 6:31

* 78:44 Kes. 7:17-21

* 78:45 Kes. 8:1-6, 20-24

* 78:46 Kes. 10:12-15

* 78:47 Kes. 9:22-25

* 78:51 Kes. 12:29

* 78:52 Kes. 13:17-22

* 78:53 Kes. 14:26-28

* 78:54 Kes. 15:17; Iya. 3:14-17

* 78:55 Iya. 11:16-23

* 78:56 Dat. 2:11-15

* 78:60 Iya. 18:1; Erm. 7:12-14; 26:6

* 78:61 1 Sam. 4:4-22

* 78:70 1 Sam. 16:11-12; 2 Sam. 7:8; 1 Od. 17:7

* 79:1 2 Kat. 25:8-10; 2 Od. 36:17-19; Erm. 52:12-14

* 80:1 Kes. 25:22

* 81:3 Pay. 10:10

* 81:7 Kes. 17:7; Pay. 20:13

* 81:9 Kes. 20:2-3; Zar. 5:6-7

* 82:6 Yoh. 10:34

* 83:9 Dat. 4:6-22; 7:1-23

* 83:11 Dat. 7:25; 8:12

* 86:9 Sas'. 15:4

* 88:18 1 Kat. 4:31

* 89:4 2 Sam. 7:12-16; 1 Od. 17:11-14; Maz. 132:11; Kit. 2:30

* 89:20 1 Sam. 13:14; Kit. 13:22; 1 Sam. 16:12

* 89:27 1:5

* 90:4 2 P'es'. 3:8

* 91:11 Mat. 4:6; Luk'. 4:10

* 91:12 Mat. 4:6; Luk'. 4:11

* 91:13 Luk'. 10:19

* 94:10 1 K'or. 3:20

* 95:7 Ibr. 3:15; 4:7

* 95:7 Ibr. 3:7-11

* 95:8 Kes. 17:1-7; Pay. 20:2-13

* 95:11 Pay. 14:20-23; Zar. 1:34-36; 12:9-11; Ibr. 4:3-5

* 96:7 Maz. 29:1-2

* 99:1 Kes. 25:22

* 99:7 Kes. 33:9

* 100:5 1 Od. 16:34; 2 Od. 5:13; 7:3; Izr. 3:11; Maz. 106:1; 107:1; 118:1; 136:1; Erm. 33:11

* 102:25 Ibr. 1:10-12

* 103:8 Yak'. 5:11

* 104:4 Ibr. 1:7

* 104:26 Yob. 41:1; Maz. 74:14; Isa. 27:1

* 105:9 Dom. 12:7; 17:8; 26:3

* 105:10 Dom. 28:13

* 105:14 Dom. 20:3-7

* 105:16 Dom. 41:53-57

* 105:17 Dom. 37:28; 45:5

* 105:18 Dom. 39:20—40:23

* 105:20 Dom. 41:14

* 105:21 Dom. 41:39-41

* 105:23 Dom. 46:6; 47:11

* 105:24 Kes. 1:7-14

* 105:26 Kes. 3:1—4:17

* 105:28 Kes. 10:21-23

* 105:29 Kes. 7:17-21

* 105:30 Kes. 8:1-6

* 105:31 Kes. 8:16-17, 20-24

* 105:32 Kes. 9:22-25

* 105:34 Kes. 10:12-15

* 105:36 Kes. 12:29

* 105:37 Kes. 12:33-36

* 105:39 Kes. 13:21-22

* 105:40 Kes. 17:1-7; Pay. 20:2-13

* 105:44 Iya. 11:16-23

* 106:1 1 Od. 16:34; 2 Od. 5:13; 7:3; Izr. 3:11; Maz. 100:5; 107:1; 118:1; 136:1; Erm. 33:11

* 106:7 Kes. 14:10-12

* 106:9 Kes. 14:21-31

* 106:12 Kes. 15:1-21

* 106:14 Pay. 11:4-34

* 106:16 Pay. 16:1-35

* 106:19 Kes. 32:1-14

* 106:24 Pay. 14:1-35

* 106:27 Wog. 26:33

* 106:28 Pay. 25:1-13

* 106:32 Pay. 20:2-13

* 106:34 Dat. 2:1-3; 3:5-6

* 106:37 2 Kat. 17:17

* 106:38 Pay. 35:33

* 106:40 Dat. 2:14-18

* 106:47 1 Od. 16:35-36

* 107:1 1 Od. 16:34; 2 Od. 5:13; 7:3; Izr. 3:11; Maz. 100:5; 106:1; 118:1; 136:1; Erm. 33:11

* 109:8 Kit. 1:20

* 109:25 Mat. 27:39; Mar. 15:29

* 110:1 Mat. 22:44; Mar. 12:36; Luk'. 20:42-43; Kit. 2:34-35; 1 K'or. 15:25; Efe. 1:20-22; K'ol. 3:1; Ibr. 1:13; 8:1; 10:12-13

* 110:4 Ibr. 5:6; 6:20; 7:17, 21

* 111:10 Yob. 28:28; Lem. 1:7; 9:10

* 112:9 2 K'or. 9:9

* 114:1 Kes. 12:51

* 114:3 Kes. 14:21; Iya. 3:16

* 114:8 Kes. 17:1-7; Pay. 20:2-13

* 115:4 Maz. 135:15-18; Sas'. 9:20

* 115:13 Sas'. 11:18; 19:5

* 116:10 2 K'or. 4:13

* 117:1 Rom. 15:11

* 118:1 1 Od. 16:34; 2 Od. 5:13; 7:3; Izr. 3:11; Maz. 100:5; 106:1; 107:1; 136:1; Erm. 33:11

* 118:6 Ibr. 13:6

* 118:14 Kes. 15:2; Isa. 12:2

* 118:22 Luk'. 20:17; Kit. 4:11; 1 P'es'. 2:7

* 118:22 Mat. 21:42; Mar. 12:10-11

* 118:25 Mat. 21:9; Mar. 11:9; Yoh. 12:13

* 118:26 Mat. 21:9; 23:39; Mar. 11:9; Luk'. 13:35; 19:38; Yoh. 12:13

* 130:8 Mat. 1:21; Tit. 2:14

* 132:6 2 Od. 6:41-42

* 132:11 2 Sam. 7:12-16; 1 Od. 17:11-14; Maz. 89:3-4; Kit. 2:30

* 132:17 1 Kat. 11:36

* 135:15 Maz. 115:4-8; Sas'. 9:20

* 136:1 1 Od. 16:34; 2 Od. 5:13; 7:3; Izr. 3:11; Maz. 100:5; 106:1; 107:1; 118:1; Erm. 33:11

* 136:5 Dom. 1:1

* 136:6 Dom. 1:2

* 136:7 Dom. 1:16

* 136:10 Kes. 12:29

* 136:11 Kes. 12:51

* 136:13 Kes. 14:21-29

* 136:19 Pay. 21:21-30

* 136:20 Pay. 21:31-35

* 137:8 Sas'. 18:6

* 140:3 Rom. 3:13

* 141:2 Sas'. 5:8

* 143:2 Rom. 3:20; Gal. 2:16

* 144:3 Yob. 7:17-18; Maz. 8:4

* 146:6 Kit. 4:24; 14:15

Leemisuwaa

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

Leemisuwaa Mas'aafaa

Geluwaa

Leemisuwaa Mas'aafay hiillaa haasayaaninne leemisuwaa haasayan giigeedda oosuwaanne ammanuwaa timirttiyaa. I daro bagga asaa de'uwaan hachchi hachchi gakketiyaa hanotuwaabaa odee. Koyiro doomiiddekka, «Aad'd'eeda eratetsaw doometsay S'oossaw yayyiyaawaa» yaagi hassayissiidde doommee. I tamaarissiyaawe ammanuwaa wogaan Asay ootsanabaa s'alala gidennaan, Asay bare hachchi hachchi de'uwaan hananaw bessiyaa lo"o eeshshaanne ootsanaw bessiyaa lo"o oosuwaa gujjiide tamaarissee. Ha mas'aafaa giddon ashkketetsaaban, asaw k'arettiyaawaaninne ammanettiyaawaan daro timirttii leemisuwaan imetteedda.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Leemisatwaa Wootiide Go'etanentto 1:1-7

Aad'd'eeda Eratetsaa Koyanaadan Imetteedda Mak'k'uwaa 1:8—7:27

Aad'd'eeda Eratetsaa Sabbiidde Odeteedda Mazimuriyaa 8:1—9:18

Solomona Leemisatwaa 10:1—29:27

Aguura Haasayaa 30:1-33

Liimu'eela Daaya Bare Na'aa Tamarisseedda Timirttiyaa 31:1-31

1

Leemisatwaa Wooti Go"etanentto

(1:1-7)

1 Hawanttu Israa'eeliyaa Kaatiyaa Daawita na'aa Solomona leemisatwaa.* 2 Leemisatuu Asay aad'd'eedda eratetsaa, seeraanne era haasayaa akeekanaw maaddiino. 3 Unttunttu aad'd'eeda eratetsan, de'ana de'uwaa, s'illotetsaa, suure pirddaanne suuretetsaa tamaarissiyaawantta, 4 boozatoo akeeka, wodallatoo eratetsaanne wozanaamatetsaa immiyaawantta. 5 Aad'd'eeda eranchchatuu ha leemisatwaa sisiide, eraa gujjiino; akeekanchcha asatuukka lo"o zoriyaa akkiino. 6 Hewaadan leemisatwaanne unttunttu biletsaa, aad'd'eeda eranchchatuwaa haasayaanne unttunttu k'an"ishetuwaa akeekanaw danddayettee.

7 Aad'd'eeda eratetsaw doometsay Med'inaa Godaw yayyiyaawaa; shin boozatuu aad'd'eeda eratetsaanne seeraa kad'iino.*

Aad'd'eedda Eratetsaa Koyanaadan Imetteedda Zoriyaa

(Lem. 1:1—7:27)

8 Ta na'aw, ne aabu zoriyaa sisa; ne daaya tamaarissiyaawaakka dogoppa. 9 Hewe ne huup'iyaw bonchcho kallachchaa; ne k'ood'iyawukka habiliyaa gidanawaa.

10 Ta na'aw, neena nagaranchchatuu baletsooppe, eeno gooppa. 11 Unttunttu neena, «Nuunana dendda; asaa wod'anaw k'osettiide naagoytte; gaasuu d'ayooppenne s'illotuwaa wod'anaw k'osetti uttoytte; 12 Si'oolii mittiyaawaadan, nuunikka unttuntta pas'a de'ishiina mittoytte; nuuni unttuntta c'iimmo ollaan oliyaa asatuwaadan ootsana. 13 Nuuni al"o miishshaa ubbaa demmana; nu golliyaakka omooduwaan kuntsana; 14 nuunanna zuppetuwan demmeeddawaakka ittippe gishettana» yaagana.

15 Ta na'aw, unttunttunna ogiyaa hamettoppa; ne gediyaa unttunttu loossuwaa yed'isoppa. 16 Ayaw gooppe, unttunttu iitabaa ootsanaw wos's'iino; asaa suutsaa gussanaw elleelliino. 17 Kafuu s'eellishshin, Aa oyk'k'anaw dabbaa yeggiyaawe ayinne maaddenna. 18 Shin unttunttu barenttu suutsaa gussanaw barenttoo wos'imadiyaa mic'c'iino; barenttu shemppuwaa wod'anaw k'osetti uttiino. 19 Bonk'k'iyaan go"aa demmiyaa ubbatuwaa wurssetsay hewaa mala; hewe izaawu shemppuwaa akkee.

Aad'd'eeda Eratetsaa Is's'ooppe Neena Era!

20 Aad'd'eeda eratetsatta ogiyaan s'eesaw; gutaran bare k'aalaa d'ok'k'u ootsaade sissaw.* 21 Aad'd'eeda eratetsatta Asay shiik'iyaa sa'aan ek'k'aade s'eesaw; katamaa geliyaa penggiyaan ek'k'aade,

22 «Hinttenoo, akeekay pac'c'eeddawanttoo, hintte akeekaa pac'aa awude gakkanaw dosiitee? K'iliic'iyaawanttoo, k'iliic'iyaawan awude gakkanaw nashettiitee? Boozatoo, eratetsaa awude gakkanaw is's'iitee? 23 Ta seeraakko simmooppe; taani ta eraa hintte bolla gussana; ta k'aalaakka hinttena tamaarissana. 24 Taani s'eeseedda wode, hintte koyennan is's'eeddita; taani kushiyaa mic'c'inakka, ooninne akeekibeenna. 25 Ta zoriyaa ubbaa kad'eeddita; ta seeraakka akkibeyikkita. 26 Hewaa diraw, hinttena metuu gakkiyaa wode, taani hintte bolla miic'c'ana; hinttena bashshay gakkiyaa wode, taani k'iliic'ana. 27 Dagamay uushuwaadan hintte bolla yiyaa wode, metuu gotiyaadan hintte bolla yiyaa wode, tuggaynne waayii hintte bolla gakkiyaa wode, taani hinttena k'iliic'ana.

28 «He wode unttunttu taana s'eesana; shin taani koyikke; unttunttu taana minisiide koyana; shin demmikkino. 29 Ayaw gooppe, unttunttu eratetsaa is's'eeddino; Med'inaa Godaw yayyiyaawaa dooribeykkino. 30 Ta zoriyaa akkibeyikkino; ta seera ubbaakka kad'eeddino. 31 Hewaa diraw, unttunttu barenttu ootseedda oosuwaa ayifiyaa maana; barenttu k'oppeedda k'ofaa ayifiyaakka kallana. 32 Akeekay pac'c'eeddawantta aad'd'eeda eratetsaappe haakkiyaawe wod'ee; boozatuwaa sheneko giyaawe d'ayissee. 33 Shin taani odiyaawaa sisiyaawanttu ubbay woppu giide, saro de'ana; metuwaa hirggaappekka shemppana» yaagaw.

2

Aad'd'eeda Eratetsaappe Beettiyaa Anjjuwaa

1 Ta na'aw, neeni ta giyaawaa akkooppe, ta azazuwaakka ne giddon minjjooppe, 2 aad'd'eedda eratetsaa hayzzooppe, ne wozanaappe akeekooppe, 3 eratetsaa s'eesooppe, akeekaakka d'ok'k'u ootsaade s'eesa. 4 Asay biraa woy k'oseedda miishshaa koyiyaawaadan, neeni eratetsaa koyya. 5 He wode neeni Med'inaa Godaw yayyee giyaawe ayentto akeekana; S'oossaakka loytsaade erana. 6 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday aad'd'eedda eratetsaa immee; aappe eratetsaynne akeekay beettee. 7 I suuretoo maaddiyaa zoriyaa minjjee; tooshii bayinnan hamettiyaawanttookka I gonddalliyaa. 8 Tumuwaa pirddaa ogiyaa naagee; barew ammanettiyaawanttu ogiyaakka naagee.

9 He wode neeni s'illotetsaa, suure pirddaa, suuretetsaanne lo"o oosuwaa ubbaa erana. 10 Ayaw gooppe, aad'd'eedda eratetsay ne wozanaa gelana; eratetsaykka ne shemppoo nashshechcha gidana. 11 Neena adussi k'oppiyaawe naagana; akeekayikka neena naagana. 12 Aad'd'eeda eratetsay neena iita asatuwaa ogiyaappe naagana; geellabaa haasayiyaawanttuppe ashshana. 13 Unttunttu nagaraa d'uman de'anaw, s'illotetsaa ogiyaa aggiino. 14 Iitaa ootsiyaawaan nashettiino; geellaban hashshu giino. 15 Unttunttu ootsiyaawe mirk'k'etsaa; unttunttu de'uukka geella.

16 Aad'd'eeda eratetsay woshumiyaa mishiratippenne sheleeshshiyaa k'aalan haasayiyaa laggetsattippe neena ashshana. 17 Iza bare na'atetsaa asinaa aggaw; bare S'oossaa sintsan c'aak'k'eteedda c'aak'uwaakka dogaw. 18 Izi golle biyaawe hayk'k'anaw biyaawaa; izi ogii hayk'k'oo kaaletsee. 19 Iikko biyaa oonikka guyye simmenna; de'uwaa ogiyaakka demmenna. 20 Hewaa aggade, neeni lo"o asatuwaa leemisuwaa kaala; s'illo asatuwaa de'uwaakka k'ulla. 21 Ayaw gooppe, suure asatuunne tooshii bayinna asatuu biittan gam"iide de'ana. 22 Shin iitatuu biittaappe d'ok'ollettana; ammanttennawanttukka shodettiide d'ayana.

3

S'oossan Ammanettiyaawaa

1 Ta na'aw, taani neena tamaarissiyaawaa dogoppa; ta azazotuwaakka ne wozanaan wotsa. 2 Ayaw gooppe, unttunttu ne laytsaa adussana; ishalo de'uwaanne sarotetsaa new gujjana. 3 Aggena siik'uunne tumatetsay neeppe haakkoppino; unttuntta ne k'ood'iyaan k'achcha; ne wozanaankka unttuntta s'aafa. 4 Yaatooppe, neeni S'oossaanne asaa sintsan sabettananne nashettana.*

5 Ne polo wozanaan Med'inaa Godaa ammanetta; ne akeekan zemppoppa. 6 Neeni ootsiyaa oosuwaa ubbaan Aa sintsaya; I neena suure ogiyaa kaaletsana. 7 Neena ne huup'iyaan aad'd'eeda eranchcha kessoppa; Med'inaa Godaw yayya; iitaappekka haakka.* 8 Hewe ne bollaa pas'a wotsana; ne mek'etsaakka minisana. 9 Med'inaa Godaa ne duretetsan bonchcha; koyiro ayifeedda katsaa ubbaappekka s'eeraa aw immiyaawan Aa bonchcha. 10 Yaatooppe, ne yeesetuwaan katsay kumana; ne baatsaakka ayife woyniyaa eessay kumiide palahana.

11 Ta na'aw, Med'inaa Godaa seeraa kad'oppa; I neena seeriyaa wodekka lanc'c'oppa.** 12 Ayaw gooppe, aawuu bare siik'iyaa na'aa seeriyaawaadan, Med'inaa Goday bare dosiyaa uraa seeree.* 13 Aad'd'eeda eratetsaa demmiyaa uray, akeekaakka barewaa ootsiyaa uray anjjetteedawaa. 14 Ayaw gooppe, aappe demmiyaa go"ay work'k'aappenne biraappe demmiyaa go"aappe aad'd'eenne keekee. 15 Aad'd'eeda eratetsay ink'k'uwaappe loytsi al"ee; neeni demmanaw amottiyaa ubbay aad'd'eeda eratetsaanna likkettenna. 16 Aad'd'eeda eratetsay ne laytsaa adussee; I new duretetsaanne bonchchuwaa gujjee. 17 Aa ogetuu nashechchiyaa ogetuwaa; Aa loossuwaa ubbaykka saruwaa. 18 I barena oyk'k'iyaawanttoo de'uwaa mitsaa; Aa minisi oyk'k'iyaa ubbatuukka anjjetteedawantta.

19 Med'inaa Goday bare aad'd'eeda eratetsan sa'aa med'd'eedda; bare akeekankka salotuwaa miniseedda. 20 Aa eratetsan shaafatuu goggiino; shaaratuuwaappekka iray bukkee.

21 Ta na'aw, lo"o aad'd'eeda eratetsaanne adussi k'oppiyaawaa naaga; unttunttu neeppe shaakkettoppino. 22 Unttunttu new de'uwaa gidana; unttunttu new ishaluwaanne nashshechchaa de'uwaa immana. 23 He wode neeni ne ogiyaan hirggi bayinnan hamettana; ne gediikka d'ubettenna. 24 Neeni giseedda wode, yayakka; gisaadekka mal"o gem"ishshuwaa gem"ishana. 25 Akeekenan gakkiyaa bashshaw, woy iitatuu d'ayiyaa d'ayoo yayakka. 26 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday new ammanettiyaawaa gidana; ne gediikka p'iriyaan oyk'ettennaadan, I neena naagana.

27 New wolk'k'ay de'ishiina, metooteeddawoo lo"obaa ootsiyaawaa aggoppa. 28 Ha"i new de'ishiina, ne shooroo, «Simmaade ya; taani new wontti immana» yaagoppa. 29 Neenan ammanettiide, ne matan de'ishiina, ne shooruwaa bolla iitabaa ootsanaw k'oppoppa. 30 Neena naak'k'ibeenna asaa, c'oo moottoppa. 31 Sugetsaa ootsiyaa asatuwaa k'ulloppa; unttunttu iita oosuwaakka kaalloppa. 32 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday iitaa ootsiyaawantta is's'ee; shin suuretuwaa I uloppe siik'ee. 33 Med'inaa Godaa shek'ay iitaa ootsiyaawanttu soyina; shin Aa anjjuu suurebaa haniyaawanttu soyina. 34 Otorettiide k'iliic'iyaawantta S'oossaykka k'iliic'ee; shin barentta kawushshiyaawantta nashshee.* 35 Aad'd'eeda eranchchatuu bonchchuwaa demmana; shin boozatuu kawushshana.

4

C'inc'c'atetsaappe Beetiyaa Go"aa

1 Ta naatoo, hintte aabbu zoriyaa sisite; loytsi hayzzite; yaatooppe, hintte akeekana. 2 Taani hinttew lo"o timirttiyaa immiyaa diraw, ta timirttiyaa aggoppite. 3 Taani ta huup'iyankka ta aabboo na'aa; ta aatiwukka Aa siik'iyaa mes's'i itti na'aa. 4 Ta aabbu taana tamaarissiidde, hawaadan yaageedda; «Taani odiyaawe new gelo; ta azazuwaa naaga; yaatooppe, neeni pas'a de'ana. 5 Aad'd'eeda eratetsaanne akeekaa demma; taani new odeeddawaa dogoppa; ta k'aalaappe kesoppa. 6 Aad'd'eeda eratetsaw zokkiyaa zaaroppa; ayaw gooppe, I neena ashshana; Aa siik'a; I neena naagana. 7 Aad'd'eeda eratetsay ubbaappe aad'd'iyaa diraw, aad'd'eeda eratetsaa demma. Akeekay ne de'iyaawaa ubbaa wurssi akkooppekka Aa demma. 8 Neeni Aa bonchcha; ikka neena d'ok'k'u d'ok'k'u ootsana; neeni Aa oyk'k'ooppe, I neena bonchchana. 9 I ne huup'iyaan sabaa kalachchaa wotsana; bonchcho kalachchaa immana» yaageedda.

10 Ta na'aw, sisa; taani giyaawaakka akka; ne de'uwaa laytsaykka aduk'k'ana. 11 Taani neena aad'd'eeda eratetsaa ogiyaa kaaletsana; suure loossuwaanakka afana. 12 Neeni hamettiyaa wode, ne hamettiyaasan d'ubbiyaawe de'enna; wos's'ooppekka d'ubettakka. 13 Tamaareeddawaa hassaya, yeddoppa; timirttii new de'uwaa gideedda diraw, loytsa naaga. 14 Nagaranchchatuwaa ogiyaa yed'd'oppa; iita asatuwaa ogiyaankka hamettoppa; 15 aappe haakka; an hamettoppa; aappe guyye simma; yaataade ne ogiyaan ba. 16 Ayaw gooppe, unttunttu iitabaa ootsana gakkanaw, gem"ishshanaw danddaykkino; unttunttu asaa d'ubbennan unttuntta gem"ishuu afena. 17 Unttunttu nagaraa ukitsaadan miino; sugetsaa oosuwaakka ushshaadan ushiino.

18 S'illotuwaa ogii seeta gallassay gakkanaw, gujji gujji poo'iyaa wontta s'alk'k'iyaa mala. 19 Shin nagaranchchatuwaa ogii d'ip'p'i go d'umaa mala; unttunttu wooti d'ubettinttokka erikkino.

20 Ta na'aw, taani odiyaawaa sisa; taani odiyaawaakka loytsaade hayzza. 21 Taani odeeddabatu ne ayifiyaappe geemmoppino; unttuntta ne wozanaan wotsa. 22 Ayaw gooppe, unttuntta demiyaa asaw ubbaw de'uwaa immiino; unttunttu bollawukka pas'atetsaa immiino. 23 Ubbabaappekka ne wozanaa minisaade naaga; ayaw gooppe, de'uu aappe pulttee. 24 Ne doonaappe gene haasayaa digga; worddo haasayaa ne doonaappe digga. 25 Sitti gaade sintsaw s'eella; ne ayifii ne sintsan de'iyaawaa tishshi ootsiide s'eello. 26 Ne gediyaw hamettiyaa ogiyaa suurissa; suure ogiyaa s'alalan hametta.* 27 Suure ogiyaappe ushechcha haddirssa gooppa; ne gedii iitasaa beennaadan naaga.

5

Woshumaappe Haakka

1 Ta na'aw, ta aad'd'eeda eratetsaa hayzza; ne haytsaa ta akeekaakko yegga. 2 Yaatooppe, adussa k'ofay new de'ana; ne haasayaykka ne eratetsaa k'onc'c'issana.

3 Woshumiyaa mac'c'a mishirati ins's'arssaappe eessaa ililuu s'okee; I haasayay oyssaappekka aad'd'i shuggee. 4 Shin iza wurssetsan godare uutsaadan c'ammaw; laa"u baggan k'ans's'iyaa mashshaadan k'ans's'iyaano; 5 I gedetuu hayk'k'uwaakko duge biino; I hametay sitti ootsiide, duufuwaa afee. 6 Iza de'uwaa ogiyaa k'oppukku; I ogetuu geella; shin geella gidiyaawaakka Aa erukku.

7 Ta naatoo, ha"ikka taani odiyaawaa sisite; taani giyaawaappe kesoppite. 8 Woshumiyaa mac'c'a mishirati heeraa booppite; I golliyaa penggiyaakko shiik'oppite. 9 Hewe d'ayooppe, hintte hinttenttu bonchchuwaa haratoo aatsiide immana. Hinttenttu hinttenttu yalagatetsan mek'etsi bayinna asatuwaa kushiyan hayk'k'ana. 10 Hinttenttu mas'uwaa allaga asatuu akkana. Hintte daaburiide shiishsheeddawe hara asaw gidanawaa. 11 Wurssetsan hintte ashuunne hintte asatetsay gilk'k'ina, hintte olana. 12 K'ay hawaadan yaaganita; «Taan timirttiyaa ayaw is's'aaditaashsha! Ta wozanaykka seeraa ayaw kad'eeddeeshsha! 13 Taani taana tamaarissiyaawanttu odeeddawaa akkabeyikke; taana zoriyaawanttu zoriyaakka hayzzabeykke. 14 Hewaa diraw, taani Asay shiik'eedda shiik'uwaan, akeekenan kawushshanaw de'ay» yaagana.

15 Ne machchatiw amaneteedawaa gida; izi s'alala siik'a. 16 Hara mac'c'aanippe yeletteedda ne naanatuu, new lo"obaa ootsikkino. 17 Unttunttu neena maaddanaw dic'c'ino; allaga gidoppino.

18 Hewaa diraw ne machchattina nashetta; yalagatetsan neeni akkeedda ne machchatippe nashechchaa koya. 19 Lo"iyaa gaaratidaaninne nashechchiyaa gen"atiidan, I d'antsay ubbaa wodekka neena alo; ubbaa wode I siik'uu neena omooddo. 20 Ta na'aw, woshumiyaa mishirata neena ayaw omoodday? Hara asaa machchato ayaw k'oommay?

21 Ayaw gooppe, Asay ootsiyaawaa ubbaa Med'inaa Goday be'ee; I hamettiyaa loossuwaa ubbaa s'eellee. 22 Nagaranchchaa I ootseedda nagaray oyk'k'ee. Aa nagaraa gitii Aa k'achchee. 23 I bare boozatetsan haleedda; bare huup'iyaa naagibeenna diraw hayk'k'eedda.

6

Hachchi Hachchi De'oo Maaddiyaa Timirttiyaa

1 Ta na'aw, neeni miishshaa tal"eedda ne shooroo waase geleeddawaa gidooppe, neeni erenna uraw ne kushiyaa bak'k'aade geppeeddawaa gidooppe, 2 neeni geppeedda gefaa gitiyaan geleeddawaa gidooppe, ne doonaappe keseedda k'aalan oyk'k'etteeddawaa gidooppe, 3 simmi neeni ne shooruwaa kushiyan gelaadda. Hewaa diraw, ta na'aw, hewaappe kesanaw koyooppe, elle ne shooruwaa golle ba; waasetetsaa I ne bollappe wotsana mala, awuddashaade Aa woossa. 4 Hawaa ootsennan de'aadde gem"ishshoppa; shemppuwaakka shemppoppa. 5 Shankkanchchatuwaappe gen"atta kessa akkiyaawaadan, dabaappe kafatta attiyaawaadan, ne huup'iyaa ashsha.

6 Neenoo azallaw, k'aac'otuwaakko ba; unttunttuppe tamaara. Yaatiide aad'd'eeda eranchcha gida. 7 K'aac'otuwaa oosissanaw, kaappuu woy unttuntta mooddiyaawe baawa; 8 shin barenttoo maanabaa boniyaan minjjiino; katsaa c'akkiyaa wodekka barenttoo koshshiyaa k'umaa shiishshiino. 9 Neenoo azallaw, neeni awude gakkanaw gem"ishshay? Ne gem"ishshuwaappekka awude dendday? 10 Neeni k'aykka guutsaa gisaassa; guutsaa gem"ishshaassa; kushiyaa shiishsha akkaade, guutsaa shemppaasa.* 11 Yaatiyaa wode hiyyeesatetsay panggaadan, pac'ay olaa miishshaa oyk'k'eedda asaadan, ne bolla yaana.

12 Iita asaynne balaa asay, yuuyyi yuuyyiide wordduwaa odee; 13 I bare ayifiyaan sim"ee; bare gediyaan bessee; bare birad'd'iyan s'orssee. 14 Aa wozanaan geellatetsay de'ee; I iitabaa k'oppee; ubbaa gedekka I walassaa med'd'ee. 15 Hewaa gaasuwaan bashshay akeekenan Aa bolla yaana; I hassayennan me"ana; me"iidekka pas'enna.

16 Med'inaa Goday is's'iyaa usuppun yewotuu de'iino; I laappuntsiyaawaa iissi is's'ee:

17 kad'iide s'eelliyaa ayifiyaa,

Worddotiyaa ins's'arssaa,

geeshsha asatuwaa suutsaa gussiyaa kushiyaa,

18 iitabaa mak'k'iyaa wozanaa,

iitabaakko elleelliide wos's'iyaa gediyaa,

19 wordduwaa bolla wordduwaa gujji gujjiide odiyaa worddo markkaa,

ishatuwaa giddon walassaa med'd'iyaa asaa.

Woshumiyaa Asay Murettenan Attena

20 Ta na'aw, ne aabbu azazuwaa pola; ne aata neena tamaarisseeddawaakka aggoppa; 21 unttuntta ubbaa gede ne wozanaan oyk'k'a; ne k'ood'iyankka k'achcha. 22 Neeni hamettiyaa wode, unttunttu neena kaaletsana; neeni gisiyaa wode, unttunttu neena naagana; neeni beegottiyaa wodekka, unttunttu neena zorana. 23 Ayaw gooppe, ha azazotuu s'omppiyaa; timirttetuukka poo'uwaa; k'ay seeraykka de'uwaakko afiyaa ogiyaa. 24 Ha azazotuunne ha timirttetuu iita mac'c'aanippenne hara mishiratti sheleeshshiyaa ins's'arssaappe neena naagana. 25 I malaa ne wozanaan amottoppa; I ayfiyaa lo"otetsan omoodettoppa. 26 Itti attuma Asay c'aaratto itti ukitsaa gatiyaan demmanaw danddayee; shin asinay de'iyaa mishirattinna woshummussay shemppuwaa wod'isee. 27 Itti Asay tamaa idimmina, Aa mayuu meetettennaan attanaw danddayii? 28 Itti Asay tamaa bonk'k'uwaa yed'd'i hamettina, Aa gedii s'uugettennan attanee? 29 Asaa machchattikko geliyaa uray hewaakka mala; izo bochchiyaa ubbay murettenan attena. 30 Kayisuu koshatiide, barew maanaw wuu"ooppe, Asay Aa kad'enna. 31 Shin I oyk'k'etteeddawaa gidooppe, laappun dakkuwaa c'iggana; bare soo miishshaa ubbaakka immana. 32 Shin woshumiyaa Asay wozana pac'a; he uray bare shemppuwaa bayzzee. 33 Madus's'ananne tooshetana. Ubbaa wodekka I boretiide de'ana. 34 Ayaw gooppe, mac'c'a mishirati asinay mishettiide, hank'k'uwaa suullana; bare haluwaa kessiyaa wode, aw k'arettenna. 35 I ayaa ac'aakka akkena; ay keeshshaa imuukka Aa hank'k'uwaa doshissenna.

7

Woshumiyaa Mishirati C'imuwaa

1 Ta na'aw, ta k'aalaa naaga; ta azazuwaakka ne garssan k'osa. 2 New pas'a de'anaw ta azaziyaawaa ootsa; ta timirttiyaakka ne ayifiyaa buluwaadan naaga. 3 Hassayissiyaawaadan unttuntta ne birad'd'etuwaan k'achcha; ne wozanaankka s'aafa. 4 Aad'd'eeda eratetsaa ne michchatidan, akeekaakka ne mata dabbuwaadan s'eella. 5 Unttunttu neena c'aaratiyaa mishiratippenne bare k'aalan sheleeshshiyaa hara mishiratippe naagana.

6 Itti gallassi taani ta golliyaa maskkootiyaanna kare s'eellaad; 7 wozanaa kuntsibeenna wodalla naanatuwaa be'aad. Unttunttu giddoppe ittuu loytsi booza. 8 He wodallay ogiyaanna biide, itti woshummiyaa mac'c'a mishirati golliyaa mataana aad'd'eedda; I golle afiyaa ogiyaakko pinniide, I golliyaa heeraan hamettee. 9 He wode sa'ay k'ammanaw lem"ilem"ee. 10 Hewaappe guyyiyaan, mishirata Aa demmaaddu. Iza c'aaratoo gidiyaawaa izi mayuu erissee. Iza asaa c'immanaw k'oppaade kesaaddu. 11 Iza s'alanne yeellay bayinna mac'c'a asaa; son woppu gaade uttukku. 12 Iza itti gede ogiyaan, itti gede geyaan, dabaabaa ubbaan ek'k'aade naagaw.

13 Aa he na'aa k'oommaade yeraaddu; iza Aa ayifiyaa yeelli baynan tishshi ootsa s'eellaade hawaadan yaagaaddu; 14 «Taani ta yarshshuwaa yarshshaade, ta k'anggetsaa ha"i gatsa simmay. 15 Yaataade neena s'omoosanaw kesaad; neena loytsa koyaad; ha"i simmi demmaad. 16 Taani Gibs'eppe yeedda, alleek'k'eedda anssoolaa ta hiis'an yeggaad. 17 Taani Kawaraa, almmuniyaanne k'arafaa geetettiyaa k'imaamatuwaappe kesseedda shittuwaa ta hiis'an c'ac'c'afaad. 18 Haaya; ane wonttana gakkanaw siik'uwaa aloytte; k'oomettiidekka nashettoytte; 19 ayaw gooppe, ta asinay son gidenna; haako sa'aa beedda. 20 Miishshaa k'arc'c'iitaa kuntsi akkiide beedda diraw, agenay doyssana gakkanaw golle simmenna» yaagaaddu.

21 Bare mal"o haasayan Aa sheleeshshaaddu; bare liik'o ins's'arssan c'immaaddu. 22 Yaatina, ellekka I izo kaalliide, bi aggeeda. Booray shukkiyaasaa laagettiyaawaadan, gaaray elleelliide p'iriyaan geliyaawaadan, 23 tooray Aa wozanaa c'addiyaawaadan haneedda. Dabbaa giddo geleedda kafuwaa malateedda. Hawe ubbay Aa shemppuwaa bayzzanaw haniyaawaa eribeenna.

24 Ta naanaw, ane ha"i sisite; ta doonaappe kesiyaa k'aalaakka hayzzite. 25 Ne k'ofay he mac'c'a mishiratina booppo; I ogiyaan gelaade balettoppa. 26 Aa c'addaade oleeddawanttu unddeneeddawantta; Aa wod'eeddawanttukka loytsi dara. 27 I soyay duufuwaakko afiyaa ogiyaa; he ogii duge hayk'k'uwaa geessuwaa kaaletsee.

8

Aad'd'eeda Eratetsaa Sabbiide Odeedda Mazimuriyaa

(8:1—9:18)

1 Tumu aad'd'eeda eratetsatta s'eesekkee?* Akeekayikka bare k'aalaa d'ok'k'u ootsenee? 2 Ogiyaa doonaan de'iyaa zoozetuwaa bollanne ogetuu dantsettiyaasan iza ek'k'aw; 3 dirssaa penggiyaa matan, katamaa geliyaa penggiyaan ek'k'aade, bare k'aalaa d'ok'k'u ootsaade, hawaadan yaagaw; 4 «Hinttenoo asatoo, taani hinttena s'eesay; taani asaa ubbaa s'eesay. 5 Hinttenoo akeekay pac'c'eeddawanttoo, hiillaa demmanaw tamaarite. Hinttenoo boozatoo, akeekaa demmite. 6 Taani daro lo"obaa odiyaa diraw sisite; taani suurebaa odanaw ta metershshaa dooyyay. 7 Ta doonay tumuwaa haasayee; ta metershshay worddobaa is's'ee. 8 Ta doonay haasayiyaawe ubbay tuma; geella woy mirk'k'etsaa gidenna. 9 Akeekay de'iyaa uraw ta haasayay likke; eray de'iyaawanttoo ta haasayay k'onc'c'e.

10 «Biraa aggiide, ta zoriyaa doorite; bertte work'k'aakka aggiide, eratetsaa doorite. 11 Ayaw gooppe taani, aad'd'eeda eratetsatta, ink'k'uwaa giyaa daro al"o shuchchaappekka aad'd'ay; neeni amottiyaawe ubbaykka taananna laggetanaw danddayenna.

12 «Taw, aad'd'eeda eratetsatiw akeekay de'ee; eratetsaykka adussa k'ofaykka taananna ittippe de'iino. 13 Med'inaa Godaw yayyiyaawe iitatetsaa is's'iyaawaa; taani otoruwaanne ayyuwaa is's'ay; iitasaa afiyaa ogiyaanne wordduwaa haasayaa dosikke. 14 Zoriinne lo"o eray tawantta; akeekayinne wolk'k'aynne taw de'iino. 15 Kaatetuu taanan kawutiino; k'ay mooddiyaawanttu suure higgiyaa taanan kessiino. 16 Kaappatuu taani maaddina, asaa mooddino; sa'aan gadiyaa mooddiyaa wolk'k'aama asatuwaa ubbaakka taani maadday.

17 «Taani taana siik'iyaawantta siik'ay; taana minisiide koyiyaawanttukka demmana. 18 Duretetsaynne bonchchuu taananna de'iino; wurenna ak'uunne injjii ta mataana. 19 Hintte taappe demmiyaa ayfii bertte work'k'aappenne ta c'arshshay muushissi kesseedda biraappe aad'd'ee. 20 Taani s'illotetsaa ogiyaan hamettay; suure pirddaa loossuwaana aad'ay. 21 Taana siik'iyaawanttoo taani mas'uwaa immana; unttunttu golliyaakka taani miishshan kuntsana.

22 «Med'inaa Goday taana bare oosuwaa ubbaappe koyiro med'd'eedda;* benippekka Aa oosoo doometsay taana. 23 Beni wode, biittay sa'ay med'ettanaappe kase taani suntsettaad. 24 Wolk'k'aama abbatuu bayinna wode, haatsaa pulttotuu d'uu"ibeenna wode, he wode taani yelettaad. 25 Deretuunne detsatuu med'ettanaappe kase taani yelettaad. 26 Med'inaa Goday sa'aanne sa'aan de'iyaa gadetuwaa ubbaa med'd'anaappe kase, woy itti kop'p'e gidiyaa baanay alamiyaan oosettanaappe kase taani yelettaad.

27 «Med'inaa Goday salotuwaa mic'c'eedda wodenne wolk'k'aama abbatuwaappe bollana de'iyaa saluwaa giigisseedda wode, taani yaan de'ay. 28 Med'inaa Goday shaaretuwaa bollan wotseedda wode, wolk'k'aama abbaa pulttotuwaa d'uusseedda wode, 29 abbaa haatsatuu barenttoo imetteedda zawaappe pinniide, bollaw aad'd'ennaadan, I unttuntta azazeedda wode, sa'aa baasuwaa I baaseeda wode, taani yaan de'ay. 30 He wode taani Aa matan eretteedda oosanchcha; ubbaa gallassi taani nashechchan kumay; tawukka Aa sintsan nashettay. 31 I med'd'eeddawe ubbay, sa'aykka asaa naanatuukka taana nashechchiino.

32 «Ha"ikka simmi ta naatoo, sisite; taani odiyaawaadan ootsiyaawanttu anjjetteedawantta. 33 Ta timirttiyaa sisite; aad'd'eeda eranchcha gidite; siseeddawaa sheneko gooppite. 34 Taana sisiyaa uray, hachchi hachchi ta penggen beettiyaa uray, ta golle geliyaasankka naagiyaa uray anjjetteedawaa. 35 Taana demmiyaawe de'uwaa demmee; Med'inaa Godaappe I sabaa demmee. 36 Shin taana demmennaan aggiyaa uray barena k'ohee; taana is's'iyaa ubbatuu, hayk'k'uwaa siik'iino» yaagaw.

9

Aad'd'eeda Eratetsaanne Boozatetsaa

1 Aad'd'eeda eratetsatta bare golliyaa kees's'aaddu; he golliyaw laappun tuussatuwaa essaaddu. 2 Iza bare giigissiyaa shoobiyaw mod'd'o mehiyaa shukkaaddu; woyniyaa eessaakka agaade giigissaaddu. Maaddaa sintsaw aatsaadu. 3 Yaataade asaa s'eesanaw bare k'oomatuwaa kiittaaddu. K'oomatuu katamaw d'ok'k'a sa'aan ek'k'iide, 4 «Hinttenoo, eray pac'c'eeddawanttoo hawaa gelite!» yaageeddino. Boozatuwaakka Iza hawaadan yaagaaddu; 5 «Haa yiite; ta k'umaa miite; taani ageeda woyniyaa eessaakka ushite! 6 boozatetsaa aggiide, de'uwaan de'ite; akeekaa ogiyaan hamettite» yaagaw.

7 K'iliic'iyaa uraa seeriyaa Asay barew boriyaa akkee; iita uraa zoriyaawekka barew k'ohettee. 8 K'iliic'iyaa uraa zoroppa; I neena is's'ana. Aad'd'eeda eranchcha uraa zora; I neena dosana. 9 Aad'd'eeda eranchcha uraa tamaarissa; yaatooppe, I kasewaappekka aad'd'eeda eranchcha gidanawaa. S'illo uraakka tamaarissa; yaatooppe I eraa gujjana.

10 Aad'd'eeda eratetsaw doometsay Med'inaa Godaw yayyiyaawaa; Geeshsha S'oossaa eriyaawe akeekiyaawaa.* 11 Taanan ne laytsay darana; ne de'uwaa laytsaykka aduk'k'ana. 12 Neeni aad'd'eeda eranchcha gidooppe, ne huup'iyaw go'ettaasa. Neeni k'iliic'iyaawaa gidooppekka, ne huup'iyaw k'ohettaasa.

13 Booza mishirata walassaa daraw; iza barena naagenawunno. Iza ayinne erukku. 14 Iza bare karen, woy katamaw d'ok'k'a sa'aan oydiyaan uttaw. 15 Suure barenttu ogiyaa oyk'k'iide biyaa asaa s'eesaade, 16 «Hinttenoo, eray pac'c'eeddawanttoo, taakko haa yiite» yaagaw. Akeekay bayinnawaakka, 17 «Wuu"iide ushiyaa haatsay mal"ee; geeman miyaa k'umaykka nashechchee» yaagaw. 18 Shin I hayk'k'eedda Asay yaan de'iyaawaa, izi imatsatuukka duufuwaa c'iimmo giddon de'iyaawaa erenna.

10

Solomona Leemisatwaa

(10:1—29:27)

1 Hawanttu Solomona leemisatwaa. Aad'd'eeda eranchcha na'ay bare aawuwaa nashechchee; shin booza na'ay bare aato kayyoyee.

2 Nagaran demmeedda miishshay go"enna; shin s'illotetsay hayk'k'uwaappe ashshee.

3 Med'inaa Goday s'illotuwaa koshshayissenna; shin nagaranchchatuwaa amuwaa polissenna.

4 Azallatetsay mank'k'issee; shin minniide ootsiyaawe dureyee.

5 Aad'd'eeda eranchcha uray katsaa boniyaan shiishshee; shin katsaa c'akkiyaa wode gem"ishshiyaa uray kawushee.

6 S'illo Asay anjjettee; shin nagaranchchaa doonaa makkalay kamee.

7 S'illuwaa suntsay anjjuwaan s'eesettiidde de'ee; shin nagaranchchatuwaa suntsay dogettee.

8 Aad'd'eeda eranchchatuu azazeeddawaa ootsiino; shin boozatetsan c'oo doonatiyaawanttu bashshaw biino.

9 Suure Asay saro de'ee; shin geella uray bare bayzzuwaan oyk'k'ettee.

10 Asaa bolla sim"iyaa uray metuwaa ayee.

Boozatetsan c'oo doonatiyaawanttu bashshaw biino.

11 S'illuwaa haasayay de'uwaa pulttiyaa; shin nagaranchchaa haasayay makkalatetsa gentsee.

12 Is'uu palumiyaa dentsetsee; shin siik'uu bayzzuwaa ubbaa paydenna.*

13 Wozanaama Asay aad'd'eeda eran haasayee; shin booza uray s'am"an shoc'ettee.

14 Aad'd'eeda eranchchatuu eraa dagayiino; shin booza haasayaa haasayiyaa uray barena bayzzee.

15 Duriyaa miishshay diretteedda katamaa mala, bare godaa naagee; shin hiyyeesatetsay hiyyeesaa d'ayissee.

16 S'illo uraa Aa lo"o oosuu de'oo kaaletsee; shin iita uraa wurssetsay muruwaa ahee.

17 Seerina eeno giyaa uray de'uwaa ogiyaan hamettee; shin seerina is's'iyaa uray balee.

18 Is's'iidde bare is's'iyaawaa erissenna uray worddanchcha; zigirssaa laaliyaa uraykka booza.

19 Daro haasayaa giddon nagaray d'ayenna; shin bare doonaa shiishshi akkiyaa uray aad'd'eeda eranchcha.

20 S'illuwaa ins's'arssay tigetteedda geeshsha biraa mala; shin iita uraa k'ofaw gatii guutsa.

21 S'illo uraa haasayay daro asaa go"ee; shin boozatuu barenttu wozanaa pac'an hayk'k'iino.

22 Med'inaa Godaa anjjuu dure kessee; I he duretetsan metuwaa walakkenna.

23 Booza uraw iitabaa ootsiyaawe kaassa mala; shin wozanaama uray aad'd'eeda eratetsan nashettee.

24 Iita uray hirggeeddabay Aa bolla gakkanawaa; shin s'illuu amotteeddawe imettanawaa.

25 Gotuu denddiide aad'd'oode, nagaranchchatuu pitetti d'ayino; shin s'illotuu med'inaw minniide de'ana.

26 C'aalay achchaa zil"issiyaawaadaaninne c'uway ayifiyaa poogiyaawaadan, azalla uraa kiittiyaawe yiloyee.

27 Med'inaa Godaw yayyiyaawe laytsaa adussee; shin nagaranchcha uraa laytsay k'aammee.

28 S'illo uray sintsanna nashechchay yaana giide naagee; shin iita uray sintsanna yaana giide naagiyaawe ayaynne baawa.

29 Med'inaa Godaa ogii s'illotoo bak'ati attiyaa sa'aa; shin iitaa ootsiyaawanttoo bashshaa.

30 S'illotuu de'iyaasaappe shodettikkino; shin iitatuu biittaa bolla de'ikkino.

31 S'illo Asay aad'd'eeda eratetsaa haasayee; shin geellabaa haasayiyaa ins's'arssay k'ans's'ettana.

32 S'illo Asay bessiyaa haasayaa eree; shin iita Asay geella haasayee.

11

1 Med'inaa Goday wordduwaa miizaanan likkiyaawantta is's'ee; shin likke miizaanan likkiyaawanttun nashettee.

2 Otoruu yiyaa wode kawushshatetsay yee; shin ashkketetsaana aad'd'eeda eratetsay yee.

3 S'illotuwaa unttunttu suuretetsay kaaletsee; shin ammanettennawantta unttunttu geellatetsay d'ayissee.

4 Hank'k'uwaa gallassi duretetsay go"enna; shin s'illotetsay hayk'k'uwaappe ashshee.

5 Borii bayinna uraa ogiyaa Aa s'illotetsay suurissee; shin iita uray bare iitatetsan kunddee.

6 Suuretuwaa unttunttu s'illotetsay ashshee; shin ammanettennawantta unttunttu amuu p'ire gidiide oyk'k'ana.

7 Iita Asay hayk'k'iyaa wode, I naagiyaa hidootaykka aanana ittippe hayk'k'ee; I bare wolk'k'an c'eek'ettiyaawe ubbaykka d'ayee.

8 S'illuu metuwaappe attee; Aa diraw iitaa bolla metuu yee.

9 S'oossaa erenna bitanii bare doonaan asaa d'ayissee; shin s'illotuu eran attiino.

10 S'illotuu bonchchettiyaa wode, katamay nashettee; k'ay iitatuu hayk'k'iyaa wode, hashshu gee.

11 S'illotuwaa anjjuwaa gaasuwaan katamay dic'c'ee; shin iita uraa haasayay katamaa d'ayissee.

12 Bare shooruwaa kad'iyaa uraw wozanay baawa; shin akeekanchcha uray c'o"u gee.

13 Zigiriyaa Asay s'uuraa laalee; shin ammanettiyaa Asay s'uuraa gentsee.

14 Kaaletsiyaawe d'ayooppe, kawutetsay kunddee; shin daro zoriyaawanttu de'ooppe, saruu de'ee.

15 Erenna uraw waase gidiyaa Asay tumuwaappe metootana; hewaappe waase gidennaan is's'iyaawe lo"a.

16 Uluu keeka mishirata bonchchettaw; shin mek'etsaa iita Asay duretetsaa s'alala durettee.

17 Keeka Asay barew lo"obaa ootsee; shin mek'etsaa iita Asay barena k'ohee.

18 Iita Asay demmiyaa miishshay c'imiyaa miishshaa; shin s'illotetsaa zeriyaa uray tumu woytuwaa c'akkana.

19 S'illotetsan minniide de'iyaa uray pas'a de'ana; shin iitatetsaa kaalliyaa uray hayk'k'ana.

20 Med'inaa Goday iita k'ofay de'iyaa asatuwaa is's'ee; shin suure hamettiyaawanttun nashettee.

21 Iita Asay murettenan attena; shin s'illotuu attanawantta.

22 Adussa k'ofi bayinna puulanchcha mac'c'a mishirati puulay guduntsaa siid'iyaan aatseedda work'k'aa alleek'k'uwaa mala.

23 S'illotuwaa amuwaa poluu lo"o s'alala; shin iitatuwaa amuwaa poluu hank'k'uwaa s'alala.

24 Itti itti asatuu barenttu miishshaa asaw c'oo laaliino; shin unttunttu ak'uu yaa daree. Hara asatuu k'ay barenttu miishshaw loytsi uuzetiino; shin unttunttu ak'uu haa pac'c'ee.

25 Keeka Asay durettana; haratuwaa maaddiyaa Asay maadettana.

26 Katsay al"ina zal"anaw minjjiyaa uraa Asay shek'k'ee. Shin bare katsaa Asay koyiyaa wode zil"iyaa asaa anjjee.

27 Lo"obaa minisiide koyiyaa uray nashshechchaa demmee; shin iitabaa koyiyaa uraa iitabay demmee.

28 Bare duretetsan ammanettiyaa Asay kunddana; shin s'illotuu balgguwaa mitsaadan daashana.

29 Bare soo asaa bolla c'abbuwaa dentsiyaa uray go'ettanabay ayaynne baawa. Boozatuukka aad'd'eeda eranchchatoo k'ooma gidana.

30 S'illo Asay de'uwaa ayifiyaa ayifiyaa mitsaa mala; shemppuwaa ashshiyaawanttu aad'd'eedda eranchchatuwaa.

31 S'illotuu sa'aan barenttu oosuwaa gatiyaa akkiyaawaa gidooppe, iitatuunne nagaranchchatuu barenttu oosoo akkana gatii waan daranddeeshsha!*

12

1 Seeriyaawaa dosiyaa uray eratetsaa dosee; shin seeraa is's'iyaa uray donc'c'illowaa.

2 Lo"o Asay Med'inaa Godaappe sabaa demmee; shin Med'inaa Goday iitatuwaa pirddee.

3 Asaa iitatetsay minisiide essenna; shin s'illotuwaa s'ap'uu k'aas's'enna.

4 Wozanaama mishirata bare asinaw kallachchaa mala; shin bare asinaa kawushshiyaa mishirata Aa mek'etsaa miyaa ajaajjiyaa mala.

5 S'illotuwaa k'ofay suure; shin iitatuwaa zorii c'imuwaa.

6 Iitatuwaa haasayay asaa wod'anaassa; shin s'illotuwaa haasayay unttuntta ashshee.

7 Iita asatuu kunddana; unttunttoo zeretsaykka de'enna; shin s'illotuwaa zeretsay minniide de'ana.

8 Asay bare aad'd'eeda eratetsaa keeshshaa galatettee; shin geella k'ofay de'iyaa Asay kad'ettee.

9 Dure asaa malatiide, metuwaan de'iyaa asaappe c'oo asaa malatiide, ootsiidde bare de'uwaa sugiyaa Asay keeka.

10 S'illo Asay bare mehiyaw k'arettee; shin iita asaa keekatetsaw mek'etsi baawa.

11 Bare biittaa minisi ootsiyaa uray katsaa kallee; shin patsennabaa yederssiyaa uraw akeekay pac'c'eeddawaa.

12 Iitatuu nagaranchcha asatuwaa omooduwaa akkanaw amottiino; shin s'illotuwaa s'ap'uu daashiide de'ana.

13 Iita asaa Aa doonaappe keseedda haasayay p'ire gidiide oyk'k'ee; shin s'illuu metuwaappe kessi akkee.

14 Asay bare doonaappe kesiyaa k'aalan lo"obaa kallee; bare ootseedda oosuwaa gatiyaakka akkee.

15 Booza Asay biyaa buussay aw Aa huup'iyaan likke malatee; shin aad'd'eeda eranchcha Asay zoriyaa sisee.

16 Booza uraa hank'k'uu ellekka erettee; shin c'inc'c'a Asay boriyaa kad'iide aad'd'ee.

17 Tumuwaa haasayiyaa Asay suurebaa odee; shin wordduwaa markkay wordduwaan odee.

18 Akeekenan haasayiyaa haasayay c'ubiyaadan c'addee; shin aad'd'eeda eranchchaa ins's'arssay patsee.

19 Worddo haasayay guutsa wodiyaassa; shin tumo haasayay med'inaw de'ana.

20 Iitaa k'oppiyaawanttu wozanaan c'imuu de'ee; shin sarobaa zorettiyaawanttu wozanaan nashechchay kumee.

21 S'illotuwaa metuu gakkenna; shin iitatoo metoppe attina, harabay de'enna.

22 Med'inaa Goday worddanchchatuwaa is's'ee; shin tumanchcha asatuwaan I nashettee.

23 C'inc'c'a Asay bare eraa k'osee; shin boozatuu barenttu boozatetsaa odiino.

24 Minniide ootsiyaa uray deriyaa mooddee; shin azallay moodettee.

25 Hirggiyaawe asaa nashshechchaa diggee; shin lo"otetsaanna de'iyaa haasayay Aa nashechchee.

26 S'illo Asay bare shooruwaa zoriidde, suure ogiyaa kaaletsee; shin iitatuwaa ogii tumuwaappe haassee.

27 Azalla Asay shankkatiide aheedda ashuwaa katsenna; shin min ootsiide demeedda uray bare duretaw bonchchuwaa immee.

28 S'illotetsaa ogiyaan de'uu de'ee; he ogiyaan hayk'k'uu baawa.

13

1 Eranchcha na'ay bare aawuwaa seeraa sisee; shin k'iliic'iyaawe seeraa sisenna.

2 Asay bare doonaappe kesiyaa k'aalan lo"obaa akkee; shin ammanttennawanttu makkalabaa amottiino.

3 Bare doonaa naagiyaa uray bare shemppuwaa naagee; shin ellekka haasayiyaa uray barena d'ayissee.

4 Azallay amottee; shin ayaanne demmenna; shin minniide ootsiyaawanttu kallana.

5 S'illo asatuu wordduwaa haasayaa is's'iino. Shin iita asatuwaa haasayay yeellayeenne kawushshee.

6 Suure de'uwaa de'iyaa uraa Aa s'illotetsay naagee; shin nagaranchchaa Aa nagaray kunddisee.

7 Barena dure malatissiyaa Asay de'ee; shin aw ayaynne baawa; haray k'ay barena hiyyeesaa malatissiyaawe de'ee; shin aw daro duretay de'ee.

8 Asay bare shaluwaan bare shemppuwaa wozanaw danddayee; shin hiyyeesaa yashissiyaawe baawa.

9 S'illotuwaa s'omppii pooc'umi poo'ee; shin iitatuwaa s'omppii to'ana.

10 Otoruu walassaa yelee; shin zoriyaa akkiyaawanttu aad'd'eeda eranchcha.

11 Daaburi bayinnan demmeedda miishshay ellekka d'ayee; shin min ootsiide demmeedda duretay, dari dariide bee.

12 Koyiyaawe polettennaan gam"iyaawe kayyoyee; shin amotteeddawe polettiyaawe nashechchee.

13 Zoriyaa kad'iyaa uray metuwaan gelee; shin azazuwaa bonchchiyaa uray saruwaan de'ana.

14 Aad'd'eeda eranchchay immiyaa timirttii de'uwaa pultto; hewe Asay hayk'k'uwaa p'iriyaappe kessi akkanaw maaddee.

15 Akeekay de'iyaa uray bonchchetee; shin ammanettennan aggiyaawe bashshaw afee.

16 C'inc'c'a Asay ubbay eran ootsee; shin boozay bare boozatetsaa k'onc'c'issee.

17 Asay kiitteedda iita kiitanchchay, metuwaan geliino; shin ammantsiyaa asatuu kiitteeddawe, sarotetsaa ahiino.

18 Seeraa is's'iyaa Asay hiyyeeseenne yeellatee; shin seerina sisiyaa uray bonchchetee.

19 Amotteeddawaa demmiyaawe loytsi nashechchee; shin iitatuu iitaappe haakkanaw koyikkino.

20 Aad'd'eeda eranchcha asatuwaana hamettiyaa Asay aad'd'eeda eranchcha gidee; shin booza asatuwaana hamettiyaa Asay metuwaan gelee.

21 Nagaranchchatuwaa iita kaac'ay kaallee; shin s'illotuu lo"o oosuwaa woytuwaa akkana.

22 Lo"o Asay bare naanatuwaa naanatuwaa laatissee; shin nagaranchchaa duretay s'illoo dagattee.

23 Hiyyeesaa goshshay daro katsaa ayifanaw danddayee; shin suure pirdday pac'c'eeddawaa gaasuwaan d'ayee.

24 K'ayis'eeriyaan wad'd'anaw k'arettiyaa uray bare na'aa is's'ee; shin bare na'aa siik'iyaa uray minniide seeree.

25 S'illuu Aa uluu kallana gakkanaw mee; shin nagaranchchay koshattee.

14

1 Aad'd'eeda eranchcha mishirata bare golliyaa kees's'aw; shin boozata bare golliyaa bare kushiyan kolaw.

2 Suure hamettiyaa Asay Med'inaa Godaw yayyee; shin bare ogiyaa geellayiyaa asay Med'inaa Godaa kad'ee.

3 Booza haasayay Aa zokkiyaw S'am"aa ayee; shin aad'd'eeda eranchchatuwaa ins's'arssay unttuntta naagee.

4 Booratuu bayinna saan yeesii mela de'ee; shin new goshiyaa wolk'k'aama booratuu de'ooppe, ne yeesiyaan katsay kumee.

5 Ammanettiyaa markkay ubbaa gede tumuwaa odee; shin wordduwaa markkay wordduwaa s'alala haasayee.

6 K'iliic'iyaawe aad'd'eeda eratetsaa koyee; shin demmenna; akeekay de'iyaa Asay eratetsaa demmanawe Aa waayissenna.

7 Booza asaappe haakka; ayaw gooppe, neeni Aa haasayaappe eraa demmakka.

8 C'inc'c'a Asay bare ootsiyaawaa eriyaa diraw, aad'd'eeda eranchcha; shin booza Asay ayinne erennankka eriyaawaa malatiyaa diraw c'immee.

9 Boozatuu nagaraa ootsiide, kayyottiyaawaa aggiide k'iliic'iino; shin suuretuu barenttu nagaray atto geetettanawaa koyiino.

10 Bare wozanaa kayyuwaa izaawu eree; Aa nashechchaakka ooninne aanana kos's'enna.

11 Iitatuwaa Gollii kolettenna; shin suuretuwaa gollii minniide de'ana.

12 Asaw likke malatiyaa ogii de'ee; shin biina, Aa wurssetsay hayk'k'uwaan kessi yeggee.*

13 Miichchankka wozanay kayyotti eree; nashshechchaa wurssetsaykka kayyuwaa gidanaw danddayee.

14 Iita Asay bare iita oosuwaa gatiyaa akkana; lo"o asaykka bare lo"o oosuwaa gatiyaa akkana.

15 Booza Asay ubbaa ammanee; shin c'inc'c'ay akeekiide tanggee.

16 Aad'd'eeda eranchcha asay Med'inaa Godaa yayyee; iitaappekka haakkee; shin boozay alaalle geenanne elleellee.

17 Elle hank'k'ettiyaa asatuu booza oosuwaa ootsiino. Shin c'inc'c'atuu danddayanchcha.

18 Boozatuu barenttu boozatetsaa gatiyaa akkiino; shin c'inc'c'atuu eratetsaa kallachchaadan wotsanawantta.

19 Iita asatuu lo"o asatuwaa sintsan hokkiide, maarotaa woosana. Nagaranchchatuukka s'illotuwaa penggiyaan hokkana.

20 Hiyyeesay bare shooruwankka dosettenna; shin duretoo daro laggetuu de'iino.

21 Bare shooruwaa kad'iyaa Asay nagaraa ootsee; shin hiyyeesaa maaddiyaawe anjjetteedawaa.

22 Iitabaa mak'ettiyaawanttu baliino gidikkinoo? Shin lo"obaa ootsanaw halchchiyaawanttu tumatetsaanne aggena siik'uwaa demmiino.

23 Minniide ootsiyaawaan ubbaan go"ay de'ee; shin c'oo mela haasayay hiyeesatetsaa s'alala ayee.

24 Aad'd'eeda eranchchatoo unttunttu duretetsay kallachchaa; shin boozatuu barenttu boozatetsaa gujji gujjiide booziino.

25 Tumu markkay shemppuwaa ashshee; shin wordduwaa markkay baletsee.

26 Med'inaa Godaw yayyiyaa uraw mino geessuu de'ee. I Aa naanatookka bak'atiide attiyaa sa'aa gidanawaa.

27 Med'inaa Godaw yayyiyaawe de'uwaa pultto; hewaa diraw, Med'inaa Godaw yayiyaawe hayk'k'uwaa p'iriyaappe ashee.

28 Kaatiyaa gitatetsay I mooddiyaa asaa c'oratetsaana; shin I mooddiyaa Asay d'ayooppe, ikka patsenna.

29 Danddayanchcha asaw wolk'k'aama akeekay de'ee; shin elle hank'k'ettiyaa Asay bare boozatetsaa k'onc'c'issee.

30 Woppu geedda wozanay bollaa pas'a wotsee; shin k'anaatii bollaw ajaajjiyaa harggiyaa mala.

31 Hiyyeesatuwaa naak'k'iyaa Asay unttuntta Med'd'eeddawaa c'ashee; shin metootanchchatoo keekkiyaa Asay S'oossaa bonchchee.

32 Iitatuu barenttu iita oosuwaan kunddana; shin s'illotuu barenttu suuretetsan hayk'k'uwaappe naagettana.

33 Akeekanchcha asaa wozanaan aad'd'eeda eratetsay kumeedda; shin boozatuu aad'd'eeda eratetsaa ayaanne erikkino.

34 S'illotetsay itti kawutetsaa asaa d'ok'k'u d'ok'k'u ootsee; shin nagaray ay asanne kawushshee.

35 Kaatii eranchcha k'ooman nashettee; shin yeellayiyaa oosuwaa ootsiyaa k'oomaa hank'k'ettee.

15

1 Liik'o zaaruu hank'k'uwaa zarbbissee; shin poddolla k'aalay hank'k'uwaa dentsetsee.

2 Aad'd'eeda eranchchaa ins's'arssay eraa loytsee; shin boozatuwaa doonay boozatetsaa pulttee.

3 Med'inaa Godaa ayifetuu ubbasaa s'eelliino; iitaa ootsiyaawanttakka lo"uwaa ootsiyaawanttakka be'iino.

4 Liik'o haasayay de'uwaa mitsaa mala; shin c'imiyaa haasayay ayaanaa mentsee.

5 Booza Asay bare aawuwaa seeraa kad'ee; shin bare aawuwaa seeraa akkiyaa Asay c'inc'c'a.

6 S'illo uraa golliyaan daro miishshay de'ee; shin iitaw geliyaa miishshay metuwaa ayee.

7 Aad'd'eeda eranchchatuwaa doonay eraa zeree; shin boozatuwaa wozanay hewaa mala gidenna.

8 Med'inaa Goday iitatuwaa yarshshuwaa shenetee; shin suuretuwaa woosay Aa nashechchee.

9 Med'inaa Goday iita asatuwaa hemetaa shenetee; shin s'illotetsaa kaalliyaawantta I siik'ee.

10 Suure ogiyaa aggeeda asaa iita muruu naagee; seeraa is's'iyaa Asay hayk'k'ee.

11 Duufuunne bashshay Med'inaa Godaa sintsan k'onc'c'iyaan beettiino. Yaatina, asaa wozanaa k'ofay waan aappe geemmanee?

12 K'iliic'iyaa Asay seeriyaawaa dosenna; aad'd'eeda eranchchatuwaappekka zoriyaa oochchenna.

13 Wozanay nashetina, som"ii poo'ee; shin wozanay kayyotooppe, he ayaanay me"ee.

14 Akeekiyaa wozanay de'iyaa Asay eratetsaa koyee; shin boozatuu barenttu boozatetsan nashettiino.

15 Hiyyeesatuwaa de'uu ubbaa gallassikka baas'e. Shin nashetiyaa asatuu ubbaa gedekka barenttu de'uwaan aliino.

16 Walassay de'iyaa wolk'k'aama ak'uwaappe Med'inaa Godaa yashshatetsay de'iyaa guutsabay keeka.

17 Walassay de'iyaa saan mod'd'o ashuwaa maanaappe siik'uu de'iyaa saan santsaa miyaawe keeka.

18 Hank'k'ettiyaa Asay walassaa kessee; shin hank'k'ettanaw elleellenna Asay walassaa irs's'issee.

19 Azalla uraa metuu Aa ogiyaa ubbaan aguntsa dirssaa mala; shin suure uraa ogii dembbaa.

20 C'inc'c'a na'ay bare aawuwaa nashechchee; shin booza na'ay bare aato kad'ee.

21 Wozani bayinna Asay bare boozatetsan nashettee; shin wozanaama Asay likkebaa ootsee.

22 Zoretay d'ayooppe, halchcheeddawe polettenna; daro zoriyaawanttu de'iyaa saan halchcheeddawe polettee.

23 Ooshetteeddawoo likke zaaruwaa zaariyaawe he uraa nashechchee; haasayaa likke wodiyaan haasayiyaawe ayiba lo"obee!

24 Aad'd'eeda eranchchay bollaw kaaletsiyaa de'uwaa ogiyaan hametteeppe attina, duge duufuwaa wotsiyaa ogiyaan hamettenna.

25 Med'inaa Goday otoranchchatuwaa golliyaa kolana; shin am"atii zawaa naagee.

26 Med'inaa Goday iitatuwaa k'ofaa shenetee; shin geeshsha k'aalay Aa nashechchee.

27 Wordduwaan wod'iyaa demmanaw jaamiyaa Asay bare soo asaa bolla metuwaa ayee; shin mattaayiyaa is's'iyaa Asay pas'a de'ana.

28 S'illo Asay haasayanaappe kasetiide k'oppee; shin iitatuwaa ins's'arssay palabaa pulttee.

29 Med'inaa Goday iitatuwaappe haakkee; shin s'illotuwaa woosaa sisee.

30 Pashikkiide s'eelliyaa s'eelay wozanaa nashechchee; mishiraachchuwaa oduukka bollaa patsee.

31 De'uwaa immiyaa zoriyaa sisiyaa Asay aad'd'eeda eranchchatuwaana ittippe de'ana.

32 Seeraa is's'iyaa Asay barena k'ohee; shin seeraa akkiyaa Asay akeekaa demmee.

33 Med'inaa Godaw yayyiyaawe asaa aad'd'eeda eratetsaa tamaarissee; bonchchettana koyeedda Asay koyiro barena kawushshanaw koshshee.

16

1 Asay bare wozanaan halchchee; shin likke zaaruu Med'inaa Godaappe beettee.

2 Asay ootsiyaa oosuwaa ubbay aw likke malatee; shin Med'inaa Goday koyiro dendduwaa k'ofaa yiggi s'eellee.

3 Ne ootsiyaawaa ubbaa hadaraa Med'inaa Godaw imma; yaatooppe, neeni halchcheeddawe polettana.

4 Med'inaa Goday med'd'eeddawaa ubbaa bare halchchoo med'eedda; haninttokka makkalanchchatuwaa wurssetsay bayetsaa.

5 Med'inaa Goday otorettiyaa ubbaa shenetee; unttunttu murettenan attikkino.

6 Aggena siik'uwaaninne ammanettiyaawaan nagaray atto geetettee; Asay Med'inaa Godaw yayyiyaawaan iitabaa ootsennan naagettee.

7 Asaa hametay Med'inaa Godaa nashechchiyaawaa gidooppe, he uraw bare morkkatuwaanakka saro de'anaadan, S'oossay ootsee.

8 S'illotetsan beettiyaa guutsabay wordduwaan demmiyaa daro wod'iyaappe keeka.

9 Asay bare wozanaan bare ootsanabaa halchchee; shin halchchuu Med'inaa Goday maaddina polettee.

10 Kaatii S'oossaappe akkeedda maatan pirddee; pirddiidde I balena.

11 Miizaanatuunne makkiyaa miishshatuu ammantsiyaawantta gidanaadan, Med'inaa Goday koyee; zal"iyaawaa ubbaan c'imuu de'ennaadan koyee.

12 Kaatetuu bayzzuwaa oosuwaa shenetiino; ayaw gooppe, unttunttu kawutetsaa araatay s'illotetsan ek'k'ee.

13 Kaatetuu s'illo ins's'arssan nashettiino; tumuwaa haasayiyaawanttakka dosiino.

14 Kaatiyaa hank'k'uu hayk'k'uwaa kiitanchchaa mala; shin aad'd'eeda eranchcha Asay hank'k'uwaa irs's'issanaw awuddashee.

15 Kaatiyaa som"ii pashikkooppe, hewe simmi de'uwaa. I nashshiyaawe bad'd'eesaa iraa ahiyaa shaariyaa mala.

16 Aad'd'eeda eratetsaa demmiyaawe work'k'aa demmiyaawaappe keeka; akeekaa demmiyaawe biraa demmiyaawaappekka aad'd'ee.

17 Suuretuu biyaa ogii iitay de'iyaasaappe haakuwaana aatsee; bare hemetaa naagiyaa uray bare shemppuwaa naagee.

18 Otoruwaa geeduwaa bashshay kaallee; ayyuwaa geeduwaakka kunddetsay kaallee.

19 Ayyiyaawanttuna zuppetiide, omooduwaa shaakki akkanaappe ashkke gidiide, hiyyeesiide de'iyaawe keeka.

20 Med'inaa Godaa k'aalaa loytsiide hayzziyaa uraw I ootsiyaawe ubbay injjetana; S'oossan ammanettiyaa uray anjjetteedawaa.

21 Bare k'ofaan aad'd'eeda eranchcha gideedda Asay akeekanchcha geetettee; lo"o k'aalay eratetsaa gujjee.

22 C'inc'c'a uraw eratetsay de'uwaa pulttuwaa mala; shin boozatuwaa seeriyaawe c'oo wodiyaa wurssiyaawaa.

23 Aad'd'eeda eranchcha Asay haasayanaappe kasetiide k'oppee; Asay akkiyaa haasayaa haasayee.

24 Lo"o k'aalay eessaa ililuwaadan mal"ee; bollaakka maaddeenne patsee.

25 Asaw suure malatiyaa ogii de'ee; shin wurssetsan hayk'k'oo gatsee.*

26 Koshay Asay minniide ootsanaadan dentsetsee.

27 Iita Asay iitabaa halchchee; Aa haasayaykka s'uuggiyaa tamaa mala.

28 Geella Asay walassaa dentsee; zigiriyaa Asay ammanettiyaa laggetuwaa shaakkee.

29 Makkala Asay bare shooruwaa c'immee; lo"o gidenna ogiyaw I Aa kaaletsee.

30 Bare ayifiyaa sim"iyaa Asay geellabaa k'oppee; bare mettershshaa sa"iide manddiyaa Asay iitabaa polee.

31 Puulummeedda huup'ii bonchcho kallachchaa; hewekka beettiyaawe s'illo de'uwaa de'ina.

32 Wolk'k'aama asaa gidiyaawaappe, hank'k'ettanaw elleellenna asaa gidiyaawe lo"a; daro katamatuwaa oliide oyk'k'iyaawaappe, Asay bare huup'iyaa mooddiyaawe aad'd'ee.

33 Asay saamaa yeggee; shin Med'inaa Goday ubbabaa wurssetsaa k'achchee.

17

1 Walassay de'iyaa saan de'iyaa wolk'k'aama gibiraappe saruunne woppay de'iyaa saan mela ukitsaa pok'uwaa miyaawe keeka.

2 C'inc'c'a k'oomay bare godaa na'aa patsenna laafaa mooddee; yaatiide ishatuwaanna ittippe laattee.

3 Work'k'aynne biray taman paac'ettiyaawaadan, Med'inaa Goday asaa wozanaa paac'c'ee.

4 Iita Asay iita uraa haasayaa sisee; worddanchchaykka makkalaa oduwaa hayzzee.

5 Hiyyeesatuwaa bolla k'iliic'iyaa Asay unttuntta med'd'eedda S'oossaa boree; hara asaa gakkiyaa metuwaan nashetiyaa Asay murettenan attena.

6 Naanatuwaa naanatuu c'imeedda asatoo kallachchaa; aawotuunne aayetuu barenttu naanaatoo bonchcho.

7 Daro lo"o haasayay booza uraw giigenna; hewaappekka aad'uwaa wordduwaa haasayay asaa mooddiyaawoo giigenna.

8 Mattayiyaa immiyaawoo mattaayii bitaa mala; I simmeedda sa'aa ubbay aw injjetee.

9 Naak'ettiide bare naak'uwaa gentsiyaa uray siik'uwaa koyee; shin yewuwaa zaari zaariide wooc'iyaa uray, ammanettiyaa laggetuwaa shaakkee.

10 Boozay s'eetu gede lissuwaan shoc'ina eriyaawaappe akeekay de'iyaa Asay c'oo seerina eray aad'd'ee.

11 Iita Asay makkalabaa s'alala koyee; hewaa diraw, mek'etsi bayinna kaappuu Aa bolla kiitettana.

12 Boozatetsay oyk'k'eedda uraanna gakketiyaawaappe maratuwaa bonk'k'i akki diggeedda maahattina gakketiyaawe keeka.

13 Lo"uwaa ootseeddawaa kushiyaa iitaa zaariyaa uraw iitay Aa sooppe ubbakka kichchenna.

14 Walassay doommiidde, zeeruwaa d'uussiyaa haatsaa mala; hewaa diraw, walassaappe kasetaade palumiyaa agga.

15 Nagaranchchaa s'illissiyaawenne s'illuwaa bolla pirddiyaawe unttunttu laa"uukka Med'inaa Godaa sheneyiyaa oosuwaa.

16 Akeekaakka demanaw amuu aw bayinnaan de'ishshin, booza kushiyan de'iyaa Miishshay Aa ayaa maadanne?

17 Laggii ubbaa wodekka siik'ee; ishaykka metuwaa wode maaddanaw yelettee.

18 Akeekay pac'c'eedda Asay erenna uraa ac'uwaa c'igganaw waasiyaa gelee.

19 Walassaa dosiyaa Asay nagaraa dosee; ubbaa gede c'eek'ettiyaa Asay bayetsaa bare bolla s'eesee.

20 Geella k'ofay de'iyaa Asay lo"obaa demmenna; c'immiyaawaa haasayiyaa asaykka metuwaan gelee.

21 Booza na'aa yeleedda aawuu kayyottee; booza na'aa aawoo nashechchay baawa.

22 Wozanay nashettiyaawe asaw lo"o d'ale; shin kayyottiyaa ayaanay asaw wolk'k'aa d'ayissee.

23 Iita Asay pirddaa geellayanaw geeman mattaayiyaa akkee.

24 Akeekay de'iyaa uray aad'd'eeda eratetsaa sintsan wotsiide bee; shin booza ayifii biittaa sa'aa yuushshuwaa yuuyyiide s'eellee.

25 Booza na'ay bare aawuwaa kayyoyee; barena yeleedda aatokka zil"issee.

26 S'illo asaa muriyaawe, suure asaakka dechchiyaawe lo"a gidenna.

27 Amareeda k'aalaa haasayiyaa Asay eranchcha; woppa ayyaanay de'iyaa asaykka akeekanchcha.

28 Booza uray c'o"u gooppenne bare doonaa barooppe, eranchcha malatee.

18

1 Shaakkettanaw koyiyaa Asay bare amuwaa kaallee; lo"o era ubbaakka p'alk'k'ee.

2 Boozay bare k'ofaa k'onc'c'issanawaa s'alala dosiyaawaappe attina, hara asaappe era akkanaw dosenna.

3 Iitatetsay yiyaa wode, kad'ii, kawushshaynne yeellay Aa kaalliide yi aggiino.

4 Asaa doonaappe kesiyaa haasayay c'iimmo haatsaa mala; aad'd'eeda eratetsaa pulttuukka goggiyaa haatsaa mala.

5 Bayzzanchchaa maaddiide, s'illuwaa pirddaa geellayiyaawe lo"a gidenna.

6 Booza Asay bare haasayan walassaa dentsee; Aa doonaappe kesiyaa k'aalay Aa bolla s'am"aa s'eesee.

7 Booza asay, haasayiidde barena k'ohee; Aa haasayay gitiyaa gidiide, Aa oyk'k'ee.

8 Zigirssaa k'aalay mal"o k'umaa mala; nashechchiide duge ganjjiyaa gakkee.

9 Bare ootsiyaa oosuwaan azalliyaa Asay bayzziyaa uraappe ayinne dummatenna.

10 Med'inaa Godaa suntsay mino gimbbiyaa mala; s'illo Asay yaa wos's'iide saro attana.

11 Shin dure asatoo unttunttu duretetsay yuushshuu gimbbetteedda katamaa mala; unttunttu k'ofaan unttunttu duretetsay mino dirssaadan unttuntta naagiyaawaa malatee.

12 Asay kunddanaappe kase Aa wozanay otorettee; bonchchettiyaawaappekka bare huup'iyaa zik'k'i ootsiyaawe sintsatee.

13 Sisennan de'iiddi zaariyaawe, hewe he uraw boozatetsanne yeella.

14 Asaa ayyaanay harggiyaa danddayanaadan maaddee; shin ayyaanay me"eretti kichchooppe, Aa ooni danddayanee?

15 Akeekanchcha asatuu tamaaranaw loytsi koyiino; aad'd'eeda eray de'iyaawaakka hayzziino.

16 Immiyaawe immiyaawoo ogiyaa dooyee; wolk'k'aama asaanakka erissee.

17 Kasetiide daannan mootiyaa uray baaligaaray yiide Aa oochchana gakkanaw, ubbaa gedekka he uray s'illuwaa malatee.

18 Saamaa yeggiyaawe palumiyaa te"ee; laa"u wolk'k'aama baaligaaratuwaakka shaakkee.

19 Naak'etteedda ishay gimbbetteedda katamaappe aad'd'iide minnee; Aa palumiikka birataa gordduwaa mala.

20 Bare doonaan haasayeeddawaappe Asay bare ganjjiyaa kuntsee; bare ins's'arssaappe keseeddawaan kallee.

21 Neeni haasayeeddawe neena wotsee woy wod'ee; hewaa diraw, neeni ne haasayaa gaasuwaan yiyaawaa akkanaw de'aassa.

22 Machchato demmeedda Asay lo"obaa demmeedda; he uray Med'inaa Godaankka nashettee.

23 Hiyyeesaa Asay awuddashiide haasayee; shin durii peenuk'k'eetiide zaaree.

24 Daro laggii de'iyaa Asay d'ayana; shin ishaappe aad'd'iide ammantsiyaa laggii de'ee.

19

1 Worddo haasayaa haasayiyaa boozaappe bare de'uwaan tooshii bayinna hiyyeesaa Asay keeka.

2 Eri bayinna seelay lo"a gidenna; hamettiidde elleelliyaa uraykka wora bee.

3 Itti itti Asay bare boozatetsan bare de'uwaa bayzzee; yaatiide k'ay Med'inaa Godaa bolla yilotee.

4 Duretetsay daro laggetuwaa gujjee; shin hiyyeesatetsay de'iyaa laggetuwaakka duutsee.

5 Worddo markkay murettenan beenna; wordduwaa haasayiyaawanttukka kessi akkikkino.

6 Daro Asay mooddiyaa asaa sintsa koyee; c'oo immiyaa uraanna Asay ubbay dabbotee.

7 Hiyyeesaa asaa Aa ishatuu ubbay is's'iino; hewaappekka aad'uwaa Aa laggetuu aappe haakkiino; I unttuntta awuddashiide kaallinakka, unttunttu Aa gatsi oytsikkino.

8 Aad'd'eeda eratetsaa demmiyaawe barena siik'ee; akeekaa karihi ootsi oyk'k'iyaawe lo"obaa demmee.

9 Worddo markkay murettenan attena; wordduwaa haasayiyaawekka d'ayana.

10 Booza uraw ishalo de'uu bessena; hewaappekka ayilii kaappotuwaa mooddiyaawe iitaa daree.

11 Aad'd'eeda eratetsay asaw danddayaa immee; bayzzeedda uraw atto giyaawekka bonchchissee.

12 Kaatiyaa hank'k'uu gaammuwaa guduwaa mala; shin Aa sabay maataa aac'issiya ketterssaa mala.

13 Booza na'ay bare aawuwaa d'ayissee; walassanchcha machchatakka gollii ubba gede s'okiyaa s'okuwaa mala.

14 Itti Asay golliyaanne mas'uwaa bare aawuwaappe laattanaw danddayee; shin akeekanchcha machchato Med'inaa Goday immee.

15 C'oo zolppakkattiyaa uraw gem"ishuu yee; oosuwaa ootsenna Asay koshattee.

16 Azazuwaa naagiide ootsiyaa asay, bare shemppuwaa naagee; shin sheneko giyaa Asay hayk'k'ee.

17 Hiyyeesaw keekkiyaa Asay Med'inaa Godaw tal"ee; I he lo"o oosuwaa ac'uwaa c'iggee.

18 Simmiyaa hidootay de'ishiina, ne naanatuwaa seera; seerana d'ayooppe, neeni unttuntta bayzzaadda.

19 Hank'k'uwaa suulliyaa Asay bare gatiyaa akko; Aa agga; neeni Aa ashshiyaawaa gidooppe, harattuwaakka neeni Aa hewaadan ootsanawe attena.

20 Zoriyaa sisa; timirttiyaakka akka. Yaatooppe, neeni wurssetsan aad'd'eeda eranchcha gidanassa.

21 Asay darobaa halchchee; shin Med'inaa Goday geeddawe polettee.

22 Asaappe koyettiyaawe aggena siik'uwaa; worddanchcha gidanaappe hiyyeesaa gidiyaawe keeka.

23 Med'inaa Godaw yayyiyaawe de'oo kaaletsee; aw yayyiyaa Asay kalliide de'ee; iitabaykka Aa bochchenna.

24 Itti itti Asay daro azalla; wos'iyaan tusheedda sooluwaakka pude baaranaw waayettee.

25 Neeni k'iliic'iyaawaa shoc'ooppe, akeekay pac'c'eeddawe c'inc'c'atetsaa tamaarana; akeekanchcha asaa neeni seerooppe, I eratetsaa demmana.

26 Bare aawuwaa bonk'k'iyaa na'ay, bare aatokka sooppe kessiide yederssiyaa na'ay, he na'ay yeellaanne kawushshaa ahiyaa na'aa.

27 Ta na'aw, neeni zoriyaa sisiyaawaa aggeedawaa gidooppe, eraw zokkiyaa zaaraadda.

28 Worddo markkay suure pirddaa bolla k'iliic'ee; iita asaa doonay iitatetsaa gujjiide mittee.

29 K'iliic'iyaawanttoo pirdday, boozatookka wad'ay koshshee.

20

1 Daro matsoyiyaa ushshaa ushiyaawe daro bidiseenne walassee; matsottiyaa Asay wozanay pac'c'eedda asaa.

2 Kaatiyaa hank'k'uu gaammuwaa gudetsaa mala; Aa yiloyiyaa Asay bare shemppuwaa bolla pirddee.

3 Palumiyaappe gas'an de'iyaawe aawoo bonchcho; shin booza Asay ubbay walak'ettanaw elleellee.

4 Azalla goshshanchchay wodiyaa naagiide goshenna; hewaa diraw, katsaa c'akkiyaa wode I woossee; shin ayaakka demmenna.

5 Asaa wozanaa halchchuu c'iimmo ollaa giddon de'iyaa haatsaa mala; shin wozanaama Asay hewaa duuk'k'iide kessee.

6 Daro asatuu barenttu keekkatetsaa odiino; shin tumu ammanettiyaa asaa demmanawe oonee?

7 S'illo Asay tooshii bayinna de'uwaa de'ee; Aa kaalliide, Aa naanatuukka anjjetteedawantta.

8 Kaatii pirddanaw bare kawutetsaa araatan utteedda wode, iita ubbaa bare ayifiyaan hark'k'iide kessee.

9 «Ta wozanaa geeshshaad; taanan nagarikka baawa» yaaganaw danddayiyaa Asay de'aneeshsha?

10 Med'inaa Goday wordduwaa miizaanan yiggiyaawanttanne likke gidennaban makkiyaawantta is's'ee.

11 Na'ay geeshshanne suure gidiyaawe I ootsiyaa oosuwaan erettee.

12 Sisiyaa haytsaanne s'eelliyaa ayifiyaanne, unttuntta laa"uwaakka Med'inaa Goday med'd'eedda.

13 Gem"ishuwaan ne wodiyaa wurssoppa; neeni hiyyeessana. Beegotta; yaatooppe, neeni katsaa kallana.

14 Shammiyaa asay, «K'ohee! K'ohee!» yaagee; shin beeddawaappe guyyiyaan, «geluwaan shamaad» yaagiidde c'eek'ettee.

15 Eray kumeedda haasayay work'k'aappekka ink'k'uwaa giyaa daro al"o shuchchaappekka aad'd'eeda al"obaa.

16 Erenna asaw waasiyaa geliyaa uraa mayuwaa k'aari akkite; imatsaa asaw waasiyaa geliyaa uraa mayuwaa oyk'k'ite.

17 Wordduwaan demmeedda katsay asaa mal"ee; shin ak'i kesiidde, doonaa giddon shafiyaadan hanee.

18 Zoriyaa akkaade ne halchchiyaawaa halchcha; zoriyaa akkenan de'aadde olaw booppa.

19 Zigiriyaa Asay s'uuraa gentsenna; hewaa diraw, odanchcha uraanna gakkettoppa.

20 Asay bare aawuwaa woy bare aato shek'k'ooppe, Aa de'uwaa s'omppiyaa d'ip'p'i go d'uman to'ana.

21 Koyruwan ellekka shiik'eedda ak'uu wurssetsan anjjettenna.

22 New iitaa ootseedda uraw, «taanikka aw iitaa ootsana» gooppa; Med'inaa Godaan ammanettaade naaga; I neena ashshana.

23 Med'inaa Goday laa"u k'ommo miizaanatuwaa shenetee; wordduwaa miizaanatuukka Aa nashechchikkino.

24 Asay baanaw bessiyaa ogiyaa Med'inaa Goday kaaletsee; yaatina, Asay bare de'uwaan baana ogiyaa wootiide akeekanaw danddayii?

25 Ittibaa elleelliide, «Hawaa taani S'oossaw immaad» gi diggiyaawenne guyyeppe zink'k'ottiyaawe, hewe asaa oyk'k'iyaa p'ire.

26 Aad'd'eeda eranchcha kaatii makkalanchchatuwaa shaakkiide eree; I unttuntta k'arettennaan muree.

27 Asaa ayyaanay Med'inaa Godaw s'omppiyaa; hewaa diraw, I nu giddo asatetsaa ubbaa pilggi s'eellee.

28 Aggena siik'uunne ammanettiyaawe kaatiyaa naagiino; Aa kawutetsaa araatay aggena siik'uwaan minnee.

29 Yalagatuwaa bonchchuu unttunttu wolk'k'aa; c'imatookka unttunttu puuluntsay unttunttoo bonchchuwaa.

30 Mino muruu iitatetsaa shoddee; wad'd'iyaawe iita wozanaa laammanaw danddayee.

21

1 Kaatiyaa wozanay Med'inaa Godaa kushiyaanna; I Aa wozanaa goggiyaa haatsaa zaariyaawaadan, bare koyeeddasaa zaaree.

2 Asay ootsiyaawe ubbay izaawoo likke malatee; shin Med'inaa Goday Aa wozanaa k'ofaa paac'c'ee.

3 Yarshshuwaa yarshshiyaawaappekka aatsiide, s'illobaanne suurebaa ootsiyaawaa Med'inaa Goday dosee.

4 Iitatuu otorettiyaawaaninne ayyiyaawan erettiino; hewekka nagaraa.

5 Mino oosanchchaa halchchuu dureyee; shin elleelliyaa ubbay hiyyeessana.

6 Worddotiide dagayeedda duretay penttuwaa suuluwaadan d'ayee; hewaa koyiyaawanttu hayk'k'uwaa koyiino.

7 Iitatuu suurebaa ootsanaw is's'iyaa diraw, unttunttu makkala oosuu unttuntta akkiide bee.

8 Bayzzanchchatuu geella ogiyaan hamettiino; shin geeshshatuu suurebaa ootsiino.

9 Walak'ettiyaa machchattinna itti golliyaan de'iyaawaappe he golliyaa kashaan de'iyaawe keeka.

10 Iitatuu iitabaa ootsanaw amottiino; barenttu shoorotoo k'arettikkino.

11 K'iliic'iyaawe mureteedda wode, wozanay pac'c'eedda uray aad'd'eeda eraa tamaaree; k'ay wozanaama uray tamaariide, eraa demmee.

12 S'illo S'oossay iitatuwaa son oosettiyaawaa ubbaa be'ee; unttuntta aatsi yeggiide d'ayissee.

13 Hiyyeesaa waasuwaa sisanaappe giide, bare haytsaa tuc'c'iyaa uray, ikka waassana; alliyaawe d'ayana.

14 Geeman immiyaa imuu hank'k'uwaa doshissee. Afilaa gidduwaana immeedda mattaayii suulo hank'k'uwaa irs's'issee.

15 Suure pirdday pirddetteedda wode, hewe s'illoo nashshechchaa; shin iitaa ootsiyaawanttoo dagama.

16 Akeeka ogiyaappe haddireedda uraa hayk'k'uu naagee.

17 Aad'o injjiyaan de'ana giyaa uray mank'k'ee; woyniyaa eessaanne zayitiyaa dosiyaa Asay durettenna.

18 Itti itti gedenne S'oossaa asatuwaa ashshanaw iita asatuu muretiino; ammanettena asatuukka suure asatuwaa diraw muretiino.

19 Walak'ettiyaanne yilotiyaa machchattinna de'anaappe bazzuwaan de'iyaawe keeka.

20 Wozanaama uraa son mal"o k'umaynne oyssay minjjettee; shin booza Asay barew de'iyaawaa ubbaa mi diggee.

21 S'illotetsaanne aggena siik'uwaa koyiyaa uraa laytsay aduk'k'ee; k'ay he uray s'illotetsaanne bonchchuwaa demmee.

22 Wozanaama Asay wolk'k'aama olanchchatuu de'iyaa katamaa oliide oyk'k'ee; unttunttu ammanetteeda mino geessuwaakka laalee.

23 Bare doonaanne bare ins's'arssaa naagiyaa Asay barena metuwaappe naagee.

24 Otorettiyaanne ayyiyaa Asay k'iliic'iyaawaa geetettee; I otoranchcha gideedda diraw, asaw k'oppenna.

25 Azallaa amuu wod'ee; ayaw gooppe, I ootsanaw koyenna.

26 Azallay gallassaa kumentsaa darobaa demmanaw amottee; shin s'illuu barew ashshenan immee.

27 S'oossay iitatuwaa yarshshuwaa shenetee; hewaappekka unttunttu aw iita k'ofaan shiishshiyaa yarshshuwaa aatsi shenetee.

28 Worddo markkay d'ayana; shin k'oppiide akeekan haasayiyaa uraa haasayay akettana.

29 Iita Asay tawaa s'alalay likke gee; shin suure Asay yuushshi k'oppee.

30 Asay bare aad'd'eeda eratetsan, akeekaaninne zoriyaan Med'inaa Godaana ek'ettanaw danddayenna.

31 Olaw paraa kooranaw danddayettee; shin olaa s'oonissiyaawe Med'inaa Godaa.

22

1 Lo"o suntsay daro duretetsaappe aad'd'ee; sabettiyaawekka biraappenne work'k'aappe aad'd'ee.

2 Duriyaanne mank'k'uwaa ubbaakka Med'inaa Goday med'd'eedda; hewan unttunttu laa"uukka k'ara.

3 C'inc'c'a Asay iitaa be'iide, k'osetti aatsee; shin akeekay pac'c'eedda Asay metuwaan geliide k'ohettee.

4 Neeni ashkke gidooppenne Med'inaa Godaw yayyooppe, duretetsaa, bonchchuwaanne de'uwaa demmana.

5 Iita uraa ogiyaan aguntsayinne p'irii de'ee; shin barena naagiyaa Asay unttunttuppe haakkee.

6 Na'ay waaniide de'ana bessintto tamaarissa; yaatooppe, I c'imiidekka hewaa aggena.

7 Durii hiyyeesaa mooddee; tal"i akkeedawe tal"iyaa immeeddawoo ayile gidee.

8 Nagaraa zeriyaa uray waayiyaa c'akkee; haratuwaa I tuggayiyaa tugga s'am"ay me"enna.

9 Keeka Asay bare k'umaappe hiyyeesaw c'oo immiyaa diraw anjjettana.

10 K'iliic'iyaa asaa kessa diggooppe, palumii, walassaynne borii kichchana.

11 Neeni wozanaa geeshshatetsaanne keekaa haasayaa dosooppe, kaatii neenana dabbotee.

12 Med'inaa Goday eretetsaa naagee; shin worddanchchatuwaa k'aalaa I aatsi yeggee.

13 Booza asay, «Taani kare kesooppe, gaammuu taana maana; taana ogiyaan Asay wod'ana» yaagee.

14 Woshumiyaa mac'c'a mishirati doonay c'iimmo ollaa mala; Med'inaa Goday hank'k'etteedda uray Aa giddon kunddee.

15 Na'aa wozanaa azallatetsay bak'k'i oyk'k'ee; shin k'ayis'eeriyaan muriyaawe aappe haassee.

16 Barew mas'uwaa gujjana giide, hiyyeesaa naak'k'iyaawe duriyaw imuwaa immiyaawe laa"uukka hiyyeessana.

Hattamu Aad'd'eeda Eraa Haasayatuwaa

17 Ne haytsaa haa yeggaade, aad'd'eeda eranchchay odiyaawaa sisa; ne wozanaakka ta eraakko zaara. 18 Ayaw gooppe, unttuntta ne wozanaan wotsooppenne ne doonaankka unttunttu ubbaa hassayooppe, neeni nashettana. 19 Ne ammanuu Med'inaa Godaan gidana mala, taani neena hachchi tamaarissaad. 20 Taani new zoriinne eratetsay de'iyaa hattamu leemisatwaa s'aafoweshi! 21 Neena kiitteeddawoo neeni likke zaaruwaa zaarana mala, taani neena tumatetsaa tamaarissaad.

22 Hiyyeesatoo ayaynne bayinna diraw, unttunttuwaa bonk'k'oppa; chilootankka metootanchchatuwaa maataa d'ayissoppa.

23 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday unttunttu diraw mootettana; unttuntta bonk'k'eeddawanttakka I bonk'k'ana.

24 Hank'k'ettiyaa uraanna laggetoppa; hank'k'ettanaw elleelliyaa uraannakka zuppetoppa.

25 Neeni Aa hanuwaa meezetooppe, guyyeppe agganaw danddayakka.

26 Asaw ac'uwaa ta k'ans's'ana gaade waasiyaa geloppa.

27 Neeni k'ans's'iyaawe d'ayooppe, ne gisiyaa hiis'ay attenan, new de'iyaabay ubbay aketana.

28 Ne mayzza aawotuu tokkeedda beni zawaa shoddoppa.

29 Bare oosuwaa loohatetsan ootsiyaa asaa be'aaddi? I kaatetoo ootseeppe attina, c'oo asatoo ootsenna.

23

1 Neeni asaa mooddiyaawaanna ittippe k'umaa maanaw utteedda wode, ne sintsan de'iyaawaa loytsaade akeeka. 2 Neeni daro yora asaa gidooppe, naagetta. 3 I neena paac'c'anaw danddayiyaa diraw, aad'd'eeda mal"o k'umaw yawunettoppa.

4 Durettanaw daaburoppa; hewaa mala keesiyaa agganaw c'inc'c'a gida. 5 Hewaa mala duretetsay neeni s'eellishshin d'ayana; k'efiyaa kessiide arggantsawaadan, saluwaa paallana.

6 Uuziyaa k'umaa mooppa; Aa mal"o k'umaakka maanaw amottoppa. 7 Malatissanaw I neena, «Ma; usha» yaageeppe attina, Aa wozanay neenanna de'enna. 8 Neeni meedda laafa k'umaa c'ooshana; ne galataykka mela gidana.

9 Boozaw lo"obaa haasayoppa; ayaw gooppe, ne aad'd'eeda era haasayaa I kad'ana.

10 Beni zawaa shoddoppa; k'ay aawuu bayinna naanatuwaa gadiyaa zawaa sugoppa; 11 ayaw gooppe, unttuntta ashshiyaa S'oossay mino; I unttunttu diraw neenana mootettana.

12 Ne asttamaarii new odiyaawaa hayzza; ne haytsaakka eraa k'aalaakko zaara.

13 Na'aa seerennan aggoppa; neeni Aa k'ayis'eeriyaan wad'd'ooppe, I hayk'k'enna. 14 Neeni Aa k'ayis'eeriyaan wad'd'ooppe, Aa shemppuwaa hayk'k'uwaappe ashshaasa.

15 Ta na'aw, neeni ne wozanaan aad'd'eeda eranchcha gidooppe, ta wozanaykka nashettana; 16 ne ins's'arssay suurebaa haasayooppe, ta wozanay nashettee.

17 Nagaranchchatuwaa k'anaattoppa; shin ubbaa gede Med'inaa Godaw yayyiyaawaa aggoppa. 18 Yaatooppe new sintsanaw sa'ay keekkana; ne hidootaykka d'ayenna.

19 Ta na'aw, sisa; wozanaama gida; ne wozanaa suure ogiyaan wotsa. 20 Daro woyniyaa eessaa ushiyaawanttunanne ashuwaa muussaw yaaretiyaawanttuna zuppetoppa; 21 ayaw gooppe, matsottiyaawanttunne yoranchchatuu mank'k'ana; gem"ishshuwaa daruu asaa wureedda c'urk'k'aa mayzzisee.

22 Neena yeleedda ne aabbu odiyaawaa sisa; ne aatakka ec'eedda wode kad'oppa. 23 Tumuwaa, aad'd'eeda eratetsaa, timirttiyaanne akeekaa shammappe attina, ubbakka zal"oppa. 24 S'illo na'aa aabbu loytsi nashettana; wozanaama na'aa yeleedda uraykka an hashshu gaana. 25 Ne aabbunne ne aata nashetino; neena yeleeddaanakka hashshu gu.

26 Ta na'aw, ta zoriyaa hayzza; taani haniyaawaadan hana. 27 Ayaw gooppe, woshumiyaa mishirata c'iimmo ollaa mala; c'aaratuwaa oyk'k'iyaa machchatakka un"a ollaa mala. 28 Aa paannuwaadan k'osetta uttaade naagaw; ammanettena attuma asaa asaa giddon darissaw.

29 «Woo!» giyaa waasuu oossee? Kayyuu oossee? Walassay oossee? Zuuzuntsay oossee? Gaasuu bayinnan madus's'iyaawe oossee? Ayifii zo"iyaawe oossee? 30 Woynniyaa eessaa ushiidde gam"iyaawanttussa gidennee? Walaketteedda woyniyaa eessaa ushi ushi be'iyaawanttussa gidennee? 31 Woynniyaa eessay zo"eedda wode, Aa malay birilliyaa giddon p'ooliyaa wode, ushishin walalattiidde geliyaa wode, Aa s'eelloppa. 32 Wurssetsan I shooshshaadan dukkee; mulumuk'k'e shooshshaadankka bare yishshaa puukkee. 33 Ne ayifii be'i erennawaa be'ana; ne wozanaykka suure k'oppanawunne haasayanaw danddayenna. 34 Neeni abbaa giddon hobbii k'aatsiyaa markkabiyaa s'eeran giseedda uraa mala gidana. 35 Neeni, «Unttunttu taana dechcheeddino; shin taani k'ohettabeykke. Unttunttu taana wad'd'eeddino; shin taw erettibeenna. Hara ushshaa ushanaw taani awude denddandditaashsha?» yaagana.

24

1 Ta na'aw, iita asatuwaa mala gidaarikkitaashsha gooppa; unttunttunna dabbotanawukka amottoppa; 2 ayaw gooppe, unttunttu ubbaa gede makkalabaa mak'ettiino; barenttu ins's'arssan geniyaabaa haasayiino.

3 Gollii aad'd'eeda eratetsan kees'ettee; akeekankka minnee. 4 Eray de'ooppe, k'ol"uu al"obaaninne lo"oban ubbaan kumee.

5 Wozanaama uraw wolk'k'aama wolk'k'ay de'ee; eranchcha asaykka minotetsaa gujjee. 6 Neeni olaw kesanaappe kasetaade halchchuwaa halchchanaw koshshee; daro zoriyaawanttu zoriyaan s'oonuu beettee.

7 Boozay aad'd'eeda eratetsaa akeekanaw danddayenna; hak'a yaa'ankka odiyaawe ayinne baawa.

8 Iitaa ootsanaw halchchiyaa uray genanchcha geetettana. 9 Boozatetsaa k'ofay nagaraa; Asay k'iliic'iyaawaa is's'ee.

10 Neeni metuwaa gallassi laafooppe, ne wolk'k'ay guutsa giyaawaa.

11 Hayk'k'anaw bessenaan, hayk'k'oo pirddiide afiyaawantta ashsha; wod'ana haniyaa wode c'o"u gaade s'eelloppa. 12 Neeni, «Nuuni hawaa eribeykko» yaagooppe, wozanaa eriyaawe I be'ennee? Ne de'uwaa naagiyaawe erennee? Asaa ubbaw Aa oosuwaa oosuwaadan zaarennee?

13 Ta na'aw, eessaa ma; eessay lo"a. Eessaa ililuu goggoc'c'uwaan mal"ee. 14 Aad'd'eeda eratetsaykka hewaa mala; I ne shemppoo mal"o gidiyaawaa era. Neeni Aa demmiyaawaa gidooppe, sintsanna yaana hidootay newaa; neeni akkana gaade hidootan naagiyaawekka d'ayenna.

15 S'illuwaa golliyaanne mas'uwaa bonk'k'anaw k'oppiyaa iita asaadan hanoppa. 16 S'illo Asay laappun gede kunddooppekka denddee; shin iitatuu metuwaan d'ayana.

17 Ne morkkii kunddiyaa wode nashettoppa; I d'ubettiyaa wodekka, «Hashshu!» gooppa. 18 Neeni nashetooppe, Med'inaa Goday hewaa be'iide nashettena; Aa hank'k'ettiyaawaakka aggi aggana.

19 Iitaa ootsiyaawanttu diraw hirggoppa; unttunttu mala gidaarikkitaashsha gooppa. 20 Ayaw gooppe, iita uraw sintsanna yaana hidootay baawa; iitatuwaa s'omppiikka to'ana.

21 Ta na'aw, Med'inaa Godawunne kaatiyaw yayya; unttunttoo makkaliyaawanttunakka zuppetoppa. 22 Ayaw gooppe, hewaa mala asatuwaa k'oppenna metuu gakkee; kaatiyaappenne S'oossaappe yaana metuwaa oonee eriyaawe?

Hara Aad'd'eeda Eraa Haasayatuwaa

23 Aad'd'eeda eranchchatuu gujjiidekka hawaadan yaageeddino:

Pirddiidde maaddiyaawe lo"a gidenna. 24 Bayzzanchchaa, «Neeni bayzzabaakka» yaagiyaa daannaa Asay shek'k'ana; kawutetsatuukka Aa is's'ana. 25 Bayzzanchchaa muriyaawanttu loytsi nashettananne anjjettana.

26 Suure zaaruwaa zaariyaawe dabbotoo malaataa mala.

27 Kasetaade ne gadiyaa ootsa; katsaakka zera; hewaappe guyyiyaan, ne golliyaa kees's'a.

28 Ne shooruwaa bolla gaasuu bayinnan markkattoppa; ne doonaankka c'immoppa. 29 «I taw ootseeddawaadan, taani aw ootsana; taani aw Aa oosuwaa kushiyaa zaarana» yaagoppa.

30 Taani itti gallassi, itti azallanne akeekay pac'c'eedda bitaniyaa gaden de'iyaa woyniyaa turaa gidduwaana aad'aad. 31 Aad'd'iyaa wode, aguntsayinne sharafay goozi wotseedda; yuushshuwaan Shuchchaa gimbbiikka koleti kichcheedda. 32 Taani Aa be'eedda wode, k'oppaad; taani be'eeddawaappe timirttiyaa tamaaraad. 33 Neeni guutsaa lip'p'i ga; guutsaa gem"ishsha; ne kushiyaakka shiishshaade guutsaa shemppa akka.* 34 Hewaappe guyyiyaan, hiyyeesatetsay paannuwaadan yaana; pac'aykka olaa miishshaa oyk'k'eedda asaadan puttu gaana.

25

Solomon S'aafeedda Hara Leemisatwaa

1 Hawanttukka k'ay, Yihudaa Kaatiyaa Hizk'k'iyaasa asatuu duuk'k'iide s'aafeedda Solomona leemisatwaa.

2 S'uuraa gentsiyaawe S'oossaw bonchcho; s'uuraa pilggiide kessiyaawe k'ay kaatetoo bonchcho.

3 Salotuwaa d'ok'k'atetsaanne sa'aa c'iimmatetsaa Asay gakkennawaadan, kaatetuwaa k'ofaakka Asay eranaw danddayenna.

4 Biraappe k'itaa digga; hewaappe guyyiyaan, wogaac'ii k'os's'iide, lo"obaa kessana.

5 Kaatiyaa sintsappe iitatuwaa digga; yaatooppe, Aa kawutetsaa araatay s'illotetsan min ek'k'ana.

6 Kaatiyaa sintsa aad'd'iyaa wode c'eek'ettoppa; wolk'k'aama asatuwaappe gidduwaan sa'aa koyoppa.* 7 Neeppe gitatiyaa asaw sa'aa immanaw kaappuu neena dentsina kawushiyaawaappe, kaappuu neena, «Hawaakko d'ok'k'u ga» giyaawe new keeka.

8 Ne ayifiyaan be'eeddawaa markkattanaw dabaabaa baanaw elleelloppa; ayaw gooppe, neeni markkatta simmina, hara Asay ne markkatetsay balaa gidiyaawaa k'onc'c'issooppe, neeni yeellatana. 9 Neeppenne ne shooruwaappe gidduwaan palumii med'ettooppe, aanana haasayaade ne palumiyaa wurssa. Hara asaa s'uuraa k'onc'c'issoppa. 10 Hewe d'ayooppe, neeni odiyaawaa siseedda Asay neena kawushshana; hewan ne suntsay laa"entso simmennaadan bayana.

11 Koshshiyaa wodiyaan haasayetteedda likke k'aalay biraa bolla tigeedda work'k'aa alleek'k'uwaa mala.

12 Hayzziyaa uraa eranchcha Asay zoriyaa zorii haytsaan wotseedda work'k'aa woy geeshsha work'k'aappe ootseedda alleek'k'uwaa mala.

13 Katsaa c'akkiyaa boniyaan irs's'a haatsay ushina aliyaawaadan, kiittina ammanettiyaa Asay barena kiittiyaawantta nashechchee.

14 Immennabaa «Immana» yaagiidde c'eek'ettiyaa Asay iray bayinna shaariyaanne c'arkkuwaa mala.

15 Danddayanchcha Asay deriyaa mooddiyaawoo odiide amantsee; liik'o k'aalay mek'etsaa aad'd'iidde gelee.

16 Eessaa demmooppe, kallana gakkanaw ma; shin darissooppe, neeni c'ooshana. 17 Neena uufiide is's'ennaadan, ne shooruwaa golle ubbaa gede booppa.

18 Bare shooruwaa bolla wordduwaan markkattiyaa Asay gatimay, mashshaynne k'ara aday asaa k'ohiyaawaa keeshshaa k'ohee.

19 Metuwaa wode ammanettena uran zemppiyaawe k'aas's'iyaa matan c'oommiyaawaanne sileedda gediyaan hamettiyaawaa mala.

20 Kayyotti utteedda asaw yetsaa yes's'iyaawe meeguwaa gallassi mayuwaa k'aariyaawaanne madutsaa bolla c'aalabaa tigiyaawaa mala.

21 Ne morkkii koshattooppe, miza; saamettooppe, ushsha.* 22 Ayaw gooppe, neeni hewaa ootsiyaawe Aa huup'iyaan tamaa bonk'k'uwaa kaashiide k'oliyaawaa mala. Med'inaa Godaykka new woytana.

23 Dolahaa bagga c'arkkuu iraa ahiyaawaadan, zigirssay hank'k'uwaa ayee.

24 Walak'ettiyaa machchattinna itti golliyaan de'anaappe golliyaa kashaan de'iyaawe keeka.

25 Daabureedda uray irs's'a haatsaa ushiide aliyaawaadan, haakko biittaappe yiyaa lo"o oduu nashechchee.

26 Iita asaa sintsaan kunddiyaa s'illo Asay bulluk'k'eteedda pulttuwaanne bayeedda ollaa haatsaa mala.

27 Daro eessaa miyaawe lo"a gidenna; hewaadankka, bare bonchchuwaa koyiyaawe bonchchissenna.

28 Bare huup'iyaa naagenna Asay dirssay me"eedda katamaa mala.

26

1 Boniyaan shachchay, katsaa c'akkiyaa wodiyaankka iray koshshennawaadan, boozaw bonchchuu koshshenna.

2 Kafotuu yaanne haanne paalliide, asaa k'ohennawaadan, gaasuu bayinnan shek'k'iyaa shek'ay asaa gakkenna.

3 Paraw lissuwaa, hariyaw paas'oruwaa koshshiyaawaadan, boozaa zokkiyaw wad'aa koshshee.

4 Booza uraw Aa boozatetsaadan zaaroppa; zaarooppe neenikka Aa mala gidana.

5 Booza uraw Aa boozatetsaadan zaara; hewe d'ayooppe, I barena eranchchaadan paydana.

6 Booza asaa bolla kiitaa kiittiyaawe bare gediyaa k'ans's'iyaawaanne wod'iyaawaa ushiyaawaa mala.

7 Booza uraa leemisuu wobba uraa gediyaa mala maaddenna.

8 Booza uraa bonchchiyaa Asay shuchchaa yambbarshshaa bolla k'achchi wotsiide yuushshiyaa asaa mala.

9 Booza uraa leemisuu matsotteedda Asay bare kushiyaa c'addeedda aguntsaa kessanaw baas'etiyaawaa mala.

10 Booza asaa woy barew ogiyaanna aad'd'iyaa asaa oosoo k'as'ariyaa Asay demmeedda asaa ubbaa c'addanaadan wonddaafiyaa dukkiyaa asaa mala.

11 Kanay bare c'ooshshaa guyye simmiide miyaawaadan, boozay bare boozatetsaa oosuwaa zaari zaari ootsee.

12 Barekka barena, «Taani aad'd'eeda eranchchaa» giyaa asaa be'aaddi? Aappe booza uraw sintsappe lo"o hidootay de'ee.

13 Azallay, «Ogiyaan gaammuu de'ee; yashshiyaa gaammuu aakko ogiyaan yuuyyee» yaagee.

14 Penggii bare maas'afiyaan yaanne haanne k'aas's'iyaawaadan, azallaykka bare hiis'an yaanne haanne aad'd'i wod'd'ee.

15 Itti itti asatuu daro azalla; unttunttu haray attina, wos'iyaan tusheedda sooluwaakka pude baaranaw daaburiino.

16 Azalla Asay markkaanna odiyaa laappun eranchchatuwaappekka barena aad'd'eeda eranchcha giide k'oppee.

17 Barena gatsiyaawe bayinna saan palamaw aad'd'iyaa Asay ogiyaanna biyaa kanaa haytsaa oyk'k'iyaa asaa mala.

18-19 Bare shooruwaa, «Taani kaassaw ootsaad» yaagiide c'immiyaa asay, gooyiide tamaa s'iifaa oliyaa, woy wod'iyaa c'ubiyaa dentsiyaa asaa mala.

20 Mitsay wurooppe, tamay to'ee; zigiriyaawe d'ayooppe, walassay attee.

21 S'iis'untsay bonk'k'uwaa darissiyaawaadaaninne mitsay tamaa darissiyaawaadan, palumanchcha Asay walassaa darissee.

22 Zigirssaa k'aalay mal"o k'umaa mala; nashechchiide duge ganjjiyaa gakkee.

23 Wozanaan iitabay de'ishiina, bare ins's'arssan c'imuwaa k'aalaa haasayiyaa Asay biran sheeshsheedda urk'k'aa miishshaa mala.

24 Lo"o malatiyaa iita Asay bare wozanaan de'iyaa iitatetsaa bare nashsho haasayan gentsee. 25 Aa wozanaan laappun tunatetsay kumi utteedda diraw, I lo"o k'aalaa haasayooppekka Aa ammanoppa. 26 Bare morkketetsaa I gentsooppekka, I ootsiyaa iitatetsay shiik'uwaan k'onc'c'ana.

27 Haratoo ollaa bookkiyaa uray he ollaan barew kunddana; haratuu bolla shuchchaa gonddorssiyaa uraa bolla he shuchchay simmiide gonddorettana.

28 Worddotiyaa ins's'arssay bare k'oheedda asatuwaa is's'ee; c'imiyaa haasayay bayetsaa aheeppe attin, harabaa ahenna.

27

1 Wontti hananabaan c'eek'ettoppa; wontti ahanabaa neeni erakka.*

2 Neena hara Asay galatooppe attina, neeni neena neerekka galatoppa; Asay ne diraw markkattoppe attina, neeni ne keekkatetsaa odoppa.

3 Shuchchay wolk'k'aama tookuwaa; shafetuwaa tookkiyaawekka dees'ee; shin booza uray dentsiyaa walassay unttunttu laa"uwaappekka dees'ee.

4 Hank'k'oo k'areti baawa; yiluukka bayzziyaa di'uwaa mala; shin k'anaatiyaan ubbaa gatsoppo.

5 Geemmeedda siik'uwaappe baliyaa wode k'onc'c'iyaan seeriyaawe keeka.

6 Morkkii neena daro gede yeriyaawaappe siik'uu neena dechchiyaawe keeka.

7 Kalleedda uraa eessaa ililuu iitee; shin koshateedda uraa c'ammiyaabaykka mal"ee.

8 Bare golliyaa aggiide yuuyyiyaa asay, bare golliyaappe haakkaade paalliyaa kafatti mala.

9 Shittuunne sawiyaa is'aanay asaa nashechchiyaawaadan, siik'uwaa laggiyaa zoriikka nashechchee.

10 Ne siik'o laggiyaanne ne aawuwaa siik'o laggiyaa aggoppa; neena meteedda wode ne ishaa golle booppa. Haakuwaan de'iyaa ishaappe matan de'iyaa shooruu keeka.

11 Ta na'aw, neeni aad'd'eeda eranchcha gida. Yaatintto taani nashettananne taana boriyaawanttu ooshaakka zaarana.

12 C'inc'c'a Asay metuu yiyaa wode be'iide k'osettee; shin akeekay pac'c'eedda Asay sitti gi biide, metuwaan gelee; yaatiide guyyeppe ayee ana yaagee.

13 Erenna asaw waasiyaa geliyaa uraa mayuwaa k'aari akkite; imatsaa asaw, waasiyaa geleedda uraa mayuwaa oyk'k'ite.

14 Wontta guuran bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, bare shooruwaa sarotiyaawe Aa shek'k'iyaawaa mala.

15 Walak'ettaade duus's'enna machchatanne iray bukkiyaa wode s'okiide aggena gollii itti mala. 16 C'arkkuwaa te"anaw woy zayitiyaa c'uuc'c'uumiide oyk'k'anaw danddayettennawaadan, izo c'o"u ootsanaw danddayettenna.

17 Biratay birataa poshiyaawaadan, Asay ittuu ittuwaappe tamaaree.

18 Balasiyaa giyaa mitsatto ishalissiide naageedda uray I ayifiyaa maana; barena ayisseeddaawaa kabboyiyaa k'oomay bonchchettana.

19 Haatsay masttootiyaadan som"uwaa bessiyaawaadan, asaa wozanay izaaw eeshshaa bessee.

20 Hayk'uunne bashshay kalli erikkino; hewaadankka, asaa ayfii kallenna.

21 Biraynne work'k'ay taman paac'ettiide geeyiyaawaadan, asaykka bare akkiyaa galatan paac'ettee.

22 Booza asaa katsanna udulan yeggaade, udula mitsan c'addintto, aappe boozatetsay kichchenna.

23 Ne dorssatuu de'iyaa hanotaa loytsaade era; ne mehiyaa wudiyaakka wozanaappe heemma. 24 Ayaw gooppe, duretetsay med'inaw de'enna; kallachchaykka yeletaappe yeletaw aad'd'ennan agganaw danddayee. 25 Mela maatay buuc'etteeddawaappe, aac'a maatay keseeddawaappenne deriyaa bollan de'iyaa maatay shiik'eeddawaappe guyyiyaan, 26 dorssatuwaa isikiyaappe neeni new mayiyaawaa kessana; amareeda deeshshatuwaa zal"eedda birankka new gadiyaa shammana. 27 Attiyaa deeshshatuwaa maatsay new, ne soo asawunne ne mac'c'a k'oomatoo k'uma gidanawaa.

28

1 Iitatuu ooninne yederssennan bak'atiino; shin s'illotuu gaammuwaa mala s'ala.

2 Itti kawutetsay makkalanchcha gidooppe, Aa mooddiyaawanttu laametti laametti mooddino. Shin kaaletsiyaawanttu aad'd'eeda eranchchaanne akeekanchcha gidiyaa wode, mino gidiide, daro wodiyaa takkee.

3 Hiyyeesatuwaa uk'k'unniyaa daannay katsaa d'ayissiyaa wolk'k'aama iraa mala.

4 Higgiyaa bonchchenna uray bayzzanchchaa sabbee; shin higgiyaa bonchchiyaawe bayzzanchchatuwaa k'ofaa p'alk'k'ee.

5 Iita asatoo suure pirddaabay gelenna; shin Med'inaa Godaw goyinniyaawanttoo ubbabaykka gelee.

6 Geella asaa gidiide, dure gidiyaawaappe suure asaa gidiide, hiyyeesaa gidiyaawe keeka.

7 Higgiyaa naagiyaa wodallay akeekanchcha. Shin patsenna shufurotuwaanna zuppetiyaawe bare aawuwaa yeellayee.

8 Miishshaa dichchaw immiyaawaaninne yeluwaan durettiyaa Asay he mas'uwaa hiyyeesatoo keekkiyaa asaw shiishshee.

9 Higgiyaa sisanaappe giide, bare haytsaa wora zaariyaa uraa woosay S'oossaa sheneyiyaawaa.

10 Suuretuwaa iita ogiyaa kaaletsiyaa uray bare bookkeedda ollaan barew kunddana; shin geeshsha Asay lo"obaa laattana.

11 Dure Asay barena aad'd'eeda eranchcha giide k'oppee; shin akeekay de'iyaa hiyyeesay Aa paac'c'ee.

12 S'illotuu s'ooneedda wode, Asay ubbay nashettee; shin iitatuu maataa oyk'k'eedda wode, Asay k'osettee.

13 Bare nagaraa gentsiyaa uray aac'enna; shin paas'iyaawenne nagaraa aggiyaawe maarettanawaa.

14 Med'inaa Godaw ubbaa gede yayyiyaa Asay anjjetteedawaa; shin bare wozanaa guzuntsiyaa Asay metuwaan gelana.

15 Hiyyeesaa asaa mooddiyaa iita daannay gudiyaa gaammuwaanne koshateedda babark'k'iyaa mala.

16 Wozani pac'c'eedda daannay bare asaa naak'k'ee; shin asaa naak'k'iyaawaa is's'iyaawe daro laytsaa mooddana.

17 Asaa wod'eedda Asay hayk'k'ana gakkanaw bak'atiidde de'ee; Aa ooninne shiishshi akkena.

18 Borii bayinnan hamettiyaa uray k'ohettennan attanawaa; shin geella Asay itti kutsan kunddana.

19 Bare gadiyaa ootsiyaa uray katsaa kallee. Shin shufurotuwaa kaalliyaa uray ubbaa gede hiyyeesiide de'ee.

20 Ammanetteeda uray daro anjjettana; shin durettanaw jaamiyaawe murettenan attena.

21 Shaakkiide maaddiyaawe lo"enna; shin Asay guutsa ukitsaa diraw giidekka, balabaa ootsiino.

22 Uuzetiyaa uray durettanaw jaamee; barena hiyyeesatetsay oyk'k'anawaakka erenna.

23 Asaa c'oo sabbiyaa uraappe seeriyaa uray guyyeppe galatettee.

24 Bare aawuwaappenne bare aattippe wuu"iide, «Taani ayinne nagaraa ootsabeykke» yaagiyaa uraynne bayzziyaa uray itti mala.

25 Uuzetiyaa uray walassaa dentsee; shin Med'inaa Godaan ammanettiyaawe kallee.

26 Barenan ammanettiyaa Asay booza; shin aad'd'eeda eratetsan hamettiyaawe saro de'ee.

27 Hiyyeesaw immiyaa uraw pac'c'enna; shin unttuntta be'anaappe giide c'iilimmiyaawe shek'aa akkana.

28 Iita asatuu suntsettiyaa wode, Asay k'osettee; shin unttunttu d'ayiyaa wode, s'illotuu c'orattiino.

29

1 Daro gede seerina is's'iide, morggii d'uleedda uray hassayennan me"ana; he uraw pas'uukka baawa.

2 S'illo asatuu suntsettiyaa wode Asay nashettee; shin iitatuu biittaa mooddiyaa wode Asay oolee.

3 Aad'd'eeda eraa dosiyaa Asay bare aawuwaa nashechchee; shin woshummiyaa mac'c'a asatuwaa heeraan yuuyyiyaa Asay bare miishshaa wurssee.

4 Tumuwaa pirddiyaa kaatii bare kawutetsaa woppu ootsee; shin mattaayiyaa maanaw yoratiyaawe bare kawutetsaa bayzzee.

5 Bare shooruwaa sabbiide haasayiyaa uray, Aa gediyaw gitiyaa yeggee.

6 Iita Asay gitii oyk'k'iyaawaadan, bare nagaran oyk'ettee; shin s'illo Asay nashettanawunne yes's'anaw danddayee.

7 S'illo Asay hiyyeesaa maataa bonchchee; shin iita Asay hewaa mala eraa ubbakka erenna.

8 K'iliic'iyaawanttu kataman walassaa dentsiino; shin aad'd'eeda eranchcha asatuu hank'k'uwaa irs's'isiino.

9 Aad'd'eeda eranchcha Asay booza asaa pirdda golle afooppe, boozay hank'k'etteenne k'id'ee; aw yaatooppe saruu d'ayee.

10 Suutsaa gussanaw jaamiyaa asatuu suure asaa is's'iino; k'ay s'illo asaakka wod'anaw koyiino.

11 Booza Asay bare hank'k'uwaa yeddi bessee; shin aad'd'eeda era Asay bare hank'k'uwaa mittee.

12 Itti suntsetteedda uray wordduwaa oduwaa akkooppe, Aa oosanchchatuu ubbay iita kesiino.

13 Hiyyeesaynne asaa naak'k'iyaa Asay ittibaa kos's'iino; unttunttu laa"ookka ayifiyaa Med'inaa Goday s'eelissee.

14 Itti kaatii hiyyeesaw suure pirddooppe, I bare kawutetsan gam"ana.

15 K'ayis'eeriinne seeray naanaatoo aad'd'eedda eraa immee; shin yedan dic'c'eedda na'ay bare aato kawushshee.

16 Iita asatuu dariyaa wode, nagaray daree; shin s'illotuu unttunttu kunddetsaa be'ana.

17 Ne na'aa seera; yaatooppe, I new saruwaa immana; I neena nashshechchana.

18 S'oossay kaaletsiyaa kaalesuwaa akkena derii yeda; shin higgiyaa naagiyaa uray anjjetteedawaa.

19 K'oomay c'o odo s'alan seeretti erenna; oduu aw gelinttokka I azazettena.

20 Elleellee elleellee haasayiyaa uraa be'a erayishsha? Aappe booza uraw sintsanaw daro hidootay de'ee.

21 Ne k'oomaw na'atetsaappee doommina, I koyiyaawaa ubbaa aw imma meezeyooppe, itti gallassi new de'iyaawaa ubbaa akkanaw I kajjeelanawe attena.

22 Hank'k'etiyaa Asay walassaa dentsetsee; elle yilotiyaa Asay daro nagaraa ootsee.

23 Otoruu asaa kawushshee; shin hokkiyaa ayyaanay de'iyaa Asay bonchchetee.

24 Kayisuwaanna shaakkiyaa uray barena is's'iyaa asaa; I dabaaban tumuwaa odooppekka muretee; tumuwaa odana d'ayooppe k'ay, S'oossay Aa murana.

25 Asaw yayyiyaawe he uraw p'ire gidee; shin Med'inaa Godaan ammanettiyaa Asay saro de'ee.

26 Darotuu suntsatetsay de'iyaa asatuwaa awuddashiino; shin suure pirdday Med'inaa Godaa mataappe beettee.

27 S'illotuu nagaranchchatuwaa shenetiino; nagaranchchatuukka suure uraa shenetiino.

30

Aguuri Haasayaa

(30:1-33)

1 Hawaappe kaalliide s'aafetteeddawe Yaak'a na'ay Aguuri haasayeedda haasayaa. He bitanii Iteelassinne Ukaalaw hawaa haasayeedda. 2 Tumu taani ay asaappekka booza daray; asaw de'iyaa akeekay taw baawa. 3 Taani aad'd'eeda eraa tamaarabeykke; Geeshsha S'oossaabaakka ayaanne erikke. 4 Saluwaa pude kesiide, duge wod'd'eeddawe oonee? C'arkkuwaa bare kushiyaan oyk'k'eeddawe, haatsaa bare afilaan yiic'eeddawe, sa'aa gas'aa Aa sa'aan sa'aan wotseeddawe oonee? Ane erooppe Aa suntsaa taw oda. Aa na'aa oona gay?

5 S'oossay odiyaa k'aalay ubbay tuma; barekko bak'atiide biyaa ubbaw I gonddalle. 6 Aa k'aalaa bolla ayaanne gujjoppa; gujjooppe I neena seerana; neeni worddanchcha gidiyaawaakka I k'onc'c'issana.

7 Abeet Med'inaa Godaw, taani neena laa"ubatuwaa oochchay; taani hayk'k'ana gakkanaw, unttuntta taana diggoppa. 8 Koyiruwaan, taani asaa c'immennaadaaninne wordduwaa haasayennaadan taana naaga; laa"entsuwaan, taw koshshiyaa keeshshaa k'umaa immappe attina, taana dure woy mank'k'o kessoppa. 9 Hewe d'ayooppe, dure gidaade, «Med'inaa Goday oonee?» gaade neena kaddana; woy mank'k'o gidaade, wuu"ana; yaataade ta S'oossaa suntsaa borisana.

10 Neena shek'k'ena malanne I shek'k'ina new gometenna mala, k'oomaa Aa godaan moottoppa.

11 Barenttu aawotuwaa shek'k'iyaanne barenttu aayetuwaa anjjenna asatuu de'iino. 12 Daro tunaa tuni uttiide, barentta geeshshaadan paydiyaa asatuu de'iino. 13 Otoruwaa kumeedda asatuunne asaa kad'iide s'eelliyaa asatuu de'iino. 14 Unttunttu achchay mashshaa mala gidina, unttunttu goggoc'c'uukka golooduwaa mala gidina, hiyyeesatuwaanne metootanchchatuwaa naak'k'iide, unttunttuwaa bonk'k'iyaa asatuu de'iino.

15 Ullatsatiw laa"u mac'c'a naanatuu de'iino. Unttunttu, «Hamma! Hamma!» yaagiide waassiino. Ubbakka kalli erenna heezzubatuu de'iino; oyddentsuu k'ay ubbaa, «Gidana» gi erenna.

16 Hewanttukka:

duufuwaa,

maynne mac'c'a asaa,

haatsi kalissi erenna mela biittaanne,

«Taw gidana!» gi erenna tamaa.

17 Bare aawuwaa k'iliic'iyaa na'aa ayifiyaa, bare aata c'imina kad'iyaa na'aa ayifiyaa, zanggaaraan de'iyaa k'uurotuu wooc'ana; Aa ashuwaa ankkotuu maana.

18 Taana heezzubatuu maalalissiino; oyddentsuu ubbaa taw gelenna.

19 Hewanttukka:

arggantsay saluwaana paalliyaa paaluwaa,

shooshshay shuchchaa bollaanna sololiyaa sololetsaa,

markkabii abbaa bollan solddiyaa soldduwaanne

wodallaynne gellayatta siik'uwaa doommiyaa doometsaa.

20 Woshumiyaa mishirata haniyaa hanuukka hewaa mala. Aa muussaa maw; shin meeddawaappe guyyiyaan, bare doonaa k'uc'c'a diggaade, «Taani ayinne bayzzabeykke» yaagaw.

21 Heezzu yewotuwaan biittay k'aas's'ee; oyddentsuwaa ubbaa tookkanawukka danddayibeenna.

22 Hewanttukka:

ayilii kaateteedda wode,

boozay katsaa kalleedda wode,

23 asay is's'eedda mishirata asinaa geleedda wodenne,

mac'c'a k'oomata bare godatto laatteedda wode med'ettiyaa hanotaa.

24 Sa'aa bolla oyddu guutsa med'etatuu de'iino; shin unttunttu loytsi aad'd'eeda eranchcha.

25 Hewanttukka:

C'unc'c'alletuwaa, c'unc'c'alletuu wolk'k'ay bayinna med'etaa;

shin barenttoo miyaawaa boniyaan shiishshiide, minjjiino.

26 Guppalletuwaa, guppalletuu guutsa wolk'k'ay de'iyaawantta;

shin barenttu golliyaa shuchchaa kooppuwan kees's'iino.

27 Booletuwaa, booletoo kaatii baawa;

shin unttunttu ubbaykka maaran zattiino.

28 Zaretuwaa, zaratuu kushiyan oyk'k'inakka oyk'ettiino;

shin unttunttu haray attina, kaatiyaa gollenkka de'iino.

29 Barenttu maataa bessiidde hamettiyaa heezzu med'etatuu de'iino; oyddentsuukka lo"o hemetaa hamettee.

30 Hewanttukka:

do'aa ubbaappe minniyaanne yayyiide bak'ati erenna gaammuwaa;

31 aayetuwaa giddon ayyiidde hamettiyaa awure kuttuwaa,

deeshsha orggiyaanne,

bare olanchchatuwaa giddon ek'k'iyaa kaatiyaa.

32 Neeni boozaade otoretteeddawaa gidooppenne, iitabaa ootsanaw halchcheeddawaa gidooppe, ane takki gaade k'oppa.

33 Maatsaa bukkiyaawe oyssaa kessiyaawaadan, siid'iyaa yimppiyaawekka suutsaa ahiyaawaadan, hewaadan hank'k'uwaa dentsetsiyaawe walassaa ayee.

31

Limu'eela Daaya Bare Na'aa Tamaarisseedda Timitittiyaa

(31:1-31)

1 Hawaappe kaalliide s'aafetteedda haasayay, Kaatiyaa Limu'eela aata Kaatiyaa Limu'eela tamaarisseeddawaa.

2 «Laa ta na'aw, ta uluwaappe wod'd'eeddawoo, taani shiik'ettaade yeleeddawoo, 3 mac'c'a asan ne wolk'k'aa wurssoppa; he kaatetuwaa bayzziyaa mac'c'a asatuwaan ne akataa d'ayissoppa.

4 «Limu'eelaa, hawe kaatetoo bessena; woyniyaa eessaa ushiyaawe kaatetoo bessena; matsoyiyaa ushshaa ushiyaawe asaa bolla suntsetteeddawanttoo bessena. 5 Unttunttu ushiyaa wode higgiyaa baliino; naak'etteedda asaa maataa sheneko giino. 6 Matsoyiyaa ushshaa hayk'k'ana haniyaa urawunne sa'ay iiteedda uraw immite. 7 Unttunttu barenttu mank'k'otetsaanne barenttu tugga de'uwaa dogana mala ushino.

8 «Barenttu metuwaa odanaw danddayennawanttu diraw neeni oda; maaddiyaawe bayinnawanttu maataa diraw neeni dendda. 9 Unttunttoo suure pirddaa pirdda; hiyyeesatuwaanne metootanchchatuwaa maataa naaga» yaagaade tamaarissaaddu.

Wozanaama Machchato

10 Wozanaama machchato ooni demmanaw danddayii? Ink'k'uwaa giyaa al"o shuchchaappekka iza al"aw. 11 I asinay izo ubbabankka ammanee; aw de'anaw bessiyaawaappe ayaynne pac'c'enna. 12 Aa bare de'uwaa laytsaa ubbaan aw lo"obaappe attina, iitabaa ootsukku.

13 Suufiyaanne layinuwaa Aa koyaadde, nashetaade bare kushiyan ootsaw. 14 Aa zal"anchchatuwaa markkabatuwaa mala; bare k'umaa haakko biittaappe ayaw. 15 Aa bare soo asaw k'umaa katsanawunne bare mac'c'a k'oomatoo oosuwaa gishanaw, sa'ay biro k'amma de'ishiina denddaw. 16 Gadiyaa Aa koyaadde shammaw; bare kushiyan ootsaade demmeedda shaluwaan woyniyaa turaa tokkaw.

17 Aa gooba oosanchcha gidiyaawaa s'alala gidennaan, minonne c'inc'c'a asaa. 18 Aa bare wod'iyaa demmanaw minnaade zal"aw; Aa ootsaadde k'amissiyaa diraw, bare s'omppiyaa elle toyissukku. 19 Aa bare sinddiriitan suk'k'aade, bare afilaa daddaw.

20 Aa hiyyeesatoonne metootanchchatoo barewaappe c'oo immaw.

21 I soo Asay ubbay ho"iyaa mayuwaa mayyeedda diraw, shachchay bukkintto, Aa hirggukku. 22 Arssaa bollan hiis's'iyaa mayuwaa sikkaw; liinuwaappe dadetteedda ochchaa teeraa malatiyaa mayuwaakka barew mayyaw.

23 Gadiyaa c'imatuu shiik'iyaa dubbushan I asinay bonchchetteedda asaa.

24 Liinuwaappe mayuwaanne sak'k'iyaa ootsa ootsaade, zal"anchchatoo zal"aw.

25 Iza minonne bonchcho asaa; yiyaa laytsatoo iza ubbakka hirggukku. 26 Aad'd'eeda eran Aa haasayaw; ammantsiyaa zorii I ins's'arssaappe kesee. 27 Aa bare soo asaa de'uwaa injjeyanaw ubbaa gede oosuwaa ootsaadde de'aw; azalla hanuu I bollan beetti erenna.

28 Izi naanatuu denddi ek'k'iide, izo nashshiino; Izi asinaykka izo galatiidde, 29 «Lo"obaa ootseedda daro mac'c'a asatuu de'iino; shin neeni unttunttu ubbaappe aad'd'aasa» yaagee.

30 Malaa lo"otetsay allaalle kessenna; puulikka d'ayana; shin Med'inaa Godaw yayyiyaa mishirata, iza galatettanaw bessaw. 31 Aa ootseeddabaw ubbaw iw izi kushiyaa zaarite; iza ootseedda oosuu ubbay dabaaban izo galatisso.

* 1:1 1 Kat. 4:32

* 1:7 Yob. 28:28; Maz. 111:10; Lem. 9:10

* 1:20 Lem. 8:1-3

* 3:4 Luk'. 2:52

* 3:7 Rom. 12:16

* 3:11 Yob. 5:11

* 3:11 Ibr. 12:5-6

* 3:12 Sas'. 3:19

* 3:34 Yak'. 4:6; 1 P'es'. 5:5

* 4:26 Ibr. 12:13

* 6:10 Lem. 24:33-34

* 8:1 Lem. 1:20-21

* 8:22 Sas'. 3:14

* 9:10 Yob. 28:28; Maz. 111:10; Lem. 1:7

* 10:12 Yak'. 5:20; 1 P'es'. 4:8

* 11:31 1 P'es'. 4:18

* 14:12 Lem. 16:25

* 16:25 Lem. 14:12

* 24:33 Lem. 6:10-11

* 25:6 Luk'. 14:8-10

* 25:21 Rom. 12:20

* 27:1 Yak'. 4:13-16

Eranchchaa

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

Eranchchaa Mas'aafaa

Geluwaa

«Eranchchaa Mas'aafaa» giddon s'aafettiide beettiyaawanttu, asaa de'uu k'antsa gidiyaawaa s'alala gidennaan, daaburay, shabbirssay, pirddaa geellatetsaynne arggaac'ay kumeeddawaa gidiyaawaa eriide, «Asaa de'uu mela» yaagiide k'achcheeda itti eranchchaa k'ofatuwaa. Ha eranchchay asaa de'uwaa wurssetsaa gakkanaw naagiyaa, S'oossaa oosuu ayentto eranaw aw is's'etteedda. Gidooppenne Asay bare de'eedda laytsaa ubbaaninne barew danddayetteedda keeshshaa ubbaan, minniide ootsanawenne S'oossay immeeddabatuwaan nashettanawaa koshshiyaawaa zoree.

Eranchchaa k'ofatuwaappe dariyaa baggatuu ittuu ittuwaanna gakketena s'eelatuu de'iyaawanttanne hidootaa k'ans's'iyaa hanotatuu de'iyaawantta. Gidooppenne ha mas'aafay Geeshsha Mas'aafaa giddo geleeddawe, Geeshsha Mas'aafaa bolla ek'k'eedda ammanuu haray attina, ha ittuu ittuwaanna gakketena k'ofaanne sid'ii kumeedda mas'aafaa bare gomppan oyk'k'iyaa keeshshaa aakko gidiyaawaa bessee. Hawe ha Eranchchaa Mas'aafay asaa de'uwaa masttootiyaadan bessiyaa diraw, daro asatuu ha mas'aafaappe mintsetsuwaa demmeeddino. Hewaadankka ha k'ofatuwaa oyk'k'eedda Geeshsha Mas'aafay, ini ikka, de'oo wolk'k'aama biletsaa immiyaa S'oossan hidootaa ootsanaadan zoriyaawaa akeekeeddino.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

De'uwaa Biletsaa 1:1—2:26

De'uwaabaw Geetetteedda Haasayatuwaa 3:1—11:8

Zoriyaa Ubbaa Yiichchaa 11:9—12:8

S'oossaa Bonchchussaanne Azazetussaa 12:9-14

De'uwaa Biletsaa

1

(1:1—2:26)

Ubbabaykka Hada

1 Hawe, Daawita na'aa, Yerusaalamen kaateteedda eranchchaa k'aalaa. 2 He eranchchay, «Ubbabaykka mela; k'ay ubbabaykka hadaappe aad'd'eeda mela; ubbabaykka ubbaanna mela» yaageedda. 3 Bare de'iyaa saan ubbaan, Asay daaburiide ootsiyaawaan ubbaan aw wod'ii ayee? 4 Itti yeletay aad'd'iyaa wode, hara yeletay sa'aa oyk'k'ee. Shin ha biittay med'inawukka laamettennan de'ee. 5 Away doleenne wullee; k'ay laa"entsuwaakka dolanaw yaa doliyaa sa'aakko elleellee. 6 C'arkkuu itti gede gedissa itti gede huup'issa c'arkkee; k'ay yuuyyi yuuyyi aad'd'iide, simerettiide yee. 7 Goggiyaa haatsay ubbay abban gelee; shin abbay kumi erenna. He haatsay k'aykka simmiide gogganaw, guyye bare pulttiyaa sa'aa bee. 8 Ubbabaykka saletsiyaabaa. I woyissa keenaw saletsinttokka odi wurssanaw danddayettenna. Ayifii s'eelliide, kalli erenna; haytsaykka sisiide, taw gideedda gi erenna. 9 Kase haneeddawe sintsanawukka simmiide I hanana; k'ay ha"i haniidde de'iyaabaykka kase haneeddawaa. Hewaa diraw, saluwaa gufantsan ooratsabaa giyaawe ayaynne baawa. 10 Ooninne, «Be'ite! Hawe ooratsabaa» gooppe, hewe ooratsa gidenna; hewe nuuni yelettanaappe kase baggan haneeddawaa. 11 Kase aad'd'eeda wodetuwaan haneeddabatuwaa zaariide hassayiyaawe baawa; guyyeppe hananabatuwaakka unttunttuppe guyyiyaan ooninne hassayenna.

Aad'd'eeda Eratetsay Alenna

12 Taani eranchchay, Yerusaalamen Israa'eeliyaw kaate gidaade de'aaddi. 13 Taani biittan sa'aan de'iyaawaa ubbaa k'ora k'oraade eranawunne aad'd'eeda eratetsan pilgga s'eellanaw ta k'ofaa k'achchaad. Yaataade asaa ubbaw S'oossay immeedda de'uu loytsi daaburssiyaabaanne nashechchiyaabaa gidiyaawaa akeekaad. 14 Saluwaappe garssa baggan haneeddawaa ubbaa taani be'aad; shin ubbabaykka mela; c'arkkuwaa oyk'k'anaw yederssiyaawaa mala.

15 Geellay sittanaw danddayenna; k'ay bayinnabaakka paydanaw danddayettenna.

16 Taani won ta wozanaan hawaadan yaagaade k'oppaad; «Taappe kase Yerusaalame mooddeedda ubbatuwaappe taani wolk'k'aamanne aad'd'eeda eranchcha gidaaddi. C'inc'c'atetsaanne eraa giyaawe I ayentto paac'c'aade eraad» yaagaad.* 17 K'ay taani aad'd'eeda eratetsaappe, gooshshappenne eeyyatetsaappe gidduwaan de'iyaa dummatetsay ayentto eranaw loytsi daaburaad. Shin wurssetsan hewekka c'arkkuwaa oyk'k'anaw yederssiyaabaa mala mela gidiyaawaa eraad. 18 Aad'd'eeda eratetsay dariyaa wode kayyoyiiyaabay daree; eray dariyaa wodekka k'ay metuu daree.

2

Barena Nashechchiyaawekka Hada

1 Taani ta wozanaan, «Ane taw wolk'k'aama nashshechchaa immiyaawe ayentto, k'ay de'iyaa de'uwaa giddonkka lo"obay ayentto be'ana» yaagaade k'oppaad; shin hewekka mela. 2 Ubbaa gede miic'c'iyaawe eeyyatetsaa gidiyaawaa, k'ay daro nashechchaykka ayinne go"ennabaa gidiyaawaa akeekaad. 3 Hewe hewaa gidi utti de'ishshin, aad'd'eeda eratetsaa demmanaw amottaade, ta wozanaa woyniyaa eessan nashshechchaade, hewaa suganaw eeyyatetsan k'ofaa k'achchaad. K'ay Asay ha sa'aa bolla barew de'iyaa k'antsa wodiyaa aatsiyaa, ubbaappe aad'd'iyaa lo"o ogiikka hawaa gaade k'oppaad.

4 K'ay hara itti wolk'k'aamabaa ootsaad; taw de'iyaa keetsatuwaa kees's'aad; woyniyaa turaakka tokkaad.* 5 Dumma dumma ataakilttiyaanne ayifiyaa ayifiyaa mitsatuwaa tokkiyaa sa'aanne Asay shemppiyaa sa'aa gannatiyaadan loytsaade giigissaaddi. He sa'aan dumma dumma ayifiyaa ayifiyaa mitsatuwaakka tokkaade, dichchaad. 6 He dic'c'iyaa mitsatuwaa ushshanaw, haatsaa dagayiyaa sa'aa zeeraade giigissaaddi. 7 Attumanne mac'c'a ayiletuwaa shammaad; k'ay ta son yeletteedda hara ayiletuukka taw de'iino. Taappe kase Yerusaalamen de'eedda oowaappenne dariyaa mehiyaa, deeshshaanne dorssaa wudiyaa haaraad.* 8 Taani mooddiyaa dumma dumma biittatuwaappe bonchchetteedda kaate golliyaa duretaa ayissaade, daro work'k'aanne biraa taw dagayaad. K'ay, taana sabbiide yes's'iyaa attumanne mac'c'a yetsanchchatuwaa k'as'araad; hewaa bollakka, asaw nashshechchaa immiyaa loytsi daro mac'c'a asaakka shiishshaad.*

9 Hewaa diraw, taani taappe kase Yerusaalamen de'eedda ooppenne aad'd'eeda wolk'k'aama asaa gidaaddi. Ta aad'd'eeda eratetsaykka taananna wurssetsay gakkanaw de'eedda.* 10 Ta ayifii s'eelleeddabaanne ta wozanay amotteeddabaa ubbaa demmaad; ta asatetsay koyiyaa nashshechchaa ubbaakka diggabeykke. Taani ootseedda oosuwaa ubbaan nashetay; ta daaburaw wod'iikka hewaa. 11 Gido shin, hewaa ubbaa ootsa simmaade taani akeekiyaa wode, loytsi taani aw daabureeddawe ubbaykka mela gidiyaawaa be'aad. Saluwaa gufantsan go"iyaawe ayaynne baawa; ubbaykka c'arkkuwaa oyk'k'anaw yederssiyaabaa mala.

Eranchchay Bare De'uwaappe Demmeedda Eraa

12 Hewaappe guyyiyaan, taani aad'd'eeda eratetsay, eeyyatetsaynne gooshshay ayentto paac'c'aade eranaw k'ofaa doommaad. Kaatiyaa kotaan kaatetiyaa hara kaatii kase oosetteeddawaappe aad'd'iyaa harabaa ay ootsanee? 13 Taani hawaadan yaagaad; «Tumukka poo'uu d'umaappe keekiyaawaadan, aad'd'eeda eratetsay eeyyatetsaappe keekee. 14 C'inc'c'a asatuu barenttu denddiyaa sa'aanne biide gakkiyaa sa'aa eriino; shin eeyyatuu hewaa ubbaa erikkino» yaagaad. Gidoppe attina, unttunttu laa"uwaa wurssetsaykka ittuwaa.

15 Taani ta wozanaan, «Eeyyaa gakkiyaa kaac'ay taanakka gakkee; yaatina, taani aad'd'eeda eranchcha gidiyaawe taana ayaa maaddii?» yaagaade k'oppaad. K'ay taani ta wozanaan, «Hawe ubbabaykka mela!» yaagaad. 16 Ayaw gooppe, eeyyina aad'd'eeda eranchcha gidina, hayk'k'uwaappe hefintsan simmiide, Aa hassayiyaawe baawa; sintsappe yiyaa laytsatuwaan nuuni ubbaykka dogetti attana. Eeyyay hayk'k'iyaawaadan, aad'd'eeda eranchchaykka hayk'k'ee.

Ootsi Daaburiyaawekka Hada

17 Metuwaappe attina, go"iyaawe bayinna diraw, ha sa'aa de'uu taana iiteedda. Hewekka mela; c'arkkuwaa oyk'k'anaw yederssiyaabaa mala. 18 Saluwaa gufantsan taani loytsi daaburaade demmeedda ta mas'uwaa ubbaa taappe guyyiyaan yiyaa uraw yeggaade biyaa diraw, taani daabureeddawe ubbay taana iiteedda. 19 Taappe guyyiyaan yiyaa bitanii aad'd'eeda eranchchentto eeyentto ooni erii? Shin I oona gidinakka, taani loytsi daabureeddawaanne ta c'inc'c'atetsan taani demmeeddawaa ubbaa barew akkiide, goda gidanawaa; yaatooppe, hewekka mela.

20 Hewaa diraw, saluwaa gufantsan hawaa keeshshaa ayaw daaburaaditaashsha gaade ta wozanaan kayyotaad. 21 Asi bare de'eedda laytsan barew de'eedda aad'd'eeda eratetsan, eraaninne hiillan daaburiide demmeeddawaa ubbaa ayinne daaburibeennawoo yeggiide bee. Hewekka k'ay, hadanne likke gidennawaa. 22 Yaatina, saluwaa gufantsan Asay loytsi daaburiide ootseeddawaappe ubbaappe ayaa go"aa demmeeddee? 23 I bare de'uwaa laytsan daaburiyaa daaburay ubbay kayyottooppenne kayyoppe harabaa ayinne aw gujjenna; haray atto k'ammakka Aa huup'ii k'ofaappe shemppenna; gido shin, he ubbaykka mela.*

24 Hewaa diraw, asaw go"aa gidiyaawe ayee gooppe, Asay bare daabureeddabaappe miiddinne ushiide nashettiyaawaa. He nashechchaykka k'ay S'oossaa kushiyaappe imetteeddawaa gidiyaawaa taani akeekaad.* 25 Ayaw gooppe, Aa shene gidanawaa d'ayooppe, min ushshinakka asaw nashechchay hak'an beettii? 26 S'oossaa nashechchiyaa uraw S'oossay c'inc'c'atetsaa, eratetsaanne nashshechchaa immee; nagaranchchaw mata I daaburiide shiishshanaadan, daaburaa immee; shin I shiishsheeddawaa S'oossay akkiide, barew yayyiyaawoo haraw immee. Hewaa diraw, ha ubbaykka hadanne c'arkkuwaa oyk'k'anaw yederssiyaabaa mala.*

De'uwaabaw Geetetteedda Haasayatuwaa

3

(3:1—11:8)

Ubbabawukka Wodii De'ee

1 Ubbabaw wodii de'ee;

saluwaappe garssa baggana oosettiyaabaw ubbaw,

Aa laytsay laytsay de'ee.

2 Hewaa diraw, yelettanaw wodii de'ee;

hayk'k'anawukka wodii de'ee.

Tokkanaw wodii de'ee;

tokkeeddawaa shoddanawukka wodii de'ee.

3 Wod'anaw wodii de'ee;

patsanawukka wodii de'ee.

Kolanaw wodii de'ee;

k'ay kees's'anawukka wodii de'ee.

4 Yeekkanaw wodii de'ee;

miic'c'anawukka wodii de'ee.

Kayyottanaw wodii de'ee;

k'ay nashettiide yes's'anawukka wodii de'ee.

5 Shuchchaa laalanaw wodii de'ee;

shuchchaa shiishshanawukka wodii de'ee.

K'oomettanaw wodii de'ee;

k'ay shaakkettanawukka wodii de'ee.

6 Koyiide demmanaw wodii de'ee;

bayzzanawukka wodii de'ee.

Shiishshi oyk'k'anaw wodii de'ee;

laalanawukka wodii de'ee.

7 Peed'anaw wodii de'ee;

sikkanawukka wodii de'ee.

C'o"u gaanaw wodii de'ee;

k'ay haasayanawukka wodii de'ee.

8 Dosanaw wodii de'ee;

is's'anawukka wodii de'ee.

Olaw wodii de'ee;

saroo wodii de'ee.

9 Yaatina, oosanchchay bare daabureedda daaburaappe ayaa wod'iyaa demmeeddee? 10 Taani k'ay, asaa naanatuu daaburiide ootsana mala, S'oossay immeedda gedii loytsi dees'o gidiyaawaa be'aad. 11 S'oossay ubbabaa Aa wodiyaan wodiyaan loytsiide ootseedda. S'oossay asaa wozanaan med'inatetsaa ootseedda; hewaa gidooppenne, S'oossay ootseeddawaa ubbaa koyiruwaappe wurssetsay gakkanaw, Asay wurssiide eranaw danddayenna. 12 Hewaa diraw, Asay bare de'eedda laytsan lo"iyaawaa ootsiyaawaappenne, nashetiyaawaappe aad'd'iyaawe ayaynne bayinnawaa taani akeekaad. 13 K'ay, asaw aw Aa daaburaw waaga gidiyaawe muussaaninne ushshan barena nashechchiyaawaa; hewekka aw S'oossaappe imetteedda imotaa.

14 S'oossay ootseeddawe ubbay med'inaw de'iyaawaa gidiyaawaa taani eraad; I ootseeddawaa bollan gujjanaw woy aappe haa guutsanaw danddayettenna. S'oossay hewaa ootseeddawe, Asay barew yayyiide bonchchanaassa. 15 Ha"i haniidde de'iyaabay woy sintsappe hananaw de'iyaabay ubbay kase aad'd'eeda wodiyaan haneeddawaa; ayaw gooppe, S'oossay kase haneeddawe zaari zaariidekka hananaadan ootsee.

Ha Sa'aan Pirdday Geellatteedabaa

16 K'ay taani, saluwaa gufantsan geeshsha pirddaa sa'aan iitatetsay, s'illotetsaa saankka nagaray de'iyaawaa be'aaddi. 17 Ta wozanaan, «S'oossay s'illuwaanne iitaa laa"uwaakka pirddaw shiishshana; ayaw gooppe, S'oossay allaalle ubbawunne oosuwaa ubbaw wodiyaa keeri wotseedda» yaagaade k'oppaaddi.

18 K'ay taani ta wozanaan, «Asay do'atuwaappe keekennawe unttuntta bessanaw, S'oossay unttuntta paac'c'ee» yaagaad. 19 Ayaw gooppe, asaa gidina, do'atuwaa gidinakka, unttunttu kaac'ay ittuwaa; ittuu hayk'k'iyaawaadan, yenkkuukka hayk'k'ee. K'ay laa"uukka itti c'arkkuwaa shemppiino; hewaa diraw, asatuukka do'atuwaappe keekkikkino; hewekka mela. 20 Unttunttu laa"uukka itti sa'aa biino; laa"uukka biittaappe med'etteedda diraw, biittaw simmiino. 21 Yaatina, asaa shemppuu saluwaa pude kesiyaawaanne do'atuwaa shemppuu biittaa c'iimmaw duge wod'd'iyaawaa shaakkiide eranaw danddayiyaawe oonee? 22 Hewaa diraw, Asay bare ootseedda oosuwaan nashetiyaawaappe keekiyaawe harabay aw bayinnawaa be'aad. Ayaw gooppe, aw de'iyaa lo"o kaac'ay hewaa s'alala. Asi hayk'k'i kichchooppe aappe guyyiyaan haniyaawaa bessanaw, Aa hayk'k'uwaappe guyye ahanaw danddayiyaawe oonee?

4

Naak'uwaa, Daaburaanne Laggiyaa D'ayussaa

1 Taani k'aykka, saluwaa gufantsan Asay asaa ayaa keeshshaa naak'k'inttonne s'eellaad. Naak'etteeddawanttu barentta mintsetsiyaawaa d'ayiide yeekkiino. Naak'k'iyaawanttoo wolk'k'aama maatay de'iyaawaappe attina, naak'ettiyaawantta maaddiyaawe ooninne baawa. 2 Hewaa diraw, taani, «Ha"i pas'a de'iyaawanttuppe kase hayk'k'i kichcheeddawanttu keeka» yaagaad. 3 Gido shin, ha laa"uwaappekka aad'd'iide k'ay, mule yelettibeennawanttu kaac'ay lo"a; ayaw gooppe, unttunttu saluwaa gufantsan oosettiyaa naak'uwaa muliyaa be'ibeykkino.

4 Asay bare amotteeddabaa demmanaw loytsi daaburiide ootsee; shin he daaburay bare laggiyaa bollan k'anaatiyaa k'ofaappe denddeeddawaana gidiyaawaa taani akeekaad. Hewekka k'ay mela; c'arkkuwaa oyk'k'anaw yederssiyaabaa mala. 5 Bare kushiyaa s'aas'iide, utti aggiyaa azallay, koshaan hayk'k'ee. 6 Daaburaaninne c'arkkuwaa oyk'k'anaw yederssiyaabaa mala jaaman daaburiide demmiyaa laa"u kushiyaappe, woppan demmiyaa itti kushiyaa daree.

7 K'ay taani, saluwaa gufantsan mela gideddawaa itti harabaakka be'aaddi. 8 Hewekka itti barekka de'iyaa bitaniyaabaa; aw attuma na'ay woy ishi baawa. Shin I daaburiyaa daaburaw zaway baawa; k'ay barew de'iyaawan alenna. I barekka barena oochchiidde, «I ta hawaa oossi daaburaytaa? Taana ta huup'iyaa ayaw nashshechchaa diggaytaa?» yaagiide oochcheedda. Hewekka k'ay hadabaanne tugga de'uwaa.

9 Ittuwaa gidiyaawaappe laa"a gidiyaawe lo"a; ayaw gooppe, unttunttu oosuu ittuwaawaappe aad'd'iide, lo"o ayifiyaa immanaw danddayee. 10 K'ay, laa"uwaappe ittuu kunddooppe ittuu dentsee; shin barekka de'iyaa uray kunddooppenne Aa dentsiyaawe bayinna diraw, aw aayye ana! 11 Meego wodiyaan laa"uu ittippe gisooppe ho"ee; shin barekka gisiyaa uraa hak'appe ho"anaw danddayii? 12 Itti Asay barekka te"anaw danddayenna metuwaa laa"u asatuu ittippe ek'ettiide, te"anaw danddayiino. Heezzu kutsaan dook'etteedda wodoruukka elle duus's'enna.

13 Lo"o zoriyaa akkena c'ima kaatiyaappe hiyyeesaa gidooppenne, aad'd'eeda eranchcha yalagay keeka. 14 Ayaw gooppe, I he hiyyeesaa gidiyaa sa'aappe denddiide, woy k'asho golliyaappe kesiide, bare biittan kaate gidiyaa sa'aa gakkanaw danddayee. 15 Saluwaa gufantsan de'iyaanne hamettiyaa asaa ubbay kaatiyaa kawutetsaa araataa laattiyaa yalaga kaalliyaawaa be'aad. 16 Itti kaatii mooddiyaa Asay paydu bayinna c'ora gidanaw danddayee. Shin kawutaappe I kichchiyaa wode, I ootseeddabaw ooninne Aa galatenna. Hewaa diraw, ha ubbaykka mela; c'arkkuwaa oyk'k'anaw yederssiyaabaa mala.

5

Gefaa Geppanaw Elleelloppa

1 S'oossaa golliyaa geliyaa wode, ne gediyaa akeekaade tangga. Sisanaw mataa shiik'iyaawe, eeyyatuu yarshshuwaa shiishshiyaawaappe aad'd'ee; ayaw gooppe, unttunttu iita oosuwaa ootsiidde de'iyaawaa erikkino. 2 Ne doonaan haasayanaw, S'oossaa sintsankka biddanaw elleelloppa. K'ay ittibaa S'oossaw immana gaade ne wozanaan elleellaade geppa kichchoppa; ayaw gooppe, S'oossay saluwaan, neeni k'ay hawaan sa'aan de'aassa; hewaa diraw, ne haasayiyaa k'aalay guutsa gido. 3 Hirggay dariyaa wode, k'amman akumuukka daree; hewaadankka, biddetsaa daruu eeyyatetsaa k'aalaa kessee. 4 S'oossaw neeni geppeeddawaa polanaw gam"oppa; ayaw gooppe, gam"iyaa eeyyatuwaan S'oossay nashettena. Hewaa diraw, neeni geppeeddawaa ubbaa pola.* 5 Ittibaa S'oossaw geppiide, polennan aggiyaawaappe koyiro geppennaan aggiyaawe lo"a. 6 Neena ne doonay nagaran yeggennaadan, ne doonaa zawaappe aad'd'eeda yeda ootsoppa; k'ay S'oossaw ootsiyaawoo, «Kasekka hawaa taani akeekenan geppaad» gooppa. Ayaw gooppe, hewaa S'oossay loytsi hank'k'etsiyaa diraw, neeni daaburaade demmeeddawaa, ne kushiyaa oosuwaa ubbaa I bare hank'k'uwaan k'uc'c'iide d'ayissanaw danddayee. 7 Daro akumuwaa akumettooppenne woy k'ay darobaa haasayooppenne he ubbaykka mela; hewaa diraw, neeni hewaa agga agaade S'oossaw yayya.

De'uwaa Hadatetsaa

8 Itti kawutetsay bare biittan de'iyaa hiyyeesatuwaa naak'k'ishiininne pirddaa geellayishin neeni be'ooppe, darina malalettoppa. Itti itti kaappoo aappe bollaanna suntsettiide, Aa s'eelliyaa hara kaappuu de'ee. K'ay unttunttu laa"uwaappekka bollaanna suntsettiide, unttuntta s'eelliyaa hara kaappatuukka de'iino. 9 Haray attina, kaatiyaa gidooppenne, goshshaappe beettiyaa ayifetuu d'ayooppe, woppan de'anaw danddayenna.

10 Biraa dosiyaa uraw biri gidi erenna; durettanaw siik'iyaa uraykka miishshaa kalli erenna. Shin ha ubbaykka mela. 11 Duretetsay dariyaa wode, miyaabaykka hewaa keeshshaa daree. Yaatina, bare mas'uwaa c'oo ayifiyaan s'eelliide, «Taani dure» gaanaappe attina, harabaa aw ayaa maaddii!

12 Oosuwaa ootsiyaa Asay guutsa min, daro min, saro gem"ishshuwaa gem"ishiide ak'ee; shin durii bare duretetsaw ubbaa wode un"ettiide k'oppiyaa diraw, gem"ishshuwaa d'ayiide de'ee.

13 Saluwaa gufantsan loytsi kayyoyiyaawaa harabaakka taani be'aad; iita wodiyaan barena maaddo giide, Asay barew de'eeddawaappe guyye wotsiide dagayee. 14 K'ay he duretetsay itti iitabay gakketina d'ayi kichchee. I na'aa yeleeddawaa gidooppekka, na'aa laatissiyaawaana d'ayiide, mela attee. 15 Asi ubbay koyiro kallo yeletteeddawaadan, mela kushiyaanna simmiide baana. Ay keeshshaa I daaburiide ootsooppenne, bare daabureeddabaappe akkiide biyaabay ayaynne baawa.*

16 Asi kallo yelettiide, kallo guyye simmiyaawekka k'ay loytsi kayyottiyaa iitabaa. Aa daaburay ubbay c'arkkuwaa uc'c'iyaawaadan mela gidowaappe sintsan, I hewan ayaa maadettii? 17 I bare laytsaa ubbaa d'uma de'uwaan, kayyuwaan, yilotiyaawaan, harggiyaaninne hank'k'uwaan wurssee.

18 Hewe hewaa gidooppenne, taani akeekeedda itti lo"obay de'ee; hewekka saluwaa gufantsan S'oossay Asay de'anaadan immeedda k'antsa laytsaa giddon, Asay daaburaappe miyaawe, ushiyaawenne nashettiyaawe lo"anne bessiyaawaa. Ayaw gooppe, Aa kaac'ay hewaa. 19 S'oossay asaw duretetsaanne mas'uwaa immiyaawe, bare daaburaa gatiyaa demmiide, miiddinne ushiide nashettanaassa. Hewekka k'ay S'oossaappe aw imetteedda imotaa. 20 S'oossay Aa wozanaan ubbaa wode nashshechchaa kuntsi wotsiyaa diraw, I bare de'uwaa laytsaabaa daro k'oppenna.

6

1 Saluwaa gufantsan asaa bolla gakkiyaa loytsi iitabaa taani be'aad. 2 S'oossay asaw mas'uwaa, duretetsaanne bonchchuwaa ubbaa immee; aw koshshiyaabaappe ayaanne pac'issenna. Shin, aw imetteedda mas'uunne duretetsaa ubbaan keetsaw nashettana mala, kumentsaa sheniyaa aw immenna. Hewaa s'alalaakka gidenna; I daaburiide demmeeddawaan hara daaburibeennawe nashshettanaadan ootsee. Hewekka hadanne loytsi kayyottiyaa iitabaa.

3 Itti Asay s'eetu naanatuwaa gakkanaw yeliide, adussa laytsaa de'iide ec'anaw danddayee; shin I barew imetteeddawaan nashettiyaa kaac'ay aw d'ayooppe, k'ay wurssetsan bonchcho mooguwaakka moogettennan attooppe, aappe bare daay uluwaan hayk'k'iide yeletteedda boshay keeka gay. 4 Ayaw gooppe, he boshay c'oo yeletteedda; simmiide k'ay, Aa ooninne hassayenna d'umaw bee; Aa suntsaykka he d'uman kamettiide attee. 5 I aawaa poo'uwaa be'ibeenna; de'uwaabaykka ayentto eribeenna. Hinkko bitaniyaawaappe aad'd'iide shemppiyaawe Aa. 6 Hewaa diraw, nashechchay bayinnan de'ishiina, laa"u sha"u laytsaa de'iyaa asaappe he boshaa kaac'ay lo"a. Ayaw gooppe, wurssetsan laa"uukka itti sa'aa biino.

7 Asi daaburiide ootsiyaa ubbay barew miyaawaa demmanaassa; shin Aa uluu awudenne gidanawaa gi erenna. 8 Yaatina, c'inc'c'a Asay eeyyaappe ayaan keekii? Hiyyeesaykka loytsi c'inc'c'iide, haratuu sintsan waan simerettanentto eriyaawe aw ayaa maaddii? 9 Ayifiyaan be'iyaawe amottiyaawaappe keeka. K'ay hewekka c'arkkuwaa oyk'k'anaw yederssiyaawaa mala mela.

10 Haniyaabay ubbaykka kasetiide kuushetti utteedda. Itti itti Asay waananaw de'intto, adussa wodiyaappe kase baggan eretti utteedda; k'ay ay asaynne bareppe minniyaawaanna gaaddatanaw danddayenna. 11 Haasayay c'orattiyaa wode, hadabay c'orattee; hewe yaatina, asaa ayaa maaddii?

12 Hada gidiide, kuwaadan c'oo aad'd'iyaa guutsa laytsaa bare Asay wootiide aatsanaw koshshintto eriyaawe oonee? K'aykka Asay hayk'k'iide bi kichchina, saluwaa gufantsan hananaw de'iyaawaa asaw odanaw danddayiyaawe oonee?

7

De'uwaabaa K'oppiyaawaa

1 Gatii al"o gideedda lo"o shittuwaappe lo"o suntsay aad'd'ee; yelettiyaa gallassaappekka hayk'k'iyaa gallassay lo"a.*

2 Gibiraa golliyaa biyaawaappe, yeekko golliyaa biyaawe lo"a; ayaw gooppe, asaa ubbaa wurssetsay hayk'k'o; pas'a de'iyaa asaykka hewaa bare wozanaan wotsanaw koshshee.

3 Miichchaappe kayyuu keeka; ayaw gooppe, kayyuu som"uwaa kares'issooppekka wozanaa poo'issee.

4 Ubbaa gede nashechchiyaawaa s'alalaa k'oppiyaa uray de'ooppe, he uray booza; shin c'inc'c'a Asay hayk'k'uwaabaakka k'oppee.

5 Eeyyatuu sabbiide yes's'iyaa yetsaa sisiyaawaappe, aad'd'eeda eranchcha Asay seeriyaa seeraa sisiyaawe lo"a.

6 Eeyyaa miichchay, suuppa aguntsaa taman yeggina ees's'iidde d'uu'iyaawaa mala. Hewekka k'ay mela.

7 Sugetsaa oosuu aad'd'eeda eranchchaa booza kessee; magans's'aa asaappe akkiyaawekka wozanaa bayzzee.

8 Ay yewoo gidooppenne, doometsaappe wurssetsay keeka; k'ay otoranchcha uraappekka danddayanchcha uray keeka.

9 Hank'k'uu azallatuu haluwaa kesanaw go'ettiyaa miishshaa gidiyaa diraw, elle hank'k'ettoppa.*

10 «Ha"i wodiyaappe kase aad'd'eeda wodii ayaw keeka gideedee?» gaade oochchoppa; ayaw gooppe, hewaa mala ooshay aad'd'eeda eranchcha giyaa Asay oochchiyaa ooshaa gidenna.

11 Ha sa'aan Asay ubbay aad'd'eeda eranchcha gidanaw koshshee; ayaw gooppe, aad'd'eeda eratetsaa demmiyaawe mas'uwaa laattiyaawaappe guus's'enna. 12 Miishshay asaa iitaappe kammiide ashshiyaawaadan, aad'd'eeda eratetsaykka ashshee. Shin, aad'd'eeda eratetsay miishshaappe dariyaawe, I asaw de'uwaa immanaw danddayiyaawaana.

13 Ane S'oossay ootseeddawaa akeeka! S'oossay geellayeeddabaa ooni suurissanaw danddayii? 14 New ubbabay giigeedda wodiyaan nashetta; k'ay metuu gakkiyaa wodiyaankka akeeka; ayaw gooppe, nashshechchaa gidina, meto gidina, S'oossay yeddiyaa wodiyaan yee. Shin hak'awe kasetiide yaanentto, neeni erakka.

15 Ha mela gideedda laytsan tawaan darobaa taani be'aad. Hewekka, geellay bare geellatetsaa ootsiidde, adussa laytsaa de'iyaa wode, s'illotetsaa ootsiyaa s'illuu k'antsa laytsan hayk'k'ee. 16 Hewaa diraw, neeni elle d'ayennaadan, loytsi daro s'illuwaa woy loytsi daro aad'd'eeda eranchcha gidoppa. 17 K'ay wodii bayinnan neeni hayk'k'ennaadan, ubbaa balaa iitanne gidoppa; ubbaa mojojja eeyyanne gidoppa. 18 Ha ubbankka S'oossaw yayyiyaa uray, meto ubbaappe s'oonuwaan kesanaw danddayiyaa diraw, neeni daro iita woy daro s'illuwaanne gidennaan giddo asaa gida.

19 Aad'd'eeda eratetsay aad'd'eeda eranchchatoo immiyaa wolk'k'ay tammu katamatuwaa mooddiyaa asatoo wolk'k'aappe daree.

20 S'illobaa s'alala ootsiidde, nagaraa ootsenna Asay ha sa'aa bollan baawa.

21 Asay haasayiyaa k'aalaa muliyaa hayzzaadde polana gooppa; neeni muliyaa hayzzana gooppe, ne k'oomay neena shek'k'ishshin, neeni sisana. 22 K'ay neenikka ne huup'iyaan haratuwaa shek'k'eeddawaa ne wozanay eree.

23 Hawaa ubbaa taani aad'd'eeda eratetsan pilggaade s'eellaaddi; yaataade, «Taanikka aad'd'eedda eranchcha gidana» yaagaaddi. Shin taani geeddawaadan hanibeenna. 24 Aad'd'eeda eratetsay ubbaa gedekka haakuwaan de'iyaawaanne c'iimmabaa; yaatina, Aa k'oriide demmanaw danddayiyaawe oonee? 25 Taani eranaw, pilgga s'eellanawunne aad'd'eeda eratetsaanne yewuwaa ubbaa wurssetsaa eranaw, k'ay nagaray eeyyatetsaa gidiyaawaanne eeyyatetsaykka gooshshaa gidiyaawaa eranaw, ta wozanaan yuushsha yuushshaadde k'oppaad.

26 Taani hayk'k'uwaappe aad'd'iide c'ammiyaa hara ittibaa pilgga s'eellaade demmaad; hewekka, Izi wozanay p'ire woy iggir birataa gidina, izi kushii sanssalataa mala gideedda itti mac'c'a mishiratibaa. S'oossaa nashechchiyaa uray iippe kessi akkana; shin nagaranchchaa Aa bare p'iriyaa waas'aade oyk'k'ana.

27 Eranchchay hawaadan yaageedda; «Taani kaala kaalaade, pilgga s'eellaade, haraa demmeeddawe hawaa. 28 Hewekka, taani hachchi gakkanaw koyaadde demmabeennawaa. Sha"u attuma asaa giddoppe bonchchuu bessiyaa itti asaa s'alalaa demmaad; shin mac'c'a asaa giddoppe ittinnonne demmanaw danddayabeykke. 29 Taani k'oraade demmeedda harabay, S'oossay asaa suure k'ofay de'iyaawantta ootsiide med'd'eedda; shin Asay daro hiillaa ogiyaa koyiide beedda» yaageedda.

8

1 Aad'd'eeda eranchcha asaa mala Asay oonee? Yewotuwaa ubbaa biletsaa eriyaawe oonee? Aad'd'eeda eratetsay pashikkissiide, d'umeedda som"uwaa poo'issee.

Kaatiyaw Azazettiyaawaa

2 Kaatiyaw azazetta; ayaw gooppe, azazettanaw neeni kase S'oossaa sintsan c'aak'k'a uttaadda. 3 Ubbaa wode iita oosuwaa ootsoppa; ayaw gooppe, kaatii bare koyeeddawaa ootsanaw danddayiyaa diraw, neeni Aa sintsappe elle d'ayana. 4 Ubbabaa ootsanaw kaatiyaw maatay de'ee; yaatina, «Ayaw hawaa ootsaaddii?» yaagiide Aa oochchanaw danddayiyaawe oonee? 5 Aa azazuwaa poliyaa uray murettena; aad'd'eeda eranchcha Asay likke gidiyaa wodiyaanne ootsiyaa ogiyaa eree. 6 Itti asaa bollan dees'o metuu gakkinttonne, yewuwaa ubbaw aw Aa wodiinne Aa ogii ogii de'ee. 7 Sintsappe hanana timbbitiyaa eriyaawe baawa; hewaa diraw, «Hawe hanana» giide odanaw danddayiyaawe oonee? 8 Shemppuu shaakkettiide biyaa gallassi oyk'k'iide, te"anaw danddayiyaa Asay baawa; woy hayk'k'uu bare gallassan yeennaadan digganaw danddayiyaa asaykka baawa. Hewe ooninne kessi akkanaw danddayenna olaa. Hewaa diraw, hayk'k'uwaa sintsan iitatetsi iitaa ootsiyaa uraa ashshi akkena.

Iita Asatuwaanne Keeka Asatuwaa Hanotaa

9 Saluwaa gufantsan haniyaawaa ubbaa taani akeekaade k'oppiyaa wode, itti Asay barew mooddiyaa maataa hara asaa k'ohanaw go'ettiyaawaa be'aad. 10 K'ay iita asatuu bonchchuwaan moogettishina be'aad. Hewaappe aad'd'iyaawekka k'ay, mooguwaappe simmiyaa wode, unttunttu he iitatetsaa ootseedda katamaa Asay shiik'iide, unttuntta sabbishshina sisaad. Hewe ubbaykka mela.

11 Aassi halchchiide iitabaa ootsiyaa gaasuu, iitabaa ootseedda asatuwaa ellekka muriyaabay baynna diraassa. 12 Nagaranchchay s'eetu gede iitabaa ootsishina, Aa laytsay aduk'k'ooppekka, S'oossaw yayyiyaawanttoo sa'ay lo"anawaa taani eray. 13 Iitatuu S'oossaa yayyenna diraw, sarotetsay unttunttoo baawa; S'oossaw unttunttu yayyenna diraw, unttunttu barekka kuwaadan k'aammana. 14 Ha sa'aan oosettiyaa itti hadabay de'ee; hewekka, geeshsha asatuu nagaranchchatoo yiyaa muruwaa akkina, nagaranchchatuu k'ay, geeshshatoo yiyaa lo"obaa akkiino. Ha ubbaykka mela.

15 Hewaa diraw, Asay bare de'uwaan nashetooppe lo"a gaade k'ofaa immay; ayaw gooppe, Asay miyaawaappe, ushiyaawaappenne barena nashechchiyaawaappe aad'd'eeda lo"obay aw saluwaappe garssa baggana haray baawa. S'oossay aw immeedda laytsan I daaburiide demmeeddawaan hewaadan ootsooppe, nashetanaw danddayee.

16 Taani aad'd'eeda eratetsay ayentto eranawunne Asay ha sa'aa bollan daaburiyaa daaburaa akeekanaw halchchaad; wurssetsan Asay gem"ishuwaa d'ayiide ootsiyaa duus's'enna oosuu de'iyaawaa be'aad. 17 Hewaappe guyyiyaan, S'oossay ootseeddawaa ubbaa be'aad. K'ay saluwaappe garssa baggan oosetteedda oosuwaa Asay pilggiide eranaw danddayennawaa eraad. Asi ay keeshshaa daaburiide pilggi s'eellooppenne, Aa biletsaa eranaw danddayenna. K'ay aad'd'eeda eranchcha asay, «Taani hawaa eray» gooppenne, I eranaw danddayenna.

9

1 Ha ubbaa yewotuwaabaa adussa wodiyaa taani k'oppeeddawaappe guyyiyaan, aad'd'eeda eranchchaanne s'illuwaa gideedda asatuunne unttunttu oosotuu S'oossaa kushiyan de'iino gaade k'achchaad; shin siik'uu naagiyaa, is'uu naagiyaa ooninne barena naagiyaawaa kasetiide erenna. 2 Dummatetsay bayinnan de'ishiina, ubbaa gakkiyaa kaac'ay ittuwaa; s'illuwaa gidina makkalanchcha gidina, lo"a gidina iita gidina, geeshsha gidina tuna gidina, yarshshuwaa yarshshiyaawaa gidina yarshshenawaa gidina, unttunttu ubbaa kaac'ay ittuwaa. Lo"o asaw nagaranchchaawaappe keekkiyaa kaac'i baawa; c'aak'uwaa c'aak'k'anaw yayyiyaawekka c'aak'k'anaw s'aliyaawaappe dummatenna.

3 Asaa ubbaa kaac'ay ittuwaa gidiyaawe, ha sa'aan de'iyaa hara iitatetsaakka mala daro iita. Asi de'uwaan de'eedda laytsan ubbaan Aa wozanay iitatetsaaninne gooshshan kumiide de'ee; wurssetsan hayk'k'i aggee. 4 Hayk'k'eedda gaammuwaappe pas'a de'iyaa kanay keeka; ayaw gooppe, pas'a de'iyaawanttunna de'iyaa asaw hidootay de'ee.

5 Pas'a de'iyaa asatuu itti gede hayk'k'anaw de'iyaawaa eriino; shin hayk'k'eeddawanttu ayaanne erikkino. Unttunttu mulekka dogetti kichcheeddawanttu gidiyaa diraw, ayinne maaddikkino. 6 Unttunttu siik'uu, is'uunne k'anaatii ubbay unttunttunna ittippe d'ayikichcheedda. Hewaa diraw, hawaappe hini baggan saluwaa gufantsan oosettiyaa yewuwaa ubbaan unttunttoo med'inawukka kaac'i baawa.

7 Baade, ne k'umaa nashshechchan ma; ne woyniyaa eessaakka ne wozanay pashikkishina usha. Ayaw gooppe, S'oossay hewaa new kaseppekka immi wotseedda. 8 Ubbaa wode ne mayuu bootsa gido; ne huup'iyankka zayitiyaa oketa. 9 Saluwaappe garssa baggana S'oossay new immeedda ha mela de'uwaan, ne mela de'otuwaa ubbaan neeni siik'iyaa ne machchattinna nashetaadde de'a; ayaw gooppe, neeni saluwaappe garssa baggana daaburaade ootseeddawaa ubbaappe neena gakkiyaa saamay hewaa. 10 Ne kushii ootsanaw demmeeddawaa ubbaa ne kumentsaa wolk'k'an ootsa; ayaw gooppe, neeni baanasan duufuwaan oosuu, woy halchchuu, woy eray, woy aad'd'eeda eratetsi baawa.

11 Taani saluwaappe garssaana harabaakka be'aad; hewekka, elleelliyaa wotsanchchatuu ubbaa wode s'oonikkino; woy mino olanchchatuukka ubbaa wode olan s'oonikkino; woy aad'd'eeda eranchchatuu ubbaa wode k'umaa demmikkino; woy c'inc'c'atuu ubbaa wode duretikkino; woy tamaareedda asatuu ubbaa wode sabettikkino. Shin ubbaykka kaac'aynne wodii ootsowaadan hanee.

12 Hewaa bollakka k'ay, sintsappe yaanaw de'iyaa meto wodii awude gakkanentto, eranaw danddayiyaa Asay baawa; kafuu paalliidde p'iriyaan geliyaawaadan, woy molii maaggan oyk'k'ettiyaawaadan, Asay ubbay k'oppennaan gakkiyaa iita wodiyaan oyk'ettee.

Aad'd'eeda Eratetsaanne Eeyyatetsaa

13 Saluwaa gufantsuwan taani be'eeddabay harabaykka de'ee; hewekka aad'd'eeda eratetsay wolk'k'aama leemiso gidiyaawaa. 14 Itti biittan itti guutsa Asay de'iyaa k'eeri katamatta de'aw; he katamatto itti wolk'k'aama kaatii olanaw denddee. Izo dooddeedda. 15 K'ay, itti hiyyeesaa shin c'inc'c'a gideedda bitanii, he katamatin de'ee; I bare aad'd'eeda eratetsan he katamaa ashsheeda. Shin, he hiyyeesaa bitaniyaa zaaretsiide hassayeeddabay baawa. 16 Taani, «Aad'd'eeda eratetsay wolk'k'aappe daree» yaagaad. Gido shin, aad'd'eeda eranchcha gidooppenne, hiyyeesaa Asay kad'ettee; I haasayiyaawaakka hayzziyaawe baawa. 17 Hewaa gidooppekka, deriyaa mooddiyaawe azallatuwaa shiik'uwaan waassiyaa waasuwaa sisiyaawaappe, leelan odettiyaa aad'd'eeda eranchchaa k'aalaa sisiyaawe lo"a. 18 Aad'd'eeda eratetsay olaa miishshaappe lo"a; shin itti nagaranchcha Asay daro lo"obaa bayzzee.

10

1 Hayk'k'eedda uduns's'etuu sawiyaa zayitiyaa shittuwaa s'ink'k'etsanaw danddayiino; hewaadankka, guutsa eeyyatetsay aad'd'eeda eratetsaanne wolk'k'aama bonchchuwaa bayzzee.

2 Aad'd'eeda eranchcha asaa wozanay Aa ushechchaw kaaletsee; shin booza asaa wozanay haddirssaw kaaletsee. 3 Eeyya Asay ogiyaan hamettiyaa wodekka, aw akeeki baawa; hewaappe denddeeddawaan I booza gidiyaawaa Asay ubbay eree.

4 Ne kaappuu ne bollan hank'k'ettooppenne, ne suntsetteedda sa'aappe kichcha kichchoppa; ayaw gooppe, c'o"u giide danddayiyaawe wolk'k'aama bayzzuwaakka atto giissee.

5 Saluwaa gufantsan taani be'eedda hara iitabay de'ee; hewekka deriyaa mooddiyaawanttu ootsiyaa naak'uwaa. 6 Eeyyatuu daro d'ok'k'a suntsatetsaa oyk'k'iide de'iyaa wode, duretuu hirkki zik'k'a sa'aan utteeddino. 7 Taani, ayiletuu mooddiyaawanttudan paraa toggiide biishshiinanne k'ay mooddiyaawanttu ayiletuwaadan gediyaan hamettishin be'aad.

8 Ollaa bookkiyaa uray he ollaan I kunddana; k'ay gimbbiyaa dirssaa koliyaa uraa shooshshay dukkana.* 9 Shuchchaa Aa sa'aappe aatsi yeggiyaa uray he shuchchaan deshettee; k'ay mitsaa k'oo'iyaa uraykka he mitsan deshettee.

10 Dulddumeedda kalttaa poshennan c'oo k'oo'ooppe, daro wolk'k'aa wurssee; shin aad'd'eeda eran ootsiyaawe oosuwaa darssee.

11 Shooshshay dukki diggina, shooshshaa jollissanaw ayanttiyaa ayanttuu he uraw aynne maaddenna.

12 Aad'd'eeda eranchchaa haasayay aw bonchchuwaa imissee; shin eeyyay bare doonaappe keseedda k'aalan I barew metuwaan gelee.

13 Eeyyay bare haasayaa booza k'aalan doommiide, iitatetsaaninne gooshshan polee.

14 Eeyyay darobaa haasayee. Gidooppenne, sintsappe hananaw de'iyaawaa ooninne erenna. Asi hayk'k'i kichchina, hananaw de'iyaawaa aw odanaw danddayiyaawe baawa.

15 Eeyya Asay bare oosuwaan daaburee; I bare golle biyaa ogiyaa erenna.

16 K'eeri na'aa gideedda kawuunne wontta guuraanna gibiraa giigissiide, barenttoo miyaa kaappatuu de'iyaa biittay new aayye ana! 17 Bonchchetteedda kawuunne matsuwaassa gidennaan wolk'k'aanne minotetsaa demmanaw maaran miyaanne ushiyaa kaappatuu de'iyaa biittata galatetteeddaano.

18 Bitanii azalla gidooppe, Aa kaaray woddee; Aa kushii oosuwaa billowaa gidooppe, Aa Gollii aatsee.

19 K'umaa miyaawaaninne woyniyaa eessaa ushiyaawan nashechchay beettee; shin miishshay ubbabaa shammee.

20 Sisiyaawe baawa gaade ne wozanaa k'ofaan gidooppenne, kaatiyaa boroppa; woy ne gisiyaa kifiliyaan duriyaa boroppa; ayaw gooppe, ne geeddawaa saluwaa kafuu woy, k'efiyaana med'etatuu biide, unttunttoo odana.

11

Aad'd'eeda Eranchcha Uray Ootsanaw Bessiyaawaa

1 Ne ukitsaa haatsaa bollan olaa; daro gallassatuwaappe guyyiyaan, neeni zaaretsaade Aa demmana. 2 New de'iyaa mas'uwaa laappun woy, ubbaa hosppun sa'aan shaakkaade wotsa; ayaw gooppe, sintsappe ha sa'aa bolla ayi iitabay yaanentto, neeni erakka.

3 Shaarii haatsaan kumeeddabaa gidooppe, biittaa bollan iraa tigee.

Mitsay huup'issa kunddina gedissa kunddina, he bare kunddeedda sa'aan de'ee.

4 C'arkkuwaa hanotaa naagiyaa ooninne katsaa zerenna; k'ay shaarii denddanaw naagiyaa ooninne bare katsaa c'akkenna.

5 C'arkkuu hak'anna bintto, Aa ogiyaa erakka; k'ay na'ay aatti uluwaan waan med'ettinttokka erakka. Hewaadankka, ubbabaa med'd'iyaa S'oossay bare oosuwaa wooti ootsintto, eranaw danddayakka.

6 Wontta guuran gidinakka omarssan, ne zeretsaa zeriyaawaa aggoppa; ayaw gooppe, wonttawe lo"anee omarssawe lo"anee neeni erakka.

7 Poo'uu nashechchiyaawaa. Awa ayifiyaa be'iyaawekka lo"obaa. 8 Asi loytsi adussa laytsaa ha sa'aan de'ooppe, he ubbaa laytsankka nashetto. Shin d'uma wodetuwaa k'oppa. Ayaw gooppe, he wodetuu aduk'k'ana. Yaanaw ubbabaykka mela.

Zoriyaa Ubbaa Yiichchaa

(11:9—12:8)

9 Neenoo yalagaw, yalagatetsay loytsi lo"obaa gidiyaa diraw, ne yalagatetsaa laytsan nashetta; ne wozanaykka nashetto. Ne ayifii s'eelleeddabaanne ne wozanay amotteeddabaa ubbaa pola. Shin, he neeni ootseeddawaa ubbaa diraw, neena S'oossay pirddanaw de'iyaawaa dogoppa.

10 Hewaa diraw, simmi ne wozanaappe hirggaa, ne bollaappekka seelaa digga. Ayaw gooppe, na'atetsaynne yalagatetsay mela.

12

1 Ne yalagatetsaa laytsan neena Med'd'eeddawaa k'oppa. Metiyaa gallassatuu yeennan de'ishiina, neeni, «Taana hawe nashechchena» giyaa wodetuu gakkennan de'ishina, 2 awaynne poo'uu, aginayinne s'oolinttii d'umennan de'ishiina, iray bukki aad'd'inakka shaarii haa simmennaan de'ishiina, neena Med'd'eeddawaa k'oppa. 3 Ayaw gooppe, hewe golliyaa naagiyaawanttu kokkoriyaa wode, mino Asay k'uunniyaa wode, gaac'c'iyaawanttu payduwaan guus's'eedda gaasuwaan gaachchaa aggiyaa wode, k'ay maskkootiyaanna s'eelliyaawanttu galjjiyaa wode gidanawaa. 4 He wode wogga ogiyaakko simmeedda penggetuu gorddettiyaa wode, gaac'c'iyaa wos'atuwaa kooshshay zik'k'i giyaa wode, kafuwaa waasuu asaa gem"ishuwaappe beegotsiyaa wode, shin, yetsanchcha mac'c'a naanatuwaa yetsaa kooshshay leppiyaa wode gidanawaa. 5 He wodii Asay d'ok'k'a sa'atuwaa kesanawunne aakko ogetuwaanna hemettanaw yayyiyaa wode, ne huup'ii puulummiyaa wode, neeni neena danddayaade hemettiyaawe new is's'iyaa wode, amoyiyaabay aggiyaa wode gidanawaa. He wodii Asay bare med'inaa golliyaa biyaa wode, yeekkiyaawanttukka aakko ogiyaanna yeekkiidde yuuyyiyaa wode gidanawaa.

6 Biraa k'ac'inay duus's'ennan, work'k'aa keriikka me"ennan, haatsaa otuukka pulttuwaa lank'k'iyaan me"ennan, haatsaa pude goochchiyaa wodoruukka duus's'ennan de'ishiina, 7 biittay kase bare aketeedda biittaakko simmennaan, shemppuukka barena immeedda S'oossaakko simmiide beenna de'ishiina, neena Med'd'eeddawaa k'oppa.

8 Eranchchay odiidde, «Hada! Hada! Ubbabaykka mela!» yaageedda.

S'oossaa Bonchchussaanne Azazetussaa

(12:9-14)

9 Eranchchaw aad'd'eeda eratetsay de'iyaa diraw, eratetsaa deriyaa asaa tamaarisseedda. I daro leemisatwaa pilggi k'oriide, ittuwaa ittuwaa Aa maaran maaran dummayiide ootseedda. 10 Eranchchay likke gideedda k'aalaa demmanaw koyeedda; hewaa diraw, I s'aafeeddawe suurenne tuma.

11 Eranchchatuwaa k'aalay hentsanchchay wudiyaa laaggiyaa s'eeraa lee"o S'am"aa mala. K'ay ittippe shiishsheedda leemisotuukka gomppaa gakkiide geliyaa misimaaretuwaa mala.

12 Ta na'aw, ha ubbaappe bollaanna neeni naagettanaw koshshiyaabay de'ee. Mas'aafaa s'aafiide wurssanaw danddayettenna. K'ay darobaa pilggi s'eelliide aggenaan is's'iyaawekka asatetsaa daaburssee.

13 Hekko ubbabay odetteedda; hewaa diraw, ubbabaw kuushshay hawaa: S'oossaw yayya; Aa azazuwaa naaga. Ayaw gooppe, hewe asaw waanna oosuwaa. 14 S'oossay oosuwaa ubbaa bollan, k'ay geemmeedda yewuwaa ubbaa bollan, lo"a gidina, iita gidinakka pirddanaw de'ee.

* 1:16 1 Kat. 4:29-31

* 2:4 1 Kat. 10:23-27; 2 Od. 9:22-27

* 2:7 1 Kat. 4:23

* 2:8 1 Kat. 10:10, 14-22

* 2:9 1 Od. 29:25

* 2:23 Yob. 5:7; 14:1

* 2:24 Era. 3:13; 5:18; 9:7; Luk'. 12:19; 1 K'or. 15:32

* 2:26 Yob. 32:8; Lem. 2:6

* 5:4 Maz. 66:13-14

* 5:15 Yob. 1:21; Maz. 49:17; 1 S'im. 6:7

* 7:1 Lem. 22:1

* 7:9 Yak'. 1:19

* 10:8 Maz. 7:15; Lem. 26:27

Siik'uwaa Sabaa

1

2

3

4

5

6

7

8

Siik'uwaa Sabbiyaa Mas'aafaa

Geluwaa

«Siik'uwaa Sabbiyaa Mas'aafay» siik'uwaa timirttiyaa k'oriide shiishsheeddawaa. Ha gins's'atuwaappe dariyaa baggatuu mazimuriyaa malan s'aafetteeddino; unttunttu attumawe mac'c'aaniw, mac'c'awunna k'ay attumawoo s'aafeeddawantta. Ha mas'aafay itti itti biletsatuwaan «Siik'uwaa Sabaa» woy «Mazamuriyaa Ubbaappe Aad'd'iyaa Mazimuriyaa» geetettiide erettee. Hara biletsatuwaan k'ay «Solomona Mazimuriyaa» geetettiide erettee. Ayaw gooppe, Ibrayiss's'e k'aalan s'aafetteedda mas'aafay Solomon s'aafeedda giide odiyaa diraassa.

Ha mazamurii Kiristtoosappenne woosa golliyaappenne gidduwaan de'iyaa gakkettussaa bessiyaa leemisatwaa oyk'k'eeddawaa. Shin Ayihudatuu, «S'oossaappenne Israa'eeliyaa asaappe gidduwaan de'iyaa gakkettussaa bessiyaa leemisatwaa oyk'k'iyaa mas'aafaa» giino.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Siik'uu Woynniyaa Eesaappe aad'd'ee 1:1—2:7

Siik'uu Ubbaa Yewuwaa Loytsee 2:8—3:5

Soyzzuwaabaa 3:6—4:5

Soyzzuwaa Ittippetetsaa 4:6—5:16

Siik'uu Ubbaappe Dooretee 6:1—7:6

Taaninne Neeninne S'alalay 7:7—8:4

Siik'uwaa Sabaa 8:5-14

1

Siik'uu Woynniyaa Eesaappe Aad'd'ee

(1:1—2:7)

1 Mazamuriyaa ubbaappe aad'd'iyaa Solomona mazamurii hawaa.

Wodoratta:

2 «Ne siik'uu woyniyaa eessaappe aad'd'i nashechchiyaa diraw,

ne mettershshan zaara zaaraadekka taana yera.

3 Ne okettiyaa shittuu wooti sawii!

Ne suntsay s'eesettiyaa wodekka ayaa nashechchii!

Geelayotuu neena siik'iyaawe hewaassa.

4 Taana neenana akkaade ba. Haaya, ane laa"uu ittippe wos's'oytte!

Ta kaatiyaw, taana ne siiris'aa gelissa» yaagaaddu.

Yerusaalame mac'c'a asatuu:

Aban nuuni ay keeshshaa nashetteeddo!

Nuuni Aa siik'uwaa woyniyaa eessaappekka aatsiide nashetto.

Tumukka mac'c'a Asay ubbay neena siik'anaw bessee yaageeddino.

Wodoratta:

5 Hinttenoo, Yerusaalame mac'c'a asatoo, sisite,

taani karetsa; gidooppenne, malanchcha.

Ta karetsatetsay K'eedaare dunkkaaniyaa mala;

shin ta malay Solomona kaatiyaa golliyaa gaariddotuwaa mala.

6 Ta malaa kares'isseeddawe s'uuggiyaa aawaa;

taani karetsa gideedda diraw, taana kad'oppa.

Ta ishatuu, ta aatti naanatuu taananna walak'ettiide,

taana woyniyaa turaa naaganchcha ootseeddino;

yaatina, taani taana naagabeykke.

7 Ta siik'ow, ane taw oda;

ne dorssaa wudiyaa neeni heemmiyaawe hak'anee?

Gallassi awaappe ne unttuntta shemppisiyaawe hak'anee?

Neena demmanaw ne laggetuwaa wudiyaa kaalaade,

ayaw yuushshanchcha mac'c'a asaa gidoo? yaagaaddu.

Yerusaalame mac'c'a asatuu:

8 Hanne, mac'c'a asaa ubbaappe aad'd'a lo"iyaa malanchchatee!

Sa'aa erana d'ayooppe, dorssay beedda sa'aa kaalaade ba;

ne deeshsha maratuwaakka hentsanchchatuwaa dunkkaaniyaa matan heemma.

Woddallay

9 Ta siik'k'atee!

Gibs'e kaatiyaa paraa gaariyaa goochchiyaa paratuwaa giddon de'iyaa maggaayatiidan lo"aasa.

10 Abeet, ne haytsaan goolakkattiyaa alleek'k'uwaana shiik'iide,

ne gac'uu ayaa lo"ii! Ne ziizziikka ink'k'uwaan alleek'k'etteedawaa.

11 Nuuni new biran alleek'k'etteedda,

work'k'aa alleek'k'uwaa oosissana yaageeddino.

Wodoratta:

12 Kaatii maaddan utti de'ishshin,

ta shittuwaa sawuu golliyaa giddo ubbaan toshukku geedda.

13 Ta siik'uu ta d'antsatuwaappe gidduwaan shemppiyaa wode,

Aa peenuu k'arc'c'iitiyaana de'iyaa kawaraadan sawee.

14 Ta siik'uu Enggaade geetettiyaa woyniyaa sa'aan doleedda,

bazzuwaa c'iishshaa mala yaagaaddu.

Wodallay:

15 Ta siik'k'atee, neeni waata lo"ay! Neeni waata lo"ay!

Ne ayifetuu harap'p'iyaa ayfiyaadan lo"iino yaageedda.

Wodoratta:

16 Ta siik'ow, neeni ayaa lo"ay! Ayaa nashechchay;

nu arssayikka aac'eedda maataadan nashechchiyaawaa.

17 Nu golliyaa zaaruu zigaa; kaaraykka s'iidan dadetteeddawaa yaagaaddu.

2

Wodoratta:

1 Taani, «Saaroona giyaa sa'aan doliyaa c'iishshaanne,

wombban doliyaa lo"o c'iishshaa mala» yaagaaddu.

Wodallay:

2 Ee ta siik'k'atta mac'c'a asaa giddon s'eelliyaa wode,

aguntsaa giddon beettiyaa lo"o c'iishshaa malataw yaageedda.

Wodoratta:

3 Ta siik'uu hara wodallatuwaa giddon s'eelliyaa wode,

woran de'iyaa appiliyaa giyaa mitsaa malatee;

taana loytsi nashechchina, Aa kuwaa giddon uttaad;

Aa ayifii miina, taana loytsi mal"ee.

4 I taana k'umaa miyaa aakko wuyggiyaa gelisseedda;

bare siik'uwaa banddiraadan ta bolla d'ok'k'u d'ok'k'u ootseedda.

5 Taani Aa siik'uwaan okettaade harggeedda diraw,

zabiibiyaa ayifiyaa taana miziide ministe;

appiliyaa taana miziide, ta wolk'k'aa kuntsite.

6 Bare haddirssa kushiyaa taana borkkotisseedda;

bare ushechcha kushiyan taana k'oommeedda.

7 Hinttenoo Yerusaalame yalaga mac'c'a asaw,

siik'uu barew dosiide denddana gakkanaw,

Aa hintte beegotsena mala,

taani hinttena gen"etuwaaninne bazzuwaa dogetuwaan c'allay.

Siik'uu Ubbaa Yewuwaa Loytsee

(2:8—3:5)

8 Sisite, hewe ta siik'uwaa kooshshaa! Be'ite deriyaana piriidde,

zoozetuwaa bollaanna s'onggettiidde gakkeedda!

9 Ta siik'uu wushaa mala; woy gen"iyaa maraa malatee.

Be'ite, I nu golliyaa dirssaa matan ek'k'eedda;

maskkootiyaanna golle s'eellee;

gaaridduwaa garssaanakka luus's'ay s'eellee.

10 Ta siik'uu taana hawaadan yaagee; Ta siik'k'atee, dendda!

Ta malanchchatee, haaya! Ittippe ane boytte.

11 Be'a, balgguu aad'd'eeda; iraykka ek'k'eedda.

12 Biittan c'iishshay c'iisheedda; yetsaa yes's'iyaa aginayikka gakkeedda;

harap'p'iyaa yetsay nu biittan sisettee.

13 Balasii ayifiyaa doommeedda; woynnii c'iisheedda;

Aa c'iishshaa sawuu biittan toshukku gee.

Hewaa diraw, ta siik'k'atee, dendda; ta malanchchatee, haaya;

ane ittippe boytte yaagee yaagaaddu.

Wodallay:

14 Neeni aafuwaa doonaa zaallaa za'an k'osetteedda harap'p'atti mala;

ane itti gede taana ne som"uwaa bessa; ne kooshshaakka sisa.

Ayaw gooppe, ne kooshshay taana k'aretsee;

ne som"uukka daro lo"ee yaageedda.

Yerusaalame Wodorotuu:

15 Nu woynnii c'iisheedda; hewaa diraw,

nu woyniyaa gidduwaa bayzziyaa worakanatuwaa,

he k'eeri worakanatuwaa p'iriyaa wotsiide oyk'k'ite yaageeddino.

Wodoratta:

16 Ta siik'uu tawaa; taanikka aano;

c'iishshaa giddon I bare wudiyaa heemmee.

17 K'amma d'umay k'aarettanaw, wontta c'arkkuu c'arkkanaw,

ta siik'ow, gen"iyaadan woy yalaga doggiyaadan,

aafotiya deriyaana wos's'aade haa simma yaagaaddu.

3

Wodoratta:

1 K'amma kumentsaa ta hiis'an gisaade,

ta siik'uwaa demmanaw amottaad; minisaade koyaad;

shin demmanaw danddayabeykke.

2 Katamaa giddon de'iyaa aakonne s'untsa ogetuwaa ubbaan yuuyyaad;

ta siik'uwaa demmanaw koyaad; minisaade koyaad;

shin demmanaw danddayabeykke.

3 Katamaa yuuyyi naagiyaawanttu taana demmeeddino;

taanikka, Ta siik'uwaa be'eeditee? yaagaade unttuntta oochchaad.

4 Unttunttuppe yaa aad'anne ta siik'uwaa demma aggaad.

I taappe kessi akkenaadan, minisaade oyk'k'aad;

ta daayi golle akka afaad; ta yeletteedda kifiliyaa gelissaad.

5 Hinttenoo Yerusaalame yalaga mac'c'a asaw,

siik'uu barew dosiide denddana gakkanaw,

Aa hintte beegotsena mala,

taani hinttena gen"etuwaaninne bazzuwaa dogetuwaan c'allay yaagaaddu.

Soyzzuwaabaa

(3:6—4:5)

Yerusaalame Wodorotuu:

6 Hawe bazzuwaana yiyaawe, c'uwaa tuussaa malatiyaawe,

peenuukka zal"anchchaa is'aanaadaaninne kawaraadan,

sawiyaawe I oonee?

7 Hewaa be'ite, Solomona paraa gaarii yee;

he paraa gaarii Israa'eeliyaappe dooretteedda wolk'k'aamatuu,

usuppun tammu tooranchchatuu ajabeedino.

8 Unttunttu ubbaykka mashshaa oyk'k'etsaa meezeteeddawanttanne,

olankka paac'etteeddawantta.

K'amman gakkana metuwaa ek'ettanaw,

unttunttu ittuu ittuu mashshaa gis's'iide giigeeddawantta.

9 Kaatiyaa Solomon paraa gaariyaa giddon,

barew uttiyaa kawutetsaa araataa giigisseedda.

I araataa Liibaanoosa asaappe aheedda mitsaappe oosisseedda.

10 Araataa tuussatuu biran sheeshetteeddino;

gedii work'k'aan alleek'k'etteedda;

uttiyaasay Yerusaalame wodoratuu ochchaa teeraa malatiyaa k'ac'inan,

siik'uwaan daddeedda afilaan kameteedda yaageeddino.

Wodoratta:

11 Hinttenoo, S'iyoone wodoratoo, Kaatiyaa Solomona be'anaw haayite!

I loytsi nashetteedda, Aa bullachchaa gallassi Aa aata Aa huup'iyaan,

wotseedda kallachchaa wotsiide utteedda yaagaaddu.

4

Wodallay:

1 Ta siik'k'atee, neeni ayaa malanchchatii! Neeni woota lo"ay!

Ne ayifetuu ne som"uwaa kammiyaa sharbbe gidduwaana be'iyaa wode,

harap'p'iyaadan lo"iino.

Ne binnaanay Gala'aade Deriyaappe wod'd'iyaa deeshshaa wudiyaa mala.

2 Ne achchay meedettiide, haatsaan meec'etteedda ubbaykka manttiyaa yeliyaa,

unttunttu giddon maynii bayinna dorssaa wudiyaa mala.

3 Ne mettershshatuu zo'o k'ac'inaa mala;

ne haasayiyaa wode daro nashechchiino.

Ne laa"u gac'otuwaa sharbbiyaa gidduwaana s'eelliyaa wode,

itti roomaaniyaa laa"u kessi p'alk'k'eeddawaa malatiino.

4 Ne k'ood'ii olaa miishshaa kak'k'anaw gimbbeedda,

Daawita adussa gimbbiyaa malatee;

he gimbbii sha"u mino olanchchatuwaa gonddallii kak'ettina,

alleek'k'etti utteedda.

5 Ne d'antsatuu manttiyaa yeletteedda,

wora c'iishshaa giddon miyaa gen"iyaa maratuwaa malatiino.

Soyzzuwaa Ittipetetsaa

(4:6—5:16)

6 K'ammay wonttanaw, kuway kichchanaw,

karbbiyaa deriyaanne is'aanaa zooziyaa baade shemppashshana.

7 Ta siik'k'atee, ne asatetsay ubbaykka malanchcha;

neenan wotsiyaawe ayaynne baawa.

8 Ta mushurattee, Liibaanoosa Deriyaappe wod'd'a.

Gaammuunne maahii geessuu Amaana Deriyaappe,

Saniira Deriyaappenne Hermmoone kiikiyaappe wod'd'a.

9 Ta siik'uwaa michchato gidiyaa ta siik'attee!

Ne ayifiyaa s'eeluunne ne k'ood'iyaa alleek'k'uu,

ta wozanaa nashshechchan gooshsheedda.

10 Ta siik'uwaa michchato gidiyaa ta mushurate!

Ne siik'uu taana ayaa nashechchii!

Ne siik'uu woyniyaa eessaappe aad'd'i nashechchee;

ne shittuu ubbabaappekka aad'd'iide sawee.

11 Ta mushurattee, ne mettershshaanna eessaa ililuu s'okee.

Ne doonaappe eessaynne maatsay pulttee;

ne mayuu Liibaanoosa s'iidday sawiyaawaadan sawee.

12 Ta siik'uwaa michchato gidiyaa ta mushurati yuushshuu,

direttiide naagettiyaa ataakilttiyaa sa'aa mala.

Yuushshuu gimbbetteedda pulttuwaa,

maatafay attametteedda goggiyaa haatsaa mala.

13 Ne ataakilttetuwaa giddon: roomaanii,

dooretteedda ataakilttiyaa ayifetuu,

heenayinne narddoosiyaa giyaawanttu de'iino.

14 Hewaadankka k'ay narddoosii,

laadii, sawuwaa maataynne k'arafay,

hewaadankka is'aanaadan sawiyaabatuu de'iino;

hewaadankka k'ay karbbii,

godare uutsaa c'iishshaynne dumma dumma k'imaamiyaa ataakilttetuu mokkiino.

15 Neeni ataakilttiyaa sa'aa aliyaa pulttuwaa mala;

de'uwaa haatsay beettiyaa ollaa mala;

Liibaanoosa Deriyaappe goggiyaa shaafaa mala yaageedda.

Wodoratta:

16 Huup'issa bagga c'arkkoo, dendda!

Gedissa bagga c'arkkoo, haaya!

Ta ataakilttiyaa bolla c'arkka! Aa sawuu hewan toshukku go.

Ta siik'uu bare ataakilttiyaa giddo yo.

Daro mal"iyaa teeratuwaa mo yaagaaddu.

5

Wodallay:

1 Ta siik'o michchatto gidiyaa ta mishiratte,

be'a; taani ta ataakilttiyaa giddo gelaad.

Ta karbbiyaanne ta shittuwaa c'iishshaa k'oray.

Eessaa ukitsaa yolttayaade may.

Ta woyniyaa eessaanne ta maatsaa ushay yaageedda.

Yerusaalame Wodoratuu:

Hinttenoo, Aa laggetoo, siik'uwaa alana gakkanaw ushite yaageeddino.

Wodoratta:

2 Taani k'amma gem"ishaad; shin ta wozanay beegotti utteedda.

Ta akumuwaan ta siik'uu hawaadan yaagiidde,

penggiyaa k'os's'iina sisaad; Ta mushurattee, ta siik'k'atee,

neenan wotsiyaawe bayinna ta harap'p'atte, taw kariyaa dooyaa;

ta huup'ii ketterssaan ka"eedda.

Ta binnaanaykka k'amma puusiyaan narkkakkeedda yaagee.

3 Taani, Ta mayuwaa k'aara diggaad; zaara mayyooyye?

Ta gediyaa meec'etta kichchaad; zaaraadde urk'k'ayooyye? yaagaad.

4 Ta siik'uu ifitsaa s'oo'iyaanna bare kushiyaa golle yeddeedda;

ta wozanay Aa diraw poddi poddee.

5 Yaatina, ta siik'oo kariyaa dooyanaw denddaad.

Kariyaa dooyiyaa kulbbuwaa taani oyk'k'iyaa wode,

ta kushiyaappe karbbii, ta birad'd'iyaappe shittuu s'okee.

6 Ta siik'oo kariyaa dooyaad; shin dooyiyaa wode I baawa bi kichcheedda.

Aa kooshshaa sisanaw loytsi amottaad.

Mintsaade Aa koyaad; shin demmanaw danddayabeykke.

S'eegaad; shin taw koyibeenna.

7 Yuuyyiide katamaa naagiyaawanttu taana demmiide,

wad'd'eeddinonne madutseeddino;

katamaa dirssaa naagiyaawanttu ta k'umayuwaa k'aari akkeeddino.

8 Hinttenoo Yerusaalame geelayotoo, ta siik'uwaa demmooppe,

taani Aa siik'uwaappe denddeeddawaan harggiyaawaa,

hadaraa, aw odite yaagaaddu.

Yerusaalame Wodoratuu:

9 Neenoo, mac'c'a asaa ubbaappe aad'd'eeda malanchchatee!

Ne siik'uu tumu haratuwaappe waan dummatii?

Neeni hawaa keeshshaa nuuna c'alliyaawe,

I haratuwaappe dummatiyaawe ayaanee? yaageeddino.

Wodoratta:

10 Ta siik'uu daro lo"iyaawaanne mina;

tammu sha"u attuma asaa giddon Aa mali baawa.

11 Aa huup'ii work'k'aa luliyaa malatee;

Aa binnaanaykka lo"anne k'uuruwaa mala karetsa.

12 Aa ayifii shaafaa lank'k'iyaan ek'k'eeddanne,

maatsan meec'etteeddawaa malatiyaa harap'p'etuwaa malatee.

13 Aa gac'otuukka sawuwaa maataynne,

k'imaamii toketteedda atakilttiyaadan lo"iino;

Aa mettershshatuu karbbiyaa shittuu s'okiyaa wora c'iishshaadan lo"iino.

14 Aa kushetuu ink'k'uwaan alleek'k'etteedda work'k'aa s'am"aadan lo"iino;

Aa asatetsay samppeeriyaa giyaa ink'k'uwaan alleek'k'etteedda,

danggarssaa achchaa mala.

15 Aa gedetuu work'k'aa baasuwaan toketteedda,

ibinabaradiyaa tuussaa malatiino;

Aa malay zigan alleek'k'etteedda Liibaanoosa asaa mala.

16 Aa doonay eessaadan mal"ee. I ubbaannakka lo"iyaawaa.

Hinttenoo Yerusaalame wodoratoo,

ta siik'uunne ta laggii hawaa malatee yaagaaddu.

Siik'uu Ubbaappe Doorettee

6

(6:1—7:6)

Yerusaalame Wodorotuwaa:

1 Mac'c'a asaa ubbaappe malanchchatee!

Ne laggii hak'a beedee? Nuunikka neenana ittippe koyanaw,

I beedda sa'aa nuw oda yaageeddino.

Wodoratta:

2 Ta siik'uu dorssaa wudiyaa heemmanawunne,

lo"iyaa c'iishshaa shiishshanaw,

shittuwaa sawuwaa maatay de'iyaa ataakilttiyaa giddo wod'd'eedda.

3 Taani ta siik'uwaanno; ta siik'uukka tawaa.

I c'iishshaa giddon wudiyaa heemmee yaagaaddu.

Wodallay:

4 Ta siik'k'atee! Neeni Tirs's'a katamay lo"iyaawaadan lo"aasa;

Yerusaalamedan daro lo"aasa; banddiraa oyk'k'iide,

salppiyaan biyaa olanchchay yashshiyaawaadan yashshaasa.

5 Hayyanaa ne ayifiyaa taappe wora zaaraarikkii,

ayaw gooppe, unttunttu taana waayissiino.

Ne binnaanay Gala'aade Deriyaappe wod'd'iyaa deeshshaa wudiyaa malatee.

6 Ne achchay meec'ettiide kesiyaa, ubbaykka manttiyaa yeliyaa,

unttunttu giddon maynii bayinna dorssaa wudiyaa mala.

7 Ne laa"u gac'otuwaa sharbbiyaa gidduwaana s'eelliyaa wode,

laa"u kesseedda roomaaniyaa teeraa malatiino.

8 Usuppun tammu mac'c'a kaatetuunne usuppun tammu baakkotuu,

k'ay payduu bayinna wodorotuu taw de'iino.

9 Shin ta harap'p'atta, ta tooshii bayinnaana, Aa taw dumma.

Aa bare aatissikka mes's'i ittinno;

izo yeleedda aatakka ayaappenne aatsaade izo siik'aw.

Wodorotuukka izo s'eelliide, Hanna anjjetteedaano yaagiino.

Mac'c'a kaatetuukka baakkotuukka izo sabbiino.

Yerusaalame Wodoratuwaa

10 Hanna wontta s'alk'k'iyaadan doliyaana, aginaadan poo'iyaanna,

awaadan c'addiyaana, banddiraa oyk'k'iide salppiyaan biyaa olanchchaadan,

yashshiyaanna iza oonee? yaagiino.

Wodallay

11 Taani wombban toketteedda mitsatuu lic'uwaa be'anaw,

woyniyaa turay aac'eedenttonne k'ay roomaaniikka c'iisheeddenttonne s'eellanaw,

duge ataakilttiyaa sa'aa wod'd'ay.

12 Taani akeekenan de'ishiina, ta amuu taana afiide,

ta kaatiyaa matan, paraa gaariyan taana utisseedda yaageedda.

Yerusaalame Wodorotuwaa:

13 Neenoo Shulaame biittaappe yeeddawunne, haaya;

haa simma! Neena nu loytsiide s'eelana; haa simma! yaageeddino.

Wodoratta:

Daro asaa sintsan yes's'iyaa asaadan, taakko ayaw s'eelliitee? yaagaaddu.

7

Wodallay:

1 Kaatiyaa naattidan lo"iyaanee!

Ne gedetuu neeni nas'alaa c'aammaa wotsi de'ishshin be'iyaa wode,

ayaa lo"iino! Ne sheechchii eranchcha wogaac'ii k'os's'iide,

loytsi alleek'k'isseeda ink'k'uwaa malatee.

2 Ne gul"ay woyniyaa eessay kumeedda birilliyaa malatee;

ne s'eessaa yuushshuu c'iishshan k'ashetteedda zarggaa mirk'k'iyaa malatee.

3 Ne d'antsatuu manttiyaa yeletteedda, gen"ati maratuwaa malatiino.

4 Ne k'ood'ii danggarssaa zaaliyaan alleek'k'etteedda adussa gimbbiyaa mala.

Ne ayifii wolk'k'aama Haseboona katamaa penggiyaa matan de'iyaa,

zeeruwaa haatsaa malatee.

Ne siid'ii Damask'k'o s'eelissiide gimbbeedda Liibaanoosa gimbbiyaa malatee.

5 Ne huup'ii K'armmeloosa asaa malatee;

ne olassa binnaanay k'ac'inaa s'aatsaa malatee;

kaatiyaakka ne huup'iyaa datsay nashechcheedda.

6 Ta siik'k'atee, ne ayaa lo"ay! Ne ayaa malanchchatii!

Ne siik'uu taana ayaa nashechchii!

Taaninne Neeninne S'alalay

(7:7—8:4)

7 Ne geesay zambbaa geesaa malatee.

Ne d'antsay zambbaa ayifiyaa wurc'c'uwaa malatee.

8 Taani, Ha zambbaa gi"ana; Aa maratuwaa oyk'k'ana yaagaad.

Ne d'antsay woyniyaa teeraa wurc'c'uwaa mala;

k'ay ne siid'iyaanna kesiyaa peenuu appiliyaa ayifiyaadan sawee.

9 Ne yeruu mettershshatuwaappenne achchaappe gidduwaana,

walalattiidde geliyaa woyniyaa mala.

Wodoratta:

Ubbaappe aad'd'iide mal"iyaa

woyniyaa eessaa mala yaageedda.

10 Taani ta al"o siik'uwaanno; ikka taana amottee.

11 Ta siik'ow, haaya; laa"uu katamaappe kesiide biide,

gas'ariyan ak'oytte; k'ammaa laa"uu hewan aatsana.

12 Wontta guuran ane woyniyaa turaa giddo boytte;

woyniyaa turay c'iisheeddentto, c'iishshiide ayifiyaa dors's'os's'eedenttonne,

k'ay roomaaniikka ayifeeddentto ane be'oytte.

Taani ta siik'uwaa neena hewan bessana.

13 Inkkoyiyaa ayifiyaa sawuunne hara nashechchiyaa ataakilttiyaa ayifii,

nu karen besseedda; ta siik'oo!

Ha ayifetuwaappe teereeddawanttanne ooratsa mas'eeddawantta,

new ashsha wotsaad.

8

1 Ne taw allaga gidennaan ta daayi d'antsaa d'ammeedda ta ishaa gidaarikkiishsha!

Yaatintto taani neena ogiyaan demmaade shiishsha akka yerina,

taana ooninne borennashin.

2 Taana tamaarisseedda ta daay golle taani neena kaaletsaade,

ta daayi k'ol"o gelissa aginaa,

hewan taana ne siik'uwaabaa tamaarisseeddawaa gidaarikkii;

roomaaniyaa gum"eedda mal"iyaawaa,

lo"iyaa woyniyaa eessaa taani neena hewan ushshaarikkitaa.

3 Taana hewan ne haddirssa k'eesiyaa borkkotissaade,

ne ushechcha kushiyan taana k'oommeeddawaa gidaarikkii.

4 Hinttenoo Yerusaalame wodoratoo,

Siik'uu bare wodiyaan denddanaw, k'aasetsi dentsetsennaadan,

ta hinttew hadaraa gay yaagaaddu.

Siik'uwaa Sabaa

(8:5-14)

Yerusaalame Wodorotuu:

5 Bare siik'uwaa hashiyaan zemppaade,

bazzuwaappe yiyaana hanna oonee? yaageeddino.

Wodoratta:

Beni ne aata neena bannikka yeleedda,

appiliyaa lank'k'iyaan ne gisa de'ishshin,

neena ta k'aaseretsaade dentsaad.

6 Med'inaa siik'uwaan taana ne wozanaa bolla attama;

ne k'esiyankka maatafaadan, ta s'alalaa oyk'k'a.

Ayaw gooppe, siik'uu hayk'k'uwaa mala mina;

mishuukka duufuwaa mala mek'etsaa iita;

Aa lac'uukka S'oossaa tamaa lac'uwaa mala.

7 Haatsaa daruu siik'uwaa tamaa toyissanaw danddayenna;

di'uukka meec'c'iide afanaw danddayenna.

Asay siik'uwaa shammanaw barew de'iyaa ak'uwaa ubbaa immooppekka,

siik'uu shaluwaan shamettenna diraw,

asay hewaa kad'ee yaagaaddu.

Wodoratti Ishatuu:

8 Nuw tiraan d'antsay uttibeenna michchata de'aw;

asinay izo oochchooppe, nuuni iw ootsanawe ayee?

9 Iza gimbbiyaa dirssaa gidintto, nuuni I bolla wochchiyaa adussa,

biraa gimbbiyaa gimbbana; Aa dirssaa pengge gidintto,

zigaa sank'k'aan izo doodissana yaageeddino.

Wodoratta:

10 Hekko taani dirssaa gimbbiyaa;

ta d'antsaykka gimbbiyaa bolla gimbbetteedda wochchiyaa saa;

hewaa diraw, taani ta siik'uwaanna de'iyaa wode, I taanan nashettee.

11 Solomonew Ba'aali-Hamoonan woynnii toketteedda shoyk'ay de'ee;

he woyniyaa gidduwaa ootsiyaawanttoo keraa immeedda.

Keraa akkeedawanttu teeran go'etteeddawaa diraw,

huup'iyaan huup'iyaan sha"u biraa aw ahiino.

12 Shin taw ta buzo woynnii toketteedda shoyk'ay de'ee;

Solomona, neeni sha"u biraa akka;

ataakilttiyaa ootsiyaawanttu laa"u s'eetu biraa akkino yaagaaddu.

Wodallay:

13 Neenoo, ataakilttiyaa giddon de'iyaa ta siik'k'atee,

ne kooshshaa laggetuwaa sissanaw koyiino;

ne kooshshaa taana sisa yaageedda.

Wodoratta:

14 Ta siik'ow, taakko ellekka haaya!

Sawiyaa maatay mokkiyaa deretuwaa bollaanna,

guppiyaa gen"iyaa woy doggiyaa maratuwaa malataade yaagaaddu.

Isiyaasa

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

51

52

53

54

55

56

57

58

59

60

61

62

63

64

65

66

Isiyaasa Timbbitiyaa

Geluwaa

Isiyaasa mas'aafay Kiristtoosi yelettanaappe kase, hosppun s'eetu laytsaa heeraan Yerusaalamen de'eedda, timbbitiyaa odiyaa Isiyaasa suntsan s'eesettee. Aa suntsaa biletsaykka, «S'oossay Ashshiyaawaa» giyaawaa. Ha mas'aafaa heezzu huup'e huup'e kifiletuwaan shaakkiide be'anaw danddayeettee.

1. Shemppuwaa 1ppe biide 39 gakkanaw de'iyaawe gedissa baggana de'iyaa Yihudaa kawutetsaa Asoore giyaa wolk'k'aama shooro kawutetsay wolk'k'aantsiyaawaa odee. Yihudaa hewaa mala hadan yeggeeddawe Asoore kawutetsaa minotetsaa gidennaan, asaa nagaraa, S'oossaw azazettenan is's'iyaawaa, hewaadankka unttunttu S'oossan ammanettennan aggiyaawaa gidiyaawaa Isiyaasi malaateedda. Timbbitiyaa odiyaawe k'onc'c'e haasayaaninne oosuwaan asaanne asaa kaaletsiyaawantta s'illotetsaynne suure pirdday kumeedda de'uwaakko simmana mala akeekisseeda; k'ay S'oossaw azazettenan aggiyaawe gammaa meettettussaanne bashshaa kaaletsiyaawaa unttunttoo minisiide odeedda. Isiyaasi hewaa bollakka gujjiide odiidde, yaana wodetuwaan sa'aa yuushshuwaan saruu kumeedda, pokkobay bayinnan kaaletsiyaa, Daawita zare gidiyaa kaatii yaanaw de'iyaawaa kasetiide odeedda.

2. Shemppuwaa 40ppe biide 55 gakkanaw de'iyaa kifiliyaappe dariyaa baggay Yihudaa Asay omoodettiide Baabloone beedda wode, unttunttu de'uu kunddeeddanne unttunttu hidootaa k'ans's'eedda wodetuwaabaa odee. Timbbitiyaa odiyaawe S'oossay bare asaa he hanotaappe billi yeddana wodiinne unttunttu ooratsa de'uwaa doommana mala, unttuntta Yerusaalame afana wodii matatteeddawaa odeedda. Ha shemppatuwaa giddon k'onc'c'iide beettiyaa yewuu S'oossay taarikiyaw Goda gidiyaawaanne bare asaw aw de'iyaa halchchuwaa, hewenne Israa'eeliyaa asaa baggana anjjettanaw de'iyaa asaakko unttunttu biide, ootsanaw bessiyaawaa odiyaa kifiliyaa.

3. Shemppuwaa 56ppe biide 66 gakkanaw de'iyaa kifilii odiyaawe guyyen Yerusaalamen de'iyaa asaawaa; he Asay S'oossay bare asaw geleedda k'aalaa polanawaa geeshshiide eranaw, markka gidiyaabaa demmanaw koyiidde utteedda. Unttunttu loytsi ootsanaadan koyetteedda oosotuu s'illotetsaa, suure pirddaa, Sambbataa bonchchiyaawaa, yarshshuwaa yarshshiyaawaanne woosan sheekkiyaawaa. Ha kifiliyaan eretteedda shemppuu 61:1-2 de'iyaawaa gidishin, Yesuusi koyiro oosuwaa doommiidde, bare s'eessaabaw markka ootsiide shiishsheedda k'aalatuu ha paydotuwaa giddon de'iino.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Geluwaa 1:1-31

Yihudawunne Israa'eeliyaw Aad'd'eeda Kiitatuwaa 2:1—5:30

Isiyaasa Oosuwaan Beeteedda Yewotuwaa 6:1—9:7

Yihudawunne Israa'eeliyaw Gujja Kiitatuwaa 9:8—12:6

S'oossaa Muray Hara Asatuwaa Bolla 13:1—23:18

Waayettiyaa Israa'eeliyaa Asatoo Hidootaa Kiitaa 24:1—27:13

S'oossay Makkalanchcha Asaa Muriyaawaa gidussaa 28:1—31:9

S'oossay Eedooma Muriyaawaa Iyeruusaaleemo Anjjiyaawaa Gidussaa 32:1—35:10

Aasoora, Baabloona, Kaatiyaa Hizk'k'iyyaasanne Isiyaasa 36:1—39:8

S'oossay Bare Asaa Ashiyaawaa Gidussaa 40:1—48:22

S'oossaa Hagaaziyaawaabaa 49:1—53:12

S'oossay Immeedda Hidootaa Naagiyaawaa Gidussaa 54:1—55:13

Asaa Zarii ubbay S'oossaa Bagga Gidanaw Danddayussaa 56:1-8

S'oossaw Amanetena Kaaletsiyaawanttu Muretiyaawaa 56:9—59:21

Yerusaalame Sintsa Bonchcho Hidootaa 60:1—62:12

S'oossaa Ooratsaa Maalalisiyaa Med'etaa 63:1—66:24

1

Geluwaa

(1:1-31)

1 Ooziyaane, Iyo'aataami, Akaazinne Hizk'k'iyaasi Yihudaa kaatetuwaa gideedda wode, Amoos'a na'ay Isiyaasi Yihudaabaanne Yerusaalamebaa be'eedda sas'ay hawaa.*

S'oossay Bare Asaa Seereedda

2 Salotuwaan de'iyaawanttoo, sisite; sa'aan de'iyaawanttoo, sisite; ayaw gooppe, Med'inaa Goday hawaadan yaageedda; «Taani naanatuwaa dichcha gatsaad; shin unttunttu taw makkaleeddino. 3 Booray bare godaa eree; hariikka barena mooddeeddawaa zadaluwaa eree; shin Israa'eelatuu erikkino; ta asatuu akeekikkino.

4 «Nagaraa ootsiyaa kawutetsaw, hintte naak'uwaan dees'etteedda asaw, iitaa ootsiyaa zariyaw, hintte mayzatuwaa tunatetsaa kaaliyaa naatoo, hinttenttoo aayye ana! Med'inaa Godaa hintte aggeeddita; Israa'eeliyaa Geeshsha sheneyeeddita; aw zokkiyaa zaareeddita. 5 Hintte ayaw makkalaa bolla makkalaa gujji gujji biitee? Ayaw k'aykka murettanaw koyiitee? Hintte kumentsaa huup'ii saketteedda; hintte kumentsaa wozanaykka daabureedda. 6 Gediyaa birad'd'iyaappe huup'iyaa binnaanaa gakkanaw pas'atetsay baawa; madutsay, gaafunne giiyiyaabay de'ee; unttunttunne giiyibeykkino, woy meec'etti k'ashettibeykkino, woy zayitiyaan okettiide shuggibeykkino.

7 «Hintte gaddii dirk'k'aletiide bayana; hintte katamatuukka taman s'uugetteeddino; hintte goshshaa hintte s'eellishin, allagatuu akkiino; imatsaa asatuu, mela ashana. 8 Yerusaalame katamay woyniyaa turaa naagiyaa daasiyaadan, leekiyaa naagiyaa golliyaadan morkkiyaan diretteedda katamaadan haniide atteeda. 9 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday nuw amareeda zaratuwaa ashshenentto, nuuni Sodooma katamaadaaninne Gamoora katamaadan haneeddoshin» yaageedda.*

10 Hinttenoo, Sodooma mooddiyaawantto ubbatoo, Med'inaa Godaa k'aalaa sisite! Hinttenoo, Gamoora asaa ubbatoo, nu S'oossaa higgiyaa sisite! 11 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hintte yarshshuwaa daruu taw ayaa go"ii? Hanno gakkanaw hintte taw shiishsheedda s'uugetteedda orgge dorssatuwaanne d'iikkeedda mehiyaa mod'd'uwaa yarshshuwaa taani kallaad; korumaa booratuwaa, dorssaa maratuunne deeshshatuwaa suutsan taani nashettikke.* 12 Hintte taw goyinnanaw yiyaa wode, ta Geeshsha Golliyaa dabaabaa hinttena yed'd'ite geeddawe oonee? 13 Simmi hada yarshshuwaa ahiyaawaa aggite! Hintte c'uwissiyaa is'aanay taana sheneyee; aginaa s'eeruwaa hintte bonchchiyaa gallassaa, hintte Sambbataanne hintte keereedda yaa'atuwaa, ha shiik'atuwaa ubbaa iitatetsaana ittippe walaketteeddawantta taani danddaykke. 14 Aginaa s'eeruwaa hintte bonchchiyaa gallassaanne keeretteedda hintte baalaa gallassatuwaa taani is's'aad; unttunttu taw tookuwaa gideeddino; taani unttuntta tookkaadde daaburaad.

15 «Hintte kushiyaa mic'c'iide, hintte woossiyaa wode, taani ta ayfiyaa hintteppe gentsana; hintte daro woosaa woossinttokka, taani sisikke; ayaw gooppe, hintte kushii suutsan munak'etteedda. 16 Meec'ettite; geeyite; hintte iita oosuwaa ta sintsaappe diggite. Iitaa ootsiyaawaa aggite; 17 lo"obaa ootsanaw tamaarite. S'illo pirddaa koyite; un"etteeddawanttu morggiyaa oyk'k'ite. Aawuu bayinnawanttoo pirddite; asinay hayk'k'eedda mac'c'a asatoo mootettite» yaagee.

18 K'aykka Med'inaa Goday, «Haayite; ane zorettoytte. Hintte nagaray baaraadan zo"inttokka, shachchaadan boos's'ana; suutsaadan zo"inttokka, puuttuwaadan boos's'ana. 19 Hintte eeno giide, taw azazettooppe, gadiyaappe mokkiyaa murutaa maana. 20 Shin hintte is's'aaddi giide makkalooppe, mashshaan meetettana» yaagee. Med'inaa Goday bare doonaappe hawaa haasayeedda.

Nagaray Kumeedda Katamaa

21 Ammanetteeda wolk'k'aama katamata waanaade sharmus'a gidaadee! Iza kase suure pirdday kumeeddaano; s'illotetsay kase I giddon de'eedda; shin ha"i asaa wod'iyaawanttu izi giddon de'iino. 22 Ne biray shi'i kichcheedda; ne lo"o woyniyaa eessaykka haatsaana yeeletteedda. 23 Hintte daannatuu makkalanchchatuwaanne kayisotuwaa lagetuwaa gideeddino; unttunttu ubbatuukka mattaayiyaa dosiinonne miishshaa yederssiino; aawuu bayinnawanttoo pirddikkino; asinay hayk'k'eedda mac'c'a asatuwaa mootuu unttunttukko shiik'enna.

24 Hewaa diraw, Goday, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa Wolk'k'aamay, hawaadan yaagee; «Ha"i taani taana is'iyaawanttuppe shemppana; taani ta morkkatuwaa bolla ta haluwaa kessana. 25 Taani ta kushiyaa ne bolla wotsana; ne shi'owaa k'uls's'us's'issaade geeshshana; neenana walaketteeddabaa ubbaa geeshshaade yedissana. 26 Taani beniwanttu mala daannatuwaa, koyirowanttu mala zoriyaawantta new zaarana. Hewaappe guyyiyaan, neeni S'illotetsaa Katamaa, Ammanetteeda Katamaa geetettana» yaagee.

27 S'iyoonee suure pirddan, barenttu nagaraa paas'iyaawanttukka s'illotetsan wozettana. 28 Shin makkalanchchatuunne nagaranchchatuu laa"uukka me"ana; Med'inaa Godaa aggiyaawanttu d'ayana. 29 Wotsanaw doseedda wolaa diraw, hintte yeellatana; hintte dooreedda kaashshaa gishshawukka hintte kawushshana. 30 Bonc'c'ii k'ok'k'ofettiyaa wolaadan, woy dubbi bayinna shoyk'aadan, hintte hanana. 31 Minuu dalaa gidanawaa; Aa oosuukka s'iifa gidanawaa; unttunttu ittippe s'uugettanawantta; he tamaa toyissiyaawe d'ayana.

Yihudawunne Israa'eeliyaw Aad'd'eedda Kiitatuwaa

2

(2:1—5:30)

Med'inaa Sarotetsaa

(Mik. 4:1-3)

1 Yihudaa biittaabaanne Yerusaalame katamaabaa Amoos'a na'ay Isiyaasi be'eeddawe hawaa.

2 Wurssetsa gallassatuwaan Med'inaa Godaa Geeshsha Gollii kees'etteedda derii deretuwaa ubbaappe d'ok'k'iide beettana; zoozetuwaa ubbatuwaappekka bollaanna d'ok'k'u d'ok'k'u gaana. Kawutetsatuwaan de'iyaa Asay ubbay aakko zattana. 3 Daro Asay yiide, «Haayite! Med'inaa Godaa deriyaa, Yaak'ooba Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa ane pude kesoytte. I koyiyaawaadan nuuni baana mala, I nuuna bare ogiyaa tamaarissana» yaagana. Ayaw gooppe, higgii S'iyooneppe, S'oossaa k'aalaykka Yerusaalameppe kesana. 4 Kawutetsatuwaappenne kawutetsatuwaappe gidduwaan I pirddananne daro asatuwaa palumiyaa shaakkana.* Unttunttu barenttu mashshaa maraashaa, barenttu tooraakka baac'aa kessanaw k'os's'ana. Kawutetsay kawutetsaa bolla mashshaa dentsenna. Hewaappe guyyiyaan unttunttu mulekka olaa timirttiyaa tamaarikkino.

5 Hinttenoo, Yaak'ooba zaretoo, haayite! Ane Med'inaa Godaa poo'uwaan hamettoytte.

Med'inaa Godaa Gallassaa

6 S'oossaw, ne asaa, Yaak'ooba zaratuwaa aggaada. Unttunttu away doliyaa bagga gadiyaa asatuwaa biittaan kumeeddino; Piliss's'eema asatuwaadan kaayiino. Unttunttu allaga asatuwaana ittippe zuppetiino. 7 Unttunttu gaddii biraynne work'k'ay kumeeddawaa; unttunttu shaloo zaway baawa. Unttunttu gaddii paray kumeeddawaa; unttunttu paraa gaaretoo zaway baawa. 8 Unttunttu gaddii eek'atuwaan kumeeddawaa; unttunttu barenttu kushii ootseedda oosoo hokkiide goyinniino.

9 Hewaa diraw, Asay ubbay tooshettananne kawushshana. Unttunttoo atto gooppa.

10 Med'inaa Godaa dagamaappenne Aa anggaa bonchchuwaappe attanaw zaallaakko biite; biittaa giddon k'osettite!* 11 Asaa otoruu giiyana; Aa kilahuukka siilana; he gallassi Med'inaa Godaa s'alalay d'ok'k'u d'ok'k'u gaana. 12 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday itti gallassaa keereedda. He gallassi otorettiyaawantta, ayyiyaawanttanne d'ok'k'u d'ok'k'u geeddawaantta kawushshana; 13 adussanne d'ok'k'a gidiyaa Liibaanoosa zigatuwaanne Baasaane wolaa ubbaa d'ayissana; 14 d'ok'k'a deretuwaakka zoozatuwaakka dembbayana; 15 katamaa naagiyaa adussa miis'atuwaa ubbaanne katamaa yuushshuwaan de'iyaa mino gimbbetuwaa zik'k'issana; 16 S'oossay gitanne lo"iyaa markkabatuwaakka haatsaan mitissana. 17 Asaa otoruu zik'k'i gaana; Aa ayyuukka d'ayana. He gallassi Med'inaa Godaa s'alalay d'ok'k'u d'ok'k'u gaana; 18 eek'aa ubbaykka ubbaanna d'ayana.

19 Med'inaa Goday ha gadiyaa k'aatsanaw denddiyaa wode, Aa dagamaappenne Aa anggaa bonchchuwaappe attanaw Asay shuchchaa gonggoloonne biittaa ollaw bak'atana. 20 He gallassi Asay goyinnanaw med'd'eedda barenttu biraa misiletuwaanne barenttu work'k'aa misiletuwaa oc'c'otoonne hara kafotoo olana. 21 Med'inaa Goday ha gadiyaa k'aatsanaw denddiyaa wode, Aa dagamaappenne Aa anggaa bonchchuwaappe attanaw unttunttu gonggolo giddonne shuchchaa kooppo giddo bak'atana.

22 Simmi hayk'k'iyaa asan ammanettiyaawaa aggite! Asay ay maaddanee?

3

Yerusaalame Gakkana Metuwaa

1 Be'ite, Goday, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday minjjaanne maaduwaa laa"uwaakka Yerusaalameppenne Yihudaappe diggana hanee. Katsaa minjjaanne haatsaa minjjaa ubbaa; 2 minotuwaanne olanchchatuwaa, daannatuwaanne timbbitiyaa odiyaawantta, kaayiyaawanttanne c'imatuwaa, 3 olaa gadaawatuwaanne gadiyaa ayissiyaawantta, zoriyaawantta, hiillatiyaawanttanne c'inc'c'a bitanchchatuwaa ubbaa diggana hanee.

4 Taani yalaga attuma naanatuwaa unttunttu kaappuwaa kessana; guutsaa naanay unttuntta mooddana. 5 Asay asaa bolla, shooruu shooruwaa bolla denddiide, ittuu ittuwaa sugana. Yalagay c'imaa bolla, kad'etteeddawe bonchchetteeddawaa bolla denddana.

6 Itti Asay bare aawuwaa golliyaan bare ishatuwaappe ittuwaa oyk'k'iide, «New mayuu de'ee; neeni nuw suntsaa gida; ha koletteedda sa'aa aawotetsaa akka» yaagana.

7 I he gallassi bare k'aalaa d'ok'k'issiide, «Taanan d'alii baawa; ta son k'umi woy mayuu baawa; hintte bolla taana suntsoppite» yaagana.

8 Yerusaalame ganddigaaree; Yihuday kunddee; ayaw gooppe, unttunttu barenttu oduwaaninne barenttu oosuwaan Med'inaa Godaa bolla denddiide, Aa bonchchuwaa toochchiino. 9 Unttunttu som"uwaa malay unttunttu bolla markkattee; unttunttu barenttu nagaraa Sodooma asaadan awaayiino; barenttu nagaraa k'ossikkino. Unttunttoo aayye ana! Ayaw gooppe, unttunttu barenttu bolla iitabaa aheeddino.

10 S'illotoo, «Hinttew lo"a gidanawaa» gaade oda; ayaw gooppe, unttunttu barenttu oosuwaa ayfiyaa maana. 11 Iitatoo aayye ana! Unttunttoo iitana; ayaw gooppe, unttunttu barenttu kushiyaa oosuwaa gatiyaa akkana. 12 Yalagatuu ta asaa un"etsiino; mac'c'a asatuukka unttuntta mooddiino. Ta asaw, hinttena kaaletsiyaawanttu hinttena wora kaaletsiino; hintte biyaa ogiyaakka baletsiino.

S'oossay Bare Asaa Pirddana

13 Med'inaa Goday daannaadan, chilootan uttee; asaa pirddanaw denddee. 14 Asaa c'imatuwaanne kaaletsiyaawantta pirddanaw shiishiide, Med'inaa Goday, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Ta woyniyaa turaa tokkeeddasaa bayzzeeddawanttu hinttena; hiyyeesatuwaappe bonk'k'eeddabay hintte golliyaan de'ee. 15 Ta asaa ayaw kinchcheretsiitee? Hiyyeesatuwaa som"uwaa ayaw gaac'c'iitee?» yaagee Goday, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday.

S'oossay S'iyoone Mac'c'a Asatuwaa Seereedda

16 Med'inaa Goday K'aykka, «S'iyoone mac'c'a asatuu otoretteeddino; barenttu ziizziyaa essi akkiide, barenttu ayifiyaan sim"ettiidde, barenttu hametsaa makisiidde, barenttu gediyaa albbuwaa giirissiidde hamettiino. 17 Hewaa diraw, taani Goday S'iyoone mac'c'a asatuwaa huup'iyaa c'ittuwaan goo'issana. Taani Med'inaa Goday unttunttu huup'iyaa bo"ayana» yaagee.

18 He gallassi Goday S'iyoone mac'c'a asatuwaa alleek'k'otuwaa, hewanttunne unttunttu gediyaa albbuwaa, shaashiyaa, k'ood'iyaa aleek'k'uwaa, 19 haytsaa gutichchaa, kushiyaa sagaayuwaa, som"uwaa kammiyaa kutaa, 20 huup'iyaan wotsiyaa alleek'k'uwaa, k'esiyaan k'achchiyaa sanssalataa, s'eessan danc'c'iyaa danc'c'uwaa, shittuwaa s'aaramusiyaa, kitaafaa, 21 siid'iyaa migiduwaa, birad'd'iyaanne 22 minjja mayuwaa, adussa mayuwaa, jaanuwaa, borssaa, 23 heregaa, liinuwaa giyaa k'ac'inaappe dadetteedda, giddona mayiyaa mayuwaa, binnaanan wotsiyaa alleek'k'uwaanne sharbbiyaa ubbaa bonk'k'a akkana.

24 Shittuwaa diraw s'ink'k'uwaa gidanawaa; danc'c'uwaa diraw wodoruwaa, goofariyaa diraw bo"aa, adussa mayuwaa diraw waaruwaa, puulaa diraw bak'k'iyaa s'alalaa gidanawaa.

25 Ne asatuu mashshaan, ne olanchchatuu olan hayk'k'ana. 26 S'iyoone penggetuwaan de'iyaa Asay yeekkananne zilaalana; mela atteedda, gadiyaan uttana.

4

1 He gallassi laappun mac'c'a asatuu itti attumawaa oyk'k'iide, «Nuuni nu k'umaa maana; nu mayuwaa mayyana; ne suntsan s'eesetana mala ootsaadde nu kawushshaa nuuppe k'aaraarikkii» yaagiide woosana.

Med'inaa Goday Yerusaalame Geeshshana

2 He gallassi Med'inaa Godaa mitsaa tashii lo"ananne bonchchettana; Israa'eeliyaa asaappe atteedawanttoo he gadiyaa katsay c'eek'k'onne bonchchuwaa gidanawaa. 3 S'iyoonen attiyaawanttu, Yerusaalamen gam"iyaawanttu, Yerusaalamen pas'a de'iyaawanttunna s'aafettiyaawanttu, «Unttunttu geeshshatuwaa» geetettana. 4 Goday S'iyoone mac'c'a asatuwaa k'itaa meec'c'ana; pirddaa Ayaanaaninne s'uuggiyaa Ayaanan suutsaa gussiyaa bayzzuwaa Yerusaalameppe I geeshshana. 5 Med'inaa Goday S'iyoone Deriyaa ubbaa bollanne yan shiik'iyaawanttu bolla gallassi shaariyaanne c'uwaa, k'amma ees's'iyaa tamaa poo'uwaa med'd'ana; bonchchuu ubbaa bolla kammiyaawaa gidanawaa.* 6 I gallassaa aawaa suuluwaappe ashshiyaa kuwaanne gotiyaappenne iraappe bak'ati attiyaasaa gidanawaa.

5

Woynniyaa Turaa Tokkiyaa Sa'aa Leemisuwaa

1 Taani ta siik'iyaawoo Aa woyniyaa turaa tokkiyaa sa'aawaa siik'uwaa yetsaa yes's'ana.*

Taani siik'iyaawoo

tu'eteedda zooziyaan woyniyaa turaa tokkiyaa sa'ay de'ee.

2 Biittaa bookkiide,

shuchchaa k'ori kessiide,

Ubbaappe lo"iyaa woyniyaa turaa tokkeedda.

Naagiyaa shakkuwaa Aa giddon shakkeedda;

woyniyaa eessaa gum"iyaasaa wooc'iide giigisseedda.

Hewaappe guyyiyaan, lo"o ayfiyaa ayifee,

yaagiide naageedda;

Shin c'aaliyaa ayfiyaa ayifeedda.

3 Yaatina, ta siik'uu hawaadan yaageedda;

«Hinttenoo, Yerusaalamen de'iyaawanttoo,

Hinttenoo, Yihudaa asatoo,

taappenne ta woyniyaa turaa tokkiyaa sa'aappe gidduwaan,

de'iyaa yewuwaa ane ha"i pirddite.

4 Taani ta woyniyaa turaa sa'aw ootseeddawaappe

haraa ayaa ootsanawe atteedee?

Lo"o ayfiyaa ayifee yaagaade naagishin,

ayaw c'aaliyaa ayfiyaa ayfeedee?

5 Ha"i taani ta woyniyaa turaa sa'aa,

ootsiyaawaa hinttenttoo oday.

Taani dirssaa shoddana;

he turaykka d'ayanaadan ootsana.

Taani gimbbiyaa kolana;

he sa'aykka yed'ettana.

6 Taani he sa'aa bayeedda biittaa ootsana.

He turay s'unk'k'ettennanne bul"ettenna;

yaatina, kinddichchuunne aguntsay yan mokkana.

Iray aan bukkennaadan, taani shaaretuwaa azazana» yaageedda.

7 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday,

woyniyaa turaa sa'ay Israa'eeliyaa asaa.

Yihudaa Asay I nashettiyaa darkkuwaa.

Unttunttu suure pirddiino giide naageedda;

shin suutsaa gusseeddino.

S'illotetsaa ootsiino giide naageedda;

shin waaso gideedda.

8 Sa'ay d'ayina, hintte s'alalay gadiyaa bolla de'ana gakkanaw, golliyaa golliyaa bolla gujjiyaawanttoo, gadiyaa gadiyaanna gatsiyaawanttoo, hinttenttoo aayye ana! 9 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday taana hawaadan yaageedda; «He wolk'k'aama golletuu onana; he lo"o golletuwaan de'anaw Asay d'ayana. 10 Tammu waatsaa booratuwaan tokkeedda woyniyaa ayifiyaappe itti oto gidiyaa gum"etteedda woyniyaa eessaa s'alalay kesana; tammu k'un"a katsaa zerina, itti k'un"a katsaa s'alalaa ayifana» yaageedda.

11 Matsoyiyaa ushshaa koyanaw wontta guuraanna denddiyawanttoonne woyniyaa eessan s'uugettana gakkanaw, sa'aa k'amissiyawanttoo aayye ana! 12 Unttunttu shoobiyaan maasink'k'uu, diitsay, darbbii, his'is'iinne woyniyaa eessay de'ee; shin unttunttu Med'inaa Godaa oosuwaa gate giikkino; I bare kushiyan ootseeddawaa bonchchikkino. 13 Yaatina, ta Asay akeekaa d'ayeedda diraw, omoodettiide baana; unttunttu gadiyaa ayissiyaawanttukka koshan hayk'k'ana; unttunttu aakko asaykka koppisaa melana. 14 Duufuu bare gomppaa aassee; bare doonaakka zaway bayinnawaa hanggee; Yerusaalamen de'iyaa wolk'k'aama asaanne yenkko daro asaa, wac'iyaawanttanne nashetiyaawantta mittana.

15 Asay ubbay tooshettananne kawushana; otorettiyaawanttu ubbaykka kawushana. 16 Shin Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, suure pirddan d'ok'k'u d'ok'k'u gaana; geeshsha S'oossay geeshsha gidiyaawaa bare s'illotetsan bessana. 17 He wode dorssatuu barenttu k'ooruwaan heemettiyaawaadan heemettana; dorssaa maratuu koletteedda duretuwaa golliyaa sa'aa maana.

18 C'imuwaa wodoruwaan nagaraa, gaariyaa wodoruwaan iitatetsaa goochchiyaawanttoo aayye ana! 19 «Ane S'oossay elleello! Nuuni be'ana mala, bare oosuwaa elleelliso! Gatso! Ee, nuuni erana mala, Israa'eeliyaa Geeshshay k'oppeedda k'ofay poletto» yaagiyaawanttoo aayye ana!

20 Iitaa lo"a lo"uwaa iita yaagiyaawanttoo, d'umaa poo'o poo'uwaa d'uma ootsiyaawanttoonne c'ammiyaawa mal"iyaawaa mal"iyaawaa c'ammiyaawa ootsiyaawanttoo aayye ana!

21 Barena, «Taani aad'd'eeda eranchcha! Taani c'inc'c'a gidikkitaa!» yaagi k'oppiyaawantto aayye ana!

22 Woynniyaa eessaa ushiyaawan eretteeddawanttoonne matsoyiyaa ushshaa walakkanaw goobiyaawanttoo aayye ana! 23 Mattaayiyaa akkiide, bayzzeeddawantta s'illissiyaawanttoonne s'illo asatoo suure pirddaa diggiyaawanttoo aayye ana! 24 Tamaa lac'uu dalaa oyk'k'iyaawaadaaninne mela maatay ees's'i d'ayiyaawaadan, hewaadan unttunttu s'ap'uu wook'k'ana; unttunttu c'iishshaykka baanaadan laaletti d'ayana; ayaw gooppe, unttunttu Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa higgiyaa is's'eeddino; Israa'eeliyaa Geeshsha k'aalaakka kad'eeddino. 25 Hewaa diraw, Med'inaa Godaa hank'k'uu Aa asaa bolla ees's'i kesee; I bare kushiyaa unttunttu bolla dentsiide, unttuntta shoc'eedda. Deretuu k'aas's'iino; hayk'k'eedda asaa anhay ogiyaan buura mala gidee; yaaninakka Aa hank'k'uu simmenna; Aa kushii ha"ikka denddeeddasaan de'ee.

26 S'oossay haakuwaan de'iyaa kawutetsatoo malaataa d'ok'k'an essee; sa'aa gas'an de'iyaa morkketuukka suyk'k'ee. Unttunttukka ellekka jaamiide, puttu giino. 27 Unttunttu giddon daaburiyaabaynne wobbiyaabay baawa; unttunttuppe ittuunne gem"ishenna woy gisenna. S'eessan danc'c'iyaa Sak'k'iikka bilettenna; unttunttu c'aammaa dafuukka duus's'enna. 28 Unttunttu tooray saataanna de'ee; unttunttu wonddaafiikka waas'etteedda. Unttunttu paratuwaa s'uguntsay zaallaa shuchchaa mala; unttunttu paraa gaaretuwaa yinggiretsay gotiyaa mala. 29 Unttunttu guduukka gaammoo mala; wodalla gaammotuwaadan gudiino; unttunttu daariidde, barew miyaawaa oyk'k'iino; tookki akkiide biino; unttunttuppe wotsi akkanawe ooninne baawa.

30 He gallassi unttunttu wolk'k'aama abbaa guntsaadan, Israa'eeliyaa bolla guummana; itti Asay he gadiyaa s'eellooppe, d'umaanne waayiyaa be'ana; poo'uukka shaariyaan mitettana.

Isiyaasa Oosuwaan Beeteedda Yewotuwaa

6

(6:1—9:7)

Isiyaasa S'eessaa

1 Kaatii Ooziyaane hayk'k'eedda laytsi Goday bollaninne d'ok'k'a araatan utteeddawaa be'aad; Aa mayuu Geeshsha Golliyaa kumeedda.* 2 Suraafeela geetettiyaa kiitanchchatuu aappe bollaanna de'iino; itti itti suraafeeliyaw usuppun k'efetuu de'iino; laa"u k'efetuwaan bare som"uwaa kammee; laa"u k'efetuwaan bare gediyaa kammee; laa"u k'efetuwaan paallee. 3 Ittuu ittuwaanna, «Geeshshay, geeshshay, geeshshay Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa! Sa'aa ubbay Aa bonchchuwaan kumeedda» yaagiide s'eesetteeddino.* 4 Unttunttu s'eessaa kooshshaan Geeshsha Golliyaa baasuu k'aas's'eedda; k'ay Geeshsha Gollii c'uwaan kumeedda.*

5 Yaatina, taani, «Taw aayye ana! Taani bayaad; ayaw gooppe, taani doonay tuneedda asaa; k'ay doonay tuneedda asatuwaa giddon de'ay; taani Kaatiyaa, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa ta ayifiyaan be'aad» yaagaad.

6 Suraafeelatuwaappe ittuu yarshshiyaa sa'aappe k'ap'eedda tamaa bonk'k'uwaa akkiide paalliidde, taakko yeedda. 7 Tamaa bonk'k'uwaan ta doonaa bochchiide, «Be'a; ha tamaa bonk'k'uu ne doonaa bochcheedda; Ne bayzzuu neeppe kichcheedda; ne nagaraykka atto geetetteedda» yaageedda.

8 Hewaappe guyyiyaan Goday, «Oona kiittoo? Nuw oonee baanawe?» yaagishin sisaad. Hewekka, «Hekko, taana kiitta» yaagaad.

9 Goday hawaadan yaageedda; «Ba; ha asaw, ‹Hintte sissaa sisiita; shin hinttenttoo gelenna; s'eeluwaakka s'eelliita; shin be'ikkita› yaagaade oda.* 10 Ha asaa wozanaa donc'c'illissa; unttunttu haytsaakka tullissa; unttunttu ayfiyaakka k'ook'issa; hewe d'ayooppe, unttunttu barenttu ayifiyaan be'ana; barenttu haytsaan sisana; barenttu wozanaankka akeekana; yaatiide unttunttu taakko simmananne pas'ana» yaageedda.

11 Yaatina, taani, «Abeet Godaw! Hawe ayide gakkanaasee?» yaagaad.

I zaaretsiide, «Katamatuu de'iyaa asaa d'ayiide, kolettana gakkanaasa, golletuukka onana gakkanawunne biittaykka ubbaanna mela gidana gakkanaasa. 12 Taani Med'inaa Goday asaa haassana; biittaakka mela kessana. 13 Tammu asaappe itti Asay gadiyaa bolla attooppe, ikka d'ayana; k'ans's'i diggina atteeda wolaa durumaa mala gidanawaa; he durumay geeshsha zeretsaa gidanawaa» yaageedda.

7

Kaatiyaa Akaazaw Yeedda Kiitaa

1 Ooziyaana na'ay Iyo'aataami yeleedda Akaazi Yihudaa gadiyaan kaateteedda wode, Sooriyaa gadiyaa Kaatii Ras'iininne Israa'eeliyaa gadiyaa Kaatii Ramaaliyaa na'ay Paak'uhi Yerusaalame olanaw yeeddino; shin s'oonanaw danddayibeykkino.*

2 Sooriyaa gaddii Efireema biittaana ittippe olaw c'aak'k'eteeddawaa Daawita zariyaappe kaateteedda kaatii siseedda wode, deriyaan c'arkkuu k'aatsiyaa mitsaadan, Akaaza wozanaynne Aa asaa wozanay dagamaan shabbiretteedda.

3 Yaatina, Med'inaa Goday Isiyyaasa, «Neeni ne na'aa Sha'aari-Yaashuuba* akkaade, Akaazana gakkettanaw ba; mayuwaa meec'c'iyaawanttu goshshaakko afiyaa ogiyaa matan k'ommonna de'iyaa shiik'eedda haatsaa s'eeran neeni Aa demmana. 4 Aw hawaadan yaagaade oda; ‹Naagetta; hirggoppa; Sooriyaa asaa, Kaatiyaa Ras'iinanne Ramaaliyaa na'aa hank'k'oo yayyoppa; ne wozanaykka shabbarettoppo; ayaw gooppe, laa"u kaatetuu tamaappe aatsiide c'uwattiyaa laa"u mitsaa durumaa mala.

5 « ‹Sooriyaa gadiyaa Asay Efireema asaananne Ramaaliyaa na'aanna ne bolla iitabaa mak'ettiide, 6 «Ane Yihudaa gadiyaan woraajjiide, mentsereetsidinne nu giddon shaakkiide, S'aabi'eela na'aa kawutseeto» yaagiino› yaaga» yaageedda.

7 Gidooppenne, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «He unttunttu mak'k'uu minnenna; mulekka hewe polettennawaa. 8 Ayaw gooppe, Damask'k'uu Sooriyaa biittaw huup'iyaa; Kaatii Ras'iinikka Damask'k'o katamaw huup'iyaa. Usuppun tammanne ichcheshu laytsaa giddon Efireema gaddii bunchchettiide, kawutetsaa gidenaan attana. 9 K'ay Samaarii Efireema biittaw huup'iyaa; Ramaaliyaa na'ay Samaariyaa katamaw huup'iyaa; hintte ammanuwaan minniide ek'k'ennan d'ayooppe, hinttekka ek'k'ikkita» yaagee.

Amaanu'eeli Yaanawaa Bessiyaa Malaataa

10 K'aykka Med'inaa Goday Akaazaw; 11 «Med'inaa Goday ne S'oossay new bolla saluwaappe, woy garssa sa'aa c'iimmuwaappe itti malaataa immana mala oochcha» yaageedda. 12 Shin Akaazi, «Oochchikke; Med'inaa Godaakka paac'c'ikke» yaageedda.

13 Yaatina, Isiyaasi, «Hinttenoo, Daawita zaretoo, sisite! Hintte asaa daaburssiyaawe ay guus's'ina, k'ay ta S'oossaa daaburssiitee? 14 Yaatooppe, Goday bare huup'iyaan hinttenttoo malaataa immana; gellayatta shahaaraade attuma na'aa yelana; Aa suntsaakka Amaanu'eela† yaagaade suntsana.* 15 I iitaa is's'anawunne lo"uwaa dooranaw eriyaa wode, me"eedda maatsaanne eessaa uttana. 16 Shin na'ay iitaa is's'anawunne lo"uwaa dooranaw eranaappe kasetiide, neeni loytsi yayyeedda laa"u kaatetuu biittatuu koletti mela gidana.

17 «Efireema gaddii Yihudaa gadiyaappe shaakettoodeppe doommina hanibeenna meto wodiyaa Med'inaa Goday ne bolla, ne asaa bollanne ne aawuwaa golliyaa bolla ahana; He yaanawekka Asoore gadiyaa kaatiyaa» yaageedda.

18 He gallassay gakkiyaa wode, Med'inaa Goday uduns's'etoo, Gibs'en haakko shaafaan de'iyaa asatoo malaatana; I matsatuwaa, Asoore gadiyaa asatuwaa s'eesana. 19 Yaatina, unttunttu ubbaykka yiide, zanggaaraa shoobban, shuchchaa gonggoluwaan, aguntsay de'iyaa buuraaninne haatsaa olaan uttana.

20 He gallassi Goday Efiraas'iisa Shaafaappe hefintsa baggaappe huup'iyaa k'ans's'iyaa asaa s'eesana; ikka Asoore gadiyaa kaatiyaa; I yiide, hintte huup'iyaa binnaanaa, hintte asatetsaa binnaanaanne hintte buuchchaa meedana.

21 He gallassi itti Asay mes's'i itti maatsa miizzanne laa"u deeshshatuwaa s'alalaa ashshana. 22 Gidooppekka, unttunttu maas's'iyaa maatsay loytsi daro gidiyaa diraw, I me"eedda maatsaa uttana; he gadiyaan atteeda Asay ubbaykka me"eedda maatsaanne eessaa uttana.

23 He gallassi itti sha"a biran washettiyaa sha"a woyniyaa anotuu de'iyaa saan ubbaan kinddichchuunne aguntsa s'alalay mokkana. 24 Biittaa ubbaan kinddichchuunne aguntsay kumeedda diraw, Asay yaa biyaa wode, tooranne wonddaafiyaa oyk'k'iide baana. 25 Kase goman bul"eedda zoozetuwaan ha"i kinddichchuunne aguntsay kumeedda diraw yayyiide, itti asaynne yaa beenna. Mehii yedetiyaasaanne dorssay hemetiyaasaa gidanawaa.

8

Asoore Kaatiyaa Yuussaa

1 Med'inaa Goday taana hawaadan yaageedda; «Wolk'k'aama s'aatsa warak'ataa akkaade, ‹Omoodoo elleella! Bonk'k'iyaw elleella!› yaagaade, nabbabettiyaa pidoliyaan s'aafa. 2 K'eesiyaa Ooriyoonanne Yibaarakiyaa na'aa Zakkaraasa ammantsiyaa markkatuwaa ootsaade taani suntsana» yaageedda.

3 Hewaappe guyyiyaan, taani timbbitiyaa odiyaa ta machchattinna gisaad; yaatina, Aa shahaaraade itti na'aa yelaaddu; Med'inaa Goday taana hawaadan yaageedda; «Aa suntsaa, ‹Mahar-shalaal-Hash-Baaz› yaagaade suntsaa. 4 Na'ay, ‹Ta aawoo, ta aatee› yaagiide s'eesiyaawaa eranaappe kase, Asoore gadiyaa kaatii Damask'k'o duretetsaanne Samaariyaa omooduwaa akkiide afana» yaageedda.

5 Med'inaa Goday k'aykka taw hawaadan yaagiide haasayeedda; 6 «Ha Asay loddan goggiyaa Salihooma haatsatuwaa is's'iide, Ras'iinanne Ramaaliyaa na'aa nashettiide akkeeddino. 7 Hewaa diraw, taani Goday minonne daro gidiyaa Efiraas'iisa haatsaa, Asoore kaatiyaa Aa tooranchchatuwaa ubbaanna ahana hanay. I shafiyaa ubbaa kumiide kesana; gas'aa ubbaa mayyiide goggana. 8 Kis's'iide goggiidde, Yihudaa gelana; eelliidde yaana aad'ana; kuntsuu k'ood'iyaa gakkana. Abeet Amaanu'eelaa, kafuu bare k'efiyaa mic'c'iyaawaadan, haatsaa kuntsuu ne gadiyaa ubbaa bollan mic'ettana» yaageedda.

9 Hinttenoo kawutetsatto, ittippe shiik'ite! Shin hintte me'erettana! Haakko biittaa ubbaan de'iyaa asatoo, sisite! Olaw giigite! Shin hintte me'erettana! Ee, olaw giigite; shin hintte me'erettana! 10 Olaa olettanaw mak'ettite; shin hintte mak'k'uu laalettana; hintte halchchuwaa haasayite; shin hintte halchchuwaa halana; ayaw gooppe, S'oossay nuunana de'ee.*

S'oossan Amanetussaa

11 Med'inaa Goday bare mino kushiyaa ta bolla wotsiide, taw haasayeedda; taani ha asaa ogiyaa kaallenna mala, taana hawaadan yaagiide seereedda; 12 «Ha Asay makkala mak'k'o giyaawaa ubbaa makkala mak'k'o gooppite; unttunttu yayyiyaabaw yayyoppite woy dagammoppite.* 13 Hintte geeshsha gaanaw bessiyaawe Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa; hintte aw yayyanawunne dagammanaw besse. 14 I geeshsha sa'aa gidanawaa; shin Yihudaa gadiyaa asawunne Israa'eeliyaa gadiyaa asaw I d'ubbiyaa shuchchaanne kunddissiyaa zaallaa gidanawaa; Yerusaalamen de'iyaa asaw I gitiyaanne p'ire gidanawaa.* 15 Unttunttuppe daruu d'ubettana; kunddiidekka me"ana; p'iriyaan oyk'ettiidekka omoodettana» yaageedda.

16 Taani odeeddawaa naaga; ta erissiyaa k'oomatuu giddon higgiyaa attama. 17 Taani bare som"uwaa Yaak'ooba zaratuwaappe gentsiyaa Med'inaa Godaa naagana; k'ay aan ammanettana.*

18 Taananne taw Med'inaa Goday immeedda naanatuwaa be'ite. Nuuni S'iyoone Deriyan de'iyaa Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaappe Israa'eeliyaw malaatanne markka.*

19 «Saasukkiidenne zuuzummiide haasayiyaa shareechchotuwaanne moyttilliyaa haasayissiyaawantta oochchite» yaagiide hinttena zoriyaa Asay de'ee. Hayk'k'eeddawantta pas'a de'iyaawanttubaa oochchiyaawaappe, Asay barenttu S'oossaa oochchanaw bessennee? 20 Higgiyaanne S'oossay odiyaawaa sisite! He asatuu ha k'aalaadan haasayana d'ayooppe, unttunttoo sa'ay wonttenna.

21 Asay waayettiiddinne koshshattiide, gadiyaan toyilakattana; unttunttu koshshatteedda wode yilottiide, pude s'eelliide barenttu kaatiyaanne barenttu S'oossaa shek'k'ana. 22 Sa'aakko duge s'eelliide, waayiyaa, d'umaanne yashshiyaa shoonnuwaa be'ana; unttunttu bara d'umaw olettana.

9

Sintsappe Kaatetana Kaatiyaa

1 Gidooppenne, waayetteeddawanttoo hawaappe sintsaw d'umenna.* Beni wode S'oossay Zaabiloona biittaanne Nifttaaleema gadiyaa kawushsheedda; shin sintsaappe he Meediteraane Abbaa ogiyaan de'iyaa biittaanne Yorddaanoosa Shaafaappe hefintsa baggan de'iyaa «Ayihuda gidenna Asay de'iyaa Galiilaa» giyaa gadiyaa I bonchchana.

2 D'uman hametiyaa Asay wolk'k'aama poo'uwaa be'eedda;* k'ay bara d'uma gadiyaan de'iyaawanttoo poo'uu poo'eedda.

3 Neeni kawutetsaa asaa darissaadda; unttunttoo nashshechchaa gujjaadda; Asay katsaa c'akkiyaa wode nashettiyaawaadan, woy omooduwaa gishiide akkiyaa wode nashettiyaawaadan, ne sintsan nashettana. 4 Ayaw gooppe, neeni Midiyaama gadiyaa s'ooneedda gallassaadan, unttuntta dees'iyaa morgge mitsaa, unttunttu hashiyaa morgge mitsaanne unttuntta naak'k'iyaawanttu s'am"aa mentsereetsaadda. 5 Woraajjiyaa olanchchatuwaa c'aammaynne suutsan munak'etteedda mayuu ubbay taman eetsiyaabaa gidanawaa. 6 Na'ay nuw yeletteedda! Attuma na'i nuw imetteedda! Kawutetsay Aa hashiyaan wod'd'ana; Aa suntsay, «Maalalissiyaa Zoriyaawaa, Wolk'k'aama S'oossaa, Med'inaa Aawuwaa, Sarotetsaa Kaappuwaa» geetettana. 7 Aa kawutetsaa daruwawunne Aa sarotetsaw zaway baawa;* hachchippe doommiide, med'inaa gakkanaw, suure pirddaaninne s'illotetsan minisanawunne essanaw Daawita kaatetuwaa araataaninne Aa kawutetsan I kaatetana; Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa mishuu hewaa polana.

Yihudawunne Israa'eeliyaw Gujja Kiitatuwaa

(9:8—12:6)

Godaa Hank'k'uwaa

8 Goday Yaak'ooba zaratuwaa bolla pirddaa k'aalaa kiitteedda; Israa'eeliyaa bolla kunddeedda. 9 Asay ubbay, Efireema asaynne Samaariyaa kataman de'iyaawanttu, ayyuwaaninne otoruwaan haasayiyaawanttu, hawaa ootseeddawe Godaa gidiyaawaa erana. 10 Unttunttu, «S'uubiyaappe kees'etteeddawanttu koletteeddino; shin nuuni unttuntta zaaretsiide, masetteedda shuchchatuwaan kees's'ana; etsatuu k'ans's'etteeddino; shin nuuni unttunttu sa'aan zigatuwaa laammana» yaageeddino.

11 Hewaa diraw, Med'inaa Goday, Ra'asoona morkkatuwaa minisana, unttunttunna oletteedda morkkatuwaa unttunttu bolla dentsetseedda. 12 Away doliyaa baggaappe Sooriyaa gadiyaa asatuunne away wulliyaa baggaappe Piliss's'eema gadiyaa asatuu barenttu doonaa hanggiide, Israa'eeliyaa meeddino. He ubbankka S'oossaa hank'k'uu simmibeenna; Aa kushiikka biro denddeeddasaan de'ee.

13 Gidooppenne, asatuu barena shoc'eeddawaakko simmibeykkino; Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaakka koyibeykkino. 14 Hewaa diraw, mes's'i itti gallassi Med'inaa Goday Israa'eeliyaappe huup'iyaanne goyinaa, d'ok'k'a zambbaa daashshaanne zik'k'a mak'k'aa k'ans's'ana. 15 C'imatuunne bonchchetteeddawanttu huup'iyaa; wordduwaa tamaarissiyaa timbbitiyaa odiyaawanttu goyinaa. 16 Ha asaa kaaletsiyaawanttu, wora kaaletsiino; unttuntta kaalliyaawanttukka baliino. 17 Hewaa diraw, Goday unttunttu yalaga asatuwaan nashettena; aawuu bayinna naanatoonne am"etoo k'arettenna. Ayaw gooppe, Asay ubbay iitanne S'oossaa erennawaa; Asay ubbay bare doonaan iitabaa haasaye. He ubbankka Godaa hank'k'uu simmibeenna; Aa kushiikka biro denddeeddasaan de'ee.

18 Iitatetsay tamaadan s'uuggee; kinddichchuwaanne aguntsaa mi d'ayissee; sikkeedda woray ees's'ina, c'uway tuussaadan sitti giide, pude kesee. 19 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa hank'k'uwaan gaddii s'uugettanawaa; asaykka taman eetsiyaabaa mala gidanawaa; ooninne bare ishaa ashshanaw k'oppenna. 20 Unttunttu ushechcha baggappe bonk'k'ana; shin koshattanna; haddirssa baggappe maana; shin kallikkino; unttunttu barenttu yeleedda naanatuwaa maana. 21 Minaase Efireema, Efireemikka Minaasa maana; unttunttu ittippe gidiide, Yihudaa biittaa morkkana. He ubbankka S'oossaa hank'k'uu simmibeenna; Aa kushiikka biro denddeeddasaan de'ee.

10

1 Iita higgiyaa kessiyaawanttoonne uk'k'unniyaa s'uufiyaa s'aafiyaawanttoo aayye ana! 2 Hewaan unttunttu mank'k'otuwaa pirddaa geellayiino; hiyyeesatuwaa maataakka sugiino. Yaatiide am"etuwaa ak'uwaanne aatta aawuu bayinna naanatuwaakka bonk'k'iino. 3 Haakko gadiyaappe yiyaa metuwaan I hinttena muriyaa wode, waaniitee? Maaduwaa demmanaw ookko bak'atiitee? Hintte duretetsaa hak'an k'osiitee? 4 Hintte olan hayk'k'ana; k'achchiide goochchina, hintte baana. Hewe ubbay haninakka, S'oossaa hank'k'uu wuribeenna; muranaw I bare kushiyaa yeddi wotseedda.

Asoore Kaatii Pirddettana

5 Goday hawaadan yaagee; «Ta yiloo gatimaa gideeddanne ta ees's'iyaa hank'k'oo s'am"aa gideedda Asoore gadiyaa asaw aayye ana!* 6 Taani Asooretuwaa S'oossaa erenna kawutetsaa bolla kiittana; unttunttu duretaa ubbaa omooddanaadaaninne bonk'k'anaadan, k'ay ogiyaan de'iyaa urk'k'aadan, unttuntta yed'd'anaadan, taana hank'k'etseedda asaa bolla taani Asooretuwaa azazana» yaageedda.

7 Shin Asoore kaatii hawaa halchchibeenna; Aa wozanaykka hawaadan k'oppibeenna. I halchcheeddawe kawutetsatuwaa ubbaanna d'ayissanaassa. 8 I c'eek'ettiidde, hawaadan yaageedda; «Ta gadaawatuu ubbatuu kaatiyaa gidikkinooyye? 9 Kalnno katamay Karkkamiisha katamaa mala gidenneeyye? Hamaata katamay Arifaada katamaa mala gidenneeyye? Samaariyaa katamaykka Damask'k'o katamaa mala gidenneeyye? 10 Yerusaalameninne Samaariyaan de'iyaa masetteedda eek'aa misiletuwaappe dariyaa misiletoo goyinniyaa kawutetsatuwaa muranaw, taani ta kushiyaa yeddaad. 11 Taani Samaariyaa katamaa bollanne aan de'iyaa eek'aa misiletuwaa bolla ootseeddawaadan, Yerusaalame katamaa bollanne Aa eek'atuwaa bolla ootsikkitaayye?» yaageedda.

12 Goday S'iyoone Deriyaa bollanne Yerusaalame bolla bare ootsiyaa oosuwaa ubbaa poleeddawaappe guyyiyaan, Asoore gadiyaa kaatiyaa Aa ayyuwaanne Aa otoruwaa murana. 13 Ayaw gooppe, Asoore kaatii hawaadan yaagee; «Ta kushiyaa minotetsan, ta aad'd'eeda eratetsaaninne taw de'iyaa akeekan taani hawaa udaad. Taani kawutetsatuwaa giddon de'iyaa zawatuwaa shoddaad; unttunttu biittatuwaan de'iyaa asaa ak'uwaa bonk'k'aad; Ta mino k'esiyaan, kaatetuwaa araatatuwaan utteeddawantta ubbaa duge wotsaad. 14 Asay kafuwaa golliyaan kushiyaa yeddiyaawaadan, taani kawutetsaa duretetsaa bolla ta kushiyaa yeddaad. K'ay dogettiide atteeda k'uuk'k'ulletuwaa shiishshiyaawaadan, taani biittaa ubbaa shiishshaad. Paallanaw bare k'efiyaa bak'k'iyaabay, woy haasayanaw bare doonaa pogiyaabay, woy k'ay waassiyaawe ittuunne baawa» yaageedda.

15 Tumu kalttay barenan k'ans's'iyaa bitaniyaappe, «Taani aad'd'ay» gaanaw danddayiiyye? Woy magaazii barena goochchiyaa bitaniyaappe, «Taani daray» giiyye? S'am"ay barena oyk'k'iyaa asaa dentsii? Guufii oyk'k'iyaa Asay baynan hametii? 16 Hewaa diraw, Goday, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Aa mino tooranchchatuwaa bolla laafetsiyaa harggiyaa yeddana; Aa bonchchuwaappe garssana mishuu ees's'iyaa tamaadan ees's'i kesana. 17 Israa'eeliyaa Poo'uu tamaa gidanawaa; Israa'eeliyaa Geeshshaykka lac'uwaa gidanawaa; yaatiide Aa aguntsaanne Aa kinddichchuwaa itti gallassi s'uuggananne maana. 18 S'oossay bare wora mitsaa bonchchuwaanne bare aradda gadiyaa bonchchuwaa d'ayissana; simmi hewe harggiyaa Asay siliyaawaadan silana. 19 Aa woran attana mitsatuu loytsi guutsaa gidiyaa diraw, itti guutsaa na'aykka paydi wurssanawaa.

Amareeddawanttu Simuwaa

20 He gallassan Israa'eeliyaappe atteedawaanttu barena shoc'eeddawanttun zemppikkino; shin unttunttu tumuwaappe Med'inaa Godaan, Israa'eeliyaa Geeshshan zemppana. 21 Atetsay, Yihudaa asaa atetsay Wolk'k'aama S'oossaakko simmana. 22 Neenoo Israa'eeliyaw, ne Asay abbaa matan de'iyaa shafiyaa keeshshaa gidooppekka, unttunttuppe amareedawanttu s'alalay simmana. S'illotetsay kumi palaheedda bashshay awaayeteedda.* 23 Ee, Goday, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday sa'aa ubbaa bollan ahanaw k'achcheeda bashshaa ahana.

S'oossay Asoora Murana

24 Hewaa diraw, Goday, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «S'iyoonen de'iyaa ta asatoo, Gibs'etuu ootseeddawaadan, Asooretuu hinttena s'am"an shoc'iyaa wodenne barenttu gatimaa hintte bolla dentsiyaa wode yayyoppite. 25 S'ii guutsaa wodiyaappe guyyiyaan, taani hinttena hank'k'ettiyaawaa aggana; hewaappe guyyiyaan, ta hank'k'uu unttuntta d'ayissanaw baana» yaagee.

26 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday Oreeba giyaa shuchchaa matan Miidiyaamatuwaa shoc'eeddawaadan, unttunttu bolla lissuwaa dentsana. I Gibs'en ootseeddawaadan, bare gatimaa abbaa bolla dentsana. 27 He gallassi, Aa tookku hintte hashiyaappe wod'd'ana; Aa k'ambbaraykka hintte morggiyaappe kichchana. Hintte orddeedda diraw, k'ambbaray me"ana.

Woraajjiyaawanttu Oleedda Olaa

28 Morkkiyaa wotaadaratuu Aata katamaa geleeddino; Migiroonan aad'd'eedino; barenttu olaa miishshaakka Mikimaasa kataman wotseeddino. 29 Unttunttu gadiyaa aad'd'iyasaana pinniide, Gebaa'a kataman ak'eedino. Raama kataman de'iyaa Asay ubbay kokkoreedda; kaatiyaa Saa'oola kataman Gib"an de'iyaa asaykka bak'ateedda. 30 Galliima asaw, waasuwaa s'ulisite! Layisha asaw, sisite! Anaatoota kataman de'iyaa asaw, oochchiyaawaa odite! 31 Maadimeena giyaa katamaa Asay bak'ateedda; Gebiima asaykka bare shemppoo k'osetteedda. 32 Hachche morkkiyaa wotaadaratuu Nooba kataman de'iino; yan unttunttu barenttu kushiyaa k'aatsiidde, S'iyoone Deriyaa, Yerusaalame katamaa baabisiino.

33 Be'ite, Goday, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday k'ankkatuwaa wolk'k'aama wolk'k'an k'ans's'ana; aduk'k'eedda mitsatuukka k'ans's'ettana; k'ay bonchchetteeddawanttukka kawushshana. 34 S'oossay sikkeedda wora kalttan k'ans's'ana; Liibaanoosikka Wolk'k'aama sintsan kunddana.

11

Sarotetsay Kumeedda Kawutetsaa

1 Issey durumaappe aac'ay kesana; Aa s'ap'p'uwaappe ayfiyaa tashii kesana.* 2 Med'inaa Godaa Ayyaanay, aad'd'eeda eratetsaanne akeekaa Ayyaanay, zoriyaanne wolk'k'aa Ayyaanay, eratetsaanne Med'inaa Godaw yayyiyaa Ayyaanay Aa bolla shemppana. 3 Med'inaa Godaw yayyiyaawaan I nashetee; bare ayfii be'eeddawaan c'oo pirddenna; woy bare haytsay siseeddawaan c'oo pirddenna. 4 Shin hiyyeesatoo I s'illuwaan pirddana;* sa'aan de'iyaa metootanchchatu yewuwaakka I suuretetsan pirddana. I bare ins's'arssaa gatiman sa'aa shoc'ana; bare doonaa shemppuwaan iitatuwaa wod'ana. 5 S'illotetsay Aa s'eessaw danc'c'o gidanawaa; ammanettiyaawekka Aa miyyiyaw sak'k'iyaa gidanawaa.*

6 Jeerii dorssaa maraanna ittippe de'ana;* maahiikka deeshshaa maraanna ittippe gisana; miizzaa maraanna, gaammuwaa maraananne ittippe heemettana; guutsaa na'i unttuntta heemmana. 7 Miizzatanne babantsaa geetettiyaa do'ay ittippe maana; unttunttu maratuukka ittippe gisana; gaammuu booraadan utulaa maana. 8 D'antsaa d'ammiyaa na'ay shooshshaa ollaan kaa'ana; d'antsaa duutseedda na'ay wod'iyaa shooshshaa ollaan bare kushiyaa yeddana. 9 Ta geeshsha deriyaan ooninne k'ohettenna,* woy bayenna; ayaw gooppe, abbay haatsaan kumiyaawaadan, sa'ay Med'inaa Godaa eriyaawan kumana.

Beteeda Asay Simmiyaa Simuwaa

10 He gallassi Issey s'ap'uu asaw malaataa gidiide ek'k'ana; kawutetsaa ubbay Aa koyana; I de'iyaa sa'aykka bonchchettana.* 11 He gallassi Goday bare asaa atotetsaa Asooreppe, Gibs'eppe, Patiroosappe, Top'p'iyaappe, Elaamappe, Baablooneppe, Hamaatappenne abbaa doonaan de'iyaa biittatuwaappe laa"entsuwaa zaari akkanaw bare kushiyaa yeddana. 12 Kawutetsatoo malaataa I d'ok'k'u ootsiide dentsana; Israa'eeliyaappe laaletteeddawantta ittippe gatsana; Yihudaappe piskki geeddawanttakka sa'aa oyddu miizaanappe I shiishshana.

13 Hewaappe guyyiyaan, Efireema k'anaatii aappe shaakettana; k'ay Yihudaa waayissiyaawanttukka d'ok'k'oletti d'ayana. Efireeme Yihudaa k'anaatenna; Yihudaykka Efireema waayissenna. 14 Unttunttu away wulliyaa baggan de'iyaa Piliss's'eema gadiyaa bolla paalliide wod'd'ana; away doliyaa baggan de'iyaa asaakka unttunttu ittippe bonk'k'ana. Unttunttu Eedooma bollanne Moo'aaba bolla barenttu kushiyaa wotsana; Amoonatuukka unttunttoo azazettana. 15 Med'inaa Goday Gibs'e miyyiyaan de'iyaa Zo'o Abbaa ubbaanna melissana; bare las'iyaa c'arkkuwaana bare kushiyaa Efiraas'iisa Shaafaa bolla dentsana. Yaatiide Asay mela ellekka pinnana mala, laappun k'eeri shaafaa kessiide shoc'ana.* 16 Israa'eeliyaa Asay Gibs'e gadiyaappe kesiyaa wode ogii de'eeddawaadan, Aa asaappe atteedawanttoo Asoore gadiyaappe kesiyaa ogii de'anawaa.

12

Galataa Yetsaa

1 He wode hintte hawaadan yaagana:

«Abeet Med'inaa Godaw, neeni taana hank'k'ettaadda;

hank'k'uwaappekka simmaadda;

yaataade taana mintsetsaadda.

Hewaa diraw, taani neena galatay.

2 «Be'ite, Med'inaa Goday ta atotetsaa;*

taani aan ammanettaade, yayyikke.

Ayaw gooppe, Med'inaa Goday,

taw wolk'k'anne yetsaa.

I ta atotetsaa gideedda»

yaagana.

3 Ashshiyaa pulttotuwaappe haatsaa hintte nashshechchan duuk'k'ana. 4 He gallassi k'ay hintte hawaadan yaagana:

«Med'inaa Godaa galatite!

Aa suntsaakka s'eesite.

Aa oosotuwaa kawutetsatuwaa ubbaa giddon erissite.

Aa suntsay d'ok'k'u d'ok'k'u geeddawaa awaayite.

5 Med'inaa Goday wolk'k'aama oosuwaa ootseedda diraw,

aw yes's'ite.

Hawe sa'aa ubbaan eretto.

6 Israa'eeliyaa Geeshshay hintte giddon

d'ok'k'u d'ok'k'u geedda diraw,

hinttenoo, S'iyoonen de'iyaawanttoo,

hombboc'ite! nashshechchaw yes's'ite!»

yaagana.

13

S'oossaa Muray Hara Asatuwaa Bolla

(13:1—23:18)

1 Amoos'a na'aa Isiyaasaw S'oossay Baabloonewaa k'onc'c'issina be'eeddawe hawaa.*

2 Mela deriyaa bolla banddiraa essite; hintte k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, unttunttoo waassite; unttunttu kaappatuwaa penggiyaanna gelana mala, wuttite. 3 Taani hank'k'etteeddawantta murana mala, ta geeshshatuwaa azazaad; taani s'ooniyaawaan nashetiyaa ta wolk'k'aama tooranchchatuwaakka s'eesaad.

4 C'ora Asay c'abbottiyaawaadan, deriyaa huup'iyaan c'abbottiyaa walassaa sisite! K'ay kawutetsatuu ittippe shiik'iide shabbirettiyaa walassaa sisite! Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday tooranchchatuwaa olaw salppissee. 5 Med'inaa Godaynne I bare hank'k'uwaa polissanaw go'ettiyaa miishshatuu biittaa ubbaa d'ayissanaw, haako gadiyaappe, salotuwaa gas'aappe yiino.

6 Med'inaa Godaa gallassay mateedda diraw yeekkite! He gallassay Ubbaappe Wolk'k'aama S'oossaa mataappe bashshaadan yaana.* 7 Hewaa diraw, kushiyaa ubbay hilssi gaana; asaa ubbaa wozanaykka siilana. 8 Unttunttu dagammana; oytsaynne yeellay unttuntta oyk'k'ana. Yeluu oyk'k'eedda mishirattiidan, unttunttu oyk'etana. Unttunttu dagammiide, ittuu ittuwaa s'eelana; unttunttu som"iikka dagamaan boos's'ana. 9 Be'ite; mek'etsaa iisiide, yiluwaaninne suulo hank'k'uwaan gadiyaa mela kessanawunne aan de'iyaa nagaranchchatuwaa d'ayissanaw, Med'inaa Godaa gallassay yee. 10 Saluwaa s'oolinttetuunne s'oolinttetuwaa c'itatuu barenttu poo'uwaa immennan is's'ana; awa ayfii doliide d'umana; aginayikka poo'ennan aggana.*

11 S'oossay hawaadan yaagee, «Taani ha sa'aa Aa iitatetsaa diraw, iitatuwaakka unttunttu nagaraa diraw murana. Taani otoranchchatoo otoruwaa diggana; mek'etsaa iitatuwaa otoruwaakka kawushshana. 12 Atteeda Asay al"o work'k'aappe aad'd'iide al"ana; Ofiira work'k'aappekka aad'd'iide al"ana. 13 Hewaa diraw, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa hank'k'uwaan, Aa hank'k'uwaa suuluwaa gallassi taani salotuwaa kokkorssana; sa'aykka bare de'iyaasaappe kaas's'ana» yaagee.

14 Shankkaappe bak'atiyaa gaaraadan, woy heemmiyaa Asay bayinna dorssaa wudiyaadan, Asay ubbay bare asaakko asaakko simmana; ubbaykka bare biittaa bak'atana. 15 Beetteeddawe ooninne c'adettana; oyk'k'etteeddawe ooninne mashshaan hayk'k'ana. 16 Unttunttu guutsaa naanay unttunttu sintsan busakettana; unttunttu golletuukka bonk'k'ettanawaa; unttunttu mac'c'a asatuwaannakka wolk'k'an hara attuma asatuu gakettana.

17 Be'ite, biraa koyenna, work'k'aankka nashettena Meedoona gadiyaa asatuwaa taani unttunttu bollan dentsana. 18 Unttunttu wonddaafetuu wodallatuwaa wod'iino; guutsa naanatuwaakka yeddi maarikkino; unttunttu ayfii purgga"iyaa naanatookka k'arettenna. 19 Kawutetsatoo bonchchuwaa, k'ay Baabloone asawukka alleek'k'onne aw gideedda Baabloone gadiyaa S'oossay Sodoomadaaninne Gamooradan aatsi yeggana.* 20 He gadiyaan mulekka Asay uttenna; woy yeletaappe yeletaa gakkanawukka yan Asay de'enna; Araba asaykka yan bare dunkkaaniyaa tolenna; dorssaa wudiyaa heemmiyaawanttukka yan barenttu wudiyaa allas's'issiino. 21 Shin yan bazzuwaa do'atuu allas's'ana. Worakanatuu unttunttu golliyaa kumana; gutattuu hewan de'ana; bazzuwaa deeshshatuu hewan guppana.* 22 Unttunttu golletuwaan babark'k'ii waassana; unttunttu bonchcho kaatiyaa golletuwaankka worakanay boc'c'anna. Aa wodii matatteedda; gallassaykka gam"enna.

14

Israa'eeliyaa Asay Omooduwaappe Simmana

1 Med'inaa Goday Israa'eeliyaa asaw k'arettana; Israa'eeliyaakka zaaretsiide doorana. Unttuntta unttunttu buzo gadiyaan wotsana; imatsatuu yiide unttunttunna gakettiide, Israa'eeliyaa asaana ittippe de'ana. 2 Daro kawutetsay Israa'eeliyaa asaa akkiide, unttunttu sa'aa ahana; Israa'eeliyaa Asay kawutetsatuwaa mac'c'anne attuma k'oomaadan, Med'inaa Godaa gadiyaan mooddana. Unttunttu barena omoodeeddawantta omooddana; barena uk'k'unneeddawanttakka mooddana.

Baabloone Kaatii Duufuwan Geleedda Gelusaa

3 Med'inaa Goday hinttena hintte tuggaappe, metuwaappenne hintte moodetteedda iita ayiletetsaappe shemppisseedda gallassi, 4 hintte Baabloone kaatiyaa bolla hawaadan yaagiide k'iliic'ana; «Uk'k'unniyaawe waan aggeedee; Aa hank'k'uwaa suuluukka waan atteedee! 5 Med'inaa Goday Kawutetsatuwaa s'am"aanne mooddiyaawanttu gatimaa mentseedda. 6 Unttunttu asaa wurssetsi bayinna hank'k'uwaan shoc'eeddino. Barentta s'ooneedda asatuwaa k'ans's'ennan un"etsiide de'eeddino. 7 Biittaa ubbay unttunttuppe shemppiide, woppan de'ee; asaykka yetsaa yes's'ee. 8 Haray attina, zigatuukka Liibaanoosa s'idetuukka, kaatiyaa kunddetsan nashettiide; ‹Neeni kawushaade wod'd'oodeppe, nuuna k'ans's'anaw yiyaawe baawa› yaagiino.

9 «Neeni yiyaa wode, Si'oolii neena mokkanaw hirkkin giigeedda; I kase gadiyaa kaaletseedda asatuwaa moyttilletuwaa neena sarotanaadan dentsetsee; k'ay kase kawutetsatoo kaatiyaa gideedda ubbatuwaakka unttunttu araataappe dentsi essee. 10 Unttunttu ubbaykka hawaadan yaagana; ‹Hekko neenikka nuwaadan, wolk'k'aa d'ayaadda; neenikka nu mala gidaadda! 11 Kase diitsaa diis's'iidde sabbiyaa ne bonchchuu Si'ooliyaan duge geleedda. Duuchchatuu neeni gisiyaa gisuwaa; gus'unetuukka neeni mayiyaa afilaa gidana› yaagana.

12 «Neenoo wontta na'aw, bakkaaliyaw, saluwaappe waana kunddaadii! Neenoo kawutetsaa kawushsheeddawoo, waana k'ans's'ettaade sa'aan wod'd'aadii!* 13 Neeni ne wozanaan, ‹Taani saluwaa kesana; ta kawutetsaa araataakka S'oossaa s'oolinttetuwaappe bollaanna d'ok'k'an wotsana; huup'issa bagga gas'an, yaa'ay shiik'iyaa deriyaa huup'iyaan uttana.* 14 Shaaretuu de'iyaa d'ok'k'aappekka huup'iyaw pude aad'd'ana; taani taana Ubbaappe d'ok'k'iyaa S'oossaa mala ootsana› yaagaadda. 15 Shin neeni Si'ooliyaan, hirkki c'iimma ollaan duge yegettaadda.

16 «Neena be'iyaawanttu, ‹Biittaa k'aatseeddawe, kawutetsatuwaa kokkorsseeddawe, 17 sa'aa bazzuwaa kesseeddawe, sa'aan de'iyaa katamatuwaakka aatsi yeggeeddawe, bare k'asho asatuwaakka golle yeddennan diggeedda bitanii hawe?› yaagiide tishshi ootsi akeekiide s'eelana.

18 «Kawutetsatuwaa kaatetuu ubbay bare duufuwaan duufuwaan bonchchuwaan gisana. 19 Shin neeni is's'etteedda tashiyaadan, ne duufuwaappe gas'aa olettaadda; ne anhay mashshaan c'adetti hayk'k'eedda anhaan, k'ay ollaan de'iyaa shuchchatuwaakko duge wod'd'iyaawanttu anhaan kameteedda. Neeni gediyaan yedersseedda anhaa mala gidaadda. 20 Neeni mooguwaakka unttunttunna ittippe moogettakka; ayaw gooppe, neeni ne gadiyaa bayzzaadda; ne asaakka wod'aadda. Iitaa ootsiyaawanttu suntsay laa"entso mulekka s'eesettoppo. 21 Unttunttu aawotuwaa nagaraa diraw, naanatuwaa wod'anaw giigissite; hewe d'ayooppe unttunttu denddiide, gadiyaa laattana; sa'aa ubbaakka katamaa sallalaa ootsana» yaagana.

S'oossay Baabloone Biittaa D'ayissana

22 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani unttunttu bollan denddana; unttunttu suntsaa, unttunttu atotetsaa, unttunttu zeretsaanne unttunttu yeletaa Baablooneppe d'ayissana. 23 Taani Baabloone Gutatta de'iyaasaanne haatsay eelliyaasaa ootsana; bashshaa pus'an taani Aa pittana. Taani Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee.

S'oossay Asooretuwaa D'ayissana

24 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagiide c'aak'k'eedda; «Taani halchcheeddawaadan hanana; taani k'oppeeddawaadankka polettana.* 25 Taani Asoore gadiyaa bitaniyaa ta gadiyaan mentsereetsana; ta deretuwaa huup'iyaan taani Aa yed'd'ana; Aa k'ambbaray unttunttu bollaappe, Aa tookuukka unttunttu hashiyaappe kichchana» yaageedda. 26 Sa'aw muliyaw k'ofetteedda k'ofay hawaa; kawutetsatuwaa ubbaa bollan mic'etteedda kushiikka hawaa. 27 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaa k'oppeedda diraw, Aa ooni digganaw danddayii? Aa kushiikka mic'etteedda; hewaa ooni guyye zaaranaw danddayii?

S'oossay Piliss's'eematuwaa D'ayissana

28 Kaatii Akaazi hayk'k'eedda laytsi odetteedda k'aalay hawaadan yaagiyaawaa;* 29 «Hinttenoo Piliss's'eema asatoo ubbatuukka, hinttena shoc'eedda s'am"ay me"eedda diraw nashettoppite; ayaw gooppe, he shooshshaa zariyaappe hasuu kesana; Aa zeretsaykka k'ay paalliyaa shooshshaa gidanawaa.* 30 Hiyyeesatuwaa bayira naanay k'umaa maana; metootanchchatuu woppu giide gisana. Shin taani ne zariyaa koshan wurssana; k'ay neeppe atteedawaanttakka wod'ana.

31 «Neenoo penggiyaw, yeekka! Neenoo katamaw, waassa! Hinttenoo Piliss's'eema asaw ubbaw, hintte ubbaykka hirggan muushite! Ayaw gooppe, huup'issa baggappe c'uway kesiide yee; he c'itaappe duus's'iide guyye attiyaawe baawa. 32 Kawutetsay kiitteeddawanttoo waagiide zaaranee? Med'inaa Goday ‹S'iyoono kees's'ee; k'ohetteedda Aa Asay I giddon k'osetti attiyaasaa demmeeda› yaagana» yaagiyaa k'aalay odetteedda.

15

S'oossay Moo'aaba Biittaa D'ayissana

1 Moo'aaba biittaw S'oossay odeedda k'aalay hawaa:* Moo'aaben de'iyaa Eera giyaa katamay itti k'amma kolettiide d'ayeedda; k'ay Moo'aaben de'iyaa K'iira giyaa katamaykka itti k'amma kolettiide d'ayeedda. 2 Diboona katamaa Asay barenttu eek'aa golliyaan yeekkanaw d'ok'k'a sa'aa keseeddino. Moo'aaba gadiyaa Asay Nabonne Medaaba giyaa katamatoo hewaadan yeekkee. Huup'ii ubbay bo"atikichcheedda; buuchchaa ubbaykka meedetteedda. 3 Ogii de'iyaa saan ubbaan unttunttu maak'aa mayyeeddino; golliyaa bollan dembbayi kees's'osaaninne dabaabaa bolla ubbaan unttunttu yeekkiinonne afotsaa holssayiino. 4 Haseboona katamaa asaynne El"aale katamaa Asay waassiino; unttunttu waasuwaa kooshshaykka Yahaas'a giyaasaa gakkanaw sisettee. Hewaa diraw, olaw danc'c'eedda Moo'aaba wotaadaratuu barenttu kooshshaa d'ok'k'issiide waasseeddino; unttunttu shemppuukka unttunttu garssan kokkoreedda. 5 Taani Moo'aabaw wozanaappe yeekkaad; aan de'iyaa Asay S'oo'aaronne Egilaati-Shaliishiyaa giyaa katamatoo bak'ateedda. Unttunttu Luhiita ogiyaan yeekkiidde biino; baggatuu k'ay Horonayma biyaa ogiyaan, barenttu bashshaa diraw, waasuwaa s'uliino. 6 Nimiriima haatsatuu to'eeddino; maatay meleedda; aac'aykka shulleedda; irs's'abay ubbaykka d'ayeedda. 7 Hewaa diraw, unttunttu barenttu shiishsheedda ak'uwaanne minjjaa tookki akkiide, Ahaayaa giyaa mitsay de'iyaa wombbaappe hefintsa afiino. 8 Moo'aaba yuushshuu ubbay waaso s'alalaa gideedda; unttunttu waasuu Egilayimanne Bi'eeri-Eliima gakkanaw sisettee. 9 Dimoona katamaa haatsatuu suutsaa s'alalaa gideeddino; taani Dimoona katamaa bolla hewaappekka dariyaawaa ahana. Moo'aabappe kessi akkiide yiyaawanttu bollanne he gadiyaan pas'a atiide de'iyaawanttu bolla gaammuwaa yeddaade wurssana.

16

Moo'aabaw Hidootay Baawa

1 Moo'aaba Asay bazzuwaa biyaa ogiyaan de'iyaa Selaa'a katamaappe yalaga dorssaa orggetuwaa Yerusaalamen de'iyaa biittaa mooddiyaawoo yeddite. 2 Moo'aaba mac'c'a Asay barenttu de'iyaa golliyaappe gas'an laaletteedda kafotuwaadan, Arnnoona Shaafaa pinniyaa sa'aan laalettana.

3 Moo'aaba Asay Yihudaa asaa hawaadan yaagana; «Nuuna zorite; suure pirddite; seeta gallassan hintte kuwaa k'ammaadan kuwayite. Yederssettiyaawantta k'osite; bak'ati yeeddawanttakka aatsi immoppite. 4 Moo'aabappe yedersseeteeddawanttu hintte giddon de'ino; unttuntta d'ayissiyaawanttuppe unttunttu k'osetti attiyaasaa gidite. Unttuntta uk'k'unniyaawanttu wureeddino; bashshay atteeda; unttunttu tuggayiyaawanttukka gadiyaappe d'ayeeddino. 5 Hewaappe guyyiyaan, itti kaatetuwaa araatay aggena siik'uwaan ek'k'ana; he araatan, Daawita dunkkaaniyaan itti ammanettiyaa daannay uttana. I suuretetsaa koyana; s'illotetsaa ootsanawukka elleellana» yaagana.

6 Yihudaa Asay hawaadan yaagana; «Moo'aaba gadiyaa Asay ay keenaa otorettintto, nu unttunttu otoruwaabaa siseeddo; unttunttu ayyuwaanne unttunttu shek'aakka siseeddo; shin unttunttu otoruu hada» yaagana.

7 Hewaa diraw, Moo'aabe yeekko; Asay ubbaykka Moo'aabaw yeekko; K'iirihereesa kataman hintte de'iyaa wode meedda lo"o k'umaa hassayiide yeekkite. 8 Haseboona shooyk'atuunne Siibima woyniyaa tokkiyaa sa'atuu d'ayeeddino; unttunttoo tashii Yaa'izeera gakkiide, bazzoo zaa'eedda dooretteedda woynnetuwaa kawutetsatuwaa kaappatuu yederssiide d'ayisseeddino; unttunttu aac'aykka zaa'iide, abbaa pinneedda. 9 Taani Yaa'izeera katamaw yeekkiyaawaadan, Siibima katamaa woynnetookka yeekkay. Haseboonanne El"aale katamatoo, taani ta afotsaan hinttena holssayay. Ayaw gooppe, hintte mitsaa ayifiyaanne hintte booteedda katsaa bollan olaa waasuu denddeedda. 10 Katsaa ayifiyaan kumeedda shoyk'aappe nashechchaynne hashshu guussay aketeedda. Woynniyaa tokkiyaa saankka mazimurii yes'ettenna. Nashechchan woyniyaa teeraa gum"iyaa sa'aan gum"iyaabay baawa. Taani gum"iyaawanttu ililiya ililssaakka d'ayissaad. 11 Hewaa diraw, ta wozanay Moo'aabaw, ta garssa asatetsaykka K'iirihereesaw diitsaadan waassee. 12 Moo'aabe bare d'ok'k'a sa'aa booppenne, c'oo barena daaburssee; k'ay I bare eek'aa golliyaa woossanaw booppekka, hewe Aa ayinne maaddenna.

13 Med'inaa Goday kasetiide, Moo'aabewaa odeedda k'aalay hewaa. 14 Shin ha"i Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Konttiraatiyaa oosanchchaa laytsaa payduwaadan, Moo'aaba bonchchuunne Aa c'oratetsay heezzu laytsatuwaa giddon wurana; aan attiyaa asatuukka amareedawanttanne wolk'k'ay bayinnawantta gidanawantta» yaagee.

17

S'oossay Sooriyaanne Israa'eeliyaa Murana

1 Damask'k'o katamaabaa S'oossay hawaadan yaagee; «Be'ite, hawaappe sintsanaw Damask'k'uu katamaa gidiyaawe attana; I koletsaa dooriyaa gidanawaa.* 2 Aruura katamatuu Asay de'enna sa'aa gidanawantta; hewan mehiyaa wudii allas's'ana; unttunttu yashissiyaawekka de'enna. 3 Efireemeppe geesatuu, Damask'k'oppekka kawutetsay d'ayana; Sooriyaa asaappe atteeddawanttu Israa'eeliyaa asaa bonchchuwaa mallaa gidanawantta. Taani, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee.

4 S'oossay hawaadan yaagee; «He gallassi Israa'eeliyaa bonchchuu k'aarettana; Aa mod'd'uukka shoorana. 5 Israa'eelii c'akkiyaawe ek'uwaan de'iyaa katsaa shiishshi oyk'k'iide, mak'a zawaappe k'ans's'i k'ans's'i c'akkiyaawaa mala gidanawaa; woy Rafayma zanggaaraan katsaa c'akkiide, pushaleedda sa'aa mala gidanawaa. 6 Wogaraa k'aatsi simmina, s'eeran laa"u woy heezzu k'aarime ayifetuu attiyaawaadan, woy daashshaa giddon oyddu woy ichcheshu ayifetuu attiyaawaadan, Israa'eeliyaappe k'aarimetuu attana» yaageedda. Hewaa Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay haasayeedda.

7 He gallassi Asay barena Med'd'eeddawaakko s'eelana; barenttu ayfiyaakka Israa'eeliyaa Geeshshaakko zaarana. 8 Unttunttu barenttu kushiyan giigisseedda yarshshiyaa sa'aa s'eellikkino; Asheero giyaa eek'atti misiliyaa gidinakka, is'aanaa c'uwayiyaa sa'aa gidinakka, unttunttu barenttu birad'd'iyan med'd'eeddawan ammanettiyaawaa aggana.

9 He gallassi Israa'eeliyaa asaa gaasuwaan Hiiwetuwaanne Amooretuwaa katamatuu laaletteeddawaadan, unttunttu mino katamatuu laalettana; he katamatuu mela gidanawantta. 10 Ayaw gooppe, hintte hinttena Ashshiyaa S'oossaa dogeeddita; hintte bak'ati attiyaa wogga Zaallaakka hassayibeykkita. Hewaa diraw, neeni lo"o mitsatuwaa tokkooppekka, kare gadiyaappe yeedda lo"o ataakilttiyaa tokkooppekka, 11 ne tokkeedda gallassi unttunttu dic'c'inttokka, k'ay ne zereedda wontta ne unttuntta c'iishshissinttokka, ne kayyuwaanne ne pas'anaw danddayenna sakuwaa gallassi he c'akku gakkeedda katsay bak'ati d'ayana.

Morkke Kawutetsatuu S'oonetteeddino

12 Be'a, daro Asay guummee; unttunttu abbaa beetaadan guummiino. K'ay kawutetsatuu waassiino; unttunttu wolk'k'aama haatsaadan waassiino. Unttunttoo aayye ana. 13 Kawutetsatuu daro haatsatuwaa guntsaadan guummiino; shin S'oossay unttuntta seerana; unttunttu deriyaa huup'iyaan de'iyaa suullay c'arkkuwaan denddiyaawaadaninne gotii dentsiyaa baanaadan, yederssetiide, haako sa'aa bak'atana. 14 Sa'ay k'ammiyaa wode, unttunttu shabbirettana; sa'ay wonttanaappe kasetiide, unttunttu d'ayana; nuwaa wolk'k'an akkiyaawanttu kaac'aynne nuuna bonk'k'iyaawanttu saamay hawaa.

18

S'oossay Top'p'iyaa Asaabaa Odeedda K'aalaa

1 Top'p'iyaa shaafatuwaappe hefintsa baggana de'iyaa k'efetuu giirettiyaa biittaw aayye ana!* 2 He gaddii kiitettiyaa asatuwaa Nayle Shaafaa bollaanna kiittee; k'ay shombbok'uwaa woliwoluwaan wotsiide, haatsatuwaa bollaanakka kiittee. Hinttenoo, dirbbiyaa kiitettiyaawanttoo, itti adussanne liik'o asaakko biite; matay haakuu yayyiyaa asaakko, wolk'k'aamanne s'ooniyaa kawutetsaa gidiyaa, shaafay unttunttu gadiyaa gidduwaan shaakkiide goggiyaa gadiyaa asaakko biite.

3 Hinttenoo, sa'aan de'iyaa ubbaa gede, hinttenoo, gadiyaan de'iyaawanttoo, deretuwaa bollan malaatay ek'k'iyaa wode, hintte be'ana; k'ay malakataykka punettiyaa wode, hintte sisana. 4 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday taw hawaadan yaageedda; «Sa'ay seeta gallassaa gidiyaa wode kesiyaa wolk'k'aama mishuwaadan, k'ay katsaa c'akkiyaa aginaan hombbiyaa k'amman shiik'iyaa ketterssaadan, taani c'o"u gaade, ta de'iyaa sa'aappe duge s'eelana» yaageedda. 5 Katsaa c'akkiyaa wodiyaappe kase, c'iishshay koletti simmina, woyniyaa ayfii teeriyaa wode, I s'unk'k'iyaa baac'aan Aa s'eeraa s'unk'k'ikichchana; daashiyaa maraa daashshaakka I diggana. 6 Unttunttu ubbaykka deriyaa huup'iyaan de'iyaa, miyaawaa wochchiyaa kafotoonne sa'aa do'atoo attana; miyaawaa wochchiyaa kafotuu balgguwaa, sa'aa do'atuu boniyaa unttuntta miidde shaac'c'ana.

7 He wode adussanne liik'o asaappe, matay haakuu yayyiyaa asaappe, wolk'k'aamanne s'ooniyaa kawutetsaappe, k'ay shaafay unttunttu gadiyaa gidduwaan shaakkiide goggiyaa gadiyaa asaappe, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaw imotay S'iyoone Deriyaa, Med'inaa Godaa suntsay de'iyaa sa'aa yaana.

19

S'oossay Gibs'a Murana

1 Gibs'e biittaa S'oossay hawaadan yaagee;* «Be'ite, Med'inaa Goday dirbbiyaa shaariyaa toggiide, Gibs'e yee. Gibs'e eek'atuu Aa sintsan kokkorana; Gibs'e asaa wozanaykka unttunttu giddon siilana» yaagee.

2 Ubbaappe Wolk'k'aama S'oossay hawaadan yaagee; «Taani Gibs'e gadiyaa asaa Gibs'e asaa bolla dentsana; unttunttu barenttu giddon ishay ishaana, shooruu shooruwaanna, katamay katamaanna, kawutetsay kawutetsaanna olettana. 3 Gibs'e asaa ayyaanay gagettana; taani unttunttu halchchuwaa hada ootsana. Unttunttu eek'atuwaanne moyttilliyaa haasayissiyaa asatuwaa, kaayiyaawanttanne shareechchotuwaa zoretaa oochchana. 4 K'ay taani Gibs'e gadiyaa asaa itti mek'etsi bayinna godaa kushiyan aatsaade immana; itti mek'etsi bayinna kaatii unttuntta mooddana» yaagee Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday.

5 Nayle Shaafaa haatsay melana; shaafaykka leelan leelan meli aggana. 6 Zeero haatsatuu s'ink'k'ana; Gibs'e pulttotuu guus's'ananne to"ana. Shombbok'otuunne c'aretuu shullana; 7 Nayle Shaafaa matan de'iyaa sa'atuu, abbaa matatuu ubbay koletti mela gidana. Nayle Shaafaa matan zereeddabay ubbay melana, laalettananne d'ayana. 8 Moliyaa oyk'k'iyaawanttu kayyottana. Nayle Shaafaan gitiyaa yeggiyaa ubbatuu yeekkana; haatsaan gitiyaa yeggiyaawanttukka doc'c'ana. 9 Paatetteedda talbbaappe liinuwaa ootsiyaawanttu, k'ay bootsa puuttuwaa mayuwaa daddiyaa shemayinnetuukka yeellatana. 10 Shimaynnetuunne keraa ootsiyaa ubbatuukka kayyotana.

11 S'o'aane katamaa mooddiyaawanttu mulekka eeyya; aad'd'eeda eranchcha giyaa Gibs'e kaatiyaa zoriyaawanttu zoriikka damma. Yaatina, hintte Gibs'e kaatiyaw, «Nuuni aad'd'eeda eranchchatuwaa naanatuwaa; nuuni beni kaatetuu naanatuwaa» gaanaw waaniide danddayiitee? 12 Ne aad'd'eeda eranchcha asatuu yaatina ha"i hak'an de'iino? Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday Gibs'e bolla ootsanaw halchcheeddawaa ane unttunttu new odinonne neena erissino. 13 S'o'aane katamaa mooddiyaawanttukka eeyyeeddino; Memppiisa katamaa mooddiyaawanttukka c'imetteeddino. Gibs'e asaa zariyaa giddoppe asaa kaaletsiyaawantta giide wotseeddawanttu Gibs'e baletseeddino. 14 Med'inaa Goday unttunttu giddon geella ayaanaa walakkeedda; yaatina, unttunttu matsottiide Asay bare c'ooshshan ganddigaariyaawaadan, Gibs'ee bare ooso ubbaan ganddigaaranaadan ootseeddino. 15 Gibs'ew Aa huup'ii woy Aa goyinay, Aa zambbaa tashii, woy Aa shombbok'uu ootsanabay ayaynne baawa.

Gibs'etuu S'oossaw Goyinniyaa Gallassay Yaana

16 He gallassi Gibs'e gadiyaa Asay mac'c'a asaa mala gidanawaa. K'ay Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday unttunttu bollan wus'akkiyaa Aa kushiyaa be'iide, unttunttu yashshan kokkorana. 17 Yihudaa gaddii Gibs'e gadiyaa asaa yashshiyaawaa gidanawaa; Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday unttunttu bollan ootsanaw k'oppeedda k'ofaa diraw, Yihudaabaa sisiyaa ubbay yayana.

18 He gallassi Gibs'e gadiyaan de'iyaa ichcheshu katamatuu Kanaane k'aalan haasayiyaawanttanne Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaw ammanettanaw c'aak'k'iyaawantta gidana. He katamatuwaappe ittuu, «Awaa Katamaa» geetettiide s'eesettana.

19 He gallassi Gibs'e biittaw gidduwaan, Med'inaa Godaw yarshshiyaasay giigana; k'ay Gibs'e gadiyaa zawaankka Med'inaa Godaw tuussay ek'k'ana. 20 Hewe Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaw Gibs'e gadiyaan malaatanne markka gidanawaa; unttunttu barena uk'k'unniyaawanttuppe denddeeddawaan Med'inaa Godaakko waassiyaa wode, I unttunttoo ashshiyaawaa kiittana; unttuntta ashshana. 21 He wode S'oossay Gibs'e gadiyaan eretteeddawaa gidanawaa; Gibs'e asaykka he gallassi S'oossaa erananne yarshshuwaanne katsaa yarshshuwaa akki yiide, aw goyinana. Unttunttu S'oossaw shiik'k'ananne barenttu shiik'owaakka gatsana. 22 Med'inaa Goday Gibs'e shoc'ana; shoc'ananne patsana. Unttunttukka Med'inaa Godaakko simmana; ikka unttunttu watiwatuwaa sisiide, unttunttu patsana.

23 He gallassi Gibs'eppe Asoore gakkanaw aakko oge kesana; Asoore Asay Gibs'e, Gibs'e asaykka Asoore simerettana; k'ay Gibs'e Asay Asoore asaana ittippe goyinnana. 24 He gallassi Israa'eelii Gibs'enanne Asoorena heezzentso biittaa gidiide, sa'aa giddon anjjo gidanawaa. 25 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday unttuntta hawaadan yaagiide anjjana; «Ta asaw Gibs'ee, ta kushii med'd'eedda Asoorenne taani dooreedda Israa'eeliyaw anjjetteedawantta gidite» yaagana.

20

Gibs'e Bollanne Top'p'iyaa Bollaa Odeteedda Timbbitiyaa

1 Asoore gadiyaa Kaatii Sarggooni kiitteedda olaa gadaaway yiide, Ashddooda giyaa Piliss's'eema katamaa oliide oyk'k'eedda laytsi, 2 he wode Med'inaa Goday Amoos'a na'aa Isiyaasa hawaadan yaageedda; «Ba; ne bollappe maak'aa k'aara; ne gediyaappekka ne c'aammaa kessa» yaageedda; Isiyaasi S'oossay geeddawaadan haniide, kallo s'iiranne mela gediyaan hametteedda.

3 Med'inaa Goday hawaadan yaageedda; «Ta k'oomay Isiyaasi Gibs'enne Toop'p'iyaa bollan gakkiyaabaw malaataa gidana mala, heezzu laytsaa kallo s'iiranne mela gediyaan hametteedda. 4 Hewaadan Asoore kaatii, Gibs'eppe omoodetteeddawanttanne Top'p'iyaappe betiide keseeddawantta kallo s'iiranne mela gediyaana, dulliikka kallo de'ishshin laaggi, Gibs'e yeellaw afana. 5 Toop'p'iyaan ammanettiyaawanttunne Gibs'en c'eek'ettiyaawanttu yayyiide yeellatana. 6 Abbaa matan de'iyaa Asay he gallassi hawaadan yaagana; ‹Be'ite, nuuni Asoore kaatiyaappe attanaw maaddiino giide nu hidootaa wotseeddanne unttunttukko bak'ateedda asaa bolla hawe gakkeedda; yaatina, nuuni waan attanaw danddayeettoo?› yaagana» yaageedda.

21

Baabloone Kunddetsaa Bessiyaa Sas'aa

1 Abbaa matan de'iyaa bazzoo odetteedda s'oossaa k'aalay hawaa.

Gedissa baggappe gotiyaa c'arkkuu suraggiidde yiyaawaadan, bashshay mela biittaappe, yashshiyaa gadiyaappe yee.

2 Itti yashshiyaa sas'ay taw k'onc'c'eedda. Aatsi immiyaawe aatsi immee; omoodiyaawe omoodee; Elaama biittaw, woraajja! Meedoona biittaw, katamaa doodda! Baabloone gaasuwaan gakkeedda ooliyaa taani gidissana.

3 Hewaa diraw, ta s'eessay sakko s'alalaa gideedda; mac'c'a asaa yeluu oyk'k'iyaawaadan, taana un"uu oyk'k'eedda; taani sisiyaawaappe denddeeddawaan hokkaad; taani be'eeddawaappe denddeeddawaan dagamaad. 4 Taana yiic'oyee; taana yashshay kokkorssee; taani amotteedda omarssay taw kokkorssaw laametteedda.

5 Taani be'eedda sas'aan unttunttu gibiraa giigisseeddino; mins's'aafiyaakka hiis's'eeddino; yaatiide miinonne ushiino. Yaatishin, «Hinttenoo kaappatoo, denddite! Hintte gonddalletuwaa k'uc'c'ite!» yaagiyaa azazuu yeedda.

6 Goday taana hawaadan yaageedda; «Ba; s'omoosiyaa asaa wotsa; I bare be'iyaawaa odo. 7 Gammaama mehiyaa toggiyaawantta, laa"uwaa laa"uwaa gidiide biyaa paraa asatuwaa, haretuwaa toggiyaawanttanne gaalotuwaa toggiyaawantta be'iyaa wode, loytsiide s'eello; d'ishi s'eello» yaageedda.

8 Hewaappe guyyiyaan, wochcheeddawe hawaadan yaagi waasseedda; «Godaw, taani wochchiyaasan gallassi gallassi pac'i bayinnan ek'k'aad; ta santtariyyankka k'ammaa muliyaa tolettaad. 9 Be'ite, gammaama mehiyaa toggiyaa paraa asatuu laa"a laa"a gidiide yiino» yaageedda. I k'aykka hawaadan yaageedda; «Baabloone kunddeedda; Aa s'oossatuwaa misiletuukka kunddeeddino. Unttunttu ubbaykka sa'aan duge kunddiide gaac'etteeddino» yaagiide waasseedda.* 10 Hinttenoo, ta uddumaan k'os'etteedda ta asatoo, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaappe, Israa'eeliyaa S'oossaappe siseeddawaa taani hinttenttoo erissay.

Eedoomabaw Odetteeddawaa

11 Eedooma biittaa S'oossay hawaadan yaageedda; «Itti bitanii Eedooma woy Duuma baggana taana S'eesiide, ‹Laa wochchiyaawoo, sa'ay wonttanaw aappunuu atteedee? Laa wochchiyaawoo, sa'ay wonttanaw aappunuu atteedee?› yaagee. 12 Wochchiyaawe zaariide, ‹Sa'ay wonttana hanee; k'ay k'ammana; hintte oochchanaw koyooppe, simmi yiide oochchite› yaagee» yaageedda.

Araba Biittaabaw Odetteeddawaa

13 Araba giyaa biittaa Goday hawaadan yaagee; «Hinttenoo Dadaana zal"anchchatoo, hintte hintte c'aaniyaa gaalotuwaanakka Araba gadiyaa bazzuwaan ak'ana. 14 Hinttenoo, Teema giyaa gadiyaan de'iyaa asatoo, saametteeddawanttoo haatsaa ahite; betetoo miyaawaa immite. 15 Ayaw gooppe, unttunttu mashshaappe, shookuwaappe shoddeedda mashshaappe, dafeedda wonddaafiyaappenne mino olaappe bak'atiide yeeddino» yaagee.

16 Hewaappe guyyiyaan, Goday taana hawaadan yaageedda; «Konttiraatiyaa oosanchchaa wodiyaadan, mes's'i itti laytsaa giddon K'eedaare bonchchuu ubbay wurana. 17 K'eedaare gadiyaan de'iyaa wonddaafiyaan dukkiyaa wolk'k'aama olanchchatuwaappe guutsatuu attana; hewaa Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay odeedda» yaageedda.

22

Yerusaalamebay Odetteedda

1 Sas'aa Wombbaa giyaa sa'aabaw S'oossay odeedda k'aalaa. Hintte ubbay golliyaa bollan dembbayiide ootseedda sa'aa keseeddawe ayaasee? 2 Neenoo waasuu, dirbbaynne c'abbuu kumeedda katamaw, ne giddon hayk'k'eedda asatuu mashshaan hayk'k'ibeykkino; woy olankka hayk'k'ibeykkino. 3 Hintte kaappatuu ubbay ittippe bak'ateeddino; unttunttu wonddaafii bayinan c'oo omoodetteeddino; unttunttu haako sa'aa bak'atooppenne beetteedda ubbatuu oyk'k'etteeddino. 4 Hewaa diraw, taani hawaadan yaagaad; «Taana s'eelloppite; ane taani afos's'aadde misho yeekuwaa yeekkay; d'ayeedda ta asaw yeekkiyaa taana mintsetsana giide daaburoppite» yaagaad. 5 Goday, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday ha gallassaa Sas'aa Zanggaaraan dagama, yederssanne shabbirssaa gallassaa ootseedda; k'ay gimbbetuukka kolettiyaa gallassanne deretuwaakkokka waassiyaa gallassaa.

6 Elaame bare paraa gaaretuwaananne paraa asatuwaana bare wonddaafiyaa oyk'k'iide yeedda; K'iira gadiyaa wotaadaratuu k'ay barenttu gonddalletuwaa giigisseeddino. 7 Loytsi lo"iyaa hintte zanggaaratuu paraa gaaretuwaan kumeeddino; paraa asatuu Yerusaalame katamaa penggiyaa sintsan ek'k'eeddino. 8 I Yihudaa geessotuwaa k'aareedda. He gallassi hintte wora golliyaan de'iyaa kaatiyaa olaa miishshatuwaa s'eelleeddita. 9 K'ay hintte Daawita Katamaa giddon koletteeddasay dareeddawaa be'eeddita; zik'k'a sa'aa shiik'eedda haatsaa dagayi de'iita. 10 Yaatiide hintte Yerusaalamen de'iyaa golletuwaa paydeeddita; gimbbiyaa mintsanaw golletuwaa koleeddita. 11 Kase ec'a dalbbantsan de'iyaa haatsaa zaariide, Aa minjjiyaasaa laa"u gimbbetuwaappe gidduwaan giigisseeddita. Shin hintte hewaa med'd'eeddawe S'oossaa gidiyaawaa akeekibeykkita; woy daro wodiyaappe kase hewaa halchcheeddawaa yaynnibeykkita.

12 He gallassi Goday, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hinttena yeekkanawunne zilaalanaw, hintte huup'iyaa meedettanawunne waaruwaa mayyanaw hinttena s'eeseedda. 13 Shin be'ite, hintte nashettiitanne pooc'u giita; booraanne dorssaa shukkiita; ashuwaa miita; woyniyaa eessaakka ushiita; «Nuuni wontti hayk'k'iyaa diraw, ane meettonne usheeto» yaagiita.*

14 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaa taw odeedda; I, «Hintte hayk'k'ana gakkanawukka ha nagaray hinttenttoo atto geetettenna. Taani Goday, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaa oday» yaageedda.

Sheebina, «Neena Era!» Geeddawaa

15 Goday, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaageedda; «Ba; kaatiyaa golliyaan suntsetteedda kaappuwaa Sheebinakko baade hawaadan yaaga; 16 ‹Hawaan neeni ayaa ootsay? K'ay neeni hawaan new duufuwaa bookkanaw, new hawaan oonee de'iyaawe? Neenoo d'ok'k'a sa'aan new duufuwaa massiyaawoo, k'ay shuchchaa gomppan new de'iyaa sa'aa wooc'iyaawoo, 17 nenoo mino bitaniyaw, neena Med'inaa Goday wolk'k'an wora zaariide olana. Neena I p'irs's'otsi oyk'k'iide, 18 yuushshi yuushshi aatsiide kuwaadan, itti aakko gadiyaan oli aggana. Neenoo ne godaa golliyaw yeella gideedda bitaniyaw, neeni yan hayk'k'ana; ne bonchcho paraa gaaretuukka yan attana. 19 Taani neena ne oosuwaappe kessana; ne daannatetsaappekka neena shaarana› yaaga.

20 «He gallassi taani Hilk'k'iyaa na'aa ta k'oomaa Eliyaak'iima s'eesana. 21 Ne mayuwaa Aa mayzzana; ne danc'c'iyaawankka Aa danc'c'isana; ne suntsatetsaakka aw aatsaade immana. I Yerusaalamen de'iyaa asawunne Yihudaa asaw aawuwaa gidanawaa. 22 Taani Daawita golliyaa k'ulppiyaa Aa hashiyaan wotsana; I dooyana; ooninne gorddenna; k'ay I gorddana; ooninne dooyenna.* 23 Taani Aa ammantsiyaa sa'aan shikaaliyaadan d'ogana; I bare aawuwaa golliyaw bonchcho kaatetuwaa araataa gidanawaa. 24 Wanc'c'aappe biide, d'ok'k'abaa gakkanaw koc'aan kak'k'eeddawaadan, unttunttu Aa aawuwaa golliyaa bonchchuwaa ubbaa, naanatuwaa, na'aa naanatuwaakka, Aa bolla wotsana» yaageedda.

25 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «He gallassi ammanettiyaa sa'aan d'ogeedda shikaalii kichchana; k'ans's'ettananne kunddana. Aa bollan kak'k'eedda tookuwaa ubbay duus's'i wod'd'ana» yaagee. Hawaa Med'inaa Goday odeedda.

23

S'iiroosabay Timbbitiyaan Odetteeddawaa

1 S'iiroosa katamaw odetteedda S'oossaa k'aalay hawaa.*

Hinttenoo Tarsseesa markkabiyaa laaggiyaawanttoo yeekkite! Ayaw gooppe, S'iiroosa katamay gollii woy shemppiyaasay bayinna mela keseedda; he oduu unttunttoo K'op'iroosa gadiyaappe yeedda. 2 Hinttenoo, abbaa matan de'iyaa asatoo, hinttenoo Sidoona katamaa zal"anchchatoo, c'o"u giite! Hintte kiittiyaa asatuu abbaa pinneeddino. 3 Hinttew yiyaa katsay Nayle Shaafaappe c'aketteedda Shihoora gadiyaa katsaa. Hintte kawutetsatuu zal"iyaa zal"iyaa sa'aa gidana.

4 Neenoo Sidoona katamaw, abbaa geessoo, abbay, «Taani na'aa yelabeykke; taani attuma na'aakka mac'c'a na'aakka dichchabeykke» yaagiide haasayeedda diraw yeellata. 5 Oduu Gibs'e gadiyaa gakkiyaa wode, unttunttu S'iiroosabaa sisiide seelettana.

6 Hinttenoo abbaa matan de'iyaa asatoo, zilaalite; hefintsa Tarsseesa biittaa pinnite. 7 Beni wode kees'etteedda, kare gadiyaa oyk'k'iide mooddanaw Aa gedii Aa haassi afeedanne, hintte aan nashettiyaa S'iiroosa katamay hawaadan haneedee? 8 Kallachchaa wotsisiyaa katamaa Aa zal"anchchatuu gadiyaa mooddiyaawantta gideeddanne Aa giddon zal"iyaawanttunne laammiyaawanttu gadiyaa bollan bonchchetteeddawantta gideedda S'iiroosa katamaa bolla hawaa halchcheeddawe oonee? 9 Otorettiyaawanttu bonchchuwaa ubbaa guutsanaw, k'ay gadiyaa bollan bonchchetteeddawantta ubbaa kawushshanaw, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaa halchcheedda.

10 Hinttenoo, Tarsseesa gadiyaa asatoo, hinttena te"iyaabay bayinna diraw, Nayle Shaafaadan, hintte gadiyaa bollan kumiide goggite. 11 Med'inaa Goday abbaa bollan bare kushiyaa mic'c'eedda; I kawutetsaakka k'aatseedda; Kanaane gadiyaa geessotuwaa laalana mala, S'oossay azazuwaa immeedda. 12 K'ay I hawaadan yaageedda; «Hinttenoo, un"etteeddo Sidoona asatoo, hintte nashshechchaa pooc'u giyaa wodii wureedda. Denddite; hefintsa K'op'iroosa pinnite. Haray atto yankka hinttenttoo shemppuu beettena» yaageedda.

13 Baabloone gadiyaa be'ite; he gadiyaa Asay ha"i patsennabaa gideedda. Asoore gadiyaa asatuu he gadiyaan do'ay siiranaadan ootseeddino. Unttunttu hewan de'iyaa wogga golletuwaa koliide, barenttu geessotuwaa gimbbeeddino; biittaakka mela ootseeddino.

14 Hinttenoo, Tarsseesa gadiyaa markkabiyaa asatoo, hintte geessuu laaletteedda diraw, zilaalite.

15 S'iiroosa katamay laappun tammu laytsaa dogettiide de'ana wodii yaana; hewenne, itti kaatiyaa laytsaa keeshshaa giyaawaa. Laappun tammu laytsay wuriyaa wode, sharmus'a mishiratiw yes'ettiyaa yetsaa malay, S'iiroosa katamaw yes'ettana. Unttunttu, 16 «Hanne, dogetteedda shaarmus'ate, ne diitsaa akka; kataman yuuyya. Neena Asay hassayana mala, mal"o k'aalan daro yetsaa yes's'a» yaagana.

17 Laappun tammu laytsay polettiyaa wode, Med'inaa Goday S'iiroosa s'omoosana. Shin hewaappe guyyiyaan, Aa beni bare shaarmus'aa oosoo simmana; sa'aan de'iyaa kawutetsatuwaa ubbaanna shaarmus'ana. 18 Gidooppenne, Izi zal"iinne I dirgguu Med'inaa Godaw dummateeddawaa gidana; izi zal"ii daro k'umaanne lo"o mayuwaa shammanaw, Med'inaa Godaw ootsiyaa asatoo imettanaappe attina, miishshaa golliyaaninne minjja golliyaan uttenna.

Waayettiyaa Israa'eeliyaa Asatoo Hidootaa Kiittaa

24

(24:1—27:13)

Med'inaa Goday Sa'aa Murana

1 Be'ite, Med'inaa Goday gadiyaa koliide mela kessana; I gadiyaa bayzziide, aan de'iyaa asaakka laalana. 2 Hara asaa bollan haniyaawaadan k'eesetuwaa bollankka, k'oomaa bollan haniyaawaadan godaa bollankka, k'oomatti bollan haniyaawaadan godatti bollankka, shammiyaawaa bollan haniyaawaadan zal"iyaawaa bollankka, tal"iyaa immiyaawaa bollan haniyaawaadan tal"iyaa akkiyaawaa bollankka, ac'uwaa achchiyaawaa bollan haniyaawaadan, ac'uwaa ashettiyaawaa bollankka hanana. 3 Biittay ubbaanna mela kesana; k'ay ubbaannakka bonk'k'ettanawaa. Ayaw gooppe, ha k'aalaa Med'inaa Goday haasayeedda.

4 Biittay loytsi melina, Aa aac'ay ubbay shullee; gadiyaan de'iyaa wolk'k'aama asaykka daaburee. 5 Biittay barenan de'iyaa asaappe denddeeddawaan tuneedda. Ayaw gooppe, unttunttu higgiyaa koleeddino; wogaa mentseeddino; med'inaa c'aak'uwaakka koleeddino. 6 Hewaa diraw, S'oossaa shek'ay gadiyaa mee; k'ay aan de'iyaa asatuukka barenttu bayzzuwaa gaasuwaan mureteeddino. Hewaa diraw, sa'aan de'iyaa asatuu s'uugetteeddino; yaatina payduwaan guutsaa Asay atteeda. 7 Woynniyaa turaa anuu melina, woyniyaa eessaykka wureedda; kase nashetiyaa ubbay kayyotteedda. 8 Karabuwaa bak'aa nashechchay c'o"u geedda. Nashettiyaawanttu hombboc'etsaykka ek'k'eedda. Lo"iyaa diitsaa nashechchaykka c'o"u geedda. 9 Hawaappe sintsanaw yetsaa yes's'iid, unttunttu woyniyaa eessaa ushikkino; matsoyiyaa ushshay ushiyaawanttoo c'amo gidanawaa. 10 Maaraa mac'araa d'ayeedda katamay laaletteedda; ooninne gelennaadan, golliyaa ubbay gorddetteedda. 11 Woynniyaa eessay d'ayeeddawoo Asay dabaaban waassee; nashechchaa ubbay kayyoo laametteedda; sa'aa nashechchay ubbay kichcheedda. 12 Katamay koletteedda; katamaa penggetuukka me'eretteeddino. 13 Wogaraa teeraa k'aatsiide k'ok'k'ofiyaawaadan, woy woyniyaa teeraa mas'i simmiide, k'aarimiyaa mas'iyaawaadan, gadiyaa bollan de'iyaa kawutetsatuwaa giddon hewaadan hanana.

14 Unttunttu barenttu k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, nashshechchan yes's'iino; away wulliyaa baggana de'iyaa ubbay Med'inaa Godaa gitatetsaa odana. 15 Hewaa diraw, away doliyaa baggana de'iyaawanttoo, Med'inaa Godaw bonchchuwaa immite; abbaa doonaan de'iyaa biittatuwaan de'iyaawanttoo, Israa'eeliyaa Med'inaa Godaa, S'oossaa suntsaw bonchchuwaa immite. 16 Biittaa gas'aappe, «S'illoo bonchchuu gido» yaagiyaa yetsaa nuuni siseetto.

Shin taani, «Taani gilk'k'ay! Taani gilk'k'ay! Taw aayye ana! Ayaw gooppe, kaddiyaawanttuu kaddiino; kaddiyaawanttuu loytsi aatsi immiino» yaagay. 17 Hinttenoo, sa'aa bollan de'iyaa asatoo, dagamay, aafuunne p'irii hinttena naagee. 18 Saluwaa maskkootetuu dooyetteedda dirawunne, gadiyaa baasotuukka k'aas's'iyaa diraw, dagantsiyaa kooshshaappe bak'atiyaawe ollaan kunddana; k'ay ollaappe pude kesiyaawe p'iriyaan oyk'k'ettana. 19 Biittay za"iide p'alk'k'etteedda; nippi giide me'eretteedda; wolk'k'aappe k'aas's'eedda. 20 Biittay matsottiide asaadan ganddigaaree; c'arkkuu sugiyaa daasiyaadan, yonk'k'u gee. Makkalanchchatuu bayzzuu Aa loytsi dees'eedda diraw, laa"entso denddennaadan kunddee.

21 He gallassi Med'inaa Goday saluwaa wolk'k'atuwaa saluwaan, k'ay sa'aa kaatetuwaakka sa'aan murana. 22 Unttunttu ollaan de'iyaa k'asho asatuwaadan, ittippe shiik'ana; k'asho golliyaan gorddettiide uttana. K'ay daro gallassaappe guyyiyaan, unttunttu murettana. 23 Hewaappe guyyiyaan, aginayikka awaykka yeellatana. Ayaw gooppe, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday S'iyoone deriyaaninne Yerusaalamen kaatetana; k'ay I Yerusaalame c'imatuwaa sintsan bare bonchchuwaa k'onc'c'issana.

25

Galataa Yetsaa

1 Abeet Med'inaa Godaw, neeni ta S'oossaa. Taani neena d'ok'k'u d'ok'k'u ootsana; ne suntsaakka galatana. Ayaw gooppe, neeni polo ammanettiyaawaan benippe halchchettiide de'iyaa malalissiyaa oosotuwaa ootsaadda. 2 Neeni katamaa shuchchay oletiyaa sa'aa ootsaadda; minuwaan gimbbetteedda katamaa kolaadda. Allagatuwaa kaatiyaa golliyaakka laa"entso katamaa gidennaadan ootsaadda. Simmiide mulekka kees'ettenna. 3 Hewaa diraw, mino asatuu neena bonchchana; mek'etsi bayinna kawutetsatuwaa katamatuukka new yayana. 4 Neeni hiyyeesaw bak'ati attiyaasaa. Metootanchchawukka bare metuwaa wode bak'ati attiyaasaa, uushuwaappe atiyaa sa'aanne aawaa seelaappe attiyaa kuwaa gidaadda. Ayaw gooppe, mek'etsi bayinna asaa hank'k'uu gimbbiyaa shoc'iyaa uushuwaa malanne 5 bazzuwaa gadiyaa mishuwaa mala. Awaa mishuu shaariyaa kuwan gabbi giyaawaadan, neeni allagatuwaa walassaa hayzissaadda; yaatina, mek'etsi bayinna asatuwaa yetsay c'o"u geedda.

6 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday asaa ubbaw ha deriyaa bollan wolk'k'aama gibiraa giigissana; hewekka mod'd'otuwaa, kolzziyaana de'iyaabatuwaanne lo"o ka"eedda woyniyaa eessaa gibiraa. 7 Ha deriyaan asaa ubbaa c'ammeeddawaa, kawutetsaa ubbaa bollankka mic'etteedda garidduwaa I d'ayissana. 8 Hayk'k'uwaa I med'inaw mittana; Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday ayfiyaa ubbaappe afotsaa k'uc'c'ana; bare asaa kawushshaakka biittaa ubbaappe diggana. Hawaa Med'inaa Goday odeedda.*

9 He gallassi unttunttu hawaadan yaagana; «Hawe tumu nu S'oossaa; nuuni I nuuna ashshanaadan naageeddo; I nuuna ashsheeda. Hawe Med'inaa Godaa; nuuni Aa naageeddo. Ane Aa atotetsaan hashshu geettonne nashetteetto» yaagana.

S'oossay Moo'aaba Biittaa Murana

10 Ayaw gooppe, Med'inaa Godaa kushii ashshanaw ha deriyaa bollan gidanawaa. Shin darc'c'aa pituwaa ollaan yeggiide yed'd'iyaawaadan, Moo'aaba biittaa Asay bare sa'aan yed'ettana.* 11 Haatsaa wad'd'iyaawe haatsaa wad'd'anaw bare kushiyaa piddi ootsiyaawaadan, unttunttu hewaa giddon barenttu kushiyaa piddi ootsana. Shin S'oossay Aa otoruwaa Aa kushiyaa geniyaanakka gatsiide kawushshana. 12 Unttunttu d'ok'k'issiide, minuwaan gimbbeedda gimbbiyaa I duge ahananne kawushshana; duge sa'aan, ubbaa hirkki baanan olana.

26

S'oossay Bare Asaw S'oonuwaa Immana

1 He gallassi Yihudaa gadiyaan ha yetsay yes'ettana.

Nuw mino katamay de'ee;

S'oossay atotetsaa Aa yuushshuwaan gimbbiyaadaaninne geessuwaadan essee.

2 Ammanuwaa naagiyaa s'illo kawutetsay gelana mala,

penggiyaa dooyite.

3 Bare k'ofaa neenan wotseedda asaa

neeni polo sarotetsaan naagaasa;

Ayaw gooppe, I neenan ammanettee.

4 Med'inaa Godaan med'inaw ammanetitte;

ayaw gooppe, Med'inaa Goday, Med'inaa Goday med'inaa Zaallaa.

5 D'ok'k'an de'iyaawanttanne,

unttunttu d'ok'k'a katamaa zik'k'i ootseedda;

I Aa kawushshee.

Duge sa'aa gakkanaw zik'k'i ootsee;

biittaa baanan olee.

6 Mank'k'uwaa gedii, metootanchchaa gedii, Aa yed'd'ana.

7 S'illotuwaa ogii salalaa.

Abeet S'illoo, neeni

s'illotuwaa ogiyaa salallissaasa.

8 Ee Med'inaa Godaw, ne higgiyaa ogiyaan hamettiidde,

nuuni neena naageetto.

Nu wozanaa amuu,

ne suntsaa bonchchanawaa s'alalaa.

9 K'amman taani neena laamotay;

Wonttan ta giddon de'iyaa ta ayyaanay,

tumuwaappe neena minisiide koyee.

Ayaw gooppe, ne pirdday sa'aan de'iyaa wode,

sa'aan de'iyaa Asay s'illotetsaa tamaaree.

10 Iita asaw keekatetsaa ootsooppekka,

I s'illotetsaa tamaarenna.

Suure asatuwaa gadiyaan iitabaa ootsee;

Med'inaa Godaa gitatetsaakka erenna.

11 Abeet Med'inaa Godaw, neeni,

ne kushiyaa d'ok'k'u ootsaadda;

Shin unttunttu be'ikkino.*

Ne asaw neeni mishettiyaa mishuwaa be'iide yeellatino.

Neeni ne morkketoo wotseedda tamay,

unttuntta mi d'ayisso.

12 Abeet S'oossaw, neeni,

nuw sarotetsaa mintsaadda;

Nu ooso ubbaa neeni nuw ootsaadda.

13 Abeet Med'inaa Godaw, nu S'oossaw,

neeppe haratuu nuuna mooddeeddino;

Shin nuuni ne suntsaa s'alalaa bonchcheetto.

14 Unttunttu hayk'k'eeddino;

simmiide pas'a de'ikkino.

Neeni d'ayisseedda diraw,

simmiide denddikkino.

Unttunttu hassayettiyaawaa ubbaa k'uc'c'a d'ayissaadda.

15 Abeet Med'inaa Godaw!

Neeni asaa darissaadda.

Asaa darissaade, neeni bonchchettaadda;

biittaa zawaa ubbaakka aassaada.

16 Abeet Med'inaa Godaw!

Metuwaa wode unttunttu neena koyeeddino.

Neeni unttuntta mureedda wode,

unttunttu neena saasukki woosseeddino.

17 Abeet Med'inaa Godaw! Shahaareedda mishiratta,

yeliyaa wodii gakkina,

Yeluwaa un"ettaade waassiyaawaadan,

Nuunikka ne sintsan hewaadan haneeddo.

18 Nuuni shahaareeddo; oytsaa oyk'k'eteeddo;

Shin c'arkkuwaa yeliyaawaa gideeddo.

Nuuni sa'aw atotetsaa ahibeykko;

sa'aan de'iyaa asaakka yelibookko.

19 Hayk'k'eedda ne Asay pas'ana;*

unttunttu anhay denddana.

Hinttenoo, biittaa baanaa giddon de'iyaawanttoo,

hintte s'aasay wontta ketterssaa mala gidiyaa gishshawunne,

sa'aykka hayk'k'eeddawantta zaaretsiide immiyaa diraw,

Beegottitenne nashshechchaw yes's'ite.

Pirddaanne Omooduwaappe Simmiyaawaa

20 Ta asatoo, haa yiite; hintte golle geliide, penggiyaa hintte bolla gorddite. S'oossaa hank'k'uu aad'd'ana gakkanaw, guutsaa wodiyaa hinttena k'osite. 21 Biittaa bollan de'iyaa asaa, unttunttu nagaraa diraw murana, Med'inaa Goday bare de'iyaasaappe kesiide yee. Biittaykka bare bollan gukkeedda suutsaa k'onc'c'issana; wod'eeddawanttakka laa"entso gentsenna.

27

1 He gallassi Med'inaa Goday bare mino, gitanne wolk'k'aama mashshaan Leewaataana giyaa kols's'iyaanne s'aas'ettiyaa shooshshaa murana; abban de'iyaa dawiyaakka wod'ana.* 2 He gallassi hawaadan geetettana; «Hawe dosetteedda woyniyaa turaa saa; aabaa yes's'ite! 3 Taani, Med'inaa Goday Aa naagiyaawaa; taani Aa ha"i ha"i haatsaa ushshay; ooninne Aa k'ohennaadan, taani k'amanne gallassi Aa naagay. 4 Taani hank'k'ettikke; taananna olettanaw, aguntsayinne gom"orii de'eerikkinooshsha! Taani unttunttu bolla kesa ek'k'aade, unttuntta s'uugga wurssana. 5 Woy bak'ati k'osetti attanaw taakko yiino; taananna giigino; ee, taananna giigino» yaagettana.

6 Yaana gallassatuwaan Yaak'oobi s'ap'uwaa yeddana; Israa'eelii aac'ananne c'iishshaana; yaatiide ayifeedda ayfii sa'aa ubbaa kumana.

7 Unttuntta shoc'eeddawantta shoc'eeddawaadan, Med'inaa Goday Israa'eeliyaa asaa shoc'eeddeyye? Woy unttuntta wod'eeddawanttu hayk'k'eeddawaadan, unttunttu hayk'k'eeddinooyye? 8 S'oossay bare asaa omoodoo yeddiyaawaan mureedda; away doliyaa bagga c'arkkuwaa gallassi unttuntta bare yashshiyaa gotiyaan laaggi kesseedda. 9 Hewaa diraw, Yaak'ooba bayzzuu atto geetettanawenne Aa nagaray polo k'uc'ettanawe hawaana: hewekka yarshshiyaa sa'aa shuchchaa ubbaa I me'eretteedda book'intsa shuchchaadan ootsiyaa wodenne, Asheero giyaa mac'c'a s'oossatti misilii, woy is'aanaa c'uwayiide, yarshshiyaa sa'aykka ek'uwaan attenaadan ootsiyaa wode.

10 Minuwaa diretteedda katamay oneedda; kase Asay de'iyaa sa'ay ha"i bazzuwaadan, mela atteedanne dogetteedda; I mehii heemettiyaa sa'aa gideedda diraw, mitsaa bonc'c'iyaa miidde, maratuu hewan allas's'iino. 11 Mitsaa tashetuu meliyaa wode me'erettiino; mac'c'a asaykka yiide, unttuntta eetsanaw afee. Ha Asay akeeki bayinna asaa gidiyaa diraw, unttuntta Med'd'eeddawe unttunttoo k'arettennanne maarenna.

12 He gallassi Efiraas'iisa Shaafaappe Gibs'e Shaafaa gakkanaw, Med'inaa Goday katsaa bukana; hinttenoo, Israa'eeliyaa asatoo, hinttekka hintte taran taran shiik'ana.

13 He gallassi wolk'k'aama malakatay punettana; Asoore gadiyaan d'ayiyaawanttunne Gibs'e biittaw yedersseeddawanttu yaana; Yerusaalamen geeshsha deriyaan Med'inaa Godaw goyinnana.

S'oossay Makkalanchcha Asaa Muriyaawaa Gidussaa

28

(28:1—31:9)

Huup'issa Kawutetsaa, «Neena Era!» Geeddawaa

1 Efireeman de'iyaa matsottiyaawanttu kallachchawunne, woyniyaa eessay s'ooneeddawanttu aradda zanggaaraan de'iyaa, shulliyaa c'iishshaa mala gideedda Aa bonchchuwaa puulaw aayye ana! 2 Be'ite, Godaw wolk'k'aamanne mino gideedda itti Asay de'ee; Goday Aa shachchaa uushuwaadan, bayzziyaa gotiyaadaaninne kuntsiide goggiyaa wolk'k'aama haatsaadan, mino kushiyan duge sa'aa olana. 3 He matsottiyaa Efireema asatuwaa otoruwaa kallachchay gediyaan yed'ettana. 4 Aradda zanggaaraa huup'iyaan de'iyaa k'ok'k'ofettiyaa c'iishshay, Aa bonchchuwaa puulay wodii gakkanaappe kasetiide teereedda balasiyaa mala gidanawaa; itti Asay he balasiyaa be'iyaa wode, bare kushiyan oyk'k'osaana maana.

5 He gallassi Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday bare asaappe atteedawanttoo bonchchuwaa kallachchaanne puulaw huup'iyaan uttiyaa aleek'k'uwaa gidanawaa. 6 I daannatoo likke pirddiyaa ayaana, olaa miis'aappe zaariyaawanttookka wolk'k'aa gidanawaa.

Isiyyaasanne Matsottiide Timbbitiyaa Odiyaa Yihudaa Asatuwaa

7 Hawanttukka woyniyaa eessaa ushiide yiic'otiinonne matsoyiyaa ushshan ganddigaariino. K'eesiinne timbbitiyaa odiyaawe matsoyiyaa ushshan yiic'otiino; unttunttu woyniyaa ushshan shaawetiino; matsoyiyaa ushshankka ganddigaariino. Sas'aa likke be'ikkino; pirddiiddekka d'ubettiino. 8 Unttunttu miyaa maadda ubbay c'ooshsha s'alalaa gidiyaa diraw, baybeena sa'ay mulekka baawa.

9 Unttunttu hawaadan yaagana; «Eratetsaa I oona tamaarissanee? Kiitaakka oossi k'onc'c'issanee? Maatsaa pakuwaa biro aggeedawanttusseeyye, woy d'antsaa biro duutseedawanttussee? 10 Ayaw gooppe, I giyaawe hawaa; azazuwaa bolla azazuwaa, azazuwaa bolla azazuwaa, wogaa bolla wogaa, wogaa bolla wogaa, hawaan guutsaa, hewan guutsaa» yaagana.

11 Shin S'oossay allagatuwaa k'aalaaninne imatsatuwaa doonaan ha asaw haasayana.* 12 I unttunttoo hawaadan yaageedda; «Hawe shemppuwaa. S'alaleeddawaa shemppissite. Hawe shemppi akkiyaa saa» yaageedda. Shin unttunttu sisennan is's'eeddino. 13 Hewaa diraw, unttunttu biide kunddana mala, me"ana malanne gitiyaan oyk'k'ettiide omooduwaa baana mala, Med'inaa Godaa k'aalay unttunttoo azazuwaa bolla azazuwaa, azazuwaa bolla azazuwaa, wogaa bolla wogaa, wogaa bolla wogaa gidiide, hawaan guutsay, hewan guutsay gideedda.

S'iyooniw Godaa S'ap'uwaa Mintsetsiyaa Shuchchaa

14 Hewaa diraw, hinttenoo, Yerusaalamen de'iyaa asaa mooddiyaa k'iliic'iyaawanttoo, Med'inaa Godaa k'aalaa sisite. 15 Hintte, «Nuuni hayk'k'uwaana giigeeddo; Si'ooliyaanakka c'aak'k'eteeddo; nuuni wordduwaa nuw de'uwaa ootseedda dirawunne malttiyaa nuw k'osetti attiyaasaa ootseedda diraw, wolk'k'aama boshay yiidekka nuuna bochchennan aad'd'ana» yaagiide c'eek'ettiita.

16 Hewaa diraw, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Be'ite, taani S'iyoonen baasuwaa shuchchaa, paac'etteedda shuchchaa, godaa s'ap'uwaa minisiyaa, al"o shuchchaa wotsaad; aan ammaniyaa ooninne yeellatenna.* 17 Taani suure pirddaa baasuwaa likkiyaa wodoruwaa, s'illotetsaakka tumbbiyaa ootsana. K'ay hintte amanetiyaa wordduwaa geessuwaa, shachchay shoc'ana; hintte k'osetti attiyaasaakka haatsay muukkana» yaagee. 18 Hewaappe guyyiyaan, hintte hayk'k'uwaana c'aak'k'eteedda c'aak'k'uu laalettana. Si'ooliyaanakka c'aak'k'eteedda c'aak'uukka minnenna. Wolk'k'aama boshay yiyaa wode, hintte aan shoc'ettana. 19 He boshay wontta wontta, k'amminne gallassi hewaana aad'd'ana; he aad'd'iyaa wode ubbankka, hinttena akki baana.

Aa kiitaa akeekiyaawe hinttenttoo shabbirssaa dagama gidanawaa. 20 Arssay gediyaa c'ogottiide gisanaw k'antsaa; afilayikka gatsi mayyanaw guutsaa. 21 Ayaw gooppe, Paraas'iima Deriyaa bollan Med'inaa Goday ootseeddawaadan, bare oosuwaa, bare imatsaa oosuwaa, hewekka bare ooratsa oosuwaa ootsanaw denddana. K'ay Gabaa'oona zanggaaraan hank'k'etteeddawaadan hank'k'ettanawaa.* 22 Godaappe, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaappe I boshaa biittaa ubbaa bolla ahanaw k'achcheeddawaa taani siseedda diraw, hintte k'ashuu minnenna mala, k'iliic'iyaawaa aggite.

S'oossaa Aad'd'eeda Eratetsaa

23 Hintte haytsaa haa yeggiide, taani odiyaawaa sisite; ta haasayaakka akeekiide sisite. 24 Katsaa zeranaw goshiyaa goshshanchchay ubbaa gedekka goshiidde de'ii? K'ay I ubbaa gedekka guulluwaa kinchchiiddenne liik'issiiddi de'ii? 25 Gadiyaa liik'issiide, anuugaa laalee; karetsa sawuwaakka zeree; zarggaakka Aa yippan, banggaakka Aa k'omuwaan, morgge mitsaakka aw bessiyaa sa'aan zeree gidennee? 26 Ayaw gooppe, ha hiillaa Aa S'oossay Aa erisseenne tamaarissee. 27 Karetsa sawuwaa udula mitsan k'os's'enna; aanugaakka c'uguwaan bukkenna. Hewaa aggiide, karetsa sawuwaakka gatiman, anuugaakka s'am"an k'os's'ee. 28 Ukitsaa uukkiyaa katsaa k'os's'iyaasan k'os's'iyaawe liik'issiiyye? Giddenna, I Aa k'os's'iidde k'os's'iidde, med'inaw de'enna. K'ay I katsaa bukkiyaa paraa gaaretuwaa Aa bollaanna laaggiiddekka katsay gaac'ettanaadan ootsenna. 29 Hawekka k'ay malalissiyaa zoriyaa zoriyaa, oosuwaakka aad'd'eeda eran ootsiyaa Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaappe yee.

29

Daawita Katamaa Yerusaalamiw Aayye Ana!

1 Neenoo Daawite de'eedda Arii'eela giyaa katamaw, new aayye ana! Laytsaa bollan laytsaa gujja; baalatuwaakka zaara zaaraade bonchcha. 2 Taani Arii'eela giyaa katamaa birokka un"etsana; unttunttu zilaalananne yeekkana. He katamay suutsay kammeedda yarshshiyaa sa'aa mala gidanawaa. 3 Taani ne yuushshuwaan dooddananne adussa gimbbiyaan neena dirana; ne bollan olaa maammaa kees's'ana. 4 Hewaappe guyyiyaan, neeni biittaa c'iimmuwaappe haa pude haasayana; hirkki baanaappe ne kooshshay yaana. Ne kooshshay moyttilliyaa kooshshaa, biittaa giddoppe kesana; ne haasayaykka baanaa giddoppe saasukettana.

5 Shin ne morkketuu liik'o baana keeshshaa c'oranne ne mek'etsi baynawanttu payduukka c'arkkuu afiyaa suullaa keeshshaa daro gidanawaa. K'oppennaan de'ishshin ellekka, 6 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday guuguntsaan, biittaa k'aatsan, wolk'k'aama kooshshaan, gotiyaan, c'arkkuwaaninne miyaa tamaa lac'uwaan hinttena s'omoosana. 7 Arii'eela katamaa oliyaa c'ora kawutetsaa ubbay, he katamaanne Aa geessuwaa oliyaa ubbay, Aa waayissiyaa ubbay akumuwaadan, k'amma sas'aadan hanana. 8 Koshateedda Asay akumuwaan mee; shin beegottiyaa wode Aa koshay aggena; woy saametteedda Asay akumuwaan ushee; shin beegottiyaa wode daaburee; saamuwaakka alibeenna; S'iyoone Deriyaa oliyaa c'ora kawutetsaa ubbay hewaadan hanana.

S'oossaa Azazuwaa Kad'iyaawe Ahiyaa Muruwaa

9 Hintte hintterekka dammettiide, damma asaa gidite; hinttena hintterekka k'ook'issiide, k'ook'e asaa gidite. Matsottite; shin woyniyaa eessaanna gidoppo. Ganddigaarite; shin matsoyiyaa ushshaanna gidoppo. 10 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday gem"ishshuwaa sonnu ootsiyaa ayaanaa hintte bollan gusseedda. Timbbitiyaa odiyaawanttoo, yaatiide hintte ayifetuwaa I goozeedda. Sas'aa be'iyaawanttoo, hintte huup'etuwaakka gulloyeedda.*

11 Ha ubbaa sas'ay new attametteedda mas'aafaa mala gideedda. Asay, «Hey, hawaa nabbaba» yaagi, itti nabbabi danddayiyaa uraw immiyaa wode I, «Mas'aafay attametteedda diraw, taani nabbabanaw danddaykke» yaagana. 12 K'ay mas'aafaa nabbabi danddayenna uraw, «Hey, hawaa nabbaba» yaagiide immiyaa wode, I, «Taani nabbabanaw danddaykke» yaagana.

13 Yaatina, Goday hawaadan yaagana; «Hawe Asay bare bolla doonaan taakko shiik'ee; bare ins's'arssan taana bonchchee; shin unttunttu wozanay taappe haakuwaan de'ee. Unttunttu Asay med'd'eedda wogaa tamaariidde, taw c'oo goyinniino.* 14 Hewaa diraw, be'ite, taani ha asaa bolla zaaretsaadekka maalalissiyaabaa ootsana; maalaaliyaabaanne ooratsabaa ootsana. Unttunttu eranchchatuwaa aad'd'eeda eratetsay daallamana; unttunttu akeekanchchatuwaa akeekayikka k'osettana» yaageedda.*

Sintsappe Yaana Keekaa

15 Bare halchchuwaa c'iimmayiide, Med'inaa Godaappe k'ossiyaawanttoo, barenttu oosuwaa d'uman ootsiidde, «Nuuna ooni be'ii? Nuuna ooni erii?» yaagiyaawanttoo aayye ana! 16 Hintte yewotuwaa laamiitta; urk'k'aa med'd'iyaawe urk'k'aa mala giide k'oppiita! Med'etteeddawe med'd'eeddawaa, «I taana med'd'ibeenna» gaanee? Otuu barena med'd'eeddawaa, «I ayinne erenna» gaanaw danddayii?*

17 Liibaanoosa woray aradda gadiyaw laamettanaw, aradda gadii k'ay wora gidanaw, guutsaa wodii atteeda gidenneeyye?

18 He gallassi tulletuu mas'aafaa k'aalaa sisana; lem"ilem"aappenne d'umaappe kesiide, k'ook'etuwaa ayfii s'eelana. 19 Ashkketuu gujjiidikka Med'inaa Godaan nashettana; asaa giddon de'iyaa hiyyeesatuukka Israa'eeliyaa Geeshshan hashshu gaana. 20 Mek'etsi bayinnawanttu wurana. K'iliic'iyaawanttu tim"i gaana. Iitabaa ootsanaw wochchiyaawanttu ubbay d'ayana. 21 Hewanttu yewuwaan asaa bayzzanchcha kessiyaawantta, chilootan asaa seeriyaawanttoo gitiyaa wotsiyaawanttanne wordduwaan s'illo bitaniyaa pirddaa te"iyaawantta.

22 Hewaa diraw, Abrahaama wozeedda Med'inaa Goday Yaak'ooba zariyaw hawaadan yaagee; «Yaak'ooba zarii hawaappe sintsanaw yeellatenna; unttunttu som"iikka yeellatiide, sa'aa s'eellenna. 23 Shin unttunttu ta kushiyaa ooso gidiyaa barenttu naanatuwaa barenttu giddon be'iyaa wode, ta suntsaa geeshshatetsaan naagana; unttunttu Yaak'ooba Geeshsha geeshshatetsaa bayzzikkino. Israa'eeliyaa S'oossaakka yashshatetsan bonchchana. 24 Ayyaanan baleeddawanttu simmiide akeekana; zuuzummiyaawanttukka timirttiyaa akkana» yaagee.

30

Gibs'enna C'aak'ettiyaa Hada C'aak'uwaa

1 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Makkalanchcha naanaatoo aayye ana! Taani halchchabeennabaa ootsiyaawanttoo, ta Ayyaanaappe gidenna es'aa barew giigissiyaawanttoo, nagaraa nagaraa bolla gujjiyaawanttoo aayye ana. 2 Gibs'e kaatiyaa geessuwaan attanawunne Gibs'e kuwan attiyaasaa koyanaw, taana zoretaa bessenaan, duge Gibs'e wod'd'iyaawanttoo aayye ana! 3 Hewaa diraw, Gibs'e kaatiyaa geessuu hinttenttoo yeella, kaatiikka kawushsha gidanawaa. 4 Unttunttu kaappatuu S'o'aanen de'ooppekka, unttunttu kiitteeddawanttu Haneesa giyaa katamaa gakkinttokka, 5 yeellappenne kawushshappe attina, harabaa ayaanne wod'd'enna asaa, ayaanne maaddenna woy go"enna asan ammanetteeda Asay ubbay kawushshana» yaagee.

6 Neegeeban de'iyaa do'atuwaabaa S'oossay giyaawe hawaa; kiitettiyaawanttu metuunne tuggay de'iyaa biittaa gidduwaana, gaammuunne gaammatta wod'iyaa shooshshatuunne paalliyaa dawetu kols's'iyaa iita biittaana aad'd'iidde baana. Bare duretetsaa haretuwaa zokkiyaan, barenttu ak'uwaa gaalotuwaa zimetsaan c'aani akkiide, unttunttoo ayaanne wod'isenna biittaa baana. 7 Ayaw gooppe, Gibs'e maaduu gatii bayinnabaanne mela. Hewaa diraw, taani Aa, «C'o"u giide utteedda Ra'aaba» yaagaade suntsaad.

Azazettena Asaa

8 Ha"i ba; sintsanna yaana wodiyaw med'inaa malaataa gidana mala, unttunttu sintsan shuchchaa masetsan wooc'a; mazggobankka s'aafa. 9 Ayaw gooppe, hawanttu makkalanchcha asatuwaanne wordduwaa naanatuwaa; unttunttu Med'inaa Goday odiyaawaa sisanaw koyenna naanatuwaa. 10 Unttunttu sas'aa odiyaawantta, «Sas'aa be'oppite» yaagiino; timbbitiyaa odiyaawanttakka, «nashechchiyaabaappenne malatiyaabaappe attina, nuw suurebaa odoppite. 11 Ogiyaappe kichchite; loossuwaappekka itti bagga simmite; nuuni Israa'eeliyaa Geeshshabaa zaaretsiide sisokko» yaagiino.

12 Yaatina, Israa'eeliyaa Geeshshay hawaadan yaagee; «Hintte ha k'aalaa is's'iide, asaa naak'k'iyaawaan ammanetteeda dirawunne c'immiyaawaan c'eek'etteedda diraw, 13 ha nagaray hinttenttoo za"iide wod'd'iyaa, akeekenan ellekka kunddiyaa adussa gimbbiyaa mala gidanawaa. 14 Aa me'uu urk'k'aappe med'd'eeddanne nippi giide me"eedda otuwaa mala gidanawaa; he me'uwaa giddon tamaa kaashiyaa woy ollaappe haatsaa duuk'k'iide kessiyaa kon"aynne beettena» yaagee.

15 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa Geeshshay hawaadan yaagee; «Hintte taakko simmiyaawaaninne shemppiyaawaan attana; c'o"u giyaawenne ammanettiyaawe hinttenttoo wolk'k'aa gidanawaa; shin hintte is's'eeddita. 16 Hawaadan yaageeddita; ‹Tuytti, nuuni paratuwaan uttiide bak'atana› yaageeddita; hewaa diraw, hintte bak'atana. K'aykka hintte, ‹elleelli paratuwaa toggiide bi kichchana› yaageeddita; hewaa diraw, hinttena yederssiyaawanttu elleellana. 17 Itti tooranchchaa be'iide, hintteppe sha"a Asay bak'atana; ichcheshu tooranchchatu hinttena muliyaa yederssana. Deriyaa huup'iyaan esseedda banddiraa mitsaadan, hintte tooranchchatuwaappe guutsatuu attana» yaagee.

18 Shin Med'inaa Goday hinttenttoo keekanaw naagee; I hinttenttoo k'arettiyaawaa bessanaw denddee. Ayaw gooppe, Med'inaa Goday s'illo pirddiyaa S'oossaa; Aa naagiyaawanttu ubbatuu anjjetteedawantta.

S'oossay Bare Asaa Anjjana

19 Hinttenoo, Yerusaalamen de'iyaa S'iyoone asatoo, hawaappe sintsanaw yeekkikkita; hintte waasuwaan I hinttenttoo tumuwaappe k'arettana; I hintte waasuwaa sisiyaa wode, hinttenttoo zaaruwaa immana. 20 Goday hinttenttoo metuwaa ukitsaanne tuggaa haatsaa immooppekka, hintte asttamaarii hawaappe sintsan barena k'osenna. Shin hintte ayfii hintte asttamaariyaa be'ana. 21 Hintte ushechcha woy haddirssa simmiyaa wode, guyyenna hinttena, «Ogii hawaa; aan biite» yaagiyaa kooshshaa hintte sisana. 22 Hewaappe guyyiyaan, biran alleek'k'etteedda eek'atuwaanne work'k'aan kameteedda misiletuwaa hintte tunissana. K'ita c'urk'k'aadan hintte unttuntta, «Nuuppe haakkite» yaagiide wora olana.

23 He wode hintte gadiyaan zereedda katsaw I iraa bukissana; gadiyaappe mokkiyaa katsaykka murutanne daro gidanawaa. He gallassi hintte miizzay aakko dembban hamettana. 24 Gadiyaa goshiyaa booratuunne haretuu laydaaninne gillan punetiide, geeyeedda hark'k'uwaa maana. 25 Hintte morkkatuwaa geessotuu omoodettina, Asay goora'ettiide wuriyaa gallassi, wolk'k'aama deretuwaappenne d'ok'k'a deretuwaappe pultto haatsatuu goggana. 26 He gallassi aginatti poo'uu aawaa poo'uwaadan hanana; aawaa poo'uukka kasewaappe laappun kushiyaa darana; laappun gallassaa poo'uwaa keenaa poo'ana. He gallassi Med'inaa Goday me"eedda bare asaa koolana; I dechchina madus'eedda madutsaakka patsana.

S'oossay Asoore Murana

27 Be'ite, Med'inaa Godaa suntsay suulliyaa hank'k'uwaana, sikkeedda c'uwaa shaariyaanna haako saappe yaana; Aa doonay hank'k'uu kumeeddawaa; Aa ins's'arssaykka miyaa tamaa. 28 Bare peenuwaan ubbabaa pitti afiyaa di'uwaadan, d'ayissiyaa haatsaa kuntsuwaa mala. I kawutetsatuwaa bashshaa zazziriyaan zazzirana; asaa gappataakka wora afiyaa bis'aalaa barssana. 29 Geeshsha baalay bonchchettiyaa k'amma yes's'iyaawaadan, hintte yes's'ana; Med'inaa Godaa deriyaa Israa'eeliyaa Zaallaakko biyaa wode, suusuliyaa punniide yes's'iyaa Asay nashettiyaawaadan, hintte nashettana.

30 K'ay Med'inaa Goday bare yashshiyaa kooshshaa sissana; Aa k'esii wod'd'iide shoc'iyaa shochchaa bare suulliyaa hank'k'uwaan, miyaa tamaa lac'uwaan, gotiyaan, uushuwaaninne shachchaa burc'c'iyaan k'onc'c'issana. 31 Med'inaa Goday bare kooshshan Asoore dagantsana. Aa s'am"aykka unttuntta shoc'ana. 32 Med'inaa Goday unttuntta bare muriyaa s'am"an shoc'ana shochchay ubbay darbbiyaaninne diitsaan gidanawaa. Olan I bare k'eesiyaa dentsiide, unttuntta olana. 33 Ayaw gooppe, tamaa eetsiyaasa'aa Toofeeti beni giigeedda; he sa'ay giigeeddawe kaatiyaassa. He sa'ay zik'k'anne aakko gidiide, tamaynne daro mitsay dooretti utteedda saa. Med'inaa Godaa shemppuu diiniyaa shaafaadan yiide, he tamaa eetsi kessana.

31

S'oossay Yerusaalame Naagana

1 Maaduwaa koyanaw duge Gibs'e wod'd'iyaawanttoonne paran ammanettiyaawanttoo aayye ana! C'ora gidiyaa diraw paraa gaaretuwaan, daroppe mino gidiyaa diraw paraa asatuwaan ammanettiyaawanttoo aayye ana! Unttunttu Israa'eeliyaa Geeshshaakko s'eellikkino; woy Med'inaa Godaappe maaduwaa koyikkino. 2 Shin ikka bashshaa ahanaw danddayiyaa aad'd'eeda eranchcha; bare geeddawaakka aggena; iitatuwaa golliyaa asaa bollanne iitabaa ootsiyaawantta maaddiyaawanttu bolla denddana. 3 Gibs'e gadiyaa asatuu asaappe attina, s'oossaa gidikkino. Unttunttu paratuukka ashoppe attina, ayaana gidikkino. Med'inaa Goday hank'k'uwaan bare kushiyaa mic'c'iyaa wode, maaddiyaawe d'ubettana; maadettiyaawekka kunddana; unttunttu ubbaykka ittippe d'ayana.

4 S'oossay taana hawaadan yaagee; «Gaammuu woy wodalla gaammuu mehiyaa oyk'k'iide gudiyaa wode, daro hentsanchchatuu Aa bolla s'eesetti shiik'ooppekka, I unttunttu waasoo dagammenna. Unttunttu waasookka yayyena. Hewaadankka, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday S'iyoone Deriyaaninne Aa d'ok'k'an olaa gakkettanaw duge wod'd'ana. 5 Kafuu bollaanna awaaliyaawaadan, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday Yerusaalame gonddallananne ashshi akkana; I Aa bollaanna aad'd'iidde, Aa wotsi akkana» yaagee.

6 Hinttenoo Israa'eeliyaa asatoo, hintte loytsi makkaleeddawaakko simmite. 7 Ayaw gooppe, asaa ubbay barenttu nagaranchcha kushiyan biraappenne work'k'aappe med'd'eedda eek'atuwaa he gallassi olana.

8-9 Tamay S'iyoonen, c'ooc'ii Yerusaalamen de'iyaa S'oossay hawaadan yaagee; «Asoore asaawaa gidenna mashshaan kunddana; asaawaa gidenna mashshay unttuntta maana. Unttunttu mashshaa sintsaappe bak'atana; unttunttu wodalla asatuu dees'o oosoo azazettana. Dagamaa gaasuwaan, unttunttu mino geessuu laalettana; unttunttu olaa gadaawatuukka dagamaw olaa banddiraa aggi bashiide baana» yaagee Med'inaa Goday.

S'oossay Eedooma Muriyaawaa Yeruusaaleemo Anjjiyaawaa Gidussaa

32

(32:1—35:10)

S'illotetsan Ayissiyaa Kaatiyaa

1 Be'ite, kaatii s'illotetsan kaatetana; mooddiyaawanttukka suuretetsan mooddana. 2 Asay huup'iyaan huup'iyaan c'arkkuwaappe geemmiyaa saa, gotiyaappe bak'atiyaa sa'aa gidanawaa; mela sa'aan goggiyaa haatsaanne zoozetiyaa gadiyaan de'iyaa wolk'k'aama zaallaa kuwaa mala gidanawaa. 3 S'eelliyaa asatuu ayfii c'iilimmenna; sisiyaawanttu haytsaykka hayzzana. 4 Tafitafiyaa asatuwaa wozanay erananne akeekana. Deeddotiyaa asatuwaa ins's'arssaykka suure geeshshiide haasayana. 5 Hawaappe sintsanaw eeyyi bonchcho asaa geetettenna. Iita Asay bonchchettenna. 6 Ayaw gooppe, boozay boozatetsaa haasaye; Aa wozanaykka nagaraa ootsanaw, Med'inaa Godaa bolla s'alabaa haasayanaw, koshshatteeddawantta kalissennan agganawunne saametteeddawantta ushshennan digganaw, iitabaa mak'ettee. 7 Uuzetiyaawaa uuzii iita; metootanchchay suurebaa haasayiide, wordduwaan hiyyeesaa d'ayissanaw I iita k'ofaa k'oppee. 8 Lo"o uray lo"obaa halchchee; he lo"o halchchuwan minniide de'ee.

Pirddaanne Betiyaappe Simmiyaawaa

9 Hinttenoo k'ofay bayinnan de'iyaa mac'c'awanttoo, denddite; ta odiyaawaa sisite; hinttenoo ammanettiide utteedda mac'c'a naatoo, taani hinttenttoo odiyaawaa sisite. 10 Itti laytsaappe guutsaa aad'd'ishshin, hintte ammanettiide utteeddawanttu kokkorana; woyniyaa Aa wodiyaan s'unk'k'iyaawe attana. Tookkeeddawaappe hintte ayfiyaa shiishshana wodiikka yeenna. 11 Hinttenoo ishaluwaan de'iyaa mac'c'awanttoo, kokkorite. Hinttenoo ammanettiide utteedda mac'c'a naatoo, gaji gajite. Hintte mayuwaa k'aarite; kayyuwaa afilaa hintte s'eessan danc'c'ite. 12 Lo"iyaa shoyk'aynne ayfiyaa dors's'os's'eedda woynnii d'ayeedda diraw, kayyottiidde, hintte tiraa bak'k'ite. 13 Aguntsaa buuraynne kinddichchuu ta asaa gaden mokkeedda. Asay nashettiide de'eedda golletuwaassinne nashshechchan de'eedda ha katamaw yeekkite. 14 Miis'ay attana; daro Asay de'iyaa katamatuukka onana; geessuunne wochchiyaa gimbbetuu med'inaw mela gidanawaa; unttunttu wora haretuu nashettiyaasaanne dorssaa wudii hamettiyaasaa gidanawaa. 15 Hewenne, bolla d'ok'k'aappe nu bolla ayyaanay gukkana gakkanaassa, mela bazzuu araddana gakkanaassanne aradda biittaykka wora gideedda geetettiide k'ofettana gakkanaassa.

16 Hewaappe guyyiyaan, suure pirdday mela bazzuwaan, s'illotetsaykka aradda gadiyaan de'ana. 17 S'illotetsaa oosuu sarotetsaa gidanawaa; s'illotetsaa ayifiikka med'inaw woppatetsaanne ammanettiide de'iyaawaa gidanawaa. 18 Ta Asay sarotetsay de'iyaa sa'aan, naagettiyaa golliyaaninne woppu geedda shemppo sa'atuwaan de'ana. 19 Shachchaan woray diippooppenne, k'ay katamay ubbaanna kolettooppenne, 20 he haatsaa ubbaa matan hintte katsaa zeriide, hintte mehiyaakka hintte haretuwaakka hentsaw billi yeddiide, hintte loytsi anjjettana.

33

Maaduwaa Woosaa

1 Neenoo, neena d'ayissennan de'ishshin d'ayissiyaawoo, new aayye ana! Neenoo, neena aatsi immennan de'ishshin, aatsa immiyaawoo, new aayye ana! Neeni d'ayissuwaa aggeeda wode neena d'ayissana; neeni aatsa imuwaa aggeeda wode neena aatsi immana.

2 Abeet Med'inaa Godaw, nuuna maara; nuuni neena naageetto; wontta wontta nuw wolk'k'aa gida; metuwaa wodekka nuuna ashshiyaawaa gida. 3 Ne kooshshay guuguntsaadan guummiyaa wode Asay bak'atee; neeni nuuna maaddanaw dendda ek'k'iyaa wode, kawutetsatuu laalettiino. 4 Gondduu shiik'iyaawaadan, hintte omooduu shiik'ana; boolii dirbbiyaawaadan, Asay Aa bolla dirbbana.

5 Med'inaa Goday bollan de'iyaa diraw, d'ok'k'u d'ok'k'u geedda; I S'iyoone suure pirddaaninne s'illotetsan kuntsana. 6 I hinttenttoo hintte wodiyaa mintsiyaawaa, hintte kumentsaa atotetsaa, aad'd'eeda eratetsaanne eraa gidanawaa; Med'inaa Godaw yayyiyaawe aw ak'o gidanawaa.

7 Be'ite, unttunttu wolk'k'aama asatuu ogiyaan waassiino; sigatetsaw kiitteeddawanttukka mishettiide yeekkiino. 8 Aakko ogetuu oneeddino; ogiyaanna aad'd'iyaawe aggeeda. I bare c'aak'k'eteedda c'aak'uwaa koleedda; katamatuwaakka kad'eedda. Asaakka demibeena. 9 Biittay kayyoteenne labbanee. Liibaanoosi yeellatiide melee; Saaroona giyaa aradda dilbbay mela biittaa gideedda. Baasaane giyaa deriyaaninne K'armmeloosa deriyaan de'iyaa mitsatuwaa haytsay k'ok'k'ofettee.

S'oossay Barena Is's'iyaawantta
Ubbaa, «Aayyee!» Geeddawaa

10 Med'inaa Goday kawutetsatoo hawaadan yaagee; «Ha"i taani denddana; ha"i taani bonchchettana; ha"i taani d'ok'k'u d'ok'k'u gaana. 11 Hintte utulaa shahaariide, suullaa yeleeddita. Hintte shemppiyaa shemppuu hinttena miyaa tamaa. 12 Asay taman s'uugetteedda bidintsaa mala gidanawaa; k'ay k'ans's'ettiide, taman ees's'eedda aguntsa mala gidanawaa. 13 Hinttenoo, haakuwaan de'iyaawanttoo, taani ootseeddawaa sisite; matan de'iyaawanttoo, taani wolk'k'aama gidiyaawaa akeekite» yaagee.

14 S'iyoonen de'iyaa nagaranchchatuu yayyeeddino; S'oossaw gidennawantta kokkorssay oyk'k'eedda. Hewaa diraw, unttunttu, «Miyaa tamaanna de'anaw danddayiyaa uray nu giddon oonee? Ees's'iidde de'i aggiyaawaana de'anaw danddayiyaa uray nu giddon oonee?» yaagiino. 15 S'illotetsan hamettiyaawe, suurebaa haasayiyaawe, suure gidenna ogiyaanna beettiyaa go"aa is's'iyaawe, mattaayiyaa akkanaw bare kushiyaa yeddennawe, suutsaa gussiyaawaa sisennaadan, bare haytsaa tuc'c'iyaawe, iitabaa s'eellennaadan, bare ayfiyaa c'iilimmiyaawe, 16 he uray d'ok'k'asaan de'ana. I bak'atiide attana sa'aykka mino zaallaa de'uwaa gidanawaa; Aa ukitsaykka aw imettana; I ushiyaa haatsaykka pac'c'enna.

Bonchchuu Kumeedda Yaana Laytsaa

17 Hintte ayifetuu kaatiyaa Aa puulaana be'ana; haakkiide de'iyaa biittaakka be'ana. 18 Hintte wozanay, «paydeeddawe hak'an de'ii? Giiraa yiggi s'eelleeddawe hak'an de'ii? Adussa gimbbetuwaa paydeeddawe hak'an de'ii?» yaagiide yashshiyaa beniwaa k'oppana. 19 Hintte k'areti bayinna asatuwaa, hinttenttoo gelenna haasayaa haasayiyaa asatuwaanne ins's'arssay deeddotiyaa asatuwaa hawaappe sintsan be'ikkita.

20 Nuuni nu baalaa bonchchiyaa S'iyoone katamaa be'ite! Woppu giide de'iyaasaa, Aa shikaalii shodettenna, Aa wodoruukka duus's'ennanne k'aas's'enna dunkkaaniyaa malaa, Yerusaalame katamaa hintte hintte ayifiyaan be'ana. 21 Shin Med'inaa Goday nuw he sa'aan bare wolk'k'aama wolk'k'aa k'onc'c'issana. He sa'ay aakko shaafatuunne goggiyaa haatsatuwaa mala gidanawaa. Laaggiyaa woluwoluu Aa bollaanna baanaw danddayenna; wolk'k'aama markkabiikka yaana aad'anaw danddayenna. 22 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday nu daannaa; Med'inaa Goday nuw higgiyaa immeeddawaa. Med'inaa Goday nu kaatiyaa; I nuuna ashshana.

23 Ne wodoruwaa k'ashuu shol"eedda; markkabiyaa tuussaa Aa sa'aan minisi oyk'k'anaw woy sharaakka s'agaaganaw danddayenna. He wode daro omoodiide aheeddabay shaakettana; haray attina, wobbatuukka omooduwaa omooddana. 24 S'iyoonen de'iyaa ooninne, «Taani harggay» yaagenna; yan de'iyaa asaa nagaray atto geetettana.

34

S'oossay Bare Morkketuwaa Murana

1 Hinttenoo, kawutetsatto, shiik'iide sisite! Hinttenoo asatoo sisite! Biittaynne gadiyaan de'iyaabay ubbay, sa'aynne sa'aan de'iyaabay ubbay siso! 2 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday kawutetsaa ubbaa hank'k'etteedda; Aa yiluukka unttunttu tooranchchatuwaa ubbaa bollana. I unttunttu ubbaanna d'ayissana; unttuntta siifiyaawanttoo aatsiide immana. 3 Unttunttuppe wod'eeddawanttu olettana; unttunttu anhay s'ink'k'ana. Wogga deretuu unttunttu suutsan kametana. 4 Saluwaa s'oolinttetuu ubbay siilana; salotuu warak'ataadan s'aas'ettana. Unttunttu s'oolinttetuu ubbay woyniyaappe haytsay k'ok'ofettiyaawaadan, balasiyaappe ayfii k'ok'ofettiyaawaadan k'ok'k'ofetanna.*

5 Ta mashshay salotuwaa giddon alana gakkanaw ushsheedda. Be'ite, I Eedooma bolla, taani shek'k'eedda asaa bolla pirddanaw wod'd'ee.* 6 Med'inaa Godaw Boos'ira giyaa kataman yarshshuu, Eedooma gadiyaan wolk'k'aama shukay de'iyaa diraw, Med'inaa Godaa mashshay suutsan meec'ettiide, mod'd'uwaan s'aas'etteedda. Dorssatuwaanne deeshshatuwaa suutsan meec'ettiide, dorssatuwaa kilahotuwaa mod'd'uwaan s'aas'etteedda. 7 K'ay mentsatuu, maratuunne korumaa booratuu unttunttunna kunddana. Unttunttu biittay suutsaa s'alalaa gidana; unttunttu biittaykka mod'd'uwaan munak'ettana. 8 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday haluwaa kessiyaa gallassaa; S'iyoone oleedda morkketoo kushiyaa zaariyaa laytsaa.

9 Goggiyaa Eedooma haatsatuu shidiyaw, Aa biittaykka diiniyaw laamettanawaa; Aa biittay ees's'iyaa shidiyaa gidanawaa. 10 Tamaykka k'amman gallassan to"enna; Aa c'uwaykka med'inaw c'uwattana. Eedooma biittay yeletaappe yeletaa gakkanaw, mela gidanawaa; ooninne med'inaw hewaana aad'd'ena.* 11 Shin s'inggilliinne k'us'arssay Aa laattana; guttotuunne k'uuruu aan de'ana. S'oossay Eedooma bolla koletsaa likkiyaa wodoruwaanne melatetsaa likkiyaa tumbbiyaa piddi ootsiide yeddana. 12 He gadiyaan kaatetiyaawe d'ayana; kaappatuukka hewaappe kichchana. 13 Aa golletuwaan aguntsay, Aa miis'atuwaan okay odooruu mokkana. I worakanatuu allas's'iyaasaanne sogonii de'iyaasaa gidanawaa. 14 Wora do'atuu godaretuwaana gakettana; tuna ayyaanatuu ittuu ittuwaanna s'eesettana; k'amma s'alahetuu wod'd'iide, yan de'ana. 15 Gutatta yan golliyaa kees's'ana; k'uuk'k'ulleedda k'uuk'k'ulletuwaa hap'p'aade k'os'ana. Bare maratuwaakka bare k'efetuwaa garssan hap'p'ana; k'ay gac'etuu barenttu laggiyaanna laggiyaanna he sa'aa shiik'ana.

16 Med'inaa Godaa mas'aafaappe koyiide nabbabite. S'oossaa doonay azazeedda dirawunne Aa ayyaanay shiishsheedda diraw, hawanttuppe ittuunne pac'c'enna; k'ay ittuunne bare laggii bayinnan de'enna. 17 I unttunttoo saamaa kesseedda; Aa kushii unttunttoo gadiyaa wordduwaan shaakkeedda; unttunttu Aa med'inaw mooddana; yeletaappe yeletaa gakkanaw, unttunttu aan de'ana.

35

S'illotetsaa Ogiyaa

1 Biittaa bazzuunne mela biittay nashettana; Mela biittay nashshechchaa pooc'u giidde, c'iishshaa c'iishshaana. 2 I daroppe c'iishshaana; pooc'u giide nashshechchan yes's'ana. Liibaanoosa bonchchuunne K'armmeloosanne Saaroona gitatetsay imettana; unttunttu Med'inaa Godaa bonchchuwaanne nu S'oossaa gitatetsaa be'ana.

3 Daabureedda kushetuwaanne arggaac'eedda gulbbataa mintsetsite.* 4 Wozanaan yashshay de'iyaawantta, «Minnite! Yayyoppite! Hekko, hintte S'oossay haluwaa kessanawunne bare s'oossatetsan unttuntta muranaw yaana; I hinttena ashshana» yaagite.

5 He wode, k'ook'etuwaa ayfii dooyettana;* tulletuwaa haytsaykka sisana. 6 Wobbatuwaa gen"iyaadan guppana; duudetuukka nashshechchan yes's'ana; bazzuwaan haatsay melosaan pulttuu d'uuk'k'ana. 7 S'uuggiyaa shafii dagatteedda haatsaa gidanawaa; mela biittay haatsaa pulttana; worakanatuu allas's'iyaasan maatay mak'k'aynne c'arii dolana.

8 Yan aakko ogii de'ana; ikka Geeshshatetsaa Ogiyaa geetettana. Geeshsha gidennawanttu he ogiyaanna aad'd'ikkino. Shin I geeshshatuwaassa gidanawaa; iita eeyyatuu aan simerettikkino. 9 Yan gaammuu de'enna; yashshiyaa do'atuukka hewaana aad'd'ikkino; yaanikka beettikkino; shin wozetteeddawanttu s'alalay hamettana. 10 Med'inaa Goday wozeeddawanttu simmana; yes's'iiddi, S'iyoone yaana; med'inaa nashechchay unttunttu huup'iyaan wod'd'ana. Unttunttu nashshechchaanne hashshu giyaawaa demmana; kayyuunne oolii wora bak'atana.

Asoora, Baabloona, Kaatiyaa Hizik'iyaassaanne Isiyaasa

36

(36:1—39:8)

Asooretuu Yerusaalamo Naasseeddino

(2 Kat. 18:13-27; 2 Od. 32:1-19)

1 Kaatiyaa Hizk'k'iyaasi kaateteedda tammanne oyddentso laytsan, Asoore Kaatii Sanaakireebi gimbbetti utteedda Yihudaa katamatuwaa ubbaa oliide oyk'k'eedda. 2 Hewaappe guyyiyaan, Asoore gadiyaa Kaatii Laakisha giyaa katamaappe itti waannatiyaa olaa gadaawaa c'ora olanchchatuwaanna Kaatiyaa Hizk'k'iyaasakko Yerusaalame yeddeedda. Biide, Mayuwaa Meec'c'iyaawaa gade afiyaa ogiyaappe k'ommo baggana de'iyaa dagatteedda haatsay goggiyaa haatsaa matan ek'k'eedda. 3 Yaatina, Hilk'k'iyaa na'ay kaatiyaa golliyaan aawotiyaa Eliyaak'iime, waanna s'aafii Sheebininne Asaafa na'ay taarikiyaa s'aafiyaa Yo'aahi aakko kare keseeddino.

4 Asooretuwaa gadaaway unttuntta, «Hizk'k'iyaasaw hawaadan yaagiide odite; Asoore kaatii, wolk'k'aamay neena hawaadan yaagee; ‹Neeni hawaa keeshshaa ayan ammanettaadii? 5 Neeni c'oo mela, Olaa olettanaw taw aad'd'eeda eraynne wolk'k'ay de'ee yaagaasa. Shin neeni oonan ammanettaade ta bolla hawaa makkalaadii? 6 Neeni Gibs'e kaatii maaddana gaade k'oppeeddawaa gidooppe, me"eedda mak'k'aa gatiman guufetiyaa asaa mala. Ayaw gooppe, s'am"ay me"ina, pinc'c'uu kushiyaa c'addeenne madus's'isee. Gibs'e kaatii barenan ammanettiyaa asaa ubbaw hewaa mala.› »*

7 Shin neeni taw, «Nuuni Med'inaa Godaan, nu S'oossan, ammanetteeto» yaagooppe, Hizk'k'iyaasi Yihudaa asaanne Yerusaalame asaa, «Hintte Yerusaalamen de'iyaa yarshshiyaasan goyinnanaw koshshee» giide, aw goyinniyaa d'ok'k'a sa'atuwaanne yarshshiyaa sa'aa diggeedda S'oossaa I gidennee?

8 Ane ha"i haaya! Ta godaa Asoore kaatiyaana naasetta. Neeni togganaw danddayiyaa, gidiyaa asaa demmooppe, laa"u sha"a paratuwaa taani new immana. 9 Neeni, «Gibs'etuu paraa asatuwaanne paraa gaaretuwaa taw yeddana» gaade ammanooppenne, ta godaa olanchchatuwaa kaappatuwaappe itti laafiyaawaakka zaaranaw danddayakka. 10 Hewaa bollakka k'ay, taani ha"i tumu Med'inaa Godaa azazuu bayinnan ha gadiyaa d'ayissanaw kesaadditaa? Med'inaa Goday bare huup'iyaan taana, «neere, he gadiyaa baade, olaade bayzza» yaagiide odeedda yaagee yaagite yaageedda.

11 Hewaappe guyyiyaan Eliyaak'iime, Sheebininne Yo'aahi Asooretuwaa gadaawaa hawaadan yaageeddino; «Nuuni biletsaa eriyaa diraw, hayanaa neeni nuw ne k'oomatoo Sooriyaa k'aalan oda. Dirssaa gimbbiyaa huup'iyaan de'iyaa Asay sisenna mala, Ibrayiss's'e k'aalan odoppa» yaageeddino.

12 Shin gadaaway zaaretsiide, «Ha k'aalatuwaa taani hinttewunne hintte godaa s'alalaw odanaw taana ta goday kiitteeddeeyye? Hinttenana ittippe barenttu urk'k'a sheeshaa maanawunne barenttu haatsaa sheeshshaa ushanaw de'iyaa, ha dirssaa gimbbiyaa bolla utteedda asaa ubbaw odanaassa gidenneeyye?» yaageedda.

13 Hewaappe guyyiyaan Asooretuwaa gadaaway denddi ek'k'iide, bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, Ibrayiss's'e k'aalan hawaadan yaageedda; «Asoore kaatii wolk'k'aamay hinttena giyaawaa sisite! 14 Kaatii hinttena hawaadan yaagee; ‹Hizk'k'iyaasi hinttena c'immoppo; ayaw gooppe, I hinttena ta kushiyaappe wotsi akkanaw danddayenna. 15 I hinttena, «Med'inaa Goday tuma nuuna ashshana; ha katamaykka Asoore kaatiyaa kushiyan gelenna» giide hintte Med'inaa Godaan ammanetana mala ootsoppo› yaagee.

16 «Ee, hintte Hizk'k'iyaasi odiyaawaa sisoppite. Asoore kaatii hinttena, ‹Taananna sigetite; haa taakko kesite. Yaatooppe, hintte ubbaykka hintte woyniyaa teeraappenne hintte balasiyaa teeraappe maana; hintte bookkeedda ollaappekka haatsaa ushana. 17 Hewaappe guyyiyaan taani yaade, hinttena hintte biittaa malatiyaa biittaa akkaade afana. He biittay katsaynne woyniyaa eessay, ukitsaynne woyniyaa ataakilttii kumeedda biittaa› yaagee.

18 «Hizk'k'iyaasi hinttena, ‹Med'inaa Goday nuuna ashshana› yaagiide c'immennaadan naagettite. Gadiyaa asatuwaa s'oossatuwaappe bare biittaa Asoore kaatiyaa kushiyaappe ashsheeda s'oossi de'iiyye? 19 Hamaata s'oossatuunne Arifaada s'oossatuu hak'an de'iino? Safariwayma giyaa katamaa s'oossatuu hak'an de'iino? Unttunttu Samaariyaa ta kushiyaappe wotsi akkeeddino? 20 Ha biittatuwaa s'oossatuwaa ubbaa giddon bare gadiyaa ta kushiyaappe ay s'oossi ashsheedawaa shin, Med'inaa Goday Yerusaalame ta kushiyaappe ashshanee?» yaageedda.

21 Shin Asay itti k'aalanne aw zaarennaan c'o"u geedda. Ayaw gooppe, kaatii unttuntta, «Aw ayinne zaariide odoppite» yaagi wotseedda. 22 Hewaappe guyyiyaan Hilk'k'iyaa na'ay kaatiyaa golliyaan aawotiyaa Eliyaak'iime, waanna s'aafii Sheebininne taarikiyaa s'aafii Asaafa na'ay Yo'aahi barenttu mayuwaa peed'iide, Hizk'k'iyaasakko beeddino; Asooretuwaa gadaaway geeddawaa ubbaa aw odeeddino.

37

Kaatii Hizk'k'iyaasi Isiyaasa Zoriyaa Oochcheedda

(2 Kat. 19:1-7)

1 Kaatii Hizk'k'iyaasi hewaa siseedda wode, bare mayuwaa peed'eedda; maak'aa mayyiide, Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa geleedda. 2 Kaatiyaa golliyaan aawotiyaa Eliyaak'iime, waanna s'aafii Sheebininne c'ima k'eesatuu maak'aa mayyiide, Amoos'a na'aa timbbitiyaa odiyaa Isiyaasakko baana mala kiitteedda. 3 Unttunttu Isiyaasakko biide, «Hizk'k'iyaasi hawaadan yaagee; ‹Hachche gallassay meto gallassaa, seera gallassanne yeella gallassaa. Hewekka na'i yelettanaw wodii gakkina, bannaade yelanaw mishiratiw wolk'k'ay d'ayiyaawaa mala. 4 De'uwaa S'oossaa shek'k'anaadan, Aa goday, Asoore kaatii, kiitteedda gadaawaa k'aalaa Med'inaa Goday ne S'oossay sisennan aggena. K'ay Med'inaa Goday ne S'oossay he siseedda k'aalaa hadan Aa murenan aggena. Hewaa diraw, nu asaa giddon palahi attanawanttoo woossa!› yaagee» yaageeddino.

5 Kaatiyaa Hizk'k'iyaasa k'oomatuu Isiyaasakko yeedda wode, 6 Isiyaasi unttuntta hawaadan yaageedda; «Hintte godaw hawaadan yaagiide odite; Med'inaa Goday neena, ‹Asoore kaatiyaa k'oomatuu taana shek'ishshin, neeni siseedda boriyaa k'aalaw yayyoppa. 7 Be'a, oduwaa sisiide, I bare biittaa simmana mala, taani Aa giddon itti ayaanaa wotsana. Yaataade I bare biittaa biide, yan mashshaan hayk'k'anaadan, taani Aa ootsana yaagee› » yaagite yaageedda.

Asooretuu Haratuwaakka Naasseeddino

(2 Kat. 19:8-19)

8 Asoore kaatii Laakisha katamaappe denddiide bi kichcheeddawaa Asooretuwaa gadaaway sisiide, guyye simmeedda. Kaatii Liibina kataman olettiyaawaa demmeedda.

9 Kaatii Sanaakireebi, «Toop'p'iyaa Kaatii Tirihaak'i neena olanaw yeedda» yaagiyaa oduwaa siseedda. Hizk'k'iyaasaw hawaadan yaagi kiitteedda; 10 «Yihudaa Kaatiyaa Hizk'k'iyaasaa, neeni ammanettiyaa S'oossay neena, ‹Yerusaalame Asoore kaatiyaa kushiyan gelenna› yaagi c'immoppo. 11 Be'a, Asoore kaatetuu biittatuwaa ubbaa ubbaanna d'ayssiide, unttunttu ootseeddawaa neeni sisaadda. Yaatina, neeni attanii? 12 Beni ta mayzza aawotuu bayzzeedda biittatuwaa s'oossatuu, hewanttunne Gozaana, Kaaraanenne Res'eefa biittatuwaa s'oossatuunne Talassaaran de'iyaa Edene asaa s'oossatuu he biittatuwaa bashshaappe ashsheeddinoo? 13 Hamaata kaatii, Arifaada kaatii, Safariwayma kaatii, Henaa'a kaatiinne Iiwa kaatii hak'an de'iino?» yaagi kiitteedda.

14 Hizk'k'iyaasi dabddaabbiyaa kiitetteedda asatuwaappe akkiide nabbabeedda. Dabddaabbiyaa Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa akki afiide, Med'inaa Godaa sintsan mic'c'eedda. 15 Yaatiide Med'inaa Godaa hawaadan yaagi woosseedda; 16 «Abeet Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaw, kiruubetuwaappe gidduwaan uttiyaa Israa'eeliyaa S'oossaw, sa'aa kawutetsatuwaa ubbaa bolla ne s'alalay S'oossaa. Saluwaanne sa'aa neeni med'd'aadda.* 17 Abeet Med'inaa Godaw, ne haytsaa haa yeggaade sisa. Abeet Med'inaa Godaw, ne ayfiyaa pogaade s'eella. Neena, de'uwaa S'oossaa boranaw Sanaakireebi kiitteedda k'aalaa sisa.

18 «Abeet Med'inaa Godaw, Asoore biittaa kaatetuu kawutetsaa ubbaanne unttunttu gadiyaa bayzzeeddawe ee tuma. 19 Unttunttu s'oossatuwaa taman s'uuggi d'ayisseeddino; ayaw gooppe, unttunttu s'oossatuu wonikka asaa kushii massiide Kesseedda mitsaanne shuchchaa gidiyaa diraw, tumu s'oossatuwaa gidikkino; hewaa diraw, unttunttu unttuntta d'ayisseeddino. 20 Ha"i simmi abeet Med'inaa Godaw, nu S'oossaw, ne s'alalay S'oossaa gidiyaawaa sa'aa kawutetsatuu ubbay erana mala, neeni nuuna Aa kushiyaappe wotsa akka!» yaagi woosseedda.

Isiyaasi Kaatiyaw Yeddeedda Kiitaa

(2 Kat. 19:20-37)

21 Hewaappe guyyiyaan, Amoos'a na'ay Isiyaasi Hizk'k'iyaasaw hawaadan yaagi kiitteedda; «Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; ‹Neeni Asoore Kaatiyaa Sanaakireeba gaasuwaan taana woosseedda woosaa sisaad› yaagee. 22 Med'inaa Goday Sanaakireebawaa hawaadan yaagi haasaye:

«S'iyoonen de'iyaa Asay neena kad'ee;

Yerusaalame Asay bare huup'iyaa k'aatsiide, neena k'iliic'ee.

23 Neeni shek'k'eeddawenne toochcheeddawe oonee?

Neeni O bollan ne k'aalaa

d'ok'k'u ootsaade haasayaadii?

K'ay otoruwaan oona

d'ok'k'u gaade s'eellaadii?

Hewaa neeni ootseeddawe ta bollana,

Israa'eeliyaa Geeshsha bollana gidennee!

24 Neeni kiitteedda asatuwaa baggana Godaa shek'k'aadda.

K'ay hawaadan yaagaadda;

‹Taani taw de'iyaa c'ora paraa gaaretuwaan

d'ok'k'a deretuwaa huup'iyaa, Liibaanoosa Deriyaa kiikiyaa kesaad.

Kesaade ubbaappe aduk'k'iyaa zigatuwaanne,

ubbaappe lo"iyaa s'iiddatuwaa k'ans's'aad.

Taani d'ok'k'aw wurssetsa gas'aanne,

c'iilimmo woraa gakkaad.

25 Taani allaga biittatuwaan

haatsaa ollatuwaa bookkaade,

Haatsaa unttunttuppe ushaad.

Gibs'e gadiyaan goggiyaa haatsaa ubbaa

taani ta gediyaa gomppan yed'd'aade melissaad›

yaagaadda.

26 «Daro wodiyaappe kase,

neeni gimbbetteedda katamatuwaa k'ok'k'ofaade,

shuchchaa keelaa kessana mala,

taani k'ofaa k'achcha wotseeddawaa neeni erabeykkii?

Taani ha"i poliyaa halchchotuwaa,

beni halchcha wotsaad.

27 Hewaa diraw, unttunttu asaw wolk'k'ay is's'ina,

unttunttu kawushsheeddinonne yeellateeddino.

Unttunttu gade maataa mala;

goshshan mokkeedda c'arshshaa mala.

Unttunttu golliyaa huup'iyaan

mokkiyaa sharafaadaaninne ka"ennan de'ishshin,

tishaan waagi meedda katsaadan haneeddino.

28 «Shin neeni uttiyaasaa,

kesiyaasaa, geliyaasaanne,

ta bolla neeni hank'k'etteedda hank'k'uwaa taani eray.

29 Neeni ta bolla hank'k'etteedda dirawunne,

ne otoruwaakka taani siseedda diraw,

taani ne siid'iyaan ta maaggaa aatsana;

ne doonaankka ta bis'aalaa barssana.

Yaataade neeni yeedda ogiyaanna,

taani neena guyye zaarana yaagee»

yaageedda.

30 Hewaappe guyyiyaan, Isiyaasi Kaatiyaa Hizk'k'iyaasa hawaadan yaageedda; «Hawoo new malaatay hawaa: Ha laytsi hintte azabbaa mokkeedda katsaa maana; laytsi k'ay ha laytsi mokkeeddawaa azabbaa maana. Shin kaala laytsi hintte hintte huup'iyaan zeritenne c'akkite; woyniyaa turaakka tokkitenne Aa teeraa miite. 31 Yihudaa asaappe atiyaawanttu s'ap'uwaa duge yeddiide, bollan ayfiyaa ayifiyaa mitsaa mala gidanawaa. 32 Ayaw gooppe, wuriidde atteedawaanttu Yerusaalameppe, palaheeddawanttukka S'iyooneppe kesana. Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa mishuu hewaa ootsiide polana.

33 «Hewaa diraw, Asoore kaatiyaabaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Asoore kaatii ha katamaa gelenna; woy hawaan bare wonddaafiyaa dukkenna; woy bare gonddalliyaa oyk'k'iide, ha katamaa sintsa aad'd'enna; woy k'ay katamaa yuushshuwaa biittaa dooriyaan dooddena. 34 Asoore Kaatii bare yeedda ogiyaanna guyye simmana; I ha katamaa gelenna. Taani Med'inaa Goday hawaa oday. 35 Taani ta bonchchuwaa dirawunne ta k'oomaa Daawita diraw, ha Katamaa boshissenaan ashsha akkana› yaagee» yaageedda.

36 He gallassi k'amma Med'inaa Godaa kiitanchchay kesiide, Asoore Asay dunkkaaneeddasan, itti s'eetanne hosppun tammanne ichcheshu sha"a attuma asaa wod'eedda. Yaatina, Asay wontta suuriide be'iyaa wode, hayk'k'eedda asaa anhay hewan kumeedda. 37 Hewaa diraw, Asoore Kaatii Sanaakireebi denddiide, guyye simmi biide, Nanawe kataman utteedda.

38 Itti gallassi Sanaakireebi bare s'oossaa Nisirooka golliyaan goyinniid de'ishshin, Aa naanay Adiraameleekinne Sar"ees'eri mashshaan Aa wod'eeddino. Araaraate giyaa biittaa bak'ateeddino. Aa na'ay Asiraadooni Aa sa'aan kaateteedda. 37:38 Asiraadooni: I Ibraawetso k'aalan «Esar-Haddon» geetettee.

38

Kaatii Hizk'k'iyaasi Harggiide Pas'eedda

(2 Kat. 20:1-11; 2 Od. 32:24-26)

1 He wode Kaatii Hizk'k'iyaasi harggiide, hayk'k'ana mateedda. Yaati de'ishshin Amoos'a na'ay timbbitiyaa odiyaa Isiyaasi aakko biide, «Med'inaa Goday neena, ‹Neeni hayk'k'aasappe attina pas'akka; hewaa diraw, ne golliyaa giigissa› yaagee» yaageedda.

2 Hizk'k'iyaasi godaakko simmi gisiide, Med'inaa Godaa woosseedda. 3 I «Abeet Med'inaa Godaw, taani ne sintsan tumatetsaaninne kumentsaa wozanaan hemetteeddawaanne k'ay neena nashechchiyaabaa ootseeddawaa taw neeni hassayana mala, taani neena woossay» yaagiide woosseedda; Hizk'k'iyaasi loytsi mishettiide yeekkeedda.

4 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa k'aalay Isiyaasakko hawaadan yaagiid yeedda. 5 «Baade; Hizk'k'iyyaasa, Med'inaa Goday ne mayzza aawuwaa Daawita S'oossay hawaadan yaagee; ‹Taani ne woosaa sisaad; ne afotsaakka be'aad. Ne laytsaa bolla taani new tammanne ichcheshu laytsaa gujjana. 6 Neenanne ha katamaa Asoore gadiyaa kaatiyaa kushiyaappe ashshana; taani ha katamaw olettaade ashshana yaagee› » yaaga yaageedda.

7 Isiyaasi gujjiidikka hawaadan yaageedda; «Med'inaa Goday bare geedda k'aalaa polanaw Med'inaa Godaw malaatay hawaa: 8 Be'a, Akaazi pude kesanaw giigisseedda detsaan de'iyaa kuway tammu tangguwaa guyye simmiide baanaadan, taani ootsana» yaageedda. Kuway tammu tangguwaa guyye simmiide beedda.

9 Yihudaa kaatii Hizk'k'iyaasi harggi pas'eeddawaappe guyyiyaan, s'aafeedda mazimurii hawaa: 10 Taani, «Ta de'o laytsaw biro bagga gakkiyaa wode, hayk'k'uwaa penggiyaanna gelana hanaytaa? Ta atteeda laytsaa bonk'k'i diggina, mela attana hanaytaa?» yaagaad. 11 Hewaadankka k'ay, «Taani pas'a de'iyaawanttu gadiyaan Med'inaa Godaa be'ikke; ha sa'aan de'iyaawanttu giddonkka laa"entso Med'inaa Godaa be'ikke. 12 Dorssaa heemmiyaawaa dunkkaaniyaadan, ta de'uu shodetteedda. Sheemayinnii afilaa harbbaan s'aas'iyaawaadan, taani ta de'uwaa s'aas'aad; ikka taana shemayinniyaa harbbaappe duutseedda gallassaappe k'amma gakkanaw, neeni taana d'ayissaadda yaagaaddi. 13 Sa'ay wonttana gakkanaw taani maaduwaa demmanaw waassaad. Shin gaammuwaadan I ta mek'etsaa ubbaa mentseedda. K'ay gallassaappe k'amma gakkanaw, neeni taana d'ayissaadda. 14 Taani c'iraashuwaadaaninne haatsaa kafuwaadan waassaad; harap'p'iyaadankka zuuzummaad. Ta ayifetuu saluwaa pude s'eelliidde s'eelliidde daabureeddino. Abeet Godaw, taani un"ettaad; neeni taana ha un"uwaappe kessa!» yaagaad.

15 Hawaa ubbaa S'oossay I bare huup'iyaan ootseedda; yaatina, taani ayaa gaanaw danddayayitaa? Ta shemppuu loytsi un"etteedda diraw, ta laytsaa ubbaan ashkketetsaan hamettana. 16 Abeet Godaw, hawanttu mala yewotuwaan Asay pas'a de'ee. Hay ta pas'atetsaa zaaraade, taana pas'a wotsaarikkii! 17 Be'a, taani ha wolk'k'aama tuggaa tuggateeddawe taw lo"a gideedda. Neeni ta shemppuwaa bashshaa ollaappe guyye zaaraade ashshaada; neeni ta nagaraa ubbaa neeppe guyye zaaraade olaadda. 18 Ayaw gooppe, duufuu neena galatenna; hayk'k'uukka neena sabbenna. C'iimma ollaw duge wod'd'iyaawanttu neena ammantsee giide hidootaa ootsikkino. 19 Taani hachchi neena galatiyaawaadan, pas'a de'iyaawanttu s'alalatuu neena galatiino; neeni ammantsiyaawaa aawuu bare naanaatoo odee.

20 Med'inaa Goday taana ashshana; hewaa diraw, nuuni nu de'uwaa laytsaa ubbaan, Med'inaa Godaa golliyaan bak'etteedda kiriyaan waas'etteedda diitsaan yes's'ana.

21 Hawaappe kase Isiyaasi, «Balasiyaa teeraa daas's'iide, Aa gaafuwaa bolla wotsite. Yaatooppe, I pas'ana» yaagi wotseedda.

22 Hizk'k'iyaasikka, «Taani pas'aade Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa pude kesanawoo malaatay ayee» yaagi Isiyaasa oochchi wotseedda.

39

Baablooneppe Kiitettiide Yeedda Asatuwaa

(2 Kat. 20:12-19)

1 He wode, Baladaana na'ay, Baabloone Kaatii Marodaaki Baladaani, Hizk'k'iyaasi harggiide pas'eeddawaa siseedda diraw, dabddaabbiyaanne imuwaa Hizk'k'iyaasaw yeddeedda. 2 Hizk'k'iyaasi kiitettiide yeedda asatuwaa mokkeedda. Yaatiide bare shaluwaa minjjiyaa golliyaan de'iyaa biraa, work'k'aa, sawuwaa, al"o zayitiyaa, bare olaa miishshaanne bare shaluwaa minjjiyaa golliyaan de'iyaawaa ubbaa unttuntta besseedda. Bare son woy bare kawutetsaa giddon de'iyaawaa ubbaappe Hizk'k'iyaasi unttuntta bessenaan aggeedabay ayaynne baawa.

3 Hewaappe guyyiyaan, timbbitiyaa odiyaa Isiyaasi Kaatiyaa Hizk'k'iyaasakko yiide, «Ha asatuu waageeddinoo? Unttunttu hak'appe yeeddino?» yaagi oochcheedda.

Hizk'k'iyaasi, «Unttunttu taakko haakko gadiyaappe, Baablooneppe yeeddino» yaageedda.

4 Isiyaasi k'aykka, «Unttunttu ne son ayaa ayaa be'eeddinoo?» yaageedda.

Hizk'k'iyaasi, «Unttunttu ta son de'iyaa ubbabaa be'eeddino; ta shaluwaa minjjiyaa golliyaan de'iyaabaappe taani unttuntta bessabeennabay ayaynne baawa» yaageedda.

5 Hewaappe guyyiyaan, Isiyaasi Hizk'k'iyyaasa, «Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday giyaawaa sisa. 6 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Ne kaatiyaa golliyaan de'iyaabay ubbabaynne ne mayzza aawotuu hachchi gakkanaw shiishsheeddabay ubbabay ubbaanna omoodettiide, Baabloone biittaa baana gallassatuu yaana; aappe ayaynne attena. 7 K'ay new yelettana, ne ashonne ne suutsaa gidiyaa, ne attuma zaratuwaappekka omoodettiide baana; biide Baabloone kaatiyaa golliyaan goyro gidiide ootsana› yaagee» yaageedda.

8 Hizk'k'iyaasi zaariide, «Neeni odeedda Med'inaa Godaa k'aalay lo"a» yaageedda. Ayaw gooppe, Hizk'k'iyaasi, «Taani de'eedda laytsan saruunne woppay de'ana gidennee» yaagi k'oppeedda.

S'oossay Bare Asaa Ashiyaawaa Gidussaa

40

(40:1—48:22)

Mintsetsuu Kumeedda K'aalaa

1 Hintte S'oossay hawaadan yaagee; «Ta asaa mintsetsite! Mintsetsite! 2 Yerusaalamewukka, iza omooduwaan de'eedda wodii poletteeddawaa, Izi nagaray atto geetetteeddawaa odite; Izi nagaraa diraw, Med'inaa Goday izo laa"u dakkuwaa mureeddawaa odite» yaagee.

3 Itti hawaadan yaagiyaa kooshshaa sisettee;** «Mela biittaan Med'inaa Godaa ogiyaa giigissite; nu S'oossaw mela gadiyaan aakko ogiyaa sitti ootsite. 4 Wombbaa ubbay d'ok'k'u gaana; derii ubbaynne yewuu ubbay zik'k'i gaana. Bayeedda ogii salallana; korp'p'ukorp'p'a biittaykka dembbattana. 5 He wode, Med'inaa Godaa bonchchuu k'onc'c'ana; ashuwaa mayyeedda ubbay hewaa ittippe be'ana. Ayaw gooppe, Med'inaa Godaa doonay hewaa haasayeedda» yaagee.

6 Itti kooshshay, «Waassa!» yaagiyaawaa sisaad.*

Taani, «Waagaade waassoo?» yaagaad.

«Asay ubbay maataa mala; Aa bonchchuu ubbaykka dembbaa c'iishshaa mala. 7 Med'inaa Goday bare shemppuwaa Aa bollan shemppiyaa wode, maatay melee; c'iishshaykka k'ok'k'ofettee. Asay tumu maataa mala. 8 Maatay melee; c'iishshaykka k'ok'k'ofettee; shin nu S'oossaa k'aalay med'inaw ek'k'iide de'ee» yaaga waassa.

9 Neenoo mishiraachchuwaa odiyaa S'iyoonee, d'ok'k'a deriyaa pude kesa; nenoo mishiraachchuwaa odiyaa Yerusaalame, ne kooshshaa wolk'k'aappe d'ok'k'u ootsa; yayyoppa; d'ok'k'u ootsa; yaataade Yihudaa katamatoo, «Hintte S'oossay haweko» yaaga oda. 10 Be'ite, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday wolk'k'aanna yee;* Aa k'esii aw mooddana. Be'ite, Aa woytay aanana de'ee; Aa oosuwaa gatiikka Aa sintsaana. 11 I bare wudiyaa hentsanchchaadan mizee;* bare dorssaa maratuwaakka bare k'esiyaan shiishshiide, bare kiwuwaan idimmana. D'antsiyaawanttakka loddan kaaletsana.

Ubbaappe Bolla Gideeda Israa'eeliyaa S'oossaa

12 Haatsatuwaa bare kushiyaa kop'p'iyaan makkeeddawe, salotuwaa takkaad'iyaan likkeeddawe, biittaa baanaa k'un"aan makkeeddawe, k'ay deretuwaanne zoozetuwaakka miizaanan likkeeddawe oonee? 13 Med'inaa Godaa Ayaanaa azazeeddawe, woy Aa zoriyaawaa gidiide tamaarisseeddawe oonee?* 14 I barew k'onc'c'anaadan, Med'inaa Goday oonana zoretteedee? Woy Aa suure pirddaa ogiyaa tamaarisseeddawe oonee? Woy Aa aad'd'eeda eratetsaa tamaarisseeddawe woy Aa akeekaa ogiyaa besseeddawe oonee?

15 Be'ite, kawutetsatuu baareetaa giddon de'iyaa itti s'okiyaa haatsaa mala. Unttunttu miizaanan de'iyaa guutsaa baanaadan paydeteeddino. Be'ite I dagatteedda haatsaakka liik'o baanaadan mazzanee. 16 Liibaanoosa mitsay aw eetsanaw gidenna; aan de'iyaa do'atuukka s'uuggiyaa yarshshoo gidikkino. 17 Kawutetsatuu ubbay Aa sintsan baynnawaa mala; unttunttu Aa sintsan ubbaa baynabaappekka guutsaadan paydettiino.

18 Yaatina, S'oossaa hintte oonana malatissiitee?* Woy ay misiletuwaanna likkii s'eelliitee? 19 Eek'aa misiliyaa gidooppe, kushiyaa hiillaa eriyaa Asay Aa massee; hewaa k'ay work'k'aa tigiyaawe work'k'aan sheeshshee; biraa tigiyaawekka Aa bolla biraa sanssalataa med'd'ee. 20 Hewoo shaluu bayinna hiyyeesay yarshshoo wook'k'enna mitsaa dooree; yaatiide, he misilii k'aas's'ennaadan essanaw kushiyaa hiillaa eriyaa asaa koyee.

21 Eribeykkitee? Woy sisibeykkitee? Hawe hinttenttoo koyiroppe odettibeennee? Woy sa'ay med'ettoodeppe hawaa hintte akeekibeyikkitee? 22 I biittaa yuushshuwaappe bolla baggan bare araatan uttee; gadiyaan de'iyaawanttu Aa sintsan bumbburetsaa mala. Salotuwaa gaaridduwaadan piddi ootsiyaawe, k'ay de'iyaasaa ootsiide, dunkkaaniyaadan toliyaawe, 23 kaappatuwaa bayinnabaadan ootsiyaawe, biittaa kaaletsiyaawanttakka hada ootsiyaawe Aa. 24 Biro unttunttu tokettosaananne zerettosaanna, k'ay s'ap'uwaakka biro gadiyaan yeddosaanna, S'oossay unttunttu bolla c'arkkuwaa yeddi aggeeda; unttunttukka meleeddino; gotii unttuntta suullaadan afeeda.

25 Geeshshay unttuntta, «Yaatina, taani aanana likkettanaw taana oonana malatissiitee?» yaagee. 26 Hintte ayfiyaa d'ok'k'u ootsiide, saluwaa s'eellite; he s'oolinttetuwaa med'd'eeddawe oonee? I unttuntta olanchchaadan kaaletsee; unttunttu payduwaakka eree. I unttuntta ubbaakka unttunttu suntsan suntsan s'eesee. Aa anggaa gitatetsaappenne Aa wolk'k'aa minotetsaappe denddeeddawaan, unttunttuppe ittuunne d'ayenna.

27 Neenoo Yaak'ooba, nenoo Israa'eeliyaw, «Ta ogii Med'inaa Godaappe geemmeedda; S'oossay ta pirddaa sheneko geedda» yaaga ayaw amaassalay? K'ay ayaw hawaadan haasayay? 28 Erabeykkii? Sisabeykkii? Med'inaa Goday med'inaa S'oossaa; I biittaa ubbaakka med'd'eeddawaa. I daaburenna; woy wolk'k'ay aw wurenna; ooninne Aa k'ofaa eranaw danddayenna. 29 Daaburanchchaw wolk'k'aa immee; minotetsay bayinnawookka minotetsaa gujjee. 30 Haray atto yalaga naanaykka daaburiino; k'ay wolk'k'aa wuriino. Wodallatuukka ubbaanna daaburiide kunddiino. 31 Shin Med'inaa Godaa ammanettiide naagiyaawanttu, barenttu wolk'k'aa ooratsana. Unttunttu arggantsatuwaadan, k'efiyaan pude kesana; wos's'iide daaburikkino; hamettiidekka wolk'k'aa wurikkino.

41

Israa'eeliyaw S'oossaa Maaduwaa

1 S'oossay hawaadan yaagee; «Hinttenoo abbaa doonaan de'iyaa biittatoo, c'o"u giide, taani odiyaawaa sisite! Asay barenttu minotetsaa ooras's'isino; unttunttu haa shiik'iide haasayiino. Ane nuuni pirddettanaw ittippe shiik'oytte.

2 «Biyaasaa ubbaan s'ooniyaa ittuwaa away doliyaa baggappe dentseeddawe oonee? I kawutetsatuwaa Aa sintsan aatsiide immee; yaatina, I kaatetuwaa gediyaappe garssana yed'd'ee. I unttuntta bare mashshaan baanaadan ootsee; k'ay bare wonddaafiyaan suullaadan ootsee. 3 I unttuntta yederssiide, Aa gedii kase yed'd'ibeenna ogiyaanakka saro aad'd'ee. 4 Hawaa ootseeddawenne poleeddawe k'ay yeletatuwaakka koyiroppe s'eeseeddawe oonee? Taani Med'inaa Goday, koyiruu, wurssetsaawanttunakka de'iyaawe, taani Aa» yaagee. 5 Abbaa doonaan de'iyaa biittatuu be'iide yayyeeddino; sa'aa gas'atuukka kokkoreeddino. Unttunttu ittippe shiik'iide, taakko yeeddino. 6 Asaa ubbay bare shooruwaa shooruwaa maaddee; k'ay bare ishaa, «Minna» yaagee. 7 Kushiyaa hiillanchchay work'k'aa tigiyaawaa mintsetsee; Madooshaan lee'issiyaawe baachan birataa seerisiyaawaa, «Minna» yaagee. I birataa ittippe gatsiyaawaa, «Hawe lo"a» yaagee; k'ay he eek'ay k'aas's'ennaadan, unttunttu misimaariyan d'ogiino.

8 S'oossay hawaadan yaagee, «Shin nenoo Israa'eeliyaw, ta k'oomaw,* taani dooreedda Yaak'ooba, ta dabbuwaa Abrahaama zariyaw, 9 taani neena biittaa gas'aappe akkaade, k'ay wurssetsa haako saappe s'eesaade, ‹Neeni ta k'oomaa› yaageeddawoo, taani neena dooraad; k'ay taani neena olikke. 10 Taani neenana de'iyaa diraw yayyoppa; taani ne S'oossaa gidiyaa diraw dagammoppa. Taani neena minisana; k'ay taani neena maaddana. Taani neena ta s'ooniyaa ushechcha kushiyan zemppisaade oyk'k'ana.

11 «Be'a, neena hank'k'ettiyaa ubbay yeellatiide kawushshana; neenana ek'ettiyaawanttu kasekka bayinnawaadan haniide d'ayana. 12 Neenana walak'etiyaawantta neeni koyana; shin neeni unttuntta demmakka. Neenana olettiyaawanttu kasekka bayinnabaadan, shufuro gidiide d'ayana. 13 Ayaw gooppe, taani Med'inaa Goday, ne S'oossay, ne ushechcha kushiyaa oyk'k'ana. Neena, ‹Yayyoppa, taani neena maaddana. 14 Neenoo gus'uniyaw, Yaak'ooba, hinttenoo Israa'eeliyaa asaw, yayyoppite; taani hinttena maaddana. Med'inaa Goday, hinttena woziyaawe, Israa'eeliyaa Geeshshaa› yaagay. 15 Be'a, taani neena ooratsa, k'aranne achchaana de'iyaa, k'os's'anaw go'ettiyaa miishshaa ootsaad. Neeni deretuwaa k'os's'aade liik'issana; zoozetuwaakka suullaadan ootsana. 16 Neeni unttuntta punnana; c'arkkuu unttuntta afana; gotiikka unttuntta laalana. Shin neeni Med'inaa Godaan nashettana; k'ay Israa'eeliyaa Geeshshan bonchchettana.

17 «Hiyyeesatuunne metootanchchatuu haatsaa koyina unttunttoo d'ayiyaa wode, k'ay unttunttu kookkiikka saamuwaan meliyaa wode, taani Med'inaa Goday unttuntta sisana; taani, Israa'eeliyaa S'oossay unttuntta aggikke. 18 Taani mela d'ok'k'a sa'atuwaan shaafaa, k'ay wombbatuwaa giddonkka pulttuwaa d'uussana. Mela biittay haatsay eelliyaasaa, k'ay mela biittaakka haatsay d'uuk'k'iyaasaa ootsana. 19 Bazzuwaan zigaanne guugantsaa, barsseenetiyaanne zayitiyaa wogaraa dolissana. K'aykka bazzuwaan s'idiyaa, odooruwaanne wogaraa ittippe wotsana yaagee. 20 Israa'eeliyaa Geeshshay hewaa med'd'eeddawaa, k'ay Med'inaa Godaa kushii hewaa ootseeddawaa Asay be'ananne erana mala, k'ay k'oppananne ittippekka akeekana mala, taani hewaa ootsaad.

S'oossay Worddo S'oossatuwaa Is's'ee

21 «Med'inaa Goday, ‹Ane hintte mootuwaa haa aatsite› yaagee. Yaak'ooba Kaatii, ‹Ane hintte gaasuwaakka haa ahite› yaagee. 22 Ane unttunttu barenttu misiletuwaa haa ayina, ayay hananaw de'intto, unttunttu misiletuu nuw odino. Nuuni akeekana malanne unttunttu wurssetsaakka erana mala, kase yewotuu ayentto nuw odite; woy k'ay sintsaappe timbbitiyaa nuw awaayite. 23 Hintte s'oossatuwaa gidiyaawaa nuuni erana mala, sintsaappe yaanaw de'iyaawaa nuw odite. Nuuni dagamana malanne yayana mala, lo"o gidina iita gidina, ane ittibaa ootsite. 24 Be'ite, hintte baynnawaa mala; hintte oosuukka hada. Hinttena dooriyaa asaykka barew sheneyiyaawaa.

25 «Taani huup'issa baggappe ittuwaa dentsaad; I yeedda. K'ay ta suntsaa s'eesiyaa ittuu away doliyaa baggappe yaana. Urk'k'aa med'd'iyaawe urk'k'aa yed'd'iyaawaadan, I kaaletsiyaawantta yed'd'ana.

26 «Hawaa nuuni erana mala, koyiro nuw awaayeeddawe oonee? Woy nuuni, ‹I likke› gaana mala, kasetiide nuw odeeddawe oonee? Ooninne hawaa odeeddawe baawa; ooninne timbbitiyaa odibeenna. K'ay hintte k'aalaakka siseeddawe baawa. 27 Taani hawaa kasetaade S'iyooniw awaayaad; k'ay taani Yerusaalamewukka mishiraachchuwaa odiyaawaa immaad. 28 Shin taani s'eelleedda wode ittuunne baawa; taani zoriyaa oochchiyaa wode, unttunttu misiletuwaa giddon zaaruwaa immiyaa ittuunne baawa. 29 Be'ite, unttunttu ubbaykka hada; unttunttu oosuukka mela; siilissiide med'd'eedda unttunttu misiletuu mela c'arkkuwaa» yaagee.

42

Med'inaa Godaa K'oomaa

1 Taani zemppisaade oykeedda ta k'oomay, ta shemppuu aan nashetiyaawe, taani dooreeddawe hawoko. Taani ta Ayaanaa Aa bolla wotsaad; I kawutetsatoo suure pirddaa ahana.** 2 I waassenna; woy bare k'aalaa d'ok'k'issenna; woy k'ay bare k'aalaa ogiyaan sissenna. 3 Tinc'c'etteedda shombbok'uwaa I mentsenna; k'ay lii'akattiide ees's'iyaa muk'aaddaakka I toyissenna. I ammanettiide, suure pirddaa ahana. 4 I biittaan suure pirddaa essennan de'iidde aggena; woy guyye geena. Abbaa doonaa biittatuwaan de'iyaa Asay ubbay Aa higgiyaa sisanaw naagee.

5 S'oossay Med'inaa Goday, salotuwaa med'd'iide mic'c'eeddawe,* sa'aanne sa'aappe kesiyaawaa ubbaa ootseeddawe, sa'aan de'iyaa asaw shemppuwaa immiyaawe, aan hametiyaa ubbaw de'uwaa immiyaawe hawaadan yaagee; 6 «Taani Med'inaa Godaa; taani neena s'illotetsan s'eesaad; taani ne kushiyaa oyk'k'aade,* neena naagana. Taani neena kawutetsatoo poo'o ootsaade, k'ay asawukka c'aak'uwaa ootsaade immana. 7 Neeni k'ook'iyaa ayfiyaa dooyana mala, omoodetteeddawantta omooduwaa golliyaappe kessana mala, d'uman de'iyaawanttakka k'asho golliyaappe kessana mala, 8 Taani Med'inaa Godaa; hewe ta suntsaa. Ta bonchchuwaa taani haraw immikke; ta galataakka masettiide giigeedda misiletoo immikke. 9 Be'ite, kase taani odeeddawanttu ubbay poletteeddino. Ha"i k'ay taani ooratsabaa awaayay; unttunttu hananaappe kasetaade taani hinttenttoo oday» yaagee.

Galataa Yetsaa

10 Med'inaa Godaw ooratsa mazimuriyaa yes's'ite;

biittaa gas'aappe doommiide, Aa galataa odite.

Abbaa bollan biyaawanttunne,

aan kumeedda ubbaykka ane waassino.

Abbaa doonaa biittatuunne unttunttun de'iyaa ubbaykka yes's'ino.

11 Mela biittaynne bazzuwaan de'iyaa katamatuu,

k'ay K'eedaare Asay de'iyaa mootsatuukka,

barenttu k'aalaa d'ok'k'u ootsino.

Selaa'a giyaa kataman de'iyaawanttukka,

deriyaa huup'iyaappe barenttu ililssaa sissino.

12 Unttunttu bonchchuwaa Med'inaa Godaw immino;

Aa galataakka gas'aa biittatuwaan awaayyino.

13 Med'inaa Goday mino asaadan kesana;

olanchchaa asaadan, I bare hank'k'uwaa dentsana.

I waassana; bare k'aalaakka d'ok'k'u ootsiide awaayana.

I mino gidiyaawaa bare morkkatuwaa bessana.

S'oossay Bare Asaa Maaddanaw K'aalaa Geleedda

14 S'oossay hawaadan yaagee;

«Adussa wodiyaappe taani saruwaan takkaad;

c'o"u gaade danddayaad.

Ha"i yeluu oykeedda mishiratiidan,

taani waassana;

tookka tookkaade shemppananne peenuk'ana.

15 Taani deretuwaanne zoozetuwaa laalana;

unttunttun mokkeeddawaa ubbaa melissana.

Shaafatuwaa mela kessana;

del"etuwaakka melissana.

16 «Taani k'ook'etuwaa unttunttu erenna ogiyaanna ahana;

unttunttu erenna loossuwaanakka kaaletsana.

Unttunttu sintsan de'iyaa d'umaa poo'oo laammana;

korp'p'ukorp'p'a sa'aakka salallissana.

Hewantta taani unttunttoo ootsana;

taani geedda ha yewotuwaa ootsenan aggikke.

17 Shin massiide giigisseedda misiletuwaan ammanettiyaawanttu,

k'ay siilissiide giigisseedda misiletuwaa,

‹Hintte nu s'oossatuwaa› yaagiyaawanttu,

guyye simmana.

Unttunttu mule yeellatana»

yaagee.

Israa'eeliyaa Asay Tamaarennaan
Is's'eedda Is'uwaa

18 S'oossay hawaadan yaagee; «Hinttenoo tulletoo, sisite; hinttenoo k'ook'etoo, hintte be'ana mala s'eellite. 19 Ta k'oomaappe hara k'ook'ii oonee? Taani kiittiyaa uraappe hara tullii oonee? S'oossaw dummateedda uraadan, woy Med'inaa Godaa k'oomaadan k'ook'ay oonee? 20 Darobaa s'eelliita; shin akeekikkita. Hinttenttu haytsatuukka dooyaa; shin sisikkino» yaagee.

21 Med'inaa Goday bare s'illotetsaa diraw, bare higgiyaa gitayanawunne bonchchanaw doseedda. 22 Shin hawe Asay bonk'k'etteeddanne wotsi aketeedda. Unttunttu ubbaykka diizzan oyk'k'ettiide, k'asho golliyaan k'osetteeddino. Unttunttu bonk'k'etteeddino; shin unttuntta ashshiyaawe baawa. K'ay omoodetteeddino; shin ooninne, «Zaarite» yaagiyaawe baawa.

23 Hintte giddoppe hawaa sisanawe oonee? K'ay sintsaappe yaana wodiyaabaa hayzzanawe oonee? 24 Yaak'ooba omooddiyaawoo, Israa'eeliyaa bonk'k'iyaawoo aatsiide immeeddawe oonee? Aa bollan nuuni nagaraa ootseedda, Aa ogiyaan unttunttu beennan is's'eeddanne Aa higgiyawukka unttunttu azazettenan is's'eedda Med'inaa Godaa gidenneeyye? 25 Hewaa diraw, I unttunttu bolla bare hank'k'uwaa suuluwaanne yashshiyaa olaa gusseedda; I unttunttu yuushshuwaan tamaa eetseedda, shin unttuntta eribeykkino; I unttunttu s'uuggeedda; shin unttunttu akeekibeyikkino.

43

S'oossay Bare Asaa Ashshana Geedda

1 Shin nenoo Yaak'ooba neena med'eeddawoo, nenoo Israa'eeliyaw, neena giigiseedda Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani neena wozeedda diraw yayyoppa. Taani neena ne suntsan s'eesaad; neeni tawaa. 2 Neeni haatsaa gidduwaana pinniyaa wode, taani neenana gidana. Neeni shaafatuwaa gidduwaana pinniyaa wodekka unttunttu neena muukkikkino. Neeni tamaa giddona aad'd'iyaa wode, s'uugettakka; lac'uukka neena meenna. 3 Ayaw gooppe, taani neena Ashshiyaa Israa'eeliyaa Geeshsha, Med'inaa Godaa ne S'oossaa. Taani Gibs'e new wozo ootsaade, Toop'p'iyaanne Saaba ne laamiyaa ootsaade immana. 4 Neeni ta sintsan al"anne bonchcho gidiyaa dirawunne, taanikka neena siik'iyaa diraw, ne laamiyaw asaa, ne shemppuwaa laamiyawukka kawutetsatuwaa immana.

5 «Taani neenana de'iyaa diraw yayyoppa; taani ne zeretsatuwaa wulahaappenne dolahaappe shiishshaade ahana. 6 Taani huup'issa bagga, ‹Unttuntta zaaraade aha!› yaagana. Gedissa baggaakka, ‹Unttuntta te"oppa› yaagana. Ta attuma naanatuwaa haakuwaappe, ta mac'c'a naanatuwaakka sa'aa gas'aappe ahana; 7 ta suntsan s'eegetteedda ubbatuwaa, taani ta bonchchoo med'd'eeddawantta, taani giigisseeddawanttanne ootseeddawantta hammite» yaagana.

Israa'eelii S'oossaa Markka

8 Ayifii de'ishshin k'ook'eedda asatuwaa, haytsaykka de'ishshin tulleeddawantta kessa; 9 Kawutetsatuu ubbay ittippe shiik'ino; asaykka shiik'uwaa utto. Unttunttu giddoppe hawaa odanawunne kase aad'd'eeda yewotuwaa nuuna bessanaw danddayiyaawe oonee? Hara asaykka sisiide, «Hawe tuma» yaagana mala, unttunttu likke gidiyaawaa bessanaw barenttu markkatuwaa ayino.

10 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hintte ta markkatuwaa; hintte taana erana malanne ammanana mala, k'ay taani S'oossaa gidiyaawaa akeekana mala, taani dooreedda ta k'oomatuu hinttena. Taappe kase hara s'oossi med'ettibeenna; woy taappe guyyiyankka hara s'oossi de'enna.

11 «Taanattee; taani Med'inaa Godaa. Taappe attina, hara ashshiyaawe baawa. 12 Taani odaad, ashshaadinne awaayaad. Hintte giddon hara allaga s'oossi de'ibeenna. Taani Med'inaa Godaa gidiyaawoo taw hintte markkatuwaa. 13 Taani S'oossaa; s'ap'uwaappe doommaadekka taani taanattee. Ta kushiyaappe ooninne ashshenna; taani ootseeddawaa laammanaw danddayiyaawe baawa» yaagee.

Med'inaa Godaa Maarotaanne Amanetena Israa'eeliyaa

14 Med'inaa Goday, hinttena Woziyaawe, Israa'eeliyaa Geeshshay hawaadan yaagee; «Hintte diraw, Baabloone bolla olanchchatuwaa kiittaade Baabloonatuwaa unttunttu c'eek'k'etiyaa Markkabiyaanna betisana. 15 Taani Med'inaa Godaa, hintte Geeshsha, Israa'eeliyaa med'd'eeddawaa, hintte Kaatiyaa» yaagee.

16 Med'inaa Goday hawaadan yaagee, Abbaa giddon ogiyaa, wolk'k'aama haatsatuwaa giddooppekka loossuwaa kessiide, 17 paraa gaaretuwaanne paratuwaa, olanchchatuwaanne mino asatuwaa abbaw ahiide, unttunttu denddennaadan zak'k'ulsseedda Med'inaa Goday, k'ay unttunttu muk'aaddaa lac'uwaadan toysseedda yaagee 18 «Kase yewotuwaa haasayoppite; beniwaakka k'oppoppite. 19 Be'ite, ha"i taani ooratsabaa ootsay; ikka ha"i mokkee. Hintte hewaa erikkiteeyye? Taani bazzuwaan ogiyaa, mela biittankka shaafatuwaa kessana. 20-21 Wora do'atuu, worakanatuunne sagonatuu taana bonchchana. Ayaw gooppe, ta galataa awaayana mala, ta giigisseeddanne dooreedda ta asaw taani bazzuwaan haatsaa, mela biittankka shaafatuwaa immay.

22 «Shin nenoo Yaak'ooba, neeni ta suntsaa s'eesaabaakka; nenoo Israa'eeliyaw, neenikka taana salettaadda. 23 Neeni taw s'uuggiyaa yarshshoo dorssaa ahabaakka; woy hara yarshshotuwaankka taana bonchchabeykka. Taani neena katsaa yarshshuwaa imma gaade waayissabeykke; woy k'ay is'aanaa imma gaade daaburssabeykke. 24 Neeni taw is'aanaa shaluwaan shammabaakka; woy ne mehiyaa yarshshuwaa mod'd'uwaan taana kalissabaakka. Shin neeni ne nagaran taana waayissaadda; ne naak'uwaankka taana daaburssaadda.

25 «Taana, ne bayzzuwaa ta diraw gaade k'uc'c'iyaawe taanattee; ne nagaraakka zaaretsaade haassaykke. 26 Taana hassayissa; ane ittippe ha yewuwaa mootettoytte. Neeni s'illuwaa gidiyaawaa be'anaw ane ne yewuwaa bidda. 27 Ne koyiro aawuu nagaraa ootseedda; neena tamaarissiyaawanttukka taana naak'k'eeddino. 28 Hewaa diraw, taani Geeshsha Mak'idasiyaa kaappatuwaa tunissaad; Yaak'ooba bashshaw, Israa'eeliyaakka shek'aw aatsaade immaad» yaagee.

44

S'oossay S'oossaa S'alalaa

1 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Ta k'oomaw Yaak'ooba, taani dooreedda Yishruunaa, ha"ikka sisa. 2 Taani neena med'd'aad; ne daay uluwaan neena giigissaadinne maaddaad. Ta k'oomaa Yaak'ooba, taani dooreeddawoo, yayyoppa. 3 Taani saametteedda gadiyaan haatsaa gussana; mela biittankka pulttuwaa gogissana. Taani ta Ayaanaa ne naanatu bolla, ta anjjuwaakka ne zeretsatuwaa bolla gussana. 4 Haatsaa doonaan mokkeedda maataadan, k'ay goggiyaa pulttuwaa matan de'iyaa mitsaadan, unttunttu mokkana. 5 Ittuu, ‹Taani Med'inaa Godaawaa› yaagana; haray k'ay barena Yaak'ooba suntsan s'eesana; haraykka, k'ay bare kushiyaa bollan, ‹Taani Med'inaa Godaawaa› yaagiide s'aafana; I k'ay barena Israa'eelii s'eesettiyaa siik'uwaa suntsan s'eesana» yaagee.

6 Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa Kaatii, Aa Woziyaawe,* Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Koyiruu taana; wurssetsaykka taana. Taappe hara S'oossay baawa. 7 Ta malay oonee? De'ooppe ane awaayo; k'ay ane ta sintsan ek'k'iide odo. Benippe doommiide, sintsaappe yaanawaa odiyaawe oonee? Ane unttunttu sintsaappe timbbitiyaa nuw odino. 8 Yayyoppite; k'ay dagammoppite. Taani hawaa hinttenttoo benippe doommaade odabeykkitaa? K'ay awaayabeykkitaa? Hewoo taw hintte markka. Taappe attina, hara S'oossay de'ii? Hara Zaalli baawa; taani oonanne erikke» yaagee.

Eek'aa Goyinuwaa Bolla Haasayetteedda Bore Haasayaa

9 Eek'aa misiletuwaa massiide med'd'iyaa ubbatuu hada; unttunttu aan nashettiyaabatuu unttuntta go'ikkino. Unttunttu markkatuukka be'ikkinonne erikkino. Hewaa diraw, unttunttu yeellatana. 10 S'oossaa giigisseeddawe, woy ayawunne go"enna misiliyaa masseeddawe oonee? 11 Be'ite, Aa laggetuu ubbay yeellatana; kushiyaa hiillanchchatuu ubbay asaa. Ane unttunttu ubbaykka ittippe shiik'iide ek'k'ino. Unttunttu yayana; k'ay unttunttu ubbaykka ittippe yeellatana.

12 Birataa k'os's'iyaawe bare bukkiyaa birataa taman wotsee; bonk'k'eeddawaa baachan k'os's'iide, bare mino k'esiyaan Aa med'etaa giigissee. Hewaa giigissiide koshatee; Aa minotetsaykka wuree. Haatsaakka ushenna; labbanee.

13 Anaas'ii wodoruwaan likkee; irssaasiyan Aa bolla malaataa wotsee; yaatiide maloogiyaan lil"issee. Likkiide, puulaana de'iyaa asaa misiliyaa malatissi giigissiide, bare son wotsee. 14 I hewaa ootsanaw zigaa k'ans's'ee; woy wolaa woy s'idiyaa wora giddoppe dooriide dic'c'anaadan ootsee. Woy is's'ooppe, I zigaa tokkina, iray Aa dichchanaw naagee. 15 Hewaappe guyyiyaan, I Asay eetsiyaa mitsaa gidee; ikka aappe bagga akkiide, eetsiide ho"ee; k'ay bagga eetsiide, ukitsaa uukkee. Aappekka s'oossaa med'd'iide, aw goyinnee; k'ay misiliyaa massiide, Aa sintsan gufannee. 16 Aappe bagga taman eetsiide, k'umaa katsee; baggan ashuwaa s'iis's'iide, kaalliide mee. K'ay tamaa ho"i simmiide, «Hashshu, laa hawe ayaa ho"ii!» yaagee. 17 K'ay atteeda mitsaa massiide, barew goyinniyaa s'oossaa misiliyaa kessee. He misiliyaa sintsan guufanniide, aw goyinnee; yaatiide, «Neeni ta s'oossaa gideedda diraw, taana ashsha» yaagiide woossee.

18 Unttunttu ayinne erikkino; ayinekka akeekikkino. Ayaw gooppe, unttunttu be'enna mala, unttunttu ayfii goozetteedda; k'ay akeekena mala, unttunttu wozanaykka gorddetteedda. 19 Eek'aa ootsiyaa Asay bare wozanaan, «Aappe bagga taman eetsaad; Aa bonk'k'uwaankka ukitsaa uukkaad; ashuwaakka aan s'iis's'aade maad. Yaatina, aappe atteedawaa sheneyiyaa eek'aa ootsaade med'd'oo? K'ay mitsaa mudoo guufannaade goyinnoo?» yaagiyaa eri woy akeeki oossinne baawa. 20 I bidintsaa mee; Aa c'imetteedda wozanay Aa wora kaaletseedda. I bare shemppuwaa ashshanaw woy, «Ta ushechcha kushiyaan de'iyaawe wordduwaa gidennee?» gaanaw danddayenna.

S'oossay Med'd'eeddawaanne Ashshiyaawaa

21 S'oossay hawaadan yaagee; «Yaak'ooba, nenoo Israa'eeliyaw, neeni ta k'oomaa gidiyaa diraw, ha yewotuwaa hassaya. Taani neena giigissaad; neeni ta k'oomaa. Neenoo Israa'eeliyaw, taani neena dogikke. 22 Taani ne bayzzuwaa shaariyaadan, ne nagaraakka c'aagaanaadan k'uc'c'aad. Taani neena wozeedda diraw, taakko simma» yaagee.

23 Hinttenoo salotoo, Med'inaa Goday hawaa ootseedda diraw, nashshechchan yes's'ite. Hinttenoo biittaa c'iimmatoo, ililite. Hinttenoo deretoo, worawunne Aa giddon de'iyaa mitsaa ubbaw, mazimuriyaa kinchchite. Ayaw gooppe, Med'inaa Goday Yaak'ooba wozeedda; k'ay Israa'eeliyaa giddonkka I bonchchettana.

24 Neena Woziyaawe, daay uluwaan neena med'eeddawe Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani Med'inaa Godaa, ubbaa yewotuwaa Med'd'eeddawaa; salotuwaa taarekka mic'c'eeddawe; sa'aakka taarekka mic'c'eeddawe taana. 25 Taani wordduwaa timbbitiyaa odiyaawanttu malaataa hada ootsay;* k'ay shareechchotuwaakka eeyya kessay. Taani aad'd'eeda eranchchatuwaa guyye zaaray; unttunttu eraakka eeyya ootsay. 26 Taani ta k'oomaa k'aalaa mintsetsay; ta kiitteeddawanttu hanana geeddawaakka polay. Taani Yerusaalame katamaa, ‹Neeni Asay de'iyaasaa gidana› yaagay; Yihudaa katamatuwaakka, ‹Hintte simmiide kees'ettana; hintte gimbbiyaakka ooras's'isana› yaagay. 27 Taani haatsaa c'iimmatuwaakka, ‹Melite! Hintte goggiyaa haatsatuwaakka melissana› yaagay. 28 K'ay K'iiroosa, ‹Neeni ta asaa heemmiyaawaa;* neeni Yerusaalame katamaa, «Ne simmaade kees'ettana» yaagaade, Geeshsha Golliyaakka, «Ne baasuu baasettana» yaagaade ta halchchuwaa poliyaawaa› yaagay» yaagee.

45

S'oossay K'iiroosa Kaatiyaa Kessanaw Dooreedda

1 Med'inaa Goday okkeeddawoo, kawutetsatuwaa aw moodisana mala, kaatetuu danc'c'uwaa billana malanne penggiikka aw Aa sintsan dooyettana mala, Aa ushechcha kushiyaa oyk'k'eedda K'iiroosaw S'oossay hawaadan yaagee; 2 «Taani ne sintsanna baana; deretuwaa dembbayana. Nahaasiyaa birataa sank'k'atuwaa mentsana; birataa kulbbotuwaakka k'ans's'ana. 3 Neena ne suntsan s'eesiyaawe taana Med'inaa Godaa, Israa'eeliyaa S'oossaa gidiyaawaa neeni erana mala, taani new d'uma sa'aan de'iyaa ak'uwaanne geeman k'osettiide duretaa immana. 4 Ta k'oomaa Yaak'ooba dirawunne taani dooreedda Israa'eeliyaa diraw, taani neena ne suntsan s'eesay. Neeni taana erana d'ayooppe, taani neena bonchcho suntsan s'eesay.

5-6 «Taani Med'inaa Godaa; taappe haray baawa; taappe hara S'oossay de'enna. Away mokkiyaasaappe biide, wulliyaasaa gakkanaw de'iyaa Asay taappe haray bayinnawaa erana mala, taani neena gis'issa. Gidooppenne, neeni taana erabaakka. Taani Med'inaa Godaa; taappe haray baawa. 7 Taani poo'uwaa ootsay; d'umaakka med'd'ay. Sarotetsaa ootsay; bashshaakka ayay. Taani Med'inaa Goday, ha ubbaa yewotuwaa ootsiyaawaa.

8 «Hinttenoo salotoo, bollappe duge s'illotetsaa tigite; shaaretuukka Aa bukkino. Biittay dooyetto; atotetsaykka pude mokko. S'illotetsaykka aanana ittippe dic'c'o. Taani Med'inaa Goday hawaa med'd'aad.

S'oossay Med'etawunne Taarikiyaw Godaa

9 «Barena Med'd'eeddawaana baas'etiyaawoo aayye ana!* Ayaw gooppe, I urk'k'a miishshaappe ittuwaa. Urk'k'ay med'd'iyaawaa, ‹Ay ootsay?› woy k'ay, ‹New kushii baawa› yaagii? 10 Bare aawuwaa, ‹Ayaw yelaaddii?› yaagiyaa uraw, woy bare daayo, ‹Ayaw taana hawaadan yelaaddii?› yaagiyaa uraw aayye ana! 11 Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa Geeshshay, Aa Med'd'eeddawe, hawaadan yaagee; ‹Sintsappe timbbitiyaa eranawunne ta naanatuwaabaa taana oochchanaw hintte bessiitee? Ta kushiyan taani ootsanabaakka taana azazanaw bessiitee? 12 Taani sa'aa ootsaad; asaakka Aa bolla med'd'aad. Salotuwaa taani ta kushiyan tolaad; unttunttun de'iyaa med'etatuwaa ubbaakka azazaad. 13 Taani K'iiroosa s'illotetsan dentsaad; Aa ogiyaa ubbaakka suure ootsana. Shaluwaa c'iggenan, woy mattaayiyaa immennan, I ta katamaa kees's'ana; ta asaakka omooduwaappe kessana› yaagee. Taani Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee.

14 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Gibs'e duretaynne Toop'p'iyaa zal"ii, k'ay geesaa adussa gidiyaa Sabaa'a asatuukka neekko yiide, nebaa gidanawaa. Unttunttu sanssalatan k'ashettiide, neena kaallana. Unttunttu new goyinniid, ‹S'oossay ne s'alalaana de'ee; haray baawa; aappe hara s'oossi baawa› yaagiide new watiwatana» yaagee.

15 Abeet S'oossaw, Israa'eeliyaa Ashshiyaawoo, tumuwaappe neeni neena gentsiyaa S'oossaa. 16 Eek'aa med'd'iyaawanttu ubbaykka yeellatananne kawushshana. Eek'aa misiliyaa med'd'iyaawanttu ubbay ittippe kawushshaw baana. 17 Shin Israa'eeliyaa Med'inaa Goday med'inaa atotetsaan ashshi diggeedda; hintte med'inawukka yeellatikkitanne kawushikkita.

18 Salotuwaa med'd'eedda Med'inaa Goday, biittaakka giigissiide ootseeddawe, k'ay Asay de'anaadaanappe attina, biittaa c'oo med'd'ibeenna Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani Med'inaa Godaa; taappe haray baawa; 19 taani geeman, hak'anentto itti d'uma gadiyaan haasayabeykke. Yaak'ooba zeretsawukka, ‹Taana c'oo koyite› gabeykke. Taani Med'inaa Goday tumuwaa haasayay; likkebaa oday.

Saluwaa Sa'aa Med'd'eedda
S'oossaanne Baabloone Eek'atuwaa

20 «Hinttenoo kawutetsatuwaappe atteedawanttoo, ittippe shiik'iide haayite; mataa shiik'ite. Mitsaappe oosetteedda eek'aa misiliyaa tookki yuuyyiyaawanttoonne, ashshanaw danddayenna s'oossaa woossiyaawanttoo eri baawa. 21 Ane odite; hintte mootuwaa shiishshite; unttunttukka ane ittippe zorettino. Adussa wodiyaappe kase hawaa odeeddawe oonee? Benippe hawaa awaayeeddawe oonee? Taana Med'inaa Godaa gidikkitaayye? Taappe attina hara S'oossay baawa. Taani s'illo S'oossaanne Ashshiyaawaa. Taappe haray baawa.

22 «Hinttenoo biittaa gas'an de'iyaa ubba asatoo, taakko simmiide, attite. Ayaw gooppe, taani S'oossaa; taappe haray baawa. 23 Taani ta huup'iyaan c'aak'k'aad;* guyye simmenna k'aalay ta doonaappe s'illotetsan keseedda: ‹Asay ubbay taw gulbbatana; ins's'arssa ubbaykka taanan c'aak'k'ana› yaagaad.

24 «Unttunttu tawaa haasayiidde, ‹S'illotetsaynne minotetsay Med'inaa Godaa s'alalan de'ee› yaagana» yaagee.

Aa is's'iyaawanttu ubbay aakko yiide yeellatana. 25 Shin Israa'eeliyaa zeretsay ubbay Med'inaa Godaan, s'oonuwaanne bonchchuwaa demmana.

46

Baabloona Eek'atuwaa

1 Beela giyaa Baabloone eek'ay goyinnee; Naba giyaa eek'aykka hokkee. Kase hintte tookkiyaa eek'atuu ha"i c'aanaa mehiyaa bollan c'aanetiide, unttunttoo dees'o tookuwaa gideeddino. 2 C'aanaa mehetuu dees'uwaappe denddeeddawaan, c'aanaana ittippe kunddeeddino; eek'atuu barena ashshanaw danddayenna diraw, barenttu huup'iyawukka omoodettiide beeddino.

3 S'oossay hawaadan yaagee; «Hinttenoo, Israa'eeliyaappe atteedawanttoo, Yaak'ooba zaretoo, taani odiyaawaa sisite; hintte yeletteedda wodiyaappe doommaade taani hinttena tookkaad. 4 Hintte c'immana gakkanawukka taani taanakka; hintte puulumanna gakkanawukka, taani hinttena maaddana. Taani hinttena med'd'aad; taani hinttena dentsana; taani hinttena tookkananne ashshana.

5 «Taana O mala giite? K'ay oonana likkiitee? Nuuni itti mala gidanaadan, taana oonana gatsi s'eelliitee? 6 Work'k'aa barenttu k'arc'c'iitaappe k'oliyaawanttunne biraa miizaanan wotsiide likkiyaawanttu hewaa unttunttoo s'oossaa ootsiide med'd'ana mala, work'k'aa tigiyaawaa k'as'ariino. Ikka s'oossaa ootsiide med'd'ee; yaatina, unttunttu he eek'aa sintsan hokkiide goynniino. 7 Unttunttu Aa dentsiide, barenttu hashiyaan tookkiino; Aa sa'aan Aa wotsiino. Yaatooppe I hewan ek'k'i aggee; hewaappe yaa haa k'aas's'enna. Itti Asay aw waassooppekka, zaaruwaa immenna; k'ay Aa metuwaappekka Aa ashshenna.

8 «Hinttenoo nagaranchchatoo, hawaa hassayitenne k'oppite; hintte wozanaan kahan wotsite. 9 Beni wode haneedda yewotuwaa hassayite. Ayaw gooppe, taani S'oossaa; haray baawa. Taani S'oossaa; ta malay ooninne baawa. 10 ‹Ta k'ofay minnana; k'ay taanikka ta halchchuwaa ubbaa polana› yaagay. Wurssetsan timbbitiyaa doometsan, k'ay biro hanibeenna yewotuwaa beni wodiyaappe doommaade awaayay. 11 Away doliyaa baggappe bonk'k'iyaa kafuwaa, haakko gadiyaappe ta k'ofaa poliyaa asaa taani s'eesaade, taani geeddawaa taani polana; taani halchcheeddawaakka taani ootsana.

12 «Hinttenoo wozanay muumeeddawanttoo, s'illotetsaappekka haakkeeddawanttoo, taani odiyaawaa sisite; 13 taani ta s'illotetsaa mataa ayay; ikka hasakko gidenna. Ta atotetsay gam"enna; taani ta atotetsaa S'iyooniw, ta bonchchuwaakka Israa'eeliyaw immana» yaagee.

47

Baabloone Bolla Yiyaa Pirddaa

1 S'oossay hawaadan yaagee;* «Hanne Baabloone wodorattee, duge wod'd'a; baanan utta. Hanne Kaladaawetuwaa naattee, ne kaatetuwaa araataa aggaade sa'aan utta. Ayaw gooppe, hawaappe sintsanaw neeni otorottiyaanonne shugatoo geetettakka. 2 Wos'aa akkaade katsaa gaac'c'a. Ne gulletsaa k'aara; ne adussa mayuwaakka kessa. Ne s'eppiyaa bessa; yaataade shaafatuwaa pinna. 3 Ne kalluu k'aarettana; ne pokkuukka beettana. Taani haluwaa kesana; oossikka k'arettikke» yaagee.

4 Nuuna Woziyaawe, aw suntsay Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa gidiyaawe, Israa'eeliyaa Geeshsha.

5 S'oossay hawaadan yaagee; «Hanne Kaladaawetuwaa naatte, ba; d'uman c'o"u gaade uttashsha. Ayaw gooppe, hawaappe sintsaw neeni kawutetsatuwaa kaatato geetettakka. 6 Taani ta asaa hank'k'ettaad; ta laataakka tunissaad; taani unttunttu ne kushiyan aatsaade immaad. Neeni unttunttoo k'arettabaakka; c'imeeddawanttu bollankka ne morgge mitsaan loytsa dees'ettaadda. 7 Neeni, ‹Taani med'inaw kaatato gidana› yaagaadda. Hewaa diraw, ha yewotuwaa ne wozanaan k'oppabaakka; unttunttu wurssetsaakka hassayabaakka.

8 «Neenoo woppu gaade utteeddanne ishaluwaa dosiyaanne, sisa.* Ne wozanaan, ‹Taana; taappe attina, haray baawa. Taani am"e gidikke; woy yelaade na'i bayinna maynne gidikke› yaagaadda. 9 Ha laa"u yewotuu itti gallassi ayfii lip'anaw, ne bolla yaana. Ne bitay dara, ne murunuukka wolk'k'aama wolk'k'aama gidooppenne, neeni ne naanatuwaappe mela attiyaawenne am"etetsay ne bolla kumentsan yiyaawe attena.

10 «Neeni ne iitatetsan ammanetta uttaadda; k'ay, ‹Taana ooninne be'enna› yaagaadda. Ne aad'd'eeda eratetsaynne c'inc'c'atetsay neena wora kaaletsina, neeni ne wozanaan, ‹Taana, taappe attina, haray baawa› yaagaadda. 11 Shin neeni waata murunuwaan haassanintto erenna iitay ne bolla yaana. Neeni gatiyaa c'igganaw danddayenna boshay ne bollan wod'd'ana; k'ay neeni ayaanne erenna bashshay k'oppennaan ne bolla yaana.

12 «Ane neeni ne na'atetsaadeppe ootsaade de'eedda ne bitaanne ne murunuwaa ha"ikka aggoppa. Ooni erii, ne goowaadan hananentto; woy neeni aan dagantsanintto. 13 Zore s'alalan ne daaburaadda. Saluwaa s'oolinttiyaa paydiyaawanttu, Aa s'eelliide timbbitiyaa odiyaawanttu, k'ay, aginaa s'eeruwaan s'eeruwaan ne bollan yaanawaa odiyaawanttu ane neena ashshino. 14 Be'a, unttunttu durc'c'aa mala; tamay unttuntta maana. Unttunttu tamaa lac'uwaappe barena ashshanaw danddaykkino. Hewe Asay bare bollaa ho'etsanaw ho"iyaa bonk'k'o woy k'ay Asay Aa sintsan uttanaw danddayiyaa tamaa gidenna. 15 Neeni unttunttunna daabureeddawanttu, ne na'atetsaadeppe doommiide, neenana zal"eeddawanttu new hewaa mala. Unttunttu ubbaykka bare baggana baggana laalettana; neena ashshiyaawekka ittuunne baawa.

48

S'oossay Sintsappe Hananawaa Eriyaa S'oossaa

1 «Hinttenoo Yaak'ooba zaretoo, Israa'eeliyaa suntsan s'eesettiyaawanttoo, k'ay Yihudaa zeretsaappe yeeddawanttoo, hawaa sisite. Hintte Med'inaa Godaa suntsan c'aak'k'iita; Israa'eeliyaa S'oossaa s'eesiita; shin tumatetsaaninne s'illotetsan gidenna. 2 Hintte hinttena geeshsha katamaa suntsan s'eesiita; Israa'eeliyaa S'oossan zemppiita; Aa suntsay Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa.

3 «Taani kase haneeddawantta daro wodiyaappe kase odaad; ta doonaappe unttunttu keseeddino. Unttunttu ellekka polettanaadan, taani ootsaad. 4 Ayaw gooppe, neeni odina sisennawaa, ne morggii birataa mala gidiyaawaa, ne som"iikka nahaasiyaa giyaa birataadan leek'amennawaa taani eraad. 5 Hewaa diraw, neeni, ‹Hawaa ta eek'ay ootseedda; k'ay ta masetteedda misiletuunne ta siilissiide ootseedda misilii ootseedda› geenaadan, taani hewaa new benippe doommaade odaad. K'ay unttunttu hananaappe kasetaade, taani unttuntta new awaayaad.

6 «Neeni kase sisaadda; ha"i simmi hawaa ubbaa be'a. Yaatina, neeni hawaa ubbaa tuma giikkii? Ha"ippe doommaade sintsaw neeni ooratsabaa sisanaadaan, taani ootsana. 7 Unttunttu ha"i med'etteeddinoppe attina, beni med'ettibeykkino. Neeni, ‹Be'a, taani unttuntta eray› geenaadan, hachchippe kase neeni mulekka unttunttubaa sisabaakka. 8 Neeni mulekka sisabaakka; k'ay mulekka erabaakka. Ne haytsay benippekka dooyettibeenna. Ayaw gooppe, neeni c'immiyaawaa gidiyaawaa taani eray; k'ay yelettoodeppekka neeni makkalanchcha geetettaade s'eesettaadda.

9 «Ta suntsaa diraw, taani ta hank'k'uwaa zaarana; taani neena d'ayissennaadan, ta hank'k'uwaa te"ana. 10 Be'a, taani neena paac'c'aad; shin biraadan gidenna; taani neena metuwaa taman paac'c'aad. 11 Taani ta diraw, hawaa ootsay. Ayaw gooppe, ta suntsay tooshettanaw taani koyikke. Taani ta bonchchuwaa haraw immikke.

S'oossay Dooreedda K'oomaa

12 «Neenoo Yaak'oobaa, taani s'eeseedda Israa'eelew, taani giyaawaa sisa.* Taani Aa; koyiruukka taana wurssetsaykka taana. 13 Biittaa baasuwaa ta kushii baaseeda. Salotuwaakka ta ushechcha kushii mic'c'eedda. Taani unttuntta s'eesiyaa wode, unttunttu ittippe ek'k'iino.

14 «Hintte ubbay ittippe shiik'iide sisite; eek'atuwaappe hawe hananawaa kasetiide odeeddawe oonee? Med'inaa Goday dooreeddawe Aa k'ofaa Baabloone bolla polana; Aa k'esiikka Baabloone biittaa asaa bolla gidanawaa. 15 Taani ta huup'iyaw Aa s'eesaaddinne aw odaad; Aa aheeddawe taana. K'ay I ootsiyaabay ubbay aw injjetana.

16 «Taakko haa shiik'iide, hawaa sisite; taani koyiroppe doommaadekka geeman haasayabeykke; hewe haneedda wodiyaappekka doommaade taani yan de'ay» yaagee.

K'ay Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaynne Aa Ayyaanay ha"i taana kiitteeddino.

S'oossay Bare Asaw Halchcheedda Halchchuwaa

17 Med'inaa Goday, neena Woziyaawe, Israa'eeliyaa Geeshshay hawaadan yaagee; «Taani Med'inaa Goday, ne S'oossay, neena maaddiyaawaa tamaarissiyaawaa. Neeni baanaw bessiyaa ogiyaankka neena kaaletsiyaawe taana. 18 Neeni ta azazuwaa siseeddawaa gidinttonne, ne sarotetsay shaafaa haatsaadan goggana shin; ne s'illotetsaykka abbaa beetaadan hanana shin. 19 Ne zarii abbaa shafiyaadan, ne naanaykka paydu bayinna sa'aa baanaadan c'orattana shin; unttunttu suntsaykka ta sintsaappe d'ayennan woy kichchennan aggana shin» yaagee.

20 Baabloone gadiyaappe kesite; Baabloone asaappekka bak'atite!* K'aalaa d'ok'k'u ootsiide, nashshechchan hawaa haasayite; sa'aappe sa'aa gas'aa gakkanaw, hawaa kiittite. «Med'inaa Goday bare k'oomaa Yaak'ooba wozeedda» yaagiide odite. 21 I unttuntta mela biittaa giddona kaaletseedda wode, unttunttu saamettibeykkino. Zaallaappe haatsaakka unttunttoo pulttisseedda; zaallaa I p'alk'k'ina, haatsay d'uuk'k'eedda.

22 Med'inaa Goday, «Iitatoo saruu baawa» yaagee.*

S'oossaa Hagaaziyaawaabaa

49

(49:1—53:12)

Israa'eelii Biittan De'iyaa Asaw Poo'o

1 Hinttenoo, abbaa doonaan de'iyaa biittatoo, taani odiyaawaa sisite.* Hinttenoo, haakuwaan de'iyaa kawutetsatto, sisite. Taani yelettanaappe kase Med'inaa Goday taana s'eeseedda; k'ay ta daay uluwaan de'ishshin, ta suntsaa suntseedda. 2 Ta ins's'arssaa saataanna de'iyaa mashshaadan ootseedda;* bare kushiyaa kuwan taana gentseedda; I taana poshsheedda tooraadan ootseedda; yaatiide bare shookuwaa giddon taana yeggiide k'oseedda.

3 I taana, «Neeni taani neenan bonchchettiyaa ta k'oomaa Israa'eeliyaa» yaageedda.

4 Shin taani hawaadan yaagaad; «Taani mela c'oo daaburaad; ta wolk'k'aakka go"ennabaaninne hadaban c'oo wurssaad. Ta pirdday S'oossaa mataana; ta gatiikka ta Med'inaa Godaa mataana» yaagaad.

5 Ha"ikka, taani Med'inaa Godaa ayfiyaa sintsan bonchchetteedda dirawunne ta S'oossay taw wolk'k'aa gideedda diraw, Yaak'ooba aakko zaaranawunne Israa'eeliyaa aakko shiishshanaw, taani aw k'oomaa gidanaadan, taana ta daay uluwaan med'eeddawe Med'inaa Goday hawaadan yaagee; 6 «Neeni Yaak'ooba zariyaa dentsanawunne Israa'eeliyaappe atteedawantta zaaraade ahanaw, neeni taw k'oomaa gidiyaawe k'eeri guutsabaa. Hewaa bolla gujjaade, ta atotetsay biittaa gas'aa gakkanaadan, taani neena kawutetsatoo poo'o ootsana» yaagee.*

7 Asay kad'eeddawoo, is's'eeddawoonne deriyaa mooddiyaawantto k'oomaw, Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa Woziyaawe, Israa'eeliyaa Geeshshay hawaadan yaagee; «Ammanettiyaa Med'inaa Godaa dirawunne neena dooreedda Israa'eeliyaa Geeshsha diraw kaatetuu be'iide, denddi ek'k'ana. Deriyaa mooddiyaawanttukka be'iide goyinnana» yaagee.

Yerusaalame Zaaretsi Oosettana

8 Med'inaa Goday hawaadan yaagee;* «Taani dooreedda wodiyaan ne ooshaa zaaraad. Atotetsaa gallassi taani neena maaddaad. Taani neena naagana; neeni biittaa zaaretsaade essana mala, Asay de'enna biittatuwaakka neeni laatissana mala, taani neena asaw c'aak'uwaa ootsaade immaad. 9 Omooduwaan de'iyaawantta, ‹Kesite!› d'umaa k'ashuwaan de'iyaawanttakka, ‹Bilettite!› gaana mala, asaw c'aak'uwaa ootsaade neena immana. Unttunttu ogiyaa matan heemettana; zoozetiyaa keraa ubbaa bolla allas's'ana. 10 Unttunttu koshattikkino woy saamettikkino.* Unttunttu bazzuwaa mishuu s'uuggenna; awaykka unttuntta meenna. Unttunttoo k'aretsiyaawe unttuntta kaaletsana; pultto haatsaakkokka unttuntta laaggana.

11 «Taani ta deretuwaa ubbaa oge kessana; ta wogga ogetuukka zanggaaraappe d'ok'k'u gaana. 12 Be'a, ta Asay haako saappe yaana: huup'issa baggaappenne away wulliyaa baggaappe yaana. K'ay Asiwaana biittaappekka yaana» yaagee.

13 Hinttenoo salotoo, nashshechchan yes's'ite. Neenoo biittaw nashetaa. Hinttenoo deretoo, ililite! Ayaw gooppe, Med'inaa Goday bare asaa mintsetseedda; k'ay bare metootanchchatookka k'aretee.

14 Shin S'iyoona, «Med'inaa Goday taana aggeeda; Goday taana dogeedda» yaagaw.

15 S'oossay hawaadan yaagiide zaaree; «Aata bare d'antsiyaa na'aa doganaw danddayay? Bare uluwaappe yeleedda na'aw k'arettekkeeyye? Geellaadan Aa doginttokka, taani neena dogikke! 16 Be'a, taani neena ta kushiyaa gomppan s'aafa wotsaad; ne dirssaa gimbbetuukka ubbaa gede ta sintsan de'iino.

17 «Neena zaaretsiide kees's'iyaawanttu yaana; neena koleeddawanttu kesiide baana. 18 Ane d'ok'k'u gaade, ne yuushshuwaa s'eella; ne naanay ubbay ittippe shiik'iide, neekko yaana. Taani Med'inaa Goday ta de'uwaan c'aak'k'ay: neeni unttunttu ubbaa alleek'k'uwaadan mayyana; bullachchettanaw haniyaa mishiratiidan, neeni unttuntta mayyaanna.

19 «Ne bashshaa sa'atuunne mela biittatuu ha"i neenan de'iyaa asaw loytsi un"ana; k'ay neena koleeddawanttukka neeppe haakkana. 20 Neeni kayyottiyaa laytsatuwaan new yeletteedda naanay ne haytsaan odiidde, ‹Hawe sa'ay nuw loytsi un"o; hewaa diraw, nuw de'anaw aakko sa'aa imma› yaagana. 21 Neeni ne wozanaan, ‹Hawantta naanatuwaa ubbaa taw oonee yeleeddawe? Taani yelaade mantsa ataad shin; taani maynaad shin; taani omoodettaade wora baad shin. Yaatina, hawantta oonee dichcheedawe? Be'a; taani taarekka ataad; yaatina hawanttu naanay ubbay hak'appe yeeddinoo?› yaagana» yaagee.

22 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Be'a, taani kawutetsatoo malaataa bessana; taani asaw ta banddiraa essana. Unttunttu ne attuma naanatuwaa idimmi ahana; ne mac'c'a naanatuwaakka barenttu hashiyaan tookkiide ahana. 23 Kaatetuu neena dichchiyaa aawotuwaa gidana; unttunttu mac'c'a kaatetuukka neena d'antsiyaawantta gidana. Unttunttu guufanniide, new goyinnana; k'ay ne gediyaa baanaakka laac'c'ana. Taani Med'inaa Godaa gideeddawaa neeni hewan erana; taanan ammanettiide naagiyaawanttu yeellatikkino» yaagee.

24 Omooduwaan akkeeddawaa wolk'k'aama kushiyaappe zaarissana danddayiiteeyye? Woy omoodiide afeeda Asay mek'etsi bayinna iitaa kushiyaappe kessi akkanaw danddayiiyye?

25 Shin Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Wolk'k'aamay omoodiide afeedabay simmana; mek'etsi bayinna iitatuwaa kushiyan omoodetteedda asikka kessi akkana. Ayaw gooppe, neenana olettiyaawanttuna taani olettana; ne naanatuwaakka taani ashshana. 26 Neena uk'k'unniyaawanttu barenttu ashuwaa maanaadan, taani ootsana; k'ay woyniyaa eessaa ushiide matsottiyaawaadan, unttunttu barenttu suutsaa ushiide matsottana. Yaatooppe asaa ubbay taani Med'inaa Godaa, neena Ashshiyaawaa, Woziyaawaanne, Yaak'ooba Wolk'k'aama gidiyaawaa hewan erana» yaagee.

50

1 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani hintte daayo yeddeedda pirimay hak'an de'ii? Woy oossi hinttena taani zal"aadditaa? Be'ite, hintte nagaraa diraw, hintte zal"eteeddita; hintte bayzzuwaa diraw, hintte daaya bilettaaddu. 2 Taani yeedda wode, ayaw hewan Asay d'ayeeddee? Taani s'eeseedda wode, ‹Yee!› gaanaw ayaw Asay hewan de'ibeennee? Taani hinttena wozanaw ta kushii k'antseeyye? Woy hinttena ashshanaw taw wolk'k'ay baaweeyye? Be'ite, taani seeraade abbaa melissay. Shaafatuwaakka mela biittaa ootsay. Unttunttun de'iyaa moletuu haatsay d'ayina wook'k'iino; saamuu wod'ina hayk'k'iino. 3 Taani salotuwaa karetsabaa mayzzay; waaruwaakka unttunttu kamettiyaabaa ootsay» yaagee.

S'oossaa K'oomay Azazettiyaawaa

4 Daabureeddawaa taani k'aalan waataade mintsetsanentto erana mala, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday taw tamaareedda ins's'arssaa immeedda. I taana wontta wontta beegotsiide, taani tamaariyaa asaadan sisanaadaan, ta haytsaa dooyee. 5 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday ta haytsaa dooyeedda; taanikka makkalanchcha gidabeykke; guyyekka simmabeykke. 6 Taani ta zokkiyaa shoc'iyaawanttoo,* ta gac'uwaa buuchchaa shoddiyaawanttoo aatsaade immaad. Ta som"uwaa kawushshaappenne c'uchchaa c'ushettiyaasaappe gentsabeykke. 7 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday taana maaddiyaa diraw, taani yeellatabeykke; hewaa diraw, taani ta som"uwaa saliyaa giyaa shuchchaadan udaad. Taani yeellatennaan attanawaakka eray. 8 Taana shatintsiyaawe matan de'ee;* yaatina, taana mootiyaawe oonee? Ane ittippe taananna ek'k'o! Ta morkkii oonee? Ane taananna gakketto! 9 Be'ite, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday taana maaddee; yaatina, taana bayzzanchcha gaanawe oonee? Be'ite, unttunttu ubbaykka mayuwaadan ec'i wurana; bil"ay unttuntta maana.

10 Hintte giddoppe Med'inaa Godaw yayyiyaawenne Aa k'oomaa k'aalaw azazettiyaawe oonee? D'uman hamettiyaawenne poo'uu bayinnawe I oonee? He uray Med'inaa Godaa suntsan ammanetto; bare S'oossankka zemppo. 11 Be'ite, hinttenoo tamaa eetsiyaa ubbaa gede, yiichcha s'omppiyaa lac'uwaa hinttenttoo shiishshiyaawanttoo, hintte eetseedda tamaa poo'uwaan hemettite! Hintte yiic'eedda s'omppiyaa lac'uwaa poo'uwaan simerettite! Hintte ta kushiyaappe akkanaw de'iyaabay hawaa: Hintte wolk'k'aama seelaan gisana.

51

Yerusaalame Mintsetsiyaa K'aalaa

1 S'oossay hawaadan yaagee; «Hinttenoo s'illotetsaa kaalliyaawanttoo, hinttenoo taana, Med'inaa Godaa koyiyaawanttoo, sisite. Hintte p'alk'k'ettiide aketeedda shuchchaanne hintte booketteedda keseedda ollaa s'eellite. 2 Hintte aawuwaa Abrahaamakkonne hinttena yeleedda Saarikko s'eellite. I barekka de'ishshin, taani Aa s'eesaaddi; anjjaaddinne payduwaan c'orayaaddi.

3 «Med'inaa Goday S'iyooneninne Aa koleteedda sa'atuwaan de'iyaa ubbaa asaa mintsetsana. I bazzuwaa Edene Gennetiyaadan, I mela sa'atuwaakka Med'inaa Godaa ataakilttiyaa sa'aadan ootsana. Nashechchaynne hashshu guussay yan de'ana; galataanne mazimuriyaa kooshshay yan sisettana.

4 «Ta asaw; taani odiyaawaa sisite. Ta kawutetsaw, ne haytsaa taakko yeggaade sisa. Ayaw gooppe, higgii taappe kesee; ta suure pirddaykka kawutetsatoo poo'o gidanawaa. 5 Ta s'illotetsay elleelliide shiik'ana; ta ashshuukka kesiide, ogiyaan de'ee. Ta k'esii asaa mooddana; abbaa doonaa biittatuwaan de'iyaa Asay ubbay taanan ammanettiide naagana; k'ay taani unttuntta ta wolk'k'an ashshanawaa, nashechchaa ootsiide naagana. 6 Pude d'ok'k'u giide, salotuwaa s'eellite; duge sa'aakka s'eellite. Ayaw gooppe, salotuu c'uwaadan piskki giide d'ayana; sa'aykka afilaadan wurana; aan de'iyaa Asay ubbay uduns's'etuwaadan hayk'k'ana. Shin ta ashshuu med'inaw de'ana; ta s'illotetsaykka wurenna.

7 «Hinttenoo s'illotetsaa eriyaawanttoo, ta higgiikka hintte wozanaan de'iyaawanttoo, sisite. Asaa borinashshoo yayyoppite; unttunttu boriyawukka dagammoppite. 8 Ayaw gooppe, mayuwaa miyaawaadan, bil"ay unttuntta maana; dorssaa ikisiyaa miyaawaadan, gus'unii unttuntta maana. Shin ta s'illotetsay med'inaw de'ana; ta ashshuukka yeletaa ubbaw gakkana» yaagee.

9 Abeet S'oossaw, beegotta! Beegotta! Med'inaa Godaa k'esiyaw, wolk'k'aa mayya; kase aad'd'eeda wodetuwaaninne yeletatuwaan beegotteeddawaadan beegotta. Ra'aaba giyaa dawiyaa k'ans's'ereetseeddawe, miiminttiyaakka c'addeeddawe neena gidikkiiyye? 10 Abbaanne wolk'k'aama c'iimmuwaa haatsaa melisseeddawe neena gidikkiiyye? Neeni wozeeddawanttu pinnana mala, c'iimma abbaa oge ootseeddawe neena gidikkiiyye? 11 Med'inaa Goday wozeeddawanttu simmiide, yes's'iid S'iyoone yaana; yiide med'inaa nashechchay unttunttu bollan de'ana; unttunttu nashshechchaanne hashshu giyaawaa demmana. K'ay kayyuunne yeekku unttunttuppe haakkana.

12 S'oossay hawaadan yaagee; «Hinttena mintsetsiyaawe taana. Yaatina, hayk'k'iyaa asaw yayyanaw, maataadan ellekka meliyaa asaa na'aw yayyanaw hintte oonee? 13 Hintte salotuwaa mic'c'eeddanne sa'aa baasuwaakka baaseeda Med'inaa Godaa, hinttenakka med'd'eeddawaa dogeedditee? Unttunttu hinttena d'ayissanaw giigisseedda, hinttena uk'k'unniyaa asatuwaa hank'k'uwaa gaasuwaan gallassaa kumentsaa yayyeeddita. Shin hinttena uk'k'unniyaawaa hank'k'uu hak'an de'ii? 14 Omoodetteeddawe ellekka bilettana; hayk'k'enna; ollankka gelenna; aw ukitsaykka pac'c'enna. 15 Ayaw gooppe, taani Med'inaa Godaa ne S'oossaattee. Beetay waassanaadan, abbaa k'aatsay. Ta suntsay Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa. 16 Salotuwaa mic'c'anaadan, biittaa baasuwaakka baasanaadan, k'ay S'iyoone, ‹Neeni ta asa› gaanaadan, taani ta k'aalaa ne doonaan wotsaad; ta kushiyaa kuwan taani neena gentsaad» yaagee.

Med'inaa Godaa Hank'k'uwaa S'uu'aa

17 Neenoo, Med'inaa Godaa kushiyaappe Aa hank'k'uwaa s'uu'aa usheedda Yerusaalame, beegotta!* Dendda! Neeni ganddigaarissiyaa s'uu'aa c'inggirssaade ushaadda. 18 Aa yeleedda naanatu ubbaappe izo kaaletsiyaabay ittuunne baawa; k'ay Aa dichcheedda naanatu ubbaappekka I kushiyaa oyk'k'iyaawe ittuunne baawa. 19 Dakko daro bashshay ne bollan gakkeedda; yaatina, neena oonee mintsanaw danddayiyaawe? Hewanttukka koletsaa, koshaanne mashshaa. Yaatina, taani neena waataade mintsetsanee? 20 Ne naanay labbaneeddino; unttunttu gitiyaa giddon geleedda gen"iyaadan, oge ubbaa gas'an kunddeeddino. Unttunttu Med'inaa Godaa hank'k'uwaaninne ne S'oossaa seeran kumeeddino.

21 Hewaa diraw, nenoo, woyniyaa eessaa ushennaan matsotteedda metootanchchattee, hawaa sisa. 22 Ne S'oossay, bare asaw mootettiyaa Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Be'a; neena ganddigaarissiyaa, ta hank'k'uwaa s'uu'aa taani ne kushiyaappe akkaad; neeni laa"entsuwaa Aa mulekka ushakka. 23 Taani hewaa neena tuggayiyaawanttu kushiyan wotsana. Unttunttu neena, ‹Nuuni ne bollaanna hamettiide aad'd'ana mala, zak'k'ulla› yaageeddino. Neeni aad'd'ana gakkanaw, ne zokkiyaa unttunttoo biittaadaaninne ogiyaadan ootsaadda» yaagee.

52

S'oossay Yerusaalame Ashshana

1 Neenoo S'iyoone katamaw, beegotta; minotetsaa afilaadan mayya.* Neenoo, geeshsha katamaw, Yerusaalame, ne bonchchuwaa mayuwaa mayya; ayaw gooppe, hawaappe sintsanaw k'as's'arettibeennawenne tunay ne giddo gelenna. 2 Neenoo, omoodetteedda Yerusaalame, ne baanaa k'ok'k'ofa. Denddaade ne kaatetuwaa araatan utta. Hinttenoo, omoodduwaan de'iyaa S'iyoone asatoo, hintte k'ood'iyaan k'ashetteedda sansalataa birshshite.

3 Ayaw gooppe, Ubbaa Mooddiyaa S'oossay hawaadan yaagee; «Hintte kasekka gatiyaa akkenan zal"eteeddita; k'ay ha"ikka miishshaa immennan c'oo wozettana. 4 Ta Asay koyiro bete gidiide, Gibs'e biittaa beedda; shin Asooretuu ta asaa c'oo uk'k'unneeddino. 5 Med'inaa Goday, ta Asay gatiyaa c'iggenan c'oo omooduwaan bi kichchina, taw hawaan ayee de'iyaawe? Unttuntta mooddiyaawanttu waassiino; ta suntsaykka ubbaa gede gallassaa kumentsaa borettee yaagee Med'inaa Goday.* 6 Hewaa diraw, ta Asay ta suntsaa erana; he gallassi haasayiyaawe taana gidiyaawaa unttunttu erana. Ee hewe taana. Taani S'oossay hawaa oday» yaagee.

7 Lo"o mishiraachchuwaa ahiyaa, sarotetsaa odiyaa, nashechchiyaa mishiraachchuwaa odiyaa, atotetsaa odiyaanne, S'iyoonokka, «Ne S'oossay kaatetee» giidde deretuwaa bollaanna yiyaa bitaniyaa gedetuu wooti lo"ino!* 8 Sisite, hintte katamaa naagiyaawanttu barenttu k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, nashshechchaw ittippe yes's'iino; Med'inaa Goday S'iyoone simmiyaa wode, I simmowaa unttunttu barenttu ayifiyaan be'ana. 9 Hinttenoo Yerusaalamen koletteedda saatoo, ittippe nashshechchaw yes's'ite; ayaw gooppe, Med'inaa Goday bare asaa mintsetseedda; Yerusaalame katamaakka wozeedda. 10 Med'inaa Goday bare geeshsha k'esiyaa kawutetsatuwaa ubbaa sintsan k'onc'c'isseedda; k'ay biittaa gas'ay ubbaykka nu S'oossaa atotetsaa be'ana.

11 Hinttenoo Med'inaa Godaa golliyaa miishshatuwaa tookkiyaawanttoo, kichchite, kichchite; yaappe kesite. Tunabaa bochchoppite; Aa giddoppe kessi kichchite. Hintte huup'iyawukka geeyite.* 12 Shin kesiide, ellekka kessikkita; woy betiide biikkita; ayaw gooppe, Med'inaa Goday hintteppe sintsaw aad'd'iide kaaletsana; Israa'eeliyaa S'oossaykka guyyenna gidiide, hinttena naagana.

Metuu Gakkiyaa K'oomaa

13 S'oossay hawaadan yaagee; «Be'ite, ta k'oomay akeekan ootsana; I bonchchettiide, d'ok'k'u d'ok'k'u gaana; I loytsi gitatana. 14 Aa som"ii asaa ubbaawaappe, Aa malaykka asaa naanaa ubbaappe k'oheteedda; Aa be'iide, daro Asay dagammeedda. 15 Shin ha"i daro kawutetsatuu ubbay aban malalettana;* aappe denddeeddawaan, kaatetuu barenttu doonaa oyk'k'ana; ayaw gooppe, unttunttu barew odettibeennawaa be'ana; sisibeennawaakka akeekana» yaagee.

53

1 Nuuni odeeddawaa ooni ammaneeddee? Med'inaa Goday bare wolk'k'aa oona besseedee?* 2 I Aa sintsan mela gadiyaan de'iyaa durumaappe s'ap'uwaa yeddiide, aac'iya yalaga aac'aadan dic'c'eedda. Nuuni Aa loytsi s'eellanaw, aw malay woy puulay baawa; nuuni aakko shiik'anaw aw puuli baawa. 3 I asan kad'etteeddanne is's'etteedda; I harggiyaappenne metuwaappe shaaketti erenna kayyottiyaa asaa gideedda. I Asay Aa be'anaappe giide, bare som"uwaa wora zaariyaa asaadan kad'etteedda; nuunikka Aa bonchchibeykko.

4 I tumu nu harggiyaa barew akkeedda;* k'ay nu kayyuwaakka tookkeedda. Shin Aa gakkeedda metuu, deshetsayinne waayii S'oossaappe aw yeeddawaa giide nuuni k'oppeeddo. 5 Shin I nu bayzzuwaa diraw, c'adettiide maduns's'eedda;* nu nagaraa dirawukka shoc'ettiide liik'eedda. I muretteeddawaan, nuuni saruwaa demmeeddo; Aa madutsan nuuni pas'eeddo. 6 Nuuni ubbay ogiyaa baleedda dorssatuwaadan wora beeddo;* nuuni ubbaykka nu ogiyaw ogiyaw simmeedda. Med'inaa Goday nu ubbay naak'k'eedda naak'uwaa Aa bolla wotseedda.

7 I un"etteeddanne k'ohetteedda; shin bare doonaa pokibeenna.** Shukkanaw afiyaa dorssaadan laagetteedda; bare isikiyaa meediyaawanttu sintsan c'o"u giyaa dorssaa maraadan, ikka bare doonaa pokibeenna. 8 Unttunttu Aa uk'k'unniidenne Aa bolla sugetsaa pirddaa pirddiide afeedino. I ta asaa bayzzuwaa diraw shoc'ettiide, pas'a de'iyaawanttu biittaappe I kichcheeddawaa Aa zariyaappe oonee akeekeeddawe? 9 I bare hayk'k'uwaan iita asatuwaana paydeteedda;* hayk'k'iidekka dure asaa duufuwaan moogetteedda. Gidooppenne, iitabaa I ootsibeenna; bare doonaankka wordduwaa haasayibeenna.

10 Shin I k'ohettanawe Med'inaa Godaa shene gideedda; k'ay Med'inaa Goday I tuggatanaadan ootseedda. I barena nagaraw yarshshuwaa ootsiyaa wode, bare zeretsaa be'ana. Aa barekka aduk'k'ana; Med'inaa Godaa sheniikka Aa kushiyan polettana. 11 Aa shemppuu waayetteeddawaappe guyyiyaan, I de'uwaa poo'uwaa be'ana; nashettana. Ta s'illo k'oomay bare eratetsan darotuwaa s'illissana; unttunttu bayzzuwaakka tookkana. 12 Hewaa diraw, wolk'k'aama asatuu gidduwaan taani aw bonchcho sa'aa shaakkaade immana;* k'ay minotuwaanna I omooduwaa shaakkana. Ayaw gooppe, I bare shemppuwaa hayk'k'oo aatsiide immeedda; yaatiide bayzzanchchatuwaana paydetteedda. Gidooppenne, I daro asaa nagaraa tookkeedda; bayzzanchchatookka gaannateedda.

S'oossay Immeedda Hidootaa Naagiyaawaa Gidussaa

54

(54:1—55:13)

S'oossay Israa'eeliyaa Siik'iyaa Siik'uwaa

1 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hanne, yelabeenna maynatee, yes's'a!* Neenoo, oytsay oyk'k'i erennaanee, ne k'aalaa d'ok'k'u ootsaade ilila! Ayaw gooppe, bare asinaana de'iyaa mac'c'aani naanatuwaappe, barekka de'iyaa mac'c'aani naanay darana. 2 Ne dunkkaaniyaa sa'aa aassa; k'ay neeni de'iyaa sa'aan gaariddotuwaakka piddi ootsaade mic'c'a. Guyye gooppa; wodoruwaakka adussa; shikaaliyaakka minisa. 3 Neeni ushechcha baggananne haddirssa baggana aakkana; ne zaratuu kawutetsatuwaa laattana; unttunttu mela katamatuwaan kees's'iide uttana.

4 «Yayyoppa; ayaw gooppe, neeni yeellatakka. Dagammoppa; ayaw gooppe, neeni kawushakka. Neeni ne yalagatetsaa yeellaa dogana; ne am"etetsaa boriyaakka hawaappe sintsan hassayakka. 5 Ayaw gooppe, neena Med'd'eeddawe new asinaa; aw suntsaykka Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa. Israa'eeliyaa Geeshshay neena Wozeeddawaa; I biittaa ubbaa S'oossaa geetettee» yaagee. 6 Ne S'oossay hawaadan yaagee; «Asinay ubbaanna aggi bashina, dogettaade kayyotiyaa mac'c'a mishirattiidaaninne yalagatetsan asinaa golleppe keseedda mishiratiidan neeni hana de'ishin, taani Med'inaa Goday neena zaara s'eesaad.

7 «Itti guutsaa wodiyaw taani neena aggaad; shin wolk'k'aama maarotaan neena taani zaara shiishshana. 8 Suulliyaa hank'k'uwaan, taani ta deemuwaa neeppe guutsaa wodiyaw gentsaad; shin med'inaa siik'uwaan taani new k'arettana» yaagee. Med'inaa Goday, neena Woziyaawe hawaa odee.

9 New k'arettiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hawe taw Nohe wodiyaa mala. He wode taani Nohe bashshaa haatsay laa"entsuwaa sa'aa mittennaadan c'aak'k'aad;* hewaadankka, neena laa'entso hank'k'ettennaaninne seerennan agganaw taani c'aak'k'aad. 10 Deretuu k'as's'anaw, zoozetuukka barenttu de'iyaasaappe kichchanaw danddayiino; shin ta aggena siik'uu neeppe shaakettenna; ta sarotetsaa c'aak'uukka kichchenna» yaagee.

11 S'oossay hawaadan yaagee;* «Neenoo, metooteedda katamatee! Gotii yaanne haanne shoc'eeddanne, mintsetsiyaabi d'ayeeddanne, be'a, taani neena bonchcho shuchchaan alleek'k'issaade kees's'ana; ne baasuwankka samppeeriyaa giyaa shuchchaa hiis's'ana. 12 Ne adussa shuchchaa gimbbiyaan de'iyaa gumbbuwaa taani ink'k'uwaa giyaa daro al"o zo'o shuchchaan gimbbana; ne penggiyaa p'ooliyaa al"o ink'k'uwaan, ne dirssaa ubbaakka bonchcho shuchchaan gimbbana. 13 Ne attuma naanatuwaa ubbaa Med'inaa Goday tamaarissana;* ne naanatu sarotetsaykka darana. 14 Neeni s'illotetsan minnaade ek'k'ana; sugetsaynne uk'k'unnay neeppe haakkana. Neeni ayawukka yayakka; dagamaykka neekko shiik'enna. 15 Neena olanaw denddiyaawe de'ooppe, hewe ta sheniyaa ootsenna; taani ne bagga gidiyaa diraw, neena olanaw denddiyaa ubbay kunddana.

16 «Be'a, womppiinaan tamaa punniide, bare halchchoo haniyaa olaa miishshaa k'os's'iyaa asatuwaa taani med'd'aad. K'ay bayzzanaadan, bayzziyaawanttakka taani med'd'aad. 17 Neena k'ohanaw ootseedda ay miishshaynne neena k'ohiide kantsi kesenna. Neena mootiyaa ins's'arssa ubbaw gidiyaa zaaruwaa neeni immana. Med'inaa Godaa k'oomatuu laatay hawaa; unttuntta taani shatintsana» yaagee. Med'inaa Goday hewaa odee.

55

S'oossaappe Beettiyaa Maarotaa

1 S'oossay hawaadan yaagee;* «Hinttenoo saametteeddawanttoo, ubbaykka haatsaakko haa yiite; shaluu bayinnawanttoo, haayite. Shammite; miite. Haa yiide, miishshaa c'iggenan c'oo woyniyaa eessaakka maatsaakka shammite. 2 Hintte miishshaa k'uma gidennabaw ayaw kessiitee? Kalissennawaan hintte wolk'k'aa ayaw wurssiitee? Ane loytsiide, taani odiyaawaa sisite; lo"obaa miite; k'ay mod'd'uwaan hintte asatetsaa nashechchite.

3 «Ta asaw, sisite; taakko haa yiite.* Shemppuwaanna pas'a de'ana gooppe, taani odiyaawaa sisite. Taani hinttenana med'inaa c'aak'uwaa c'aak'k'etana. Taani anjjana gaade Daawita anjjeedawaadan, hinttenakka anjjana. 4 Be'ite, taani Aa asaw markka, kaaletsiyaawaanne kaappuwaa udaad. 5 Be'a, neeni erenna kawutetsatuwaa s'eesana; k'ay Med'inaa Godaa ne S'oossaa Israa'eeliyaa Geeshsha gaasuwaan, neena erenna kawutetsatuu neekko elleelliide yaana. Ayaw gooppe, S'oossay neena bonchcheedda» yaagee.

6 Med'inaa Goday beettiyaa wode Aa koyite; matan de'iyaa wode Aa s'eesite. 7 Iitay bare oosuwaa, nagaranchchaykka bare k'ofaa aggo; S'oossaakko I simmo. I Aa maarana. I nu Med'inaa Godaakko simmo. I aw c'oo atto gaana.

8 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday, «Ta k'ofay hintte k'ofaa mala gidenna; hintte ogiikka ta ogiyaa mala gidenna. 9 Salotuu sa'aappe d'ok'k'iyaawaadan, ta ogii hintte ogiyaappe d'ok'k'ee; ta k'ofaykka hintte k'ofaappe d'ok'k'ee. 10 Iraynne suuppa shachchay saluwaappe wod'd'iide, biittaa aliide, mokkanaadaaninne ayifanaadan ootsiyaawaadan, k'ay zeriyaawoo zeretsaa, miyaawawukka katsaa immennan guyye saluwaa simmennawaadan,* 11 ta doonaappe kesiyaa k'aalaykka hewaa mala. I taani halchcheeddawaa polana; k'ay kiitteeddawaa ootsanaappe attina, taakko c'oo simmenna.

12 «Hintte nashshechchan kesana; saruwaan moyzzettana. Deretuunne keratuu hintte sintsan nashettiide yes's'ana; dembban de'iyaa mitsatuu ubbaykka barenttu kushiyaa bak'k'ana. 13 Aguntsaa diraw s'iidday, gom"oriyaa diraakka s'aytsay mokkana. Hewe Med'inaa Goday hassayettiyaawaanne med'inaw d'ayenna malaataa gidanawaa» yaagee.

56

Asaa Zarii Ubbay S'oossaa Bagga Gidanaw Danddayussaa

(56:1-8)

1 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Tumu pirddaa naagite; s'illobaa hanite; ayaw gooppe, ta ashshuu elleelliide yaana; ta s'illotetsaykka matan k'onc'c'ana. 2 Hawaa ootsiyaa uraa, Sambbataa tunissennaadan bonchchiyaa uraanne iitabaa ootsennan is's'iyaa uraa taani anjjana» yaagee.

3 Med'inaa Godaakko shiik'eedda betii, «Med'inaa Goday taana bare asaappe tumu shaakkana» gooppo. K'ay muyreessaykka, «Be'a, taani meleedda mitsaa» gooppo.

4 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Ta Sambbatatuwaa bonchchiyaa, taana nashechchiyaabaa dooriyaanne ta c'aak'uwaa minisiide naagiyaa mureessatoo, 5 unttunttoo taani ta Geeshsha Golliyaa gidduwaaninne ta dirssaa gimbbiyaa giddon, unttunttu hassayettiyaawaa immana. Mac'c'a naanatuwaappenne attuma naanatuwaappe lo"iyaa suntsaa taani unttunttoo immana; taani unttunttoo med'inaw d'ayenna suntsaa immana. 6 Med'inaa Godaw ootsanaw, Med'inaa Godaa suntsaa dosanawunne Aa k'oomaa gidanaw, barentta aakko shiishshiyaa betetuwaa, k'ay Sambbataa tunissennan bonchchiyaawanttanne ta c'aak'uwaa minisiide naagiyaawantta ubbatuwaa 7 taani ta geeshsha deriyaa ahana; ta woosa golliyaan unttuntta nashshechchana. Unttunttu ta yarshshiyaa sa'aa bollan shiishshiyaa, s'uuggiyaa yarshshuunne hara yarshshuu aketana; ayaw gooppe, ta gollii Asay ubbay S'oossaa woossiyaa golliyaa geetettana» yaagee.*

8 Israa'eeliyaappe laaletteeddawantta shiishshiyaa, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday, «Shiik'eeddawanttu bolla gujjaade, taani haratuwaakka shiishshana» yaagee.

S'oossaw Amanetena Kaaletsiyaawanttu Pirddetussaa

(56:9—59:21)

9 Hinttenoo bazzuwaa do'atoo, hinttenoo woran de'iyaa do'atoo, ubbaykka haa yiide miite. 10 Israa'eeliyaa asaa naagiyaawanttu k'ook'e; unttunttoo ubbawukka eri baawa. Unttunttu ubbaykka boc'c'anaw danddayenna duude kanatuwaa mala. Unttunttu gisiide akumettiino; unttunttu gem"ishuwaa dosiino. 11 Unttunttu miide kallenna kanaa mala; kalli erikkino. Unttunttu akeeki pac'c'eedda hentsanchchaa; unttunttu ubbay barenttu ogiyaa ogiyaa simmeeddino; ubbaykka barenttu go"a s'alalaa koyiino. 12 Unttunttu ubbaykka, «Haa yiite; woyniyaa eessaa ane usheeto. Ane nu matsoyiyaa ushshaa kumentsaa gaanetoo! Wonttaykka hachchi mala gidanawaa; woy hachchippekka aad'd'i lo"ana» yaagiino.

57

Israa'eelatuu Eek'aw Goyinniyaa Goyinuu Pirddettee

1 S'illo Asay hayk'k'ee; shin hewaa akeekiide k'oppiyaawe baawa. Barena S'oossaw immeedda asatuu gadiyaappe d'ayiino; shin s'illo Asay bashshay yaanaappe kasetiide akettiyaawaa ooninne akeekena. 2 I biide sarotetsay de'iyaa sa'aa gelee. Suuretetsan hametiyaawanttu hayk'k'iide shemppuwaa demmiino.

3 S'oossay hawaadan yaagee; «Hinttenoo, shareechchatti naatoo, hinttenoo woshumiyaaninne shaarmus'iyaani zeretsatoo, haayite. 4 Hintte O bolla k'iliic'iitee? Hintte oona hintte doonaan bochchiitee? Hintte ins's'arssaakka O bolla kessiitee? Hintte makkalanchchatuwaa naanatuwaanne worddanchchatuwaa naanatuwaa gidikkitee? 5 Hintte wolaa gidduwaaninne daashsha mitsaa ubbaa garssan amuwaan s'uugettiitanne tunabaa ootsiita; hintte naanatuwaakka zanggaaraa shoobbaaninne shuchchaa kooppuwan shukkiide yarshshiita. 6 Zanggaaraa shoobban de'iyaa liik'o shuchchatuu hintte s'oossatuwaa. Hintte unttunttoo ushshaa yarshshuwaa tigeeddita; katsaa yarshshuwaakka immeeddita. Yaatina, taani hawaan ubbaan nashettiyaawaa hinttenttoo malatii? 7 loytsi d'ok'k'anne adussa deriyaa huup'iyaan hintte gisuwaa yeggeeddita; yan yarshshanaw pude keseeddita. 8 Hintte penggiyaappenne k'osiletsaappe soo baggana eek'aa misiletuwaa esseeddita. Taana aggi bashiide, hintte arssaa aassiide, yaa pude keseeddita. Unttunttunna c'aak'uwaa c'aak'k'etteeddita; yaatiide unttunttu arssaa doseeddita; unttunttu kalluwaakka be'eeddita. 9 Zayitiyaa akkiide, Molooka giyaa eek'aakko beeddita; hintte shittuwaakka darisseeddita; hinttew kiitettiyaawantta haako sa'aa kiitteeddita; haray attina, Si'ooliyaa gakkanaw wod'd'eeddita. 10 Hintte hara s'oossatuwaa koyiidde daabureeddita; shin, ‹Hidooti baawa› yaagibeykkita. Hintte wolk'k'ay haa ooras's'eedda; hewaa diraw, labbaniide kunddibeykkita.

11 «Hintte oossi yayyiide, taw worddoteedditee? Hintte taana hassayibeykkita; hintte wozanaankka k'oppibeykkita. Taani daro wodiyaa c'o"u geedda diraw gidennee, hintte taw yayyenan aggeedawe? 12 Taani hintte s'illotetsaanne hintte oosotuwaa k'onc'c'issana; shin hinttena ayinne go'ikkino. 13 Hintte waassiyaa wode, hintte shiishsheedda eek'atuu hinttena ashshino! Unttuntta ubbaakka c'arkkuu akki afana; ittooden shemppiyaa shemppuu unttuntta punni d'ayissana. Shin taana barew bak'ati attiyaasaa ootsiyaa Asay biittaa laattana; ta geeshsha deriyaakka I akkana» yaagee.

S'oossay Bare Asaa Maaddanawunne Patsanaw Immeedda Hidootaa

14 S'oossay hawaadan yaagee; «Gimbbite, Gimbbite! Ogiyaakka giigissite; ta asaa ogiyaappe d'ubbiyaawaa ubbaa diggite» yaagee. 15 Ayaw gooppe, med'inaw de'iyaawe, gitay, d'ok'k'an de'iyaawe, Aa suntsaykka Geeshsha geetettiyaawe, hawaadan yaagee; «Taani d'ok'k'u geeddanne geeshsha sa'aan de'ay; gidooppenne, barenttu ootseedda nagaraw kayyotiide simmiyaawanttunanne barena zik'k'i ootsiyaawanttuna de'ay. Yaataade taani barenttu ootseedda nagaraw kayyotiide simmiyaawanttu ayyaanaanne barena zik'k'i ootsiyaawanttu wozanaa ooras's'isay. 16 Taani med'inaw mootikke; ubbaa gedekka hank'k'ettikke. Asaa ayyaanay, taani med'd'eedda asaa shemppuu daaburana. 17 Unttunttu nagaraa gaasuwaaninne unttunttu yaariyaa gaasuwaan, taani unttuntta hank'k'ettaad. Unttuntta shoc'aad; ta sintsaakka unttunttuppe gentsaad. Shin unttunttu ha"ikka simmiide, barenttu wozanaa k'ofaan beeddino. 18 Taani unttunttu ogetuwaa be'aad; shin taani unttuntta patsana, kaaletsananne yeekkiyaawantta mintsetsana. 19 Israa'eeliyaa gadiyaan yeekkiyaawanttu mettershshaan galataa wotsana. Haakuwaaninne matan de'iyaawanttoo saruu gido. Taani unttuntta patsana» yaagee Med'inaa Goday.* 20 Shin iitatuu bulluuk'k'iyaanne urk'k'aa pude pushakkiyaa, woppu gaanawukka danddayenna abbaa beetaa mala. 21 Ta S'oossay, «Iitatoo saruu baawa» yaagee.*

58

Tumu S'oomaa

1 S'oossay hawaadan yaagee; «Ne k'aalaa d'ok'k'u ootsaade waassa; guyye gooppa. Ne kooshshaa malakkataawaadan d'ok'k'issa. Ta asaw unttunttu makkalaa, Yaak'ooba golliyaa asawukka unttunttu nagaraa oda. 2 Shin unttunttu taana hachchi hachchi koyiino; ta ogiyaakka kaallanaw dosiyaawaa malatiino. S'illobaa ootseedda kaatetetsaadaaninne S'oossaa azazuwaa olibeenna asaadan, unttunttu taana suure pirddaa oochchiino; taakko S'oossaakko shiik'anawukka dosiino» yaagee.

3 Unttunttu shiik'iide S'oossaa, «Nuuni s'oomeeddo; shin neeni ayaw nuuna s'eellabeykkii? Nuuni nuunatetsaa kawushsheeddo; shin neeni nuuna ayaw erabeykkii?» yaagiino.

S'oossay zaariide, unttuntta hawaadan yaagee; «Be'ite, hintte s'oomiyaa gallassi hinttena nashechchiyaabaa ootsiita; hintte oosanchcha ubbaa uk'k'unniita. 4 Be'ite, hintte walassawunne wad'etaw s'oomiita; k'ay mek'etsi bayinna deshetsaa dechchanaw s'oomiita. Hachche hintte s'oomiyaa hawaa mala s'oomay, hintte k'aalay bollan sisettanaadan ootsenna. 5 Taani dooriyaa s'oomay hawaa maleeyye? Itti Asay barenatetsaa kawushshiyaawe hawaa mala gallassaaneeyye? K'ay taani koyiyaa s'oomay Asay bare huup'iyaa c'eec'c'aadan duge hokissiyaaweeyye? Bidintsaa k'oliide, maak'aa hiis's'iide gisiyaaweeyye? Yaatina, hewaa s'oomaa giide s'eegiiteeyye? K'ay he s'oomiyaa gallassaykka Med'inaa Goday nashettiyaa gallassaa geetettiiyye?

6 «Taani dooreedda s'oomaa hawaa be'ite: pirddaan naak'k'iide k'achcheeddawanttu sanssalataa leppiyaawaa, morgge mitsaa gonniyaa biliyaawaa, uk'k'unnetteeddawantta uk'k'unnuwaappe kessiyaawaanne morgge mitsaa ubbaa mentsiyaawaa. 7 K'ay taani dooreedda s'oomay koshshatteeddawoo hintte k'umaa shaakkiyaawaa, gollii bayinna hiyyeesatuwaa golliyaa akkiyaawaa, kallotteeddawantta be'iyaa wode, mayzziyaawaa, maaduwaa koyiyaa hintte dabbuwaappe hintte deemuwaa gentsennan aggiyaawaa.*

8 «Yaatooppe, hintte poo'uu wontta s'alk'k'iyaadan poo'ana; hintte pas'atetsaykka ellekka yaana. Hintte s'illotetsay hintteppe sintsanna baana; Med'inaa Godaa bonchchuukka hintteppe guyyenna gidiide, hinttena naagana. 9 He wode hintte s'eesana; Med'inaa Goday hinttenttoo koyana. Hintte maaduwaa akkanaw waassana; Ikka, ‹Hekko, taani hawaan de'ay!› yaagana.

«Hintte giddoppe hintte uk'k'unniyaa morgge mitsaa diggooppe, k'ay birad'd'iyaan malaatiyaawaanne iitabaa haasayiyaawaa aggooppe, 10 koshshaatteeddawaa k'umaa muziide kalissooppe, naak'etteeddawaa I koyiyaawaa kalissooppe, he wode hintte poo'uu d'uman poo'ana; hintte k'ammaykka seeta gallassaa gidanawaa. 11 Med'inaa Goday hinttena ubbaa gede kaaletsana; hinttena mela bazzuwaan koshshiyaawaakka I hinttew kuntsana. Hintte bollaa s'ap'uwaakka minisana. K'ay hintte haatsaa ushiyaa gennetiyaa malanne Aa haatsay mulekka to"enna pulttuwaa mala gidanawaa. 12 Beni koletteeddawantta hintte zaaretsiide kees's'ana; daro wodiyaappe kase baasetteedda baasotuukka kees'ettiide d'ok'k'u gaana. Hinttekka koletteedda gimbbetuwaa zaaretsiide gimbbiyaawanttanne Asay de'iyaa sa'atuwaan ogiyaa kessiyaawantta geetetti s'eesettana» yaagee.

Sambbataa Bonchchiyaawaa Woytuwaa

13 K'aykka S'oossay hawaadan yaagee; «Sambbataa Med'inaa Godaw dumma gallassaadan s'eellooppe, he ta geeshsha gallassi hintte go"aa yederssiyaawantta gidana d'ayooppe, Sambbataa nashechiyaanne bonchchetteedda S'oossaa gallassaa bonchchuwaa giide s'eesooppe, k'aykka hintte hintte ogiyaa beennan aggiide, bonchchiyaawaa gidooppe, woy hinttena nashechchiyaabaa ootsennaaninne hadabaa haasayennan aggooppe, 14 he wode hintte Med'inaa Godaan nashettana. K'ay taani hinttena daro bonchchetteeddawantta ootsana; hintte aawuwaa Yaak'ooba gadiyaappe laatetteeddawaa hintte maanaadan, taani hinttena ootsana. Taani Med'inaa Goday hawaa haasayaad» yaagee.

59

Timbbitiyaa odiyaawe Asaa Nagaraa Pirddeedda

1 Be'ite, Med'inaa Godaa kushii hinttena ashshanaw k'aammibeenna; Aa haytsaykka sisennan is's'anaw tullibeenna. 2 Shin hintte nagaray hintteppenne hintte S'oossaappe gidduwaan shaakotetsaa med'd'eedda. K'ay I sisenna mala, hintte nagaray Aa deemuwaa hintteppe gentseedda. 3 Ayaw gooppe, hintte kushii suutsan, hintte birad'd'iikka naak'uwaan tuneedda; hintte doonay wordduwaa haasaye; hintte ins's'arssaykka iitabaa zuuzummee.

4 S'illotetsan mootiyaawe baawa; tumatetsan pirddiyaawekka baawa. Unttunttu mela palumiyaan c'eek'ettiino; wordduwaa haasayiino. K'ay metuwaa shahaariide, iitatetsaa yeliino. 5 Unttunttu shooshshaa k'uuk'k'ulliyaa k'os'iino; shararootiyaa golliyaakka kees's'iino. Unttunttu k'uuk'k'ulletuwaa miyaa Asay hayk'k'ee; k'uuk'k'ulliyaappe ittuu me"ooppe, shooshshay Aa giddoppe kesee. 6 Unttunttu kees's'eedda shararootatti gollii mayyanaw unttuntta go"enna. Unttunttu barenttu med'd'eeddawan barena kammikkino. Unttunttu oosuu iita ooso; makkalaa oosuu unttunttu kushiyan de'ee. 7 Unttunttu gedetuu iitabaa ootsanaw wos's'iino; s'illuwaa suutsaa gussanawukka jaamiino. Unttunttu k'ofay iita k'ofa. Unttunttu beedda sa'aa ubbaan k'ohuunne bashshay de'ee.* 8 Unttunttu sarotetsaa ogiyaa erikkino; unttunttu biyaa ogiyaan suure pirddi baawa; unttunttu barenttu ogiyaa geellayeeddino; he ogetuwaanna hametiyaa ooninne sarotetsaa erenna.

Asay Bare Nagaraa Paas'ee

9 Hewaa diraw, suure pirdday nuuppe haakkeedda; s'illotetsaykka nuukko gakkenna. Nuuni poo'uwaa koyeetto; shin be'ite, d'uma gideedda; wolk'k'aama poo'uwaa koyeetto; shin d'uman hametteetto. 10 Nuuni ayfii bayinna k'ook'iyaadan, dirssaa gimbbiyaakko tattaafeetto. Sa'ay lem"ilem"ina hamettiyaawaadan, seeta gallassi d'ubetteetto. K'ay kumentsaa wolk'k'aanna de'iyaa asatuwaa giddon nuuni hayk'k'eedda asatuwaa mala gideeddo. 11 Nuuni ubbaykka gaammuwaadan gudeeto; harap'p'etuwaadankka kayyottiidde ooleetto. Nuuni suure pirddaa koyeeddo; shin demmibeykko. K'ay atotetsaakka koyeeddo; shin I nuuppe haakkeedda.

12 Ayaw gooppe, nu bayzzuu ne sintsan dareedda; nu nagaraykka nu bolla markkattee. Nu bayzzuu nuunana de'ee; nu naak'uwaakka nuuni ereetto. 13 Nuuni makkaliide, S'oossaa kaddeeddo; nu Med'inaa Godaa kaalliyaawaa aggiide, guyye simmeeddo; sugetsaanne geniyaa haasayeeddo. K'ay nuuni shahaareedda worddo k'aalaa nu wozanaappe yeleeddo. 14 Suure pirdday guyye sugetteedda; s'illotetsaykka nuuppe haakkeedda; ayaw gooppe, tumatetsay gutaran d'ubettee; ammanettiyaa hanotaw geliyaa sa'ay d'ayeedda. 15 Tumatetsay hak'aninne beettena; iitatetsaappe haakkiyaa Asay barew omoodettee.

S'oossay Bare Asaa Ashshanaw Giigi Utteedda

Med'inaa Goday be'iide, suure pirdday bayinnawoo kayyotteedda. 16 Uk'k'unnetteeddawantta maaddiyaa Asay bayinnawaa S'oossay be'eedda; gaannatiyaa Asay bayinnawoo garamettee. Hewaa diraw, Aa k'esii aw atotetsaa aheedda. Aa s'iltotetsay Aa zemppisiide oyk'k'eedda.* 17 S'oossay s'illotetsaa tiraan wotsiyaa olaa miishshaadan mayyeedda; bare huup'iyankka atotetsaa k'oobiyaa wotseedda. Haluwaa kessiyaa mayuwaakka mayyiide, mishuwaa k'umayuwaa k'umayeedda.* 18 I unttunttoo unttunttu oosuwaadan oosuwaadan zaarana; bare morkketoo hank'k'uwaa, bare baaligaaratookka muruwaa zaarana. Abbaa doonaa biittatuwaan de'iyaawanttoo unttunttu oosoo bessiyaawaa immana. 19 Hewaa diraw, away wulliyaa baggana de'iyaawanttu Med'inaa Godaa suntsaw yayana; away doliyaa baggana de'iyaawanttukka Aa bonchchuwaa yayana. Ayaw gooppe, Med'inaa Godaa c'arkkuu gaagantsi yeddina, goggiyaa di'uwaadan I yaana.

20 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani S'iyoonewunne Yaak'ooba zaratuwaan barenttu nagaraappe simmiyaawanttoo Woziyaawaa gidaade yaana» yaagee.*

21 K'aykka Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taana gidooppe, taani unttunttunna c'aak'k'etiyaa c'aak'k'uu hawaa: hintte bollan de'iyaa ta Ayyaanaynne taani hintte doonaan wotseedda ta k'aalay hachchippe doommiide, med'inaa gakkanaw, hintte doonaappe, hintte naanatu doonaappenne hintte naanatu naanatu doonaappe shaakettenna. Taani Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee.

60

Yerusaalame Sintsa Bonchcho Hidootaa

(60:1—62:12)

1 S'oossay hawaadan yaagee: «Dendda! Denddaade poo'issa; ayaw gooppe, ne poo'uu yeedda. Med'inaa Godaa bonchchuukka ne bollan poo'eedda. 2 Be'a, d'umay sa'aa kammana; bara d'umaykka asaa bollan wod'd'ana. Shin Med'inaa Goday ne bolla denddana; Aa bonchchuukka ne bolla poo'ana. 3 Kawutetsatuu ne poo'uwaakko, kaatetuukka ne wontta wajajjaakko yaana.

4 «D'ok'k'u gaade ne yuushshuwaa s'eella. Unttunttu ubbay ittippe shiik'iide, neekko yaana. Ne attuma naanay haakuwaappe yaana; ne mac'c'a naanaykka ba'ettiide, neekko yaana. 5 He wode neeni be'aade nashettana; ne wozanaykka loytsi pooc'u gaana. Ayaw gooppe, abbaa bollan de'iyaa giday neekko simmana; kawutetsatuwaa duretetsaykka neekko yaana. 6 Midiyaama biittaappenne Eefa gadiyaappe yeedda yalaga gaalotuwaa wudii ne biittaa kammana. K'ay work'k'aanne is'aanaa c'aaneteedda gaalotuu Med'inaa Godaa galataa awaayiidde, Saabappe yaana. 7 K'eedaarenne Nabaayoota dorssaa wudetuu ubbay yarshshoo ta yarshshuwaa sa'aa neekko shiik'ana; k'ay taanikka ta bonchcho Geeshsha Golliyaa bonchchana.

8 «Ha shaariyaadaaninne barenttu golliyaakko paalliyaa harap'p'etuwaadan paalliyaawanttu oonee? 9 Hawanttu Haatsaan dooddetteedda biittatuu taanan hidootaa ootsana. Israa'eeliyaa Geeshshay Med'inaa Goday hintte S'oossay hinttena bonchcheedda diraw, Tersseesse markkabatuu sintsati kesiide ne naanatuwaa haakko biittaappe unttunttu biraananne work'k'aanna S'oossaa bonchchoo ahana.

10 «Allaga gadiyaa Asay ne dirssaa gimbbana; unttunttu kaatetuu new ootsana. Neena taani ta hank'k'uwaan kase shoc'eeddawaa gidooppekka, ha"i ta k'aretan taani neena maaraad. 11 Ne penggetuu ubbaa gede dooyaa de'ana.* Kawutetsatuwaa duretetsaanne omoodetteedda kaatetuwaa neekko ahana mala, gallassikka k'ammakka gorddettikkino. 12 New ootsenna Asay woy kawutetsay ubbay ubbaanna d'ayana. 13 Ta Geeshsha Golliyaa sa'aa loytsana mala, Liibaanoosa bonchchuu, zigay, s'iiddaynne s'aytsay neekko yaana; taani ta gediyaa wotsiyaa sa'aa bonchchana. 14 Neena uk'k'unneeddawanttu attuma naanay new hokkiide, neekko yaana;* neena kad'eedda ubbatuu ne sintsan goyinnana. Unttunttu neena, ‹Med'inaa Godaa Katamatee S'iyoonee, Israa'eeliyaa Geeshsha Katamatee› yaagiide s'eesana.

15 «Ooninne ne giddona aad'd'enawaa keenaa neeni kase olettaaddanne is's'ettaadda. Shin ha"i taani neena med'inaw wolk'k'aama ootsana; k'ay yeletaa ubbay nashettiyaa sa'aa ootsana. 16 Neeni kawutetsatuwaa maatsaa ushana; kaatetuu d'antsaakka d'ammana. Hewaappe guyyiyaan, taani Med'inaa Goday neena Ashshiyaawaa; Woziyaawaanne, Yaak'ooba Wolk'k'aama gidiyaawaa neeni erana. 17 Nahaasiyaa diraw work'k'aa, birataa diraakka biraa, mitsaa diraw nahaasiyaa, shuchchaa diraw birataa taani new ahana. Taani neena mooddiyaawantta saro, ne kaappotuwaakka s'illuwaa ootsana. 18 Hawaappe guyyiyaan, sugetsaa oosuu ne gadiyaan sisettenna; ne zawaankka laaletsaynne bashshay sisettenna. Neeni ne dirssaa gimbbiyaa, ‹Atotetsaa› ne penggetuwaakka, ‹Galataa› yaagaade s'eesana.

19 «Hewaappe guyyiyaan, gallassi new aawaa poo'uwaa koshshenna;* k'ammakka aginaa poo'uwaa koshshenna. Ayaw gooppe, Med'inaa Goday new med'inaa poo'o gidanawaa; ne S'oossay new bonchcho gidanawaa. 20 Ne away laa"entso wullenna; ne aginayikka poo'iyaawaa aggena. Ayaw gooppe, Med'inaa Goday new med'inaa poo'o gidanawaa; neeni yeekkeedda gallassatuukka wurana. 21 Ne Asay ubbay s'illuwaa gidanawaa; unttunttu biittatookka med'inaw laattana. Unttunttu taani ta bonchchuwaa k'onc'c'issanaw tokkeedda puutetuwaa; unttunttu ta kushiyaa oosotuwaa. 22 Hintte giddon itti golliyaan de'iyaa payduwaan guutsaa asatuwaa taani sha"issana; ubbaappe payduwaan guus's'iyaawanttakka wolk'k'aama kawutetsaa ootsana. Taani Med'inaa Godaa; wodii gakkiyaa wode, taani hawaa ellekka polana» yaagee.

61

Atotetsaa Mishiraachchuwaa

1 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaa Ayyaanay ta bollan de'ee;** ayaw gooppe, k'ohetteeddawanttoo lo"o mishiraachchuwaa odana mala, S'oossay taana okkeedda. I taana wozanay me"eeddawanttoo koolettiyaawaanne omoodetteeddawanttoo omooduwaappe kesiyaawaa awaayana malanne k'ashetteeddawanttoo biletsaa awaayana mala kiitteedda. 2 Med'inaa Goday dooreedda laytsaanne nu S'oossay haluwaa kessiyaa gallassaa awaayana malanne kayyottiyaawantta ubbatuwaa mintsetsana mala, taana kiitteedda.* 3 Hewaadankka k'ay, S'iyoonen kayyottiyaawanttoo, bidintsaa diraw kalachchaa, kayyuu diraw nashshechchaa zayitiyaa, labbana ayaanaa diraw galataa k'umayuwaa immana mala, taana kiitteedda. Unttunttu Med'inaa Goday bare bonchchoo tokkeedda s'illo mitsaa geetettiide s'eesettana.

4 Unttunttu beni koletteeddawantta zaaretsiide kees's'ana; beni kunddeeddawanttakka zaaretsiide essana. Unttunttu oneeddawanttanne daro yeletaappe kase koletteedda katamatuwaa zaaretsiide kees's'ana. 5 Allaga biittaa asatuu hintte dorssaa wudiyaa heemmana; imatsatuukka hintte gadiyaa goshananne hintte woyniyaa turaa naagiyaawantta gidana. 6 Hintte k'ay, «Med'inaa Godaa k'eesetuwaa» geetettiide s'eesettana; asaykka hinttena, «Nu S'oossaa oosanchchatuwaa» yaagiide s'eesana. Hintte kawutetsatuwaa duretetsaa maana; unttunttu duretetsaankka hintte c'eek'k'etana.

7 Hintte yeellaa diraw hintte laa"u kushiyaa saamaa akkana; kawusheeddawaa dirawukka hintte kaac'aan hintte nashettana. Hewaa diraw, hintte hintte gadiyaan laa"u dakkuwaa laattana; hintte nashechchaykka med'inaa nashechchaa gidanawaa.

8 S'oossay hawaadan yaagee; «Taani Med'inaa Goday suure pirddaa dosay; bonk'k'iyaanne bayzzuwaa is's'ay. Taani ammanettaade, unttunttu oosuwaa gatiyaa unttunttoo c'iggana. Taani unttunttunna med'inaa c'aak'uwaa c'aak'k'etana. 9 Unttunttu zaratuu kawutetsatuwaa giddon, unttunttu naanaykka gade asatuwaa giddon erettana; unttuntta be'eedda ubbay taani, Med'inaa Goday anjjeedda asatuwaa unttunttu gidiyaawaa geeshshiide erana» yaagee.

10 Taani Med'inaa Godaan loytsa nashetay; ta shemppuukka ta S'oossan hashshu gee.* Ayaw gooppe, bullachchiyaawe bare huup'iyaan K'eesii shaashiyaa wotsiyaawaadan, bullachchettiyaanakka dumma dumma alleek'k'uwan alleek'k'ettiyaawaadan, I taana atotetsaa mayuwaa mayzzeedda; s'illotetsaa k'umayuwaakka bollaanna taw gujjeedda. 11 Biittay c'arshshaa mokkiyaawaadaaninne ataakilttiyaa sa'aykka tokkeeddawaa dichchiyaawaadan, hewaadankka, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday s'illotetsaanne galataa kawutetsaa ubbaa sintsan pulttissana.

62

1 S'iyoone diraw, taani c'o"u giikke; Yerusaalame s'illotetsay wolk'k'aama poo'uwaadan, I atotetsaykka ees's'iyaa s'omppiyaadan poo'ana gakkanaw, taani c'o"u giikke. 2 Kawutetsatuu ne s'illotetsaa, kaatetuu ubbaykka ne bonchchuwaa be'ana. Med'inaa Goday bare doonaappe suntsiyaa ooratsa suntsan neeni s'eesettana. 3 Neeni Med'inaa Godaa kushiyan lo"eedda aleek'k'uwaanne kawutetsaa kallachchaa mala gidana. 4 Hawaappe sintsanaw neeni, «Dogetta atteedaano» geetettakka. K'ay ne biittatakka, «Mela atteedaano» geetettukku. Shin neeni, «Ta nashechchay in de'iyaanno» ne biittatakka, «Asinaa geleeddaano» geetettana. Ayaw gooppe, Med'inaa Goday neenan nashettana; ne biittatiwukka I asinaa mala gidanawaa. 5 Wodallay wodoratto machchiyaawaadan, ne naanay neena akkana; machchato bullachchiyaawe bullachchettiyaanin nashettiyaawaadan, hewaadankka, ne s'oossay neenan nashettana.

6 Neenoo Yerusaalame, ne dirssaa gimbbiyaa bollan wochchiyaawantta taani wotsaad; unttunttu gallassikka k'ammakka c'o"u giikkino. 7 Hinttenoo, Yerusaalamebaa Med'inaa Godaa hassayissiyaawanttoo, I Yerusaalame kees's'ana gakkanawunne biittaa ubbaa bollan nashetteedda katamaa ootsana gakkanaw, hinttewukka shemppoppite; aakka shemppissoppite.

8 Med'inaa Goday bare ushechcha kushiyaaninne bare wolk'k'aama k'esiyaan hawaadan yaagiide c'aak'k'eedda; «Taani laa"entso hintte katsaa hintte morkketoo k'uma ootsaade immikke; k'ay hintte daabureedda hintte woyniyaa eessaakka allagatuu ushikkino. 9 Shin c'akkeeddawanttu barenttu katsaa maana; yaatiide Med'inaa Godaa unttunttu galatana; woyniyaa teeraa mas'eeddawanttu ta Geeshsha Golliyaa dabaaban ushana» yaagee.

10 Aad'd'ite! Penggiyaanna kesiide biite! Asaw ogiyaa kessite! Kessite, wogga ogiyaa kessite! Shuchchatuwaakka diggite; kawutetsatuu ogiyaa demmana mala, banddiraa essite.

11 Be'ite, Med'inaa Goday biittaa sa'aa gas'aan hawaadan yaagiide awaayeedda; «S'iyoone asaw hawaadan yaagite; ‹Be'ite, hinttena Ashshiyaawe gakkeedda! Be'ite, Aa gatii aanana de'ee; oosoo I immiyaa keerisuukka Aa sintsan de'ee› yaagite» yaageedda.* 12 Hintte, «Med'inaa Goday Wozeedda Geeshsha Asatuwaa» geetettiide s'eesettana; Yerusaalamekka, «Koyetteeddaano, Aggi Bashibeena Katamato» geetettana.

S'oossaa Ooratsa Malalissiyaa Med'etaa

63

(63:1—66:24)

Ayihuda Gidenna Asatuwaa
S'oossay S'ooniyaa S'oonuwaa

1 Eedooma gadiyaan de'iyaa Boos'ira giyaa katamaappe zo'o mayuwaa mayyiide yiyaawe, hewe I oonee? Ha puulaana de'iyaa mayuwaa mayyiide, bare wolk'k'aa minotetsan sintsaw hametiyaawe oonee?*

S'oossay, «Hewe s'illuwaa haasayiyaawenne wolk'k'an ashshiyaawe taana gidikkitaa!» yaagee.

2 Woynniyaa gum"iyaasan woyniyaa yed'd'iyaa bitaniyaa mayuwaadan, ne mayuu ayaw zo"eedee?

3 S'oossay hawaadan yaagiide zaarana; «Woynniyaa gum"iyaasaa taani taarekka yed'd'aad; kawutetsatuwaappe itti asaynne taananna baawa. Taani unttuntta ta hank'k'uwaan yed'd'aad; ta yiluwaankka unttuntta dirs's'eretsaad. Unttunttu suutsay ta mayuwaa bollan d'ac'ettina, ta mayuu ubbay bayeedda.* 4 Taani ta asaa woziyaa gallassaynne unttunttu morkketoo haluwaa kessiyaa laytsay gakkeedda. 5 Taani s'eellaad; shin taana maaddiyaa itti asaynne beettibeenna. Maaddiyaawe d'ayeedda diraw, taani maalaalettaad. Hewaa diraw, ta k'esii taw s'oonuwaa aheedda; ta hank'k'uukka taana maaddeedda.* 6 Taani ta hank'k'uwaan kawutetsatuwaa yed'd'aad; ta yiluwaankka unttuntta mentsereetsaad; unttunttu suutsaakka taani gadiyaan gussaad» yaagana.

S'oossay Israa'eeliyaw Keekkiyaa Keekaa

7 Med'inaa Goday nuw ootseedda oosuwaa ubbaa diraw, Med'inaa Godaa aggena siik'uwaanne Aa galataa taani odana; ee, bare maarotaaninne bare keekatetsaa daruwaan Israa'eeliyaa asaw I immeedda c'ora lo"obaa taani odana. 8 S'oossay odiidde, «Unttunttu tumu ta asatuwaanne ta naanatuwaa gidiyaa diraw, taana c'immanaw koyikkino» yaageedda. Hewaa diraw, I unttuntta Ashshiyaawaa gideedda. 9 Unttunttu waayiyaa ubbaan I waayetteedda. Aa de'ussaa Kiitanchchay unttuntta ashsheeda. I unttuntta bare siik'uwaaninne bare maarotaan wozeedda. Kase aad'd'eeda wodetuwaa ubbaan I unttuntta dentsiide tookkeedda.

10 Shin unttunttu makkaleeddino; Aa Geeshsha Ayaanaakka kayyoyeeddino. Hewaa diraw, I simmiide, unttunttoo morkke gideedda; unttunttunnakka oletteedda.

11 Hewaappe guyyiyaan Asay beniwaa, I bare k'oomaa Muse wode ootseeddawaa hassayiide, hawaadan yaageedda; «Bare wudiyaa hentsanchchatuwaanakka ubbaa abbaa giddona aatsiide kesseeddawe hak'an de'ii? K'ay he wode bare Geeshsha Ayaanaa unttunttu giddon wotseeddawe ha"i hak'an de'ii? 12 Bare bonchchuwaa k'esiyaa wolk'k'aama wolk'k'aa Musew ushechcha kushiyaa gidanaadan kiitteeddawe, bare med'inaa haytsaa kessanaw, unttunttu sintsan de'iyaa haatsaa shaakkeeddawe,* 13 unttunttu c'iimmuwaa giddona pintseeddawe hak'an de'ii?» yaageeddino.

Bazzuwaana aad'd'iyaa paraadan, unttunttu d'ubettibeykkino. 14 Wombbaa duge wod'd'iyaa mehiyaadan, Med'inaa Godaa Ayyaanay unttuntta shemppisseedda. Hewaadan neeni ne suntsaa bonchchissanaw ne asaa kaaletsaadda.

Maarotaanne Maaduwaa Demmanaw Woossiyaa Woosaa

15 Abeet S'oossaw, saluwaana duge s'eella; neeni de'iyaa geeshshanne bonchcho gideedda saappe ellekka be'a. Neeni mishettiyaa mishuunne ne wolk'k'ay anee? Ne wozanay nuuna laamotiyaa laamotaynne ne k'aretay nuuppe haakkeedda. 16 Abrahaame nuuna erana d'ayooppekka, Yaak'oobi nuuna akeekenan d'ayooppekka, abeet Med'inaa Godaw, neeni nu aawuwaa. Beni wodeppekka doommiide, ne suntsay nuuna woziyaawaa. 17 Abeet Med'inaa Godaw, nuuni ne ogiyaappe bayanaadan, ayaw ootsaaddii? K'ay nuuni new yayyenaadan, nu wozanaa ayaw d'uleefayaadee? S'oossaw, ne k'oomatuu diraw, ne biittaa laatteedda zaratuwaa diraw, nuukko simma. 18 Ne geeshsha Asay ne Geeshsha Golliyaa guutsaa wodiyaw laatteeddino; shin nu morkketuu Aa duge zaariide yed'd'eeddino. 19 Nuuni benippekka newantta; unttuntta neeni mooddabaakka; unttunttu ne suntsan s'eesettibeykkino.

64

1 Abeet Med'inaa Godaw, neeni salotuwaa daakkaade duge wod'd'a! Deretuukka gaji gajiide kokkorino. 2 Tamay k'ayis'eeriyaa miide, haatsaa penttissiyaawaadan, duge wod'd'aade, ne suntsaa ne morkketoo erissa; kawutetsatuwaakka ne sintsan kokkorssa. 3 Kasekka neeni nuuni naagibeenna maalalissiyaabaa ootseedda wode wod'd'aadda; deretuu ne sintsan gaji gajiide kokkoreeddino. 4 Benippe doommiide, neenan ammanettiide, naagiyaawanttoo maalalissiyaabaa ootseedda neeppe attina, hara S'oossaa asaa haytsay sisibeenna; asaa ayifiikka be'ibeenna.* 5 S'illotetsaa nashettiide ootsiyaawanttanne ne ogiyaan neena hassayiyaawantta neeni gakkaade maaddaasa. Be'a, neeni hank'k'ettaadda; shin nagaraa ootsiyaawaa aggibeykko. Nuuni nagaraa ootsiidde, adussa wodiyaa de'eeddo; yaatina, nuuni waaniide attanee? 6 Nuuni ubbaykka tuna asaa gideeddo; nu s'illotetsaa ooso ubbaykka k'ita c'urk'k'a mala. Nuuni ubbaykka bonc'c'iyaadan shulleeddo; nu nagaray nuuna c'arkkuwaadan, pittiide afeeda. 7 Ne suntsaa s'eesiyaawe, woy neena minisi oykkanaw koyiyaawe baawa. Ayaw gooppe, neeni ne deemuwaa nuuppe gentsaade nagaray d'ayssanaadan; nuuna nu nagaraa diraw, aggaada.

8 Gidooppenne, abeet Med'inaa Godaw, neeni nu aawuwaa; nuuni urk'k'a; neeni urk'k'aa med'd'eeddawaa; nuuni ubbaykka ne kushiyan med'etteeddo. 9 Abeet Med'inaa Godaw, loytsa hank'k'ettoppa; nu nagaraakka med'inaw hassayoppa. Nuuna be'a, nuuni ubbaykka ne asaa. 10 Ne geeshsha katamatuu bazzuwaa gideeddino; haray attina, s'iyoone katamaykka bazzuwaa gideedda; Yerusaalamekka mela sa'aa gideedda. 11 Nu aawotuu neena galateedda geeshshanne lo"o gideedda nu Geeshsha Gollii taman s'uugetteedda; k'ay nu lo"o sa'atuu ubbaykka bayeeddino. 12 Abeet Med'inaa Godaw, neeni hawaa ubbaa be'aadekka nuuna agganii? Neeni c'o"u gaade, nuuna zaway bayinna muruwaa muranii?

65

S'oossay Makkalanchchatuwaa Muree

1 S'oossay hawaadan yaagee; «Taani taana oochchibeennawanttoo k'onc'c'aad; k'ay taana koyibeennawanttoo beettaad. Taani ta suntsaa s'eesibeenna kawutetsaw, ‹Ta hawaana! Ta hawaana!› yaagaade koyaad.* 2 Bare k'ofaa kaalliiddi, lo"o gidenna ogiyaan hametiyaa makkalanchcha asatuwaakko gallassaa ubbaan ta kushiyaa mic'c'aad.* 3 Ha Asay ataakilttiyaa giddon yarshshiiddenne s'uubiyaa bollan is'aanaa c'uwayiidde, taani s'eellishin, taana ubbaa wode hank'k'etsiino. 4 K'ay unttunttu duufuwaa giddon uttiyaawantta; geema sa'aan k'ammaa ak'iyaawantta. Guduntsaa ashuwaa miyaawantta; unttunttu s'aaruwaan tuna ashuwaa c'abbay de'iyaawantta. 5 Hewaa ootsiidde, unttunttu k'ay haratuwaa, ‹Yan hinttenttoo de'ite; nuuni hintteppe geeshsha gidiyaa diraw, nuukko shiik'oppite!› yaagiino. Unttunttu ta siid'e giddoppe kesiyaa c'uwaanne gallassaa ubbaa ees's'iyaa tamaa.

6 «Be'ite, ta sintsan s'aafetti utteedda; taani unttunttoo zaaranappe attina, c'o"u giikke; unttuntta muranaw k'achchaad. 7 Ee, taani unttunttu bayzzuwaanne unttunttu aawotuwaa bayzzuwaa ac'uwaa ittippe unttunttoo zaarana. Ayaw gooppe, unttunttu deriyaa bollan is'aanaa c'uwayeeddino; k'ay zoozetuwaa bollan taana boreeddino. Unttunttu kase ootseedda oosuwaa ac'uwaa taani unttunttoo zaarana» yaagee Med'inaa Goday.

8 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Woynniyaa ayfii woyniyaa turaan de'iyaa wode asay, ‹Aa giddon anjjuu de'iyaa diraw, Aa d'ayissoppite› giyaawaadan, taani ta k'oomatuu diraw, hewaadan ootsana; taani unttunttu ubbaa d'ayissikke. 9 Taani Yaak'oobappe zeretsaa, Yihudaappekka ta deretuwaa laattiyaawantta kessana; taani dooreeddawanttu Aa laattana; ta k'oomatuukka yan de'ana. 10 Taanna koyeeddo ta asaw Saaroona giyaa dembbay dorssaa wudiyaa heemmiyaa sa'aa gidanawaa; k'ay Akoora wombbay miizzaa wudiyaa allas's'issiyaa sa'aa gidanawaa.*

11 «Shin hinttenoo, Med'inaa Godaa aggeedawanttoo, ta geeshsha deriyaa dogeeddawanttoo, Kaac'aa giyaa eek'aw maaddaa giigisseeddawanttoo, k'ay hintte wurssetsaa eranaw, Saamaa giyaa eek'aw walaka woyniyaa eessaa wanc'c'an kuntseeddawanttoo, 12 taani hintte wurssetsaa mashshaw aatsaade immana; hintte ubbaykka goora'ettanaw hokkana. Ayaw gooppe, taani hinttena s'eesina koyibeykkita; haasayiide sisibeykkita» yaagee. Hintte ta sintsan iitabaa ootseeddita; taani dosennabaakka dooreeddita.

13 Hewaa diraw, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Be'ite, ta k'oomatuu maana; shin hintte koshshattana. Ta k'oomatuu ushana; shin hintte saamettana. Ta k'oomatuu nashettana; shin hintte yeellatana. 14 Be'ite, ta k'oomatuu wozanaan nashettiide yes's'ana; shin hintte wozanaan kayyottiidde waassana. K'ay hintte ayyaanay me"eedda diraw, hintte zilaaliide yeekkana. 15 Hintte hintte suntsaa ta dooretteeddawanttoo shek'aw immana. Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hinttena wod'ana; shin I bare k'oomatuwaa dumma suntsan s'eesana. 16 He gadiyaan anjjuwaa koyiyaa ubbay tumatetsaa S'oossay anjjanaadan woosana. He gadiyaan c'aak'uwaa c'aak'k'iyaa ubbaykka tumatetsaa S'oossan c'aak'k'ana; ayaw gooppe, kase metotuu dogetteeddino; ta ayfiyaa sintsaappekka geemmeeddino» yaagee.

Ooratsa Med'etaa

17 S'oossay hawaadan yaagee; «Be'ite, taani ooratsa salotuwaanne ooratsa sa'aa med'd'ay; kasebay ubbay hassayettennanne k'ofettenna.* 18 Shin taani med'd'iyaaban med'inaw nashettitenne hashshu giite. Ayaw gooppe, taani med'd'eedda Yerusaalama nashshechchan kumeeddaano gidana; Yerusaalame asikka hashshutenne giyaawaa gidana. 19 Taani Yerusaalamen nashettana; ta asankka hashshu gaana. Hawaappe sintsanaw yeekkiyaawaa kooshshaynne un"ettiide waassiyaawaa kooshshay yan sisettenna.*

20 «Yerusaalame giddon hawaappe sintsanaw, guutsaa wode s'alalaa de'iide hayk'k'iyaa k'eeri na'i, woy bare laytsaa wurssennan hayk'k'iyaa c'ima Asay de'enna. S'eetu laytsaana hayk'k'iyaa uray daro yalagan hayk'k'eedda geetettana; s'eetu laytsaa gatsennan hayk'k'iyaawe sheek'etteeddawaadan paydetana. 21 He wodetuwaan asatuu golletuwaa kees's'iide, unttunttun de'ana; woyniyaa turatuwaakka tokkiide, unttunttu ayfiyaa maana. 22 Unttunttu kees'ina, haray de'enna; haray maanaw tokkiyaawaa tokkikkino. Ta asaa laytsay mitsaa laytsaadan aduk'k'ana; k'ay taani dooreeddawanttu barenttu adussa wodiyaw barenttu kushiyaa oosuwaan nashettana. 23 Unttunttu c'oo daaburikkino; woy naanatuwaa boshaw yelikkino; ayaw gooppe, unttunttu barenttu naanatuwaannakka Med'inaa Godaan anjjetteeda zeretsaa gidanawaa. 24 Unttunttu taana s'eesanaappe kasetaade taani unttunttoo koyana; k'ay unttunttu biro haasayishin, taani unttuntta sisana. 25 Okoruunne dorssaa maray ittippe heemettana; gaammuukka booraadan, utulaa maana. K'ay shooshshaw baanay k'uma gidanawaa. He wodetuwaan ta geeshsha deriyaan ubbaan, unttunttu k'ohetikkinonne baykkino. Taani Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee.*

66

S'oossay Ayihuda Gidenna Asaa Bolla Pirddana

1 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Saluu ta araataa; sa'aykka ta gedii yed'd'iyaa saa. Yaatina hintte taw kees's'ana gollii ay mala gollee? Taani shemppana sa'ay hak'anne?** 2 Hewantta ubbabaakka ta kushii ootseedda gidennee? Hewaa diraw, hawanttu ubbatuukka tawantta. Shin taani barena zik'k'i ootsiyaawaakko, bare ootseedda nagaraw kayyotiide simmiyaawaakkonne ta k'aalan kokkoriyaawaakko s'eelana yaagee Med'inaa Goday.

3 «Asay ubbay barew barew injjetiyaa ogiyaa dooreedda gaasuwaan, korumaa yarshshiyaawe asaa wod'iyaa uraa mala; dorssaa maraa yarshshiyaawekka kanaa goora'iyaa asaa mala; katsaa yarshshuwaa yarshshiyaawekka guduntsaa suutsaa yarshshiyaa asaa mala; k'ay hassayissiyaa is'aanaa c'uwayiyaa uraykka eek'aw goyniyaa asaa mala. Unttunttu shemppuukka unttunttu tunatetsan nashetee. 4 Hewaa diraw, taani metuwaa unttunttoo doorana; unttunttu yayyeeddawaakka taani unttunttu bollan ahana. Ayaw gooppe, taani s'eeseedda wode, ooninne koyibeenna; taani haasayeedda wodekka ooninne hayzzibeenna. Unttunttu ta sintsan iitabaa ootseeddino; taani nashettenawaa doreeddino» yaagee.

5 Hinttenoo, S'oossaa k'aalaw yayyiide kokkoriyaawanttoo, Med'inaa Godaa k'aalaa sisite; «Hintte ishatuu, hinttena is's'iyaawanttu, ta suntsaa diraw, hinttena bohiyaawanttu, ‹Hintte nashshechchaa nuuni be'ana mala, Med'inaa Goday ane bonchchettina be'ana› yaageeddino; shin unttunttu yeellatana. 6 Katamaappe yiyaa waasuwaa sisite; Geeshsha Golliyaappe yiyaa kooshshaakka sisite. Hewe kooshshay bare morkketoo unttunttu oosuwaa mala kushiyaa zaariyaa Med'inaa Godaa kooshshaa.

7 «Bannikkenan na'aa yeliyaa mac'c'a asi de'ii? Oytsay un"etsennan attuma na'aa yeliyaa mac'c'a asi de'ii?* 8 Hawaa malabaa oonee siseeddawe? K'ay hawaa malabaa oonee be'eeddawe? Itti biittaa Asay pes's'i itti gallassi yelettanaw danddayiiyye? Woy kawutetsay itti kutsan yelettii? Yerusaalama bannikko saanakka, itti kutsan bare naanatuwaa yelaaddu. 9 Yelana wodiyaa gatsiyaa taani unttunttu yelanaadan ootsikkitaayye? Yaagee Med'inaa Goday. K'ay yelanaadan ootsiyaa taani yeliyaa uluwaa gorddayttaayye? Hawaa giyaawe taana, S'oossaa.

10 «Hinttenoo Yerusaalamo siik'iyaa ubbatoo, iinanna nashettite; I dirawukka nashshechchaan pooc'u giite. Hinttenoo iissi yeekkiyaa ubbatoo, iinanna loytsi nashettite. 11 Ayaw gooppe, hintte I mintsetsiyaa d'antsaa d'ammiide kallana; k'ay I daro bonchchuwaappe loytsi ushiide, hintte nashettana» yaagee.

12 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Be'ite, taani iziw sarotetsaa shaafaadan darissana; kawutetsatuwaa duretetsaakka kumiide goggiyaa pulttuwaadan, iziw ahana. Yaatooppe hintte hewaa d'ammana; I hashiyaan hintte tookettana; I kiwuwaan uttiide, hintte ishalettana. 13 Aata bare na'aa mintsetsiyaawaadan, taanikka hinttena mintsetsana; hintte Yerusaalamen minettana. 14 Hintte hewaa be'iyaa wode, hintte wozanay nashettana; hintte mek'etsaykka maataadan aac'ana. K'ay Med'inaa Godaa kushii Aa k'oomatuwaanna de'iyaawenne Aa hank'k'uu Aa morkkatuwaa bollan de'iyaawe erettana» yaagee.

15 Be'ite, Med'inaa Goday tamaa akkiide yaana. Bare hank'k'etteeddawantta muranawunne tamaa lac'uwaan seeranaw saragalaa toggiide, I yaana. 16 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday ashuwaa mayyeedda ubbaa tamaaninne mashshaan pirddana. K'ay Med'inaa Godaa mashshaan hayk'k'eeddawanttu paydu darana.

17 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Ataakilttiyaa sa'aan barenttu eek'aw goyinnanaw, barenttu giddon de'iyaa ittuwaa kaalliide, barena dummayiide geeshshiyaawanttu, k'ay guduntsaa ashuwaa, sheneyiyaawaanne ec'eriyaa miyaawanttu ubbay ittippe d'ayana.

18 «Taani unttunttu oosuwaanne unttunttu k'ofaa eriyaa diraw, kawutetsatuwaa ubbaanne dumma dumma k'aalan haasayiyaawantta ittippe shiishshanaw yay; unttunttu shiik'iide, ta bonchchuwaa be'ana. 19 Taani unttunttu giddon malaataa ootsana; unttunttuppe atteedawaanttakka ta gitatetsaa sisibeennanne ta bonchchuwaa be'ibeenna kawutetsatuwaakko, Tarsseesakko, Liibiyaakko, Liidiyaakko, Tubaalakko, Yaawaanakkonne abbaa doonaan de'iyaa haakko biittatuwaakko kiittana; unttunttu ta bonchchuwaa kawutetsatuwaa giddon odana. 66:19 Liibiyaakko: Ibraawetsuwaan Puus'a geetettee. 20 Israa'eeliyaa Asay katsaa yarshshuwaa geeshsha miishshan wotsiide, Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa ahiyaawaadan, unttunttu hintte ishatuwaa ubbaa kawutetsatuwaa ubbaa giddoppe paratuwaan, paraa gaaretuwaan, gaalotuwaan, bak'ulotuwaaninne miishshatuwaa c'aaniyaa gaaretuwaan utissiide, taw imuwaa gidanaadan, Med'inaa Godaa geeshsha deriyaa Yerusaalame ahana. 21 Unttunttuppe ittuwaa ittuwaa taani k'eesetuwaanne Leewatuwaa kessana. Taani Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee.

22 K'aykka Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani med'd'iyaa ooratsa salotuunne ooratsa sa'ay ta sintsan minniide de'iyaawaadan, hewaadankka, hintte zeretsaynne hintte suntsay minniide de'ana.* 23 Aginaa s'eeruwaappe biide hara s'eeruwaa gakkanawunne itti Sambbataappe biide hara Sambbataa gakkanaw, Asay ubbay ta sintsan goynanaw yaana yaagee Med'inaa Goday. 24 Unttunttu kesi biide, ta bolla makkaleedda asatuu anhaa be'ana. Hewantta miyaa gus'unii hayk'k'enna; unttuntta s'uuggiyaa tamaykka to"enna. Unttunttu asaa ubbaw sheneyiyaabaa gidanawaa» yaagee.*

* 1:1 2 Kat. 15:1-7; 15:32—16:20; 18:1—20:21; 2 Od. 26:1—32:33

* 1:9 Dom. 19:24; Rom. 9:29

* 1:11 Amo. 5:21-22

* 2:4 Iyu. 3:10

* 2:10 Sas'. 6:15; 2 Tes. 1:9

* 4:5 Kes. 13:21; 24:16

* 5:1 Mat. 21:33; Mar. 12:1; Luk'. 20:9

* 6:1 2 Kat. 15:7; 2 Od. 26:23

* 6:3 Sas'. 4:8

* 6:4 Sas'. 15:8

* 6:9 Mat. 13:14-15; Mar. 4:12; Luk'. 8:10; Yoh. 12:40; Kit. 28:26-27

* 7:1 2 Kat. 16:5; 2 Od. 28:5-6

* 7:3 Sha'aari-Yaashuuba: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «Amareedawanttu simmana» (10:20-22 be'ite) giyaawaa.

† 7:14 Amaanu'eela: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «S'oossay nuunana de'ee» giyaawaa.

* 7:14 Mat. 1:23

* 8:10 S'oossay nuunana de'ee: Hawe Ibraawetso k'aalan «Amaanu'eela» giyaawaa.

* 8:12 1 P'es'. 3:14-15

* 8:14 1 P'es'. 2:8

* 8:17 Ibr. 2:13

* 8:18 Ibr. 2:13

* 9:1 Mat. 4:15

* 9:2 Mat. 4:16; Luk'. 1:79

* 9:7 Luk'. 1:32-33

* 10:5 Isa. 14:24-27; Nam. 1:1—3:19; Sof. 2:13-15

* 10:22 Rom. 9:27

* 11:1 Sas'. 5:5; 22:16

* 11:4 2 Tes. 2:8

* 11:5 Efe. 6:14

* 11:6 Isa. 65:25

* 11:9 Imb. 2:14

* 11:10 Rom. 15:12

* 11:15 Sas'. 16:12

* 12:2 Kes. 15:2; Maz. 118:14

* 13:1 Isa. 47:1-15; Erm. 50:1—51:64

* 13:6 Iyu. 1:15

* 13:10 Hiz. 32:7; Mat. 24:29; Mar. 13:24-25; Luk'. 21:25; Sas'. 6:12-13

* 13:19 Dom. 19:24

* 13:21 Isa. 34:14; Sof. 2:14; Sas'. 18:2

* 14:12 Sas'. 8:10; 9:1

* 14:13 Mat. 11:23; Luk'. 10:15

* 14:24 Isa. 10:5-34; Nam. 1:1—3:19; Sof. 2:13-15

* 14:28 2 Kat. 16:20; 2 Od. 28:27

* 14:29 Erm. 47:1-7; Hiz. 25:15-17; Iyu. 3:4-8; Amo. 1:6-8; Sof. 2:4-7; Zak. 9:5-7

* 15:1 Isa. 25:10-12; Erm. 48:1-47; Hiz. 25:8-11; Amo. 2:1-3; Sof. 2:8-11

* 17:1 Erm. 49:23-27; Amo. 1:3-5; Zak. 9:1

* 18:1 Sof. 2:12

* 19:1 Erm. 46:2-26; Hiz. 29:1—32:32

* 21:9 Sas'. 14:8; 18:2

* 22:13 1 K'or. 15:32

* 22:22 Sas'. 3:7

* 23:1 Hiz. 26:1—28:19; Iyu. 3:4-8; Amo. 1:9-10; Zak. 9:1-4; Mat. 11:21-22; Luk'. 10:13-14

* 25:8 1 K'or. 15:54; Sas'. 7:17; 21:4

* 25:10 Isa. 15:1—16:14; Erm. 48:1-47; Hiz. 25:8-11; Amo. 2:1-3; Sof. 2:8-11

* 26:11 Ibr. 10:27

* 26:19 Dan. 12:2

* 27:1 Yob. 41:1; Maz. 74:14; 104:26

* 28:11 1 K'or. 14:21

* 28:16 Maz. 118:22-23; Rom. 9:33; 10:11; 1 P'es'. 2:6

* 28:21 Iya. 10:10-12; 2 Sam. 5:20; 1 Od. 14:11

* 29:10 Rom. 11:8

* 29:13 Mat. 15:8-9; Mar. 7:6-7

* 29:14 1 K'or. 1:19

* 29:16 Isa. 45:9

* 34:4 Mat. 24:29; Mar. 13:25; Luk'. 21:26; Sas'. 6:13-14

* 34:5 Isa. 63:1-6; Erm. 49:7-22; Hiz. 25:12-14; 35:1-15; Amo. 1:11-12; Abd. 1-14; Mil. 1:2-5

* 34:10 Sas'. 14:11; 19:3

* 35:3 Ibr. 12:12

* 35:5 Mat. 11:5; Luk'. 7:22

* 36:6 Hiz. 29:6-7

* 37:16 Kes. 25:22

* 40:3 Mat. 3:3; Mar. 1:3; Yoh. 1:23

* 40:3 Luk'. 3:4-6

* 40:6 Yak'. 1:10-11; 1 P'es'. 1:24-25

* 40:10 Isa. 62:11; Sas'. 22:12

* 40:11 Hiz. 34:15; Yoh. 10:11

* 40:13 Rom. 11:34; 1 K'or. 2:16

* 40:18 Kit. 17:29

* 41:8 2 Od. 20:7; Yak'. 2:23

* 42:1 Mat. 3:17; 17:5; Mar. 1:11; Luk'. 3:22; 9:35

* 42:1 Mat. 12:18-21

* 42:5 Kit. 17:24-25

* 42:6 Isa. 49:6; Luk'. 2:32; Kit. 13:47; 26:23

* 44:6 Isa. 48:12; Sas'. 1:17; 22:13

* 44:25 1 K'or. 1:20

* 44:28 2 Od. 36:23; Izr. 1:2

* 45:9 Rom. 9:20

* 45:23 Rom. 14:11; Pil. 2:10-11

* 47:1 Isa. 13:1—14:23; Erm. 50:1; 51:64

* 47:8 Sas'. 18:7-8

* 48:12 Isa. 44:6; Sas'. 1:17; 22:13

* 48:20 Sas'. 18:4

* 48:22 Isa. 57:21

* 49:1 Erm. 1:5

* 49:2 Ibr. 4:12; Sas'. 1:16

* 49:6 Isa. 42:6; Luk'. 2:32; Kit. 13:47; 26:23

* 49:8 2 K'or. 6:2

* 49:10 Sas'. 7:16-17

* 50:6 Mat. 26:67; Mar. 14:65

* 50:8 Rom. 8:33-34

* 51:17 Sas'. 14:10; 16:19

* 52:1 Sas'. 21:2, 27

* 52:5 Rom. 2:24

* 52:7 Nam. 1:15; Rom. 10:15; Efe. 6:15

* 52:11 2 K'or. 6:17

* 52:15 Rom. 15:21

* 53:1 Yoh. 12:38; Rom. 10:16

* 53:4 Mat. 8:17

* 53:5 1 P'es'. 2:24

* 53:6 1 P'es'. 2:25

* 53:7 Sas'. 5:6

* 53:7 Kit. 8:32-33

* 53:9 1 P'es'. 2:22

* 53:12 Mar. 15:28; Luk'. 22:37

* 54:1 Gal. 4:27

* 54:9 Dom. 9:8-17

* 54:11 Sas'. 21:18-21

* 54:13 Yoh. 6:45

* 55:1 Sas'. 21:6; 22:17

* 55:3 Kit. 13:34

* 55:10 2 K'or. 9:10

* 56:7 Mat. 21:13; Mar. 11:17; Luk'. 19:46

* 57:19 Efe. 2:17

* 57:21 Isa. 48:22

* 58:7 Mat. 25:35

* 59:7 Rom. 3:15-17

* 59:16 Isa. 63:5

* 59:17 Efe. 6:14, 17; 1 Tes. 5:8

* 59:20 Rom. 11:26

* 60:11 Sas'. 21:25-26

* 60:14 Sas'. 3:9

* 60:19 Sas'. 21:23; 22:5

* 61:1 Mat. 11:5; Luk'. 7:22

* 61:1 Luk'. 4:18-19

* 61:2 Mat. 5:4

* 61:10 Sas'. 21:2

* 62:11 Isa. 40:10; 22:12

* 63:1 Isa. 34:5-17; Erm. 49:7-22; Hiz. 25:12-14; 35:1-15; Amo. 1:11-12; Abd. 1-14; Mil. 1:2-5

* 63:3 Sas'. 14:20; 19:13, 15

* 63:5 Isa. 59:16

* 63:12 Kes. 14:21

* 64:4 1 K'or. 2:9

* 65:1 Rom. 10:20

* 65:2 Rom. 10:21

* 65:10 Iya. 7:24-26

* 65:17 Isa. 66:22; 2 P'es'. 3:13; Sas'. 21:1

* 65:19 Sas'. 21:4

* 65:25 Isa. 11:6-9

* 66:1 Mat. 5:34, 35; 23:22

* 66:1 Kit. 7:49-50

* 66:7 Sas'. 12:5

* 66:22 Isa. 65:17; 2 P'es'. 3:13; Sas'. 21:1

* 66:24 Mar. 9:48

Ermaasa

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

51

52

Ermaasa Timbbitiyaa

Geluwaa

Timbbitiyaa odiyaa Ermaasi, Kiristtoosi yelettanaappe kase laappun s'eetu laytsaa wurssetsaaninne usuppuntso s'eetu laytsaa doometsaa heeraan de'eedda. Ermaasi daro wodiyaa ootseedda bare oosuwaan unttunttu eek'aa goyinuwaanne unttunttu nagaraa oosuwaa gaasuwaan S'oossaa asaa bolla wolk'k'aama bashshay yiide de'iyaawaa unttuntta minisiide erisseedda. Bare odeeddawe ubbay poletteeddawaa pas'a de'iide bare ayifiyaan be'eedda. Baabloone Kaatii Naabukadanas'oori Yerusaalame oyk'k'iide, katamaanne Geeshsha Golliyaa laaleedda. Yihudaa kawuunne asaappekka dariyaa baggay omoodettiide Baabloone beedda. Gujjiidekka Ermaasi Asay omooduwaappe simmanawaanne Israa'eeliyaa kawutetsay ek'k'anawaa kasetiide odeedda.

Ermaasa mas'aafaa oyddu kessiide be'anaw danddayettee.

1. Nabiyaa S'eessaabaa, Iyoosiyyaasa, Yo'aak'eema, Yo'aakiinanne Sedek'iyaasa kawutetsaa laytsatuwaan Yihudaa asaassinne unttuntta kaaletsiyaawanttoo S'oossaappe yeedda k'aalaa.

2. Hananaw odetteedda dumma dumma k'aalatuwaanne Ermaasa de'uwaan poletteedda waanna waanna yewotuwaa gujjiide, Ermaasa s'aafiyaa Baaruki s'aafiide oyk'k'eedda k'eeri dawutariyaappe beetteedda s'uufetuwaa.

3. Dumma dumma allaga biittaa asaw S'oossaappe odetteedda timbbitiyaa k'aalatuwaa.

4. Yerusaalame oyk'k'etsaabaanne Asay omoodettiide Baabloone baanawaa odiyaa gujjo taariketuwaa.

Ermaasi bare asaa loytsi siik'iyaanne unttunttu bolla bayetsaa pirdda aatsanaw loytsi daro is's'iyaa asaa. Timbbitiyaa odiyaa asaa gidiide ootsana mala S'oossay Aa s'eeseedda diraw, barena gakkeedda metuwaa gaasuwaan I kayyotteedda mino kayyuu Aa mas'aafaa giddon daro sa'aan s'aafetti utteedda. S'oossaa k'aalay Aa wozanaa giddon tamaadan s'uuggiyaa diraw, hewaa bariide wotsi agganaw danddayibeennawaa k'onc'c'isseedda.

Ha mas'aafan s'aafetteedda timbbitiyaa odeedda wolk'k'aama wolk'k'aama k'aalatuwaappe ittuu ittuu metuu kumeedda Ermaasa laytsaappe aad'd'iidde, wozanaan s'aafetteedda diraw, hassayissiyaa asttamaarii koshshennan, ubbaa gede naagiyaa ooratsa c'aak'k'uu S'oossaa asaw imettiyaa wodii yaanaw de'iyaawaa malaatiino (31:31-34).

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

S'oossay Ermaasa Dooreedda 1:1-19

S'oossay Yihudaanne Israa'eeliyaa Asaa Muriyaawaa 2:1—25:38

Ermaasi Worddo Nabatuwaa Ek'eteedda 26:1—29:32

S'oossay Bare Asaa Barenttu Biittaw Zaarana 30:1—33:26

Ermaasa Duma Duma Oosotuwaa 34:1—38:28

Yerusaalame Kunddetsaanne Yihudaan Med'eteedda Hanotatuwaa 39:1—42:22

Ermaasi Gibs'e Beedda 43:1—44:30

Baarookkaw Odeteedda Timbbitiyaa 45:1-5

Nabii Duma Duma asaw Odeedda Timbbitiyaa 46:1—51:64

Yerusaalame Kunddetsaabaw Kiitetteedda Gujja Oduwaa 52:1-34

1

S'oossay Ermaasa Doreedda

(1:1-19)

1 Biiniyaama biittan Anatoota kataman de'iyaa k'eesetuwaappe ittuwaa gidiyaa Hilk'k'iyaa na'aa Ermaasa k'aalay hawaa. 2 Amoona na'ay, Yihudaa Kaatii Iyoosiyaasi kaateteedda tammanne heezzentso laytsan Med'inaa Godaa k'aalay Ermaasaw yeedda.* 3 K'ay Iyoosiyaasa na'ay, Yihudaa Kaatii Iyo'ak'eemi kaateteedda laytsatuwaan S'oossaa k'aalay Ermaasaw yeedda. K'aykka Iyoosiyaasa na'ay, Sedek'iyaasi kaatetina, tammanne itti laytsaa gakkanaw, S'oossaa k'aalay daro gede aw yeedda. He laytsi ichcheshantsa aginaan Yerusaalame Asay omoodettiide beedda.*

Ermaasi S'eesetteedda

4 Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 5 «Taani neena ne aatti uluwaan attanaappe kase eraad. Neeni uluwaappe yelettanaappe kase taani neena geeshshaade dummaya wotsaad. K'ay kawutetsatoo timbbitiyaa odiyaawaa ootsaade neena suntsaad» yaageedda.

6 Taani, «Ha"i Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw, taani na'aa. Taani wooti haasayinttokka erikke» yaagaad.

7 Shin Med'inaa Goday taana hawaadan yaageedda; « ‹Taani na'aa› gooppa. Taani neena kiittiyaa asaa ubbaakko ba. Taani azaziyaawaa ubbaakka oda. 8 Unttunttoo yayyoppa. Ayaw gooppe, taani neena ashshanaw neenana ittippe de'ana. Med'inaa Goday hawaa odaad» yaageedda.

9 Med'inaa Goday bare kushiyaa yeddiide, ta doonaa bochcheedda. Yaatiide, «Be'a; taani ta k'aalaa ne doonaan wotsaad. 10 Neeni shoddanawunne kolanaw, d'ayissanawunne aatsa yegganaw, kees's'anawunne tokkanaw, deriyaa asaa bollanne kawutetsatuwaa bolla taani hachchi neena suntsaad» yaageedda.

11 Med'inaa Godaa k'aalay taakko yiide, «Ermaasaa, new ayay beettii?» yaageedda.

Taani zaaraadde, «Lawuziyaa giyaa mitsaappe keseedda gatimay beettee» yaagaad.

12 Med'inaa Goday taana, «Neeni likke be'aadda. Ayaw gooppe, taanikka ta k'aalay polettina, hewaadan be'anaw naagay» yaageedda.

13 Laa"entsuwaakka Med'inaa Godaa k'aalay taakko yiide, «Harabay k'ay ayay beettii?» yaageedda.

Taani zaaraadde, «Itti penttiyaa s'aaruu huup'issa baggappe haa simmiide, kunddanaw mati utteeddawe beettee» yaagaad.

14 Med'inaa Goday taana, «Huup'issa baggappe bashshay pod'iide, biittan de'iyaa asaa ubbaa bolla gukkana. 15 Taani huup'issa bagga kawutetsatuwaan de'iyaa asaa ubbaa s'eesana hanay. Taani Med'inaa Goday hawaa odaad. Unttunttu kaatetuu yiide, Yerusaalame geliyaa penggetuwaan, dirssaa yuushshuwaa ubbaaninne Yihudaa katamatuwaa ubbaan barenttu araatatuwaa wotsana. 16 Yihudaa Asay taana aggiide, hara s'oossatoo yarshshiiddenne barenttu kushiyan unttunttu ootseeddabaw goyinniidde, ootseedda unttunttu iitatetsaa ubbaa diraw, taani ta pirddaa unttunttu bolla odana.

17 «Shin neeni ne huup'iyaw giiga! Dendda ek'k'aade, taani neena azaziyaawaa ubbaa unttunttoo oda. Unttunttoo yayyoppa. Neeni unttunttoo yayyooppe, taani neena unttunttu sintsan gujja yashissana. 18 Hachchi taani neena ha biittaa ubbaa bolla, Yihudaa kaatetuu bolla, kaappotuwaa bolla, k'eesetuwaa bollanne ha biittaa asaa bolla gimbbetteedda katamaadan, birataa tuussaadaaninne nahaasiyaa birataan direedda dirssaadan ootsaade minisaad. 19 Unttunttu neenanna olettana. Shin taani ashshanaw neenana ittippe de'iyaa diraw, neena s'oonikkino. Med'inaa Goday hawaa odaad» yaageedda.

S'oossay Yihudaanne Israa'eeliyaa Asaa Muriyaawaa

2

(2:1—25:38)

Israa'eeliyaa Asaa Nagaraa

1 Med'inaa Godaa k'aalay taw yiide, 2 «Baade Yerusaalame asaa haytsaan hawaadan yaagaade awaaya; ‹Neeni yalagatetsan taw ay keeshshaa ammanetteedentto, k'ay neeni biro mishiran de'iyaa wode, taana ay keeshshaa siik'eeddentto, taani S'oossay hassayay. Neeni bazzo gidduwaanna, zeretsay zeretti erenna biittaana taana kaalaadda. 3 He wode Israa'eelii Med'inaa Godaw geeshsha. Aw bayira katsaa mala; aappe meedda ubbatuu bayzzanchcha gidiino. Yaatina, unttunttu bolla iitabay yeedda. Med'inaa Goday hawaa odaad› yaaga» yaagee.

4 Hinttenoo, Yaak'ooba asatoo, Israa'eeliyaa zaretoo, ubbaykka Med'inaa Godaa k'aalaa sisite! 5 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Kase hintte aawotuu taanan ay bayzzuwaa demmiide, taappe haakkiide beeddino? Unttunttu patsenna eek'atoo goyinniidde, patsennabaa gideeddino. 6 Unttunttu, ‹Nuuna Gibs'eppe kesseeddawe, mela aafo gideedda bazzuwaana, koshaynne d'ip'p'i go d'umay de'iyaa biittaana, ay asaynne aad'd'enna woy de'enna saanna kaaletseedda Med'inaa Goday hak'an de'ii?› yaagibeykkino. 7 Hintte aappe teeraanne lo"obaa maana mala, taani hinttena tu'e biittaw ahaad; shin hintte yiide, ta biittaa tunisseedditanne ta laataa iiseedditta. 8 K'eesetuukka, ‹Med'inaa Goday hak'an de'ii?› yaagibeykkino. Ta higgii unttunttu kushiyan de'iyaa asatuukka taana eribeykkino. Asaa mooddiyaawanttukka ta bolla makkaleeddino. Timbbitiyaa odiyaawanttukka Ba'aala suntsan timbbitiyaa odiide, patsenna eek'atoo goyinneeddino» yaagee.

9 K'aykka Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hewaa diraw, taani hinttena birokka mootana; hintte naanatuwaa naanatuwaakka mootana. 10 Ane away doliyaa bagga biide, K'op'iroosa giyaa haatsaan dooddetteedda biittaa s'eellite. Woy away wulliyaa bagga K'eedaare giyaa biittaa asaa kiittiide s'omoosissite. Yaatiide ane hawaa malabay hawaappe kase baggan haneeddenttonne be'ite. 11 Unttunttu tumu s'oossatuwaa gidana d'ayooppenne, derii bare s'oossatuwaa laammibeenna. Shin ta Asay taana bare bonchchuwaa patsenna eek'atuwaan laammeedda» yaagee.

12 K'aykka Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Salotoo, ‹Poora!› giite; dagammiide kokkorite! 13 Ayaw gooppe, ta Asay laa"u iitabatuwaa ootseedda; hewanttunne, de'uwaa haatsaa pulttuwaa taana aggeeda; haatsaa oyk'k'anaw danddayenna, s'oo'etti diggeedda ollaa barew bookkeedda.

14 «Israa'eelii k'oomanne gidenna; son yeletteedda ayilenne gidenna. Yaatina, I ayaw do'ay oyk'k'iyaawaa gideedee? 15 Aa morkketuu gaammuwaadan, Aa bollan gudeeddino. Unttunttu barenttu k'aalaa d'ok'k'u ootsiide daareeddino; unttunttu Aa biittaa mela kesseeddino; Aa katamatuukka laalettiide, de'iyaawaa d'ayeeddino. 16 Hewaa bollakka Memppisanne S'aafinaasa asatuu Aa liip'iyaa meedeeddino. 17 Neenoo Israa'eeliyaw, I neena ogiyaan kaaletsishin, Med'inaa Godaa ne S'oossaa aggeedawan hawaa ne bolla aheeddawe neena gidikkii? 18 Nayle Shaafaappe haatsaa ushanaw Gibs'e biyaawe neena ayaa maaddanee? Woy Efiraas'iisa Shaafaappe haatsaa ushanaw Asoore biittaa biyaawe neena ayaa go"anee? 19 Simmi ne iitatetsay neena murana; neeni taana aggeedawe ne bolla pirddana» yaagee.

Med'inaa Goday, Ubbaappe Wolk'k'aama S'oossay hawaadan yaagee; «Neeni taana Med'inaa Godaa ne S'oossaa aggeedawe ay keeshshaa iitanne c'ama gidintto, ane eranne be'a. Neeni taw yayyiyaa yashshay neenan baawa.

20 «Taani ne morgge mitsaa beni mentsaad; ne k'ashuwaakka duutsaad. Yaatinakka, ‹Taani new ootsikke› yaagaadda. Deriyaa ubbaa bollanne daashsha mitsaa ubbaa garssan sharmus'aadan gisaadda. 21 Taani neena bertte zeretsaappe akkaade, lo"o woyniyaa turaadan tokkaad. Yaatina, waana guyye simmaade, woran doleedda, bayeedda woyniyaa turaa gidaaddii?» yaagee.

22 K'aykka Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Neeni hanc'c'iic'iyaan meec'ettanttokka, saamunaa darissaade gorppettanttokka, ne bayzzuwaa k'itay ha"ikka ta sintsaana. 23 Neeni waanaade, ‹Taani tunabeykke; taani Ba'aala eek'atoo goyinnanaw wos's'abeykke› gaanaw danddayay? Ane neeni wombban haneeddawaa s'eella; neeni ootseeddawaanne akeeka. Neeni yaanne haanne wotsaa jaamiyaa gaalatti mala. 24 Neeni bazzuwaa meezeteedda, bare ziitaa wode c'arkkuwaa singgetsiyaa harati mala. Aa birassaw ek'k'a kichchina, ooni izo te"anaw danddayii? Izo ziittiyaa ay wodalla hariinne daaburenna; I izi c'eggenan izo demmi aggee. 25 Neenoo, Israa'eeliyaa, ne c'aammay wurana gakkanaasinne ne kookkii melana gakkanaw, hara s'oossatuwaa geeduwaa hawaadan wos's'oppa. Shin neeni, ‹Is's'aadda; hewe taana ayinne maaddenna. Ayaw gooppe, taani imatsaa s'oossatuwaa siik'a diggaad; taani unttunttoo goinnana› yaagaadda.

26 «Kayisuu oyk'k'etteedda wode yeellatiyaawaadan, Israa'eeliyaa Asay yeellatee; unttunttukka, unttunttu kaatetuu, unttunttu kaappatuu, unttunttu k'eesatuu nne unttunttu timbbitiyaa odiyaawanttu ubbay yeellatiino. 27 Unttunttu mitsaa, ‹Neeni ta aawuwaa› yaagiino; k'ay shuchchaa, ‹Neeni taana yelaadda› yaagiino. Unttunttu taw barenttu som"uwaa aggiide, barenttu zokkiyaa zaareeddino. Shin unttunttu metootiyaa wode taana, ‹Dendda! Nuuna ashsha!› yaagiino. 28 Shin ane, hintte hinttew med'eedda s'oossatuu hak'an de'ino? Hintte metootiyaa wode hinttena ashshanaw danddayooppe, ane denddino! Hinttenoo, Yihudaa asatoo, hintte s'oossatuu hintte katamatuwaa keeshshaa c'ora» yaagee.

29 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hintte taananna ayaw mootettiitee? Hintte ubbaykka taw makkaleeddita. 30 Taani hinttena c'oo mela muraad; hintte baayibeykkita. Koshateedda gaammuwaadan, hintte mashshay hintte timbbitiyaa odiyaawantta mi diggeedda» yaagee.

31 Hinttenoo, ha wodiyaa yeletatoo, Med'inaa Godaa k'aalaa sisite! I hawaadan yaagee; «Taani hinttew, Israa'elatoo bazzo mala woy d'ip'p'i go d'uma biittaa mala gidaadditayye? Yaatina, ayaw ta asay, ‹Nuuni nu sheniyaadan baana; laa"entso ubbakka neekko simmokko› yaagii? 32 Wodoratta bare alleek'k'uwaa woy bullachchettiyaana bare bullachchaa mayuwaa dogay? Shin ta Asay taana paydu bayinna gallassaa dogeedda. 33 Neeni ne laggetsatoo geeduwaa wos's'iyaawaa ayaa meezetaadii! Loytsi iita mac'c'a asatuukka ne ogiyaappe tamaaranaw danddayiino. 34 K'ay mentsiide gelishina oyk'k'eedda asaa suutsan gidennaan, s'illo hiyyeesatuwaa suutsaa d'ac'uwaan ne mayuu bay utteedda.

«Neeni hawaa ubbaa ootsaadekka, 35 ‹Taani s'illo; tumuwaappe S'oossay ta bolla hank'k'ettenna› yaagaasa. Neeni, ‹Taani nagaraa ootsabeykke› giyaa diraw, taani ne bollan pirddana. 36 Yaatina neeni ne ogiyaa laammanaw ayaw bichchaaray? Kase neena Asoore biittay yeellayeeddawaadan, Gibs'e biittaykka yeellayana. 37 Neeni hawaappekka ne huup'iyaa oyk'k'aade kesana. Ayaw gooppe, Med'inaa Goday neeni ammanettiyaawantta is's'eedda. Neeni unttunttun maadettakka» yaagee.

3

Ammanettena Israa'eelato

1 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Itti Asay bare machchato yeddina, iza baade hara asinaa gelooppe, he bitanii laa"entso izo zaarii? Zaarooppe he biittay aad'd'eeda tunaa tunee! Shin neeni sharmus'aadan, c'ora laggetsatuwaanna de'aadda; yaanaadekka ha"i neeni taakko simmanii! 2 Ane d'ok'k'u gaade, ayaynne bayinna deretuwaa s'eella. Neeni sharmus'aadan gisabeennasay hewan de'ii? Arabiyaa Asay bazzuwaan uttiide naagiyaawaadan, neeni laggetsatuwaa naagaadde ogiyaa gas'aan uttaadda. Yaataade ne sharmus'aaninne ne iitatetsan biittaa tunissaadda. 3 Hewaa diraw, bad'd'eesay te"etteedda; balgguwaa iraykka bukkennaan aggeeda. Hewaa hanooppekka, new sharmus'iyaa malay de'ee; neeni yeellatennaan is's'aadda.

4 «Ha"i neeni taana, ‹Ta aawoo, ta na'atetsaadeppe doommina, neeni taana siik'aasa. 5 Neeni ubbaa gede ta bolla yilotay? Ne hank'k'uu med'inawukka aggennee?› yaagaasa. Ee, neeni hawaa yaagaasa; shin neeni ootsanaw danddayiyaa iitaa ubbaa ootsaasa» yaagee.

6 Kaatii Iyoosiyaasi kaateteedda laytsi, Med'inaa Goday taana hawaadan yaageedda; «Hanna ammanuu bayinna Israa'eelata ootseeddawaa neeni be'aaddi? Aa deriyaa ubbaa bollanne daashsha mitsatuu ubbaa garssa baade, yan sharmus'aaddu.* 7 Iza hawaa ubbaa ootsaadekka, taakko simmanaannu gaade k'oppaad, shin simmabeykku. K'ay I michchata, ammanettena Yihudaakka hewaa be'aaddu. 8 Ammanuu bayinna Israa'eelii daro gede sharmus'eedda diraw, paramaa immaade izo yeddaad. Hewaa gidinakka Israa'eelii michchata, ammanettena Yihudaa yayyenawaa taani be'aad; akka kesaade sharmus'aaddu. 9 Sharmus'iyaawe iw s'ii laafabaa gidiyaa diraw, mitsaananne shuchchaanna sharmus'aade biittaa tunissaaddu. 10 Hewan ubbankka I michchata, ammanettena Yihudaa, c'oo simmeeddawaa malatawuppe attina, kumentsaa wozanaappe taakko simmabeykku. Taani Med'inaa Goday hawaa odaad» yaageedda.

11 Med'inaa Goday taw hawaadan yaageedda; «Ammanettena Yihudatippe ammanuu bayinna Israa'eelata s'illa. 12 Ba; huup'issa baggaw hawaadan yaagaade awaaya; Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Hanne, ammanuu bayinna Israa'eelatee, simma! Taani maarotay kumeeddawaa gidiyaa diraw, taani neena iita ayifiyaan s'eellikke. Med'inaw hank'k'ettikke. 13 Gidooppenne, neeni, Taani Med'inaa Godaa ta S'oossaa bolla makkalaad. Allaga s'oossatuwaanna daashsha mitsaa ubbaa garssan sharmus'aad. Ne k'aalaw azazettabeyikke› gaade ne bayzzuwaa ammananaw koshshee. Taani Med'inaa Goday hawaa odaad» yaagee yaaga yaageedda.

14 «K'aykka Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Hinttenoo, ammanettena asatoo, simmite; ayaw gooppe, taani hintte asinaa. Hinttena ittuwaa itti katamaappe, laa"uwaa itti yaraappe dooraade akkana; hinttena S'iyoone ahana. 15 Hewaappe guyyiyaan, taani ta wozanaadan, hinttena heemmiyaa hentsanchchatuwaa hinttew immana. Unttunttu hinttena eratetsaaninne akeekan heemmana› » yaagee.

16 K'aykka Med'inaa Goday, «He gallassatuwaan hintte he biittan c'orattiyaa wode, asatuu, ‹Med'inaa Godaa C'aak'k'uwaa Taabootaa› giide haasayikkino. I unttunttoo karhinne geena, woy hassayettenna, woy bayinnawekka unttunttoo k'ofettenna; k'ay haray oosettenna. 17 He wodiyaan unttunttu Yerusaalame Med'inaa Godaa Kaatetuwaa Araataa giide s'eesana. Kawutetsaa ubbaappe asay Med'inaa Godaa suntsaa bonchchanaw Yerusaalame shiik'ana. Hewaappe sintsan unttunttu is's'eedda giide, barenttu iita k'ofaa kaallikkino. 18 He gallassatuwaan Yihudaa asatuu Israa'eeliyaa asatuwaana ittippe gakketiide, huup'issa bagga biittaappe taani kase hintte aawotuwaa laatisseedda biittaa ittippe yaana» yaagee.

S'oossaa Asay Eek'aa Misiletoo Goyinneedda

19 Med'inaa Goday; «Taani hinttena attuma naanatuwaadan woota wotsanenttonne, pas'a biittaa, kawutetsaa ubbaappe aad'd'iide, lo"iyaa biittaa woota laatissanenttonne k'oppaad. K'ay taana, ‹Ta aaboo› giide s'eesananne taana kaalliyaasaappe guyye simmikkino gaade k'oppaad. 20 Shin Israa'eeliyaa asatoo, hintte bare asinaw ammanettena machchatiidan taw ammanettibeykkita» yaagee.

21 Ayentto bayinna d'ok'k'a deretuwaa bollan kooshshay sisettee; hewenne, Israa'eeliyaa asaa yeekuwaanne watiwatuwaa. Ayaw gooppe, unttunttu barenttu ogiyaa geellayeedinonne Med'inaa Godaa barenttu S'oossaa dogeeddino. 22 S'oossay unttuntta, «Hinttenoo, ammanuu bayinna asatoo, taakko simmite. Hintte ammanettana mala, taani hinttena patsana» yaageedda.

Unttunttu, «Eeno, nuuni neekko simmana. Ayaw gooppe, neeni Med'inaa Godaa nu S'oossaa. 23 Nuuni zoozetuwaa huup'iyaaninne deretuwaa huup'iyaan eek'aw goyinniyaawe tumuwaappe c'imuwaa. Tumuppe nuw, Israa'elatoo atotetsay Med'inaa Godaana, nu S'oossaanna. 24 Nu yalagatetsaadeppe doommina, nu aawotuu daaburiide demmeeddawaa, unttunttu dorssaanne miizzaa, unttunttu mac'c'anne attuma naanatuwaa, yeellayiyaa eek'atuu mi d'ayisseeddino. 25 Nu yalagatetsaadeppe doommiide, hachchi gakkanaw, nuunikka nu aawotuukka Med'inaa Godaa nu S'oossaa bolla nagaraa ootseeddo. Med'inaa Godaa nu S'oossaa k'aalaw azazettibeykko. Hewaa diraw, ane nuuni yeellaw duge gufanneeto; k'ay kawushshay nuuna afilaadan kammo» yaagiino.

4

Simmite Giyaa S'eessaa

1 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Israa'eeliyaa asaw, simmooppe, haa taakko simmite. Hintte taani shenetiyaa hintte eek'atuwaa ta sintsappe diggooppe, taappe wora baana d'ayooppenne 2 hintte tumuwaan, suuretetsaaninne s'illotetsan, ‹Med'inaa Goday ero!› giide c'aak'k'ooppe, he wode kawutetsatuu an anjjettananne an c'eek'k'ana» yaagee.

3 Med'inaa Goday Yihudaa asawunne Yerusaalamen de'iyaawanttoo hawaadan yaagee; «Hintte otsa biittaa goshite; aguntsaa bolla zeroppite.* 4 Hinttenoo, Yihudaa asatoo, Yerusaalamen de'iyaawanttoo, hintte hintte huup'iyaa Med'inaa Godaw k'as's'arite; hintte wozanaa shookuwaa diggite. Hewe d'ayooppe, hintte ootseedda iitatetsaa diraw, ta hank'k'uu tamaadan ees's'i kesana. Aa ooninne toyissanaw danddayenna» yaagee.

S'oossay Huup'issa Bagga Biittaappe Iitabaa Ayee

5 S'oossay hawaadan yaagee; «Yihudaan odite. Yerusaalamen, ‹Biitta ubbaan malakataa punnite!› yaagiide awaayite. Hintte k'aalaa d'ok'k'issiide, hawaadan giide waassite! ‹Ittippe shiik'ite! Ane gimbbii yuuyyi aad'd'eeda katamaa denddite!› yaagite. 6 Asay S'iyoone baana mala malaatite! Hinttew saro attanaw bak'atite! Gam"oppite! Ayaw gooppe, taani huup'issa bagga biittaappe iitabaanne wolk'k'aama bashaa ahana hanay. 7 Gaammuu bare de'iyaa buuraappe kesiyaawaadan, kawutetsatuwaa d'ayissiyaawe bare sa'aappe denddee. Hintte biittaa d'ayissanaw yeedda. Hintte katamatuu bayiide ona gidanawaa. 8 Hewaa diraw, maak'aa mayyiide, ‹Aayyee! Aayye!› yaagiide zilaalitenne yeekkite. Ayaw gooppe, Med'inaa Godaa hank'k'uu suulliyaawe nu bollappe kichchibeenna» yaagee.

9 K'aykka Med'inaa Goday, «He gallassi, kaatiyaa wozanaynne kaappotuwaa wozanay yayyana. K'eesetuukka dagamana. Timbbitiyaa odiyaawanttukka, ‹Poora!› giide doonaa oyk'k'ana» yaagee.

10 Taani, «Ha"i Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw, mashshay unttunttu k'ood'iyaan wod'd'iyaa wode, ‹Hinttew sa'ay saro gidana› yaagaade, ha asaanne Yerusaalame loytsi c'imuwaa c'immaada» yaagaad.

11 He wodiyaan ha asaassinne Yerusaalamew, Med'inaa Goday hawaadan yaagee geetettana; «Bazzuwaan ayaynne bayinna d'ok'k'a deretuwaappe michchiyaa c'arkkuu ta asaa bolla c'arkkana; shin hewe katsaa ses's'anawunne geeshshanaassa gidenna. 12 Hewaappe loytsi wolk'k'aamiyaa c'arkkuu ta azazuwaan c'arkkana; ha"i taani unttunttu bolla pirddana» gee geetettana.

Yihudaa Biittay Morkkiyaan Dooddetteedda

13 Be'ite, morkkii shaariyaadan kesee. Aa paraa gaaretuukka gotiyaa mala; Aa paratuu arggantsaappekka aad'd'i elleelliino. Aayye ana nuunoo! Baawa d'ayeeddo!

14 Neenoo Yerusaalame, attana mala, ne wozanaa meec'c'aade iitatetsaappe geeshsha digga! Iita k'ofay ne wozanaan awude gakkanaw gam"anee? 15 Daana katamaappenne Efireema Deriyaappe yeeddawanttu iitabaa awaayiino. 16 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Kawutetsatoo odite; Yerusaalamiwukka hawaadan yaagiide awaayite; Yihudaa katamatuwaa bollan, ‹Haako biittaappe olaa awaayiyaa olanchchatuu yi de'iino; 17 I ta bolla makkaleedda diraw, gaden de'iyaa katsaa naagiyaawanttudan, he olanchchatuu Yihudaa yuushshuwaan yuuyyi aad'd'iino› yaagite» yaagee.

18 Yihudaa asatoo, Hintte hanuunne hintte oosuu hawaa ubbaa hintte bolla aheedda. Hawe hinttew muro. I ay keeshshaa c'ammiyaabee! Hintte wozanaa ay keeshshaa c'addiyaabee!

Ermaasi Bare Asaa Gishshaw Zilaaleedda

19 Aayye taanoo! Taani hawaa woota danddayanee! Aayye ta wozanaw! Ta wozanay diddik'ee; taani c'o"u gaanaw danddaykke. Ayaw gooppe, taani malakataa punuwaanne olaa waasuwaa sisaad. 20 Iitabay iitabaa kaallee; mule biittay bayeedda. Ta dunkkaanetuunne gaaridatuu ellekka d'ayeeddino. 21 Awude gakkanaw olaa malaataa s'eellaneenne malakataa punusaa sisanee?

22 S'oossay hawaadan yaagee; «Ta Asay booza; unttunttu taana erikkino. Unttunttu k'ofi bayinna naanatuwaa; unttunttoo akeeki baawa. Unttunttu iitabaa ootsanaw eranchcha; shin lo"obaa ootsanaw erikkino» yaagee.

Ermaasi Be'eedda Sas'aa

23 Taani sa'aa s'eellaad; sa'ay giigibeennawaanne ayaynne bayinna mela gidiyaawaa be'aad. K'ay salotuwaa s'eellaad; unttunttun poo'uu bayinnawaa be'aad. 24 Deretuwaa s'eellaaddi; unttunttu k'aas's'iyaawaanne zoozetuu ubbay guyyenne sintsaw gaji gajiyaawaa be'aaddi. 25 Taani s'eellaad; shin ay asanne be'abeykke; saluwaa kafotuukka ubbay paalliide bak'ateeddino. 26 S'eellaad; aradda biittay mela gideeddawaa be'aad; Med'inaa Godaa sintsan, Aa suulo hank'k'uwaa sintsan he biittaa katamatuukka yoodetteeddino.

27 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Mule biittay bayana; shin taani Aa wurssa d'ayissikke. 28 Hewaa diraw, sa'ay yeekkana; salotuukka bollan d'umana. Ayaw gooppe, taani ga diggaad; marssettikke. Taani k'ofaa k'achcha kichchaad; aggikke» yaagee.

29 Paraa asatuunne wonddaafiyaa asatuu garmmaamuwan, Asay katamaa ubbaappe bak'atana. Baggatuu wos's'iide wora garssa gelina, baggatuu k'ay zaallaa shibbiino. Katamay ubbay oniide, de'iyaa asaa d'ayeedda.

30 Neenoo, baya kichcheedaanee, neeni ay ootsay? Ne zo'o mayuwaa ayaw mayyay? Work'k'aa alleek'k'uwaa ayaw wotsay? Ne ayifiyaa sip'intsaa ayaw okkayi? Neeni c'oo mela neena loytsaadda. Ne laggetsatuu neena kad'eeddino; unttunttu neena wod'anaw koyiino. 31 Taani yeluwaa oyk'k'eteedda mishirata waassiyaawaa mala waasuwaa sisaad. I waasuu koyiro na'aa yeliyaa mac'c'a mishirati ooliyaa mala. He waasuu, Yerusaalama shemppuwaa te"ettaade, bare kushiyaa mic'aade, «Aayye taanoo! Hekko taana wod'anaw haniino!» yaagaade waassiyaa waasuwaa.

5

Yerusaalame Asaa Nagaraa

1 S'oossay hawaadan yaagee; «Ane Yerusaalame ogiyaa pudenne duge hamettite; ane yuuyyi aad'd'iide s'eellitenne akeekite; Aa gutarankka koyite. S'illuwaa pirddiyaanne tumuwaa koyiyaa itti asaa Hintte demmooppe, taani Yerusaalame maarana. 2 Shin unttunttu, ‹Med'inaa Goday ero› gooppekka, unttunttu tumuwaappe wordduwaan c'aak'k'iino» yaagee.

3 Abeet Med'inaa Godaw, ne ayifetuu tumuwaa s'eellikkinooyye? Neeni unttuntta dechchaadda, shin unttuntta sakkibeenna. Neeni unttuntta kinchchereetsaadda, shin unttunttu seeraa akkenan is's'eeddino. Unttunttu barenttu som"uwaa zaallaappe aatsi minisiide, barenttu nagaraappe simmennaan is's'eeddino.

4 Hewaappe guyyiyaan, taani hawaadan yaagaade k'oppaad; «Hawanttu hiyyeesaa s'alala; hawanttu booza. Ayaw gooppe, unttunttu Med'inaa Godaa ogiyaa, barenttu S'oossaa higgiyaa erikkino. 5 Simmi taani wolk'k'aama asatuwaakko baananne unttunttoo odana. Ayaw gooppe, unttunttu Med'inaa Godaa ogiyaa, barenttu S'oossaa higgiyaa eriino» yaagaade k'oppaad. Shin unttunttu ubbaykka ittippe Aa morgge mitsaa mentseeddinonne k'ashuwaakka duutseeddino. 6 Hewaa diraw, gaammuu bare woraappe kesiide, unttuntta wod'ana. Jeerii bazzuwaappe kesiide, unttunttu mi d'ayissana. Maahii unttunttu katamatuwaa zuggiide naagana. He katamatuwaappe kesiyaa ubbay puuzetti wurana. Ayaw gooppe, unttunttu makkalay dalggeedda; unttunttu tooshiikka dareedda.

7 S'oossay hawaadan yaagee; «Taani hintte nagaraa ayaw atto goo? Hintte naanatuu taana aggiide, worddo S'oossatuwaan c'aak'k'eeddino. Taani unttuntta mizaade kalissaad; shin unttunttu sharmus'eeddinonne sharmus'atuwaa golliyaa siireeddino. 8 Unttunttu d'iiketteedda koruma paraadan ziittiidde, hara asaa machchato woshumanaw amottiino. 9 Tumu taani ha yewotuwaa diraw, unttuntta muranaw bessikkitaa? Hawaa mala kawutetsaw ta haluwaa kesikkitaa?» yaagee Med'inaa Goday.

10 K'aykka Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «I woyniyaa turaa maaraa gidduwaana biidde bayzzite; shin wurssi d'ayissoppite. I tashetuwaa penggii olite; ayaw gooppe, unttunttu Med'inaa Godaassa gidikkino. 11 Israa'eeliyaa asatuunne Yihudaa asatuu mulekka ammanettibeykkino» yaagee.

12 Unttunttu hawaadan giide, Med'inaa Godaa bolla wordduwaan haasayeeddino; «I ayinne ootsenna; k'ohiyaabay ayaynne nu bolla yeenna. Morkkiyaa mashshaa woy koshaa nuuni mulekka be'okko. 13 Timbbitiyaa odiyaawanttu c'arkkuwaa mala; unttunttun S'oossaa k'aalay baawa. Hewaa diraw, unttunttu giyaawe ubbay unttuntta gakko» yaagiino.

14 Hewaa diraw, Med'inaa Goday, Ubbaappe Wolk'k'aama S'oossay Israa'eeliyaa asaa hawaadan yaagee; «Unttunttu ha k'aalaa haasayeedda diraw, taani ta k'aalaa ne doonaan tamaa kessana. Ha asaakka mitsaa kessana; he tamay unttuntta mi d'ayissana» yaagee.

15 Med'inaa Goday hinttena hawaadan yaagee; «Hinttenoo, Israa'eeliyaa asatoo, taani hintte bolla haakko biittaappe itti kawutetsaa ahana. Inne wolk'k'aamanne beni kawutetsaa. Unttunttu k'aalaa hintte erenna, unttunttu haasayaykka hinttew gelenna kawutetsaa. 16 Unttunttu c'ubiyaa shookuu dooyaa duufo mala. Unttunttu ubbaykka wolk'k'aama asaa. 17 Unttunttu hintte katsaanne k'umaa bonk'k'iide maana. Hintte attuma naanatuwaakka mac'c'a naanatuwaakka wod'ana. Hintte dorssaakka miizzaakka bonk'k'iide maana. Hintte woyniyaa turaa teeraakka balasiyaa giyaa mitsaa teeraakka bonk'k'iide maana. Hintte ammanettiyaa, gimbbetteedda katamatuwaakka unttunttu barenttu mashshaan oliide bayzzana» yaagee.

18 Med'inaa Goday Ermaasa hawaadan yaagee; «Shin he gallassatuwaan gidooppekka, taani ta asaa ubbaanna wurssa d'ayissikke. 19 Asay neena, ‹Med'inaa Goday nu S'oossay nu bolla hawaa ubbaa ayaw ootseedee?› giide oochchiyaa wode, neeni unttunttoo, ‹Hintte taana, S'oossaa aggiide, hintte matan imatsaa s'oossatoo ootseeddawaadan, hewaadan hinttekka asaa matan imatsaa asatoo ootsana› yaaga» yaageedda.

S'oossay Bare Asaa, «Hinttena Erite» Gee

20 K'aykka S'oossay, «Hawaa Yaak'ooba asatoo oda; Yihudaa biittankka hawaadan yaagaade awaaya; 21 ‹Hinttenoo, ayifii de'ishiina s'eellennawanttoo, haytsay de'ishiina sisennawanttoo, eeyyanne donc'c'illowantta asatoo, hawaa sisite!* 22 Laa hintte taw ayaw yayyikkitee? Yaagee Med'inaa Goday. Hintte ta sintsan ayaw kokkorikkitee? Ayaw gooppe, taani shafetuwaa abbaw zawaa, med'inaw Aa pintsenna dirssaa ootsaad. Beetatuu pushakettooppekka s'oonanaw danddaykkino. Unttunttu guummooppekka pinnanaw danddaykkino.* 23 Shin ha asatoo muumenne makkala wozanay de'ee. Unttunttu itti bagga simmiide, wora beeddino. 24 Unttunttu barenttu wozanaan, «Nuw adiliyaa iraanne asuuraa iraanna wodiyaan wodiyaan immiyaa, nuuna nu katsaa daaburssissennan shiishissiyaa Med'inaa Godaw, nu S'oossaw, ane yayyeetto» gibeykkino. 25 Hintte iita oosuu hawantta te"eedda. Hintte nagaray hinttena lo"obaappe ashsheeda› yaaga» yaagee.

26 S'oossay hawaadan yaagee; «Ta asaa giddon iita asatuu de'iino. Kafotuwaa oyk'k'anaw naagiyaa asatuwaadan zuggiide naagiino. Unttunttu gitiyaa yeggiino; asatuwaa oyk'k'iino. 27 Kootsan kafuu kumeeddawaadan, unttunttu golliyaan c'imuu kumeedda. Hewaa diraw, unttunttu wolk'k'aamanne dure gideeddino. 28 Unttunttu orddenne mod'd'o gidiide dic'c'eeddino. Unttunttu iita oosoo zaway baawa. Unttunttu aawuu bayinna naanatuwaa shatintsanaw unttunttu diraw mootettikkino; hiyyeesatuwaa maataakka naagibeykkino. 29 Yaatina, taani Med'inaa Goday unttuntta hewaa diraw, muranaw bessikkitaa? Hawaa mala kawutetsaa bolla ta haluwaa kessanaw bessikkitaa?» yaagee.

30 K'aykka S'oossay hawaadan yaagee; «Daro iitabaynne dagantsiyaabay biittaa bollan haneedda. 31 Timbbitiyaa odiyaawanttu wordduwaa odiino; k'eesatuu kka unttunttu zoriyaan ayissiino. Ta asaykka hewaa malabaa dosee! Shin wurssetsan waaniitee?» yaagee.

6

Yerusaalame Morkkiyaan Dooddetteedda

1 K'aykka S'oossay, «Hinttenoo, Biiniyaama asatoo, hintte shemppuwaa ashshanaw bak'atite! Yerusaalameppe kesite! Tak'o"a kataman malakataa punnite! Beeti-Hakkareema giyaa san malaataa bessite! Ayaw gooppe, huup'issa baggappe iitabaynne balaa bashshay yaana hanee. 2 Taani lo"iyaanne nashechchiyaa S'iyoone katamatuwaa d'ayissana. 3 Morkketuu hentsanchchatuwaadan barenttu wudiyaa akkiide, Aa bolla yaana. Aa yuushshuwaan barenttu dunkkaaniyaa essana; barenttu wudiyaanne barenttu sa'aan sa'aan heemmana. 4 Unttunttu ittuu ittuwaa, ‹Yerusaalamenna olettanaw giigite! Denddite! Ane nuuni Aa seeta gallassi oleetto. Shin aayye ana! Sa'ay k'ammee; omarssa kuway aduk'k'i aduk'k'i bee. 5 Hewaa diraw, denddite! ane k'amma oleetto; Aa geessuwaa laaleeddo› yaagiide mak'ettiino» yaagee.

6 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Mitsatuwaa k'ans's'ite. Yerusaalame gimbbiyaa matan biittaa dooriide diddik'ite. He kataman naak'uu kumeedda diraw, I murettanaw bessee. 7 Ollay bare haatsaa pulttiyaawaadan, ikka bare iitatetsaa pulttee. Makkalabaynne bashshaabay Aa giddon sisettee. Ubbaa gede Aa sa'aynne madutsay ta sintsan beettee. 8 Neenoo Yerusaalame, taani neena seeriyaawaa akka. Akkenan is's'ooppe, taani neeppe shaakkettananne ne biittaa itti asaynne de'enna baaddinne biittaa kessana» yaagee.

Israa'eeliyaa Asaa Makkalaa

9 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Woynniyaa teeraa mas'iyaawaadan, Israa'eeliyaa asaa atteeddawantta loytsiide mas'ite. Woynniyaa teeraa k'oriyaa asaadan, hintte kushiyaa daashshatuwaa giddo laa"entsuwaakka yeddite» yaagee.

10 Taani oossi odooshsha? Oona seerooshsha? Ooni sisanddeeshsha? Be'ite, unttunttu sisenna mala, unttunttu haytsay baretti utteedda. Be'ite, Med'inaa Godaa k'aalay unttunttoo k'iliic'iyaawaa gideedda; unttunttu an nashetikkino. 11 Hewaa diraw, Med'inaa Godaa hank'k'uu taanan kumi utteedda. Taani ha hank'k'uwaa te"anaw danddaykke.

Yaatina, S'oossay taana hawaadan yaagee; «Ta hank'k'uwaa ogiyaan de'iyaa naanatuwaa bollanne shiik'eedda yalaga asaa bolla tiga. Machchatokka asinaakka, c'immi wureedda asaakka I akki baana. 12 Taani he biittan de'iyaawanttu bolla ta kushiyaa yeddiyaa wode, unttunttu golletuu, unttunttu goshshaanakka unttunttu machchetuwaanakka ubbay haratoo imettana» yaagee Med'inaa Goday.*

13 K'aykka S'oossay hawaadan yaagee; «Guutsaykka daruukka ubbay wod'iyaa maanaw yirggetee. Timbbitiyaa odiyaawanttukka k'eesatuu kka ubbay asaa c'immiino. 14 Ta asaa madutsaa sakkennabaa giide, guutsa d'aliyaa wotsiino. Saruu bayinnan, ‹Saro; saro!› yaagiino.* 15 Ha sheneyiyaa oosuwaa ootsiide, unttunttu yeellateeddinoo? Tuytti, unttunttu mulekka yeellatibeykkino. Unttunttu yeellay ayenttokka erikkino. Hewaa diraw, unttunttukka kunddeeddawanttu giddon kunddana. Taani unttuntta muriyaa wode, unttuntta kawushshana» yaagee Med'inaa Goday.

16 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Ogiyaan ek'k'iide s'eellite; beni loossotuu de'iyaasaa oochchite. ‹Lo"o ogii hak'an de'ii?› yaagiide oochchitenne an hamettite. Yaatiide hinttew shemppi akkite. Yaagina hintte, ‹Nuuni he ogiyaan hamettokko!› yaageeddita. 17 Taani naagiyaawantta hintte bolla suntsaade, ‹Malakatay punettiyaa wode sisite!› yaagaade odaad. Shin hintte, ‹Nuuni sisokko› yaageeddita.

18 «Hewaa diraw, kawutetsatoo, sisite! Maabaratoo, taani ta asaa ootsiyaawaa erite! 19 Sa'aan de'iyaa asatoo, hawaa sisite! Taani unttunttu iita k'ofaa diraw, iitabaa ha asaa bolla ahaad. Ayaw gooppe, unttunttu ta k'aalaa sisennan is's'eeddino; ta higgiyaakka oli basheeddino. 20 Saaba giyaa biittaappe yeedda is'aanay woy haakko biittaappe yeedda sawiyaa k'imaamii taw ayissee? Hintte s'uuggiyaa yarshshuukka aketena. Hintte yarshshuu taana nashechchena» yaagee.

21 Hewaa diraw, Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Be'ite, taani ha asaa sintsan d'ubetuwaa wotsana. Aawotuunne naanatuu ittippe unttunttun d'ubettana. Shoorotuunne laggetuu d'ayana» yaagee.

Huup'issa Baggaappe Doodiyaa Olanchchatuwaa

22 K'aykka Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Be'ite, huup'issa bagga biittaappe olanchchatuu yiino; itti wolk'k'aama kawutetsay sa'aa gas'aappe denddee. 23 Unttunttu wonddaafiyaanne tooraa oyk'k'eeddino. Unttunttu k'areti bayinnawanttanne yeddi maarennawantta. Unttunttu barenttu paran piriis'iyaa wode, abbay guummiyaawaadan guummiino. Hinttenoo, S'iyoone katamaa asatoo, unttunttu hinttena olanaw itti asaadan salppeeddino» yaagee.

24 Nuuni he oduwaa sisina, nu kushii hilssi geedda. Mishirato oytsay oyk'k'iyaawaadan, nuuna metuu un"eedda. 25 Shoyk'aa kesoppite; ogiyaanakka hamettoppite. Ayaw gooppe, morkkii mashshaa oyk'k'eedda; yaana haanakka dagantsiyaabay de'ee. 26 Ha"i ta asaw, maak'aa mayyiide, bidintsaan gonddorettite; bare mes's'i itti na'aw yeekkiyaawaadan seela yeekuwaa yeekkite. Ayaw gooppe, d'ayissiyaawe akeekenan de'ishiina, nu bolla yaana.

27 S'oossay Ermaasa hawaadan yaagee; «Ermaasaa, neeni unttunttu ogiyaa s'omoosana malanne paac'c'ana mala, taani neena birataa paac'c'iyaa asaa kessaad; ta asaakka paac'ettiyaa birataa kessaad. 28 Unttunttu ubbay zigiri yuuyyiyaa, odina akkena makkalanchcha. Unttunttu nahaasiyaanne birataa; unttunttu ubbaykka bayzzuwaa ootsiino. 29 Birataa bollan de'iyaa shi'aa s'uuggiide geeshshana mala, womppiinay wolk'k'aappe womppiinettee. Shin geeshshanaw waayeteedda waayii ubbaykka mela; ta asaa giddon de'iyaa iitatuu kichchibeykkino. 30 Med'inaa Goday unttuntta oli aggeeda diraw, unttunttu Oletteedda Biraa geetettiino» yaagee.

7

Ermaasi Geeshsha Golliyaan Awaayeedda

1 Med'inaa Godaappe Ermaasakko yeedda k'aalay hawaa; 2 «Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa penggen ek'k'a. Ha k'aalaa hawaadan yaagaade awaaya; ‹Hinttenoo, Med'inaa Godaw goyinnanaw ha penggetuwaanna geliyaa Yihudaa asatoo, ubbaykka Med'inaa Godaa k'aalaa sisite! 3 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; «Hintte ogiyaanne hintte oosuwaa laammite; taani hinttena ha sa'aan wotsana. 4 C'imo k'aalan, Hawe Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa! Hawe Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa! Hawe Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa yaagiide ammanettoppite. 5 Hintte hintte ogiyaanne oosuwaa tumuwaappe laammooppe, ittuu ittoo tumuwaa pirddooppe, 6 betetuwaanne aawuu bayinna naanatuwaa, asinay hayk'k'eedda am"e mac'c'a asaa naak'k'ennan aggooppe, ha sa'aan s'illo asatuwaa suutsaa gussennan aggooppenne, hintte k'ohettennaadan, hara s'oossatoo goyinnennan aggooppe, 7 taani hintte mayzza aawaatoo med'i med'inaw immeedda biittan hinttena wotsana. 8 Be'ite! Hintte ayinne patsenna c'imuwaa k'aalan ammanettiita» yaagee› yaaga» yaagee.

9 S'oossay hawaadan yaagee; «Hintte wuu"iita, wod'iita, shaarmus'iita, c'aak'k'iide wordduwaa markkattiita, Ba'aala giyaa eek'aw yarshshuwaa yarshshiita, hawaappe kase hintte erenna hara s'oossatoo goyinniita. 10 Yaatiide ta suntsan s'eegetteedda Geeshsha Golliyaa yiide, ta sintsan ek'k'iide, ‹Nuuni saro atteedo!› yaagiita. Shin ha sheneyiyaa oosuwaa ubbaa ootsanaw saro atteeditee? 11 Ta suntsan s'eegetteedda ha Geeshsha Gollii hinttew panggatuu k'osettiyaa gonggolo geedditeeyye? Hintte ootsiyaawaa ubbaa taani ta huup'iyaan be'aad» yaagee Med'inaa Goday.*

12 S'oossay hawaadan yaagee; «Taani ta suntsaw de'iyaasaa ootsaade koyiro dooreedda, Seelon ta sa'aa ane biite. Ta asaa Israa'eeliyaa iitatetsaa diraw, taani he sa'aa waateedentto be'ite.* 13 Hintte ha ubbabaa ootseeddita. Taani hinttew zaara zaaraadde odaad; shin sisennan is's'eeddita. Taani hinttena s'eesaad; shin taw koyibeykkita Yaagee Med'inaa Goday. 14 Hewaa diraw, taani Seelo bolla ootseeddawaa, hawaan hintte ammanettiyaa, ta suntsan s'eegetteedda ha Geeshsha Golliyaa bollakka ootsana. Hinttewunne kase hintte aawaatoo immeedda sa'aan hawaan, taani Seelo bolla ootseeddawaa malaa zaaretsaade ootsana. 15 Hintte dabbotuwaa, Efireema zeretsatuwaa taani diggeeddawaadan, ta sintsappe hinttenakka diggana» yaagee.

Asay Azazettenan Is's'eedda

16 S'oossay hawaadan yaagee; «Ermaasaa, hewaa diraw, ha asatoo woossoppa; unttunttu gishshataa oochchoppa woy waassoppa; neeni unttunttoo gaannatoppa. Ayaw gooppe, taani new sisikke. 17 Unttunttu Yihudaa katamatuwaaninne Yerusaalame ogetuwaan ootsiyaawe ayentto be'ikkiiyye? 18 Naanay mitsaa mis'iino; aawotuu tamaa eetsiino; mac'c'a asatuu, ‹Saluwaa kaatato› giyaa s'oossatiw ukitsaa uukkanaw d'iiliyaa munak'k'iino. Unttunttu taana k'ohana giide, ushshaa yarshshuwaa hara s'oossatoo gussiino.* 19 Hawaan tumu k'ohettiyawe taanee? Hawaan k'ohettiide yeellatiyaawe barenttu huup'iyaw unttuntta gidikkinoo?» yaagee Med'inaa Goday.

20 Hewaa diraw, Ubbaa Mooddiyaa S'oossay hawaadan yaagee; «Be'ite, ta yiluunne ta hank'k'uu ha sa'aa bolla, asaa bollanne mehiyaa bolla, gaden de'iyaa mitsaa bollanne biittan de'iyaa katsaa bolla gukkana. Gukkiide ees's'ana; to"anawukka danddayenna» yaagee.

21 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; «Hintte s'uuggiyaa yarshshuwaa hara yarshshotuwaanna gujjiide, he ashuwaa hinttew miite. 22 Taani unttuntta Gibs'e biittaappe kessiyaa gallassi, s'uuggiyaa yarshshuwaabaa gidina, hara yarshshotuwaabaa gidina, hintte mayzza aawaatoo odabeykke woy azazabeykke. 23 Shin taani unttunttoo ha azazuwaa immaad; ‹Taw azazettite. Yaatooppe, taani hintte S'oossaa gidana; hinttekka ta asaa gidana. Hinttew lo"ana mala, taani hinttena azaziyaa ogiyaa ubbaan hamettite› yaagaad. 24 Shin unttunttu taw sisennan woy hayzzennan is's'eeddino. Unttunttu barenttu iita wozanaa muumetetsaadan hametteeddino; unttunttu sintsaw biyaawaa aggiide, guyye beeddino. 25 Hintte mayzza aawotuu Gibs'e biittaappe keseedda gallassaappe doommiide, hachchi gakkanaw, taani ta k'oomatuwaa, timbbitiyaa odiyaawantta wonttina wonttina hinttew kiittaadde takkaad. 26 Shin hintte taw sisennan woy hayzzennan is's'eeddita. Hintte morggiyaa d'ulisseedditanne hintte mayzza aawotuwaappekka aad'd'iide, iitabaa ootseeddita.

27 «Hawaa ubbaa neeni unttunttoo odana; shin unttunttu ne giyaawaa sissikkino. Neeni unttuntta s'eesana; shin unttunttu new koyikkino. 28 Hewaa diraw, Ermaasaa, neeni unttunttoo hawaadan yaaga; Med'inaa Godaw bare S'oossaw azazettena woy seerina simmenna kawutetsay hawaa. Tumuu d'ayeedda; tumay unttunttu ins's'arssaappe bayeedda. 29 Hintte huup'iyaa meediide olite. Ayaynne bayinna d'ok'k'a deretuwaa bolla kesiide zilaalite. Ayaw gooppe, Med'inaa Goday barena yiloyeedda yeletaa is's'eeddanne aggi basheedda yaaga» yaagee.

30 K'aykka Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Yihudaa asatuu ta sintsan iitabaa ootseeddino. Unttunttu ta suntsan s'eegetteedda Geeshsha Golliyaa tunissanaw, taana sheneyiyaa eek'atuwaa ahiide, Aa giddon wotseeddino. 31 Unttunttu barenttu attuma naanatuwaanne mac'c'a naanatuwaa taman s'uuggiide yarshshanaw, Hinnooma Zanggaaraa d'ok'k'an Toofeeta giyaa yarshshuwaa sa'aa gimbbeeddino. Shin hewe taani unttunttu azazabeenabaanne ta k'ofaan bayinnawaa.* 32 Hewaa diraw, he sa'ay Hinnooma Zanggaaraa woy Toofeeta geetettiyaawe attiide, Shukaa Zanggaaraa yaagettiide s'eesettana gallassatuu yiino yaagee Med'inaa Goday. Ayaw gooppe, moogiyaa sa'ay bayinna diraw, Toofeeti unttunttu barenttu anhaa moogiyaa sa'aa gidanawaa. 33 He wode he asatuwaa anhay saluwaa kafotoonne sa'aa do'atoo k'uma gidana; unttunttu yashissiide yederssiyaawe de'enna. 34 Taani ililssaanne nashshechchaa kooshshay, bullachchiyaawaanne bullachchettiyaan kooshshay Yihudaa katamatuwaaninne Yerusaalame ogetuwaan sisettennaadan diggana. Ayaw gooppe, biittay mela attana» yaagee.*

8

1 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «He wodiyaan Yihudaa kaatetuwaa mek'etsay, kaappotuwaa mek'etsay, k'eesetuwaa mek'etsay, timbbitiyaa odiyaawanttu mek'etsaynne Yerusaalamen de'iyaa asatuwaa mek'etsay ubbay duufuwaappe mas'ettiide kesana. 2 Unttunttu siik'eedda, kiitetteedda, kaalleedda, zoriyaa oochcheeddanne goyinneedda awaw, aginawunne saluwaa s'oolinttiyaa ubbaw mic'ettana. Unttunttu mek'etsay shiik'enna woy moogettenna; shin biittaa bollan pituwaa mala gidanawaa. 3 Laaleedda sa'atuwaan de'iyaa, ha iita kawutetsaappe atteeda asatuu ubbay de'uwaappe hayk'k'uwaa doorana. Taani Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee.

Nagaraanne Muruwaa

4 Med'inaa Goday taana hawaadan yaageedda; «Asatoo yaaga; S'oossay hawaadan yaagee; Itti Asay kunddooppe, simmiide denddenneeyye? Woy itti Asay wora booppe, guyye simmenneeyye? 5 Yaatina, ha Asay ayaw wora beeddee? Yerusaalame ayaw ubbaa gede wora beeddee? Unttunttu c'imuwaa bak'k'i oyk'k'eeddino; haa simmennaan is's'eeddino. 6 Taani minisaade hayzzaad; shin unttunttu tumuwaa haasayikkino. Ta ayaa ootsaadditaashsha? giide bare iita oosuwaa paas'iyaawe ittuunne baawa. Ubbaykka olaw piriis'iyaa paraadan barew barew wos's'ee. 7 Haray atto, shimalaa giyaa kafotuu barenttu wodiyaa eriino; harap'p'etuu, dagic'etuunne waaliyaa giyaa kafotuu barenttu simmiyaa wodiyaa naagiino; shin ta asay Med'inaa Godaa wogaa erenna.

8 «Yaatina, waaniide, ‹Nuuni aad'd'eeda eranchcha; ayaw gooppe, Med'inaa Godaa higgii nuunanna de'ee› gaanaw danddayettii? Worddanchcha s'aafetuu barenttu biiriyan ta higgiyaa wordduwaa kesseeddawaa be'ikkiteeyye? 9 Aad'd'eeda eranchchatuu yeellatana; unttunttu kawushshananne oyk'k'ettana. Unttunttu Med'inaa Godaa k'aalaa oli aggina, unttunttoo ay c'inc'c'atetsay de'ii? 10 Hewaa diraw, taani unttunttu machchetuwaa haratoo, unttunttu gadiyaakka unttuntta s'ooneeddawanttoo immana. Ayaw gooppe, guutsaykka daruukka ubbay wod'iyaa maanaw yirggetiino. Timbbitiyaa odiyaawanttukka k'eesatuu kka ubbay asaa c'immiino.* 11 Unttunttu ta asaa madutsaa sakkennabaa giide, guutsa d'aliyaa wotsiino. Saruu bayinnan, ‹Saro, sara!› yaagiino.* 12 Ha sheneyiyaa oosuwaa ootsiide, unttunttu yeellateeddinoo? Tuytti, unttunttu mulekka yeellatibeykkino. Unttunttu yeellay ayenttokka erikkino. Hewaa diraw, unttunttukka kunddeeddawanttu giddon kunddana; unttunttu k'as's'ayettiyaa wode kawushshana. Med'inaa Goday hawaa odaad» yaagee yaaga yaageedda.

13 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani unttunttu tumuwaappe dafa akkana. Unttunttu woyniyaa turaan ayifii d'ayana; balasiyaa giyaa mitsankka ayifii d'ayana. Aw bonc'c'iikka shullana; taani unttunttoo immeeddabay unttunttuppe aketti kichchana» yaagee.

14 Asatuu hawaadan yaagiino; «Nuuni c'o"u giide ayaw uttiinoo? Ane ittippe shiik'ite; hini gimbbetteedda katamatuwaa geliide, yaan hayk'k'eetto. Med'inaa Goday nu S'oossay nuuna hayk'k'oo pirddi diggeedda; nuuni Aa bolla nagaraa ootseedda diraw, nuw ushanaw wod'iyaa haatsaa immi diggeedda. 15 ‹Sa'ay saro gidana› giide nashshechchan naageeddo; shin lo"obay yibeenna. ‹Nuuni pas'ana› giide naageeddo; shin dagama gideedda. 16 Nu morkketuu paraa daaretsay Daana giyaa kataman sisettee; unttunttu wotara paratuwaa c'aagetsan biittay ubbay k'aas's'ee. Biittaanne biittan de'iyaawaa ubbaa, katamaanne kataman asaa ubbaa mi d'ayissanaw yeeddino» yaagiino.

17 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Be'ite, taani shooshshatuwaa hintte giddo yeddana. Muruniyaawanttu murunuu te"anaw danddayenna hasotuwaa hintte giddo yeddana; unttunttu hinttena dukkana» yaagee.

Ermaasi Kayyotteedda

18 Pas'anaw danddayenna keeshshaa taani kayyotaad; ta wozanaykka ta giddon seeree. 19 Ta Asay haakko biittan waassiyaa waasuwaa sisite. Unttunttu, «Med'inaa Goday S'iyoonen baawee? Ha S'iyoone Kaatii laa"entso yaan de'ennee?» yaagiide waassiino.

S'oossay unttunttu Kaatii, «Unttunttu barenttu masseedda misiletuwaan, barenttu patsenna allaga eek'atuwaan won taana ayaw yiloyeeddinoo?» yaagee.

20 Asay, «Hekko c'akaa wodiinne aad'd'eeda; boniinne wureedda; nuuninne attibookko» yaagiide waassiino.

21 Simmi ta Asay maduns's'eedda diraw, ta wozanaykka maduns's'eedda. Taani kayyottay; yashshay taana oyk'k'eedda. 22 Gala'aaden tiggiyaa d'alii baaweeyye? Yaan aakimii de'ennee? Yaatina, ta asaa me'uu ayaw pas'ennee?

9

1 Ta huup'ii haatsaa ollaa gideerenneeshsha! Ta ayifetuukka afotsa pultto gideerikkinooshsha! Yaatintto taani ta asatuwaappe morkketuu kushiyan hayk'k'eeddawanttoo k'ammanne gallassi yeekkana shin! 2 ta asaappe shaakkettaade baana mala, taw bazzuwaan siiray ak'iyaa sa'ay de'eerenneeshsha! Ayaw gooppe, unttunttu ubbay sharmus'a; unttunttu makkaliyaa asaa zata.

3 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Ta asatuu barenttu ins's'arssan odanaw ubbaa wode giigi utteeddino; unttunttu biittan tumuwaa diraw wordduu minneedda. Unttunttu iitaappe iitaw aad'd'iino; taana erikkino» yaagee.

4 K'aykka S'oossay hawaadan yaagee; «Shooruu shooruwaappe naagettite; hintte ishatuwaakka ammanettoppite. Ayaw gooppe, ishay ubbay c'immiyaawaanne shooro ubbay zigiriyaawaa. 5 Shooruu shooruwaa c'immee; ittuunne tumuwaa haasayenna. Unttunttu barenttu ins's'arssaa haasayanaw tamaarissi wotseeddino. Unttunttu nagaraa ootsiide daaburiino. 6 Neeni c'imuwaa giddon de'aassa. Unttunttu barenttu c'imuwaan taana erennan is's'eeddino» yaagee Med'inaa Goday.

7 Hewaa diraw, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani unttuntta seerissaade paac'c'ana. Ta asaa diraw, simmi taani harabaa ayaa ootsanaw danddayayitaa? 8 Unttunttu ins's'arssay wod'iyaa wonddaafiyaa mala; unttunttu an c'imuwaa haasayiino. Barenttu doonaan ittuu ittoo saro k'aalan haasayiino; shin barenttu wozanaan p'iriyaa wotsiino. 9 Yaatina, taani ha yewoo unttuntta muranaw bessikkitaa? Taani ta huup'iyaw hawaa mala kawutetsaa bolla haluwaa kesikkitaa?» yaagee Med'inaa Goday. 10 Taani d'ok'k'a deretoo yeekkananne waassana; bazzo hentsaa gadetuwaa zilaalana. Ayaw gooppe, unttunttu basheeddino; yaana itti asaynne aad'd'ena. Mehiyaa s'aaguunne sisettenna; saluwaa kafotuunne do'atuu bak'atiide bi kichcheeddino.

11 S'oossay hawaadan yaagee; «Yerusaalame katamaa taani koleteedda keelaanne worakanatuu geessuu ona ootsana. Yihudaa katamatuwaakka ooninne de'enna mela sa'aa ootsana» yaagee.

12 Hawaa akeekanaw aad'd'eeda eranchchay oonee? I hara asaw odana mala, Med'inaa Goday bare ins's'arssan oossi odeeddee? Itti asaynne Aa gidduwaana aad'd'ena mala, biittay bayiide, bazzuwaadan oneeddawe ayaasee?

13 Med'inaa Goday yaageedda; «Hawe haneeddawe, unttunttoo taani immeedda higgiyaa unttunttu aggeeda diraassa. Unttunttu taw azazettenaaninne ha higgiyaa kaallennaan is's'eedda diraassa. 14 Hewaa aggiide, unttunttu barenttu wozanaa muumetetsaa kaalleeddino; unttunttu barenttu aawotuwaa tamaarisseeddawaadankka Ba'aala giyaa eek'atoo goyinneeddino» yaageedda.

15 Hewaa diraw, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; «Be'ite, taani ha asaa c'ammiyaa k'umaa miizaananne wod'iyaa haatsaa ushshana. 16 Unttunttu woy unttunttu aawotuu erenna kawutetsatuwaa giddon taani unttuntta laalana. Taani unttuntta d'ayissana gakkanaw, mashshaan yederssana» yaagee.

Yerusaalame Asay Zilaaleedda

17 K'aykka Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Ane k'oppite. Yeekuwaa yeekkiyaa mac'c'a asatuwaa s'eesiide ayyissite; zilaassaa zilaaliyaa eranchcha mac'c'a asatoo kiittite. 18 Unttunttu ellekka yiide, nu ayifii afotsaa s'illuwaa s'okana gakkanaassinne nu ayifiyaa c'iruu haatsaa pulttana gakkanaw nu bolla zilaalino. 19 S'iyoonen hawaadan giyaa zilaassaa kooshshay sisettee; ‹Aayyeero! Nuuni bayeeddo! Nuuni mulekka kawushsheeddo! Nu Gollii koleti kichcheedda diraw, nuuni biittaa aggiide baanaw koshshee› yaagiino» yaagee.

20 Hinttenoo, mac'c'a asatoo, Med'inaa Godaa k'aalaa sisite! Hintte haytsay Aa doonaappe kesiyaa k'aalaa hayzzo. Hintte mac'c'a naanatuwaa zilaassaa tamaarissite; shoorata shoorato koyissuwaa tamaarissu. 21 Ayaw gooppe, hayk'k'uu naanatuwaa ogiyaan, wodallatuwaakka gutaran k'ees'iidde yiide, nu maskkootetuwaa gakkeedda; nu kaate golletuwaankka geleedda.

22 Med'inaa Goday taana hawaadan yaagiide azazeedda; «S'oossay hawaadan yaagee; ‹Asaa anhay pituwaadan dembban laalettana; unttunttu c'akkiyaawanttu c'akkiide oleedda katsaa mala; unttuntta ooninne shiishshenna› yaaga» yaagiide azazeedda.

23 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Aad'd'eeda eranchchay bare eran c'eek'k'oppo; wolk'k'aamay bare wolk'k'an c'eek'k'oppo; woy durii bare duretetsan c'eek'k'oppo. 24 Shin c'eek'k'iyaa uray ooninne taana eriyaawaaninne akeekiyaawan c'eek'k'o.* Aggena siik'uwaa, suure pirddaanne s'illotetsaa sa'aa bollan ootsiyaa Med'inaa Godaa, taana eriyaawan c'eek'k'o. Ayaw gooppe, taani hawanttun nashetay. Taani Med'inaa Goday hawaa odaad» yaagee.

25 K'aykka Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Be'ite, barenttu ashuwaa s'alala k'as's'aretteedda asatuwaa taani murana gallassatuu yiino. 26 Hewanttukka Gibs'e, Yihudaa, Eedooma, Amoonanne Moo'aaba biittaa asatuwaanne barenttu huup'iyaa shufeeriyaa meediide, bazzuwaan de'iyaa asatuwaa ubbatuwaa. Ayaw gooppe, ha kawutetsatuwaa ubbaa Asay tumuwaappe k'as's'arettibeenna; Israa'eeliyaa Asay ubbaykka bare wozanaan k'as's'arettibeenna» yaagee.

10

S'oossaanne Eek'aa

1 Hinttenoo, Israa'eeliyaa asatoo, Med'inaa Goday hinttew odiyaa k'aalaa sisite! 2 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Deretuwaa ogiyaa hintte tamaaroppite. Deretuu saluwaa bolla malaataa be'iide dagammooppekka, hintte dagammoppite. 3 Ayaw gooppe, deretuwaa wogay mela. Unttunttu mitsaa woraappe k'ans's'iino; massiyaawe kalttan massee. 4 Unttunttu biraaninne work'k'aan alleek'k'issiino; k'aas's'ennaadan madooshaan misimaariyaa d'ishiide oytsiino. 5 Unttunttu eek'atuu unttunttu leekiyaa garssan kafuwaa dagantsanaw essiyaa misiliyaa mala. Haasayanaw danddaykkino. Hamettanaw danddayenna diraw, Asay unttuntta tookkee. Unttunttoo mulekka yayyoppite. Ayaw gooppe, unttunttu hinttena k'ohanaw danddaykkino; k'ay maaddanawukka danddaykkino» yaagee.

6 Abeet Med'inaa Godaw, ne malay ooninne baawa. Neeni wolk'k'aama; ne suntsaykka wolk'k'aamanne wolk'k'aama. 7 Abeet kawutetsatuwaa Kaatiyaw, neena bonchchennaan agganawe oonee?* Neena bonchchanaw bessee; ayaw gooppe, aad'd'eeda eranchcha asaa giddoninne unttunttu kawutetsaa ubbaa giddon ne mali baawa. 8 Unttunttu eeyyanne donc'c'illowantta; unttunttu mitsaappe masseedda, patsenna eek'atuwaappe ayaa tamaariino? 9 He eek'atuu Tarsseesappe yeedda biraaninne Ufaazeppe yeedda work'k'aan alleek'k'etteedino. Unttunttu woyniyaa eessaanne saluwaa malatiyaa med'uwaana mayuwaan kameteeddino. Unttunttu ubbay kushiyaa oosuwaa hiillatuwaan oosetteeddino. 10 Shin Med'inaa Goday tumu S'oossaa; I de'uwaa S'oossaanne med'inaa Kaatiyaa. Aa hank'k'uwaan biittay k'aas's'ee; kawutetsatuukka Aa hank'k'uwaa danddaykkino.

11 S'oossay hawaadan yaagee; «unttunttoo hawaadan yaagaade oda; ‹Hewanttu saluwaanne sa'aa med'd'ibeenna s'oossatuu sa'aappenne saluwaa garssaappe d'ayana› yaaga» yaagee.

S'oossaa Sabbiyaa Sabaa

12 Bare wolk'k'an sa'aa med'd'eeddawe,

bare aad'd'eeda eran sa'aa esseeddawe,

bare akeekan salotuwaa mic'c'eeddawe Aa.

13 I wolk'k'aamiyaa wode,

salotuwaan de'iyaa haatsatuu guummiino.

I shaaretuwaa sa'aa gas'aappe pude dentsee.

I iraa bukissiidde,

walk'k'antsaa wolk'k'amissee.

C'arkkuwaakka bare minjja saappe kessee.

14 Asi ubbay era d'ayiide dammeedda;

work'k'aa tigiyaa Asay ubbay

bare eek'atuwaan yeellateedda.

Ayaw gooppe, he eek'atuu c'imuwaa;

unttunttun shemppuu baawa.

15 Unttunttu patsennabaa;

unttunttu k'id'e oosuwaa.

Unttunttu murettiyaa wodiyaan d'ayana.

16 Shin Yaak'ooba Saamaa gidiyaawe

hewanttu mala gidenna.

Ayaw gooppe, I ubbabaa med'd'eeddawaa;

Israa'eelii I barew dooreedda kawutetsaa.

Aa suntsaykka Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa.

Yiyaa Iitaa

17 Hinttenoo, morkkii dooddeeddawanttoo, biittaappe kesanaw hinttew de'iyaawaa k'oriide shiishshite. 18 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani ha wodiyaan ha biittan de'iyaa asatuwaa kessaade yambbarana. Hintte omoodettana mala, taani hintte bolla iitabaa ahana» yaagee.

19 Aayye ta madutsaw! Ta madutsay pas'ennawaa. Shin taani, «Hawe ta harggiyaa; taani danddayanaw bessee» yaagaad.

20 Ta dunkkaanii koletti d'ayeedda; Aa wodoruu ubbay duus'eretteedda. Ta naanatuu ubbay taappe shaakkettiide bi kichcheeddino; unttunttu baawa. Ta dunkkaaniyaa zaariide tolanaw woy ta gaaridduwaa kak'k'anaw ha"i itti asaynne attibeena.

21 Hentsanchchatuu dammeeddino; unttunttu Med'inaa Godaa oochchibeykkino. Hewaa diraw, unttunttoo injjetennan is's'eeddanne unttunttu wudii ubbay laaletteedda. 22 Sisite! Ooratsa oduu yeedda; hewenne, «Huup'issa baggana de'iyaa kawutetsan wolk'k'aama dirbbay denddee» yaagiyaawaa. Aa olanchchatuu yiide, Yihudaa katamatuwaa bazuwaanne worakanatuu geessoyiyaasaa kessana.

23 Abeet Med'inaa Godaw, asaa de'uu he aawoo buzo gidennawaanne bare hemetaa suurissanawe aawuu shene gidennawaa taani eray. 24 Abeet Med'inaa Godaw, taana seera; shin likkiyaan gido. Ne hank'k'uwaan gidoppo; hewe d'ayooppe neeni taana guutsaade d'ayissana. 25 Ne hank'k'uwaa neena erenna kawutetsatuwaa bollanne ne suntsaa s'eesenna asatuwaa bolla tiga. Ayaw gooppe, unttunttu Yaak'ooba asaa meeddino; unttunttu unttuntta ashshenan mi diggeeddinonne unttunttu aawuwaa biittaa d'ayisseeddino.

11

Ermaasanne S'oossaa C'aak'k'uwaa

1 Med'inaa Godaappe Ermaasaw yeedda k'aalay hawaa; 2 «Ha c'aak'uwaa k'aalatuwaa sisa; Yihudaa asawunne Yerusaalame kataman de'iyaawanttoo oda. 3 Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee gaade oda. Ha c'aak'uwaa k'aalaw azazettenawe shek'k'etteeddawaa gido. 4 Taani kase hintte aawotuwaa Gibs'e biittaappe, birataa seerissiyaa c'ooc'iyaappe kessiyaa wode, Taw eeno giite; ta hinttena azaziyaawaa ubbaa ootsite. Yaatooppe, hintte ta asaa gidana; taanikka hintte S'oossaa gidana yaagaad. 5 Hewaadankka, maatsaanne eessaa goggiyaa biittaa kase hintte aawaatoo immanaw, taani c'aak'k'eedda c'aak'uwaa polana yaagaad. Hewenne, hachchi hintte laatteedda biittaa yaaga» yaagee.

Taani, «Eeno, Med'inaa Godaw, amen"i» yaagaad.

6 Med'inaa Goday taw hawaadan yaageedda; «Hawaa ta k'aalaa ubbaa Yihudaa katamatuwaaninne Yerusaalame ogetuwaan hawaadan yaagaade awaaya; ‹Ha c'aak'uwaa k'aalaa sisite; Aa kaallite. 7 Kase hintte aawotuwaa taani Gibs'e biittaappe kessoodeppe hachchi gakkanaw, zaara zaaraadde, «Taw azazettite!» gaade seeraad. 8 Shin unttunttu ta k'aalaa sisibeykkino woy hayzzibeykkino. Hewaa aggiide, unttunttu barenttu iita wozanaa muumetetsaa kaalleeddino. Taani ta c'aak'uwaa k'aalaa unttunttu naagana mala azazaad; shin unttunttu is's'eeddino. Hewaa diraw, he c'aak'uwaa giddon s'aafetteedda shek'aa ubbaa unttunttu bolla ahaad› yaaga» yaageedda.

9 Zaariidekka Med'inaa Goday taw hawaadan yaageedda; «Yihudaa asaa giddoninne Yerusaalamen de'iyaawanttu giddon mak'k'uu de'ee. 10 Unttunttu kase ta k'aalaa sisennan is's'eedda barenttu mayzza aawotuwaa nagaraw guyye simmeeddino. Unttunttu hara s'oossatoo goynneeddinonne unttunttoo ootseeddino. Israa'eeliyaa asatuukka Yihudaa asatuukka taani kase unttunttu mayzza aawotuwaana c'aak'k'eteedda c'aak'uwaa kantseeddino. 11 Hewaa diraw, Med'inaa Goday unttuntta hawaadan yaagee; ‹Unttunttu bak'atiide attanaw danddayenna metuwaa taani unttunttu bolla ahana. Unttunttu taw waassinakka, taani unttunttoo sisikke. 12 He wode Yihudaa katamatuwaa asatuunne Yerusaalame asatuu biide, barenttu is'aanaa c'uwayiyaa s'oossatoo waassana. Shin metuwaa wode he s'oossatuu mulekka unttunttu maaddikkino. 13 Hinttenoo, Yihudaa asatoo, hintte s'oossatuu hintte katamatuwaa keeshshaa c'ora. K'ay Ba'aala giyaa he yeella s'oossaw is'aanaa c'uwayanaw hintte esseedda yarshshiyaa sa'atuu Yerusaalame ogetuwaa keeshshaa c'ora› yaagee.

14 «Ermaasaa, ha asatoo taana ayinne woossoppa; unttunttu diraw gaannatoppa woy oochchoppa. Ayaw gooppe, unttunttu barenttu metuwaa gallassi taana s'eesiyaa wode taani unttunttoo sisikke.

15 «Darotuwaana bare iita mak'k'uwaa mak'k'ettiide ta siik'iyaa Asay ta Geeshsha Golliyaan beettanaw bessii? Hintte hintte iita oosuwaa ootsishin, yarshshetteedda mehiyaa ashuu hinttena muruwaappe ashshanee? Ashshintto hintte nashettana shin» yaageedda.

16 Med'inaa Goday neena, Dic'c'iyaa, Lo"o Ayifiyaa Ayifiyaa Wogaraa yaagiide suntseedda. Shin I ha wogaraa wolk'k'aama dadaa guntsan, taman s'uuggana; Aa k'ankkatuukka me"erettana.

17 Taani, hinttena tokkeedda Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hintte bolla iitabaa ahanaw awaayaad. Ayaw gooppe, Israa'eeliyaa asatuunne Yihudaa asatuu Ba'aalaw is'aanaa c'uwayiide, taana yiloyeeddino.

Ermaasa Wod'anaw Mak'etteedda Mak'k'uwaa

18 Med'inaa Goday unttunttu mak'k'uwaa taw k'onc'c'isseedda diraw, taani eraad. He wode unttunttu iitaa ootsiyaawaa I taana besseedda. 19 Taani shukaw kaaletsiide afiyaa aada dorssaa maraa mala gidaaddi. Unttunttu ta bolla, «Ane nuuni mitsaakka Aa ayifiyaakka d'ayisseetto. Aa suntsay mulekka hassayettenna mala, ane nuuni Aa pas'a de'iyaawanttu giddoppe d'ok'olliide d'ayisseetto» yaagiide mak'etteeddawaa taani erabeykke. 20 Shin abeet Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaw, s'illuwaa pirddiyaawoo, asaa wozanaa kahaa k'oriyaawoo, neeni unttunttu bolla ne haluwaa kesiyaawaa taana bessa. Ayaw gooppe, taani ta k'ohuwaa new maganaad.

21 Hewaa diraw, «Med'inaa Godaa suntsan timbbitiyaa odoppa; neeni nu kushiyan hayk'k'ana» yaagiide, neena wod'anaw koyiyaa Anatoota asaw Med'inaa Goday giyaawe hawaa. 22 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani unttuntta murana. Unttunttu wodallatuu mashshaan hayk'k'ana; unttunttu mac'c'a naanatuunne attuma naanatuu koshan hayk'k'ana; 23 unttunttuppe ittuunne de'enna. Ayaw gooppe, taani muriyaa laytsi Anatoota asaa bolla iitabaa ahana» yaagee.

12

Ermaasa Ooshaa

1 Abeet Med'inaa Godaw, taani neenanna mootettiyaa wode, ubbabankka neeni s'illuwaa. Gidooppenne, taani s'illo pirddaabaa neenanna haasayanaw koshshee. Iita asatuu ootsiyaawe unttunttoo ayaw injjetii? Ammanettennawanttu ayaw ishaliide de'ino? 2 Neeni unttuntta tokkina; s'ap'uwaa yeddeeddino; dic'c'iide ayifiyaa ayifeeddino. Unttunttu neena doonaappe yeggikkino; shin unttunttu wozanaappe neeni haakuwaan de'aassa. 3 Shin abeet Med'inaa Godaw, neeni taana eraasa. Taana be'aasa; taani new ayaa k'oppintto paac'c'aasa. Shukkiyaa dorssatuwaadan, neeni he iita asatuwaa goochchaade kessa! Shukaa gallassaw unttuntta dummayaade wotsa! 4 Biittay melanawenne dembbaa ubbaan doleedda maatay shullanawe awude gakkanaassee? Biittan de'iyaa asaa iitatetsaa diraw, do'aynne kafuu wureedda. Hewaa bollakka asatuu, «S'oossay nuuni ootsiyaawaa demmenna» yaagiino.

S'oossaa Zaaruwaa

5 S'oossay Ermaasaw hawaadan giide zaareedda; «Neeni gediyaan wos's'iyaa asatuwaana wotsaa naasettaade daaburooppe, paraana waana naasettay? Neeni saro biittan d'ubettooppe, Yorddaanoosa wora garssan waana hamettay? 6 Ne ishatuu, hintte soo asatuu neena aatsiide immeeddino; unttunttu ne bolla denddeeddino. Hewaa diraw, unttunttu new lo"obaa haasayooppenne, unttunttun ammanettoppa.

7 «Taani Israa'eeliyaa aggaad; taani ta dooretteedda kawutetsaa olaad. Taani ta siik'iyaa asaa Aa morkketuu kushiyan aatsaade immaad. 8 Ta dooretteedda Asay taw bazzuwaan gaammuwaa mala gideedda. I ta bolla gudeedda; hewaa diraw, taani Aa is's'aad. 9 Ta dooretteedda Asay taw hara gac'etuu dooddiide dukkiyaa shachchaa gac'ati mala gideedee? Biite; do'atuwaa ubbaa shiishshite; Aa maana mala ahite.

10 «Daro allaga kaatetuu ta woyniyaa turaa sa'aa bayzzeeddino; ta gadiyaa yed'd'eeddino; ta lo"o biittaa bazzo ootseeddino. 11 He biittay bayiide os's'eedda; ta sintsan melanne ayinne baynawaa gideedda. K'arettiyaawe bayinna diraw, mule biittaykka bayeedda. 12 Bazzuwaan ayaynne bayinna d'ok'k'a deretuwaa ubbaa aad'd'iidde, bonk'k'iyaawanttu yeeddino; ayaw gooppe, Med'inaa Godaa mashshay biittaa ha gas'aappe hini gas'aa gakkanaw meedda. Hewaa diraw, ooninne saro attanaw danddayenna. 13 Unttunttu zarggaa zeriide, aguntsaa c'akkeeddino. Unttunttu daro daabureeddino; shin ayinne wod'issibeykkino. Med'inaa Godaa hank'k'uwaa boshaanne gaasuwaan unttunttu katsay d'ayeedda» yaageedda.

14 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani ta asatoo Israa'elatoo immeedda biittaa oyk'k'eedda, ta iita shooro kawutetsatuwaa gidooppe, taani unttuntta unttunttu biittappe d'ok'ollana. K'ay Yihudaa asatuwaakka unttunttu giddoppe ashana. 15 Shin unttunttu biittaappe d'ok'olleeddawaappe guyyiyaan, zaaretsaade taani unttunttoo k'arettana; taani unttunttu huup'iyaan huup'iyaan unttunttu laata gadiyaa, unttunttu kawutetsaa biittaa zaaraadde ahana. 16 Kase ta asaa Ba'aala suntsan c'aak'k'anaadan tamaarisseeddawaadan, unttunttu ta asaa ogiyaa loytsi tamaarooppenne ta suntsan, ‹Med'inaa Goday ero!› yaagiide c'aak'k'ooppe, unttunttu ta asaa giddon minniide de'ana. 17 Shin ay kawutetsaynne azazettenan is's'ooppe, taani Aa ubbaanna d'ok'olaade d'ayissana. Taani Med'inaa Goday hawaa odaad» yaagee.

13

Liinuwaa Danc'c'uwaa

1 Med'inaa Goday taana, «Ba; baade layinuwaa giyaa k'ac'inaappe dadetteedda danc'c'uwaa shammaade, ne s'eessan danc'c'a; shin haatsaan boshissoppa» yaageedda. 2 Hewaa diraw, taani Med'inaa Goday azazeeddawaadan danc'c'uwaa shammaade, ta s'eessan danc'c'aad.

3 Med'inaa Godaa k'aalay laa"entso taakko yeedda; yiide, 4 «Neeni shammeedda danc'c'uwaa, ne s'eessan neeni danc'c'eeddawaa akkaade, Efiraas'iisa Shaafaa afa. Shuchchaa kooppuwan k'osa» yaageedda. 5 Taani Med'inaa Goday taw odeeddawaadan afaade, Efiraas'iisa Shaafaa matan k'osaad.

6 Daro gallassaappe guyyiyaan Med'inaa Goday, «Dendda; Efiraas'iisa Shaafaa baade, taani neena, ‹Yaan k'osa› geedda danc'c'uwaa akka» yaageedda. 7 Taani Efiraas'iisa Shaafaa baade, bookkaade, danc'c'uwaa ta k'oseeddasaappe kessaade akkaad. Shin he danc'c'uu ha"i bayiide, ubbaanna ayinne go"ennabaa gideedda.

8 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa k'aalay taakko yeedda; 9 «Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Taani hewaadan Yihudaa asaa ayyuwaanne Yerusaalame wolk'k'aama otoruwaa giishshana. 10 Ta k'aalaa sisennan is's'iide, barenttu wozanaa muumetetsaa kaalliide, hara s'oossatoo ootsanawunne goyinnanaw biyaa ha iita asatuu, ha danc'c'uwaadan mulekka go"ennabaa gidanawaa. 11 Danc'c'uu asaa s'eessaa bak'k'i oyk'k'iyaawaadan, Yihudaa Asay ubbaynne Israa'eeliyaa Asay ubbay ta asaa gidana malanne ta suntsaw galataanne bonchcho gidana mala, unttunttu taana bak'k'i oyk'k'anaadan ootsaad. Shin unttunttu sisennan is's'eeddino› yaagee Med'inaa Goday» yaageedda.

Woynniyaa Eessaa S'uggaa

12 K'aykka I, «Ermaasaa, asaw hawaadan yaaga; Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay, ‹Itti itti s'uggan woyniyaa eessay kumana› yaageedda yaaga. Unttunttu neena, ‹Won nuuni itti itti s'uggan woyniyaa eessay kumanawaa erokkooyye?› yaagooppe, 13 neeni unttunttoo yaagaade oda, Med'inaa Goday yaagee; ‹Taani ha biittan de'iyaa asaa ubbaa, haray atto Daawita kaatetuwaa araatan uttiyaa kaatetuwaa, k'eesetuwaa, timbbitiyaa odiyaawanttanne Yerusaalamen de'iyaa asaa ubbaa, unttunttu matsottana gakkanaw, woyniyaa eessan kuntsana. 14 Taani unttuntta, asaa asaana, aawuwaa na'aanna dom"issana. Taani unttuntta d'ayissanaappe attina, unttunttoo keekikke, k'arettikkenne maarikke› yaagee Med'inaa Goday yaaga» yaageedda.

Omooduwaabaa

15 Sisitenne hayzzite; aggite otorettoppite. Ayaw gooppe, hawaa Med'inaa Goday odeedda.

16 Med'inaa Goday hintte S'oossay d'umissanaappe kasetiide, hintte gediikka d'umiyaa deriyaan d'ubettanaappe kasetiide, Aa bonchchite. Hintte, «Poo'uu yaana» giide naagiita; shin I d'ip'p'i go d'umaw laammana.

17 Shin hintte sisennan is's'ooppe, hintte otoruwaa diraw, taani geeman yeekkay. Med'inaa Godaa wudii omoodettiide bi kichcheedda diraw, taani yeekkay; ta ayifiikka afotsaa holssayee.

18 S'oossay taana, «Kaatiyawunne kaatiyaa aattiw, kaatatiw hawaadan yaagaade oda; ‹Hintte bonchcho alleek'k'o kallachchay hintte huup'iyaappe kunddeedda diraw, hintte kaatetuwaa araataappe duge wod'd'ite. 19 Neegeeba biittan de'iyaa katamatuu ubbay gorddetti kichcheeddino. Unttunttu dooyanaw itti asaykka yaan baawa. Yihudaa Asay ubbaanna betiide bi kichcheedda› yaaga» yaageedda.

20 K'aykka S'oossay, «Ane d'ok'k'u gaade, huup'issa baggaappe yiyaawantta s'eella. New imetteedda wudii, neeni c'eek'etteedda dorssatuu hak'an de'ino? 21 Neeni new lage gidana mala, koyeeddawanttu neena s'ooniide mooddiyaa wode waagay? yeluwaa oytsay neena oyk'k'ennee? 22 Neenoo Yerusaalame, ne wozanaan, ‹Hawe ubbay ta bolla ayaw gakkeedee?› gooppe, ne mayuu k'aareteeddawenne Asay neena bonk'k'eeddawekka ne nagaray dareedda diraassa. 23 Tumu Toop'p'iyaa Asay bare bollaa malaa, woy maahii bare shachchatetsaa laammanaw danddayii? Danddayenna! Hewaadankka, iita oosuwaa ootsi meezeteeddawanttu hintte, lo"o oosuwaa ootsanaw mulekka danddaykkita» yaageedda.

24 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani hinttena bazzo c'arkkuu afiyaa suullaadan laalana.

25 «Hintte saamay, taani hinttew immiyaa gishuu hawaa. Hintte taana dogeedda dirawunne worddo s'oossatuwaan ammanetteedda dirassa. 26 Hintte kalluu beettana mala, taani hintte bollaappe mayuwaa k'aara yeggana. 27 Neeni woshumiyaawaa, neeni wotara paraadan, ziitaw c'aaggiyaawaanne ne yeellay bayinna sharmus'atetsaa, neeni deriyaaninne dembban ootsiyaa sheneyiyaa oosuwaa taani be'aad. Yerusaalame, new aayye! Neeni awude gakkanaw geeyyennan de'ay?» yaagee.

14

Koshaabaa

1 Koshaabaa Med'inaa Goday Ermaasaw odeedda k'aalay hawaa; 2 «Yihudaa biittay kayyottee; Aa katamatuu labbaniino. An de'iyaa asatuu biittan uttiide yeekkiino; Yerusaalame Asay waasuwaa s'ulisee. 3 Dure asatuu haatsaa tikkanaw barenttu k'oomatuwaa kiittiino. Unttunttu haatsaa ollaa biino; shin haatsaa demmikkino. Barenttu otuwaa mela tookki akkiide simmiino. Haniyaawaa d'ayi yeellatiide, barenttu huup'iyaa gullettiino. 4 Iray bukkenna diraw, biittay meliide za"ee. Goshshanchchatuu yeellatiide, barenttu huup'iyaa gullettiino. 5 Maatay bayinna diraw, dogatta bare yeleedda galo maratto dembban olaade baw. 6 Wora haretuu ayaynne bayinna d'ok'k'a deretuwaan ek'k'iide, worakanatuwaadan yaaretiino. Unttunttoo miyaabay d'ayina, unttunttu ayifii s'eellanaw daabureedda» yaageedda.

7 Asay hawaadan yaagiide woosseedda; «Abeet Med'inaa Godaw, nu nagaray nu bollan markkattooppenne, ne suntsaa diraw, nuw ittibaa ootsa. Nuuni neeppe daro gede guyye simmeeddo; ne bollan nagaraa ootseeddo. 8 Abeet Israa'eelii naagiyaa nashshechchaw, metuwaa wodiyaan Aa ashshiyaawoo, neeni biittan imatsaadan, itti k'amma ak'anaw geleedda ogiyaa asaadan ayaw hanay? 9 Neeni dagammeedda asaadan, ashshanaw danddayenna mino asaadan ayaw hanay? Abeet Med'inaa Godaw, neeni nu gidduwaan de'aassa! Nuuni ne suntsan s'eesetteedda; nuuna neeni aggoppa!» yaageedda.

10 Ha asatuwaabaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Unttunttu toyilakattiyaawaa loytsi siik'iino; barenttu gediyaa te"ikkino. Hewaa diraw, Med'inaa Goday unttunttun nashettena. I unttuntta iita oosuwaa hassayiide, unttunttu nagaraa diraw, unttuntta murana» yaagee.

11 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Goday taana; «Ha asatuwaa sarotetsaw taana woossoppa. 12 Unttunttu s'oomooppekka, taani unttunttu waasuwaa sisikke. S'uuggiyaa yarshshuwaanne katsaa yarshshuwaa unttunttu yarshshooppekka, taani unttunttu yarshshuwaa akkikke. Taani unttunttu olan, koshaaninne iita harggiyaan d'ayissana» yaageedda.

13 Taani hawaadan yaagaad; «Abeet Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw, timbbitiyaa odiyaawanttu unttunttoo, ‹Hintte olaa be'ikkita woy koshay hinttena oyk'k'enna. Taani hinttew ha biittan pac'c'enna sarotetsaa immana› yaagee yaagiino» yaagaad.

14 Med'inaa Goday taw hawaadan yaageedda; «Timbbitiyaa odiyaawanttu ta suntsan wordduwaa odiino. Taani unttuntta kiittabeykke, woy azazabeykke, woy unttunttoo odabeykke. Unttunttu hinttew timbbitiyaa giide odiyaawe wordduwaa sas'aa, patsenna kaayuwaanne k'oppi akkiide odiyaa worddobaa. 15 Hewaa diraw, Ta suntsan timbbitiyaa odiyaawanttubaa gidooppe, taani unttuntta kiittabeykke. Shin unttunttu, ‹Olay woy koshay ha biittaa bochchenna› yaagiino. He timbbitiyaa odiyaawanttu barenttu huup'iyaw olaaninne koshan d'ayana yaagee med'inaa Goday! 16 K'ay unttunttu timbbitiyaa odiyaa Asay koshaanne olaa gaasuwaan hayk'k'ana; unttunttu anhay karen Yerusaalame ogiyaan olettana. Unttunttu woy unttunttu mac'c'a asaa, unttunttu attuma naanatuwaa woy unttunttu mac'c'a naanatuwaa moogiyaawe d'ayana. Taani unttunttoo bessiyaa waayiyaa unttunttu bolla tigana» yaageedda.

17 Ta kayyuwaabaa taani asaw hawaadan yaagaade odana mala, S'oossay taana azazeedda; « ‹Ta Asay daro deshettiide, loytsi maduns's'eedda diraw, ta ayifetuu k'ammanne gallassi shemppennan afos's'ino. 18 Taani dembbaa booppe, mashshaan siifetteeddawantta be'ay. Katamaa gelooppe, k'ay koshan gilk'k'eeddawantta be'ay. Timbbitiyaa odiyaawanttunne k'eesatuu, «Nuuni pac'i bayinnan ootseetto» giino; shin unttunttu barenttu ootsiyaawaa erikkino› yaaga» yaageedda.

Asay S'oossaa Woosseedda

19 Abeet S'oossaw, neeni Yihudaa mule aggaadii? S'iyoone asaa is's'aadii? Neeni nuuna pas'ennaadan ootsaade ayaw dechchaadii? «Saro gidanawaa» giide naageeddo; shin ayaynne lo"obay nuw gakkibeenna. «Pas'ana wodii yaana» giide naageeddo; shin dagama s'alalay yeedda.

20 Abeet Med'inaa Godaw, nuuni nu iitatetsaa ereeddo; nu aawotuwaa bayzzuwaakka akeekeeddo; nuuni tumuwaappe ne bolla nagaraa ootseeddo. 21 Nuuna ne suntsaa diraw kad'oppa; ne bonchcho araatay de'iyaa Yerusaalame kawushshoppa. Neeni nuunanna c'aak'k'eteedda c'aak'uwaa hassaya; ne c'aak'uwaa kantsoppa. 22 Won kawutetsatuwaa eek'atuwaappe ittuu iraa bukissanaw danddayii? Saluu bare sheniyaan puusiyaa duge kiittanaw danddayii? Danddayenna! Abeet Med'inaa Godaw, nu S'oossaw, hewaa danddayiyaawe neena! Hawaa ubbaa ootsiyaawe neena gidiyaa diraw, nuuni neenan nashshechchaa ootseetto.

15

Yihudaa Asaa Bolla Gakkiyaa Pirddaa

1 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Goday taw hawaadan yaageedda; «Haray atto Musenne Sameeli ta sintsan ek'k'inttonne, ta wozanay ha asatuwaakko simmenna. Unttuntta ta sintsappe digga; unttunttu biino.* 2 K'ay unttunttu neena, ‹Nuuni hak'a baanee?› giide oochchooppe, Med'inaa Goday hawaadan yaagee gaade unttunttoo oda;* ‹Hayk'k'oo pirddetteeddawanttu, hayk'k'oo biino. Mashshaw pirddetteeddawanttu, mashshaw biino. Koshaw pirddetteeddawanttu, koshaw biino. Omoodettanaw pirddetteeddawanttu, omoodoo biino› yaagee» yaageedda.

3 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani oyddu k'ommo bayetsaa unttunttu bolla ahana; hewanttunne, unttuntta wod'anaw mashshaa, unttunttu anhaa goochchanaw kanatuwaa, unttunttu ashuwaa miide d'ayissanaw saluwaa kafotuwaanne sa'aa do'atuwaa. 4 Hizk'k'iyaasa na'ay, Yihudaa Kaatii Minaase Yerusaalamen ootseedda palaa diraw, taani unttuntta sa'aa kawutetsaa ubbaw dagama ootsana.*

5 «Yerusaalame asatoo, hinttew oonee k'arettanawe? Hinttew kayyotanawe oonee? ‹Hintte ay malee?› giide hinttena oochchanaw ek'k'anawe oonee?» yaagee.

6 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hintte taana aggeeddita; ha"i ha"ikka hintte guyye simmeeddita. Hewaa diraw, taani hintte bolla ta kushiyaa yeddaade hinttena d'ayissaad; taani hinttew k'arettaade daaburaad. 7 Taani unttuntta he biittaa katamatuwaa penggiyaan laydaa akkaade ses's'aad. Unttunttu naanatuwaakka wod'a wurssaad; taani ta asaa d'ayissaad. Ayaw gooppe, unttunttu barenttu iita ogiyaappe simmennaan is's'eeddino. 8 Taani unttunttu am"etuwaa payduwaa abbaa shafiyaappekka darissaad. Taani gallassaa seetan unttunttu wodallatuwaa wod'i d'ayissiyaawantta unttunttu aayetuwaa bolla ahaad. K'oppennaan de'ishiina, mishuwaanne dagamaa taani unttunttu bolla duge yeddaad. 9 Laappun naanatuu hayk'k'eedda aata shemppuwaa labbanaaddu. Iziw gallassay k'ammeedda; Aa kawushshaaddunne yeellataaddu. Biro pas'a de'iyaawanttakka taani unttunttu morkkatuwaa sintsan mashshaan siifissaad. Taani Med'inaa Goday hawaa odaad» yaagee.

Ermaasi Bare Metuwaa S'oossaw Maganneedda

10 Taw aayye ta aatee! Taana yelennaan aggaarkkiishsha! Taani biittaa ubbaan de'iyaa asaana walak'ettiyaanne baas'etiyaa asaa gidaaddi. Taani oossinne tal"abeykke, woy ooppenne tal"aade akkabeyikke; gidooppenne, Asay ubbay taana shek'k'ee.

11 Med'inaa Goday hawaadan yaageedda; «Tumuppe taani neena lo"obaw ashsha akkana. Tumuppe ne morkketuu metuwaa wodenne waayiyaa wode new watiwatanaadan, taani ootsana.

12 «Won Asay birataa, huup'issa baggana yiyaa birataa woy naasiyaa mentsanaw danddayii? 13 Biittaa ubbaan hintte ootseedda nagaraa diraw, taani hintte ak'uwaa peeshshaa, c'oo bonk'k'iyaawanttoo immana. 14 Taani hinttena hintte erenna biittan hintte morkketoo ayileyana; ayaw gooppe, ta hank'k'uu miyaa tamaa gidiide, med'inaw ees's'ana» yaageedda.

15 Abeet Med'inaa Godaw, neeni eraasa. Taana hassayaade maadda; taana yederssiyaawanttu bolla ta haluwaa kessa. Neeni unttunttoo danddayaade, taana wora yeggoppa. Taani ne diraw shek'ettiyaawaa k'oppa. 16 Abeet Med'inaa Godaw, Ubbaa Danddayiyaa S'oossaw, taani ne suntsan s'eesetteedda diraw, ne k'aalay taakko yiina maad. Taana pashikkiseeddanne ta wozanaa nashechcheedda. 17 C'oo pooc'ummiyaawanttu c'uguwaan uttabeykke; unttunttunna nashetabeykke. Neeni ne kushiyaa ta bolla wotseedda dirawunne taw yilotiide diraw, taani taarekka dumma uttaad. 18 Sakuu taappe duus's'ennan is's'iyaawenne ta madutsay pas'ennan is's'iyaawe ayaasee? Neeni taw meliyaa shaafaadan, to'iyaa pulttuwaadan, hanana hanayiyee?

19 Hewaa diraw, Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Neeni taakko simmooppe, taani zaaraadde neena akkana; neeni taw ootsana. Hada yewuwaa aggade, bonchcho k'aalaa s'alala odooppe, neeni ta doonaa gidanaassa. Hawanttu asatuu neekko simmana; shin neeni unttunttukko simmakka. 20 Taani neena ha asaw naasiyaa giyaa birataana gimbbetteedda gimbbiyaa ootsana. Unttunttu neenanna olettana; shin neena s'oonikkino. Ayaw gooppe, taani Med'inaa Goday neena ashshanawunne wotsa akkanaw neenanna de'ay. 21 Iitatuwaa kushiyaappe taani neena ashshana; k'areti bayinnawanttuppekka taani neena wozana» yaagee.

16

S'oossay Ermaasa Azazeeddawaa

1 Med'inaa Godaa k'aalay, hawaadan yaagiidde, taakko yeedda; 2 «Neeni machchato akkoppa; mac'c'awaa attumawaakka ha sa'aan yeloppa. 3 Ha sa'aan yeletteedda mac'c'a naanatuunne attuma naanatuu, unttuntta yeleedda aayetuunne aawotuu timbbitiyaa taani Med'inaa Goday new hawaa oday. 4 Unttunttu iita harggiyaan hayk'k'ana; unttunttoo yeekettenna, woy unttunttu moogettikkino; unttunttu anhay biittaa bollan pituwaa mala gidanawaa. Unttunttu mashshaaninne koshan wurana; unttunttu ashuu saluwaa kafotoonne sa'aa do'atoo k'uma gidanawaa» yaageedda.

5 Med'inaa Goday taw hawaadan yaageedda; «Yeekko golliyaa geloppa; yeekkanaw woy k'arettanaw booppa. Ayaw gooppe, taani Med'inaa Goday ha asaa bollappe ta sarotetsaa, aggena ta siik'uwaanne ta maarotaa digga kichchaad. 6 Woggaatuukka guutsatuukka ha biittan hayk'k'ana; unttunttu moogettikkino. Ay asaynne unttunttoo yeekkena; ay asaynne unttunttoo gom"orenna woy huup'iyaa meedissiide kayyottenna. 7 Yeekkiyaa asaw haatsaa ushshaw afiide, k'umaa aanana ittippe miiddinne ushiide, kayyuwaa baletsiyaawe ittuunne de'enna. Haray atto aata woy aawuu hayk'k'eedda uraakka baletsiyaabay baawa.

8 «Gibiray de'iyaa golliyaakka geloppa; maanawunne ushanaw unttunttunna ittippe uttoppa. 9 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay hawaa oday. Be'a, taani nashshechchaanne ililssaa kooshshaa, machchato bullachchiyaawaanne bullachchettiyaan kooshshaa ha sa'aappe diggana. Hewaa Asay bare laytsan bare ayifiyaan be'ana.*

10 «Neeni ha k'aalaa ubbaa ha asaw odiyaa wode, unttunttu neena, Med'inaa Goday ayaw hawaa mala wolk'k'aama iitabaa nu bolla awaayeedee? Nuuni ayaa bayzzeeddo? Med'inaa Godaw, nu S'oossaw, ‹nuuni ootseedda nagaray ayee?› yaagana. 11 He wode neeni unttunttoo yaaga; ‹ «Taani Med'inaa Goday hawaa ootseeddawe kase hintte aawotuu taana aggeeda diraassa, unttunttu hara s'oossatuwaa kaalleedda diraassa, unttunttoo ootseeddanne goyinneedda diraassa, taana aggeedanne ta higgiyaa naagennan is's'eedda diraassanne 12 hintte kase hintte aawotuwaappekka aad'd'i iiteedda diraassa. Be'ite, hintte huup'iyaan huup'iyaan hintte iita wozanaa muumetetsaa kaalleedditaa; taw azazettenan is's'eeddita. 13 Hewaa diraw, taani hinttena ha biittaappe dentsaade, hintte woy hintte aawotuu erenna biittaa olana. Yaan hintte hara s'oossatoo gallassinne k'amma haggaazana. Mulekka hinttew k'arettikke» yaagee› yaaga» yaageedda.

S'oossay Israa'eelatuwaa Zaariide ahana

14 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; « ‹Israa'eeliyaa asaa Gibs'e biittaappe kesseedda Med'inaa Goday ero› yaagiide c'aak'k'enna wodii yaana. 15 ‹Israa'eeliyaa asaa huup'issa bagga biittaappenne unttuntta I laaleedda biittatuwaa ubbaappe zaariide aheedda Med'inaa Goday ero› yaagiide c'aak'k'ana. Ayaw gooppe, taani unttunttu kase unttunttu aawaatoo immeedda buzo biittaa zaaraadde ahana» yaagee.

Yiyaa Muruwaa

16 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Be'ite, taani moliyaa oyk'k'iyaa daro asatoo kiittay; unttunttu unttuntta oyk'k'ana. Hewaappe guyyiyaan, taani daro shankkanchchatoo kiittana; shankkanchchatuu deriyaa ubbaappe, zooziyaa ubbaappenne shuchchaa kooppotuwaappe unttuntta shankkatiide kessana. 17 Ayaw gooppe, taani unttunttu ogiyaa ubbaa be'ay. Unttunttu taappe k'osettibeykkino; unttunttu nagaraykka ta ayifiyaappe geemmibeenna. 18 Taani unttunttu iitatetsaanne unttunttu nagaraa diraw unttunttoo laa"u kushiyaa zaarana. Ayaw gooppe, unttunttu barenttu is's'etteedda eek'atuwaan, he anhaa malatiyaawanttun ta biittaa tunisseeddinonne barenttu sheneyiyaa misiletuwaan ta laataa kuntseeddino» yaagee.

Ermaasa Woosaa

19 Abeet Med'inaa Godaw, ta wolk'k'aw, ta wolk'k'aama miis'aw, metuwaa gallassan taani bak'ata attiyaa sa'aw, kawutetsatuu sa'aa gas'aappe neekko yaana. Yiide hawaadan yaagana; «Nu aawotuu patsennanne maaddenna worddo s'oossatuwaa s'alala laatteeddino. 20 Won Asay barew s'oossatuwaa med'd'anaw danddayiiyye? Danddayenna! I med'd'inttokka unttunttu tumu s'oossatuwaa gidikkino!» yaagana.

21 S'oossay hawaadan yaagee; «Hewaa diraw, taani unttuntta erissana. Itti gedenne ta wolk'k'aanne ta minotetsaa unttuntta erissana; yaatooppe unttunttu ta suntsay Med'inaa Godaa gidiyaawaa erana» yaagee.

17

Yihudaa Nagaraanne Muruwaa

1 S'oossay hawaadan yaagee; «Yihudaa nagaray birataa biiriyan s'aafetteedda; unttunttu wozanaa bollanne unttunttu yarshshiyaasan de'iyaa kac'iyaa bolla almmaaziyaa giyaa shuchchaa s'eeran k'aac'ettiide s'aafetteedda. 2 Unttunttu naanatuu irs's'a mitsaa ubbaa garssan, d'ok'k'a zoozetuwaa bollaninne biittan de'iyaa deretuwaa bollan, giigisseedda yarshshiyaa sa'atuwaan Asheero giyaa s'oossatiw esseedda misiliyaw goynniino. 3 Hintte biittaa ubbaa bollan ootseedda nagaraa ac'oo c'iga ootsaade, hintte miishshaanne hintte ak'otuwaa ubbaa taani hintte morkketoo immana. 4 Taani hinttena laatisseedda biittaappe hintte baana; taani hinttena hintte erenna biittan hintte morkketoo ayileyana. Ayaw gooppe, hintte ta hank'k'uwaa oysetseeddita; I med'inaw ees's'ana» yaagee.

Dumma Dumma Leemisatwaa

5 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Asan, hayk'k'iyaa asaa wolk'k'an ammanettiyaawenne bare wozana Med'inaa Godaappe wora zaariyaawe shek'k'etteeddawaa. 6 He Asay bazzuwaan doleedda suuppa mitsaa mala. Keekabay yiyaa wode be'enna. I bazzuwaan, mela sa'aan, Asay de'enna mas'ine biittan de'ana.

7 «Med'inaa Godaan ammanettiyaa asay, I ammanettiyaawe S'oossaa gidiyaa Asay anjjetteedawaa. 8 I haatsaa matan tokettiide, bare s'ap'uwaa goggiyaa haatsaw yeddeedda mitsaa mala.* Awaa suulookka I yayyena. Ayaw gooppe, he mitsaa haytsay irs's'i irs's'aashin de'ee. Iray bukkenna laytsankka hirggenna; ayifiyaa ayifiyaawaakka k'ans's'enna.

9 «Asaa wozanay ubbabaappe aad'd'i c'immiyaawaanne loytsi iita. Aa ooni eranaw danddayii? 10 Med'inaa Goday asaw ubbaw Aa ogiyaadaaninne Aa oosuwaadan zaaranaw, asaa wozanaa biddayinne Aa kahaa paac'c'ay» yaagee.*

11 S'illenna ogiyaanna durettiyaa Asay barewaa gidenna k'uuk'ulliyaa k'os'iyaa akkati mala. I bare laytsaa biro baggayiide, Aa aggiide d'ayana; wurssetsan I booza gidanawaa.

12 Nu Geeshsha Gollii koyiroppe doommiide, bonchcho kaatetuwaa araataadan, d'ok'k'a deriyaa huup'iyaan beettee. 13 Abeet Med'inaa Godaw, Israa'eelii hidootan naagiyaawoo, neena aggeeda ubbatuu yeellatana. Neena aggiide wora biyaawanttu, neena Med'inaa Godaa, de'uwaa haatsaa pulttuwaa aggeeda diraw, unttunttu baana bolla s'aafettana.

Ermaasa Woosaa

14 Abeet Med'inaa Godaw, taana patsa; taani pas'ana. Taana ashsha; taani attana. Ayaw gooppe, neeni taani galatiyaawaa.

15 Asatuu taana, «Med'inaa Goday nuuna naasseedda naasii hak'an de'ii? Ane polo!» yaagiino.

16 Hentsaanchchaa gidaadde New ootsiyaawaa aggabeykke; unttunttu metootana gallassaa taani amottabeykke. Ta doonaappe keseedda k'aalaa neeni eraasa. 17 Taana dagantsoppa. Neeni metuwaa gallassi taw bak'ata attiyaa sa'aa. 18 Taana yederssiyaawantta yeellaya; shin taana yeellayoppa. Unttuntta dagantsa; shin taana dagantsoppa. Unttunttu bolla meto gallassaa ayaa; unttuntta laa"u kushiyaa muruwaa mura.

Sambbataa Bonchchiyaawaa

19 Med'inaa Goday taana hawaadan yaageedda; «Ba, Yihudaa kaatetuu katamaa geliyaanne kesiyaa Asay geliyaa penggiyaaninne hara Yerusaalame penggetuwaa ubbaan baade ek'k'a. 20 Unttuntta hawaadan yaaga; ‹Hinttenoo Yihudaa kaatetoo, hinttenoo Yihudaa asatoo, hinttenoo Yerusaalame asatoo, hinttenoo ha penggetuwaanna geliyaa asatoo, ubbaykka Med'inaa Godaa k'aalaa sisite! 21 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Sambbata gallassan tookuwaa tookkenna malanne ayaanne tookkiide, Yerusaalame penggiyaanna gelenna mala, hinttew naagettite!* 22 Sambbata gallassan hintte golliyaappe tookuwaa tookkiide kessoppite, woy ay oosuwaanne ootsoppite. Kase hintte aawotuwaa taani azazeeddawaadan, Sambbata gallassaa dummayiide bonchchite.* 23 Gidooppenne, unttunttu sisibeykkino; barenttu haytsaakka taakko yeggibeykkino. Unttunttu sisennaaninne taappe tamaarennaan is's'eeddino.

24 « ‹ «Shin hintte taani Med'inaa Goday odiyaawaa sisooppe, Sambbata gallassan ay tookuwaanne tookkiide, ha katamaa penggetuwaanna gelennaan aggooppe, Sambbata gallassaa dummayiide, an ay oosuwaanne ootsennan bonchchooppe, 25 Daawita kaatetuwaa araatan uttiyaa kaatetuu barenttu mooddiyaawanttunna paratuwaanne paraa gaaretuwaa toggiide, he penggetuwaanna gelana. Unttunttu Yihudaa asaananne Yerusaalame kataman de'iyaa asaana gelana; ha katamay med'inaw Asay de'iyaa katamaa gidanawaa.

26 « ‹ «Asay s'uuggiyaa yarshshuwaanne hara yarshshuwaa, katsaa yarshshuwaa, is'aanaanne galataa yarshshuwaa akkiide, Yihudaa katamatuwaappe, Yerusaalame yuushshuwaan de'iyaa mootsatuwaappe, Biiniyaama biittaappe, gad'aappe, gezziyaappenne Neegeebappe Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa yaana.

27 « ‹ «Shin hintte Sambbata gallassatuwaa dummayiide bonchchanaadaaninne Sambbata gallassatuwaan tookuwaa tookkiide, Yerusaalame penggetuwaanna gelennaadan, taani odeeddawaa sisennan is's'ooppe, taani he penggetuwaan tamaa oytsana. Yerusaalame kaatiyaa golletuwaa maana. He tamay to"enna» yaagee› yaaga» yaageedda.

18

Ermaasi Urk'k'aa Med'd'iyaa Bitaniyaa Soo Beedda

1 Med'inaa Godaappe Ermaasaw yeedda k'aalay hawaa; 2 «Dendda; urk'k'aa med'd'iyaa bitaniyaa golle ba. Yaan taani neena ta k'aalaa sissana» yaageedda. 3 Taani duge urk'k'aa med'd'iyaa bitaniyaa golle baade, I bare med'd'iyaa yinggiriyaawaan urk'k'aa med'd'iyaawaa be'aad. 4 I med'd'ishina, miishshay Aa kushiyan bayeedda. I he urk'k'aa zaariide munak'k'iide, barena lo"iyaa hara miishshaa kessiide med'd'eedda.

5 He wodiyaan Med'inaa Godaa k'aalay, hawaadan yaagiidde, taakko yeedda; 6 «Israa'eeliyaa asatoo, ha urk'k'aa med'd'iyaa bitanii ootsiyaawaadan, taani hinttena ootsanaw danddaykkitaa? Yaagee Med'inaa Goday. Israa'eeliyaa asatoo, be'ite; urk'k'ay barena med'd'iyaawaa kushiyan de'iyaawaadan, hinttekka ta kushiyan de'iita. 7 Ay wode gidooppenne, taani itti biittaabaa woy itti kawutetsaabaa, ‹Taani hinttena d'ok'ollana, yooddananne d'ayissana› gaade odina, 8 he taani odeedda kawutetsay bare iitatetsaappe aggiide simmooppe, taani unttunttu bolla ahana geedda iitabaa ahenan agga bashana. 9 K'ay ay wode gidooppenne, taani itti biittaabaa woy itti kawutetsaabaa, Taani hinttena kees's'ananne tokkana gaade odina, 10 he kawutetsay taani odiyaawaa sisennan is's'ooppe ta sintsan iitabaa ootsooppe, taani ootsana geedda lo"obaa ootsennan aggaashana.

11 «Hewaa diraw, ha"i Yihudaa asatoonne Yerusaalamen de'iyaawanttu hawaadan yaaga; Med'inaa Goday yaagee; Be'ite, taani hintte bolla iitabaa med'd'aynne halchchaad. Hintte ubbaykka hintte iita ogiyaappe simmite; hintte ogiyaanne hintte oosuwaa laammite yaagee yaaga. 12 Shin unttunttu, ‹Hewe ayinne maaddenna! Nuuni nu halchcheeddawaadan hanana; nuuni huup'iyaan huup'iyaan nu iita wozanaa muumetetsaadan ootsana› yaagana» yaageedda.

13 Hewaa diraw, Med'inaa Goday hawaadan yaagee;

«Hawaa malabaa sisi eriitee?

yaagiide ane kawutetsatuwaa giddon lal"ite.

Wodoratta Israa'eeliyaa loytsi sheneyiyaawaa ootsaaddu.

14 I barew, Liibaanoosa deriyaa bollan de'iyaa shachchay,

zaallaa s'eeraappe d'ayi erii?

He deriyaappe goggiyaa irs's'a haatsay meli erii?

15 Shin ta asatuu taana dogeeddino;

unttunttu patsenna s'oossatoo is'aanaa c'uwayiino.

Barenttu ogiyaappe, barenttu beni loossuwaappe d'ubetteeddino;

unttunttu ogiyaa aggiide, gas'aana beeddino.

16 Unttunttu barenttu biittaa dagantsiyaabaanne,

med'inaw kad'etteeddawaa kesseeddino.

Yaana aad'd'iyaa ooninne sheneteenne bare huup'iyaa k'aatsee.

17 Away wulliyaa bagga c'arkkuwaadan,

taani unttuntta unttunttu morkkatuwaa sintsan laalana.

Unttunttu metuwaa gallassi taani unttunttoo zokkiyaa zaaranaappe attina,

ta som"uwaa haasayikke» yaagee.

Ermaasa Bolla Mak'etteedda Mak'k'uwaa

18 Asatuu hawaadan yaageeddino; «Haa yiite; ane Ermaasa bolla mak'etteetto. Ayaw gooppe, k'eesatuu tamaarissiyaa higgii, aad'd'eeda eranchchatuu immiyaa zorii, timbbitiyaa odiyaawanttu odiyaa k'aalay d'ayenna. Haa yiite; ane Aa nu ins's'arssan p'iroytte. I odiyaa k'aalaa sisennan aggeeto» yaageeddino.

19 Abeet Med'inaa Godaw, ta odiyaawaa sisa; ta morkketuu ta bolla haasayiyaawaa hayzza. 20 Lo"o ootseedda asaw iitaa zaariii? Shin unttunttu taw ollaa bookkiino. Taani ne hank'k'uu unttunttuppe simmana mala, unttunttu diraw lo"obaa haasayanaw ne sintsan ek'k'eeddawaa k'oppa. 21 Hewaa diraw, unttunttu naanatuwaa koshaw aatsaade imma; unttunttakka mashshaw aatsaade imma. Unttunttu mac'c'a asatuukka na'ay bayinnawanttanne am"e gidino. Unttunttu attuma asatuukka wod'iyaa harggiyaan gakketino; unttunttu wodallatuukka olan siifettino. 22 Unttunttu k'oppennaan neeni unttunttu bolla bonk'k'iyaawantta yeddina, unttunttu golliyaan waasuu keso. Ayaw gooppe, unttunttu taana kunddisanaw ollaa bookkeeddino; ta gediyawukka p'iriyaa wotseeddino. 23 Shin abeet Med'inaa Godaw, unttunttu taana wod'anaw mak'etteeddawaa ubbaa neeni eraasa. Neeni unttunttu iitatetsaa atto gooppa, woy unttunttu nagaraa ne sintsappe k'uc'c'oppa. Unttunttu ne sintsan s'oonettiide kunddino. Ne hank'k'uwaa wode neeni unttuntta hawaadan ootsa.

19

Me"eedda Baaretaa Leemisuwaa

1 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Ba; urk'k'aa med'd'iyaawaappe baareetaa shamma. Neenanna amareedda gadiyaa c'imatuwaanne amareedda k'eesiyaa c'imatuwaa akkaade, 2 Kon"aa Me'uwaa Penggiyaa giyaa penggiyaa lank'k'iyaana aad'd'aade, Hinnooma Zanggaaraa ba; yaan taani new odiyaa k'aalaa awaaya.* 3 Hawaadan yaaga; ‹Hinttenoo Yihudaa kaatetoo, hinttenoo Yerusaalame katamaa asatoo, Med'inaa Godaa k'aalaa sisite! Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; «Be'ite, sisiyaa ubbaw haytsaw iitiyaa palabaa ha biittaa bolla taani ahana. 4 Ayaw gooppe, asatuu taana aggeeddino; unttunttu woy unttunttu aawotuu, woy Yihudaa kaatetuu erenna hara s'oossatoo is'aanaa c'uwayiide yarshshiyaawaan ha sa'aa tunisseeddino. Unttunttu s'illo asatuwaa suutsaa ha sa'aan kuntseeddino. 5 K'ay taani unttuntta azazabeenabaa, woy odabeennabaa, woy ta wozanaan k'oppabeennabaa ootseeddino; unttunttu barenttu attuma naanatuwaa Ba'aalaw taman s'uuggiyaa yarshshuwaa ootsiide yarshshanaw, goyinniyaa d'ok'k'a sa'atuwaan yarshshiyaa sa'aa gimbbeeddino.* 6 Hewaa diraw, ha sa'ay Toofeeta woy Hinnooma Zanggaaraa geetettiyaawe attiide, Shukaa Zanggaaraa yaagettiide s'eegettana gallassatuu yiino yaagee Med'inaa Goday.

7 « ‹ «Yihudaanne Yerusaalame asaa halchchuwaa taani ha sa'aan polettenaadan ootsana. Unttunttu barenttu morkkatuwaa mashshaaninne barentta wod'anaw koyiyaawanttu kushiyan hayk'k'anaadan taani ootsana. Unttunttu anhaa saluwaa kafotoonne sa'aa do'atoo k'uma ootsaade immana. 8 Ha katamaa bazuwaanne k'iliic'iyaawaa kessana. Hewaana aad'd'iyaa ubbay Aa bashshaan malaletiide, Poora! yaagana. 9 Unttunttu barenttu mac'c'a naanatuunne attuma naanatuwaa ashuwaa maanaadan taani ootsana. Unttunttu wod'anaw koyiyaa morkketuu unttuntta waayissiyaa waayiyaaninne dooddiyaa dooddan, unttunttu ubbay ittuu ittuwaa ashuwaa maana» yaagee› yaaga.

10 «Hewaappe guyyiyaan, neenanna ittippe beedda asatuwaa sintsan he baaretaa mentsa. 11 Unttuntta hawaadan yaaga; ‹Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Zaariide koolina oyk'k'ennaadan ootsiide, itti Asay baaretaa mentsiyaawaadan, taani ha kawutetsaanne ha katamaa mentsereetsana. Asatuu anhaa moogiyaa sa'ay bayinna diraw, Toofeetan moogana. 12 Taani ha sa'aanne an de'iyaa asaa ootsanawe hawaa; taani Med'inaa Goday ha katamaa Toofeetadan ootsana. 13 Yerusaalame asaa golletuunne Yihudaa kaatetuwaa golletuu, golliyaa bollan dembbayiide ootseeddino saluwaa s'oolinttetoo is'aanaa c'uwayeeddanne hara s'oossatoo ushshaa yarshshuwaa gusseedda golletuu ubbay Toofeeta giyaa sa'aadan tuneeddawantta gidana» yaagee› yaaga» yaagee.

14 Hewaappe guyyiyaan, Ermaasi Med'inaa Goday timbbitiyaa odanaw kiitteedda Toofeetappe simmiide yiide, Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa giddon de'iyaa dabaaban ek'k'eedda. Asaa ubbaw hawaadan yaageedda; 15 «Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; ‹Sisite, taani ha katamaa bollanne Aa heeraan de'iyaa mootsatuu ubbaa bolla ahana geedda iitabaa ubbaa unttunttu bolla ahana hanay. Ayaw gooppe, unttunttu morggii makkalaa gidiide, taani odeeddabaa sisennan is's'eeddino› yaagee» yaageedda.

20

Ermaasanne Paashihuura

1 He wode Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaan kaappuwaa gidiyaa, Imeera na'aa Paashihuura giyaa k'eesii, Ermaasi ha yewotuu timbbitiyaa odishin siseedda. 2 Paashihuuri timbbitiyaa odiyaa Ermaasa deshisseedda; K'ommo Biiniyaama Penggiyaa giyaa Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa geliyaasan de'iyaa dutsaa lukuwaan k'ashisseedda. 3 Wonttetsa gallassi Paashihuuri Ermaasa k'ashuwaappe bilina, Ermaasi aw hawaadan yaageedda; «Hachchippe doommina, Med'inaa Goday ne suntsaa Paashihuura yaagenna; I ne suntsaa Yaan Haan Dagama yaagana. 4 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Taani neena ne huup'iyaawunne ne laggetuwaa ubbaw dagama kessana. Unttunttu neeni s'eellishshin, barenttu morkkatuwaa mashshaan wurana. Yihudaa asaa ubbaa Baabloone kaatiyaa kushiyan aatsaade immana. I unttuntta omoodiide, Baabloone afana; afiide yaan mashshaan unttuntta wod'ana. 5 Hewaadankka, ha katamaa ak'uwaa peeshshaa ubbaa, ootsi kesseeddabaa ubbaa, duretetsaa ubbaanne Yihudaa kaatetuwaa miishshaa ubbaa taani unttunttu morkketoo aatsaade immana. Unttunttu unttuntta bonk'k'i oyk'k'iide, Baabloone afana. 6 K'ay neeni Paashihuurikka ne son de'iyaa Asay ubbay omoodettiide, Baabloone baana. Neeni timbbitiyaa odeedda ne laggetuwaa ubbaannakka yaan hayk'k'ananne yaan moogettana› yaagee» yaageedda.

Ermaasi S'oossaw Maganneedda

7 Abeet Med'inaa Godaw, neeni taana c'immaada; taanikka c'imettaad. Neeni taappe minnaade, taana s'oonaadda. Gallassaa kumentsaa taani Asay miic'c'iyaawaa kesaad; ubbay taana k'iliic'ee. 8 Taani haasayiyaa wodiyaan ubbaan d'ok'k'issaade, «Makkalabaynne bashshay gakkeedda» yaagaade waassay. Med'inaa Godaa k'aalay taw gallassaa kumentsan kad'iyaanne k'iliic'uwaa aheedda. 9 Taani, «Taani S'oossaabaa dentsaade haasayikke» woy, «Aa suntsan laa"entso odikke» gooppe, S'oossaa k'aalay ta mek'etsaa giddon k'um"ettiide, ees's'iyaa tamaa mala gidiide, ta wozanaan michchee. Taani giddon oyk'k'aade ashshana gaade daaburaad; shin te"anaw danddayabeykke. 10 Taani daro saasuketsaa sisaad; «Yaan haan dagamay de'ee! Ane Aa mootite! Nuunikka Aa mootoytte» yaagiino. Taw mata laggetuu ubbay ta kunddetsaa naagiide, «Ooni erii, nuuni Aa oyk'k'ana malanne nu haluwaa kessana mala, I c'imettanaw danddayee» yaagiino.

11 Shin Med'inaa Goday yashissiyaa tooranchchaadan taananna de'ee. Hewaa diraw, taana yederssiyaawanttu d'ubettana; unttunttu taana s'oonikkino. Unttunttoo giigenna diraw, unttunttu wolk'k'aama yeellaa yeellatana. Unttunttu kawushshay mulekka dogettenna. 12 Abeet Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaw, s'illotuwaa paac'c'iyaawoo, wozanaa kahaa be'iyaawoo, neeni ta morkkatuwaa bollan ta haluwaa kessaade taana bessa. Ayaw gooppe, taani ta mootuwaa new aatsaad.

13 Med'inaa Godaw Yes's'ite! Med'inaa Godaa galatite! Ayaw gooppe, I hiyyeesatuwaa iitatuwaa kushiyaappe ashshee.

14 Taani yeletteedda gallassay shek'k'etteeddawaa gido!* Ta aata taana yeleedda gallassay anjjettoppo! 15 Ta aawoo, «New mishiraachcho; new attuma na'ay yeletteedda!» yaagi odiide, daro nashechcheedda bitaniikka shek'k'etteeddawaa gido! 16 He bitanii Med'inaa Goday k'arettennaan aatsi yeggiide d'ayisseedda katamatuwaadan hano. He bitanii wontta waasuwaa, gallassaa seetan, «Olay gakkeedda!» giyaa oduwaa siso. 17 Ayaw gooppe, ta aata taw duufo gidana malanne I uluukka taana wogaa oyk'k'i uttana mala, taana uluwaan wod'ibeenna. 18 Taani metuwaanne kayyuwaa be'anawunne laytsaa ubbaa yeellataade wurssanaw, ayaw ta aatti uluwaappe kesaadditaashsha?

21

Yerusaalame S'oonettanawaa Timbbitii Odetteedda

1 Kaatii Sedek'iyaasi Malkkiyaa na'aa Paashihuuranne Ma'iseeya na'aa k'eesiyaa Soofonaasa ha ooshaa oochchana mala, Med'inaa Goday Ermaasakko kiitteedda. 2 Unttunttu, «Baabloone Kaatii Naabukadanas'oori bare olanchchatuwaanna ha katamaa yuuyyi aad'd'iide dooddeedda diraw, ane nuw Med'inaa Godaa oochcha. Ooni erii, Med'inaa Goday beniwaadan, malalissiyaa oosuwaa nu diraw ootsiide, Aa guyye zaaranenttonne» yaageeddino.*

3 Ermaasi unttunttoo zaariide, hawaadan yaageedda; «Biide Sedek'iyaasaw yaagite; 4 Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; ‹Neeni Baabloone kaatiyaananne gimbbiyaappe karenna ne katamaa dooddiyaa Aa olanchchatuwaanna olettiyaa, ne kushiyan de'iyaa olaa miishshaa taani guyye ne bolla zaarana. K'ay unttuntta ubbaakka ha katamatiw giddo gelissana. 5 Taani ta huup'iyaan yeddeedda kushiyan, wolk'k'aama k'esiyaan, yiluwaan, hank'k'uwaaninne wolk'k'aama seeran neena olana. 6 Taani ha kataman de'iyaawantta, asaakka mehiyaakka shoc'ana. Unttunttu iita harggiyaan wurana. 7 Hewaappe guyyiyaan, Yihudaa Kaatiyaa Sedek'iyyaasa, Aa oosanchchatuwaanne iita harggiyaappe, mashshaappenne koshaappe palaheedda, ha katamaa asaa ubbaa, Baabloone Kaatiyaa Naabukadanas'oorawunne unttuntta wod'anaw koyiyaa morkketoo taani Med'inaa Goday aatsaade immana. I unttunttu k'ara mashshaan siifana. I unttunttoo k'arettenna, woy saaliide aggena, woy maarenna› yaagee yaagite» yaageedda.

8 Med'inaa Goday Ermaasa, «Gujjaadekka asaw hawaadan yaagaade oda; S'oossay hawaadan yaagee; ‹Be'ite, taani hintte sintsan de'uwaa ogiyaanne hayk'k'uwaa ogiyaa wotsaad. 9 Ha katamaa giddon takkiyaa Asay ooninne mashshaan, koshan woy iita harggiyaan hayk'k'ana. Shin katamaappe kesiide biide, katamaa dooddiide oyk'k'eedda Baabloonetoo bare kushiyaa immiyaa Asay ooninne pas'a attanawaa; he uray bare shemppuwaa s'alala ashshana. 10 Ayaw gooppe, taani ha katamaw keekanaw gidennaan iitanaw ta k'ofaa k'achchaad. Baabloone kaatiyaw Aa aatsaade immana; ikka ha katamaa taman s'uuggana. Taani Med'inaa Goday hawaa odaad› yaagee» yaaga.

11 K'aykka Yihudaa kaatiyaa golliyaa asaw hawaadan yaaga; Med'inaa Godaa k'aalaa sisite! 12 Hinttenoo, Daawita zaretoo, Med'inaa Goday hinttena hawaadan yaagee; «Wonttina wonttina suure pirddite; bonk'k'etteeddawantta uk'k'unniyaawanttu kushiyaappe ashshite. Hewe d'ayooppe, hintte iita oosuwaa gaasuwaan ta hank'k'uu tamaadan ees's'i kesana; ooninne Aa toyissenna yaagee yaaga» yaageedda.

13 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Neenoo, Yerusaalame, neeni dembban de'iyaa zaallaadan, zanggaaraappe pude d'ok'k'u gaade beettaasa; shin taani neenanna olettana. Neeni, ‹Ooninne ta bolla s'alenna woy ta de'iyaasaa gelenna› yaagaasa; 14 shin taani Med'inaa Goday neena ne oosuwaadan murana. Taani ne kaate golliyaan tamaa oytsana; ne yuushshuwaan de'iyaawaa ubbaa mi d'ayissana» yaagee.

22

Ermaasi Yihudaa Kaatiyaa Soo Asaw odeedda K'aalaa

1 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Ba; duge Yihudaa kaatiyaa golle baade, yan ha k'aalaa oda. 2 ‹Neenoo Yihudaa kaatiyaw, Daawita kawutetsaa araatan uttiyaawoo, neenikka ne k'oomatuukka ha penggiyaanna geliyaa ne Asay ubbaykka Med'inaa Godaa k'aalaa sisite! 3 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Suure pirddaanne s'illobaa ootsite. Bonk'k'etteeddawantta uk'k'unniyaawanttu kushiyaappe ashshite. Betetuwaa bolla, aawuu bayinna naanatuwaa bollanne asinatuu hayk'k'eedda mac'c'a asatuwaa bolla geniyaabaa woy makkalabaa ootsoppite. K'ay s'illo asaa suutsaa ha sa'aan gussoppite. 4 Hintte taani geeddawaadan tumu azazettooppe, Daawita kawutetsaa araatan uttiyaa kaatetuu paraanne paraa gaariyaa toggiide, barenttu oosanchchatuwaananne barenttu asaana ha kaatiyaa golliyaa penggetuwaanna gelana. 5 Shin hintte azazettenan is's'ooppe, ha kaatiyaa Gollii ona gidana yaagaade taani Med'inaa Goday ta huup'iyaan c'aak'k'ay» yaagee› yaaga» yaagee.*

6 Med'inaa Goday Yihudaa kaatiyaa golliyaabaa hawaadan yaagee; «Neeni taw Gala'aade biittaanne Liibaanoosa asaa s'eeraa mala gidooppekka, taani neena bazzuwaanne Asay de'enna katamaa ootsana. 7 Taani neena koliyaawantta huup'iyaan huup'iyaan olaa miishshaa oytsaade, new kiittana. Unttunttu zigaappe masetteedda ne tuuk'etuwaa k'ans's'ereetsiide, taman olana.

8 «C'ora kawutetsaappe Asay he katamaa lank'k'iyaana aad'd'ana. Ittuu ittuwaa, ‹Med'inaa Goday ayaw ha wolk'k'aama katamaa hawaadan ootseedee?› yaagiide oochchana. 9 Unttunttu, ‹Unttunttu Med'inaa Godaa barenttu S'oossaanna c'aak'k'eteedda c'aak'uwaa aggeeda gishshaassanne hara s'oossatoo goyinneeddanne ootseedda gishshaassa› yaagana» yaagee.

Ermaasi Shaaluumabaa odeedda K'aalaa

10 Hayk'k'eedda Kaatiyaa Iyoosiyaasaw yeekkoppite woy kayyottoppite. Hewaa aggiide, omoodettiide beedda Shaaluumaw* seelettiide yeekkite. Ayaw gooppe, I ubbakka guyye simmenna; bare yeletteedda biittaa laa"entso be'enna.

11 Bare aawuwaa diraw Yihudaan kaatetiide de'iiddi, ha sa'aappe beedda Iyoosiyaasa na'aa Shaaluumabaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «I ubbakka guyye simmenna.* 12 I omoodettiide beedda biittan hayk'k'ana. Ubbakka ha biittaa be'enna» yaagee.

Ermaasi Iyo'ak'eemabaa odeedda K'aalaa

13 Bare golliyaa naak'uwaan kees's'iyaawoo, s'illo gidenna ogiyaan pook'iyaa bolla pook'iyaa gujjiyaawoo, bare gadiyaa asaw ayinne immennaaninne wolk'k'aa gatiyaa c'iggenan oosissiyaawo, aw aayye! 14 I, «Taani taw aakko pook'iyaanna de'iyaa wolk'k'aama golliyaa kees's'ana» yaagee. Bare golliyaw wolk'k'aama maskkootetuwaa; kessiide zigaa masetsan bollaa kammiide, zo'o k'alamiyaa okkee.

15 Barew neeni daro zigan kees's'eeddawe neena lo"o kaatiyaa kessee gaade k'oppaadii? Ne aawuwaa Iyoosiyaasaw miyaawenne ushiyaawe d'ayeeddee? I suure pirddaanne s'illobaa ootseedda. Hewaa diraw, aw ubbabaykka injjeteedda. 16 I hiyyeesatoonne metootanchchatoo suure pirddiyaa diraw, aw ubbabaykka haneedda. Med'inaa Godaa eree yaagiyaawe hawaa. 17 Shin harabaa aggiide, ne ayifiinne ne wozanay jaamiyaawe ne go"aa demmanaassanne s'illo suutsaa gussanaassa, asaa naak'k'anaassanne uk'k'unnanaassa.

18 Hewaa diraw, Med'inaa Goday Iyoosiyaasa na'aa, Yihudaa Kaatiyaa Iyo'ak'eemabaa hawaadan yaagee;* «I hayk'k'iyaa wode unttunttu aw, ‹Aayyee! Aayye! Ta ishaw!› yaagiide yeekkikkino. K'ay, ‹Ta godaw, aayye! Ta kaatiyaw, aayye!› yaagiide zilaalikkino. 19 Aa mooguukka hariyaa mooguwaa mala gidanawaa. Aa anhay gooshettiide, Yerusaalame penggetuwaappe ya baggan olettana» yaagee.

Yerusaalame Gakkiyaa Metuwaabaa Ermaasi odeedda K'aalaa

20 S'oossay Yerusaalamebaa hawaadan yaagee; «Ba; pude Liibaanoosa baade, yaan waassa. Baasaane biittan waasuwaa s'ulisa. Abaarima Deriyaankka waassa. Ayaw gooppe, olaw neenana zuppetiyaawanttu ubbay s'oonetteeddino. 21 Neeni saro de'ishiina, taani new odaad; shin neeni, ‹Taani sisikke› yaagaadda. Ne yalagatetsaadeppe doommiidekka ne hanuu hawaa; neeni taw azazettenan is's'aadda. 22 Ne hentsanchchatuwaa ubbaa c'arkkuu afana; olaw neenana zuppetiyaawanttukka omoodettiide baana. He wode ne iitatetsaa ubbaa diraw, yeellatananne kawushshana. 23 Hinttenoo, Liibaanoosa zigan kees'etteedda golliyaan de'iyaawanttoo, oytsay oyk'k'eedda mac'c'a mishiratiwaa mala un"uu hintte bolla puttu gintto, waan oolandditeeshsha!» yaagee.

24 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Ta de'uu ero! Neeni Iyo'ak'eema na'ay, Yihudaa Kaatii Yo'aakiini, ta ushechcha kushiyan de'iyaa ta attamiyaa migiduwaa gidinttokka ta neena kessa yeggana.* 25 Neena wod'anaw koyiyaawanttoo, neeni yayyiyaa Baabloone Kaatiyaa Naabukadanas'oorawunne Aa olanchchatoo taani neena aatsaade immana. 26 Taani neenakka neena yeleedda ne aatokka hintte yeletaa biittaa gidenna hara biittaw olana; hintte laa"uukka yaan hayk'k'ana. 27 Hintte simmanaw laamotiyaa biittaa ubbakka simmikkita» yaagee.

28 Barew ha bitanii Yo'aakiini, kad'eeddanne me"eedda baaretee? I ooninne koyenna miishshee? Ayaw inne Aa naanatuu yederssetiide, barenttu erenna biittan olettiide atteeddino? 29 Hanne biittatee, biittatee, biittatee! Med'inaa Godaa k'aalaa sisa! 30 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Ha bitaniyaa, ‹Na'ay bayinna asaa, bare laytsaa ubbaan de'uu injjetenna asaa› gaade s'aafa. Ayaw gooppe, Aa zeretsaappe ittoonne injjetenna; Daawita kawutetsaa araatan uttiyaawe woy Yihudaan kaatetiyaawe unttunttuppe ittuunne de'enna» yaagee.

23

S'oossay Bare Huup'iyaw Ootsana Geeddawantta

1 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Ta hentsaa gaden de'iyaa dorssatuwaa bayzziyaanne laaliyaa hentsanchchatoo aayye ana!» yaagee.

2 Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay bare asaa heemmiyaa hentsanchchatuwaabaa hawaadan yaagee; «Hintte ta dorssatuwaa laaliide, wora yedersseeddita. Hintte unttuntta s'omoosibeenna diraw, taani hintte ootseedda iitatetsaw ubbaw hinttena muruwaan s'omoosana yaagee Med'inaa Goday. 3 Hewaappe guyyiyaan, ta wudiyaappe atteedawantta kase laaleedda biittaa ubbaappe taani ta huup'iyaan shiishshana. Unttuntta guyye unttuntta hentsaa gadiyaa zaarana. Unttunttukka hawaan yelettiide c'orattana. 4 Taani unttuntta loytsi heemmiyaa hentsanchchatuwaa unttunttoo wotsana. Unttunttu laa"entso yayyikkinonne dagammikkino; unttunttuppe ittuunne bayenna. Taani Med'inaa Goday hawaa odaad» yaagee.

5 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani Daawitew s'illo aac'aa dentsana gallassatuu yaana. I kaatiyaadan kawutananne aad'd'eeda eratetsan mooddana; biittan I suurebaanne s'illobaa ootsana.* 6 I kaatetiyaa laytsan Yihuday attana; Israa'eeliikka saro de'ana. I s'eesettana suntsay Med'inaa Godaa, nu S'illotetsaa geetettana» yaagee.

7 Hewaa diraw, S'oossay hawaadan yaagee; «Asay, ‹Israa'eeliyaa asaa Gibs'e biittaappe kessiide aheedda Med'inaa Goday ero› yaagiide c'aak'k'iyaawaa aggana. 8 Shin, ‹Israa'eeliyaa zeretsaa huup'issa bagga biittaappenne I laaleedda biittatuwaa ubbaappe aheedda Med'inaa Goday ero› yaagiide c'aak'k'ana gallassatuu yaana. Hewaappe guyiyaan unttunttu barenttu buzo biittan de'ana» yaagee.

Worddo Timbbitiyaa odiyaawanttubaa

9 Timbbitiyaa odiyaawanttubaa taani k'oppiyaa wode, ta wozanay kayyuwaan me"ee; ta mek'etsatuu ubbaykka kokkoriino. Med'inaa Godaa dirawunne Aa geeshsha k'aalaa diraw, taani matsotteedda asaa mala, woyniyaa eessay wolk'k'aa diggeedda asaa mala gidaaddi. 10 Ayaw gooppe, biittay sharmus'atuwaan kumeedda. Shek'k'aa diraw, biittay yeekkee; bazzo hentsaa gadetuukka meleeddino. Timbbitiyaa odiyaawanttu iita ogiyaa hamettiino; barenttu wolk'k'aakka likke gidennasan go'ettiino.

11 Med'inaa Goday, «Timbbitiyaa odiyaawenne k'eesiinne laa"uukka tuneeddino; haray attina, ta Geeshsha Golliyaankka unttunttu iitatetsaa taani demmaad» yaagee.

12 K'aykka Med'inaa Goday, «Hewaa diraw, unttunttu ogii halis's'ana; unttunttu d'umaw laagettiide, an kunddana. Unttunttu k'as's'ayettiyaa laytsi taani unttunttu bollan iitabaa ahana» yaagee.

13 K'aykka I hawaadan yaagee; «Samaariyaan de'iyaa timbbitiyaa odiyaawanttu giddon sheneyiyaawaa be'aad. Unttunttu Ba'aala suntsan timbbitiyaa odiinonne ta asaa Israa'eeliyaa wora kaaletsiino. 14 K'ay Yerusaalamen de'iyaa timbbitiyaa odiyaawanttu giddonkka dagantsiyaabaa be'aad.* Unttunttu sharmus'iinonne worddotiidde hamettiino. Ooninne bare iita oosuwaappe simmennaadan, unttunttu iitaa ootsiyaawantta gede mintsetsiino. Unttunttu ubbaykka taw Sodooma mala; Yerusaalame asaykka Gamoora mala» yaagee.

15 Hewaa diraw, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday timbbitiyaa odiyaawanttubaa hawaadan yaagee; «Yerusaalamen de'iyaa timbbitiyaa odiyaawanttuppe tunabay kesiide, biittaa ubbaan laaletteedda diraw, taani unttuntta c'ammiyaa k'umaa mizana; taani unttuntta wod'iyaa haatsaa ushshana» yaagee.

16 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Timbbitiyaa odiyaawanttu odiyaabaa sisoppite. Unttunttu hanennabaa, hanana giide, wordduwaa odiino. Med'inaa Goday bare doonaappe odina gidennaan, unttunttu bareppe k'oppi akkiide, sas'aa odiino. 17 Taana kad'iyaawantta unttunttu, ‹Med'inaa Goday, hintte saro de'ana› yaagee yaagiino. K'ay barenttu wozanaa muumetetsaa kaaletsiyaawantta ubbaa unttunttu, ‹Hintte bolla ayaa iitabaynne yeenna› yaagiino» yaagee.

18 Shin be'anaw woy Aa k'aalaa sisanaw Med'inaa Goday zoriyaasan unttunttuppe ooninne ek'k'ibeenna. Aa k'aalaa hayzzeeddawe woy siseeddawe ooninne baawa. 19 Med'inaa Godaa gotii, aatsi yeggiyaa beetay hank'k'uu hawesho keseedda! I iita asatuwaa huup'iyaan ek'k'ana. 20 Aa wozanaa k'ofaa ootsiide polennan de'iiddi, Med'inaa Godaa hank'k'uu simmenna. Wurssetsa gallassatuwaan hawaa hintte akeekana.

21 S'oossay hawaadan yaagee; «Taani timbbitiyaa odiyaawantta kiittabeykke; shin unttunttu wos's'iino. Taani unttunttoo odabeykke; shin unttunttu timbbitiyaa odiino. 22 Unttunttu taani zoriyaasan ek'k'eeddawaa gidintto, ta k'aalaa ta asaw odana shin! Unttunttu unttunttu iita ogiyaappenne unttunttu iita oosuwaappe zaarana shin!» yaagee.

23 K'aykka Med'inaa Goday, «Taani mata s'alala S'oossee? Haako san S'oossaa gidikkitaa? 24 Taani be'ennaadan, geema sa'aan barena k'osanaw Asay danddayii? Saluwaaninne sa'aan kumeeddawe taana Med'inaa Godaa gidikkitaa?» yaagee Med'inaa Goday.

25 S'oossay hawaadan yaagee; «Ta suntsan wordduwaa timbbitiyaa odiyaawanttu giyaawaa sisaad. Unttunttu, ‹Taani akumetaad; taani akumetaad!› yaagiino. 26 Ha yewuu bare wozana c'imuwaa timbbitiyaa odiyaa worddo nabetuwaa wozanaan awude gakkanaw gam"annee? 27 Unttunttu aawotuu Ba'aala giyaa eek'aa gaasuwaan ta suntsaa dogeeddawaadan, unttunttu ittuu ittoo odiyaa akumuwaan ta Asay ta suntsaa doganaadan ootsanaw k'oppiino. 28 Akumuwaa akumettiide timbbitiyaa odiyaawe bare akumuwaa odo. Shin ta k'aalaa siseeddawe he k'aalaa ashshenan gujjennan odo. Dalaynne zarggay hak'an gakketii? yaagee Med'inaa Goday. 29 Ta k'aalay tamaa mala gidennee? Zaallaa mentsereetsiyaa madooshaa mala gidennee?» yaagee Med'inaa Goday.

30 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hewaa diraw, taani ta k'aalaa ittuu ittuwaappe wuu"iyaa timbbitiyaa odiyaawanttu bolla de'ay. 31 Hewaadankka, barenttu ins's'arssan haasayiidde, Med'inaa Goday yaagee yaagiyaa timbbitiyaa odiyaawanttu bolla de'ay yaagee Med'inaa Goday. 32 Taani Med'inaa Goday hawaa oday! Wordduwaa akumetiide, timbbitiyaa odiyaawanttu bolla taani gidana. Unttunttu he akumuwaa odiide, barenttu wordduwaaninne barenttu c'eek'uwaan ta asaa wora kaaletsiino. Taani unttuntta kiittabeykke woy, odite gabeykke. Unttunttu ha asaa ayinne maaddikkino. Med'inaa Goday hawaa odaad» yaagee.

S'oossaa Kiitaa

33 Med'inaa Goday taana hawaadan yaageedda; «Ermaasaa, ha asaappe ittuu, woy timbbitiyaa odiyaawe, woy k'eesii, ‹Med'inaa Godaa kiitay ayee?› giide oochchooppe, neeni unttuntta, ‹Med'inaa Godaa kiitay hinttena; hewaa diraw, ta hinttena agga bashana› yaagee yaaga. 34 Timbbitiyaa odiyaawe, woy k'eesii, woy asaappe ittuu, ‹Hawe Med'inaa Godaa kiitaa› yaagiide haasayooppe, taani he bitaniyaanne Aa soo asaa murana. 35 Hewaa aggiide asay, ‹Med'inaa Goday waageedee?› woy, ‹Med'inaa Goday odeeddabay ayee?› yaagiide bare laggetuwaanne bare dabbotuwaa oochchanaw bessee. 36 Hewaa diraw, ooninne, ‹Med'inaa Godaa kiitaa› yaagiide laa"entso haasayanaw bessena. Ayaw gooppe, aawuu doonaappe kesiyaa k'aalay aawoo kiitaa gidee. Hewan de'uwaa S'oossaa, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa, nu S'oossaa k'aalaa hintte mirk'k'iita.

37 «Neenikka timbbitiyaa odiyaawantta, ‹Med'inaa Goday hinttena waageedee? woy, Med'inaa Goday Ayaa odeeddee?› yaagaade oochchanaw bessee. 38 Shin hintte, ‹Hawe Med'inaa Godaa kiitaa› gooppe, Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Taani hinttena, Hawe Med'inaa Godaa kiitaa gooppite› yaaginakka hintte, ‹Hawe Med'inaa Godaa kiitaa› geeddita. 39 Hewaa diraw, tumuwaappe taani hinttena dogana; hinttewunne hintte aawoo immeedda katamaa ta sintsappe wora olana. 40 Taani hintte bolla med'inaa kawushshaanne med'inaw dogettenna yeellaa ahana yaagee» yaageedda.

24

Balasiyaa Teeraa K'ok'ofiyaa Laa"u Keeshatuwaa Leemisuwaa

1 Iyo'ak'eema na'aa, Yihudaa Kaatiyaa Yo'aakiina Yihudaa mooddiyaawanttunna, kushiyaa oosuwaa hiillatuwaananne birataa k'os's'iyaawanttuna Yerusaalameppe Baabloone Kaatii Naabukadanas'oori omoodiide, Baabloone afa simmina, Med'inaa Goday taana sas'aa besseedda; taani Med'inaa Godaa Geeshsha golliyaw sintsa baggana balasiyaa teeraa oykeedda laa"u keeshshatuwaa be'aad.* 2 Itti keeshshan koyiro teereeddawaa malatiyaa daro lo"o balasiyaa teeray de'ee. Laa"entso keeshshan k'ay maanaw giigenna daroppe iita balasiyaa teeray de'ee. 3 Med'inaa Goday taana, «Ermaasaa, hewe neeni be'iyaawe ayee?» yaagiide oochcheedda.

Taani, «Balasiyaa teeraa be'ay. Lo"o teeray loytsi lo"a; iita teeray k'ay maanaw giigenna loytsi iita» yaagaade odaad.

4 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa k'aalay taakko yeedda; 5 «Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; ‹Taani Yihudaa biittaappe omooduwaan Baabloone biittaa yeddeedda asatuwaa, ha lo"o balasiyaa teeraadan lo"a gaana. 6 Taani keeka ayifiyaan unttuntta s'eelana; k'ay taani unttuntta zaaraadde ha biittaa ahana. Taani unttuntta kees's'anappe attina kolikke. Taani unttuntta tokkanaappe attina shoddikke. 7 Taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa unttunttu eranaadan, taani unttunttoo wozanaa immana. Unttunttu barenttu kumentsaa wozanaappe taakko simmanaw de'iyaa diraw, unttunttu ta asaa gidana; taanikka unttunttu S'oossaa gidana› yaagee.

8 «K'ay Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Yihudaa Kaatiyaa Sedek'iyyaasa, Aa kaappatuwaa, ha biittan atteeda Yerusaalame asaa atteeddawanttanne Gibs'e biittan de'iyaawantta, maanaw giigenna he loytsi iita balasiyaa teeraadan iita gaana. 9 Laalaade yeddiyaa biittaa ubbaan taani unttuntta ha sa'aa kawutetsatuwaan unttuntta be'iyaa ubbaw dagamaanne shek'aa, boriyaanne leemisuwaa, k'iliic'uwaanne bohetteeddawaa ootsana. 10 Taani unttunttoonne unttunttu mayzza aawaatoo immeedda biittaappe unttunttu ubbaanna d'ayana gakkanaw, mashshaa, koshaanne iita harggiyaa unttunttu bolla yeddana› yaagee» yaageedda.

25

Laappun Tammu Laytsaa Omooduwaa Timbbitiyaa

1 Iyoosiyaasa na'ay, Yihudaa Kaatii Iyo'ak'eemi kaateteedda oyddentso laytsan, Baabloone Kaatii Naabukadanas'oori kaateteedda koyiro laytsan, Yihudaa asaa ubbaa s'eelliyaawaan Ermaasakko yeedda k'aalay hawaa.* 2 Timbbitiyaa odiyaa Ermaasi Yihudaa asaa ubbawunne Yerusaalamen de'iyaa ubbatoo hawaadan yaageedda; 3 «Amoos'a na'ay, Yihudaa Kaatii Iyoosiyaasi kaateteedda tammanne heezzentso laytsaappe doommiide, hachchi gakkanaw, laatamanne heezzu laytsaa Med'inaa Godaa k'aalay taakko yeedda. Taanikka zaara zaaraadde hinttew odaad; shin hintte sisennan is's'eeddita.

4 «Med'inaa Goday bare k'oomatuwaa, timbbitiyaa odiyaawantta ubbaa zaari zaariidekka hinttew kiitteedda; shin hintte hayziide sisennan is's'eeddita. 5 Unttunttu hawaadan yaageeddino; ‹Hintte ubbaykka hintte iita ogiyaappenne hintte iita oosuwaappe ha"i simmite. Simmooppe, Med'inaa Goday hinttewunne hintte mayzza aawaatoo med'i med'inaw immeedda biittan hintte de'ana. 6 Hara s'oossatoo ootsanawunne goyinnanaw kaalloppite. K'ay hintte kushii ootseeddabaan S'oossaa yiloyoppite. Yaatooppe S'oossay hinttena k'ohenna› yaageeddino.

7 «Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Hintte taani odiyaawaa sisanawaa aggiide, hintte kushii ootseeddabaan taana yiloyeeddita; yaatiide hinttena k'ohiyaawaa hintte huup'iyaan aheeddita› yaagee.

8 «Hewaa diraw, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Hintte ta k'aalaw azazettenan is's'eedda diraw, 9 taani huup'issa bagga asaa ubbaanne ta k'oomaa, Baabloone Kaatiyaa Naabukadanas'oora s'eesana. Unttuntta ha biittaa bolla, ha biittan de'iyaa asaa bollanne hawaa heeraan de'iyaa kawutetsatuwaa ubbaa bolla ahana. Taani ha biittatuwaa ubbaanna d'ayissana; k'ay be'eeddawe dagammiyaabaa, «Poora!» giyaabaanne med'inaw ayinne baynawaa ootsana. Taani Med'inaa Goday hawaa odaad. 10 Taani unttunttuppe ililssaanne nashshechchaa kooshshaa, bullachchiyaawaanne bullachchettiyaan kooshshaa, wos'aan gaac'c'iyaa kooshshaanne s'omppiyaa poo'uwaa d'ayissana.* 11 Ha biittay ubbaanna bashshaa ayinne baynna biittaa gidanawaa; ha kawutetsatuukka Baabloone kaatiyaw laappun tammu laytsaa moodetana.*

12 « ‹Laappun tammu laytsay poletti simmina, taani Med'inaa Goday Baabloone kaatiyaanne Aa kawutetsaa asaa unttunttu bayzzuwaa diraw murana; unttunttu biittaakka med'inaw ayinne baynawaa ootsana. 13 Taani he biittaa bollan haasayeeddawaa ubbaa, Ermaasi kawutetsatuwaa ubbaa bolla, «Hanana» giide odeedda, ha mas'aafan s'aafetteeddawaa ubbaa he biittaa bollan ahana. 14 Daro kawutetsatuunne wolk'k'aama kaatetuu Baabloonetuwaa ayileyiide mooddana. Taani unttunttoo unttunttu hanuwaadaaninne unttunttu kushiyaa oosuwaadan k'ans's'ana› yaagee» yaageedda.

S'oossay Kawutetsatuwaa Bolla Ahiyaa Pirddaa

15 Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay taw hawaadan yaageedda; «Hawaa ta hank'k'uwaa woyniyaa eessay kumeedda wanc'c'aa hey. Afaade taani neena kiittiyaa kawutetsatuwaa ubbaa ushsha. 16 Unttunttu ushiide, taani unttunttu giddo yeddiyaa mashshaa gaasuwaan ganddigaarananne gooyana» yaageedda.

17 Taani Med'inaa Godaa kushiyaappe wanc'c'aa akkaade, I taana kiitteedda kawutetsatuwaa ubbaa ushshaad. 18 Hachchi haneeddawaadankka unttunttu ubbaa bashshaanne dagama, c'ashshaanne k'anggetsaa ootsana mala, Yerusaalamenne Yihudaa katamatuwaa, Aa kaatetuwaanne Aa kaappatuwaa ubbaa ushshaad. 19 Gibs'e biittaa kaatiyaa, Aa k'oomatuwaa, Aa kaappatuwaa, Aa biittaa asaa ubbaanne 20 yaan de'iyaa allaga asatuwaa ubbaa ushshaad. Uus'a biittaa kaatetuwaa ubbaa ushshaad. Piliss's'eema biittan de'iyaa Ask'k'aloona, Gaaza, Ek'iroonanne Ashddoodappe atteeda bagga kaatetuwaa ubbaa ushshaad. 21 Eedooma, Moo'aabanne Amoona ushshaad. 22 S'iiroosa kaatetuwaa ubbaa, Sidoona kaatetuwaa ubbaanne Meediteraane Abbaappe hefintsa gas'an de'iyaa biittaa kaatetuwaakka ushshaad. 23 Dadaana, Temaana, Buuzanne barenttu huup'iyaa shufeeriyaa meediyaa asatuwaa ubbatuwaa ushshaad. 24 Araba biittaa kaatetuwaa ubbaanne bazzuwaan de'iyaa zaratuwaa kaatetuwaa ubbaa ushshaad. 25 Zimira, Elaamanne Meedoona kaatetuwaa ubbaa ushshaad. 26 Huup'issa bagga biittaa kaatetuwaa ubbaa, haakuwaaninne matan de'iyaa kaatetuwaa ubbaa unttunttu kaali kaali, sa'aa bollan de'iyaa kawutetsatuwaa ubbaa ushshaad. Unttunttu ubbaappe guyyiyaan, Baabloone kawuukka ushana.

27 S'oossay; «Hewaa diraw, unttunttoo oda; ‹Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay hinttena, «Ushitenne matsottite. C'ooshitenne kunddite. Taani hintte giddo yeddiyaa mashshaa gaasuwaan laa"entso denddoppite» yaagee› yaaga. 28 Shin unttunttu ne kushiyaappe wanc'c'aa akkenaaninne ushennaan is's'ooppe, unttunttoo hawaadan yaagaade oda; ‹Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hinttena, «Hintte ushanaw koshshee! 29 Be'ite, taani ta suntsan s'eesetteedda katamaa bolla iitabaa ootsanaw doommay. Yaanina hintte murettennaan attiide biitee? Hintte murettennaan attiide biikkita! Ayaw gooppe, taani sa'aan ubbaa bolla mashshaa s'eesay. Taani Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaa odaad» yaagee› yaaga.

30 «Hewaa diraw, Ermaasaa, ha k'aalay ubbay unttunttu bolla hananawaa unttunttoo oda. S'oossay bolla d'ok'k'an guummana. Med'inaa Goday bare de'iyaa geeshsha sa'aappe bare guntsaa sissana. I bare hentsaa gadiyaa bollan wolk'k'aappe guummana. I woyniyaa teeraa yed'd'iide, gum"iyaawanttu waassiyaawaadan, sa'aan de'iyaa ubbaa bolla waassana. 31 Aa c'abbuu sa'aa gas'aa gakkiide sisettee. Ayaw gooppe, Med'inaa Godaw kawutetsatuwaanna mootuu de'ee. S'oossay asaa ubbaanna pirddettana; I iitatuwaa mashshaw aatsiide immana. Taani Med'inaa Goday hawaa odaad yaaga» yaageedda.

32 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, «Be'a, iitabay kawutetsaappe kawutetsaw laalettee; sa'aa gas'aappe gotiyaa c'arkkuu denddee» yaagee.

33 He wodiyaan S'oossay wod'eeddawanttu anhay, biittaa bollan ha gas'aappe hini gas'aa gakkanaw laalettana. Unttunttoo yeekettenna, unttunttu anhay shiik'enna woy moogettenna. Unttunttu biittan pituwaa mala gidanawaa.

34 Hinttenoo, hentsanchchatoo, yeekkitenne waassite. Hinttenoo, wudiyaa kaaletsiyaawanttu, bidintsaan gonddorettite. Ayaw gooppe, hintte shukettiyaa wodii gakkeedda; hintte kunddananne lo"o urk'k'aa miishshaadan me"erettana. 35 Hentsanchchatuu bak'atiide biyaasa'ay baawa; wudiyaa kaaletsiyaawanttukka kessi akkiyaa sa'ay baawa. 36 Med'inaa Goday unttunttu hentsaa gadiyaa d'ayissiyaa diraw, hentsanchchatuu waassiyaa waasuwaanne wudiyaa kaaletsiyaawanttu yeekkiyaa yeekuwaa sisite. 37 Med'inaa Godaa suulo hank'k'uwaa gaasuwaan saro de'iyaa hentsaa gadii onana. 38 Gaammuu bare de'iyaa woraappe kesiyaawaadan, S'oossaykka bare de'iyaasaappe kesana. Unttunttu biittaykka naak'k'iyaawanttu mashshaaninne Med'inaa Godaa suulo hank'k'uwaan ayinne baynawaa biittaa gidanawaa.

Ermaasi Worddo Nabatuwaa Ek'eteedda

26

(26:1-24)

Ermaasi Hayk'k'uwaa Pirddaappe Attee

1 Iyoosiyaasa na'ay Yihudaa Kaatii Iyo'ak'eemi koyiro kaateteedda wode,* ha k'aalay Med'inaa Godaappe yeedda. 2 Med'inaa Goday taana hawaadan yaageedda; «Med'inaa Godaa Golliyaa dabaaban ek'k'a. Med'inaa Godaa Golliyaan goyinnanaw Yihudaa katamatuwaappe yiyaa ubbaw oda. Taani, ‹Oda› gaade azazeedda k'aalaa ubbaappe ittuwaanne ashshoppa. 3 Ooni erii, unttunttu sisiide, barenttu iita ogiyaappe simmanenttonne. Yaatintto taanikka unttunttu oosuwaa iitatetsaa diraw, unttuntta d'ayissanaw k'oppeeddawaa agga bashana.

4 «Unttunttoo oda; Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Hintte taani odiyaawaa sisennan is's'ooppe, taani hinttew immeedda higgiyan beennan is's'ooppe, 5 (hintte sisennan is's'inakka) taani zaara zaaraadde hinttekko kiitteedda, timbbitiyaa odiyaa ta k'oomatuwaa k'aalaa sisennan is's'ooppe, 6 yaatooppe taani ha Geeshsha Golliyaa Seelodan ootsana. Ha katamaakka sa'aan de'iyaa kawutetsatoo ubbaw k'anggetsaa ootsana› yaagee» yaaga yaageedda.*

7 Ermaasi Med'inaa Godaa Golliyaan ha k'aalaa odishin, k'eesatuu, timbbitiyaa odiyaawanttunne Asay ubbay siseeddino. 8 K'ay Ermaasi Med'inaa Goday, «Asaa ubbaw oda» giide Aa azazeedda k'aalaa ubbaa odiide poleedda wode, k'eesatuu, timbbitiyaa odiyaawanttunne Asay ubbay Aa oyk'k'eeddino. Oyk'k'iide, «Neeni hayk'k'anaw bessaasa! 9 Neeni, ‹Ha Gollii Seelodan hanana; k'ay ha katamaykka bazuwaanne ona gidana› yaagaade, Med'inaa Godaa suntsan ayaw timbbitiyaa odaaddii?» yaageeddino. Med'inaa Godaa Golliyaan shiik'eedda asatuu ubbay Ermaasa dooddeeddino.

10 Yihudaa kaappatuu hewaa siseedda wode, kaatiyaa golliyaappe kesiide, Med'inaa Godaa Golliyaa yeeddino. Yiide Med'inaa Godaa Golliyaa yuushshuwaa gimbbiyaw Ooratsa Penggiyaa giyaa penggiyaan utteeddino. 11 K'eesetuunne timbbitiyaa odiyaawanttu kaappatoonne asaa ubbaw hawaadan yaageeddino; «Hintte hintte haytsaan siseeddawaadan, ha bitanii ha katamaa bollan timbbitiyaa odeedda diraw, I hayk'k'anaw bessee!» yaageeddino.

12 Ermaasi kaappatoonne asaa ubbaw hawaadan yaagiide haasayeedda; «Ha hintte siseedda k'aalay ubbay ha Golliyaa bollanne ha katamaa bolla, ‹Hanana› gaade taani odana mala, Med'inaa Goday taana kiitteedda. 13 Hewaa diraw, ha"i hintte ogiyaakka hintte oosuwaakka laammite; Med'inaa Godaa hintte S'oossaa k'aalaw azazettite. Yaatooppe, Med'inaa Goday hintte bolla ahana geedda iitabaa aggi bashana. 14 Taana gidooppe, taani hintte kushiyan de'ay. Hinttew lo"anne suure maleteeddabaa ta bolla ootsite. 15 Hintte mata sid'ii bayinnan ittibaa erite. Hintte taana wod'ooppe, hintte hintte bolla, ha katamaa bollanne Aa giddon asaa bolla s'illo suutsaa ac'uwaa ahana. Ayaw gooppe, taani ha k'aalaa ubbaa hintte haytsaan yeggana mala, tumuwaappe Med'inaa Goday taana kiitteedda» yaageedda.

16 Kaappatuunne Asay ubbay k'eesatoo nne timbbitiyaa odiyaawanttoo hawaadan yaageeddino; «Ha bitanii hayk'k'anaw bessena! Ayaw gooppe, I Med'inaa Godaa nu S'oossaa suntsan nuw odeedda» yaageeddino.

17 Gadiyaa c'imatuwaappekka ittuu ittuu ek'k'iide, shiik'eedda asaw ubbaw hawaadan yaagiide odeeddino; 18 «Hizk'k'iyaasi Yihudaan kaateteedda laytsan Mooreshetappe yeedda Mikiyaasi Yihudaa asaw ubbaw hawaadan yaagiide, timbbitiyaa odeedda; ‹Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee;* «S'iyoonee shoyk'aadan goshettana. Yerusaalame katamaykka koletiide, shuchchaa dooriyaa gidanawaa. Geeshsha Gollii kees'etteedda derii wora mayyana» yaagee› yaageedda. 19 Yaatina, Yihudaa Kaatii Hizk'k'iyaasinne Yihudaa Asay ubbay Aa wod'eeddee? Tuytti, Hizk'k'iyaasi Med'inaa Godaw yayyiide, S'oossaw watiwateedda. Med'inaa Goday bare ootsana geedda iitabaa aggi basheedda. Shin nuuni nuurekka nu bolla loytsi iitabaa ahana haneetto» yaageedda.

Iyoo'aak'eeme Ooriyoona Wod'd'iseedda

20 (K'iriyaati-Yi'aariima giyaa saan de'iyaa Shamaa'iyaa na'aa Ooriyoona giyaa itti hara bitanii de'ee; ikka Ermaasi odeeddawaadan, ha katamaa bollanne ha biittaa bolla Med'inaa Godaa suntsan timbbitiyaa odeedda. 21 Kaatii Iyo'ak'eemi, Aa olanchchatuu, Aa oosanchchatuu Ooriyoon odeeddawaa siseedda wode, kaatii Aa wod'anaw koyeedda. Ooriyoon hewaa sisiide yayyiide, Gibs'e biittaa bak'ateedda. 22 Gido shin, Kaatii Iyo'ak'eemi Akiboora na'aa Elnnaataananne hara asatuwaa Gibs'e kiitteedda. 23 Unttunttu Ooriyoona Gibs'eppe kessiide, Kaatiyaa Yo'ak'eemaw afeedino. Mashshaan I Aa wod'isiide, Aa anhaa gadiyaa makkaanan olisseedda.)

24 Shin Saafaana na'aa Ahik'aami Ermaasa maaddeedda diraw, Asay Aa wod'anaw aatsiide immibeenna.

27

Ermaasi Bare Morggiyaan Wotseedda K'ambbaraa

1 Iyoosiyaasa na'ay Sedek'iyaasi, Yihudaan kawutetsaa doommeedda heeraan, ha k'aalay Med'inaa Godaappe Ermaasakko yeedda.* 2 Med'inaa Goday taw odeeddawe hawaa; «New morgge mitsaanne gonniyaa dafuwaa wodoruwaanna de'iyaa k'ink'k'iriitiyaa med'd'a; ne morggiyaan wotsa. 3 Yihudaa Kaatiyaa Sedek'iyaasakko Yerusaalame kiitetteedda asatuwaa bolla, Eedooma kaatiyaw, Moo'aaba kaatiyaw, Amoona asatuwaa kaatiyaw, S'iiroosa kaatiyawunne Sidoona kaatiyaw kiitta. 4 Unttunttu barenttu godatoo hawaadan yaagiide odana mala, unttuntta azaza; ‹Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; 5 «Ta wolk'k'aama wolk'k'aaninne ta yeddeedda kushiyan ha sa'aa, sa'aan de'iyaa asaa, mehiyaanne do'aa taani med'd'aad. Aa taani ta koyiyaa uraw immay. 6 Simmi ha"i taani biittaa ubbaa ta k'oomaw, Baabloone Kaatiyaa Naabukadanas'ooraw aatsaade immaad. K'ay taani bazzo do'atuukka aw moodetana mala ootsaad. 7 Aa biittay moodettiyaa wodii gakkanaw, kawutetsatuu ubbay aw, Aa na'awunne Aa na'aa na'aw moodetana. Hewaappe guyyiyaan, daro kawutetsatuunne wolk'k'aama kaatetuu Aa mooddana.

8 « ‹ «Shin ay biittaynne woy ay kawutetsaynne ha Baabloone Kaatiyaa Naabukadanas'ooraw azazettenan is's'ooppe Aa morgge mitsaan gelennaan is's'ooppe, taani Med'inaa Goday he kawutetsaa Aa kushiyan d'ayissana gakkanaw, mashshaan, koshaaninne iita harggiyaan murana. 9 Hewaa diraw, hinttena, Baabloone kaatiyaw haarettikkita yaagiyaa hintte timbbitiyaa odiyaawantta, hinttew kaayiyaawanttu, hintte akumuwaa biliyaawantta, hintte shareechchotuunne maliyaawanttu odiyaawaa sisoppite. 10 Ayaw gooppe, unttunttu hinttew wordduwaa odiino; hewaa hinttena hintte biittaappe haassiino. Hinttena laaggaade kessana; hinttekka d'ayana. 11 Shin ay kawutetsaynne Baabloone kaatiyaa morgge mitsaan geliide, aw moodetooppe, taani Med'inaa Goday he kawutetsaa Aa biittan ashshana; unttunttu he biittaa goshananne yaan de'ana» yaagee› yaaga» yaageedda.

12 Taani Yihudaa Kaatiyaa Sedek'iyaasawukka hawaa malatiyaa k'aalaa odaad; «Baabloone kaatiyaa morgge mitsaan hokkaade gela. Awunne Aa asaw moodeta. Yaatooppe, neeni pas'a de'ana. 13 Med'inaa Goday Baabloone kaatiyaw moodettenaan is's'iyaa kawutetsaw geeddawaadan mashshaan, koshaaninne iita harggiyaan neeninne ne Asay ayaw hayk'k'iitee? 14 ‹Hintte Baabloone kaatiyaw haarettikkita› giyaa timbbitiyaa odiyaawanttu k'aalaa sisoppite. Ayaw gooppe, hewe unttunttu hinttew odiyaawe wordduwaa. 15 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Taani unttunttu kiittabeykke; shin unttunttu ta suntsan, «Timbbitiyaa» giide odiino. Hewaa diraw, taani hinttena laaggaade kessana; hinttekka hinttew timbbitiyaa odiyaawanttukka d'ayana› yaagee» yaagaad.

16 Hewaappe guyyiyaan, taani k'eesatoo nne ha asaa ubbaw hawaadan yaagaade haasayaad; «Med'inaa Goday hawaadan yaagee; Med'inaa Godaa Golliyaa miishshay Baablooneppe ha"i mataana simmiide yaana» yaagiide odiyaa hintte timbbitiyaa odiyaawanttu k'aalaa sisoppite. Ayaw gooppe, unttunttu hinttew odiyaawe wordduwaa. 17 Unttunttu giyaawaa sisoppite; Baabloone kaatiyaw moodettitenne pas'a de'ite! Ha katamaynne ayaw koleti kichcheedda sa'aa gidanee? 18 Unttunttu timbbitiyaa odiyaawantta gidooppenne Med'inaa Godaa k'aalay unttunttun de'ooppe, Med'inaa Godaa Golliyaan, Yihudaa kaatiyaa golliyaaninne Yerusaalamen atteeda keeshshaa miishshay Baabloone beennaadan taana, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa woossino yaagee.

19 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, «Geeshsha golliyaappe sintsa baggan ek'k'eedda laa"u naasiyaa tuusatuwaabaa, Aako-Keriyaabaa, C'aanaa gaaretuwaabaanne hara miishshatuwaa ubbatuwaabaa hawaadan yaagee, 20 Baabloone Kaatii Naabukadanas'oori Iyo'ak'eema na'aa, Yihudaa Kaatiyaa Yo'aakiinanne Yihudaaninne Yerusaalamen de'iyaa wolk'k'aama asaa ubbaa omoodiide afeeda wode,

21 «Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay Med'inaa Godaa Golliyaan, Yihudaa kaatiyaa golliyaaninne Yerusaalamen atteeda miishshatuwaabaa hawaadan yaagee; 22 ‹Unttunttu Baabloone biittaw keezettana; taani unttunttu diraw yaana gallassay gakkanaw, unttunttu yaan de'ana. He wode taani unttuntta guyye zaaraadde unttunttu sa'aan wotsana. Taani Med'inaa Goday hawaa odaad› yaagee» yaagaad.

28

Ermaasanne Timbbitiyaa Odiyaa Hanaaniyaa

1 He laytsi, Yihudaa Kaatii Sedek'iyaasi kawutetsaa doommeedda heeraan, oyddentso laytsan, ichcheshentso aginaan Gabaa'oonappe yeedda Azuura na'ay timbbitiyaa odiyaa Hanaanii, Med'inaa Godaa Golliyaan k'eesetuwaanne asatuwaa ubbaa sintsan taw hawaadan yaagiide haasayeedda;* 2 «Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; ‹Taani Baabloone kaatiyaa morgge mitsaa mentsana. 3 Baabloone Kaatii Naabukadanas'oori hawaappe dentsiide, Baabloone afeeda, Med'inaa Godaa Golliyaa miishshaa ubbaa taani laa"u laytsaa giddon zaaraadde, ha sa'aa ahana. 4 K'ay taani Iyo'ak'eema na'aa Yihudaa Kaatiyaa Iyo'aakiinakka, Yihudaappe omoodettiide, Baabloone beedda asaa ubbaa zaaraadde ha sa'aa ahana. Ayaw gooppe, taani Baabloone kaatiyaa morgge mitsaa mentsana. Med'inaa Goday hawaa odaad› yaagee» yaageedda.

5 Med'inaa Godaa Golliyaa giddon ek'k'eedda k'eesetuwaanne asatuwaa ubbatuwaa sintsan timbbitiyaa odiyaa Ermaasi timbbitiyaa odiyaa Hanaaniyaw 6 hawaadan yaageedda; «Amen"i! Med'inaa Goday yaato! Med'inaa Godaa Golliyaa miishshatuwaanne omoodettiide beedda asaa ubbaa Baablooneppe zaariide, ha sa'aa ahiide, neeni odeedda k'aalaa Med'inaa Goday polo! 7 Gidooppenne, ane taani newukka ha asaa ubbawukka odiyaawaa sisa. 8 Beni neeppenne taappe kase de'eedda timbbitiyaa odiyaawanttu olay, iitabaynne iita harggiyaa daro biittatuwaa bollanne wolk'k'aama kawutetsatuwaa bolla hananawaa odeeddino. 9 Shin, ‹Sarobay hanana› giide odiyaa timbbitiyaa odiyaawaabaa gidooppe, he odiyaawaa k'aalay polettiyaa wode, he wode tumuwaappe Med'inaa Goday Aa kiitteeddawaa erettana» yaageedda.

10 Hewaappe guyyiyaan, timbbitiyaa odiyaa Hanaanii timbbitiyaa odiyaa Ermaasa morggiyaappe morgge mitsaa akkiide mentseedda. 11 Hanaanii asaa ubbaa sintsan hawaadan yaagiide haasayeedda; «Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Taani laa"u laytsatuu giddon Baabloone Kaatiyaa Naabukadanas'oora morgge mitsaa kawutetsatuwaa ubbaa morggiyaappe dentsaade hawaadan mentsana› yaagee» yaageedda. Yaatina, timbbitiyaa odiyaa Ermaasi denddiide, bare biyaasaa beedda.

12 Timbbitiyaa odiyaa Hanaanii timbbitiyaa odiyaa Ermaasa morggiyaappe morgge mitsaa mentseeddawaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa k'aalay timbbitiyaa odiyaa Ermaasaw yeedda; 13 «Ba; baade Hanaaniyaw oda; Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Neeni mitsaa morgge mitsaa mentsaadda; shin neeni Aa diraw birataa morgge mitsaa med'd'ana› yaagee. 14 K'aykka Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; ‹Unttunttu Baabloone Kaatiyaa Naabukadanas'ooraw moodetana mala, taani ha kawutetsatuwaa ubbaa morggiyaan birataa morgge mitsaa wotsana; unttunttukka aw moodetana. Haray attina, bazzo do'atuwaakka aw immaad› yaagee yaaga» yaageedda.

15 Hewaappe guyyiyaan, timbbitiyaa odiyaa Ermaasi timbbitiyaa odiyaa Hanaaniyaa hawaadan yaageedda; «Hanaaniyaw, sisa! Med'inaa Goday neena kiittibeenna; shin neeni ha Asay worddobaan ammanettana mala ootsaadda. 16 Hewaa diraw, Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Taani neena ha sa'aa bollaappe diggana. Neeni ha Asay ta bollan makkalanaadan zoreedda diraw, neeni ha laytsi hayk'k'ana› yaagee» yaageedda Med'inaa Goday.

17 He laytsikka laappuntsa aginaan timbbitiyaa odiyaa Hanaanii hayk'k'eedda.

29

Ermaasi Baabloonen De'iyaa Omoodetteedda
Asaw Yeddeedda Dabddaabbiyaa

1 Timbbitiyaa odiyaa Ermaasi omoodetteeddawanttu giddon de'iyaa atteeda c'imatoo, k'eesatoo, timbbitiyaa odiyaawanttoonne Naabukadanas'oori Yerusaalameppe omoodiide, Baabloone afeeda hara asatoo ubbaw Yerusaalameppe yeddeedda dabddaabbii hawaappe kaalliide s'aafetteeddawaa.* 2 Hawe haneeddawe, Kaatii Yo'aakiini, kaatata Aa aata, Aa oosanchchatuu, Yihudaanne Yerusaalame kaappatuu, kushiyaa oosuwaa hiillanchchatuunne birataa k'os's'iyaawanttu Yerusaalameppe kesi simmina. 3 Ermaasi Yihudaa Kaatii Sedek'iyaasi Baabloone Kaatiyaa Naabukadanas'ooraw kiittiyaa Saafaana na'aa El"aasanne Hilk'k'iyaa na'aa Gamaariyaa bollan he dabddaabbiyaa kiitteedda.

Dabddaabbii hawaadan yaageedda; 4 «Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay, taani Yerusaalameppe Baabloone omoodissaade yeddeedda asaw ubbaw hawaadan yaagay; 5 golletuwaa kees's'iide, unttunttun de'ite. Katsaa zeriide, ayifiyaa miite. 6 Mac'c'a asaa akkite; akkiide mac'c'awaa attumawaa yelite. Hintte naanatookka mac'c'a asaa giigissiide immite; hintte mac'c'a naanatuwaakka asinaw immite. Unttunttukka mac'c'awaa attumawaa yelino. Yaan payduwaa c'orattite; guus's'oppite. 7 K'ay taani hinttena omoodoo yeddeedda katamaw saruu de'anaadan koyite. He katamaw Med'inaa Godaa woossite. Ayaw gooppe, ‹Aw saruu de'ooppe, hinttewukka saruu de'ana› yaagay.

8 «Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; ‹Hintte giddon hintte timbbitiyaa odiyaawanttunne shareechchotuu odiyaaban c'imettoppite. Unttunttu akumetiyaa akumuwaakka sisoppite. 9 Ayaw gooppe, unttunttu ta suntsan «Timbbitiyaa» giide worddobaa odiino; taani unttuntta kiittabeykke› yaagee Med'inaa Goday.

10 «Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Baabloone laytsay laappun tammuu polettiyaa wode, taani hintte diraw yaana; Taani hinttena hintte biittaa zaaraadde ahana geedda lo"o k'aalaa polana.* 11 Ayaw gooppe, taani hinttew halchchiyaa halchchuwaa taani Med'inaa Goday eray; hewekka, hinttew sintsa hidootaanne nashshechchaa immana mala, saro halchchuwaappe attina, iita halchchuwaa gidenna. 12 Hewaappe guyyiyaan, hintte taana s'eesana; taakko yaananne taana woosana; taanikka hinttew sisana. 13 Hintte taana koyana; hintte taana hintte polo wozanaappe koyeedda wode demmana.* 14 Taani hinttew beettana. Taani hinttena omooduwaappe zaarana. Taani hinttena laaleedda kawutetsatuwaa ubbaappenne sa'aa ubbaappe shiishshana yaagee Med'inaa Goday. Taani hinttena omoodoo yeddanaappe kase hintte de'eedda sa'aa guyye zaaraadde ahana. Taani Med'inaa Goday hawaa odaad› yaagee.»

15 Hintte, «Med'inaa Goday timbbitiyaa odiyaabaa nuw Baabloonen dentseedda yaageeddita. 16 Hewaa diraw, Daawita kawutetsaa araatan uttiyaa kaatiyaabaa, ha kataman de'iyaa asaa ubbabaanne hinttenana omooduwaan kesibeenna hintte dabbotuwaabaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee. 17 Ee, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Taani unttunttu bolla mashshaa, koshaanne iita harggiyaa ahana. K'ay taani unttuntta maanaw giigenna wook'k'eedda balasiyaa teeraa mala ootsana. 18 Taani unttuntta mashshaan, koshaaninne iita harggiyaan yederssana; taani unttunttu sa'aan de'iyaa kawutetsaa ubbaw dagamaa ootsana. K'ay taani unttuntta kessaade yeddeedda biittaa ubbaan k'anggetsaa, dagama, boriyaanne shek'k'aa ootsana. 19 Ayaw gooppe, timbbitiyaa odiyaa ta k'oomatuwaa bolla taani unttunttoo zaara zaaraadde kiitteedda ta k'aalaa unttunttu sisennan is's'eeddino yaagee Med'inaa Goday. Hinttekka omoodetti beeddawanttu sisennan is's'eeddita yaagee Med'inaa Goday. 20 Taani Yerusaalameppe Baabloone omoodissaade yeddeedda asatoo, hintte ubbaykka ta k'aalaa, Med'inaa Godaa k'aalaa sisite› yaagee.

21 «Hananawaa giide hinttew ta suntsan worddobaa odiyaa K'olaaya na'aa Akaababaanne Ma'iseeya na'aa S'idik'iyaabaa Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; ‹Taani unttuntta Baabloone Kaatiyaa Naabukadanas'ooraw aatsaade immana. Hintte s'eellishshin, I unttuntta wod'ana. 22 Hewaappe guyyiyaan, Yihudaappe omoodettiide, Baabloone beedda Asay itti uraa shek'k'anaw koyooppe, «Med'inaa Goday neena Baabloone kaatii taman s'uuggeedda S'idik'iyaadaaninne Akaabadan ootso» yaagana. 23 Ayaw gooppe, unttunttu Israa'eeliyaan loytsi nagaraa ootseeddino. Unttunttu barenttu shoorotuwaa mac'c'a asaa woshumeeddino; yaatiide taani unttuntta azazabeena worddobaa ta suntsan haasayiino. Hewaa eriyaawe taana; hewoo taani markka. Taani Med'inaa Goday hawaa odaad› yaagee» yaageedda.

Shamaa'iyaa Dabddaabbiyaa

24 S'oossay Nehelaamiyaa Shamaa'iyaw ha kiitaa kiittana mala, Ermaasaw odeedda. 25 «Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; ‹Neeni ne suntsan dabddaabbiyaa Yerusaalamen de'iyaa asaw ubbaw, Ma'iseeya na'aa k'eesiyaa S'afaaniyaawunne hara k'eesetuwaa ubbaw yeddaadda. Neeni S'afaaniyaa hawaadan yaagaadda; 26 «Med'inaa Godaa Golliyaan kaappuwaa gidana mala, neena Med'inaa Goday Yoodaahe diraw k'eesiyaa ootsiide suntseedda. Timbbitiyaa odeetto giyaa gooyiyaa asatuwaa, k'ap'iyaaninne tollan gelissanaw bessee. 27 Hewaa diraw, hintte giddon timbbitiyaa odiyaa Anatootappe yeedda Ermaasa ayaw hewaadan ootsabeykkii?» 28 Nuuni Baabloonen de'ishiina, Ermaasi s'aafiide, nuw hawaadan yaagiide kiitteedda; Yaan hintte gam"ana. Golletuwaa kees's'iide, de'ite. Katsaa zeriide, ayifiyaa miite› yaageedda.»

29 K'eesiyaa S'afaanii timbbitiyaa odiyaa Ermaasaw ha dabddaabbiyaa nabbabeedda. 30 Med'inaa Godaa k'aalay Ermaasaw hawaadan yaagiide yeedda; 31 «Kiitaa omooduwaan asaw ubbaw hawaadan yaagaade kiitta; ‹Nehelaamiyaa Shamaa'iyaabaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani kiittennan Shamaa'ii hinttew, Hananawaa giide odeedda dirawunne hinttena wordduwaa ammantseedda diraw, 32 taani Med'inaa Goday Nehelaamiyaa Shamaa'iyaanne Aa soo asaa murana. Ta bolla I makkalabaa haasayeedda diraw, ha asaa giddon aw itti uraynne pas'a de'enna. K'ay I bare huup'iyankka taani ta asaw ootsana keekkatetsaa be'enna. Taani Med'inaa Goday hawaa odaad» yaagee› yaaga» yaageedda.

S'oossay Bare Asaa Barenttu Biittaw Zaarana

30

(30:1—33:26)

S'oossay Bare Asaw Immana Geedda Hidootaa

1 Med'inaa Godaappe Ermaasaw yeedda k'aalay hawaa. 2 Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; «Ermaasaa, taani new odeedda k'aalaa ubbaa s'aatsa mas'aafan s'aafa. 3 Ta asaa Israa'eeliyaanne Yihudaa omooduwaappe guyye zaaraadde ishalissiyaa gallassatuu yaana; taani unttunttu mayzza aawaatoo immeedda biittaw unttuntta zaarana yaagee Med'inaa Goday; unttunttukka laattanawantta. Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee.

4 Med'inaa Goday Israa'eeliyaa asaabaanne Yihudaa asaawaa odeedda k'aalay hawaa. 5 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani Asay yashshaw waassiyaa waasuwaa sisaad; dagama waasoppe attina, hawe saro waaso gidenna. 6 Ane lal"itenne wochchite! Attuma asi bannikkiide, na'aa yelanaw danddayii? Yaatina, attuma Asay ubbay oytsay oyk'k'eedda mac'c'a asaadan, bare kushiyan bare uluwaa oyk'k'a de'ishshin taani be'iyaawe ayee? Asaa ubbaa som"ii ayaw tossu geeddee? 7 Aayye ana! He gallassay iita gallassaa; hewaa mala gallassi ubbakka baawa. He gallassay Yaak'ooba zaretoo meto wode gidanawaa. Gidooppenne unttunttu hewaappe attana» yaagee.

8 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «He gallassi taani unttunttu morggiyaappe morgge mitsaa mentsana; unttunttu k'ashetteedda sanssalataakka duutsana. Hawaappe sintsanaw allaga biittaa Asay unttuntta ayileyena. 9 Hewaa aggiide unttunttu Med'inaa Godaw, barenttu S'oossaw, ootsana; taani unttunttoo dentsiyaa Kaatiyaa Daawitew unttunttu moodetana.

10 «Hewaa diraw, ta k'oomatoo, Yaak'ooba zaretoo, yayyoppite!* Hinttenoo, Israa'eelatoo, dagammoppite! Hintte haako san de'ishiina, taani hinttena ashshana; hintte zaratuwaakka unttunttu omoodettiide biittaappe yedissana. Yaak'ooba zaaretsi simmiide, ayentto bochchennan saro de'ana; unttuntta ay asaynne yashissenna. Taani Med'inaa Goday hawaa oday. 11 Taani hinttena ashshanaw hinttenanna de'ay. Taani Med'inaa Goday hawaa oday. Taani hinttena laaleeddawaa ubbaa ubbaanna d'ayissana; shin hinttena ubbaanna d'ayissikke. Taani hinttena likke pirddan murana; muruwaa bayinnan hinttena ubbaanna c'oo yeddikke» yaagee.

12 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hintte deshetsay pas'ennawaa; hintte madutsaykka iita. 13 Hintte yewuwaan hinttena maaddiyaawe baawa; hintte madutsaykka d'alii baawa; hinttew pas'uu baawa. 14 Hintte siik'otuu ubbatuu hinttena dogeeddino; unttunttu hinttebaa giddikkino. Hinttena morkkiyaadan shoc'aad; mek'etsi bayinna Asay muriyaawaadan muraaddi. Ayaw gooppe, hintte bayzzuu dalggeedda; hintte nagaraykka dareedda. 15 Ha pas'enna hintte deshetsaw ayaw waassiitee? Hintte bayzzuu dalggiide dirawunne hintte nagaray dariide diraw, hawaa hintte bolla taani ootsay.

16 «Shin hinttena biittaa kessi meedda ubbatuu meetettana; hintte morkketuu ubbatuukka omoodoo baana. Hinttena bonk'k'eeddawanttu bonk'k'ettana; hinttebaa olan akkeedawanttubaakka olan akkana. 17 Taani hinttew keekissana; hintte madutsaakka patsana. Ayaw gooppe, unttunttu hinttena, ‹Hawanttu oletteeddawantta; S'iyoono giide koyiyaawe baawa› yaagiino. Taani Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee.

18 Med'ina Goday hawaadan yaagee; «Taani Yaak'ooba zaratuwaa golliyaa omoodettoodeppe guyye zaaraadde, ishalissana; unttunttu de'iyaa sa'awukka k'arettana. Yerusaalame katamaykka kase bare koletteeddino, kaatiyaa golliikka kase bare sa'aan simmiide kees'ettana. 19 Yaan de'iyaa Asay ubbay galataa mazimuriyaanne nashshechchaa yetsaa yes's'ana. Taani unttunttu payduwaa darissana; unttunttu payduu laa"entso guus's'enna. Taani unttunttu bonchchetteedda deriyaa ootsana; unttunttu kad'etikkino. 20 Unttunttu zeretsay beni wode de'uwaadan de'ana; unttunttu maabaraykka ta sintsan min ek'k'ana. Unttuntta un"etsiyaawantta ubbaakka taani murana. 21 Unttunttu kaappuu unttunttu asaappe ittuwaa gidanawaa; unttuntta mooddiyaawe unttunttu giddoppe kesana. Taani Aa ta mata ahana; I taakko shiik'ana. Taani shiishshennan de'ishiina, s'aliide taakko shiik'anaw danddayiyaawe oonee? Taani Med'inaa Goday hawaa oday. 22 Hewaa diraw, hintte ta asaa gidana; taanikka hintte S'oossaa gidanawaa» yaagee.

23 Be'ite, Med'inaa Godaa hank'k'uu gotiyaadan hanee; ikka sirimettiide, iitatuwaa huup'iyaan yaana. 24 Med'inaa Goday bare wozanaa halchchuwaa wurssiide polana gakkanaw, Aa ees's'iyaa hank'k'uu guyye simmenna. Hewaa guyyeppe yiyaa wodetuwaan hintte akeekana.

31

Israa'eeliyaa Asay Bare Biittaa Simmana

1 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «He wode taani Israa'eeliyaa yaratoo ubbaw S'oossaa gidana; unttunttukka ta asaa gidanawaa» yaagee.

2 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Adaappe palaheedda Asay taappe aad'd'o keekkatetsaa Mela biittaan demmeedda. Israa'eeliyaa Asay shemppi akkanaw koyeedda wode, 3 taani Med'inaa Goday unttunttoo haako saappe hawaadan yaagaade k'onc'c'aad; ‹Israa'eeliyaa asaw, taani hinttena med'inaa siik'uwaan siik'ay; ta aggena siik'uwaan taani hinttena taakko shiishshaad. 4 Israa'eeliyaa asaw, taani hinttena zaaretsaade kees's'ana; hinttekka kees'ettana. Zaaretsiidekka karabuwaa oyk'k'iide, nashettiyaawanttunna yes's'ananne durana. 5 Hintte zaaretsiidekka Samaariyaa zoozetuwaa bolla woyniyaa turatuwaa tokkana; tokkeeddawanttu Aa teeran nashettana. 6 Efireema gezziyaan naagiyaawanttu, «Haayite; Med'inaa Godaakko, nu S'oossaakko, pude S'iyoone ane boytte!» yaagiide s'eesiyaa wodii yaana› yaagaad» yaagee.

7 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Yaak'ooba asaw nashshechchan yes's'ite; kawutetsatuwaa ubbaappe aad'd'iyaa Israa'eeliyaw hombboc'ite. Med'inaa Goday Israa'eeliyaa asaappe atteedawantta ashsheeda yaagiide galataa mazamuriyaa yes's'ite. 8 Be'ite, taani unttunttu huup'issa bagga biittaappe ahana; sa'aa gas'aappekka taani unttuntta shiishshana. K'ook'etuu, wobbatuu, shahaara mac'c'a asatuunne oytsay oyk'k'eedda mac'c'a asatuu unttunttunna ittippe yaana; loytsi daro Asay bare biittaa simmana. 9 Taani unttuntta zaaraadde ahiyaa wode, unttunttu nashshechchaa daruwaan yeekkiiddenne woossiidde yaana. Taani unttuntta shaafaa lank'k'iyaana, unttuntta d'ubbenna sitta ogiyaanna kaaletsana. Ayaw gooppe, taani Israa'eeliyaa asaw aawuwaa; Efireemikka taw bayira na'aa.

10 «Hinttenoo, kawutetsatoo, Med'inaa Godaa k'aalaa sisite! haako san, abbaa doonaan de'iyaa biittatuwaan hawaadan yaagiide awaayite; ‹Israa'eelatuwaa laaleeddawe I unttuntta shiishshana; k'ay hentsanchchay bare wudiyaa dorssaa heemmiyaawaadan, I unttuntta heemmana› yaagite. 11 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday Yaak'ooba zaratuwaa wozeedda; I unttuntta unttunttuppe minniyaawanttuppe kushiyaappe ashsheeda. 12 Unttunttu yiide S'iyoone Deriyan nashshechchaw yes's'ana; unttunttu Med'inaa Goday immiyaa keekkatetsan, katsaan, woyniyaa eessan, zayitiyaan, dorssaa maratuwaaninne miizzaa maratuwaan nashettana. Unttunttu haatsaa loytsi ushsheedda ataakilttiyaa sa'aa mala gidanawaa; unttunttu laa"entso shullikkino. 13 He wode geelayotuu nashettiide durana; wodallatuukka c'imatuukka nashettana. Taani unttunttu yeekuwaa nashshechchaw laammana; taani unttuntta mintsetsana; unttunttu kayyuwaa diraw taani unttuntta nashshechchana. 14 Taani k'eesatoo daro k'umaa immana; ta asaykka ta keekatetsan kaallana. Taani Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee.

S'oossay Israa'eeliyaa Maareedda

15 Med'inaa Goday hawaadan yaagee;* «Yeekuunne zilaassay Raama giyaa kataman sisetteedda; Raaheela bare naanaatoo yeekkaw; unttunttu d'ayeedda diraw, agga giina, aggenaan is's'aaddu» yaagee.

16 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Yeekkiyaawaa aggiide, hintte ayifiyaa afotsaa k'uc'c'ite. Ayaw gooppe, hintte ootseedda oosoo woytuwaa hintte akkana; morkkiyaa biittaappe hintte naanatuukka simmana. Taani Med'inaa Goday hawaa oday. 17 Hintte naanatuu barenttu biittaa simmanaw de'iyaa diraw, hinttew sintsanaw hidootay de'ee. Taani Med'inaa Goday hawaa oday.

18 «Efireema zaaretsi kayyottiide, hawaadan yaagiide odiyaawaa tumuwaappe taani sisaad; ‹Neeni nuuna wad'ettibeenna korumaadan wad'd'aadda; nuunikka azazetibookko. Neeni Med'inaa Godaa nu S'oossaa gidiyaa diraw, ane nuuna zaara; nuuni neekko simmana. 19 Nuuni kase neeppe wora simmiide beeddo; shin ha"i paas'eeddo. Neeni nuuna mura simmina yeellatiide, nu tiraa bak'k'eeddo; nuuni nu yalagatetsaa laytsaa nagaraa diraw, kawusheeddonne yeellateeddo› yaageeddino.

20 «Tumu Efireeme taw al"o na'aa gidenee? I taani siik'iyaa na'aa gidenee? Ee! Taani daro gede Aa suntsaa dentseedda wode ubbaan, Aa hassayiyaawaa aggabeyikke. Hewaa diraw, ta wozanay Aa laamotee; taani aw loytsi k'arettay. Taani Med'inaa Goday hawaa oday.

21 «Ogiyaan mallaa wotsite; mallaa mitsatuwaakka essite. Yaatiide hintte beedda ogiyaa akeekite. Israa'eeliyaa asaw, simmite; hintte katamatuwaakko simmite. 22 Hinttenoo, ammanuu bayinna Israa'eelatoo, awude gakkanaw toyilakattanitee? Med'inaa Goday sa'aa bollan itti ooratsabaa med'd'ana; hewenne, mac'c'a Asay attuma asaa yuushshuwaan ek'k'ana.»

S'oossaa Asay Sintsanaw Ishalana

23 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay, hawaadan yaagee; «Taani Israa'eeliyaa asaa omooduwaappe zaaraadde ahiyaa wode, Yihudaa biittaaninne Aa katamatuwaan unttunttu laa"entsuwaa, ‹Neenoo s'illotetsay de'iyaa sa'aw, nenoo geeshsha deriyaw, Med'inaa Goday neena anjjo› yaagana. 24 Yihudaanne Yihudaan de'iyaa katamatuwaan ubbaan Asay de'ana; goshshanchchatuukka wudiyaanna yuuyyiyaa hentsanchchatuukka yaan de'ana. 25 Taani daaburanchchatuwaa wolk'k'aa ooratsana; k'ay koshatiide gilk'k'eeddawanttakka kalissana» yaagee.

26 Hewan beegottaade ta yuushshuwaa s'eellaad; ta gem"ishuukka taw mal"o gem"ishuwaa gideedda.

27 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani Israa'eeliyaa biittaaninne Yihudaa biittan asaanne mehiyaa kuntsiyaa wodii yaana. 28 Unttunttu d'ok'ollanaw, kolanaw, aatsa aatsa yegganaw, d'ayissanawunne bayetsaa ahanaw dosaade naageeddawaa keeshshaa, unttuntta zaaraadde gimbbanawunne tokkanaw dosaade naagana. Taani Med'inaa Goday hawaa oday.

29 «He wode asay, ‹Aawotuu gam"e woyniyaa teeraa miina, naanatuwaa achchay zil"eedda› yaagiide haasayiyaawaa aggana.* 30 Shin Asay Ittuu Ittuu bare nagaran nagaran hayk'k'ana; gam"e woyniyaa teeraa miyaa asaa ubbaw Aa achchay achchay zil"ana» yaagee.

31 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani Israa'eeliyaa asaananne Yihudaa asaana ooratsa c'aak'uwaa c'aak'k'etiyaa gallassatuu yaana.** 32 He c'aak'k'uu taani unttuntta Gibs'eppe kessanaw unttunttu kushiyaa oyk'k'eedda wode, unttunttu mayzza aawotuwaana c'aak'k'eteedda c'aak'uwaa mala gidenna; taani unttunttoo asinaa mala gida uttinakka unttunttu ta c'aak'uwaa mentseeddino. Taani Med'inaa Goday hawaa oday. 33 Shin taani Med'inaa Goday he gallassatuwaappe guyyiyaan Israa'eeliyaa asaanna c'aak'k'etana c'aak'k'uu hawaa: taani ta higgiyaa unttunttu giddon wotsana; k'ay unttunttu wozanaankka s'aafana. Taani unttunttu S'oossaa gidana; k'ay unttunttukka ta asaa gidana.* 34 Asay bare shooruwaa woy bare ishaa, ‹Med'inaa Godaa era› yaagiide tamaarissiyaawaa aggana; ayaw gooppe, guutsaappe doommiide, wogaa gakkanaw, unttunttu ubbay taana erana. Taani unttunttu naak'uwaa atto gaana; unttunttu nagaraakka laa"entso hassaykke. Taani Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee.*

35 Med'inaa Goday, aawaa gallassan poo'isseeddawe, aginayinne s'oolinttetuu k'amman poo'anaadan higgiyaa wotseeddawe, abbaakka k'aatsiide, beetay guummanaadan ootsiyaawe, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa geetettiyaawe, hawaadan yaagee; 36 «Ha ek'k'iide de'iyaa med'etaa higgii ta sintsappe kichchooppe, he wode Israa'eeliyaa zeretsatuu ta sintsan med'inaw ta asaa gidiide de'iyaawe attanawaa. Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee.

37 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Bolla salotuu likkettanaw, woy garssa sa'aa baasuukka erettanaw danddayooppe, he wode taani Israa'eeliyaa zeretsatuwaa ubbaa, unttunttu ootseedda bayzzuwaa ubbaa diraw, ta sintsappe diggana. Taani Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee.

38 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hanaani'eela Adussa Gimbbiyaappe doommiide, Zooziyaa Penggiyaa gakkanaw, Yerusaalame katamay taw, S'oossaw, katamaa gidiide, simmiide kees'ettiyaa gallassatuu yaana. 39 He katamaa zawaykka away wulliyaa baggaappe kaalli biide, Gaareeba zooziyaanne Go"a yuushshuwaa gakkanaw aakkana. 40 Anhaa moogiyaanne bidintsaa oliyaa zanggaaraynne K'ediroona Zanggaaraappe k'ommonna away doliyaa bagga baggana biide, Paraa Penggiyaa zooziyaa gakkanaw de'iyaa gadiyaa ubbay Med'inaa Godaw dummatiide, geeshsha gidanawaa. Hawaappe sintsanaw katamay med'inaw shodettennanne kolettenna» yaagee.

32

Ermaasi Gadiyaa Shammeedda

1 Yihudaa Kaatii Sedek'iyaasi kaateteedda tammantsa laytsan, Baabloone Kaatii Naabukadanas'oori kaateteedda tammanne hosppuntsa laytsan Med'inaa Godaappe Ermaasaw kaalay yeedda.* 2 He wode Baabloone kaatiyaa olanchchatuu Yerusaalame dooddeeddino; timbbitiyaa odiyaa Ermaasi Yihudaa kaatiyaa golliyaan de'iyaa, naagiyaawanttu dabaaban gorddetti utteedda.

3 Yihudaa Kaatii Sedek'iyaasi Aa hewan k'achchiide, hawaadan yaageedda; «Neeni ayaw hawaadan yaagaade timbbitiyaa oday? Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Be'a, taani ha katamaa Baabloone kaatiyaa kushiyan aatsaade immana hanay; immina I omooddana. 4 Yihudaa Kaatii Sedek'iyaasaw Baabloonatuwaa kushiyaappe kessi akkena; I tumuwaappe Baabloone kaatiyaa kushiyan gelana. I Aa sintsan ek'k'iide, aanana haasayana; I Aa bare ayifiyaan be'ana. 5 Hewaappe guyyiyaan, Naabukadanas'oori Sedek'iyaasa Baabloone afana; taani aabaa be'ana gakkanaw, I yaan de'ana. Taani Med'inaa Goday hawaa oday. Neeni Baabloonetuwaana olettiyaawaa gidooppe, hewe neena kessenna yaagee› yaagaadda» yaageedda.

6 Ermaasi, «Med'inaa Godaa k'aalay he wode taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 7 ‹Ne aawuwaa ishaa Shaaluuma na'ay, Hanaami'eeli neekko yiide, «Anatoota kataman de'iyaa ta gadiyaa shamma; ayaw gooppe, wozanaw dabbotay gatsiyaawe neena» yaaganawaa› yaageedda.

8 «Med'inaa Goday geeddawaadan, ta aawuwaa ishaa na'ay Hanaami'eeli taakko naagiyaawanttu dabaabaa yiide, ‹Biiniyaama biittan Anatootan de'iyaa ta gadiyaa shamma; gadiyaa wozanawunne buzotanaw bessiyaawe neena› yaageedda. Taani hewan Med'inaa Godaa k'aalaa gidiyaawaa eraad. 9 Yaataade Anatoota kataman de'iyaa gadiyaa ta aawuwaa ishaa na'aa Hanaami'eelappe; shammaade I akkiyaa gatiyaa aw miizaanan likkaad; tammanne laappun s'agaraa biraa gideedda. 10 Shamaa paramaa markkatuu de'iyaa saan paramaade, ashagaade maatafaa an wotsaad; miishshaakka miizaanan likkaade immaad.

11 «Hewaappe guyyiyaan, taani ashagetiide attametteedda shamaa hanotaa k'onc'c'isiyaa paramaanne attamettibeena shamaa hanotaa k'onc'c'isiyaa paramaa akkaad. 12 Ta aawuwaa ishaa na'ay Hanaami'eeli, shamaa paramaa parameedda markkatuunne naagiyaawanttu dabaaban utteedda Ayihudatuu ubbay s'eellishshin, he shamaa paramaa Mahiseeya na'aa na'aa, Neeriyaa na'aa Baarookkaw immaad. 13 Unttuntta sintsan taani Baaroka hawaadan yaagaade azazaad; 14 ‹Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay, hawaadan yaagee; «Daro wodiyaa gam"ana mala, ha shamaa hanotaa k'onc'c'isiyaa ashagetiide attametteedda paramaanne shamaa hanotaa k'onc'c'isiyaa attamettibeena paramaa akka afaade, urk'k'aappe med'etteedda otuwaan wotsa» yaagee. 15 Ayaw gooppe, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay, hawaadan yaagee; «Ha biittan Asay zaariidekka golliyaa, gadiyaanne woyniyaa turaa tokkiyaa sa'aa shammana» yaagee› yaagaad» yaageedda.

Ermaasa Woosaa

16 Taani Neeriyaa na'aa Baarookkaw shamaa paramaa warak'ataa immeeddawaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa hawaadan yaagaade woossaad; 17 «Abeet Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw, neeni salotuwaanne sa'aa ne wolk'k'aama wolk'k'aaninne ne mic'eteedda kushiyan med'd'aadda! New danddayettennawe ubbakka baawa. 18 Neeni sha"atoo aggena siik'uwaa bessaasa; shin aawotuwaa bayzzuwaa unttunttu naanatuwaa bolla zaaraasa. Abeet d'ok'k'anne wolk'k'aama S'oossaw, ne suntsay Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa geetettee. 19 Ne zorii wolk'k'aama; ne ootsiyaa oosuukka wolk'k'aama. Asaa ogiyaa ubbaa neeni be'aasa; asaw ubbawukka Aa ogiyaadaaninne Aa oosuwaadan zaaraasa.

20 «Neeni Gibs'en malaataanne ooratsabaa ootsaadda; hachchi gakkanawukka ha ooratsa oosotuwaa Israa'eeliyaa asaa giddoninne hara kawutetsatuwaa ubbaa giddon ootsiyaawaa agga beyikka. Hewaappe denddeeddawaan ne suntsay ubba saan eretteedda. 21 Neeni ne asaa Israa'eeliyaa Gibs'eppe malaataaninne ooratsaban, ne mino k'esiyaaninne ne yeddeedda kushiyan, k'ay wolk'k'aama dagamaan kessaadda. 22 Unttunttu mayzza aawaatoo neeni immanaw c'aak'k'eedda biittaa, maatsaynne eessay goggiyaa ha biittaa unttunttoo immaadda; 23 unttunttu ha biittaa geliide laatteeddino. Shin unttunttu new azazettibeykkino; ne higgiyaakka kaallibeykkino; unttunttu ootsanaadan neeni azazeeddawaa ubbaakka ootsibeykkino. Hewaa diraw, neeni unttunttu bolla ha bashshaa ubbaa ahaada.

24 «Be'a, Baabloonetuu katamaa oyk'k'anaw gimbbiyaa yuushshuwaan biittaa dooriide dooddi de'iino; olaappe, koshaappenne iita harggiyaappe denddeeddawaan, katamay unttunttunna olettiyaa Baabloonatuwaa kushiyan aad'd'iide imetti de'ee. Neeni ha"i be'iyaawaadan, ne geeddawe ubbay poletteedda. 25 Abeet Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw, katamay Baabloonetoo imettanaw hanoodekka, neeni taana, ‹Markkatuwaa s'eesaade, shaluwaan ha gadiyaa shamma› yaagaadda» yaagaade woossaad.

26 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa k'aalay Ermaasaw hawaadan yaagiidde yeedda; 27 «Taani Med'inaa Godaa, asaa ubbaa S'oossaa. Taw danddayettennawe de'ii?» yaageedda. 28 Hewaa diraw, Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani ha katamaa Baabloonetoonne Baabloone Kaatiyaa Naabukadanas'ooraw aatsaade immana; unttunttu Aa oyk'k'ana.* 29 Ha katamaa bolla olaw keseedda Baabloonetuu yiide, katamaa taman s'uuggana; golliyaa bollan dembbayiide ootseeddino Ba'aalaw is'aanaa c'uwaysiidinne hara s'oossatoo ushshaa yarshshuwaa gussiide, taana hank'k'etseedda asatuu de'eedda golletuwaakka s'uuggana.

30 «Israa'eeliyaa asaynne Yihudaa Asay barenttu yalagatetsaappe doommiide, ta sintsan iitabaa ootseeddinoppe attina, harabaa ootsibeykkino; unttunttu barenttu kushiyan ootseedda oosuwaan taana hank'k'etseeddino yaagee Med'inaa Goday. 31 Kees'etteedda wodiyaappe hachchi gakkanaw, ha katamaa asatuu taana hank'k'etseeddinonne yiloyeeddino; hewaa diraw, taani ha katamaa ta sintsappe d'ayissana. 32 Israa'eeliyaa asaynne Yihudaa asay, unttunttu kaatetuunne kaappatuu, unttunttu k'eesatuu nne timbbitiyaa odiyaawanttu ootseedda iita oosuwaa ubbaan taana hank'k'etseeddino. 33 Unttunttu barenttu som"uwaa aggiide, barenttu zokkiyaa taw zaareeddino. Taani unttuntta zaara zaaraadde tamaarissinttokka, unttunttu sisibeykkinonne seeraakka akkibeyikkino. 34 Unttunttu sheneyiyaa barenttu eek'atuwaa ta suntsan s'eesetteedda Geeshsha Golliyaa giddon essiide tunisseeddino.* 35 Unttunttu barenttu attuma naanatuwaanne mac'c'a naanatuwaa Molooka eek'aw yarshshanaw Hinnooma Zanggaaraan Ba'aalaw yarshshiyaa d'ok'k'a sa'atuwaa giigisseeddino. Unttunttu hewaa ootsana mala, taani unttuntta azazabeykke; Yihudaa asaa unttunttu nagaraa oosissanaw hewaa mala sheneyiyaawaa ootsanawe ta wozanaan ubbakka aad'd'ibeenna» yaageedda.*

S'oossay Israa'eeliyaa Asaa
Zaaraade Ishalissana Yaageedda

36 Hintte Yerusaalame asay, «Ha katamay olan, koshaaninne iita harggiyaan Baabloone kaatiyaa kushiyan aad'd'iide imettana» yaageedda ha katamaabaa Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; 37 «Be'ite, taani ta suulo hank'k'uwaaninne ta wolk'k'aama yiluwaan unttuntta laaleedda biittaa ubbaappe shiishshana; ha sa'aa zaaraadde ahaade, unttunttu sarotetsaan de'anaadan ootsana. 38 Unttunttu ta asaa gidana; taanikka unttunttu S'oossaa gidana. 39 Unttunttu taw med'inaw yayana mala, taani unttunttoo itti wozanaanne itti ogiyaa immana; hewe unttunttoonne unttunttuppe guyyiyaan, unttunttu naanaatoo lo"a gidanawaa. 40 Taani unttunttunna med'inaw k'aalaa c'aak'uwaa c'aak'k'etana. He c'aak'uwaan taani unttunttoo lo"obaa ootsiyaawaa aggikke; unttunttu taappe wora simmenna mala, taani unttunttu taw yayanaadan ootsana. 41 Taani unttunttoo lo"obaa ootsiyaawaadan nashettana; k'ay taani ta kumentsaa wozanaappenne ta kumentsaa shemppuwaappe ha biittan unttuntta tumuwaappe tokkana» yaagee.

42 K'aykka Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani ha asaa bolla ha iita bayetsaa ubbaa aheeddawaadan, hewaadankka taani unttunttoo immana geedda lo"obaa ubbaa immana. 43 Hintte, ‹Ha biittay asaykka mehiikka de'enna, ayinne baynna biittaa gidanawaa; I Baabloonetoo imetti kichcheedda› yaageedda biittan Asay zaaretsiide, gadiyaa shammana. 44 Asay gadiyaa shaluwaan shammana; markkaa sintsan paramaa paramiide, maatafaa wotsana. Hawe ubbay Biiniyaama biittan, Yerusaalame yuushshuwaan de'iyaa heeratuwaan, Yihudaa katamatuwaan, gezziyaan de'iyaa katamatuwaan, zooziyaappe garssaana de'iyaa katamatuwaaninne Neegeeba mela biittaa katamatuwaa ubbaan hanana. Ayaw gooppe, taani unttunttu zaaraadde ishalissana. Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee.

33

S'oossay Laa"entsuwaakka Israa'eeliyaa
Asaa Ishalissana Yaageedda

1 Ermaasi biro naagiyaawanttu dabaaban de'ishiina, Med'inaa Godaa k'aalay laa"entsuwaakka yeedda. 2 Sa'aa med'd'eedda Med'inaa Goday, giigissiide Aa sa'aan wotseedda Med'inaa Goday, Aa suntsaykka Med'inaa Godaa geetettiyaawe taana hawaadan yaagee; 3 «Neeni taana S'eesa; taani new koyana; neeni erenna woggabaanne wolk'k'aamabaa taani new odana. 4 Baabloonatuwaa biittaa dooriita, dooddetsaanne mashshaa diggana mala, dirssaa gimbbiyaa minisanaw koleedda ha katamaa golletuwaabaanne Yihudaa kaatetuwaa golletuwaabaa taani Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay oday. 5 Hinttenana olettanawunne taani ta hank'k'uwaaninne yiluwaan shoc'ana asatuwaa anhaa he sa'atuwaan kuntsanaw Baabloonetuu geliino. Ayaw gooppe, unttunttu iitatetsaa ubbaa diraw, taani ha katamaappe ta som"uwaa gentsaad.

6 «Gidooppenne, taani ha katamaanne an de'iyaa asaa zaaraadde patsana; unttunttu pas'atetsaakka zaarana; loytsi daro saruwaanne woppa de'uwaa taani unttunttoo immana. 7 Yihudaa asaanne Israa'eeliyaa asaa omooduwaappe zaaraadde ishalissana; unttunttu kase de'eeddawaadan ootsaade taani unttuntta gimbbana. 8 Unttunttu taana naak'k'eedda nagaraa ubbaappe taani unttuntta geeshshana; geeshshaade unttunttu taana naak'k'eedda naak'uwaanne makkaleedda makkala ubbaa atto yaagana. 9 Hewaappe guyyiyaan, Yerusaalame katamay taw nashshechchaa, bonchchuwaanne galataa sa'aan de'iyaa kawutetsatuwaa ubbaa sintsan ahana. Taani Yerusaalame asaw ootsiyaa lo"obaanne he katamaw ahiyaa duretetsaanne sarotetsaa sisiide, kawutetsatuu ubbay yashshan kokkorana» yaagee.

10 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hintte, ‹Asayinne mehii bayinna mela biittaa› geedda ha sa'atuwaan, asaynne mehii bayinna Yihudaa katamatuwaaninne Yerusaalame ogetuwaan, nashshechchaanne ililssaa kooshshay, 11 bullachchiyaawaanne bullachchettiyaan kooshshaynne Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa galataa yarshshuwaa ahiidde, hawaadan yaagiide yes's'iyaa asaa kooshshay sisettana.*

«Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa galatite;

ayaw gooppe, I keeka.

Aggena Aa siik'uu med'inaawaa» yaagiino.

Ayaw gooppe, «Taani unttuntta omooduwaappe zaaraadde unttunttu biittaa ahana; unttuntta kase de'eeddawaadan ootsaade, taani ishalissaade wotsana» yaagee Med'inaa Goday.

12 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Ha asaynne mehii bayinna ayinne baynna biittaaninne an de'iyaa katamatuwaan hentsanchchatuu barenttu dorssaa wudiyaa allas's'issiyaa gadii de'ana. 13 Gezziyaan de'iyaa katamatuwaan, zooziyaappe garssaana de'iyaa katamatuwaan, Neegeeba mela biittaan de'iyaa katamatuwaan, Biiniyaama biittan, Yerusaalame yuushshuwaan de'iyaa heeratuwaaninne Yihudaa katamatuwaan hentsanchchatuu barenttu dorssaa zaaretsiide payduwaan. Taani Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee.

14 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani Israa'eeliyaa asawunne Yihudaa asaw ootsana geedda lo"o k'aalaa poliyaa gallassatuu yaana;* 15 he gallassatwaaninne he wodetuwaan taani Daawita zariyaappe itti s'illo Aac'aa dentsana; I he biittan suure pirddaanne s'illotetsaa ootsana. 16 He wode Yihudaa Asay attana; Yerusaalame asaykka woppu giide de'ana; ha katamaykka Med'inaa Godaa, Nu S'illotetsaa yaagetti s'eesettana. 17 Daawita zeretsaappe Israa'eeliyaa kawutetsaa araatan uttiyaa Asay ubbakka d'ayenna. 18 Hewaadankka, s'uuggiyaa yarshshuwaa, katsaa yarshshoonne hara yarshshuwaa ubbaa gede yarshshanaw Leewiyaa zariyaappe k'eesiyaa gidiyaa Asay med'inawukka ta sintsan d'ayenna. Taani Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee.*

19 Med'inaa Godaa k'aalay Ermaasakko yeedda. 20 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani gallassaananne k'ammaana k'aalaa c'aak'uwaa c'aak'k'etaad; he c'aak'uwaan unttunttu barenttoo keeretteedda wodiyaan simeretteeddino. He gallassaanne k'ammaa c'aak'uwaa hintte laammanaw danddayooppe, 21 taani Aa zariyaappe kawutetsaa araatan uttana Asay ubbakka d'ayennaadan, ta k'oomaa Daawitenna c'aak'k'eteedda c'aak'uwaa laammana; k'ay ubbatoo taw ootsiyaa, Leewiyaa zare gidiyaa k'eesetuwaana c'aak'k'eteedda c'aak'uwaakka laammana. 22 Taani ta k'oomaa Daawita zeretsatuwaanne ta sintsan ootsiyaa Leewiyaa zare k'eesetuwaa paydanaw danddayettenna saluwaa s'oolinttetuwaadaaninne makkina wurenna abbaa shafiyaadan c'orayana» yaagee.

23 Med'inaa Godaa k'aalay k'aykka Ermaasakko hawaadan yaagiidde yeedda; 24 «Ha asay, ‹Med'inaa Goday bare dooreedda laa"u kawutetsatuwaa, Israa'eeliyaanne Yihudaa aggi basheedda› yaagiide haasayiyaawaa neeni akeekabeyikkii? Unttunttu ta asaa kad'iide, barena danddayeedda kawutetsaa kesikkino giide k'oppiino. 25 Taani Med'inaa Goday gallassaananne k'ammaana c'aak'k'eteedda c'aak'uwaanne saluwaanne sa'aa higgiyaa mintsabeennabaa gidintto, 26 taani Yaak'ooba zeretsatuwaanne ta k'oomaa Daawita zeretsatuwaa agga bashana; yaatabeennawaa gidintto, Abrahaama, Yisaak'anne Yaak'ooba zaratuwaa bolla kaateyanaw Daawita zeretsaa doorennan aggana. Taani ta asaa maarana; taani unttuntta zaaraadde ishalissana» yaageedda.

Ermaasa Duma Duma Oosotuwaa

34

Kaatiyaa Sedek'iyaasaw Odetteedda Timbbitiyaa

1 Baabloone Kaatii Naabukadanas'oori, Aa olanchchatuu ubbaynne I mooddiyaa kawutetsatuwaan Asay ubbay, Yerusaalamenne Yerusaalame yuushshuwaan de'iyaa katamatuwaa ubbaa oliyaa wode, ha k'aalay Med'inaa Godaappe Ermaasaw yeedda;* 2 Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaageedda; «Ba; baade Yihudaa Kaatiyaa Sedek'iyaasa hawaadan yaaga; Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Be'a, taani ha katamaa Baabloone kaatiyaa kushiyan aatsaade immana; I ha katamaa taman s'uuggana. 3 Neeni Aa kushiyaappe kessa akkakka; neeni omoodettananne aw aad'd'a imettana. Neeni ne ayifiyaan Baabloone kaatiyaa be'ana; ikka neenana haasayana. Hewaappe guyyiyaan, neeni Baabloone biittaa baana yaagee.

4 « ‹Gidooppenne, Yihudaa Kaatiyaw Sedek'iyaasaa, Med'inaa Goday giyaawaa sisa! Newaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Neeni olan hayk'k'akka; 5 neeni saro hayk'k'uwaa hayk'k'ana. Neeppe kase de'eedda kaatetuwaa bonchchoo, ne mayzza aawaatoo is'aanaa c'uwayeeddawaadan, Asay ne bonchchookka is'aanaa c'uwissana. Yaatiide, Aayyee nu kaatiyaw yaagiide new yeekkana. Taani Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee› yaagaade oda» yaageedda.

6 Hewaappe guyyiyaan, timbbitiyaa odiyaa Ermaasi ha timbbitiyaa ubbaa Yihudaa Kaatiyaa Sedek'iyaasaw Yerusaalamen odeedda. 7 He wode Baabloone kaatiyaa olanchchatuu Yerusaalame katamaanne Yihudaan atteeda katamatuwaa oleeddino. Laakishanne Azeek'a geetettiyaa katamatuwaa s'alalay Yihudaan atteeda gimbbetteedda katamatuwaa.

Ayiletuwaa Ayiletetsaappe Kessiyaa Awaayuwaa

8 Kaatii Sedek'iyaasi ayiletuwaa ayiletetsaappe kessiyaa awaayuwaa awaayanaw Yerusaalamen asaa ubbaanna k'aalaa c'aak'uwaa c'aak'k'eteeddawaappe guyyiyaan, Ermaasaw Med'inaa Godaappe k'aalay yeedda. He awaayuu, 9 «Asay ubbay bare Ibraawe attuma asatuwaanne mac'c'a asatuwaa ayiletetsaappe kesso; ooninne Ayihuda asaa gideedda bare ishaa ayile ootsoppo» yaagee. 10 Hewaa diraw, Asay ubbaynne kaappatuu ubbay c'aak'k'eteedda c'aak'uwaadan, barenttu attumanne mac'c'a ayiletuwaa ayiletetsaappe kessanawunne laa"entso zaariide ayileyenan agganaw mayyeeddino; unttuntta ayiletetsaappe kesseeddino. 11 Shin barenttu k'ofaa laammiide, ayiletetsaappe kesseedda barenttu attumanne mac'c'a ayiletuwaa zaariide ayileyeedino.

12 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa k'aalay Ermaasakko yeedda. 13 Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; «Taani hintte mayzza aawotuwaa Gibs'eppe, ayiletetsaa biittaappe kesseedda wode, unttunttunna k'aalaa c'aak'uwaa c'aak'k'a uttaad. 14 He k'aalaa c'aak'uwaa maaran, ‹Ibraawe ayilii de'iyaa Asay ubbay, ayiletuwaa usuppun laytsaa oosissi simmiide, laappuntsa laytsi ayiletetsaappe kessi yeddite› yaagaade azazaad. Shin hintte mayzza aawotuu taani odiyaawaa sisennan is's'eeddino taw azazettibeykkino.* 15 Hinttekka mata wodiyaappe kase hintte nagaraa aggiide, ayiletuwaa ayiletetsaappe kessanaw awaayeeddita; ta sintsan likkebaa ootseeddita. K'ay hewaa ootsanaw ta sintsan, ta suntsay s'eesettiyaa ta Geeshsha Golliyaan c'aak'uwaa c'aak'k'eteeddita. 16 Shin ha"ikka hintte hintte k'ofaa laammiide, ta suntsaa tunisseeddita. Wootiide gooppe, unttunttu koyeeddawaadan, ayiletetsaappe kesseedda hintte attumanne mac'c'a ayiletuwaa zaariide ayileyeedita.

17 «Hewaa diraw, taani Med'inaa Goday odiyaawe hawaa: hintte taw azazettenan is's'iide, hintte ishaa woy hintte shooruwaa ayiletetsaappe kessiyaa awaayuwaa awaayibeykkita. Be'ite, hintte bolla olay iita harggiinne koshay kesana mala, taani awaayay. Taani hinttena sa'aa bolla de'iyaa kawutetsatoo dagama ootsana. 18 Ta k'aalaa c'aak'uwaa mentseedda asaa, ta sintsan k'aalaa c'aak'k'eteedda c'aak'uwaa k'aalatuwaa naagennan is's'eedda asaa, unttunttu c'aak'k'oo shukkiide, bagga bagga kessi maaran wotsiide, laa"u baggaappe gidduwaana aad'd'iide, he maraadan taani unttuntta ootsana. 19 He asatuukka Yihudaa kaappatuwaa, Yerusaalame kaappatuwaa, biittaa mooddiyaawantta, k'eesetuwaanne maaran wotseedda maraa ashuwaa gidduwaana mentseedda asaa ubbaa. 20 Taani unttuntta unttunttu morkkatuwaa kushiyaaninne unttuntta wod'anaw koyiyaa asatuwaa kushiyan aatsaade immana; unttunttu anhay saluwaa kafotoonne sa'aa do'atoo k'uma gidanawaa.

21 «Taani Yihudaa Kaatiyaa Sedek'iyyaasanne Aa kaappatuwaakka unttunttu morkkatuwaa kushiyan, unttuntta wod'anaw koyiyaawanttu kushiyaaninne hinttena oliyaawaa aggeeda Baabloone kaatiyaa olanchchatuwaa kushiyan aatsaade immana. 22 Taani Med'inaa Goday Baabloone olanchchatuwaa azazana; unttunttu ha katamaa simmana. Unttunttu ha katamaa olana, omooddananne taman s'uuggana. Yihudaan de'iyaa katamatuwaakka Asay de'enna ayinne baynna sa'aa ootsana» yaagee.

35

Ermaasanne Rekaaba Yaratuwaa

1 Iyoosiyaasa na'aa Yihudaa Kaatiyaa Iyo'ak'eema laytsan, Ermaasaw Med'inaa Godaappe k'aalay hawaadan yaagiidde yeedda;* 2 «Rekaaba yara gidiyaa asaakko baade, unttunttunna haasaya. Geeshsha Golliyaa kifiletuwaappe ittuwaa giddo gelissaade woyniyaa eessaa unttunttoo imma» yaageedda. 3 Baade, Habaadiiniyaa na'aa na'aa, Ermaasa na'aa Ya'azaaniyaa, Aa ishatuwaanne Aa attuma naanatuwaa ubbaa, hewaa giyaawe Rekaaba yaraa muliyaa akkaade, 4 Med'inaa Godaa Golliyaa ahaad. Yigidaaliyaa na'aa, timbbitiyaa odiyaa Hanaana erissiyaa k'oomatuwaa kifiliyaa unttuntta gelissaad. He kifilii penggiyaa naagiyaa Shaaluuma na'aa Ma'iseeya kifiliyaappe bolla baggana, kaappotuwaa kifiliyaa matan de'ee. 5 Hewaappe guyyiyaan, taani Rekaaba yaratuwaa sintsan woyniyaa eessay kumeedda s'uggatuwaanne s'uu'atuwaa wotsaade, «Woynniyaa eessaa ushite» yaagaad.

6 Shin unttunttu zaariide, «Nuuni woyniyaa eessaa ushokko; ayaw gooppe, nu mayzza aawuwaa Rekaaba na'ay Yonadaabi nuuna, ‹Hinttekka hintte naanatuukka woyniyaa eessaa med'inaw ushoppite. 7 K'ay golliyaa kees's'oppite; zeretsaa zeroppite; woyniyaa turaakka tokkoppite. Hewaa aggiide, dunkkaane giddon de'ite. Yaatooppe hintte adussa laytsaa ha biittan de'ana› yaageedda. 8 Nu mayzza aawuwaa Rekaaba na'ay Yonadaabi nuuna azazeedda ubbaw nuuni azazetteeddo. Nuuni, woy nu mac'c'a asatuu, woy nu attuma naanatuu, woy nu mac'c'a naanatuu nu de'uwaa laytsaa ubbaan woyniyaa eessaa ushibeykko; 9 de'iyaa golliyaakka kees's'ibeykko; woyniyaa turaa sa'ay, woy goshshay, woy zeretsaykka nuw baawa. 10 Nuuni dunkkaane giddon de'eeddo; nu mayzza aawuu Yonadaabi azazeedda ubbawukka azazetteeddo. 11 Shin Baabloone Kaatii Naabukadanas'oori nu biittaa bolla woraajjeedda wode, ‹Baabloonetuwaanne Sooretuwaa olanchchatuwaappe attanaw, haa Yerusaalame ane boytte› yaageedda. Ha"i nuuni Yerusaalamen de'iyaawe hewaassa» yaageeddino.

12 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa k'aalay Ermaasaw yeedda. 13 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; «Ba; baade Yihudaa asaanne Yerusaalame asaa hawaadan yaaga; ‹Ta k'aalaa sisiyaawaanne taani tamaarisseeddawoo azazettiyaawaa ayaw is's'eedditee? Taani Med'inaa Goday hawaa oday. 14 Rekaaba na'ay Yonadaabi bare attuma naanatuwaa woyniyaa eessaa ushennaadan azazeedda azazuwaa unttunttu naageeddino; unttunttu barenttu mayzza aawuwaa azazoo azazetteedda diraw, hachchi gakkanaw woyniyaa eessaa ushokko. Hinttew zaara zaaraadde oday; shin hintte taani odiyaawaa sisibeykkita. 15 K'ay taani zaara zaaraadde timbbitiyaa odiyaa ta k'oomatuwaa ubbaa hinttekko yeddaad; unttunttu, «Hintte ubbaykka hintte iita ogiyaappe ha"i simmite; hintte oosuwaakka loytsite; hara s'oossatoo goyinnoppitenne ootsoppite. Yaatooppe, taani S'oossay hinttewunne hintte mayzza aawaatoo immeedda biittan hintte de'ana» yaageeddino. Shin hintte taani odiyaawaa sisanaw hintte haytsaa taakko yeggikkita. 16 Rekaaba na'aa Yonadaaba zeretsatuu unttunttu mayzza aawuu unttuntta azazeedda azazuwaa poleeddino; shin ha Asay taw azazettibeenna› yaaga» yaagee.

17 Hewaa diraw, Med'inaa Goday S'oossay, Ubbaappe Wolk'k'aamay, Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; «Sisite, taani Yihudaa asaa bollanne Yerusaalamen de'iyaawanttu bolla ahana geedda iitabaa ahana. Ayaw gooppe, taani unttunttoo odaad; unttunttu sisennan is's'eeddino. Taani unttuntta s'eesaad; s'eesina unttunttu koyennan is's'eeddino» yaagee.

18 Hewaappe guyyiyaan, Ermaasi Rekaaba yaratuwaa hawaadan yaageedda; «Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay hinttena hawaadan yaagee; ‹Hintte hintte mayzza aawuwaa Yonadaabaw azazetteedda diraw, Aa wogaa kaalleedda dirawunne I azazeeddawaa ubbaakka poleedda diraw, 19 Rekaaba na'ay Yonadaabi taw Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaw Israa'eeliyaa S'oossaw ootsiyaa attuma asaa awudenne d'ayenna› yaagee» yaageedda.

36

Baaruki S'aatsaa Mas'aafaa Asaw Nabbabeedda

1 Iyoosiyaasa na'ay Yihudaa Kaatii Iyo'ak'eemi kaateteedda oyddentso laytsan, Med'inaa Goday Ermaasa hawaadan yaageedda;* 2 «Itti s'aatsa mas'aafaa akkaade, taani Iyoosiyaasa wodiyaan koyiro new odeedda gallassaappe doommaade, hachchi gakkanaw Israa'eeliyaa bolla, Yihudaa bollanne hara kawutetsatuwaa ubbaa bolla haasayeedda k'aalaa ubbaa s'aafa. 3 Taani Yihudaa asaa bolla ahana gaade halchcheedda boshaa ubbaa sisiide, ooni erii, unttunttu barenttu iita oosuwaappe simmanenttonne. Taani unttunttu naak'uwaanne unttunttu nagaraa atto gaana» yaageedda.

4 Hewaa diraw, Ermaasi Neeriyaa na'aa Baaroka s'eeseedda; Med'inaa Goday aw odeeddabaa ubbaa Baarookkaw odina, I s'aatsa mas'aafan s'aafeedda. 5 Hewaappe guyyiyaan, Ermaasi Baaroka, «Taani k'asho golliyaan de'iyaa diraw, Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa gelanaw danddaykke. 6 Hewaa diraw, neeni Asay s'oomiyaa gallassi Med'inaa Godaa Golliyaa baade, taani odina, neeni s'aatsa mas'aafan s'aafeedda Med'inaa Godaa k'aalaa unttunttoo nabbaba; barenttu katamatuwaappe yeedda Yihudaa asaw ubbawukka nabbaba. 7 Ha asaa bolla Med'inaa Goday awaayeedda hank'k'uunne yiluu iita gidiyaa diraw, ooni erii, unttunttu barenttu iita oosuwaappe simmiide, Med'inaa Godaa woossanenttonne» yaageedda. 8 Neeriyaa na'ay Baaruki timbbitiyaa odiyaa Ermaasi azazeeddawaadan, Med'inaa Godaa Golliyaan Med'inaa Godaa k'aalaa ubbaa nabbabeedda.

9 Iyoosiyaasa na'ay Yihudaa Kaatii Iyo'ak'eemi kaateteedda ichcheshentso laytsan, udduppuntsa aginaan, Yerusaalamen de'iyaa asawunne Yihudaa katamatuwaappe yeedda asaw ubbaw Med'inaa Godaa sintsan s'oomanaadan awaayeeddino. 10 Baaruki Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaan, k'ommo bagga dabaaban, Ooratsa Penggiyaa giyaasan de'iyaa, s'aafiyaa Saafaana na'aa, Gamaariyaa kifiliyaan ek'k'iide, Ermaasa k'aalay s'aafettiide s'aatsa mas'aafaa asaw ubbaw nabbabeedda.

Baaruki S'aatsaa Mas'aafaa Kaappatoo Nabbabeedda

11 Saafaana na'aa na'ay, Gamaariyaa na'ay Mikaayi mas'aafaappe Med'inaa Godaa k'aalaa Baaruki nabbabishina siseedda wode, 12 kaatiyaa golliyaan s'aafii uttiyaa kifiliyaa beedda. I biyaa wode, s'aafii Elishamaa'i, Shamaa'iyaa na'ay Dalaayi, Akiboora na'ay Elnaataani, Saafaana na'ay Gamaarii, Hanaaniyaa na'ay S'idik'eenne hara kaappatuu hewan utteeddino. 13 Baaruki asaw mas'aafaappe nabbabishina siseedda k'aalaa ubbaa Mikaayi unttunttoo odeedda. 14 Kaappatuu Nataaniyaa na'aa Yihuda Baaruukakko kiittiide, «Asaw neeni nabbabeedda mas'aafaa akkaade haaya» yaageeddino. Nataanii Sheleemiyaa na'aa; Sheleemi Kuusha na'aa. Yaagina Baaruki mas'aafaa akkiide, unttunttukko yeedda. 15 Unttunttukka Aa, «Ane uttaade, nuw mas'aafaa nabbaba» yaageeddino.

Baaruki mas'aafaa nabbabeedda. 16 I nabbabeedda k'aalaa ubbaa siseeddino; ubbaykka yayyiide, Ittuu ittuwaa s'eelliide, Baaroka, «Ha k'aalaa ubbaa nuuni kaatiyaw odanaw koshshee» yaageeddino. 17 K'aykka zaariide Baaruka, «Neeni ha k'aalaa ubbaa wootaade s'aafeeddentto nuw oda. Hawaa new Ermaasi bare doonaappe odina s'aafaadii?» yaageeddino.

18 Baaruki, «Ee, ha k'aalaa ubbaa Ermaasi bare doonaappe taw odeedda; taani k'alamiyaan ha s'aatsa mas'aafan s'aafaad» yaageedda.

19 Unttunttu Baaroka, «Neeninne Ermaasi biide k'osettite; hintte de'iyaa sa'aakka ooninne eroppo» yaageeddino.

Kaatii S'aatsaa Mas'aafaa S'uuggeedda

20 Kaappatuu mas'aafaa s'aafiyaa Elishamaa'a kifiliyaan wotsowaappe guyyiyaan, kaatii de'iyaa dabaabaa biide, haneeddawaa ubbaa kaatiyaw odeeddino. 21 He mas'aafaa ahana mala, kaatii Yihuda kiitteedda; Yihuday s'aatsa mas'aafaa Elishamaa'a kifiliyaappe ahiide, kaatiyawunne Aa yuushshuwaan ek'k'eedda kaappatoo nabbabeedda. 22 Udduppuntsa aginaan sa'ay balgguwaa gidiyaa diraw, kaatii balgguwaa aatsiyaa golliyaan utteedda. He wode kaatiyaa sintsan de'iyaa c'ooc'iyaan tamay ees's'ee. 23 Yihuday heezzu woy oyddu sa'atuwaa nabbabeeddawaappe guyyiyaan, kaatii he sa'atuwaa s'aatsa mas'aafaappe sans's'iyan k'ans's'i k'ans's'iide, taman oleedda; hewaadan ootsiide, he mas'aafaa mulennakka s'uuggi aggeeda. 24 Ha k'aalaa ubbaa sisiidekka kawuunne aanana ootsiyaa kaappatuu ayinne yayyibeykkino; woy kayyotiide, barenttu mayuwaa peed'ibeykkino. 25 Haray atto Elnaataani, Dalaayinne Gamaarii kaatii he mas'aafaa s'uuggennaadan woossinakka, unttunttu woosaa sisennan is's'eedda. 26 Kaatiyaa na'aa Yiraahima'eela, Aziri'eela na'aa Saraayanne Abddi'eela na'aa Sheleemiyaa, s'aafiyaa Baarokanne timbbitiyaa odiyaa Ermaasa oyk'k'ana mala kaatii azazeedda. Shin Med'inaa Goday unttuntta k'oseedda.

Ermaasi Zaari S'aafeedda S'aatsaa Mas'aafaa

27 Ermaasi odina, Baaruki s'aafeedda k'aalay de'iyaa mas'aafaa kaatii s'uuggi simmina, Med'inaa Godaa k'aalay Ermaasakko hawaadan yaagiidde yeedda; 28 «Ha"ikka hara s'aatsa mas'aafaa akkaade, Yihudaa Kaatii Iyo'ak'eemi kase s'uuggeedda s'aatsa mas'aafaa giddon de'iyaa k'aalaa ubbaa s'aafa. 29 K'ay Yihudaa Kaatiyaa Iyo'ak'eema hawaadan yaaga: ‹Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Neeni, Baabloone kaatii tumuwaappe yiide, ha biittaa bayzzana; k'ay izi giddon de'iyaa asaanne mehiyaakka wurssana» gaade ayaw s'aafaadii?› yaagaade mas'aafaa s'uuggaadda. 30 Hewaa diraw, taani Med'inaa Goday new Yihudaa Kaatiyaa Yo'ak'eemaw hawaa oday: Daawita kawutetsaa araatan uttiyaa zarii new ubbakka de'enna. Ne anhayikka c'oo olettiide, gallassi awaa suuluwaaninne k'amma meeguwaan shoc'ettana. 31 Hintte nagaraa diraw neena, ne zariyaanne neenana ootsiyaa ubbaa taani murana. Hintte taani odeeddawaa sisennan is's'eedda diraw, taani odeedda iitabaa ubbaa hintte bollanne Yihudaaninne Yerusaalamen de'iyaa asaa bolla ahana yaagee yaaga» yaageedda.

32 Hewaappe guyyiyaan, Ermaasi hara s'aatsa mas'aafaa akkiide, Neeriyaa na'aa s'aafiyaa Baarookkaw immeedda. Baaruki Yihudaa Kaatii Iyo'ak'eemi taman s'uuggeedda s'aatsa mas'aafaa k'aalaa ubbaa Ermaasi aw doonaan odina s'aafeedda. K'ay Ermaasi hewaa malatiyaa hara k'aalaakka gujjin, ubbaakka Baaruki s'aafeedda.

37

Ermaasanne Kaatiyaa Sedek'iyaasa

1 Baabloone Kaatii Naabukadanas'oori Iyo'ak'eema na'aa Yo'aakiina sa'aan Iyoosiyaasa na'aa Sedek'iyaasa Yihudaa biittan kawutseedda.* 2 Sedek'iyaasi, aanana ootsiyaa Kaappatuunne he biittan de'iyaa Asay ubbaykka Med'inaa Goday timbbitiyaa odiyaa Ermaasa baggana odeedda k'aalaw azazettibeykkino. 3 Shin Kaatii Sedek'iyaasi Sheleemiyaa na'aa Yehukaalanne Ma'iseeya na'aa k'eesiyaa S'afaaniyaa hawaadan yaagiide, Ermaasakko kiitteedda; «Hayana nu diraw Med'inaa Godaa nu S'oossaa woossa» yaageedda.

4 He wode Ermaasi biro k'ashetti beenna diraw, asaa giddon simerettee. 5 Gibs'e kaatiyaa olanchchatuu, Gibs'eppe kesiide yiyaawaa Yerusaalame dooddeedda Baabloone olanchchatuu siseedda wode, unttunttu Yerusaalameppe aggiide, guyye simmeeddino.

6 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa k'aalay timbbitiyaa odiyaa Ermaasakko yeedda. 7 Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; «Taana hintte oochchana mala, hinttena kiitteedda Yihudaa kaatiyaw hawaadan yaagite; ‹Be'ite, hinttena maaddanaw keseedda Gibs'e kaatiyaa olanchchatuu barenttu biittaa simmiide baana. 8 K'ay Baabloone olanchchatuu simmiide yaana; olettiide, ha katamaa oyk'k'ana; tamankka Aa s'uuggana› yaagite» yaagee.

9 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; « ‹Baabloone olanchchatuu laa"entso simmiide yiikkino› yaagiide hinttena hintterekka c'immoppite. Ayaw gooppe, unttunttu simmiide yaanawe de'enna! 10 Hintte Baabloone olanchchatuwaa muliyaa s'ooninttonne unttunttuppe attiide, olan madus's'iide, dunkkaaniyaa giddon giseeddawanttukka denddiide, ha katamaa taman s'uuggana» yaagee.

Ermaasi K'ashetteedda

11 Gibs'e kaatiyaa olanchchatuu mateedda diraw, Baabloone olanchchatuu Yerusaalame aggiide, barenttu de'iyaa sa'aappe guyye simmeeddino. 12 He wode Ermaasi barena gakkiyaa gadiyaa akkanaw Biiniyaama biittaa baanaw Yerusaalameppe denddee. 13 Gido shin, I biide, Biiniyaama Penggiyaa giyaa penggiyaa gakkishina, penggiyaa naagiyaawanttuppe ittuu, Hanaaniyaa na'aa Sheleemiyaa na'ay, Yiiriyaa giyaawe Aa, «Ne nuuna kadaade Baabloone baasa gidikkii?» yaagiide oyk'k'eedda.

14 Ermaasi zaariide, hawaadan yaageedda; «Neeni giyaawe wordduwaa; taani Baabloone biyaa asaa gidikke» yaageedda. Shin Yiirii I giyaawaa sisennan is's'eedda; Ermaasa oyk'k'i akkiide, kaappatuwaakko afeeda. 15 Kaappatuukka loytsi hank'k'ettiide, Ermaasa wad'd'eeddino; unttunttu k'asho golliyaa kesseedda, s'aafiyaa Yoonataana golliyaan afiide wotseeddino. 16 Ermaasi hewan biittaa giddon de'iyaa kifiliyaan daro wodiyaa gam"eedda.

17 Hewaappe guyyiyaan, Kaatii Sedek'iyaasi asaa kiittiide, Ermaasa bare de'iyaasaa kaatiyaa golliyaa s'eesisseedda; Asay erennan Aa, «Med'inaa Goday new odeeddawe ayentto de'ii?» yaagiide oochcheedda.

Ermaasi zaariide, «Ee de'ee; neeni Baabloone kaatiyaa kushiyan aad'd'aade imettana» yaageedda. 18 K'aykka Ermaasi Kaatiyaa Sedek'iyaasa hawaadan yaagiide oochcheedda; «Taana hintte k'asho golliyaan yegganaw taani ne bollan, new ootsiyaa kaappotuwaa bollan woy ha asaa bollan ayaa bayzzuwaa ootsaadditaa? 19 K'ay, ‹Baabloone kaatii hintte bollaninne ha biittaa bollan yiide olenna› yaagiide new timbbitiyaa odeedda ne nabatuu ha"i hak'an de'ino? 20 Hewaa diraw, ta godaw kaatiyaw, sisa! Taani oochchiyaawaa neeni polana mala, neena woossay. Taani he sa'aan hayk'k'ennaadan, k'asho golliyaa gidiyaa s'aafiyaa Yoonataana golliyaw taana guyye zaaroppa» yaageedda.

21 Hewaa diraw, Kaatii Sedek'iyaasi naagiyaawanttu dabaaban Ermaasa wotsana mala azazeedda. Hewan Aa wotsi de'ishshin, katamaappe daabbuu d'ayana gakkanaw, hachchi hachchi itti itti daabbuwaa uukkiyaasaappe ayi ahiide, aw immeeddino. Hewaa diraw Ermaasi kaatiyaa zabban naaguwaan gam"eedda.

38

Ermaasi Haatsaa Ollaan Oletteedda

1 Mataana na'ay Shafaas'e, Paashihuura na'ay Gadaalee, Sheleemiyaa na'ay Yehukaalinne Malkkiyaa na'ay Paashihuuri Ermaasi asaa ubbaw odeedda k'aalatuwaa siseeddino. 2 Ermaasi giidde, «med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Ha kataman attiyaa ooninne olan, koshaaninne iita harggiyaan hayk'k'ana. Shin Baabloonetuwaakko biyaa ooninne hayk'k'enna. Bare huup'iyaa ashshana; pas'akka de'ana› yaagee. 3 K'aykka Med'inaa Goday, ‹Hawe Yerusaalame katamay tumuppe Baabloone kaatiyaa olanchchatuwaa kushiyan aad'd'iide imettana; unttunttukka Aa omooddana› yaagee» yaageedda.

4 Hewaappe guyyiyaan, kaappatuu kaatiyaakko biide, hawaadan yaageeddino; «Ha bitanii hayk'k'anaw koshshee; hawaa mala s'ala k'aalaa haasayiide, ha kataman de'iyaa olanchchatuunne Asay ubbay shugganaadan ootseedda. I asaa k'ohiyaawaa amotteeppe attina, sarobaa amottenna» yaageeddino.

5 Kaatii Sedek'iyaasi zaariide, hawaadan yaageedda; «Hintte Aa bolla ootsana geeddawaa ayaanne taani hinttena digganaw danddaykke» yaageedda. 6 Unttunttu Ermaasa kaatiyaa golliyaa dabaaban de'iyaa, kaatiyaa na'aa Malkkiyaa haatsaa ollaan yegeeddino; unttunttu wodoruwaan Aa duge wotseeddino. He wode he ollaan silimuwaappe attina, haatsi baawa; Ermaasi he silimuwaa giddo geleedda.

7 Shin Toop'p'iyaa asaa gidiyaa, kaatiyaa golliyaan ootsiyaa, Abedmeleeka giyaawe Ermaasi ollaan oletteeddawaa siseedda. He wode kaatii Biiniyaama Penggiyaan pirdda chilootan utteedda. 8 Abedmeleeki kaatiyaakko biide, hawaadan yaageedda; 9 «Ta godaw kaatiyaw, ha asatuu wolk'k'aama iitabaa ootseeddino; hewekka ayee gooppe, timbbitiyaa odiyaa Ermaasa haatsaa ollaan yeggeeddino. K'ay kataman k'umi bayinna diraw, I hewan koshaan hayk'k'ee» yaageedda.

10 Kaatii zaariide, Toop'p'iyaa asaa gidiyaa Abedmeleeka, «Hawaappe hattamu asaa neenana akkaade baade, Ermaasi hayk'k'ennan de'ishiina, haatsaa ollaappe kessite» yaageedda.

11 Abedmeleeki asaa akkiide beedda; kaatiyaa golliyaan duretaa minjjiyaa kifiliyaappe garssa baggana de'iyaa kifiliyaa geliide, ec'a mayuwaa c'urk'k'aa akkeedda. He c'urk'k'aa wodoruwaa s'eeran k'achchiide, Ermaasaw duge ollaa giddo yeddeedda. 12 Toop'p'iyaa asaa gidiyaa Abedmeleeki Ermaasa ollaa giddo duge s'eegiide, «Hawaa mayuwaa c'urk'k'aa wodoruwaappe garssa baggana ne shop'p'iyaan wotsa» yaageedda. Ermaasikka I geeddawaadan ootseedda. 13 Yaatina, he wodoruwaan goochchiide, Ermaasa ollaappe kesseeddino. Naagiyaawanttu dabaabaa gelissiide gorddeeddino.

Sedek'iyaasi Ermaasa Laa"entsuwaakka Oochcheedda

14 Hewaappe guyyiyaan, Kaatii Sedek'iyaasi Ermaasakko kiitti ahisiide, Med'inaa Goday Geeshsha Golliyaa geliyaa heezzentso penggiyaa matan Aa, «Taani ittibaa neena oochchana. Neeni taappe ayaanne k'osoppa» yaageedda.

15 Ermaasi zaariide Sedek'iyaasaw, «Taani odooppe, neeni taana wod'ikkii? Taani zorinakka, neeni sisakka» yaageedda.

16 Kaatii Sedek'iyaasi Ermaasaw k'osuwaan hawaadan yaagiide c'aak'k'eedda; «Taani neena wod'ennawaanne k'ay neena wod'anaw koyiyaawanttoo aatsaade immennawaa nuw de'uwaa immeedda Med'inaa Godaa suntsan c'aak'k'ay» yaageedda.

17 Ermaasi Sedek'iyaasaw zaariide, «Med'inaa Goday, Ubbaappe Wolk'k'aama S'oossay, Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; ‹Baabloone kaatiyaa kaappotoo kushiyaa immooppe, neeni pas'a attana; ha katamaykka taman s'uugettenna; neenikka ne golliyaa asaykka pas'a de'ana. 18 Shin neeni unttunttoo kushiyaa immennan is's'ooppe, ha katamaa Baabloonetuu omooddana; unttunttu Aa s'uuggana; neenikka unttunttuppe kessa akkakka› yaagee» yaageedda.

19 K'aykka Kaatii Sedek'iyaasi Ermaasa, «Taani yayyiyaawe ha biittaappe kaddiide, Baabloonetuwaakko beedda Ayihudatuwaassa. Ayaw gooppe, Baabloonetuu taana unttunttu kushiyan aatsiide immooppe, Ayihudatuu taana tuggayana» yaageedda.

20 Ermaasi zaariide, «Ayentto baawa! Unttunttu neena unttunttoo aatsiide immikkino. Odiyaa Med'inaa Godaa k'aalaw hayyanaa azazetta. Hewe new lo"o gidanawaa; neenikka pas'a attanaassa. 21 Shin neeni kushiyaa immennan is's'ooppe, Med'inaa Goday taana besseedda sas'ay de'ee. 22 Hewekka ayee gooppe, Yihudaa kaatiyaa golliyaan atteeda mac'c'a asatuu ubbay omoodettiide, Baabloone kaappatuwaakko baana. Unttunttu neena hawaadan yaagana; ‹New mata lagge gidiyaawanttu neena baletseeddino; unttunttu neena s'ooneeddino. Shin ha"i ne gedii silimuwaa giddo gelina, he laggetuu neena yeggiide beeddino› yaagana. 23 K'ay ne machchetuunne ne naanatuu ubbay Baabloonetuwaan omoodettiide baana. Neenikka unttunttu kushiyaappe kessa akkakka; Baabloone kaatii neena oyk'k'ana. Ha katamaykka taman s'uugettana» yaageedda.

24 Sedek'iyaasi Ermaasaw zaariide, hawaadan yaageedda; «Hawaa neeni taw odeeddawaa asaw odana d'ayooppe, neeni hayk'k'akka. 25 Kaappatuu taani neenana haasayeeddawaa sisiide yiide, ‹Neenana kaatiyaanna ayaa haasayeeddentto, nuw oda. Neeni nuw k'osennan odooppe, nuuni neena wod'okko› yaagiide neena oochchana. 26 Neeni, ‹Taani he sa'aan hayk'k'ennaadan, taana zaaraadde k'asho golliyaa gidiyaa Yoonataana golliyaa yeddennaadan, kaatiyaa woossaad› yaagaade zaara» yaageedda.

27 Hewaappe guyyiyaan, kaappatuu ubbay Ermaasakko yiide, he ooshaa oochcheeddino. Kaatii Aa azazeeddawaadan, ikka unttunttoo odeedda. Unttunttukka c'o"u giide bashi aggeeddino; ayaw gooppe, Ermaasi kaatiyaanna haasayishin siseeddawe ooninne baawa. 28 Yerusaalame oyk'k'ettana wodii gakkanaw, Ermaasi naagiyaawanttu dabaaban gorddettiide gam"eedda.*

39

Yerusaalame Kunddetsaanne Yihudaan Med'etteedda Hanotatuwaa

(2 Kat. 25:1-12; Erm. 52:4-16)

1 Sedek'iyaasi Yihudaan kaateteedda udduppuntsa laytsan, tammantsa aginaan, Baabloone Kaatii Naabukadanas'oorinne Aa olanchchatuu ubbay yiide, Yerusaalame dooddeeddino. 2 Sedek'iyaasi kaateteedda tammanne ittentsa laytsan, oyddentso aginaan, udduppuntsa gallassan Baabloone olanchchatuu katamaa gimbbiyaa mentseeddino. 3 He wode Baabloone kaatiyaa kaappatuu, Nerggaali-Sharees'era, Samggari-Neba, Sarssekiimanne hara Nerggaali-Sharees'era geetettiyaawanttu, hara c'ora mooddiyaawanttunna ittippe yeeddino; Giddo Penggiyaa giyaa penggiyaan utteeddino.

4 Yihudaa Kaatii Sedek'iyaasinne Aa olanchchatuu ubbay Baabloone olanchchatuwaa be'eedda wode, k'amman katamaappe kesiide, kaatiyaa ataakilttiyaa sa'aa afiyaa ogiyaa oyk'k'iide, laa"u dirssaa gimbbetuwaa ittippe gatsiyaa penggiyaanna bak'ateeddino. Unttunttu Yorddaanoosa Dilbbuwaakko simmiide beeddino. 5 Shin Baabloone olanchchatuu unttuntta guyyenna yederssiide, Iyaarikko dembbaa gatsiidde, Sedek'iyaasa oyk'k'eeddino. Hamaata biittan, Ribila kataman de'iyaa Kaatiyaa Naabukadanas'oorakko afeedino. Kaatii Naabukadanas'oori yaan Sedek'iyaasa bolla pirddeedda. 6 K'ay Sedek'iyaasa attuma naanatuwaa Sedek'iyaasi s'eellishshin, yaan Ribila kataman wod'eedda; Yihudaa kaappatuwaa ubbaakka wod'eedda. 7 Hewaappe guyyiyaan, Sedek'iyaasa ayifetuwaa wooc'i kessiide, Aa Baabloone biittaa afanaw sanssalatan k'achcheeda.

8 He wode Baabloone olanchchatuu kaatiyaa golliyaanne Asay de'iyaa keetsatuwaa ubbaa taman s'uuggeeddino; Yerusaalame gimbbiyaakka koleeddino. 9 Kaatiyaa naagiyaawanttu kaappuu Naabuzaradaani kataman atteeda asatuwaanne kaddiide barenan gakketeedda asatuwaa ubbaa ittippe omooduwaan Baabloone biittaa afeeda. 10 Shin kaatiyaa naagiyaawanttu kaappuu Naabuzaradaani ayaynne unttunttoo bayinna hiyyeesatuwaappe amareedawantta Yihudaan aggiide, unttunttoo woyniyaa turaa sa'atuwaanne goshiyaa gadetuwaa immeedda.

Ermaasa Biletsaa

11 Naabukadanas'oori kaatiyaa naagiyaawanttu kaappuwaa Naabuzaradaana hawaadan yaagiide azazeedda; 12 «Baade Ermaasa koya demmaade, aw koshshiyaabaa ubbaa ootsa; Aa bolla hara iitabaa ayaanne ootsoppa» yaageedda. 13 Hewaa diraw, Naabuzaradaani, Naabushaazibaani, Nerggaali-Sharees'erinne Baabloone kaatiyaa kaappatuu ubbay ittippe gidiide kiittiide, 14 Ermaasi k'ashetti utteedda, naagiyaawanttu dabaabaappe kesseeddino. Bare golle afiide wotsana mala, Saafaana na'aa na'aa, Ahik'aama na'aa Gadaaliyaw hadaraa immeeddino. Hewaappe denddeeddawaan Ermaasi bare biittaa asaana ittippe de'eedda.

Abemeleekaw Odetteedda Hidootaa

15 Ermaasi naagiyaawanttu dabaaban gorddetti utti de'ishshin, Med'inaa Godaa k'aalay aakko hawaadan yaagiidde yeedda; 16 «Baade Top'p'iyaa asaa gidiyaa Abedmeleekaw hawaadan yaaga; ‹Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay, hawaadan yaagee; «Hawaappe kase taani odeeddawaadankka ha katamaa bollan lo"obaa gidennaan, bayetsaa ahana. Hewe ubbay haniyaa wode, neenikka ha kataman uttaade, ne ayifiyaan be'ana. 17 Gido shin, he gallassan taani Med'inaa Goday neena wotsa akkana; neeni yayyiyaa ne morkkatuwaa kushiyankka aad'd'aade imettakka. 18 Taani neena ashshana; neeni olan hayk'k'akka; neeni taanan ammanetteeda diraw, hayk'k'uwaappe attanaassa. Taani Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee› yaaga» yaageedda.

40

Ermaasi Gadaaliyaana De'eedda

1 Kaatiyaa naagiyaawanttu kaappuu Naabuzaradaani Ermaasa Raaman billi simmina, Med'inaa Godaa k'aalay Ermaasakko yeedda. Ermaasi kase Naabuzaradaani Yerusaalameppenne Yihudaappe omoodiide, Baabloone biittaa afanaw sanssalatan k'achcheeda asaa giddon de'ee.

2 Kaatiyaa naagiyaawanttu kaappuu Ermaasa dumma kessiide, hawaadan yaageedda; «Med'inaa Goday ne S'oossay ha bayetsaa ha biittaa bollan ahana geedda. 3 Geeddawaadan ha"i Med'inaa Goday aheedda; Med'inaa Godaa bollan hintte nagaraa ootseedda dirawunne aw azazettenan is's'eedda diraw, hawe ubbay haneedda. 4 Be'a, ha"i taani ne kushiyan de'iyaa sanssalataa billaade neena yeddaad. Taananna Baabloone biittaa baana gooppe dendda; taani new koshshiyaabaa ubbaa kuntsana. Baabloone biittaa baanaw koyana d'ayooppe booppa. Biittay ubbay ne sintsan de'ee; neena lo"eedda sa'aa hak'anne ba» yaageedda.

5 Ermaasi Aa matappe beennan de'ishiina, Naabuzaradaani gujjiidekka yaageedda; «Saafaana na'aa na'aa, Ahik'aama na'aa Gadaaliyaakko ba; ayaw gooppe, Baabloone Kaatii Naabukadanas'oori Aa Yihudaa katamatuwaa mooddiyaawaa ootsiide suntseedda. Hewaa diraw, aanana ittippe gidaade, hewan asaana de'a. Woy neena lo"eedda sa'aa hak'anne ba» yaageedda. Hewaappe guyyiyaan, kaatiyaa naagiyaawanttu kaappuu aw k'umaanne hara shink'k'aa immiide yeddeedda. 6 Ermaasi Mis'ip'p'an de'iyaa Ahik'aama na'aa Gadaaliyaakko beedda. I hewan atteeda asaana ittippe de'eedda.

Gadaalii Yihudaa Mooddeedda

(2 Kat. 25:22-24)

7 Yihudaa olaa gadaawatuwaappenne olanchchatuwaappe amareedawanttu barenttu kushiyaa Baabloone kaatiyaw biro immibeykkino. Unttunttu Baabloone kaatii Gadaaliyaa he biittaa mooddiyaawaa ootsiide suntseeddawaanne Baabloone biittaa omoodettiide beennan Yihudaan atteeda hiyyeesatoo kaappuwaa ootseeddawaa siseeddino.* 8 Nataaniyaa na'ay Isimaa'eeli, K'aareeha naanatuu Yohanaaninne Yoonataani, Taanihumeeta na'ay Saraayi, Nas'oofa katamaappe yeedda Efaaya naanatuunne Maa'ika katamaappe yeedda itti bitaniyaa na'ay Yazaanii barenttu olanchchatuwaa ubbaanna Gadaaliyaakko Mis'ip'p'a yeeddino. 9 Saafaana na'aa na'ay, Ahik'aama na'ay Gadaalii unttunttoo hawaadan yaagiide c'aak'k'eedda; «Baabloonetoo kushiyaa immanaw yayyoppite; ha biittan uttiide de'ite; Baabloone kaatiyawukka moodettite. Yaatooppe, ubbabay hinttew lo"a gidanawaa. 10 Taani Mis'ip'p'an uttaade, Baabloone biittaappe hinttenana gakketanaw yiyaa ubbaanna hintte doonaa gidaade haasayana. Shin hintte hintte de'iyaa heeraan heeraan woyniyaa, wogaraa zayitiyaanne hara ofintsaa katsaa ayifiyaa ubbaa shiishshiide dagayite» yaageedda.

11 He wode Moo'aaba biittan, Amoona biittan, Eedooma biittaaninne hara biittatuwaan Ayihuda ubbay Baabloone kaatii amareeda Yihudaa asatuu Yihudaan attana mala ootseeddawaanne unttuntta mooddiyaawaa ootsiide, Shaafaanna na'aa Ahik'aama na'aa Gadaaliyaa suntseeddawaa siseeddino. 12 Barenttu laalettiide de'iyaa biittatuwaappe Yihudaa simmiide, Gadaalii de'iyaasaa Mis'ip'p'a yeeddino. Hewan unttunttu daro woyniyaanne hara ofintsaa katsaa ayifiyaa shiishshiide dagayeeddino.

Isimaa'eeli Gadaaliyaa Wod'eedda

(2 Kat. 25:25-26)

13 Hewaappe guyyiyaan, K'aareeha na'ay Yohanaaninne kushiyaa immibeenna olaa gadaawatuu ubbay Gadaaliyaakko Mis'ip'p'a yiide, 14 «Amoona Kaatii Ba'aliisi Nataaniyaa na'aa Isimaa'eela neena wod'ana mala yeddeeddawaa eray?» yaageeddino. Shin I unttunttu giyaawaa ammanennan is's'eedda.

15 Hewaappe guyyiyaan, K'aareeha na'ay Yohanaani Mis'ip'p'an de'iyaa Gadaaliyaakko yiide, s'uuran hawaadan yaageedda; «Ooninne erennan de'ishiina baade, Nataaniyaa na'aa Isimaa'eela taani wod'ana. Ayaw gooppe, I neena wod'iyaawaa gidooppe, ne matan shiik'eedda Ayihuda ubbay laalettana; k'ay Yihudaan atteeda Asay ubbaykka wurana» yaageedda.

16 Shin Ahik'aama na'ay Gadaalee zaariide, hawaadan yaageedda; «Isima'eelabaa neeni odiyaabay ubbay wordduwaa gidiyaa diraw, hewaa malabaa ootsoppa» yaageedda.

41

1 Laappuntsa aginaan kaatiyaa zare gidiide, kaatiyaanna ootsiyaa kaappatuwaappe ittuu, Elishamaa'a na'aa na'ay, Nataaniyaa na'ay Isimaa'eeli tammu asatuwaana ittippe biittaa mooddiyaa Gadaaliyaana gakketanaw Mis'ip'p'a beedda. Ubbaykka ittippe uttiide k'umaa miishshin,* 2 Nataaniyaa na'ay Isimaa'eelinne aanana de'iyaa tammu asatuu barenttu mashshaa mashshaa kessiide, Baabloone kaatii Yihudaa mooddiyaawaa ootsiide suntseedda Ahikaama na'aa Gadaaliyaa wod'eeddino. 3 Hewaa bollakka k'ay Isimaa'eeli Mis'ip'p'an Gadaaliyaana de'iyaa Ayhudatuwaanne Baabloone olanchchatuwaa ubbaa wod'eedda.

4 Gadaalii hayk'k'eedda wonttetsa gallassi, Aa hayk'k'uwaa ooninne eranaappe kasetiide, 5 Sekeemappe, Seeloppenne Samaariyaappe hosppun tammu asatuu kayyottiidde, barenttu buuchchaa meediide, barenttu mayuwaa peed'iidenne barenttu bollaakka puuziide yeeddino. Unttunttu Med'inaa Godaa Golliyaw immiyaa katsaa yarshshuwaanne is'aanaa imotaa aheeddino. 6 Isimaa'eeli Mis'ip'p'appe kesiide, yeekkiidde unttunttunna gakketanaw beedda; unttunttunna gaketteedda wode, «Ahik'aama na'aa Gadaaliyaakko haa yiite; Aa be'ite» yaageedda. 7 Unttunttu katamaa giddo geliyaanin, Isimaa'eelinne aanana de'iyaa asatuu he asatuwaa wod'iide, haatsaa dagayiyaa ollaan oli aggeeddino.

8 Shin he hosppun tammu asatuwaappe tammatuu Isimaa'eela hawaadan yaagiide woosseeddino; «Ha"i nuuna wod'oppa! Nuuni nu shoyk'an k'oseedda daro zarggay, banggay, wogaraa zayitiinne eessay de'ee» yaageeddino. I unttunttu wod'enaan yeddi aggeeda. 9 Isimaa'eeli wod'eedda asaa ubbaa oleedda haatsaa dagayiyaa ollay, Israa'eeliyaa kaatii Baa'ishi olanaw yeedda wode, Kaatii Asaa bookisseedda wolk'k'aama haatsaa dagayanaw gimbbeedda ollaa. Nataaniyaa na'ay Isimaa'eeli he ollaa anhaan kuntseedda. 10 Isimaa'eeli kaatiyaa mac'c'a naanatuwaanne Mis'ip'p'an atteeda asaa ubbaa omoodeedda. Hewanttu kaatiyaa naagiyaawanttu kaappuu Naabuzaradaani Ahik'aama na'aa Gadaaliyaana ittippe Mis'ip'p'an wotseeddawantta. I unttuntta omoodiide, barenanna akkiide, Amoona biittaa baanaw denddee.

11 K'aareeha na'ay Yohanaaninne aanana ittippe de'iyaa olaa gadaawatuu Isimaa'eeli ootseedda iitabaa ubbaa siseeddino. 12 Barenttu asaa akkiide, aanana olettanaw beeddino; Isimaa'eelakka Gabaa'oonan de'iyaa wolk'k'aama del"iyaa matan gakkiide oyk'k'eeddino. 13 Isimaa'eeli omoodiide barenanna afeeda Asay ubbay K'aareeha na'aa Yohanaananne aanana de'iyaa olaa gadaawatuwaa be'eedda wode, loytsi nashetteeddino. 14 He omoodetteeddawanttu ubbay guyye simmiide biide, K'aareeha na'aa Yohanaanan gakketeeddino. 15 Shin Isimaa'eelinne hara hosppun asatuu ittippe Yohanaanappe kessi akkiide, Amoona biittaa bak'ateeddino.

16 Hewaappe guyyiyaan, Isimaa'eeli Gadaaliyaa wod'i simmiide, Mis'ip'p'appe omoodiide aheedda olanchchatuu, mac'c'a asatuu, naanatuunne mureessatuu ubbay K'aareeha na'aa Yohanaananne hara olaa gadaawatuwaana denddiide beeddino. 17 Unttunttu yaappe denddiide, Gibs'e baanaw Beeteleeme matan de'iyaa Geeruuta-Kimhaama giyaa sa'aan shemppeeddino. 18 Unttunttu Gibs'e beeddawe Baabloona kaatii suntseedda Akik'aama na'aa Godooliyaa Isma'eelii wod'eedda diraw Baabloonatoo yayyiide Baabloonappe bak'atiide, Gibs'e baanaw danddayeeddino.

42

Gibs'e Beennaadan S'oossay Odeedda

1 Olaa gadaawatuu ubbay, K'aareeha na'ay Yohanaani, Hoshaaya na'ay Azaariyaasinne Asay ubbay, guutsaappe wogaa gakkanaw yiide, 2 timbbitiyaa odiyaa Ermaasa hawaadan yaageeddino; «Nuuni neena oochchiyaawaa nuw ootsaarikkii! Ha atteeda nu diraw Med'inaa Godaa ne S'oossaa woossaarikkii! Nuuni kase dara; shin ha"i neeni be'iyaawaadan, guutsatuwaa s'alalay atteedo. 3 Nuuni biyaa ogiyaanne nuuni ootsanabaa I nuuna bessanaadan, Med'inaa Godaa ne S'oossaa nu diraw woossa» yaageeddino.

4 Timbbitiyaa odiyaa Ermaasi zaariide, «Lo"a. Hintte geeddawaadankka, Med'inaa Godaa hintte S'oossaa taani woosana; k'ay hintteppe ayaanne k'osennan, Med'inaa Goday odiyaabaa ubbaakka hinttew odana» yaageedda.

5 Unttunttu zaariide, Ermaasaw hawaadan yaageeddino; «Med'inaa Goday ne S'oossay ne baggana nuw kiittiyaawaa ubbaa nuuni polana d'ayooppe, S'oossay bare huup'iyaan nu bolla tumunne ammanetteeda markka gido. 6 Nuuni dosiyaawaa gidina, is's'iyaawaa gidinakka, nuuni neena aakko kiittiyaa Med'inaa Goday nu S'oossay azaziyaawaa nuuni ootsana. Ayaw gooppe, Med'inaa Godaw azazettooppe, nuw ubbabay lo"a gidanawaa» yaageeddino.

7 Tammu gallassaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa k'aalay Ermaasakko yeedda. 8 Yaatina, I K'aareeha na'aa Yohanaana, aanana de'iyaa olaa gadaawatuwaanne asaa ubbaa, guutsaappe wogaa gakkanaw s'eegiide, 9 hawaadan yaageedda; «Hintte woosaa taani aakko shiishshana mala, hintte taana kiitteedda Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; 10 ‹Hintte ha"i ha biittan uttooppe, taani hinttena kees's'anappe attina kolikke; tokkanappe attina, shoddikke. Ayaw gooppe, taani kase hintte bollan aheedda iitabay taana kayyoyeedda. 11 Hintte ha"i yayyiyaa Baabloone kaatiyaw ayinne yayyoppite! Hinttena Aa kushiyaappe ashshanaw taani hinttenanna de'iyaa diraw yayyoppite! Taani Med'inaa Goday hawaa oday. 12 Taani hinttew k'arettana; yaataade I hinttew k'arettiide, hinttena hintte biittaw zaaranaadan ootsana› yaagee.

13 «Shin hintte Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, azazettenan is's'iide, ‹Ha biittan uttokko› gooppe, 14 k'ay hintte, ‹Olaa woriyaanne olaw punniyaa malakataa sisennasaaninne koshay bayinnasaa Gibs'e biide, yaan de'ana› gooppe, 15 hinttenoo Yihudaan atteedawanttoo, Med'inaa Goday hinttena giyaawaa sisite. Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; ‹Hintte Gibs'e biide, yaan de'anaw k'ofaa k'achchooppe, 16 he hintte yayyeedda olay Gibs'en hinttena oyk'k'ana; hintte hirggeedda koshaykka hinttena kaalliide baana; hinttekka yaan Gibs'en hayk'k'ana. 17 Gibs'e biittaa biide de'anaw k'ofaa k'achcheeda Asay ubbay olan, woy koshan woy iita harggiyaan hayk'k'ana. Taani unttunttu bollan ahiyaa iitabaappe ittuunne kessi akkena; ittuunne attena› yaagee.

18 «Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; ‹Yerusaalamen de'iyaawanttu bollan ta hank'k'uunne ta yiluu gukkeeddawaadan, hintte Gibs'e geliyaa wode hintte bollankka ta hank'k'uu hewaadan gukkana. Hintte dagama, shek'k'aa, tooshiyaanne k'iliic'iyaawaa gidanita; ha sa'aa laa"entso ubbakka be'ikkita› yaagee.

19 «Yihudaan atteedawanttoo, Med'inaa Goday hinttena, ‹Gibs'e booppite!› yaageedda. Taani hachchi hinttena, ‹Ye"e!› geeddawaa erite. 20 Hintte taana, ‹Nu diraw Med'inaa Godaa nu S'oossaa woossa; I new odiyaabaa ubbaakka nuw oda; nuuni ootsana› yaagiide, taana Med'inaa Godaakko, hintte S'oossaakko, kiitteeddita; hewan wolk'k'aama balaa baleeddita. 21 I geeddawaa ubbaa hachchi hinttew odaad. Shin Med'inaa Goday hintte S'oossay ta baggana hinttew kiitteedda k'aalaw hintte azazettenan is's'eeddita. 22 Simmi hawaa erite: hintte biide de'anaw koyiyaa biittan hintte olan, koshaaninne iita harggiyaan hayk'k'iide wurana» yaageedda.

43

Ermaasi Gibs'e Beedda

1 Med'inaa Goday unttunttu S'oossay kiitteedda k'aalaa ubbaa Ermaasi unttunttoo odiide wursseeddawaappe guyyiyaan, 2 Hoshaaya na'ay Azaariyaasi, K'aareeha na'aa Yohanaaninne otoranchcha Asay ubbay Ermaasa hawaadan yaageeddino; «Neeni wordduwaa odaasa! Med'inaa Goday nu S'oossay nuuni Gibs'e biide uttenna mala odanaw, neena nuukko mule kiittibeenna. 3 Shin Baabloone biittaa Asay nuuna wod'anaadan woy omoodiide barenttu biittaa afanaadan, neeni nuuna unttunttu kushiyan aatsaade immana mala, neena nu bollan dentseeddawe Neeriyaa na'aa Baaroka» yaageeddino.

4 Hewaa diraw, K'aareeha na'ay Yohanaani, olaa gadaawatuu ubbaynne Asay ubbay Yihudaa biittan de'anaw, Med'inaa Goday unttuntta azazeedda azazuwaa polennan is's'eeddino. 5 K'aareeha na'ay Yohanaaninne olaa gadaawatuu ubbay barenttu laaletteedda kawutetsatuwaa ubbaappe Yihudaan de'anaw simmeedda Yihudaa asaa barenttuna akkiide, Gibs'e beeddino.* 6 K'ay kaatiyaa naagiyaawanttu kaappuu Naabuzaradaani Saafaana na'aa, Ahik'aama na'aa Gadaaliyaana ittippe de'ana mala ashsheeda attuma asatuwaa, mac'c'a asatuwaa, naanatuwaanne kaatiyaa mac'c'a naanatuwaa ubbaa afeedino. K'aykka timbbitiyaa odiyaa Ermaasanne Neeriyaa na'aa Baarokakka afeedino. 7 Hewaadan haniide, Med'inaa Goday azazeeddawaa is's'iide, Gibs'e biittaa geliide, S'aafinaasa giyaa katamaa gakkanaw beeddino.

8 S'aafinaasan Med'inaa Godaa k'aalay Ermaasakko hawaadan yaagiidde yeedda; 9 «Wolk'k'aama shuchchatuwaa ne kushiyan oyk'k'a akkaade, Yihudaa Asay be'ishina, s'aafinaasan de'iyaa Gibs'e kaatiyaa golliyaa geliyaa saappe sintsa baggana de'iyaa baasuwaan mooga. 10 Unttuntta hawaadan yaaga; ‹Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; «Taani kiittaade, ta k'oomaa Baabloone Kaatiyaa Naabukadanas'oora ahissana; ha moogetteedda shuchchatuwaa bollan Aa kawutetsaa araataa wotsana. Yaatooppe I bare kawutetsaa dunkkaaniyaa Aa bollan essana. 11 I yiide Gibs'e biittaa olana. Hayk'k'oo de'iyaawanttu hayk'k'ana; omoodoo de'iyaawanttukka omoodettana; k'ay olan hayk'k'anaw de'iyaawanttukka olan hayk'k'ana. 12 Gibs'e s'oossatuwaa keetsatuwaa I taman oytsana; eek'atuwaakka s'uuggana, woy omoodoo akkiide afana. Hentsanchchay bare c'alaa mayiyaawaadan, I Gibs'e biittaa mayyana. Yaatiide hewaappe saro baana. 13 Gibs'e biittan Heliyoopoolisa giyaa kataman de'iyaa hawulttiyaa I mentsereetsana; Gibs'e s'oossatuwaa golletuwaakka taman s'uuggana» yaagee› yaaga» yaageedda.

44

Gibs'en De'iyaa Ayihudatoo
Odetteedda S'oossaa K'aalaa

1 Gibs'e biittan Migidoola, S'aafinaasanne Memppiisa geetettiyaa katamatuwaaninne gedissa baggana de'iyaa Patiroosa biittan de'iyaa Ayihudatuwaa s'eelliyaawaan S'oossaa k'aalay Ermaasakko hawaadan yaagiidde yeedda; 2 «Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay, hawaadan yaagee; ‹Yerusaalame bollaninne Yihudaa katamatuwaa ubbaa bollan taani aheedda bayetsaa ubbaa hintte hintte huup'iyaan be'eeddita. Unttunttu hachchi gakkanaw, koletti utteeddino; ooninne yaan de'enna. 3 Hewe haneeddawe unttunttu iita oosuwaa ootsiide, taana hank'k'etsissiide diraassa. Unttunttu gidina, hinttena gidina, woy hintte mayzza aawotuwaa gidina, ooninne erenna hara s'oossaw is'aanaa c'uwayiide, aw goyinneeddino. 4 «Hawaa malaa taani S'oossay is's'iyaa sheneyiyaabatuwaa ootsoppite!» yaagiide odana mala, zaara zaaraadde ta k'oomatuwaa, timbbitiyaa odiyaawantta, kiittaad. 5 Shin odiyaawaa unttunttu sisennan woy hayzzennan is's'eeddino. Unttunttu hara s'oossatoo is'aanaa c'uwayiyaa iita oosuwaa aggenaan is's'eeddino. 6 Hewaa gaasuwaan ta suulliyaa hank'k'uunne yiluu tigetteedda; Yihudaa katamatuwaaninne Yerusaalame ogetuwaan ees's'eedda. Unttunttukka hachchi hintte be'iyaawaadan, koletteeddawanttanne ayinne baynawantta gideedino› yaagee.

7 «Ha"ikka Med'inaa Goday, Ubbaappe Wolk'k'aama S'oossay, Israa'eeliyaa S'oossay, hawaadan yaagee; ‹Hinttew zeretsay de'enna mala, mac'c'a asaa, attuma asaa, naanatuwaanne zeretsaa Yihudaa biittaappe d'ayissanaadan, ha loytsi iitabaa hintte hintte bolla ayaw ootsiitee? 8 Hintte de'anaw geleedda ha Gibs'e biittan hara s'oossatoo is'aanaa c'uwayiyaawaan taana ayaw hank'k'etsiitee? Woy sa'aan de'iyaa kawutetsatuwaa ubbaa giddon shek'anne bore gidiide, hintte huup'iyaa bayzzanaw ayaw koyiitee? 9 Kase hintte aawotuu, Yihudaa kaatetuunne unttunttu machchetuu, k'ay hinttenne hintte machchetuu Yihudaa katamatuwaaninne Yerusaalame ogetuwaan ootseedda iitatetsaa ubbaa dogeedditeeyye? 10 Hintte hachchi gakkanaw, hinttenatetsaa hokisibeykkita; tawukka yayyibeykkita. K'ay taani hinttewunne hintte mayzza aawaatoo immeedda higgiyaaninne wogaan bibeykkita› yaagee.

11 «Hewaa diraw, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay, hawaadan yaagee; taani hinttena yihudaa zeretsaa ubbaa, d'ayissanaw k'ofaa k'achchaad. 12 Yihudaan atteedawanttu giddoppe, Gibs'e biide, yaan de'anaw k'ofaa k'achcheeddawantta taani d'ayissana. Unttunttu ubbay Gibs'en wurana; olaaninne koshan hayk'k'ana. Wogaappe guutsaa gakkanaw de'iyaa ubbay olaaninne koshan wurana. Unttunttu dagama, shek'k'aa, tooshiyaanne k'iliic'iyaawaa gidanawantta. 13 Taani Yerusaalame olan, koshaaninne iita harggiyaan mureeddawaadan, Gibs'e biittan de'iyaawanttakka murana. 14 Atteedda Yihudaa asatuwaappe Gibs'en de'anaw yeeddawanttu Gibs'etuwaa kushiyaappe kessi akkikkino. Unttunttu simmi yiide de'ana giide amottiyaa Yihudaa biittaa ay asaynne simmenna; hayk'k'uwaappe palaheedda itti amara asaappe attina, simmiide yaana hara Asay de'enna yaagee» yaageedda.

15 Barenttu mac'c'a asatuu hara s'oossatoo is'aanaa c'uwayiyaawaa eriyaa attuma asatuu ubbaynne hewan ek'k'eedda mac'c'a asatuu ubbay wolk'k'aama maabaraa gidiide, Gibs'en gedissa baggana Patiroosa giyaa saan de'iyaa Asay ubbay Ermaasa hawaadan yaageeddino; 16 «Neeni Med'inaa Godaa suntsan nuw odiyaabaa ubbaa nuuni sisokko. 17 Nuuni ootsana geeddawaa ubbaa ootsana. Nuuni, nu mayzza aawotuu, nu kaatetuunne nu kaappatuu Yihudaa katamatuwaaninne Yerusaalame ogetuwaan kase ootseeddawaadan, Saluwaa Kaatatto geetettiyaa nu s'oossattiw is'aanaa c'uwissana; ushshaa yarshshuwaakka iw gussana. Ayaw gooppe, nuuni kase hewaa ootsiyaa wode, nuw daro k'umay de'ee; he wode nuw sa'ay keeka; nuuna ayaynne metibeenna. 18 Shin Saluwaa Kaatatiw is'aanaa c'uwayiyaawaanne ushshaa yarshshuwaa gussiyaawaa aggoodeppe haa simmina, nuw ubbabaykka pac'c'eedda; nuuni olaaninne koshan wureeddo» yaageeddino.

19 Mac'c'a asatuu gujjiidekka hawaadan yaageeddino; «Nuuni Saluwaa Kaatato malatiyaa ukitsaa uukkiyaa wode, is'aanaa c'uwayiyaa wodenne ushshaa yarshshuwaa iw gussiyaa wode ubbaan, nu asinatuu erennan de'ishiina, nuuni ootseeddawe ayaynne baawa» yaageeddino.

20 Aw hewaadan giide zaareedda asaw ubbaw, mac'c'anne attumawoo, Ermaasi hawaadan yaageedda; 21 «Hinttenne hintte mayzza aawotuu, hintte kaatetuunne hintte kaappatuu, k'ay biittan de'iyaa Asay ubbay Yihudaa katamatuwaaninne Yerusaalame ogetuwaan is'aanaa c'uwayeeddawaa Med'inaa Goday erenna woy dogeedda giide k'oppiitee? 22 Hintte ootsiyaa iitanne sheneyiyaa oosuwaa Med'inaa Goday c'o"u gaanaw danddayibeenna diraw, hintte biittay bayeedda, bazuwaanne shek'etteedda biittaa ootseedda. Hachchi hintte be'iyaawaadan, hintte biittay Asay de'enna biittaa gideedda. 23 Ha bashshay ubbay hinttena gakkeeddawe hintte hara s'oossatoo is'aanaa c'uwayeedda diraassa, Med'inaa Godaa naak'k'eedda diraassa, Med'inaa Godaa k'aalaa sisennan is's'eedda gishshaassanne Aa higgiyawunne Aa wogaw azazettenan is's'eedda diraassa» yaageedda.

24 Hewaappe guyyiyaan, Ermaasi asaw ubbaw, mac'c'anne attumawoo hawaadan yaageedda; «Hinttenoo, Yihudaappe yiide, Gibs'e biittan de'iyaa asatoo, ubbaykka Med'inaa Goday giyaawaa sisite! 25 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay, hawaadan yaagee; ‹Hinttenne hintte machchetuu, «Nuuni Saluwaa Kaatattiw is'aanaa c'uwissana; ushshaa yarshshuwaakka iw gussana» giide c'aak'k'eedda c'aak'uwaa poliide, oosuwaan besseedita. Ha"ikka gidooppe, hintte c'aak'uwaa minisittenne polite› yaagee.

26 «Gidooppenne, hinttenoo, Gibs'e biittan de'iyaa Yihudaa asatoo, Med'inaa Goday giyaawaa sisite! Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Hawaappe hini baggan Gibs'e biittan de'iyaa Yihudaa asaappe ittuunne ta suntsan, «Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday ero!» giide c'aak'k'enna mala, taani ta wolk'k'aama suntsan c'aak'k'aad. 27 Taani unttunttu bolla lo"obaa ahanaw gidennaan, iitabaa ahanaw s'eellay. Gibs'en de'iyaa Yihudaa Asay ubbaanna wurana gakkanaw, olaaninne koshan hayk'k'ana. 28 Shin olaappe atteeda itti amareedawanttu Gibs'eppe Yihudaa simmana. He wode Gibs'en de'iyaa Yihudaa Asay ta k'aalaappenne unttunttu k'aalaappe oogi tumatteeddenttonne akeekiide erana.

29 « ‹Taani hinttena ha sa'aan murananne, «Taani hintte bolla iitabaa ahana» geeddawe tumattanawoo, taani Med'inaa Goday hinttew mallaa immay: 30 taani Yihudaa Kaatiyaa Sedek'iyaasa aw morkke gidiide, Aa wod'anaw koyiyaa Baabloone Kaatiyaa Naabukadanas'ooraw aatsaade immeeddawaadan, Gibs'e Kaatiyaa Hofirakka Aa wod'anaw koyiyaa Aa morkketoo aatsaade immana. Med'inaa Goday hawaa oday› yaagee» yaageedda.*

45

Baarookkaw Odetteedda Timbbitiyaa

(45)

1 Iyoosiyaasa na'ay Iyo'ak'eemi Yihudaan kaateteedda oyddentso laytsan, Neeriyaa na'ay Baaruki ha k'aalatuwaa Ermaasi odina sisiide, mas'aafan s'aafeedda. He wode Ermaasi aw odeedda k'aalay hawaa.* 2 «Baaroka, neena Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; 3 ‹Neeni, «Med'inaa Goday ta sakuwaa bollan kayyuu gujjeedda diraw, aayye taanoo! ooliyaan daaburaade shemppuwaakka d'ayaad» yaagaadda› yaagee.

4 «Baaroka, neena Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Taani kees's'eeddawaa taani kolana; taani tokkeeddawaakka taani shoddana. Hewaakka k'ay taani biittan sa'aan ubbaan ootsana. 5 Yaatina, neeni new wolk'k'aamabaa koyayiyye? Hewaa koyoppa. Ayaw gooppe, asaa ubbaa bollan taani iitabaa ahana. Taani S'oossay hawaa oday. Shin neeni beeddasaan ubbaan taani neena hayk'k'uwaappe ashshana› yaagee» yaageedda.

Nabii Duma Duma Asaw Odeedda Timbbitiyaa

46

1 Kawutetsatuwaabaa odanaw Med'inaa Goday Ermaasaw kiitteedda k'aalay hawaa.

Gibs'e Pirddaa

2 Iyosiyaasa na'ay Iyo'ak'eemi Yihudaan kaateteedda oyddentso laytsan, Efiraas'iisa Shaafaa matan, Karkkamiisha giyaa sa'aan, Baabloone Kaatii Naabukadanas'oori s'ooneedda Gibs'e Kaatiyaa Nako olanchchatuwaabaa S'oossay hawaadan yaagee;* 3 «Hintte wogga gonddalliyaanne k'eeri gonddalliyaa giigissite; olaw salppite! 4 Hintte paraa bis'aaliide toggite; hintte huup'iyaan birataa k'oobiyaa wotsiide, hintte sa'aa sa'aa oyk'k'ite! Hintte tooraa leefite; hintte olaa mayuwaakka mayyite! yaagiino.

5 «Shin hawe taani be'iyaawe ayee? Gibs'e olanchchatuu yayyiide, guyye simmeeddino. Wolk'k'aamatuu s'oonetteeddino; guyyenne s'eellennan elleelliide bak'ateeddino. Unttunttu yuushsho ubbaan dagamay de'ee! Med'inaa Goday hawaa oday. 6 Elleelliide wos's'iyaawanttu kessi akkanaw danddaykkino; mino olanchchatuukka attanaw danddaykkino. Huup'issa bagga biittan, Efiraas'iisa Shaafaa matan ubbaykka d'ubettiide kunddi aggiino.

7 «Hewe Nayle Shaafay kumiide, yuushshuwaa ubbaa kumiyaawaadan, biittaa ubbaa kumeeddawe oonee? 8 Hewe Nayle Shaafay kumiide, yuushshuwaa ubbaa kumiyaawaadan, biittaa ubbaa kumeeddawe Gibs'e! Gibs'e hawaadan yaagee; ‹Taani kis's'aade, biittan sa'aan eellana; katamatuwaanne katamatuwaan asaa ubbaa bayzzana. 9 Paratoo, piriis'ite! Paraa gaaretuwaa laaggiyaawanttoo, ellekka laaggite! Gonddalliyaa oyk'k'eedda Top'p'iyaappenne Liibiyaappe* yeedda olanchchatoo, kesite! Liidiyaappe yeedda wonddaafiyaa duketsan looheedda olanchchatoo, woraajjite!› yaagee» yaageedda.

10 He gallassay Goday, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa gallassaa, S'oossay bare morkkatuwaa bollan haluwaa kesiyaa gallassaa. Aa mashshay kallana gakkanaw, unttuntta maana; alana gakkanaasikka unttunttu suutsaa ushana. Ayaw gooppe, Goday, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday huup'issa bagga biittan, Efiraas'iisa Shaafaa matan unttuntta yarshshuwaa ootsiide akkana. 11 Hinttenoo, Gibs'e asatoo, Gala'aade biittaa biide, hinttew okettiyaa d'aliyaa demmite. Gido shin, hintte c'oo mela d'aliyaa darissiitappe attina, hinttew pas'uu mule baawa. 12 Hintte yeellaa kawutetsatuu siseeddino; Hintte yeekkiyaa yeekuwaa biittay sa'ay siseedda. Ayaw gooppe, hintte olanchchatuu ittuu ittuwaan d'ubettiide, ubbay ittippe kunddeeddino.

Naabukadanas'oora Yuussaa

13 Baabloone Kaatii Naabukadanas'oori Gibs'e biittaa olanaw yiyaa wode, Med'inaa Goday timbbitiyaa odiyaa Ermaasaw odeedda k'aalay hawaa:* 14 «Hawaa Gibs'en oda; k'ay Gibs'e katamatuwaan Migidoolan, Memppisaaninne S'aafinaasan awaaya. ‹Olay hintte yuushshuwaan de'iyaa asaa ubbaa wurssiid de'iyaa diraw, denddi ek'k'iide giigettite!› yaaga. 15 Hintte wolk'k'aama olanchchatuu ayaw kunddeeddino? Med'inaa Goday unttuntta sugeedda diraw kunddeeddino. 16 Hintte olanchchatuu d'ubettiide kunddeeddino. Ittuu ittuwaa, ‹Denddite! ha morkkiyaa mashshaappe attanaw, nu asaakko, nu biittaa ane simmeetto› yaagiino. 17 Unttunttu yaan Gibs'e kaatiyaa paroona, ‹Bare kaac'aan go"etenan c'oo aatsiyaa odanchchaa› giide suntsana» yaageedda.

18 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa geetettiyaa Kaatii hawaadan yaagee; «Taani ta de'uwaan c'aak'k'ay: deretuwaa gidduwaan Taaboora Derii, woy abbaa lank'k'iyaan de'iyaa K'armmeloosa Derii aduk'k'iyaawaadan aduk'k'iyaa morkkii hintte bolla yaana. 19 Hinttenoo, Gibs'e biittan de'iyaawanttoo, omooduwaan baanaw giigite. Ayaw gooppe, Memppiisa katamay kolettiide, ooninne de'enna bazzo gidanawaa.

20 «Gibs'e biittay lo"iyaa ussatti mala; shin huup'issa bagga biittaappe yiyaa dukkiyaa uduns's'iyaan Aa sa"ettana. 21 Gibs'en miishshay c'igetiyaa olanchchatuu mod'd'eedda korumatuwaa mala. Ee, unttunttukka ittippe guyye simmiide bak'ateeddino; unttunttu barenttu sa'aan ek'k'ibeykkino. Ayaw gooppe, unttunttu bayetsaa gallassay, unttunttu murettana wodii gakki kichcheedda.

22 «Morkketuu wolk'k'an geliyaa wode, Gibs'e Asay bak'atiyaa shooshshaadan solddana; he morkketuu mitsaa k'ans's'iyaa asatuwaadan, kalttaa akkiide, Aa bolla yaana. 23 Asay sis'ima wora butsiide d'ayissiyaawaadan, Gibs'e asaa siifi wurssana. Taani Med'inaa Goday hawaa oday. Morkketuwaa payduu booliyaappekka c'orattee; unttuntta paydanaw danddayettenna. 24 Gibs'e Asay kawushshana; huup'issa baggappe yiyaa asatuwaa kushiyankka aad'd'iide imettana» yaagee.

25 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; «Taani Teebisa katamaa s'oossaa Amoona, Gibs'e kaatiyaa, Gibs'e biittaanne Gibs'e s'oossatuwaa, Gibs'e kaatetuwaanne Gibs'e kaatiyaan zemppiyaawantta ubbaa murana. 26 Unttunttu wod'anaw koyiyaa Baabloone Kaatiyaa Naabukadanas'oora kushiyaaninne Aa olanchchatuwaa kushiyan aatsaade immana.

«Hewaappe simmina, Gibs'e biittay kasewaadan Asay de'iyaa biittaa gidanawaa. Med'inaa Goday hawaa oday.

S'oossay Bare Asaa Ashshana

27 «Hinttenoo, ta k'oomatoo, Yaak'ooba zaretoo, yayyoppite!* Hinttenoo, Israa'eelatoo, dagammoppite! Hintte haako san de'ishiina, taani hinttena ashshana; hintte zaratuwaakka unttunttu omoodettiide biittaappe yedissana. Yaak'ooba zaratuu simmiide, ayentto bochchennan saro de'ana. Unttuntta ay asaynne yashissenna. 28 Hinttenoo, ta k'oomatoo, Yaak'ooba zaretoo, taani Med'inaa Goday hinttenanna de'iyaa diraw, yayyoppite! Taani hinttena laaleedda kawutetsatuwaa ubbaa ubbaanna d'ayissana; shin hinttena ubbaanna d'ayissikke. Taani hinttena likke pirddan murana; muray bayinnan hinttena ubbaanna c'oo yeddikke. S'oossay hawaa oday» yaagee.

47

Piliss's'eema Pirddaa

1 Gibs'e kaatii Gaaza oliide s'oonanaappe kasetiide, Piliss's'eema biittaa s'eelliyaawaan Med'inaa Godaappe timbbitiyaa odiyaa Ermaasakko yeedda k'aalay hawaa.* 2 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Be'ite, huup'issa bagga biittappe haatsay d'uuk'k'ananne di'uu geleedda kuntso haatsaadan goggana. Biittaanne biittaa bollan de'iyaawaa ubbaa, katamatuwaanne katamatuwaa giddon de'iyaa asaa ubbaakka muukkana. Yaatooppe Asay waassana; he biittan de'iyaa ubbay yeekkana. 3 Ayaw gooppe, unttunttu paratuwaa kottiyaa, paraa gaaretuwaa giiretsaanne gaaretuwaa yinggiriyaawaan gonddorssaa sisana; aawotuu barenttu kushii arggaac'eedda diraw, barenttu naanatuwaa maaddanaw guyye simmikkino. 4 Piliss's'eema asaa d'ayissanawunne S'iiroosanne Sidoona Asay piliss's'eematuwaan maaddetenaadan, atteedawantta biittaappe wod'anaw wodii gakkeedda. Med'inaa Goday Piliss's'eema asatuwaa, hewanttukka Meediteraane Abbaa haatsaan dooddetteedda sa'aan atteedawantta Kafttoorappe yeeddawantta d'ayissana hanee. 5 Gaaza Asay wolk'k'aama kayyuwaa kayyotteedda; Ask'k'aloona asaykka sirp'p'i geedda. Hinttenoo, abbaa zanggaaraan bashshaappe atteedawanttoo, hintte awude gakkanaw, hintte bollaa k'ans's'eretsiidde kayyottiitee?

6 «Hintte, ‹Neenoo Med'inaa Godaa mashshaw, neeni c'o"u geenan is's'iyaawe awude gakkanaasee? Ne shookuwaan simma gela! C'o"u gaade shemppa!› yaagiita. 7 Shin Med'inaa Goday Aa azazina, I waan c'o"u go giitee? Ask'k'aloona bollanne abbaa zanggaaraan biittan de'iyaa asaa bolla I Aa suntsidiggeedda» yaagee.

48

Moo'aaba Pirddaa

1 Moo'aaba biittaa s'eelliyaawaan Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee;* «Nabo katamaw aayye ana! Ayaw gooppe, I bayana. K'iriyaatayima katamay kawushshananne omoodettana; unttunttu geessuukka kawushshananne me"erettana. 2 Hawaappe hini baggan Moo'aaba c'eek'uu d'ayana. Ayaw gooppe, Haseboona kataman de'iyaa Asay Moo'aaba bolla, ‹Haayite! He biittaa ane ubbaanna d'ayisseeto› yaagiide iitabaa mak'etteedda. Neenoo, Maadimeena katamatiw, neenakka sirp'p'i ootsana; ne geeduwaa olay kaallana.

3 «Horonayma asay, ‹Laaletsaynne wolk'k'aama bashshay gakkeeda› yaagiide waassiyaa waasuwaa sisite! 4 Moo'aabe me"erettana; Aa naanatuu yeekkiyaa yeekuwaa sisite! 5 Unttunttu yeekkiidde, Luhiita pudetsaa kesana; Horonayma dugetsaakka bashshaw waassiyaawanttu waasuwaa sisiide wod'd'ana. 6 Unttunttu ittuu ittuwaa, ‹Bak'atite! hintte shemppuwaa ashshite!› Mela dembbaan de'iyaa Aaro'eera katamaa mala gidite. 7 Neenoo, Moo'aaba biittaw, neeni ne wolk'k'aaninne ne duretetsan c'eek'etteedda diraw, neenikka omoodettana. K'ay Kaamoosha giyaa s'oossaykka bare k'eesetuwaanne bare mooddiyaawanttunna ittippe omoodettiide, harasaa baana. 8 Med'inaa Goday odeeddawaadan, katamatuwaa ubbaa d'ayissiyaawe yaana; itti kataminne de'enna; wombbaynne dembbay ubbay ittippe d'ayana. 9 Moo'aabaw I paalliide attiyaa k'efiyaa immite. Aa katamatuu ubbay ayinne baynnawaa gidana; itti asaynne unttunttun de'enna.

10 «Med'inaa Godaa oosuwaa sheneko giide ootsiyaa uray shek'k'etteeddawaa gido! S'oossay azazi wotsina, suutsaa gussennaadan bare mashshaa te"iyaa uraykka shek'k'etteeddawaa gido!

11 «Moo'aabe yalagatetsaappe doommiide, ishaluwaan de'eedda asaa mala; I hara biittaw omoodettibeenna. Moo'aabe baatsaappe baatsaw tigettennaaninne k'aas's'ennan, mal"uu laamettennaaninne sawuu aggenaan, uttiide de'iyaa woyniyaa eessaa mala. 12 Moo'aaba aatsi yeggiyaawantta taani Med'inaa Goday kiittiyaa gallassatuu yaana. Unttunttu Aa aatsi yeggiide, baatsaappe c'inggirssana; Aa baatsaa mentsereetsana. 13 Yaatina, Israa'eeliyaa Asay bare ammanetteeda, Beeteelen de'iyaa eek'an kawusheeddawaadan, Moo'aaba asaykka bare s'oossan Kaamooshan kawushshana.

14 «Hintte, ‹Nuuni wolk'k'aama asanne mino olanchchaa› giide ayaw c'eek'ettiitee? 15 Be'ite, Moo'aaba biittaynne yaan de'iyaa katamatuu bayeeddino. Aa yalaga attuma asatuukka shukettanaw duge beeddino. Taani Kaatii, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa geetettiyaawe hawaa oday. 16 Moo'aaba bashshay matatteedda; tuggay Aa bollan yiyaa wodiikka elleelliide gakkeedda.

17 «Aa yuushshuwaan de'iyaa asaw, Aa woggatetsaakka eriyaa ubbaw, ‹Mino gideedda kawutetsaa s'am"ay waan me"eeddee! Bonchchetteedda s'am"ay waan kinchchetteedee!› yaagiide zilaalite.

18 «Hinttenoo, Diboona kataman de'iyaawanttoo, hintte bonchcho sa'aappe wod'd'iide, mela biittan uttite. Ayaw gooppe, Moo'aaba d'ayissiyaawe hintte bollankka yaana; hintte geessuwaa ubbaakka laalana.

19 «Aaro'eera kataman de'iyaawanttoo, ogiyaa doonaan ek'k'iide s'eellite; kessi akkiide bak'atiyaa attuma asaanne mac'c'a asaa, ‹Ayee kesseeddawe?› yaagiide oochchite.

20 «Unttunttu, ‹Moo'aabe me"eedda diraw kawusheedda; aw yeekkitenne zilaalite! Moo'aabe bayeeddawaa Arnnoona Shaafaa lank'k'iyaan awaayite!› yaagiide zaarana.

21 «Gezziyaan de'iyaa Holoona, Yaahis'a, Mefa'aata, 22 Diboona, Nabo, Beeti-Dibilaatayima, 23 K'iriyaatayima, Beeti-Gamuula, Beeti-Ma'oona, 24 K'iriyaatanne, Boos'ira geetettiyaa katamatuwaa bollaninne mataaninne haakuwaan de'iyaa Moo'aaba katamatuwaa bollan pirdday yeedda. 25 Moo'aaba kac'ii k'ans's'etteedda; Aa k'esiikka me"eedda.

26 «Med'inaa Godaa bollan otoretteedda diraw, Moo'aaba ushshiide matsoyite. Bare c'oosheedda c'ooshshaa bollan gonddoretto; Asay ubbaykka Aa bollan k'iliic'o. 27 Kase neeni Israa'eeliyaa bollan k'iliic'abeykkii? Aabaa haasayiyaa wode, neeni kad'aade huup'iyaa k'aatseeddawe Israa'eelii kayisotuwaa giddoppe oyk'k'ettiineeyye?

28 «Hinttenoo, Moo'aaban de'iyaawanttoo, katamaappe kesi biide, Shuchchaa gonggoluwaa giddon de'ite. Aafuwaa doonaan bare golliyaa kees's'iyaa harap'p'atti mala gidite. 29 Moo'aabe loytsi otoretteedda; Moo'aaba Asay ay keeshshaa ayyintto, aleek'inttonne otorettintto, k'ay barentta unttunttu ay keeshshaa d'ok'k'issi wotseeddentto, taani sisaad. 30 Taani Med'inaa Goday unttunttu aleek'k'uwaa eray; shin ayinne maaddenna; unttunttu c'eek'uukka ayaakka ootsenna. 31 Hewaa diraw, taani Moo'aabaw waassay; K'iirihereesa asawukka kayyottaade yeekkay.

32 «Hinttenoo, Siibima asaw, Yaa'izeera asaw yeekkiyaawaappe aatsaade taani hinttew yeekkay. Hintte tashii daashiide, Mas'iyaa Abbaa pinniide, Yaa'izeera gakkeedda woyniyaa turaa mala; shin hintte ofintsaa teeraanne hintte woyniyaa wurc'c'uwaa bonk'k'iyaawanttu yiide d'ayissidiggeeddino. 33 Lo"o katsay ayifiyaa Moo'aaba biittaappe pashikkaynne nashechchay aketti kichcheedda. Woynniyaa teeraa gum"iyaa sa'atuwaappekka woyniyaa eessay goggennaadan te"a diggaad. Ooninne laa"entso Aa ililiiddi gum"enna. Asaa kooshshay sisettooppekka, nashshechchaa kooshsha gidenna.

34 «Unttunttu Haseboonaaninne El"aalen waassiyaa waasuu Yahaas'a gakkanaw sisettee. K'ay S'oo'aaroppe biide, Horonaymanne Egilaati-Shaliishiyaa gakkanaw sisettee. Haray atto Nimiriima haatsaykka meleedda.

35 «Taani Moo'aaban Asay goyinniyaa d'ok'k'a sa'atuwaan yarshshiyaawantta barenttu s'oossatoo is'aanaa c'uwayiyaawantta d'ayissana. Taani Med'inaa Goday hawaa oday. 36 Unttunttu kase demmeedda duretetsay ubbay ha"i d'ayikichcheedda diraw, ta wozanay Moo'aabawunne K'iirihereesa asaw baliyaan his'is'iyaan yeekkiyaawaadan yeekkee. 37 Unttunttu ubbay barenttu huup'iyaanne barenttu buuchchaa meedeeddino; barenttu kushiyaakka k'ans's'iide madutseeddino; k'ay barenttu s'eessankka maak'aa danc'c'eeddino. 38 Moo'aaban de'iyaa golliyaa huup'iyaa ubbaaninne dabaaban yeekuwaappe attina, harabay baawa. Ayaw gooppe, Moo'aaba taani ooninne koyenna otuwaadan mentsaad. Taani Med'inaa Goday hawaa oday.

39 «Moo'aabe ay me'uwaa me"eeddee! Aa asaynne ay waasuwaa waassi! Moo'aabe yeellatiide, bare zokkiyaa wora ay zaaruwaa zaarii! Hewaa diraw, Moo'aabe bare yuushshuwaan de'iyaa ubbatoo miic'c'iyaawaanne dagammiyaabaa gideedda» yaagee.

40 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Arggantsay bare k'efiyaa piddi ootsi paalliidde yiyaawaadan, morkkii Moo'aaba bollan yaana. 41 Aa katamatuu oyk'k'ettana; Aa geesatuukka aketana. He gallassi Moo'aaba mino olanchchatuwaa wozanaykka oytsay oyk'k'eedda mac'c'a mishirati wozanaa mala gidanawaa. 42 Moo'aabe ta bollan, Med'inaa Godaa bollan makkaleedda diraw d'ayana; hawaappe sintsaw I kawutetsaa gidenna.

43 «Hinttenoo, Moo'aaban de'iyaawanttoo, yashshiyaawe, ollaynne p'irii hinttena naagee. Taani Med'inaa Goday hawaa oday. 44 Yashshiyaawaappe bak'atiide wos's'iyaa ooninne ollaan kunddana; k'ay ollaappe pude kesiyaa ooninne p'iriyaan oyk'k'ettana. Ayaw gooppe, taani Moo'aaba muriyaa wodiyaan hewaa ootsana. Med'inaa Goday hawaa oday.

45 «Bak'atiide beeddawanttu wolk'k'aa d'ayiide, Haseboona katamaa kuwan ek'k'eeddino. Ayaw gooppe, Haseboona katamaappe tamay, k'ay Kaatii Sihooni beni de'eedda golliyaappe lac'uu kesiide, Moo'aaba biittaa ubbaanne an de'iyaa makkalanchcha asaa maana. 46 Moo'aaba asaw, hinttew aayye ana! Kaamoosha giyaa s'oossaw goyinniyaawanttu d'ayeeddino; unttunttu attuma naanatuunne mac'c'a naanatuu omoodettiide beeddino.

47 «Gidooppenne, wurssetsa wodetuwaan taani Moo'aaba asaw zaaraadde sa'aa ishalissana. Taani Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee.

Moo'aaba bolla odetteedda timbbitii hawaan wureedda.

49

Amoona Pirddaa

1 Amoona asaa s'eelliyaawaan Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Israa'eeliyaw attuma na'ay baawee? Woy laattiyaawe baawee? Yaatina, Molooka giyaa s'oossaw goyinniyaa asatuu Gaada biittaa ayaw oyk'k'eeddino? Unttunttu katamankka ayaw utteeddino?* 2 Amoona Asay de'iyaa Raaba katamaa bollan olaa waasuu sisettanaadan, taani Med'inaa Goday ootsana gallassatuu yaana. He katamay koletiide, mela attanawaa. Aa yuushshuwaan de'iyaa k'eeri katamatuukka taman s'uugettana. Israa'eeliyaa asaykka barena bare laataappe yedersseeddawantta yederssana. Taani Med'inaa Goday hawaa oday.

3 «Hinttenoo, Haseboona asatoo, Aata katamay koletti kichcheedda diraw zilaalite! Hinttenoo, Raaba asatoo, yeekkite! Maak'aa mayyiide kayyottite! K'ay wozanaa bayiide, katamaa gimbbiyaa giddon wos'erettite! Ayaw gooppe, hintte s'oossay Molooki bare k'eesetuwaanne bare mooddiyaawanttunna omoodettana. 4 Hinttenoo, ammanuu bayinna asatoo, hintte, ‹Nu bollan ooni woraajjii?› yaagiide hintte duretetsaaninne hintte aradda wombbatuwaan ayaw c'eek'ettiitee? 5 Taani ne yuushshuwaan de'iyaawanttu ubbay neena dagantsanaadan ootsana. Taani Med'inaa Goday, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaa oday. Hintte ubbaykka kesiide bak'atana; k'ay bak'atiide beeddawantta shiishshiyaawe d'ayana.

6 «Gidooppenne, wurssetsa wodetuwaan taani Amoona asaw zaaraadde ishalissana. Taani Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee.

Eedooma Pirddaa

7 Eedooma biittaa s'eelliyaawaan Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Temaana asaw aad'd'eeda eratetsay baawee? C'inc'c'a asatuwaappe zorii d'ayi kichcheeddee? Unttunttu aad'd'eeda eratetsay unttunttuppe goozeti kichcheeddee?* 8 Hinttenoo, Dadaanan de'iyaawanttoo, bak'atiide c'iimma gonggoluwaan k'osettite! Ayaw gooppe, taani Eesaa zeretsaa muriyaa wodiyaan, Aa bolla bayetsaa ahana. 9 Woynniyaa mas'iyaawanttu yooppe, mas'iidde k'aarimiyaa ashshikkino? Kayisatuu k'amma gelooppekka, barentta koshshiyaawaa s'alala akkikkino? 10 Shin taani Eesaa zeretsaa k'aaraade kallo ashshana; unttunttu k'osettanaw danddayenna mala, unttunttu k'osettiyaa sa'atuwaakka taani k'aaraade, k'onc'c'e sa'aa ootsana. Eesaa zeretsay, Aa dabbotuunne Aa shoorotuu ubbay d'ayana. 11 Hintte giddon de'iyaa aawuu hayi diggeedda naanatuwaa taw aggi bashite; unttuntta taani dichchana. K'ay hintte am"etuukka taanan ammanettino» yaagee.

12 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Simmi murettanaw bessena asatuu muruwaa s'uu'aa ushiyaawantta gidowaappe attina, hintte waan murettenan attana giide k'oppiitee? Tuma hinttekka muruwaa s'uu'aappe ushiitappe attina, c'oo attikkita. 13 Boos'ira katamay mela gidiide attana; Aa be'eedda asaw ubbaw dagantsiyaabaa, k'iliic'iyaabaanne boriyaabaa gidanawaa. K'ay Aa yuushshuwaan de'iyaa k'eeri katamatuu ubbaykka med'inaw kolettiide attanawaa. Hawaa taani Med'inaa Goday ta suntsan c'aak'k'ay» yaagee.

14 Taani Med'inaa Godaappe yeedda itti kiitaa sisaad. Kawutetsatuwaa giddo kiitetteeddawe, «Eedooma bolla dooddanaw shiik'ite! Aanana olettanaw denddite!» yaageedda.

15 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Simmi taani hinttena kawutetsatuwaa giddon guutsana; asaa giddonkka kad'etteeddawantta ootsana. 16 Hinttenoo, shuchchaa gonggoluwaaninne deriyaa bollan de'iyaawanttoo, hintte yashissiyaa yashshaynne hintte otoruu hinttena c'immeedda. Hintte hintte golliyaa arggantsawaadan d'ok'k'an kees's'ooppekka, taani hinttena hewaappekka duge wotsana.

17 «Eedooma biittay asaa dagantsiyaa biittaa gidanawaa. Yaana aad'd'iyaa Asay ubbay Aa bayetsaa be'iide, dagamananne, ‹Poora!› gaana. 18 Sodoominne Gamoori barenttu yuushshuwaan de'iyaa katamatuwaanna bayiyaa wode haneeddawaadan, ooninne yaan de'enna; Asay ubbakka yaan uttenna. Taani Med'inaa Goday hawaa oday.*

19 «Yorddaanoosa Shaafaa lank'k'iyaan de'iyaa woraappe lo"o k'ooruu de'iyaasaa k'oppennaan kesiyaa gaammuwaadan, taani yaade, Eedooma asatuwaa k'oppennaan unttunttu biittaappe yederssana. Hewaappe guyyiyaan, ta dooreedda asaa Aa bollan suntsana. Ta malay baawa; taani ootsana geeddawaakka te"anaw danddayiyaa Asay baawa. Ay hentsanchchay taananna ek'ettanaw danddayii?

20 «Hewaa diraw, taani Med'inaa Goday Eedooma bollaninne Temaana katamaa asaa bollan ootsanaw halchcheeddawaanne k'oppeeddawaa sisite! Unttunttu naanatuwaa wolk'k'an goochchiide afana; hewaa gaasuwaan unttunttu soo Asay ubbay dagamana. 21 Eedooma kunddetsaa giiretsay biittaa k'aatsana; Eedoomatuwaa waasuukka Zo'o Abbaa gakkanaw sisettana. 22 Arggantsay bare k'efiyaa piddi ootsiide, bollappe duge ellekka paalliide yiyaawaadan, morkkii Boos'ira bollan yaana. He gallassi Eedooma olanchchatuu oytsay oyk'k'eedda mishirattiidan hirggana» yaagee.

Damask'k'o Pirddaa

23 Damask'k'o s'eelliyaawaan S'oossay hawaadan yaagee; «Iita oduwaa siseedda diraw, Hamaatanne Arifaada katamatuwaan de'iyaa Asay yeellateeddanne yayyeedda. Beetay shoc'iyaa abbaadan, unttuntta wozanay shemppuwaa demmanaw danddayibeenna.* 24 Damask'k'o Asay daabureedda; unttunttu dagamaan shabbaretiide bak'ateeddino; mishirato oytsay oyk'k'iyaawaadan, metuunne tuggay unttuntta oyk'k'eedda. 25 Nashechchay kumeedda he eretteedda katamay Asay de'enna sa'aa gidanawaa! 26 Hewaa diraw, he gallassan he kataman de'iyaa yalaga attuma asaa ubbay katamaa giddo ogetuwaan hayk'k'ana; olanchchatuu ubbaykka wurana. Taani, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaa oday. 27 Taani Damask'k'o katamaa dirssaa gimbbiyaan tamaa yeddana; he tamay Benihadaada kawutetsaa golliyaa ubbaa maana» yaagee.

K'eedaare Yaratuwaa Bollanne Has'oora
Kawutetsatuwaa Bolla Yaana Pirddaa

28 Baabloone Kaatii Naabukadanas'oori oliide s'ooneedda K'eedaarenne Has'oora kawutetsatuwaa s'eelliyaawaan Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Denddite; K'eedaare asaa olite! He away doliyaa baggana de'iyaa asaa wurssite! 29 Unttunttu dunkkaanetuwaanne unttunttu wudetuwaa akkite! Unttunttu gariddotuwaa, unttunttu mas'uwaa ubbaanne unttunttu gaalotuwaa akkite! Yaatiide unttunttoo, ‹Hintte yuushsho ubbaan shabbirssay denddeedda!› yaagiide odite.

30 «Hinttenoo, Has'ooran de'iyaawanttoo, Baabloone Kaatii Naabukadanas'oori hintte bollan iitabaa ootsanaw mak'etti utteedda diraw, bak'atite; haako sa'aa biide, c'iimma gonggoluwaan k'osettite! Med'inaa Goday hawaa odaad.

31 «Naabukadanas'ooraa, dendda! Hirggi bayinnan saro de'iyaa kawutetsatuwaa bolla woraajja! Taani Med'inaa Goday hawaa oday. Unttunttu katamaa gimbbiyaw ifitsay woy kulubbuu baawa. Unttunttu barekka de'iino.

32 «Unttunttu gaalotuu bonk'k'ettana; unttunttu wudiikka omoodettana. Barenttu huup'iyaa shufeeriyaa meedissiyaawantta ubbaa taani c'arkkuwaan laalana; taani ubba saanna unttunttu bolla bayetsaa ahana. Taani Med'inaa Goday hawaa oday. 33 Has'oori med'inawukka worakanatuu de'iyaa bazzo gidiide attanawaa. Ooninne yaan de'enna; Asay ubbakka yaan uttenna» yaagee.

Elaama Pirddaa

34 Yihudaa Kaatii Sedek'iyaasi koyiro kaateteedda wode, Elaama biittaa s'eelliyaawaan Med'inaa Godaappe Ermaasakko yeedda k'aalay hawaa. 35 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Elaamaw waanna wolk'k'aa gidiyaa unttunttu wonddaafiyaa asatuwaa taani wod'ana. 36 Ubba saanna taani Elaama bollan c'arkkuwaa ahana; unttunttakka he c'arkkuwaan ubbasaa laalana. Hewaa diraw, Elaama Asay laalettiide gakkenna biittay de'enna. 37 Unttunttu morkkatuwaa sintsaaninne unttuntta wod'anaw koyiyaawanttu sintsan taani Elaama dagantsana. Taani ta wolk'k'aama hank'k'uwaan unttunttu bolla bayetsaa ahana. Taani Med'inaa Goday hawaa oday. Taani unttuntta d'ayissana gakkanaw, mashshaan yederssana. 38 Taani Elaama kaatiyaanne unttunttu kaappotuwaa d'ayissaade, ta kawutetsaa araataa yaan wotsana yaagee Med'inaa Goday.

39 «Gidooppenne, wurssetsa wodetuwaan taani Elaama asaa zaaraadde ishalissana. Taani Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee.

50

Baabloone Pirddaa

1 Baabloone biittaanne Baabloone asaa s'eelliyaawaan timbbitiyaa odiyaa Ermaasa baggana Med'inaa Goday odeedda k'aalay hawaa:* 2 «Kawutetsatuwaa giddon oditenne awaayite. Banddiraa d'ok'k'u ootsi oyk'k'iide, ayaanne k'osennan, hawaadan yaagiide odite; ‹Baabloone kunddeedda! Beelanne Mardduuka geetettiyaa Aa s'oossatuukka yeellateeddinonne me"eretteeddino. K'ay Aa misiletuunne Aa eek'atuu me"eretteeddino. 3 Huup'issa bagga biittaappe itti kawutetsay yaana; Baabloone biittaa bayzzana. Yaatooppe asaykka mehiikka ubbay bak'atana; ooninne yaan de'enna› yaagite» yaageedda.

Israa'eeliyaa Asay Simmana

4 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «He wodiyaaninne he gallassatuwaan Israa'eeliyaa asaynne Yihudaa Asay ittippe gidiide, yeekkiidde yaana; Med'inaa Godaa barenttu S'oossaa koyana. 5 Unttunttu S'iyoone afiyaa ogiyaa oochchiide, barenttu sintsa yaa zaariide, ‹Haayite!› Nuuni ubbakka dogettenna med'inaa c'aak'uwaa Med'inaa Godaana ane c'aak'k'eteetto yaagana.

6 «Ta Asay bayeedda dorssatuwaa mala gideedda; unttunttu hentsanchchatuu unttuntta baletsiide, deriyaan wora yeddeeddino. Itti saappe hara deriyaa toyilakattiidde, barenttu ak'iyaa sa'aa dogeeddino. 7 Demmeedda ubbay unttuntta shankkateedda. Unttunttu morkketuu, ‹Nuuni ayinne bayzzibeykko; hawe metuu ubbay unttuntta gakkeeddawe, unttunttu Med'inaa Godaa, barenttu shemppuwaa sa'aa, Med'inaa Godaa barenttu mayzza aawotuwaa hidootaa naak'k'eedda gishshaassa› yaageeddino.

8 «Hinttenoo, Israa'eeliyaa asatoo, ha"i simmi Baabloone asaa giddoppe kesiide bak'atite! Baabloonatuwaa biittaappe biite! Yaatiide wudiyaa kaaletsiyaa deeshsha orggiyaa mala gidite.** 9 Ayaw gooppe, taani huup'issa bagga biittaappe wolk'k'aama wolk'k'aama kawutetsatuwaa c'itatuwaa dentsaade, Baabloone bolla ahaade de'ay. Unttunttu Aa oliidekka oyk'k'ana; unttunttu wonddaafii dukkiide yedeedda hiilanchcha olanchchaa mala. 10 Baabloone biittay bonk'k'ettana; Aa bonk'k'iyaa ubbay kallana. Taani Med'inaa Goday hawaa oday.

Baabloone Kunddetsaa

11 «Hinttenoo, Baabloone asatoo, ta asaa bonk'k'iyaawanttoo, hintte nashettiide, pooc'u geeddita. K'ooruwaa kalleedda ussattiidan, hintte p'is's'illeeddita; wotara paraadan c'aaggeeddita. 12 Shin ha"i hintte waanna katamay yeellatananne kawushshana. K'ay kawutetsatuwaa giddonkka Baabloone ubbaappe wurssetsa gidanawaa; haatsi bayinna mela biittaa gidanawaa. 13 Med'inaa Godaa hank'k'uwaa gaasuwaan, Baabloone Asay de'ennasaa gidanawaa; I ubbaanna kolettenna. Aa lank'k'iyaana aad'd'iyaa ubbay Aa bollan gakkeedda boshaa be'iide, dagamananne, ‹Poora!› gaana.

14 «Hinttenoo, wonddaafiyaa dukkiyaawantto, Baabloone olanaw Aa yuushshuwaan salppite; I Med'inaa Godaa bollan nagaraa ootseedda diraw, hintte pootsatuwaan ubbaan Aa dukkite. 15 Ubbaa bagganakka Baabloone bollan olaa waasuwaa waassite! Baabloone kushiyaa immeedda; Aa adussa gimbbetuu kunddeeddino; Aa gimbbiyaa dirssaykka koletteedda. Med'inaa Goday Aa bollan haluwaa kesiidde de'iyaa diraw, hinttekka Aa bollan haluwaa kesite! I haratuu bollan ootseeddawaa hinttekka Aa bollan ootsite! 16 Zeretsaa zeriyaawaanne c'akaa wode shiishshanaw kesiyaawaa ubbaa Baablooneppe d'ayissite. Un"etsiyaawanttu mashshaw yayyeedda diraw, he biittan de'iyaa Asay ubbay bare yaraakko yaraakko simmiide, bare biittaa biittaa bak'atana.

Israa'eeliyaa Asay Simmana

17 «Israa'eelii gaammuu yederssiide laaleedda dorssaa mala. Koyiro Asoore kaatii Aa ashuwaa meedda; wurssetsan k'ay Baabloone Kaatii Naabukadanas'oori Aa mek'etsaa d'ogeedda. 18 Hewaa diraw, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay, taani hawaa oday: Asoore kaatiyaa taani mureeddawaadan, Baabloone kaatiyaakka Aa biittaakka murana. 19 Shin Israa'eeliyaa I heemettiyaa sa'aa zaarana; K'armmeloosanne Baasaane Deretuwaan I heemettana. K'ay unttunttu Efireema gezziyaaninne Gala'aade gezziyaan kalliide maana. 20 He wodiyaaninne he gallassatuwaan Asay Israa'eeliyaan bayzzuwaa koyana; shin bayzzuu d'ayana; Yihudaan nagaraa koyana; shin beettena. Ayaw gooppe, hayk'k'uwaappe taani ashsheeda Israa'eeliyaa asaa atteeddawanttu nagaraa taani atto yaagana. Taani Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee.

Baabloone Pirddaa

21 K'aykka Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Miraatayima biittaanne Pik'ooda biittan de'iyaa asaa bollan denddite; unttuntta olite, wod'itenne unttuntta mule d'ayissite. Taani hinttena azazeeddawaadan ubbabaa ootsite. 22 He biittan olaa waasuu sisettee; wolk'k'aama bashshayikka gakkeedda. 23 Biittaa sa'aa ubbaa liik'issiyaa dijinuu ay me'uwaa me"eeddee! Ayiba liik'uwaa liik'eedee! Kawutetsatuwaa ubbaa giddon Baabloone ayiba dagantsiyaabaa gideedee! 24 Neenoo, Baabloone, taani neena oyk'k'anaw p'iriyaa wotsaad; neeni erennan de'aadde gelaade oyk'k'ettaadda. Neeni taananna, Med'inaa Godaana gaaddateedda diraw oyk'k'ettaadda. 25 Taani Med'inaa Goday ta olaa miishshaa wotsiyaa golliyaa dooyaad; ta hank'k'uwaa olaa miishshaa aappe kessaad. Ayaw gooppe, taani Goday, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday Baabloone biittan ootsiyaa oosuu de'ee. 26 Yaana haana Aa bolla dooddite! Katsay de'iyaa Aa gootaratuwaa pogite; omooduwaakka katsaadan itti diiran guuppite! Ayaanne ashshenan wurssi d'ayissite! 27 Booratuwaa shukkiyaawaadan, unttunttu olanchchatuwaa siifite! Baabloone asaw aayye ana! Ayaw gooppe, unttunttu gallassay, unttunttu muretiyaa wodii gakkeedda.

28 «Omoodetteedda asatuu Baablooneppe kessi akkiide, Yerusaalame bak'atana. Baabloone biittaa Asay Geeshsha Golliyaa bollan ootseeddabaw Med'inaa Goday unttunttu S'oossay haluwaa kesiyaawaa unttunttu S'iyoonen haasayana.

29 «Baabloone olanaw wonddaafiyaa dukkiyaawantta ubbaa s'eegite; ittuunne kessi akkenaadan, unttunttu Aa yuushshuwaan dooddino. Med'inaa Godaa bolla, Israa'eeliyaa Geeshsha bolla, I otoretteedda diraw, aw Aa oosuwaadan zaarite. I haratuu bollan ootseeddawaadan, Aa bollankka ootsite.* 30 Hewaa diraw, Aa yalaga attuma asatuu katamaa giddo ogiyaan hayk'k'ana; he gallassi Aa olanchchatuu ubbay d'ayana. Taani Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee.

31 Goday, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Neenoo, otoranchchaw, taani ne bolla denddaad. Ayaw gooppe, ne gallassay, neeni muretiyaa wodii gakkeedda. 32 Otoranchchay d'ubettiide kunddana; Aa pude dentsiyaawekka de'enna. Taani Aa katamatuwaa giddon tamaa eetsana; he tamay yuushshuwaan de'iyaa ubbaa mi diggana» yaagee.

33 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Israa'eeliyaa asaynne Yihudaa Asay ittippe naak'etteedda. Unttuntta omooddiide afeeddawanttu unttuntta wolk'k'appe minissi oyk'k'eeddino; yeddennan diggeeddino. 34 Shin unttuntta Woziyaawe mina; Aa suntsaykka Ubbaappe Wolk'k'aama S'oossaa. I unttunttu biittaw shemppuwaa immanaw, unttunttu diraw mootettee. Shin Baabloone biittan de'iyaawanttu shabbirssaa immana.

35 «Baabloone asaynne Baabloone biittan de'iyaawanttu mashshaan hayk'k'ino!

«Aa Kaappatuunne Aa aad'd'eeda eranchchatuu mashshaan hayk'k'ino! Taani Med'inaa Goday hawaa oday.

36 «Aa wordduwaa timbbitiyaa odiyaawanttu, eeyyatuu mashshaan hayk'k'ino!

«Aa wolk'k'aama olanchchatuu, dagammeeddawanttu mashshaan hayk'k'ino!

37 «Aa paratuwaa bollanne Aa paratuwaa gaaretuwaa bolla, k'ay mac'c'a asaa mala gideedda Aa allaga olanchchatuwaa bolla mashshay yo!

«Aa duretaa minjjiyaa golliyaa bolla mashshay yo! Yaatooppe Aa duretay ubbay bonk'k'ettana.

38 «Aa bolla koshay yo! Yaatooppe Aa haatsay melana. Ayaw gooppe, Baabloone biittay eek'aa misiletuu kumeedda biittaa; he misiletuu asaa dagantsiinonne eeyyayiino.

39 «Hewaa diraw, Baabloone bazzo do'atuunne worakanatuu de'iyaa sa'aa gidanawaa; k'ay sogonetuukka an de'ana. An med'inawukka Asay de'enna; yeletaa ubbankka Asay an uttenna.* 40 S'oossay beni Sodoomaanne Gamoora unttunttu yuushshuwaan de'iyaa katamatuwaanna ittippe d'ayisseeddawaadan, Baabloonen ooninne de'enna; Asay ubbakka yaan uttenna. Taani Med'inaa Goday hawaa oday.*

41 «Be'ite, Asay huup'issa bagga biittaappe yee; mino kawutetsatuunne daro kaatetuu sa'aa gas'aappe yaanaw denddiino. 42 Unttunttu barenttu wonddaafiyaanne tooraa oyk'k'eeddino; unttunttu mek'etsaa iitanne yeddi maarenna asaa. Unttunttu barenttu paraa toggiide biyaa wode, beetay shoc'iyaa abbaa guntsaadan hanee. Neenoo, Baabloone, unttunttu ubbaykka olaw giigeedda asaa gidiide, ne bollan salppeeddino.

43 «Baabloone kaatii unttunttu oduwaa siseedda; Aa kushii daaburiide, hilssi geedda; oytsay oyk'k'eedda mishirattiidan, un"uu Aa oyk'k'eedda.

44 «Yorddaanoosa Shaafaa lank'k'iyaan de'iyaa woraappe lo"o k'ooruu de'iyaasaa k'oppennaan kesiyaa gaammuwaadan, taani yaade, Baabloone asaa unttunttu biittaappe yederssana. Hewaappe guyyiyaan, ta dooreedda asaa Aa bollan suntsana. Ayaw gooppe, ta mali baawa; taani ootsana geeddawaakka te"anaw danddayiyaa Asay baawa. Ay hentsanchchay taananna ek'ettanaw danddayii? 45 Hewaa diraw, taani Med'inaa Goday Baabloone asaa bollaninne Baabloone biittaa bollan halchcheeddawaanne k'oppeeddawaa sisite! Unttunttu naanatuwaa wolk'k'an goochchiide afana; hewaa gaasuwaan unttunttu soo Asay ubbay dagamana. 46 Baabloone kunddetsaa giiretsay biittaa k'aatsana; Baabloonatuwaa waasuukka kawutetsatuwaa ubbaan sisettana» yaagee.

51

Baabloone Bollan Gujja Pirddaa

1 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Baabloone asaanne Baabloone biittaa d'ayissiyaa c'arkkuwaa taani kiittana. 2 Taani Baabloone bolla allagatuwaa, c'arkkuwaadan punniyaawantta kiittana; Aa biittaa ayinne baynawaa ootsana. Aa bayetsaa gallassi unttunttu ubba saanna Aa dooddana. 3 Aa olanchchatuu wonddaafiyaa dukkanaw woy barenttu olaa miishshaa danc'c'anaw naagoppite. Aa yalagatuwaa ashshoppite; Aa olanchchatuwaa muliyaa d'ayissite. 4 Unttunttu Baabloone biittan siifetti wurana; unttunttu katamatuwaa ogetuwaankka c'adetti kunddana. 5 Israa'eeliyaa biittaynne Yihudaa biittay Israa'eeliyaa Geeshsha, taana, naak'k'eedda nagaran kumeeddawaa gidooppenne, Israa'eeliyaa gidina, Yihudaa gidina, laa"uwaakka taani unttunttu S'oossay, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday am"atiidan yeggabeykke.

6 «Baablooneppe bak'atite! Asay ubbay bare shemppuwaa shemppuwaa ashsho! I ootseedda nagaraa gaasuwaan hintte wod'oppite! Hawe wodii taani Med'inaa Goday ta haluwaa kesiyaa wode. 7 Baabloone sa'aan de'iyaa Asay ubbay ushiide matsottiyaa woyniyaa eessay tigettiyaa, Med'inaa Godaa kushiyan de'iyaa work'k'aa wanc'c'aa mala. Kawutetsatuu ubbatuu he woyniyaa eessaa ushiide gooyeeddino.* 8 Baabloone k'oppennaan kunddiide me"eedda. Hewaa diraw, aw yeekkite! Aa madutsaw d'aliyaa immite. Ooni erii, I pas'anenttonne. 9 Baabloonen de'iyaa allaga asatuu, ‹Nuuni Baabloone patsanaw koyeeddo; shin pas'anaw danddayibeenna. Ane Aa aggi bashiide, nu biittaa biittaa simmeetto. Ayaw gooppe, Aa pirdday haakkiide, saluwaa gakkeedda; bolla shaariyaa gakkanaw pude d'ok'k'eedda› yaageeddino» yaagee.*

10 Israa'eeliyaa asay, «Med'inaa Goday nuuna shatintseedda! Ane S'iyoone biide, Med'inaa Goday nu S'oossay ootseeddawaa asaw odoytte!» yaagana.

11 Med'inaa Goday Baabloone d'ayissanaw k'ofaa k'achcheeda diraw, Meedoonatuwaa kaatetuwaa olaw dentseedda; Med'inaa Goday bare Geeshsha Golliyaa haluwaa hawaadan ootsiide c'igetana. Meedoonatuwaa gadaawatuu hawaadan yaageeddino; «Wonddaafiyaa leefite; gonddalletuwaa oyk'k'ite! 12 Baabloone bolla olaa banddiraa dentsite; naagiyaawanttakka mintsetsite! Wochchiyaawanttakka unttunttu sa'aan sa'aan wotsite; zuggiide naagiyaa olanchchatuwaakka giigissite!» yaageeddino. Ayaw gooppe, Med'inaa Goday Baabloonen de'iyaa asaa bolla haasayeeddawaanne k'oppeeddawaa ootsana.

13 Baabloone, neeni daro shaafatuunne daro mas'uu kumeedda biittaa; shin ne wurssetsay gakkeedda; neeni bessena ogiyaan demiyaa go'aykka duus's'eedda.* 14 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, «Boolii biittaa kumiyaawaadan, taani asatuwaa ne biittan kuntsana; unttunttukka neena s'ooneedda nashshechchaa barenttu k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, ne bollan gayrana» yaagiide bare suntsan c'aak'k'eedda.

Galataa Yetsaa

15 S'oossay bare wolk'k'an sa'aa med'd'eedda;

bare aad'd'eeda eratetsan biittaa baaseeda;

salotuwaakka bare akeekan mic'c'eedda.

16 I haasayiyaa wode,

saluwaan de'iyaa haatsatuu guummiino.

Shaaratuwaa I sa'aa gas'aappe ayee.

K'ay iray bukkiyaa wodekka,

walk'k'antsaa wolk'k'amissee.

Bare minjjiyaa sa'aappekka c'arkkuwaa kessee.

17 Asay ubbay akeekayinne eray bayinnawaa.

K'ay work'k'aa tigiide,

eek'aa misiletuwaa med'd'iyaawanttu ubbatuu yeellateeddino.

Ayaw gooppe, unttunttu misiletuu worddonne shemppuu bayinnawantta.

18 He misiletuu patsennawanttanne,

kad'etteeddawantta.

Unttunttu bollan pirdday yiyaa wode, unttunttu d'ayana.

19 Shin Yaak'ooba S'oossay,

hewaa mala gidenna.

Ayaw gooppe, I ubbabaa med'd'eeddawaa.

Israa'eeliyaa Asay I barew dooreedda zare.

Aa suntsaykka Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa.

S'oossaa Dijinuwaa

20 S'oossay hawaadan yaagee; «Baabloone, neeni ta dijinuwaanne ta olaa miishshaa. Neenan go'ettaade taani biittatuwaa mentsereetsaad; kawutetsatuwaakka d'ayissaad. 21 Neenan go'etaade paratuwaanne paraa toggiyaawantta, paraa gaaretuwaanne unttuntta laaggiyaawantta mentsereetsaad. 22 Neenan mac'c'awaanne attumawaa, c'imaanne naanatuwaa, wodallatuwaanne geelayotuwaa mentsereetsaad. 23 Neenan hentsanchchaanne Aa wudiyaa, goshiyaawaanne Aa waatsa booratuwaa, deriyaa mooddiyaawanttanne kaappotuwaa mentsereetsaad» yaagee.

Baabloone Pirddaa

24 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Baabloone asaynne Baabloonen de'iyaawanttu S'iyoone bolla ootseedda iitaa haluwaa taani hintte s'eellishshin kessana.

25 «Neenoo, Baabloone, neeni biittaa sa'aa bayzziyaa wogga deriyaa mala; shin taani Med'inaa Goday neena morkkay. Taani ta kushiyaa yeddaade, neena deriyaa bollappe duge gonddorssana; hewaappe guyyiyaan, neeni s'uugeteedda deriyaa gidaade attana. 26 Laa"entso neeppe baasuwaan yeggiyaa woy gimbbiyaw akkiyaa shuchchay de'enna; neeni med'inawukka ayinne baynawaa gidanawaa. Taani Med'inaa Goday hawaa oday.

27 «Baabloone bolla olaa banddiraa dentsite; asaa ubbaa giddon malakataa punnite. Aa olanaw asaa ubbaa giigissite; Araaraate, Miinanne Ashkkanaaza kawutetsatuwaa s'eesite. Olaa gadaawaakka suntsite; booliyaa keeshshaa daro paratuwaakka ahite. 28 Baabloone olanaw kawutetsatuwaa ubbaa giigissite; Meedoona kaatetuwaa, unttunttu kaappotuwaa, deriyaa mooddiyaawanttanne unttunttu mooddiyaa biittaa asaa ubbaa dentsite.

29 «Baabloone ooninne de'enna bazzo ootsanaw Med'inaa Goday halchcheedda halchchuwaa poliyaa diraw, biittay ubbay kokkorenne pork'k'akattee. 30 Baabloone olanchchatuu olaa olettiyaawaa aggeeddino; barenttu geesuwaan utti basheeddino. Unttunttu wolk'k'ay is's'ina; unttunttu mac'c'a asaa mala gideeddino. Unttunttu gollatuukka s'uugetteeddino; unttunttu katamaa yuushshuwaa gimbbiyaa penggetuwaa kulbbuukka me"eeddino. 31 Ha gas'aappe hini gas'aa gakkanaw, katamay morkkiyaan oyk'k'etteeddawaa Baabloone kaatiyaw odanaw, wos's'iyaawe wos's'iyaawaa kaalliide, kiitetteeddawekka kiitetteeddawaa kaalliide biino. 32 K'ay shaafaanna pinniyaa sa'atuu oyk'k'etteeddawaa, shaafaa yuushshuwaan de'iyaa woray s'uugetteeddawaanne olanchchatuu dagammeeddawaa unttunttu kaatiyaw odanaw biino» yaagee.

33 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay hawaadan yaagee; «Baabloone biittay katsaa k'os's'iyaa uddumaa mala; guutsa wodiyaappe guyyiyaan, I c'akettiyaa wodii yaana» yaagee.

S'oossay Israa'eeliyaa Asaa Maaddana

34 Baabloone Kaatii Naabukadanas'oori nuuna wurssiide meedda; nu katamaakka mela de'iyaa otuwaa mala kesseedda. Dawii mittiyaawaadan, Aa mitteedda; mal"obaa miide kuntseeddawaadan, I nu ak'uwaan bare ganjjiyaa kuntseedda; yaatiide atteedawaa muc'iide c'uchcheedda. 35 Hewaa diraw, S'iyoone asay, «Baabloone nu bollanne nu asaa bolla ootseedda iitabay ubbay Aa bolla simmo.» Yerusaalame asay, «Nu suutsaa ac'uu Baabloonen de'iyaa asaa achcho» yaagee.

36 Hewaa diraw, Med'inaa Goday Yerusaalame asaw hawaadan yaagee; «Ne diraw taani mootettana; ne haluwaakka taani kessana. Taani Baabloone haatsaa melissana; Aa pulttotuwaakka toyissana. 37 Baabloone shuchchaa keelaanne worakanatuu de'iyaa geesso gidanawaa. K'ay Aa be'eedda ubbay dagamananne, ‹Poora!› gaana. An itti asaynne laa"entso de'enna. 38 Baabloone Asay ubbay gaammuwaadan gudana; k'ay gaammuwaa maraadan daarana. 39 Unttunttoo bollay ho"iyaa wode, taani unttunttoo nashechchiyaa ushshaa gibiraa giigissana; unttunttu hewaappe ushiide, barentta dogana gakkanaw, taani unttuntta matsoyana. Unttunttu laa"entso denddennaadan, med'inaw gem"ishana. Taani Med'inaa Goday hawaa oday. 40 Shukkanaw afiyaa dorssatuwaadan, dorssaa orggetuwaadaaninne deeshsha orggetuwaadan, taani unttuntta shukaw afana.

Baabloone Bolla Gakkanabaa

41 «Asay ubbay sabbiyaa Baabloone oyk'k'etteedda! Baabloone kawutetsatuwaa ubbaa giddon ayiba dagantsiyaabaa gideedee! 42 Baabloone morkketuu abbaa beetay denddiyaawaadan denddiide, kataman eelleeddino. 43 Aa katamatuu kolettiide, dagantsiyaabaa gideeddino; iray bukkenna bazzo biittaa, ay asaynne de'enna biittanne asaa na'ay gidduwaana aad'd'ena biittaa gideeddino. 44 Beela giyaa Baabloone s'oossaa taani murana; I mitteeddawaakka taani Aa uluwaappe kesissana. Hewaappe guyyiyaan, kawutetsatuu aakko zuliyaawaa aggana; Baabloone gimbbiikka kunddana.

45 «Ta asaw, Aa giddoppe kesite! Hintte ubbaykka Med'inaa Godaa hank'k'uwaa suuluwaappe hintte huup'iyaa huup'iyaa ashshite! 46 Biittan odettiyaa oduwaa sisiyaa wode, hirggoppitenne yayyoppite! Laytsan laytsan oduu oduwaa kaalli kaalliide yaana. He wode kaatii kaatiyaa bolla denddiyaa makkala oduu biittan sisettana.

47 «Hewaa diraw, taani Baabloone eek'aa misiletuwaa muriyaa gallassatuu yaana. He biittay ubbaykka yeellatana; siifetteeddawanttu ubbay katamaa giddon kunddana. 48 Huup'issa baggappe yiyaa bayzziyaawanttu kushiyan Baabloone oyk'k'ettiyaa diraw, saluunne sa'ay k'ay unttunttu giddon de'iyaa ubbabay ililana. Taani Med'inaa Goday hawaa oday.* 49 Baabloone Israa'eeliyaa asaanne hara biittan de'iyaa asaa ubbaa wod'eeddawaadan, Baabloone asaykka hayk'k'anaw koshshee.*

Baabloonen De'iyaa Israa'eelatoo Odetteedda Timbbitiyaa

50 «Ta asaw, hintte olaappe kessi akkeeddita. Hewaa diraw, biite! Hawaan ek'k'oppite! Hintte de'iyaa haakko biittankka taana Med'inaa Godaa hassayite; Yerusaalamekka k'oppite. 51 Hintte, ‹Nuuni boreteedda diraw kawushsheeddo; allagatuu Med'inaa Godaa Golliyaan geeshsha sa'atuwaa geleedda diraw, nuuni yeellaa mayeedo› yaageeddita.

52 «Shin taani Med'inaa Goday Baabloone eek'atuwaa muriyaa wodii yaana. Deshetteedawaanttu biittaa ubbaan olana. 53 Baabloone saluwaa pude kesiide, yan geessuwaa med'd'anaw danddayinttonne, yaa gakkanaw kesiide, Aa yaan bayzziyaa asaa taani kiittana. Taani Med'inaa Goday hawaa oday.

Baabloone D'ayana

54 «Baablooneppe asaa waasuwaa kooshshay, Baabloone biittaappe wolk'k'aama bayetsaa kooshunchchay sisettana! 55 Ayaw gooppe, Med'inaa Goday Baabloone bayzzana; Aa wolk'k'aama kooshshaakka c'o"u ootsana. Abbaa beetaadan guummiyaa morkketuu woraajjiidde garmmaamana. 56 Bayzziyaawanttu Baabloone bolla yaana; Aa olanchchatuu oyk'k'ettana; unttunttu wonddaafiikka me"ana. Taani Med'inaa Goday haluwaa kessiyaa S'oossaa gidiyaa diraw, unttunttu oosuwaadan taani unttunttoo zaarana. 57 Taani Aa kaappotuwaa, Aa aad'd'eeda eranchchatuwaa, Aa deriyaa mooddiyaawantta, Aa olaa gadaawatuwaanne Aa olanchchatuwaa matsoyana; unttunttu laa"entso denddennaadan, med'inaw gem"ishana. Taani Kaatii, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa geetettiyaawe hawaa oday» yaagee.

58 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Orddiyaan gimbbetteedda Baabloone yuushshuwaa gimbbii sa'aan walakettana; Aa adussa penggetuukka taman s'uugettana. Asay ootseeddawe ubbay mela; kawutetsatuukka tamay maanabaw c'oo daaburiino» yaagee.

Ermaasi Baabloone Kiitaa Yeddeedda

59 Mahiseeya na'aa Neeriyaa na'ay Saraayi Kaatiyaa Sedek'iyaasaw ootsiyaa kaappuwaa. Sedek'iyaasi Yihudaan kaateteedda oyddentso laytsi, Saraayi aanana Baabloone biyaa wode Ermaasi Saraaya bolla kiitaa yeddeedda. 60 Baabloone bollan gakkanaw de'iyaa iitabaa ubbaanne Baabloone s'eelliyaa harabaa ubbaa Ermaasi itti s'aatsa mas'aafan s'aafeedda. 61 Saraaya hawaadan yaageedda; «Neeni Baabloone biittaa gakkeedda wode, ne k'aalaa d'ok'k'u ootsaade, asaw ha mas'aafaa nabbaba. 62 K'ay hawaadan yaagaade woossa; ‹Abeet Med'inaa Godaw, neeni, «Taani ha sa'aa bayzzana; ha sa'aan pas'a k'aas's'iyaa med'eti, asaykka, mehiikka de'enna; ha sa'ay med'inaw bazzo gidanawaa» yaagaadda› yaaga. 63 Ha s'aatsa mas'aafaa nabbabaade wursseeddawaappe guyyiyaan, shuchchaa he mas'aafaanna gatsa k'achchaade, Efiraas'iisa Shaafaan olaa.* 64 ‹ «Taani S'oossay Aa bollan ahiyaa iitaa gaasuwaan, Baabloonekka hawaadan laa"entso denddennaadan muukettana» yaagay› yaaga» yaageedda.

Ermaasi haasayeedda k'aalay hawaan poletteedda.

52

Yerusaalame Kunddetsaabaw Kiitetteedda Gujja Oduwaa

(52; 2 Kat. 24:18—25:7; Erm. 39:1-10)

1 Sedek'iyaasi kaatetiyaa wode, laytsay aw laatamanne itta; Yerusaalamen I tammanne itti laytsaa kaateteedda. Aa aatti suntsay Hamus'aalo; Aa Liibina kataman de'iyaa Ermaasa naatto. 2 Iyo'ak'eemi ootseeddawaadan, Sedek'iyaasikka Med'inaa Godaa sintsan iitabaa ootseedda. 3 Med'inaa Goday Yerusaalame asaa bollanne Yihudaa asaa bolla hank'k'etteedda diraw, wurssetsan unttuntta bare sintsappe diggeedda.

Sedek'iyaasi Baabloone kaatiyaa bolla makkaliide denddee. 4 Sedek'iyaasi kaateteedda udduppuntsa laytsi, tammantsa aginaan, tammantsa gallassi Baabloone Kaatii Naabukadanas'oori bare olanchchatuwaa ubbaa akki yiide, Yerusaalame dooddeedda. Unttunttu Aa yuushshuwankka biittaa keelaa keeleeddino.* 5 Sedek'iyaasi kaateteedda tammanne ittentsa laytsaa gakkanaw, Yerusaalame katamay dooddettiide gam"eedda.

6 Hewaa gaasuwaan biittan koshay suullina, he laytsi oyddentso aginaan, udduppuntsa gallassan, he biittaa asaw miyaabay d'ayeedda. 7 Yaan de'ishshin katamaa yuushshuwaa gimbbii itti baggana koleteedda. Baabloone Asay katamaa yuuyyi aad'd'iide naagooppekka, Yihudaa kaatiyaa olanchchatuu mule ubbay k'amma kaatiyaa ataakilttiyaa sa'aa afiyaa ogiyaa oyk'k'iide, laa"u dirssaa gimbbetuwaa ittippe gatsiyaa penggiyaanna kesiide bak'ateeddino. Unttunttu Yorddaanoosa Dilbbuwaakko simmiide beeddino.* 8 Shin Baabloone olanchchatuu Kaatiyaa Sedek'iyaasa yederssiide, Iyaarikko dembbaa gatsiidde oyk'k'eeddino. Aa olanchchatuu ubbay aappe shaakkettiide laaletteeddino.

9 Hewaappe guyyiyaan, unttunttu Aa Hamaata biittan, Ribila kataman de'iyaa Baabloone kaatiyaakko afeedino. Yaan Naabukadanas'oori Sedek'iyaasa bolla pirddeedda. 10 K'ay Sedek'iyaasa naanatuwaa Sedek'iyaasi s'eellishshin, Baabloone kaatii wod'eedda. Yihudaa kaappotuwaa ubbaakka unttunttu yaan Ribila kataman wod'eeddino. 11 Hewaappe guyyiyaan, Sedek'iyaasa ayifetuwaa wooc'i kessiide, sanssalatan Aa k'achchiide, Baabloone biittaa akkiide afeedino. I hayk'k'ana gakkanaw, yaan k'asho golliyaan Aa wotseeddino.*

Geeshsha Gollii Koleteedda

(2 Kat. 25:8-17)

12 Naabukadanas'oori Baabloonen kaateteedda tammanne udduppuntsa laytsan, ichcheshentso aginaan, tammantso gallassan, kaatiyaa oosanchchatuwaappe ittuu, kaatiyaa naagiyaawanttu kaappuu Naabuzaradaani Yerusaalame geleedda. 13 Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa, kaatiyaa golliyaanne Yerusaalamen de'iyaa keetsatuwaa ubbaa taman s'uuggeedda; wolk'k'aama golliyaa giyaa golliyaa ubbaa s'uuggeedda.* 14 Baabloone olanchchatuu ubbay kaatiyaa naagiyaawanttu kaappuwaa azazuwaan, Yerusaalame katamaa yuushshuwaan de'iyaa dirssaa gimbbiyaa ubbaa k'oleeddino. 15 Naabuzaradaani amareeda hiyyeesatuwaa, kataman atteeda asatuwaanne kaddiide Baabloone olanchchatuwaan gakketeedda asatuwaa kushiyaa hiillaa eriyaa asatuwaanakka gujjiide, omoodoo afeeda. 16 Shin Naabuzaradaani hiyyeesatuwaappe amareedawantta woyniyaa turaa tokkanaadaaninne gadiyaa goshanaadan, Yihudaan ashsheeda.

17 Baabloone asatuu Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa sintsaan de'iyaa nahaasiyaappe med'd'eedda tuussatuwaa, miishshatuwaa wotsiyaa gaaretuwaanne Aako-Keriyaa mentsereetseeddino; naasiyaa ubbaa Baabloone afeedino.* 18 Hewaadankka, k'ay keretuwaa, akaafatuwaa, s'omppiyaa shaluwaa s'eeraa pittiyaabatuwaa, kuyis'aarotuwaa, is'aanaa saanetuwaanne yarshshiyaa wode go'ettiyaa nahaasiyaa miishshatuwaa ubbaa akki afeedino. 19 Kaatiyaa naagiyaawanttu kaappuu Naabuzaradaani k'aykka work'k'aappenne biraappe oosetteedda disttetuwaa, tamaa akkiyaa miishshatuwaa, kuyis'aarotuwaa, keretuwaa, s'omppiyaa wotsiyaa ballatuwaa, is'aanaa saanetuwaanne ushshaa yarshshoo go'ettiyaa ototuwaa akki beedda. 20 Kaatii Solomon Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaan oosettiyaabatoo med'd'eedda laa"u tuussatuu, Abbaa Gap'atii, aappe garssaana de'iyaa tammanne laa"u korumatuwaa misiletuunne miishshatuwaa wotsiyaa gaaretuu med'etteedda nahaasiyaa biratatuu miizaanan likkanaw danddayettennawaa keeshshaa dara. 21 Laa"u tuussatuukka itti mala gidiide, ittuu ittuu tammanne hosppun wad'aa adussa. Unttunttu s'eessaa yuushshuu tammanne laa"u wad'aa. Unttunttoo gidduu kofa gidiide, biratay oyddu birad'd'iyaa keeshshaa orddo. 22 Laa"u tuussatuwaa huup'iyankka nahaasiyaappe oosetteedda gumbbotuu de'iino. Itti gumbbuwaa geesay ichcheshu wad'aa gidiide, yuushshuu gitiyaa misiliyaaninne roomaaniyaa teeraa misiliyaan alleek'k'etti utteedda. Laa"entso gumbbuukka Aa mala. 23 Gumbbotoo miyyiyaan miyyiyaan de'iyaa roomaanetuwaa misiletuu udduppun tammanne usuppuna; yuushshuwaan de'iyaa gitiyaa malatiyaa misiletuwaappe bolla baggana de'iyaa roomaaniyaa misiletuu ubbaanna itti s'eeta.

Yihudaa Asay Omoodettiide Baabloone Beedda

(2 Kat. 25:18-21, 27-30)

24 Kaatiyaa naagiyaawanttu kaappuu Naabuzaradaani k'eesiyaa ubbatuwaa kaappuwaa Saraaya, aappe kaalliyaa k'eesiyaa S'afaaniyaanne penggiyaa naagiyaa hara heezzu asatuwaa oyk'k'eedda. 25 K'ay he wode gakkanaw, kataman de'iyaa asaappe olaa gadaawaa, kaatiyaa zoriyaawanttuppe laappun asatuwaa afeeda. Olaa gadaawaa s'aafiyaa, hewenne olanchchatuwaa asaa giddoppe k'oriide kessiyaawaanne hara usuppun tammu wolk'k'aama asatuwaa afeeda. 26 Kaappuu Naabuzaradaani unttuntta ubbaa akkiide, Baabloone kaatiyaakko, Ribila katamaa afeeda. 27 Yaan Ribila kataman, Hamaata biittan Baabloone kaatii unttuntta ubbaa wod'eedda. Hewaadan haniide, Yihudaa Asay bare biittaappe denddiide, omoodoo beedda.

28 Naabukadanas'oori kaateteedda laappuntsa laytsan heezzu sha"anne laatamanne heezzu asaa Yihudaappe omoodeedda. 29 K'ay tammanne hosppuntsa laytsan hosppun s'eetanne hattamanne laa"u asaa Yerusaalameppe omoodeedda. 30 Naabukadanas'oori kaateteedda laatamanne heezzentso laytsan kaatiyaa naagiyaawanttu kaappuu Naabuzaradaani laappun s'eetanne oytamanne ichcheshu asaa omoodeedda. Asaa payduu ubbaanna oyddu sha"anne usuppun s'eeta.

31 Ewiili-Marodaaki kaateteedda laytsi Yihudaa kaatiyaa Yo'aakiina bonchchiidde, k'ashuwaappe billeedda. Hewe haneeddawe Yo'aakiini omoodetti k'ashettiide beedda hattamanne laappuntsa laytsi, tammanne laa"entso aginaan, laatamanne ichcheshentso gallassaana. 32 Ewiili-Marodaaki Yo'akiinaanna mal"o k'aalaa haasayiide, Baabloonen omooduwaan de'iyaa hara kaatetuwaa ubbaappe aatsiide, Aa bonchcheedda. 33 Hewaa diraw, Yo'aakiini k'asho golliyaan mayyeedda mayuwaa laammeedda. I atteeda bare de'uwaa laytsaa ubbaan kaatiyaa maaddaappe meedda. 34 Yo'aakiini hayk'k'ana gakkanaw, hachchi hachchi aw koshshiyaabaa ubbaa Baabloone kaatii immeedda.

* 1:2 2 Kat. 22:3—23:27; 2 Od. 34:8—35:19

* 1:3 2 Kat. 23:36—24:7; 25:21; 2 Od. 36:5-8; 11:21

* 3:6 2 Kat. 22:1—23:30; 2 Od. 34:1—35:27

* 4:3 Hos. 10:12

* 5:21 Isa. 6:9-10; Hiz. 12:2; Mar. 8:18

* 5:22 Yob. 38:8-11

* 6:12 Erm. 8:10-12

* 6:14 Hiz. 13:10

* 7:11 Mat. 21:13; Mar. 11:17; Luk'. 19:46

* 7:12 Iya. 18:1; Maz. 78:60; Erm. 26:6

* 7:18 Erm. 44:7-19

* 7:31 Wog. 18:21; 2 Kat. 23:10; Erm. 32:35

* 7:34 Erm. 16:9; 25:10; Sas'. 18:23

* 8:10 Erm. 6:12-15

* 8:11 Hiz. 13:10

* 9:24 1 K'or. 1:31; 2 K'or. 10:17

* 10:7 Sas'. 15:4

* 15:1 Hiz. 32:11-14; Pay. 14:13-19; 1 Sam. 7:5-9

* 15:2 Sas'. 13:10

* 15:4 2 Kat. 21:1-16; 2 Od. 33:1-9

* 16:9 Erm. 7:34; 25:10; Sas'. 18:23

* 17:8 Maz. 1:3

* 17:10 Maz. 62:12; Sas'. 2:23

* 17:21 Nah. 13:15-22

* 17:22 Kes. 20:8-10; Zar. 5:12-14

* 19:2 2 Kat. 23:10; Erm. 7:30-32; 32:34-35

* 19:5 Wog. 18:21

* 20:14 Yob. 3:1-19

* 21:2 2 Kat. 25:1-11; 2 Od. 36:17-21

* 22:5 Mat. 23:38; Luk'. 13:35

* 22:10 Shaaluuma: Ha suntsay hara sa'aan, «Iyo'akaaza» geetetteedda.

* 22:11 2 Kat. 23:31-34; 2 Od. 36:1-4

* 22:18 2 Kat. 23:36—24:6; 2 Od. 36:5-7

* 22:24 2 Kat. 24:8-15; 2 Od. 36:9-10

* 23:5 Erm. 33:14-16

* 23:14 Dom. 18:20; Hiz. 16:49

* 24:1 2 Kat. 24:12-16; 2 Od. 36:10

* 25:1 2 Kat. 24:1; 2 Od. 36:5-7; Dan. 1:1-2

* 25:10 Erm. 7:34; 16:9; Sas'. 18:22-23

* 25:11 2 Od. 36:21; Erm. 29:10; Dan. 9:2

* 26:1 2 Kat. 23:36—24:6; 2 Od. 36:5-7

* 26:6 Iya. 18:1; Maz. 78:60; Erm. 7:12-14

* 26:18 Mik. 3:12

* 27:1 2 Kat. 24:18-20; 2 Od. 36:11-13

* 28:1 2 Kat. 24:18-20; 2 Od. 36:11-13

* 29:1 2 Kat. 24:12-16; 2 Od. 36:10

* 29:10 2 Od. 36:21; Erm. 25:11; Dan. 9:2

* 29:13 Zar. 4:29

* 30:10 Erm. 46:27-28

* 31:15 Dom. 35:16-19; Mat. 2:18

* 31:29 Hiz. 18:2

* 31:31 Mat. 26:28; Mar. 14:24; Luk'. 22:20; 1 K'or. 11:25; 2 K'or. 3:6

* 31:31 Ibr. 8:8-12

* 31:33 Ibr. 10:16

* 31:34 Ibr. 10:17

* 32:1 2 Kat. 25:1-7

* 32:28 2 Kat. 25:1-11; 2 Od. 36:17-21

* 32:34 2 Kat. 23:10; Erm. 7:30-31; 19:1-6

* 32:35 Wog. 18:21; 2 Kat. 23:10; Erm. 7:31

* 33:11 1 Od. 16:34; 2 Od. 5:13; 7:3; Izr. 3:11; Maz. 100:5; 106:1; 107:1; 118:1; 136:1

* 33:14 Erm. 23:5-6

* 33:18 2 Sam. 7:12-16; 1 Kat. 2:4; 1 Od. 17:11-14

* 34:1 2 Kat. 25:1-11; 2 Od. 36:17-21

* 34:14 Dom. 21:2; Zar. 15:12

* 35:1 2 Kat. 23:36—24:6; 2 Od. 36:5-7

* 36:1 2 Kat. 24:1; 2 Od. 36:5-7; Dan. 1:1-2

* 37:1 2 Kat. 24:17; 2 Od. 36:10

* 38:28 Hiz. 33:21

* 40:7 2 Kat. 25:22-24

* 41:1 2 Kat. 25:25

* 43:5 2 Kat. 25:26

* 44:30 2 Kat. 25:1-7

* 45:1 2 Kat. 24:1; 2 Od. 36:5-7; Dan. 1:1-2

* 46:2 Isa. 19:1-25; Hiz. 29:1—32:32

* 46:9 Liibiyaappe: Ibraawetsuwaan «Puus'a» geetettee.

* 46:13 Erm. 43:10-13

* 46:27 Erm. 30:10-11

* 47:1 Isa. 14:29-31; Hiz. 25:15-17; Iyu. 3:4-8; Amo. 1:6-8; Sof. 2:4-7; Zak. 9:5-7

* 48:1 Isa. 15:1—16:14; 25:10-12; Hiz. 25:8-11; Amo. 2:1-3; Sof. 2:8-11

* 49:1 Hiz. 21:28-32; 25:1-7; Amo. 1:13-15; Sof. 2:8-11

* 49:7 Isa. 34:5-17; 63:1-6; Hiz. 25:12-14; 35:1-15; Amo. 1:11-12; Abd. 1-14; Mil. 1:2-5

* 49:18 Dom. 19:24-25

* 49:23 Isa. 17:1-3; Amo. 1:3-5; Zak. 9:1

* 50:1 Isa. 13:1—14:23; 47:1-15

* 50:8 Sas'. 18:4

* 50:8 Sas'. 18:4

* 50:29 Sas'. 18:6

* 50:39 Sas'. 18:2

* 50:40 Dom. 19:24-25

* 51:7 Sas'. 17:2-4; 18:3

* 51:9 Sas'. 18:5

* 51:13 Sas'. 17:1

* 51:48 Sas'. 18:20

* 51:49 Sas'. 18:24

* 51:63 Sas'. 18:21

* 52:4 Hiz. 24:2

* 52:7 Hiz. 33:21

* 52:11 Hiz. 12:13

* 52:13 1 Kat. 9:8

* 52:17 1 Kat. 7:15-47

Ermaasa Seelaa

1

2

3

4

5

Ermaasa Seelaa

Odiyaa Mas'aafaa

Geluwaa

Ermaasa seelaa odiyaa mas'aafay, Kiristtoosi yelettanaappe kase ichcheshu s'eetanne hosppun tammanne usuppun laytsan Yerusaalame laaletteedda gaasuwaaninne asaykka omoodettiide beedda gaasuwaan, S'oossay S'oossatetsaa Muruwaa polanaw Baabloonatuwaa bare shoc'iyaa s'am"aa ootsiide go"eteedda gaasuwaan, gins's'uwaan giigeedda ichcheshu kayyuwaa zilaassatuwaa oyk'k'eeddawaa. Ha mas'aafaw dariyaa baggay yeekuwaabaanne kayyuwaabaa odiyaawaa gidooppenne, S'oossan ammanettiyaawaanne hidootan de'iyaawaa odiyaa kifiletuukka an de'iino. Ha gins's'otuwaa Ayihuda asatuu Kiristtoosi yelettanaappe kase ichcheshu s'eetanne hosppun tammanne usuppun laytsan, he biittaa bolla gakkeedda bayetsaa hassayanaw, laytsan laytsan s'oomiyaanne kayyotiyaa wogatuwaa poliyaa gallassatuwaan go'ettiino.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Yerusaalame Metuwaanne Kayyuwaa 1:1-22

S'oossay Yerusaalame Bolla Aheedda Muruwaa 2:1-22

Biro Hidootay De'iyaawaa Gidussaa 3:1-66

Yerusaalame Bashshaa 4:1-22

Maarotaa Demanaw Woosaa 5:1-22

1

Yerusaalame Metuwaanne Kayyuwaa

(1:1-22)

1 Kase Asay kumeedda Yerusaalame katamata ha"i waanaade mela attadee! Kase kawutetsatuwaa giddon wolk'k'aama gideeddaana ha"i asinay hayk'k'eedda mishirattiidan, waanaade barekka attadee! Katamatuwaa ubbaa giddon kaatato gideeddaana ha"i waanaade ayile gidaadee! 2 K'amma ubbaan afotsay I gac'uwaana holssakkattishin, yeekkaade ak'aadu. Kase izo dosiyaawanttuppe ha"i izo mintsetsiyaawe ittuunne baawa. I laggetuu izo aatsi immiide, iw morkke gideeddino. 3 Yihudata naak'ettaadenne ayiletaade omoodettaade baaddu. Iza ha"i kawutetsatuwaa giddon de'aw; shin shemppiyaa sa'aa demmabeykku. Izo yedersseeddawanttu iza metoota de'ishshin gakkiide demmeeddino. 4 Laytsaa giddon bonchchiyaa baalatuwaa yiyaawe bayinna diraw, S'iyoone ogetuu kayyottiino. Katamaa penggetuu mela atteeddino; I k'eesatuu kka ooliino. I wodoro naanatuukka tuggateeddino; k'ay iza bare huup'iyawukka iita tuggaa tuggataaddu. 5 I morkketuu iw goda gideeddino; unttunttoo injjina de'eeddino. Ayaw gooppe, I nagaraa daruwaa gaasuwaan Med'inaa Goday izo tuggayeedda; I guutsa naanatuu morkkiyaan omoodettiide beeddino. 6 S'iyoon bonchchuu ubbay iippe k'aaretti kichcheedda; I kaappatuukka maataa miyaa sa'aa d'ayeedda gaaraa mala gideeddino. Unttunttu wolk'k'aa d'ayiide, barentta yederssiyaawanttu sintsaappe bak'ateeddino.

7 Yerusaalama ha"i bare tuggaanne bare un"aa gallassatuwaan beni bare bonchcho duretaa hassayaw. I Asay ubbay morkkatuwaa kushiyan aad'd'iide imetteedda wode, izo maaddiyaawe ittuunne attibeena. I morkketuu izo s'eelliide, I bashshaan miic'c'eeddino. 8 Yerusaalama wolk'k'aama nagaraa ootsaaddu; hewaa diraw, iza tunabaa gidaw. Kase izo bonchcheedda ubbay ha"i I kalluwaa be'eedda diraw, izo kad'ee. Akka oolawunne guyye simmaw. 9 I tunatetsay I afilaa s'eeraa bak'k'i oyk'k'eedda. Sintsappe bare bolla yaanabaa iza k'oppabeykku. Hewaa diraw, izi kunddetsay dagantsiyaawaa. Iza, «Abeet Med'inaa Godaw, ta tuggaa be'a! Ta morkketuu taana s'ooneeddino» giinakka, izo mintsetsiyaawe ittuunne baawa. 10 Morkketuu izi bonchcho duretaa ubbaa bollan barenttu kushiyaa yeddeeddino. Gadiyaa kawutetsatuu, kase neeni S'oossaa maabaraa giddo gelissennan diggeedda asatuu, I Geeshsha Golliyaa gelishin be'aaddu. 11 Izi asatuu koshatiide, k'umaa demmanaw ooliino. Unttunttu pas'a de'ana diraw giide, barenttu bonchcho duretaa ubbaa k'uman laammiino.

Yerusaalama hawaadan yaagaw; «Abeet Med'inaa Godaw, s'eella; taani kad'etteeddawaa be'a! 12 Hinttenoo, hawaana aad'd'iyaawanttoo, hawe hinttew ubbaw ayaanne gidennee? Metuu ubbay Med'inaa Goday bare ees's'iyaa hank'k'uwaa gallassi ta bolla aheedda metuwaa malee? 13 S'oossay bolla d'ok'k'aappe tamaa duge yeddeedda; he tamay ta mek'etsaa giddo geleedda. Ta gediyaa oyk'k'anaw p'iriyaa wotseedda; taana guyye zaareedda. I taana gallassaa ubbaan labbantsiide, yeggi basheedda. 14 Taani ootseedda nagaraa ubbaa shiishshi k'achchiide, morgge mitsaadan ta morggiyaan wotseedda. Yaatiide ta wolk'k'aa wursseedda. Taani ek'ettanaw danddayennawanttoo Goday taana aatsi immeedda. 15 Goday ta giddon wolk'k'aama olanchchatuwaa ubbaa is's'eedda. Ta yalagatuwaakka d'ayissanaw wodiyaa keereedda. Woynniyaa teeraa gum"iyaa sa'aan yed'd'iyaawaadan, Goday Yihudaa asaa yed'd'eedda. 16 Taani yeekkiyaawenne ta ayifii afotsaa holssayiyaawe hewaassa. Taana mintsetsanawunne ta wolk'k'aa minisiyaawe itti asaynne baawa. Morkkii goobeedda; ta naanatuunne mela atteeddino» yaagaw.

17 S'iyoona bare kushiyaa mic'c'aaddu; shin izo mintsetsiyaawe baawa. I yuushshuwaan de'iyaawanttu izo morkkanaadan, Med'inaa Goday ootseedda. Yerusaalama unttunttu giddon tunabaa gidaaddu.

18 Iza hawaadan yaagaw; «Med'inaa Goday s'illuwaa; Aa k'aalaw azazettenan makkaleeddaanna taana. Hinttenoo, asatoo ubbaykka sisite! Ta metuwaakka be'ite. Ta wodallatuunne ta geelayotuu omoodettiide beeddino. 19 Taani taana dosiyaawantta s'eesaad; shin unttunttu taana c'immeeddino. Ta k'eesatuu nne ta c'imatuu barenttu akataa minisanaw k'umaa koyiidde, katamaa giddon hayk'k'eeddino. 20 Abeet Med'inaa Godaw, ta waayiyaa be'a! Ta garssay shabbiretteedda. Taani loytsa makkaleedda diraw, ta wozanay me"eedda. Karen mashshay wurssee; soonikka hayk'k'o s'alalay de'ee. 21 Asay taani zilaaliyaawaa siseedda; shin taana mintsetsiyaa itti asaynne baawa. Ta morkketuu ubbay taani metootiyaawaa siseeddino; neeni ootseeddabaan nashetteeddino. Unttunttukka taanaadan hanana mala, unttunttu bolla neeni awaayeedda gallassaa ayaa! 22 Unttunttu iitatetsay ubbay ne sintsa gakko; ta nagaraa ubbaa diraw, neeni taana mureeddawaadan, unttunttakka mura! Ayaw gooppe, ta zilaassay dareedda; ta wozanaykka me"eedda» yaagaw.

2

S'oossay Yerusaalame Bolla Aheedda Muruwaa

(2:1-22)

1 Goday bare hank'k'uwaan shaariyaappe garssana S'iyoono wooti wotseeddee! I Israa'eeliyaa puulaa saluwaappe duge sa'aa oleedda. I bare hank'k'uwaa gallassan bare Geeshsha Golliyaakka k'oppibeenna. 2 Goday Yihudaan de'iyaa keetsatuwaa ubbaa k'arettennaan d'ayisseedda. K'ay bare hank'k'uwaan he biittaa geessuwaa ubbaa koleedda. He kawutetsaanne Aa kaappotuwaa sa'aan duge wotsiide kawushshiseedda. 3 Bare suulliyaa hank'k'uwaan Israa'eeliyaa wolk'k'aa ubbaa mentsereetseedda. Morkkii Aa olanaw yiyaa wode, Goday bare ushechcha kushiyaa unttunttu bollappe diggeedda. Bare yuushshuwaan de'iyaawaa ubbaa miyaa lac'ottiyaa tamaadan, Yaak'ooba bolla ees's'i keseedda. 4 Morkkiyaadan I bare wonddaafiyaa unttunttu bolla dafeedda. Uk'k'unniyaawanttuwaadan I bare ushechcha kushiyaa minisiide, s'eellina lo"iyaa asaa ubbaa wod'eedda. S'iyoone golletuwaa bolla bare hank'k'uwaa suuluwaa tamaadan gusseedda. 5 Goday morkkiyaadan haniide, Israa'eeliyaa d'ayisseedda. I kaatiyaa golletuwaanne geessotuwaa ubbaa koleedda. Yihudaa asaa bollan kayyuwaanne yeekuwaa gujjeedda.

6 I bare Geeshsha Golliyaa ataakilttiyaa giddon de'iyaa daasiyaadan, shod oleedda. Laytsaa giddon bonchchiyaa baalatuunne Sambbatatuu mule dogettanaadan, Med'inaa Goday ootseedda. Bare wolk'k'aama hank'k'uwaan kaatiyaanne k'eesiyaa kad'eedda. 7 Goday barew yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aa is's'eedda; bare Geeshsha Golliyaakka basheedda. Kaatiyaa golletuwaa gimbbiyaa morkkatuwaa kushiyan aatsiide immeedda. Asay laytsaa baalaa bonchchiidde waassiyaawaadan, morkketuu Med'inaa Godaa Golliyaan waasseeddino. 8 Med'inaa Goday S'iyoon gimbbiyaa kolanaw k'achcheeda; izo likkiyaa wodoruwaa mic'c'eedda; izo d'ayissennan de'iiddi, bare kushiyaa zaarenna. Hewaa diraw, gimbbiinne geessuu ittippe kunddanaadan ootseedda. 9 Yerusaalame penggiyaa sank'k'atuu biittan duge moogetteeddino; unttunttu kulbbotuwaakka I mentsereetsiide d'ayisseedda. I kaatiinne kaappatuu omoodettiide, kawutetsatuwaa giddo beeddino. Higgiyaa tamaarissiyaawekka baawa; Izi timbbitiyaa odiyaawanttookka Med'inaa Godaappe sas'ay yiyaawaa aggeeda. 10 S'iyoon c'imatuu c'o"u giide, biittan utti aggeeddino; barenttu huup'iyaan baanaa k'oliide, maak'aakka mayyeeddino. Yerusaalame wodorotuu sa'aw duge hokkeeddino.

11 Ta ayifii afos's'i afos's'iidde jolleedda; ta wozanaykka kayyuwaan shabbiretteedda. Ayaw gooppe, ta Asay d'ayeedda; guutsa naanatuunne yii'o naanatuu katamaa ogiyaan labbaniide kunddeeddino. 12 Unttunttu barenttu aayetuwaa, «K'umaa imma! Woynniyaa eessaa imma!» yaagiide waassiino. Katamaa ogiyaan deshettiide labbaniyaa asatuwaadan unttunttu labbanina, unttunttu aayetuwaa kiwuwaan unttunttu shemppuu kesee.

13 Neenoo, Yerusaalame, taani nebaa ay gaanaw danddayayitaa? Woy k'ay ne k'ohuwaa taani ayaana likkanaw danddayayitaa? Neenoo, dosetteedda S'iyoonee, k'ay taani neena woota mintsetsanaw danddayayitaa? Ne madutsay abbaa keeshshaa c'iimma. Yaatina, neena ooni patsanaw danddayii? 14 Ne timbbitiyaa odiyaawanttu new worddonne patsenna sas'aa be'eeddino; unttunttu neeni omoodoo beenna mala, ne nagaraa k'onc'c'issiide odibeykkino. Unttunttu baletsiyaa worddo sas'aa new be'eeddino.

15 Ne mataana aad'd'iyaa ubbay bare birad'd'iyaa ne bollan dukkee. K'ay, «Biittan sa'aan ubbaappe aad'd'aade lo"iyaa katamata hannii? Kumentsaa biittaw nashshechchaa geetetteedda katamata hannii?» yaagiide neena k'iliic'eeddino; barenttu huup'iyaakka k'aatsiino. 16 Ne morkketuu ubbay barenttu doonaa ne bolla dooyeeddino; k'iliic'iiddinne yiluwaan barenttu achchaa garc'c'iidde, «Nuuni izo d'ayisseeddo! Nuuni naageedda gallassaykka hawaa; ha"i gakkiide be'eedda!» yaagiino. 17 Med'inaa Goday bare halchcheeddawaa ootseedda; beni wode I awaayeedda bare k'aalaakka poleedda. Yerusaalamiw k'arettennaan izo koleedda. I morkkatuwaakka nashechcheedda; izo uk'k'unneeddawanttu wolk'k'aakka d'ok'k'u d'ok'k'u ootseedda.

18 Neenoo, S'iyoonee, Godaakko ne dirssaa gimbbii waasso! Ne afotsayikka k'ammanne gallassi shaafaadan goggo! Neeni neena shemppissoppa; ne ayifiyawukka shemppuwaa immoppa! 19 Dendda; k'amma denddaade waassa. Godaa sintsan ne wozanaa haatsaadan gussa. Ogiyaa doonaan ubbaan koshatiide, labbaneedda ne naanatuwaa shemppoo ne kushiyaa aakko pude dentsaade woossa!

20 Abeet Med'inaa Godaw, be'a! Neeni O bolla kase hawaadan ootsaaddintto, ane k'oppa. Aayetuu barenttu kiwuwaan ishalissiide dichcheedda barenttu naanatuwaa miino gay? K'ay k'eesatuu nne nabetuu Godaa Geeshsha Golliyaa giddon hayk'k'ino gay?

21 C'imaynne naanay katamaa giddo ogiyaa baanan giseedda; ta wodorotuunne ta wodallatuu mashshaan wureeddino. Neeni ne hank'k'uwaa gallassi unttuntta wod'aadda; unttunttoo k'arettennaan unttuntta siifaadda.

22 Gibiraa gallassaw asaa s'eesiyaawaadan, neeni taana dagantsiyaawantta ubba saappe s'eesaadda. Med'inaa Godaa hank'k'uwaa gallassan kessi akki pas'a atteedawe ittuunne baawa. Taani ta kiwuwaan ishalissaade dichcheedda naanatuwaa ubbaa morkkii wod'i d'ayisseedda.

3

Biro Hidootay De'iyaawaa Gidussaa

(3:1-66)

1 S'oossaa hank'k'uwaa gatiman metuwaa be'eedda Asay taana. 2 I taana laaggi kessiide, poo'uu bayinna d'umaw afeeda. 3 I zaari zaariidekka gallassaa muliyaa taana shoc'anaw bare kushiyaa ta bollan dentseedda. 4 I ta galbbaanne ta ashuwaa ec'iseedda; ta mek'etsaakka mentseedda. 5 I taana direedda; metuwaaninne daaburan I taana dooddeedda. 6 Beni ayidentto hayk'k'eedda asaadan, taana d'umaa giddon wotseedda. 7 Taani kesennaadan, ta yuushshuwaa direedda; dees'o sanssalatankka taana k'achcheeda. 8 Taani Aa s'eesaad; aakko waassinakka, I ta woosaa sisennan is's'eedda. 9 Ta ogiyaan masetteedda shuchchaa wotsiide gorddeedda; ta ogiyaakka geellayeedda.

10 I taw muggiyaa Babantsaa mala, woy k'osettiide naagiyaa gaammuwaa mala gideedda. 11 I taana ta ogiyaappe kessi oliide, duuseretseedda. Yaatiide taana Asay bayinna saan yeggi basheedda.

12 Bare wonddaafiyaa dafiide, taana dukkanaw maleedda. 13 I bare wonddaafiyaa dafiide, ta wozanaa ayifiyaa c'addeedda. 14 Taani asaa ubbaw miichchaanne gallassaa kumentsaa boriidde yes's'iyaawaa gidaaddi. 15 I taana c'amuwaan kuntseedda; k'ay godare uutsaadan c'ammiyaa s'uu'aa ushshiide, taana kalisseedda.

16 I ta achchaa anc'c'uwaan mentseedda; baana giddon I taana yed'd'eedda. 17 Saruu taappe haakkeedda; taani injje de'uwaa dogaad. 18 Hewaa diraw, taani, «Ta wolk'k'ay taappe kichcheedda; taani Med'inaa Godaan hidootaa wotseeddawe ubbaykka d'ayeedda» yaagaad. 19 Ta metuwaanne taani toyilakattiyaawaa hassayina, de'uu taana c'ammeedda. 20 Hewe taani ubbakka dogennabaanne ta shemppuukka kayyottiyaawaa.

21 Gidooppenne, taani ha ittibaa ta wozanaan k'oppiyaa wode, taw sintsanaw hidootay de'ee. 22 Hewenne, Med'inaa Godaa aggena siik'uwaappe denddeeddawaan nuuni d'ayibookko. Aa k'aretaykka mule wuri erenna; 23 unttunttu wontta wontta ooratsa. Neeni loytsa ammanettiyaawaa. 24 Taani taw, «Med'inaa Goday taana gakkeedda saamaa; hewaa diraw, taani aan hidootaa wotsay» yaagaad.

25 Barenttu hidootaa an wotsiyaawanttoonne Aa koyiyaawanttoo Med'inaa Goday lo"o. 26 Hewaa diraw, Asay Med'inaa Goday ashshiyaa ashshuwaa danddayan naagooppe lo"a. 27 K'ay Asay bare yalagatetsan de'iiddi, danddayaa tamaarooppe lo"a.

28 Med'inaa Goday metuwaa ahiyaa wode, I c'o"u giide, barekka utti aggo. 29 I bare som"uwaa biittaa gatsiide hayzzo. Ooni erii, aw sintsanaw hidootay de'anenttonne. 30 I bare shayiyaa bak'k'iyaawoo besso; bare morkketuu shek'k'iyaa shek'aakka kallo.

31 Ayaw gooppe, Goday asaa med'inaw olenna; 32 itti wode kayyuwaa ahooppenne, I bare aggena siik'uwaa daruwaadan k'arettee. 33 Ayaw gooppe, I asaa tuggayiyaawaaninne metoyiyaawan nashettena.

34 Aa asaa kaaletsiyaawanttu k'ashetteeddawantta barenttu gediyaappe garssa baggana yed'd'eeddino; 35 k'ay Ubbaappe D'ok'k'iyaa S'oossaa sintsan asaw de'iyaa maataa diggiino; 36 k'aykka chilootan pirddaa geellayiino. Unttunttu Goday hewaa ubbaa be'enna giide k'oppiinoyye?

37 Goday azazibeenawaa azaziide, polissanaw danddayiyaawe oonee? 38 Iitabaa gidina lo"obaa gidinakka, haasayiide poliyaawe Ubbaappe D'ok'k'iyaa S'oossaa gidenneeyye? 39 Yaatina, nuuni asaa gidiyaawanttu nu nagaraa diraw, I nuuna muriyaa wode, ayaw zuuzummeettoo?

40 Hewaa aggiide, ane nu ogiyaa paac'c'oyttenne k'oroytte; Med'inaa Godaakkokka ane simmoytte. 41 Ane nu wozanaanne nu kushiyaa saluwaan de'iyaa S'oossaakko dentsiide, hawaadan yaagoytte; 42 «Nuuni neena naak'k'eeddo; new makkaleeddo; neenikka nuw atto gabaakka. 43 Ne hank'k'uwaan nuuna yederssaadda; k'ay neeni nuw k'arettennaan nuuna siifaadda. 44 Nu woosay neekko aad'd'enaadan, ne huup'iyaa shaariyaan kammaadda. 45 Asaa giddon nuuna pittonne buuraa ootsaadda. 46 Nu morkketuu ubbay nu bollan haasayeeddino. 47 Nuuni dagammeeddonne gitiyaan geleeddo; bayeeddonne d'ayeeddo» yaageetto.

48 Ta Asay metuwaan d'ayeedda diraw, ta ayifii shaafaadan afotsaa goggee. 49 Ta ayifii mule wode aggenaan afotsaa tigee. 50 Med'inaa Goday saluwaappe duge s'eelliide be'ana gakkanaw hewe hanee. 51 Ta kataman de'iyaa mac'c'a asatuwaa ubbaa bollan gakkeeddawaa ta ayifii be'eedda wode, ta wozanay kayyotteedda.

52 C'oo taana morkkiyaawanttu taana kafuwaa shankkatiyaawaadan shankkateeddino. 53 Unttunttu taana pas'a de'ishiina ollaan yeggiide, ollaa doonaa shuchchaan gorddeeddino. 54 Haatsay kumiide, ta huup'iyaana goggiyaa wode, taani d'ayaad gaade k'oppaad.

55 Abeet Med'inaa Godaw, taani c'iimma ollaa giddon de'aadde ne suntsaa s'eesaad. 56 Ta waasuwaa sisanaadaan taani neena woossiyaa wode, neeni taw sisaadda. 57 Taani neena s'eeseedda wode, taakko shiik'aade, «Yayyoppa» yaagaadda. 58 Abeet Godaw, neeni ta mootuwaa mootettaade, taana wozaadda. 59 Abeet Med'inaa Godaw, neeni ta tuggaa be'aadda. Hewaa diraw, ta mootuwaa neeni pirdda. 60 Unttunttu haluwaa kessanaw ta bollan mak'ettiyaa mak'k'uwaa ubbaa be'aadda. 61 Abeet Med'inaa Godaw, unttunttu taana shek'k'iyaa shek'aanne ta bollan mak'ettiyaa mak'k'uwaa ubbaa sisaadda. 62 K'ay ta morkketuu gallassaa kumentsaa ta bollan zuuzummiyaawaanne saasukkiyaawaa sisaadda. 63 Be'a, unttunttu uttiiddinne ek'k'iide, taana bori boriidde yes's'iino.

64 Abeet Med'inaa Godaw, unttunttu ootseedda oosoo bessiyaa gatiyaa unttunttoo c'igga! 65 Unttunttu wozanaa dammissa! Ne shek'ay unttuntta gakko! 66 Abeet Med'inaa Godaw, neeni unttuntta ne hank'k'uwaan yederssa, salotuwaappe garssaana unttunttu de'iyaasaappe unttuntta d'ayissa!

4

Yerusaalame Bashshaa

(4:1-22)

1 P'ooliyaa work'k'ay bare malaa waaniide taseeddee. Geeshsha work'k'ay waaniide malaa d'ayeedde. Geeshsha Gollii kees'etteedda shuchchay katamatuwaa ogiyaa ubbaa doonaan laaletti utteedda. 2 Kase bonchchetteedda work'k'aa lagge gideedda S'iyoone naanatuu ha"i kushiyaa hiillay urk'k'aappe med'd'eedda miishshaa mala gideeddino.

3 Haray atto worakanatuwaanne bare maraa d'antsaw; shin ta Asay bazzuwaan de'iyaa sogoniyaadan, bare naanaatoo mek'etsaa iiteedda. 4 Saamuwaa gaasuwaan d'ammiyaa naanatuwaa ins's'arssay kookkiyaana oyk'k'etteedda; naanatuu k'umaa woosseeddino; shin unttunttoo immiyaawe ittuunne baawa. 5 Kase mal"iyaa k'uma s'alala meeddawanttu ha"i ogiyaa doonaan koshaan wuriino; k'ay kase ishaluwaan dic'c'eeddawanttu ha"i bidintsaa bolla zak'k'ulleeddino.

6 Ta asaa nagaray O kushiinne bochchennaaninne k'oppennaan aad'd'i wod'd'eedda Sodooma katamaa asaa nagaraappekka dareedda* 7 Yihudaa kaappatuu kase shachchaappe aad'd'eeda geeshshanne maatsaappe aad'd'eeda bootsa. Unttunttu bollay zo'o ink'k'uwaappe aad'd'eeda arssa; unttunttu malaykka samppeeriyaa giyaa al"o ink'k'uwaa mala. 8 Shin ha"i unttunttu som"ii shaalaappe aad'd'iide kares's'eedda; Asay ogiyaan be'iide unttuntta erenna. Unttunttu galbbaykka unttunttu mek'etsaanna oyk'k'ettiide, mitsaadan meleedda.

9 Miyaabaa d'ayiide, loddu giide, koshan hayk'k'eeddawanttuppe olan hayk'k'eeddawanttu keeka. 10 Ta asaa bollan yeedda bayetsaa gaasuwaan, k'arettiyaa aayetuu barenttu yeleedda naanatuwaa doyissiide, barenttoo k'uma kessiide meeddino.* 11 Med'inaa Godaa hank'k'uwaa s'uu'ay kumeedda; I bare suulliyaa hank'k'uwaa tigeedda. Yerusaalame katamaa baasuwaana meedda tamaa eetsi kesseedda.

12 Ha sa'aan de'iyaa kaatetuwaappe woy kawutetsatuwaa giddon de'iyaa asaappe ooninne morkkii Yerusaalame penggiyaanna gelana giide ammanibeenna. 13 Shin hawe haneeddawe Aa nabetuunne Aa k'eesatuu ootseedda nagaraa diraassa; k'ay unttunttu s'illotuwaa suutsaa Aa giddon gusseedda diraassa. 14 Unttunttu k'ook'e asaadan, ogiyaan tattaafiino; k'ay unttunttu suutsan tuneedda diraw, unttunttu mayuwaa ooninne bochchanaw koyenna. 15 Hewaa diraw, Asay unttuntta, «Kichchite! Hintte tuna! Kichchite! Nuuna bochchoppite!» yaagiide unttunttu bolla waasseedda.

Yaatina, unttunttu bak'atiide toyilakatteedda wode, kawutetsatuwaa giddon de'iyaa Asay unttuntta, «Hintte nuunanna hawaan de'anaw danddaykkita» yaageeddino. 16 Med'inaa Goday bare huup'iyaan unttuntta laaleedda; I unttunttoo laa"entso k'oppenna. Unttunttu k'eesatuu kka bonchchettibeykkino; unttunttu c'imatuukka nashettibeykkino.

17 Nu ayifii maaduwaa demmanaw s'eelliidde, c'oo mela daabureedda. Nuuna ashshanaw danddayenna kawutetsatuwaa, unttunttu yaana giide wochcheeddo.

18 Asatuu nu k'atamaa kaalliyaa diraw, nu katamaa ogiyaan hemettanaw danddayibeykko. Nu wurssetsay matatteedda; nu laytsay wureedda; nu d'ayiyaa wodiikka gakkeedda. 19 Nuuna yederssiyaawanttu saluwaana paalliyaa arggantsaappekka aad'd'iide elleelliino. Unttunttu nuuna deriyaa huup'iyaana yedersseeddino; k'ay bazzuwaan zuggiide, nuuna naageeddino.

20 Med'inaa Goday okkeedda kaatiyaa, nuuni siid'iyaanna shemppiyaa nu shemppuwaa, unttunttu barenttu p'iriyaan oyk'k'eeddino. Nuuni Aa kuwaa garssan uttiide, kawutetsatuwaa giddon de'ana giide k'oppeeddo.

21 Hinttenoo, Uus'a biittan de'iyaa Eedooma asatoo, nashetitenne pooc'u giite. Shin hank'k'uwaa s'uu'ay hinttekkokka gakkanawaa; hinttekka matsottiide, kallo attana.

22 Hinttenoo, S'iyoone asatoo, hintte bayzzuwaa muruu poletteedda. Hawaappe sintsan I hinttena omooduwaan wotsenna.

Shin Eedooma asatoo, hintte bayzzuwaa I murana; hintte nagaraakka k'onc'c'issana.

5

Maarotaa Demanaw Woosaa

(5:1-22)

1 Abeet Med'inaa Godaw, nu bolla gakkeeddawaa ubbaa hassaya; nuuna s'eella; nu kawushshaakka be'a! 2 Nu laata biittay allagatoo, nu golliikka betetoo imetteedda. 3 Nuuni aawuu hayk'k'eedda naanatuwaa gideeddo; nu aayetuukka am"e mac'c'a asaa gideeddino. 4 Nu ushiyaa haatsaw miishshaa c'iggeeto; eetsiyaa mitsaakka shammi akkeetto. 5 Nuuna yederssiyaawanttu nu ginddiyaa s'ap'uwaa gakkeeddino. Nuuni daabureeddo, shin shemppanaw danddayibeykko. 6 Nuuni k'uma kallana giide, Gibs'e asatoonne Asoore asatoo kushiyaa immeeddo. 7 Nagaraa ootseeddawanttu nu mayzza aawotuwaa; shin unttunttu ha"i de'ikkino. Unttunttu akkanaw bessiyaa muruwaa akkiyaawanttu nuuna.

8 Ayiletuu nuuna mooddiyaawantta gideeddino; unttunttu kushiyaappekka nuuna wotsi akkiyaawe ittuunne baawa. 9 Mashshaan wod'iyaawanttu bazzuwaan de'iyaa diraw, nuuni nu shemppuwaa sheneko giide, nu k'umaa demmeeddo. 10 Koshay suulleedda gaasuwaan harggina, nu galbbay tamaa c'ooc'iyaadan michchee. 11 S'iyoonen mac'c'a asatuwaa, Yihudaa katamatuwaankka wodorotuwaa wolk'k'an oyk'k'iide bayzzeeddino. 12 Kaappatuwaa afiide kak'k'eeddino; c'imatuukka bonchchettibeykkino. 13 Yalaga attuma asatuu wos'aan gaac'c'eeddino; attuma naanatuukka dees'o mitsaa tookkiide ganddigaareeddino. 14 C'ima asatuu katamaa penggen pirddanaw uttiyaawaa aggeeddino; yalaga attuma asatuu yetsaa yes's'iyaawaa aggeeddino. 15 Nu wozanaappe nashechchay bi kichcheedda; nu durussaykka yeekoo laametteedda; 16 kallachchay nu huup'iyaappe kunddi kichcheedda. Nuuni nagaraa ootseedda diraw, nuw aayye ana! 17 Hewaa diraw, nu wozanay daabureedda; nu ayifiikka galjjeedda. 18 Ayaw gooppe, S'iyoone Derii mela gideedda; worakanatuukka an simeretiino.

19 Shin abeet Med'inaa Godaw, neeni med'inaw kawutaasa; ne kawutetsaa araataykka yeletaa ubbaa gakkanaw de'ee. 20 Neeni nuuna ayaw ubbaa wode dogay? K'ay hawaa keeshshaa adussa wodiyaa nuuna ayaw aggay? 21 Abeet Med'inaa Godaw, nuuna neekko zaara; nuunikka simmana! Nu wodiyaakka beniwaadan zaaraadde ooratsa! 22 Neeni nuuna ubbaa mule aggaadiiyye? Ne hank'k'ookka zaway baaweeyye?

* 4:6 Dom. 19:24

* 4:10 Zar. 28:57; Hiz. 5:10

Hizik'k'eela

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

Hizik'k'eela Timbbitiyaa

Geluwaa

Timbbitiyaa odiyaa Hizk'k'eeli Yerusaalame Kiristtoosa yeletaappe kase, ichcheshu s'eetanne hosppun tammanne usuppun laytsan laalettanaappe kasenne laaletteeddawaappe guyye, omooduwaan Baabloonen de'eedda. I timbbitiyaa odeeddawe Baabloonen omooduwaan de'iyaa asaassanne Yerusaalamen de'iyaa asaassa. Hizk'k'eela mas'aafaw oyddu kifiletuu de'iino.

1. S'oossaa pirdday asaa bolla yaanaw mateeddawaanne Yerusaalame oyk'k'ettiyaanne laalettiyaa wodii gakkeeddawaa minisiide erissiyaa kiitaa.

2. S'oossay bare asaa uk'k'unneeddanne baletteedda dumma dumma kawutetsatuwaa muriyiyaawaa gidiyaawaa odiyaa k'aalatuwaa.

3. Yerusaalame kunddetsaappe simmina Israa'eeliyaa asaa mintsetsanaw imetteedda kiitaanne sintsappekka lo"o kaac'ay gakkanaw de'iyaawaa odiyaa hidootaa k'aalaa.

4. Geeshsha Golliinne Israa'eeliyaa kawutetsay beni bare sa'aa simmanawaa Hizk'k'eeli misiliyaadan besseeddawaa. Hizk'k'eeli wolk'k'aama ammanuunne aassi k'oppiyaa wozanay de'iyaa asaa. Sintsappe timbbitiyaa I sas'aan be'eedda. Aa kiitaappe dariyaa baggay k'onc'c'e gideedda leemiso oosuwaan odetteedda. Hizk'k'eeli Asay bare giddo asatetsan, bare wozanaaninne bare ayyaanan ooras's'anaw koshshiyaawaanne Asay ubbay bare nagaran nagaran ooshettanaw de'iyaawaa minisiide odeedda. Hewaanakka gujjiide, asaa de'uu ooras's'anaw de'iyaa hidootaa k'onc'c'isseedda. Hizk'k'eeli k'eesenne timbbitiyaa odiyaawaa gidiyaawaadan, Geeshsha Golliyaabaanne geeshshatetsaabaa dumma hanotaan s'eelliyaa asaa I gidiyaawaa besseedda.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Hizik'k'eeli Nabetetsaw S'eesettussaa 1:1—3:27

Yerusaalame Bolla S'oossaa Pirddaa 4:1—24:27

Ayihuda Gidena Asaa Bolla S'oossaa Pirddaa 25:1—32:32

S'oossay Bare Asaw Immo Hidootaa 33:1—37:28

Googa Bolla Odeteedda Timbbitiyaa 38:1—39:29

Yaanaw De'iyaa Geeshsha Golliyaanne Biittaa Sas'aa 40:1—48:35

1

Hizk'k'eeli Nabetetsaw S'eesettussaa

(1:1—3:27)

1 Hattamantsa laytsan,

Oyddentsiyaa aginaan, ichcheshentsiyaa gallassan, taani Kabaara Shaafaan omoodetti beeddawanttu giddon de'ishshin, salotuu dooyettina, S'oossaa sas'aa be'aad.* 2 Kaatii Yo'aakiini omoodettoodeppe ichcheshantsiyaa laytsan, he aginaappe ichcheshentsiyaa gallassaan,* 3 Baabloone biittan Kabaara Shaafaa matan de'iyaa taakko, Buuza na'aa, k'eesiyaa Hizk'k'eelakko Med'inaa Godaa k'aalay yeedda; hewan Med'inaa Godaa kushii taana mooddeedda.

4 Taani s'eelliyaa wode, gotii huup'issana yiyaawaa be'aad; wolk'k'aama poo'uu wolk'k'aama shaariyaa dooddi wotseedda; he shaariyaa gidduwaan walk'k'antsay pozhzhu gee. Walk'k'antsaw giddo wozanay p'ooliyaa naasiyaa malatee. 5 Hewaa giddon oyddu pas'a med'etatuu de'iino. Unttunttu asaa malatiino;* 6 shin unttunttoo ittoo ittoo oyddu oyddu som"uunne oyddu oyddu k'efii de'ee. 7 Unttunttu gedii sitti geeddawaa; unttunttu gediyaa yachchay maraa gediyaa malanne k'uc'c'iide geeshsheedda naasiyaa birataadan p'oolee. 8 Unttunttu k'efiyaappe garssaana oyddu bagganakka asaa kushiyaa malatiyaa kushii de'ee. He oyddatookka deemuunne k'efii de'ee. 9 Unttunttu k'efii ittuu ittuwaa bochchee; unttunttu ubbaykka yaanne haanne simmennaan sitti giide sintsaw biino. 10 Unttunttoo ittoo ittoo sintsa baggana asaa som"ii de'ee; ushechcha baggana gaammuwaa som"ii de'ee; k'ay haddirssa baggana booraa som"ii de'ee; k'ay guyye baggana arggantsaa som"ii de'ee;* 11 unttunttu som"ii hewaa malatee. Unttunttu k'efii bollaw mic'etti utteedda; unttunttu ittoo ittoo laa"u k'efii laa"u bagganakka hinkko med'etaa k'efiyaa bochchee; k'ay laa"u k'efii unttunttu bollaa bollaa kammee. 12 Unttunttu ubbaykka sitti giide sintsaw beeddino; yaanne haanne simmennaan, S'oossaa Ayyaanay biyaasaa hak'anne biino. 13 Ha pas'a de'iyaa med'etatuu giddon itti ees's'iyaa tamaa bonk'k'uwaa malatiyaawenne sintsawunne guyye k'aas's'iyaa, ees's'iyaa s'omppiyaa malatiyaawe de'ee; he tamay p'ooleenne Aa giddoppekka walk'k'antsay kesee. 14 Ha pas'a med'etatuu walk'k'antsaadan, sintsawunne guyye elleelli simerettiino.

15 Ha oyddu med'etatuwaa taani s'eellishin, unttunttu miyye bagga sa'aan de'iyaa yinggiretiyaawantta be'aad; itti itti med'etaa miyye bagga itti itti yinggiretiyaawe de'ee.* 16 Ha yinggiretiyaawanttu al"o shuchchaadan p'ooliino; unttunttu oydduukka med'aaninne malaan ittuu ittuwaa malatiino. Itti yinggiretsay laa"u yinggiretsaa gidiide med'etteedda; ittuu ittuwaa gidduwaana kantsi aad'd'owaa malatee. 17 Unttunttu biyaa wode barenttu sintsa zaari wotseedda oyddu baggaappe ittuwaakko hak'awaa gidooppenne biino; ha med'etatuu biyaa wode yinggiretiyaawe wora simmenna. 18 Wogganne yashshiyaa oyddu yinggiretsatuu de'iino; he yinggiretsatuwaa gas'aa yuushshuwaa ubbaan s'eelliyaa ayifii kumeedda.*

19 Ha med'etatuu biyaa wode, unttunttu miyyiyaan ha yinggiretsatuu gonddoretiino; he med'etatuu biittaappe pude denddiyaa wode, ha yinggiretsatuukka denddiino. 20 De'uwaa Ayyaanay biyaa hak'anne ha yinggiretsatuukka denddiide biino; ayaw gooppe, ha de'uwaa ayyaanay yinggiretsatuwaa giddon de'iyaa diraassa. 21 Ha med'etatuu biyaa wode, yinggiretsatuukka biino; med'etatuu ek'k'iyaa wode, yinggiretsatuukka ek'k'iino; k'ay med'etatuu biittaappe pude denddiyaa wode, yinggiretsatuu unttunttunna ittippe denddiino. Ayaw gooppe, De'uwaa Ayyaanay yinggiretsatuwaa giddon de'ee.

22 Ha pas'a med'etatuwaa huup'iyaappe bolla baggana masttootiyaadan p'ooliide ayfiyaa c'addiyaa mic'eteedda saluwaa guufantsuwaa malatiyaabay de'ee.* 23 He guufantsuwaappe garssa baggana unttunttu k'efii sitti giide, ittuwaawe ittuwaakko mic'etti utteedda; k'ay unttunttu ubbawukka unttunttu bollaa kammiyaa laa"u laa"u k'efii de'ee. 24 Ha med'etatuu paalliyaa wode, unttunttu k'efiyaa giiretsay haatsaa kuntsuwaa guntsaadan, k'ay Ubbaa Danddayiyaa S'oossaa kooshshaadaaninne c'ora olanchchatuwaa c'abbuwaadan haniyaawaa sisaad. Unttunttu paaluwaa aggiyaa wode, barenttu k'efiyaa shiishshi akkiino.*

25 Unttunttu barenttu k'efiyaa shiishshi akkiide, he sa'aan ek'k'ide'ishshin, unttunttu huup'iyaappe bolla baggana de'iyaa he guufantsuwaa malatiyaawaa bolla baggappe kooshshay yeedda. 26 He guufantsuwaa malatiyaawaappe bolla baggana samppeeriyaa giyaa ink'k'uwaappe med'etteedda kawutetsaa araataa malatiyaawe de'ee; he kawutetsaa araataa malatiyaawaa bolla asaa malatiyaawe utteedda.* 27 Taani Aa be'iyaa wode, Aa s'eessaa malatiyaassaappe bolla baggay taman bonk'k'eedda naasiyaa birataadan p'oolee; k'ay s'eessaappe garssa baggay tamaa malatee; Aa yuushshuwaan p'ooliyaa poo'uu de'ee.* 28 Aa yuushshuwaan p'ooliyaa poo'uu iraa gallassi shaariyaan ek'k'eedda zuluwaa malatee.

Hawe Med'inaa Godaa bonchchuwaa k'onc'c'etsaa malatee. Hewaa be'eedda wode, biittan duge gufannaade, ittuu haasayiyaa kooshshaa sisaad.

2

1 I taana hawaadan yaageedda; «Laa asaa na'aw, denddaade ne gediyaan ek'k'a. New odana» yaageedda. 2 I haasayeedda wode S'oossaa Ayyaanay ta giddo geliide, taana ta gediyaan esseedda. I taw odiyaawaakka sisaad.

3 Hawaadan yaageedda; «Neenoo asaa na'aw, taani neena Israa'eeliyaa asaakko, ta bolla makkaleedda makkalanchcha kawutetsaakko kiittay; unttunttunne unttunttu aawotuu hachchi gakkanawukka ta bolla makkaliidde de'iino. 4 Unttunttu wozana muumenne yeellay baynnawantta gidiyaa diraw, taani neena unttunttukko kiittay. Baade, ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee› yaaga. 5 Unttunttu makkalanchcha asaa gidiyaa diraw, unttunttu sisinakka is's'inakka, nabii unttunttu giddon de'iyaawaa unttunttu erana. 6 Neenoo asaa na'aw, unttunttookka unttunttu k'aalawukka yayyoppa! Konay de'iyaanne aguntsay ne yuushshuwaan de'iyaawaa gidooppekka, k'ay soggotuwaa gidduwaan neeni uttooppekka, yayyoppa. Unttunttu makkalanchcha asaa gidiyaa diraw, unttunttu k'aalaw yayyoppa; woy unttunttoo shabbirettoppa. 7 Unttunttu makkalanchcha asaa gidiyaa diraw, sisinakka is's'inakka, ta k'aalaa unttunttoo oda.

8 «Shin, asaa na'aw, taani new odiyaawaa sisa! He makkalanchchatuwaadan, neenikka makkalanchcha gidoppa; ne doonaa dooyaade, taani new immiyaawaa ma» yaageedda.

9 Hewaappe guyyiyaan, taani s'eelliyaa wode, kushii taakko mic'eti utteeddawaa be'aad; he kushiyan s'aatsa mas'aafay de'ee.* 10 I ta sintsan he s'aatsa mas'aafaa billeedda; he s'aatsa mas'aafan laa"u bagganakka yeekuu, kayyuunne seela waasuu s'aafetti utteedda.

3

1 K'ay I taw hawaadan yaageedda; «Laa asaa na'aw, he ne sintsan de'iyaawaa ma; ha s'aatsa mas'aafaa ma. Baade, Israa'eeliyaa asaw oda» yaageedda.* 2 Taani hanggaad; taani maanaadan, s'aatsa mas'aafaa I taana barsseedda. 3 Taana, «Laa asaa na'aw, ha taani neena barssiyaa s'aatsa mas'aafaa ma; ne uluwaa an kuntsa» yaageedda. Taani miyaa wode, ta doonaan eessaadan mal"eedda.

4 Hewaappe simmiide, I taana hawaadan yaageedda; «Neenoo asaa na'aw, ha"i Israa'eeliyaa asaakko ba; ta k'aalaa unttunttoo oda. 5 Neeni kiitetteeddawe Israa'eeliyaa asaassappe attina, doonay eretennanne k'aalay gelenna haasayay akeeketena asaakko gidenna. 6 K'ay taanikka neena unttunttu k'aalay gelenna, unttunttu haasayaykka eretenna unttunttu k'aalaa neeni eranaw danddayenna daro asaakko kiittabeykke allaga biittaa k'aalaa dees'uwaa haasayiyaa daro asaakko kiittabeykke. Tumu taani neena hewanttukko kiittaadditantto, unttunttu neeni giyaawaa sisana shin! 7 Israa'eeliyaa Asay taani odiyaawaa sisanaw koyenna diraw, unttunttu neeni odiyaawaakka sissikkino. Ayaw gooppe, kumentsaa Israa'eeliyaa Asay morggii zoozanne yeellay baynnawantta gidiyaa diraw, ne odiyaawaa sissikkino. 8 Shin taani neenakka unttunttuwaadan wozana minonne yeellay baynnawaa ootsana. 9 Taani neena yashshay baynna asaa ootsana; zaallaappekka aad'd'o mino kesana. Unttunttu makkalanchcha asaa gidooppekka, unttunttoo yayyoppa; woy unttunttoo dagamoppa» yaageedda.

10 K'ay I taana hawaadan yaageedda; «Laa asaa na'aw, taani new odiyaa k'aalaa ubbaa minisaade hayzzanne ne wozanaan wotsa. 11 Ha"i dendda baade, omooduwaan de'iyaa ne asaw oda. Unttunttu sisina is's'inakka unttunttoo, ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee› yaagaade oda» yaageedda.

12 Hewaappe guyyiyaan, taana Ayyaanay pude dentseedda; «Med'inaa Godaa bonchchuu de'iyaasaappe denddiyaa wode» taappe guyyenna, wolk'k'aama kooshshaa sisaaddi. 13 K'ay pas'a med'etatuu k'efii ittuu ittuwaanna shoc'ettiyaa kooshshay, unttunttu miyyiyaan de'iyaa yinggiriyaawaa kooshshaanna gakettiide, guuguntsaa kooshshaadan haniyaa kooshshaa sisaad. 14 Hewaappe guyyiyaan, Ayyaanay taana pude dentsiide, hara sa'aa afeeda. Yaatina, taani Med'inaa Godaa Wolk'k'ay taana mooddi de'ishshin, ta ayyaanan c'amettaaddenne yilotaadde baad. 15 Kebaara Shaafaa matan, Tel-Abiiban omoodetteeddawanttukko gakkaad. Taani hewan dagamaade, unttunttunna laappun gallassaa gam"aad.

Hizk'k'eeli Wochchiyaa Asaa Gideedda

(33:1-9)

16 Laappuntsa gallassaa wurssetsan Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 17 «Neenoo asaa na'aw, taani neena Israa'eeliyaa asaw wochchiyaawaa ootsaad. Ta doonaappe kesiyaa k'aalaa siseedda payduwaa ubbaan, unttunttukka naagettanaadan seera. 18 Taani nagaranchchaa, ‹Tumuwaa neeni hayk'k'ana› yaagiyaa wode, neeni baade Aa seerana d'ayooppe, Aa shemppuukka attana mala, I bare nagaraa ogiyaappe simmanaadan neeni Aa, ‹Neena ye"e!› gaana d'ayooppe, he nagaranchchay bare nagaran hayk'k'ana; shin Aa suutsaa taani neeppe c'igetana. 19 Shin neeni nagaranchchaa seerina, I bare nagaraappe woy bare iita ogiyaappe simmennaan is's'ooppe, I bare nagaran hayk'k'ana; shin neeni ne huup'iyaa ashshana.

20 «K'ay s'illo Asay bare s'illotetsaappe guyye simmiide, iitaa ootsiyaa wode, taani Aa sintsan d'ubiyaa wotsina, I hayk'k'ana. I simmanaadan neeni Aa, ‹Neena ye"e!› gabeenna diraw, I bare nagaran hayk'k'ana; I kase ootseedda s'illo oosuu zaariide k'ofettenna; shin taani Aa suutsaakka neeppe c'igetana. 21 K'ay neeni s'illo Asay nagaraa ootsennaadan seerina, ikka nagaraappe barena naagooppe, tuma I pas'a de'ana. Ayaw gooppe, I neeni seereeddawaa siseedda; neenikka ne huup'iyaa ashshana» yaagiidde yeedda.

Hizk'k'eela S'oossay Duudisseedda

22 He sa'aan Med'inaa Godaa wolk'k'ay taana mooddeedda; k'ay I taana, «Dendda; zanggaaraa ba. New yaan odana» yaageedda. 23 Taani denddaade, zanggaaraa baad. He sa'aan kase Kabaara Shaafaa matan taani be'eeddawaadan, hewan Med'inaa Godaa bonchchuu ek'k'eeddawaa be'aad; taani ta som"uwaa biittaa gatsaade gufannaad.

24 Hewaappe guyyiyaan, Ayyaanay ta giddo geliide, taana ta gediyaan essiide, taana hawaadan yaageedda; «Ba; ne golle baade, ne bolla kariyaa gorddaade uttashsha. 25 Neenoo asaa na'aw, neeni wodoruwaan k'ashettana; neeni asaakko kesanaw danddayakka. 26 K'ay neeni duude gidanaadaaninne unttuntta seerennaadan, taani ne ins's'arssaa ne kookkiyaana gatsa oytsana. Ayaw gooppe, unttunttu makkalanchcha asaa. 27 Shin taani new odiyaa wode, taani ne doonaa dooyina, neenikka unttunttoo, ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee› yaagana. Sisiyaa ooninne siso; sisennan is's'iyaa ooninne is's'o. Ayaw gooppe, unttunttu makkalanchcha asaa.

4

Yerusaalame Bolla S'oossaa Pirddaa

(4:1—24:27)

1 «Neenoo asaa na'aw, urk'k'aappe med'd'eedda S'uubiyaa akkaade, ne sintsan wotsa; yaataade Yerusaalame katamaa misiliyaa Aa bolla med'd'a. 2 Aa doodda; dirssaa ooninne kesi akkenaada diraa, katamaa gimbbiyaa yuushshuwaan biittaa doora; olanchchatuu ek'k'iyaasaa giigissa; gimbbiyaa laaliyaa olaa miishshaa yuushshuwaan giigisaa. 3 K'ay birataa bashiyaa akkaade, birataa godaadan neeppenne katamaappe gidduwaan essa. Ne som"uwaakka hank'k'uwaan aakko zaara. He katamay doodettana; k'ay dooddeeddawekka neena. Hawe Israa'eeliyaa asaw mallaa gidanawaa.

4 «Hewaappe guyyiyaan, Israa'eeliyaa asaw muruwaa mallaa gidana mala ne haddirssa miyyiyaan gisa. Neeni ne haddirssa miyyiyaan giseedda gallassatuwaa payduwaa keeshshaa Israa'eeliyaa asaa unttunttu waan murettanentto bessaasa. 5 K'ay neeni gisaade Israa'eelii wooti murettanentto bessanaadan 390 gallassaa new immaad. He itti itti gallassay unttunttu muretiyaa itti itti laytsaana k'ara.

6 «He gallassaa ne wursseeddawaappe guyyiyaan, k'ay zaaraadde ne ushechcha miyyiyaan Yihudaa Asay wooti murettanentto bessanaw gisa; Itti itti gallassay itti itti laytsaa muruwaanna k'ara gidiyaa diraw, hewaadan unttunttu ootseedda nagaraa muruwaa oytamu gallassaa neeni gisanaadan, taani new immaad. 7 Ne som"uwaa Yerusaalame dooddetsaakko hank'k'uwaan zaaraadde, ne kushiyaa dentsa manddaade, Yerusaalame bolla timbbitiyaa oda. 8 He dooddetsan neeni gam"iyaa gallassay wuranaw, itti miyyiyaappe hara miyyiyaw aad'd'a wod'd'ennaadan, taani neena wodoruwaan k'achchana.

9 «Ha"i neeni, zarggaanne banggaa, baa"eelaanne missiriyaa, maldduwaanne morgge mitsaa akkaade, katsaa wotsiyaa itti baatsan k'olaade, aappe new k'umaa katsaade; hewaa neeni miyyiyaan gisiyaa 390 gallassaa maana. 10 Hachchi hachchi neeni miyaa ukitsaa likka; ikka 230 giraamiyaa dees'iyaawaa gido; hewaa Aa wodiyaan wodiyaan ma. 11 K'ay neeni hachchi hachchi ushiyaa haatsaakka likka; ikka laa"u burc'c'ukko gido; hewaa Aa wodiyaan wodiyaan usha. 12 He walakkeedda katsaa banggaa ukitsaa uukkiyaawaadan uukka; Asay s'eellishshin, asaa wora sheeshsha mela eetsaade uukka; yaataade ma. 13 Hewe Israa'eeliyaa Asay taani unttuntta laaliyaa kawutetsatuwaa giddon de'iiddi, tuneedda k'umaa maanawoo malaataa» yaageedda Med'inaa Goday.

14 Yaatina, taani zaaraadde hawaadan yaagaad; «Hay! Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw, hewe hanoppo! Taani taana tunissa erikke. Ta na'atetsaappe doommaade hachchi gakkanaw, bakkutaa woy bazzo do'ay puuziide wod'eeddawaa ma erikke; tuneedda ashuu ta doonaakko shiik'i erenna» yaagaad.

15 I zaariide, taana hawaadan yaageedda; «Daro lo"a, yaatooppe, asaa wora sheeshshaa melan uukkiyaawaa aggade, miizzaa oshaa kewiyaan ne ukitsaa uukkaasa» yaageedda.

16 I k'aykka hawaadan yaageedda; «Neenoo asaa na'aw, be'a; Yerusaalame katamaa katsi gelennaadan, taani diggana hanay. Asay katsaa hirggiidde, makkiide maana; k'ay haatsaakka yayyiidde, likkiide ushana. 17 Hewoo unttunttoo de'iyaa katsaynne haatsay wurana; unttunttu ittuu ittuwaa, ‹Poora!› giidde s'eelana; unttunttu barenttu nagaraa muruwaan gilk'k'ana.

5

Yerusaalame Bolla Yiyaa Bashshaa Malaataa

1 «Neenoo asaa na'aw, k'ara mashshaa akkaade, ne huup'iyaanne ne buuchchaa huup'iyaa giigisiyaawanttu milaac'c'iyaadan an meedda. Yaataade miizaanan likkaade, ne binnaanaa heezzu kessaade shaakka. 2 Neeni dooddiyaa wodii wuriyaa wode, ne shaakkeedda binnaanaw itti kushiyaa Yerusaalame katamaa misiliyaw gidduwaan tamaan s'uugga. Laa"entso kushiyaa katamaa yuushshuwaan ubbaan mashshaan k'ans's'ereetsaa. Heezzentso kushiyaa k'ay c'arkkoo laala; ayaw gooppe, taani unttuntta mashshaan yederssana. 3 K'ay hewaappe guutsa binnaanaa akkaade, ne mayuwaa s'eeran k'achcha. 4 He neeni k'achcheeddawaappe guutsaa akkaade, taman olaade s'uugga. Hewan doommeedda tamay Israa'eeliyaa asaa ubbaa gakkanawaa» yaageedda.

5 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hawe Yerusaalame katamaa; taani biittatuwaa izi yuushshuwaan wotsaade, kawutetsatuwaa ubbaw giddo gul"an izo wotsaad. 6 Shin iza bare iita oosuwaan, bare yuushshuwaan de'iyaa biittatuwaappenne kawutetsatuwaappe yaa iitaade, ta higgiyaanne ta wogaa naagennan is's'aaddu; tumukka iza ta higgiyaw makkalaaddu; ta wogaakka kaallennaan is's'aaddu» yaagee.

7 Hewaa diraw, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hinttenttu hintte yuushshuwaa kawutetsaappe aatsiide metuwaa med'eeddita; ta azazuwaa kaallennaaninne ta wogaa naagennan is's'eeddita. Haray atto shin hinttenttu yuushshuwaan de'iyaa kawutetsatuwaa wogaakka naagibeykkita» yaagee.

8 Hewaa diraw, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Neenoo, Yerusaalame, taani new morkke; hara kawutetsatuu ubbay be'ishina, ne bolla ta pirddaa ahana. 9 Neeni taani is's'iyaa eek'aa goynaa ubbaa ootseedda diraw, taani hawaappe kase hanibeennawaa, k'ay hawaappe sintsawukka hanenna pirddaa ne bolla ahana. 10 Hewaappe denddeeddawaan, hintte giddon aawotuu barenttu naanatuwaa maana; k'ay naanatuukka barenttu aawotuwaa maana. Taani hintte bolla pirddaa ahana; hintteppe atteedawanttakka oyddu c'arkkuwaa miizaanaa ubbaw laalana.*

11 «Hewaa diraw, taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday ta de'uwaan c'aak'k'ay: Hintte hintte sheneyiyaa eek'atuwaaninne tuna oosotuwaan ta Geeshsha Golliyaa tunisseedda diraw, taanikka hinttena butsa d'ayissana. Hinttew k'arettikkenne hintteppe ittuwaanne ashshikke. 12 Ne asaappe itti kushii katamaa giddon iita harggiyaan woy koshan hayk'k'ana; laa"entso kushii katamaappe karenna olan wurana; k'ay heezzentso kushiyaa taani oyddu c'arkkuwaa miizaanaw ubbaw laalaade, unttuntta mashshaan yederssana.

13 «Ta yiluu wurana; taani unttunttu bolla hank'k'etteedda hank'k'uukka ek'k'ana; yaatooppe ta hank'k'uu dochchana. Taani unttunttu bollan hank'k'etteedda hank'k'uwaa wurssiyaa wode, taani Med'inaa Goday k'anaatiyaan haasayeeddawaa unttunttu erana.

14 «Hinttenttu yuushshuwaan de'iyaa kawutetsatuwaa giddoninne hintte mataana aad'd'iyaa ubbaa sintsan taani hinttena bazuwaanne k'iliic'iyaawaa ootsana. 15 Taani hinttena ta hank'k'uwaan, ta yiluwaaninne k'aretay baynna seeran pirddiyaa wode, hintte hintte yuushshuwaan de'iyaa kawutetsatoo k'iliic'oonne shek'aw, hinttena be'eedda asaw naagettiyaabaanne dagamiyaabaa gidana. Taani Med'inaa Goday hawaa odaad. 16 Taani hintte bolla wod'iyaanne d'ayissiyaa koshaa wonddaafiyaa dukkiyaa wode, hinttena d'ayissanaw dukkana. Hinttew koshaa yaa yaa darissana; Yerusaalame katamaa katsay gelennaadan, taani diggana. 17 Taani koshaanne bazzo do'aa hintte bolla yeddina, unttunttu hintte naanatuwaa d'ayissana. Taani iita harggiyaa, suutsaa gussiyaawaanne olaa hintte bolla ahana. Med'inaa Goday hawaa odaad» yaagee.*

6

S'oossay Eek'aw Goyinniyaawaa Pirddeedda

1 Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 2 «Neenoo asaa na'aw, Israa'eeliyaa zoozetuwaakko ne som"uwaa derek'k'aan zaaraadde, unttunttu bolla timbbitiyaa oda. 3 Hawaadan yaaga, ‹Hinttenoo, Israa'eeliyaa zoozetoo, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaa k'aalaa sisite! Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday Israa'eeliyaa zoozetoonne keratoo, bubuhatoonne zanggaaratoo hawaadan yaagee; Be'ite, taani, ta mashshaa hintte bolla yeddana; k'ay hintte eek'aa goyinniyaa sa'aakka d'ayissana. 4 Hintte yarshshiyaa sa'atuu kolettenna; k'ay hintte is'aanaa c'uwayiyaa miishshatuukka me"erettana. Taani hintte asaa hintte eek'atuwaa sintsan wod'ana. 5 Taani Israa'eeliyaa asaa anhaa unttunttu eek'atuwaa sintsan gisisana; hintte mek'etsaakka hintte yarshshiyaa sa'atuwaa yuushshuwaan laalana. 6 Hintte de'iyaa saan ubbaan, hintte katamatuunne hintte goyinniyaa sa'atuu kolettenna. Hewaadankka hintte yarshshiyaa sa'atuu tunananne laalettana; hintte eek'atuu me'erettananne d'ayana; hintte is'aanaa c'uwayiyaa sa'atuukka me'eretti wod'd'ana; hintte ootseedda oosuu ubbay pitetti d'ayana. 7 Hintte Asay shukettiide, hintte giddon kunddana. Taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa hintte hewan erana.

8 « ‹Taani hintteppe amareedawantta pas'a ashshana; mashshaappe atteeddawanttu biittaanne kawutetsaa giddon laalettana. 9 Mashshaappe atteedawanttu yaan omooduwaan de'ana. Yaan de'iyaa wode, unttunttu taana hassayana; k'ay woshumiyaa wozanaaninne barenttu ayfiyaan eek'aa goynnanaw guyye simmiyaawaan, unttunttu ta wozana mentseeddawaa hassayana. Unttunttu barenttu ootseedda iita oosuwaappenne unttuntta yeellayiyaa hanotaappe denddeeddawaan, barena bare huup'iyaw shaataanna. 10 K'ay taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa unttunttu erana. Taani unttunttu bolla iitabaa ahana geeddawe c'oo mela baabisuwaa gidenna› » yaagee.

11 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday taana hawaadan yaagee; «Ne birad'd'iyaa hank'k'uwaan s'orssa! yiluwaan ne gediyankka biittaa k'akka! K'ay hawaadan yaaga; ‹Israa'eeliyaa asaa sheneyiyaa oosoo aayye ana!› yaaga. Ayaw gooppe, unttunttu olan, koshaaninne iita harggiyaan wurana. 12 Haakuwaan de'iyaawe iita harggiyaan hayk'k'ana; matan de'iyaawe olan hayk'k'ana; k'ay pas'a atteedawe koshan hayk'k'ana. Hewaadan ootsaade, taani ta hank'k'uwaa unttunttu bolla wurssana. 13 Unttunttu asaa anhay unttunttu eek'atuwaa giduwaa ubbaan, unttunttu yarshshiyaa sa'aa yuushshuwaa ubbaan, d'ok'k'a zoozetuwaa bollanne deretuwaa kiikiyaa ubbaa bollan, irs's'a mitsaa garssaa ubbaan, daro bonc'c'ii de'iyaa etsaa garssaa ubbaan, barenttu eek'atoo sawiyaa yarshshuwaa s'uuggeedda sa'aa ubbaan kunddeedda wode, unttunttu taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa erana. 14 K'ay taani ta kushiyaa unttunttu bolla mic'aade, unttunttu de'iyaa biittaa ubbaa, gedissa bagga bazzuwaappe biide huup'issa bagga Ribila giyaa katamaa gakkanaw, mela ootsana. Taan Med'inaa Godaa gidiyaawaa unttunttu hewan erana yaagee yaaga» yaagiidde yeedda.

7

Israa'eeliyaw Wurssetsay Gakkeeda

1 Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 2 «Neenoo asaa na'aw, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday Israa'eeliyaa biittaw hawaadan yaagee; ‹Wurssetsaa be'ite! Ubbaa baggaana biittaa bollan wurssetsay gakkeedda. 3 Hekko, wurssetsay hintte bolla gakkeedda! Taani ta hank'k'uwaa hintte bolla yeddana. Taani hintte oosuwaadan, hintte bolla pirddana; hintte tuna hanotaadan, taani hinttena murana. 4 Taani hinttew k'arettikkenne hintteppe ittuwaanne ashshikke. Hintte iita oosuwaa dirawukka murana; hintte giduwaan de'iyaa is's'eteedda eek'aa goynnuwaakka k'onc'c'isana. Taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa hintte hewan erana› yaagee.

5 «Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Bashshaa! Bashshaa bollan bashshay yee. 6 Wurssetsay gakkeedda! Wurssetsay gakkeedda! I hintte bollan denddeedda. Be'ite, I gakkeedda! 7 Ha biittan de'iyaawanttoo, hintte pirdday gakkeedda; wodii gakkeedda; gallassay matatteedda! Hewe shabbirssaa gallassaappe attina, zooziyaa bollan nashshechchan ililiya gallassaa gidenna. 8 Ha"i matan taani ta hank'k'uwaa hintte bolla gussana; ta yiluwaakka hintte bollan wurssana. Taani hintte oosuwaadan, hintte bolla pirddana; hintte tuna hanotaadan, hinttena murana. 9 Taani hinttew k'arettikkenne hintteppe ittuwaanne ashshikke. Hintte iita oosuwaa dirawukka murana; hintte giduwaan de'iyaa eek'aa goynnuwaakka k'onc'c'isana. Yaatooppe hintte hinttena shoc'eeddawe taana Med'inaa Godaa gidiyaawaa erana.

10 « ‹Hekko gallassay! hawesh gakkeedda! Hintte bayetsay hintte penggiyaa gakkeedda! Hintte iitatetsay kuukumeedda; hintte otoruukka c'iisheedda. 11 Makkalaa gaasuwaan iita oosuu dareedda; unttunttuppe ittuunne attena; unttunttu c'oratetsaappe, woy unttunttu duretetsaappe, woy unttunttu bonchchuwaappe ayinne attena. 12 Wodii gakkeedda; gallassaykka matatteedda! Hank'k'uu asaa ubbaa bollaanna gidiyaa diraw, shammiyaawe nashettoppo; woy zal"iyaawekka kayyottoppo. 13 Unttunttu laa"uu pas'a de'iyaa wodiyaan, zal"eeddawe bare zal"eeddawoo guyye simmenna. Iraa'eliyaa asaa ubbaa bolla odeteedda ha sas'ay laamettena; unttunttu nagaraappe denddeeddawaan unttunttuppe ittuunne bare shemppuwaa ashshenna. 14 Ta hank'k'uu asaa ubbaa bolla de'iyaa diraw, unttunttu olaw ulttuwaa punniide, ubbabaa giigissooppekka, ooninne olaw kesenna.

Israa'eeliyaa Asaa Nagaraa Gaasuwaan Yiyaa Muruwaa

15 « ‹Karenna olay, soonna iita harggiinne koshay de'ee. Katamaappe gas'an de'iyaawe olan hayk'k'ana; katamaa giddon de'iyaawanttu koshaaninne iita harggiyaan wurana. 16 Unttunttuppe atteedawanttu, dembba gadiyaappe yashshan bak'ateedda harap'p'etuwaadan barenttu nagaraa gaasuwaan deriyaa bollan olana. 17 Kushiyaa ubbay donc'c'ilana; gulbbatay ubbay kolddina yashshan muushana. 18 Unttunttu maak'aa mayyana; k'ay yashshan kokkorana. Unttunttu ubbaa som"iikka yeellaa mayyana; unttunttu ubbaa huup'iikka meedettana. 19 Unttunttu barenttu biraa ogiyaan olana; unttunttu work'k'aykka tunabaa gidanawaa. Ees's'iyaa Med'inaa Godaa hank'k'uwaa gallassi, unttunttu biraynne unttunttu work'k'ay unttuntta ashshanaw danddayenna. Unttunttoo d'ube gidiide, nagaran gelisseedda biraynne work'k'ay unttunttu uluwaa kumiide, unttuntta koshaappe ashshenna.

20 « ‹Unttunttu barenttu lo"o alleek'k'uwan otoretteeddino; hewantta barenttu is's'eteedda tuna eek'anne yeellayiyaa misiliyaa med'd'anaw go'etteeddino. Hewaa diraw, taani he lo"o alleek'k'uwaa unttunttoo tunabaa kessaad. 21 Taani unttunttu alleek'k'uwaa omooduwaa ootsaade, allagawunne biittaa ubbaan de'iyaa iitatoo aatsaade immina, unttunttu Aa tunabaa kessana. 22 He wode taani ta som"uwaa wora zaarana; k'ay ta bonchcho Geeshsha Golliyaa panggatuu geliide tunissana.

23 « ‹Suure pirddaa d'ayussaan, biittay ubbay suutsaan kumeedda dirawunne katamaykka makkala oosuwaan kumeedda diraw, sanssalataa giigissa. 24 Unttunttu golletuwaa baressa ootsana mala, taani ubbaappe iita kawutetsaa ahana. Wolk'k'aamatuwaa otoruwaakka taani d'ayissana; unttunttu geeshsha sa'atuukka tunana. 25 Dagamay yiyaa wode, unttunttu saruwaa koyana; shin demmikkino. 26 Bashshay bashshaa bolla, k'ay iita oduu iita oduwaa bolla yaana. Unttunttu timbbitiyaa odiyaawaa, «Ne sas'aa oda» yaagana. K'eesetoo tamaarissiyaa timirttii d'ayana; c'imatookka zoriyaawe d'ayana. 27 Kaatii yeekkana; kaappuu hidootaa k'ans's'ana; he biittaa asaa kushii yashshan kokkorana. Taani unttunttoo unttunttu oosuwaadan ootsana; unttunttu pirddaadan, unttunttu bolla pirddana. Taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa unttunttu hewan erana› yaagee» yaagiidde yeedda.

8

Geeshsha Golliyaan Eek'aa Goynaa

(8:1—10:22)

1 Nuuni omoodetteedda usuppuntsa laytsan, usuppuntsa aginaan, ichcheshantsa gallassan, taani ta son utti de'ishshin, Yihudaa c'imatuukka ta sintsan utti de'ishshin, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaa wolk'k'ay taana mooddeedda. 2 Taani tishshi udaade s'eelliyaa wode, asaa malatiyaawaa be'aad; aw s'eessaappe garssa bagga malatiyaa sa'ay tamaa malatee; k'ay s'eessaappe bolla bagga malatiyaa sa'ay p'ooliyaa naasiyaa birataa malatee.* 3 I kushiyaa malatiyaawaa taakko yeddiide, ta huup'iyaa binnaanaa oyk'k'eedda. Ayyaanay taana sa'aappenne saluwaappe giddoo pude dentsiide, S'oossaa sas'aan taana Yerusaalame afeeda. Huup'issa baggana Geeshsha Golliyaa giddo dabaabaa geliyaa penggiyaanna gelissiide, S'oossaa k'anaatiyaa dentsetsiyaa eek'ay ek'k'eeddawaa besseedda. 4 Kase taani kabaara shaafaa matan sas'aan be'eeddawaadan, Israa'eeliyaa S'oossaa bonchchuwaa hewan be'aad.*

5 Hewan I taw hawaadan yaageedda; «Neenoo asaa na'aw, huup'issa bagga s'eella» yaageedda. Taani s'eelliyaa wode, S'oossaa k'anaatiyaa dentsetsiyaa eek'aa misiliyaa sintsan de'iyaa yarshshiyaa sa'aa matan de'iyaawaa be'aad. 6 K'aykka I taw hawaadan yaageedda; «Neenoo asaa na'aw, unttunttu ootsiyaawaa be'ay? Taana ta Geeshsha Golliyaappe haassanaw Israa'eeliyaa Asay ootsiyaa wolk'k'aama is's'etiyaa eek'aa goynnuwaabaa be'ay? Hewaappekka aad'd'iyaa iitiyaa eek'aa s'oossatuwaa goynaa neeni biro be'ana» yaageedda.

7 Hewaappe guyyiyaan, taana Geeshsha Golliyaa dabaabaa pengge aheedda; hekko taani s'eelliyaa wode, godan s'oo'ii de'iyaawaa be'aad. 8 I taana, «Laa asaa na'aw, godaa bookka» yaageedda; taani bookkiyaa wode, itti penggii hewan de'iyaawaa be'aad. 9 K'ay I taana, «Gela; unttunttu hawaan ootsiyaa iitanne sheneyiyaa eek'aa s'oossatuwaa goynnuwaa be'a» yaageedda. 10 Taani giddo gelaade s'eelliyaa wode, godaa bollan yuuyyi aad'd'iide biittaana gooshettiyaa med'etatuu misilii, geeshsha gidenna do'atuwaa misilii ubbaynne Israa'eeliyaa asaa eek'atuwaa ubbaa misilii kumeeddawaa be'aad. 11 Unttunttuppe sintsa baggana Israa'eeliyaa asaappe laappun tammu c'imatuu ek'k'eeddino; k'ay Shaafaanna na'aa Yazaaniikka unttunttu giddon ek'k'eedda. Ubbaykka is'aanaa c'uwayiyaawaa barenttu kushiyan oyk'k'eeddino; is'aanaa c'uwaykka tullu gee.

12 K'ay I taana hawaadan yaageedda; «Laa asaa na'aw, hawaa Israa'eeliyaa asaa c'imatuu ubbaykka d'uman barenttu eek'aa misiliyaa golliyaan unttunttu ootsiyaawaa be'ay? Ayaw gooppe, unttunttu, Med'inaa Goday nuuna be'enna; Med'inaa Goday ha biittaa aggeeda yaagiino» yaageedda. 13 K'aykka I taana, «Hewaappekka aad'd'iyaa is's'eteedda ek'k'aa goynnuwaa neeni biro be'ana» yaageedda.

14 Hewaappe guyyiyaan, I taana Geeshsha Golliyaa huup'issa bagga penggiyaakko afina, hewan Tamuuza giyaa barenttu s'oossaw uttiide yeekkiyaa mac'c'a asatuwaa be'aad. 15 I taana, «Neenoo asaa na'aw, hawaa be'ay? Hewaappe aad'd'iyaa is's'eteedda ek'k'aa goynaa neeni biro be'ana» yaageedda.

16 Hewaappe guyyiyaan, I taana Med'inaa Godaa Golliyaa giddo dabaabaa afeeda; hewan Geeshsha Golliyaa penggen baranddaappenne yarshshiyaa saappe gidduwaan laatamanne ichcheshu attuma asaa gidiyaawaa be'aad. Unttunttu barenttu zokkiyaa Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaakko, barenttu som"uwaa away doliyaa bagga zaariide, away doliyaa baggana awaaw goyinniino.

17 I taana hawaadan yaageedda; «Neenoo asaa na'aw, hawaa be'aaddi? Yihudaa asaw ha is's'eteedda ek'k'aa goynnuwaa hawaan ootsiyaawe ubbay laafabaa gideedee? Unttunttu biittaa makkala oosuwaan kuntsiide, zaari zaariide taana hank'k'etissanaw bessii? Be'a, unttunttu barenttu danddayeedda keenan taana iissiide c'ashiino. 18 Hewaa diraw, taani unttunttunna hank'k'uwaan gakkettana. Taani unttunttoo k'arettikkenne unttunttuppe ittuwaanne ashshikke. Unttunttu barenttu kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, ta haytsaan waassinakka, taani unttunttoo sisikke» yaageedda.

9

Eek'aw Goyinniyaawantta Wod'eeddino

1 Hewaappe guyyiyaan, d'ok'k'a kooshshaan, taani sisishshin, «Hawanttu, katamato muranaw kiitetteeddawanttu, ubbaykka barenttu wod'iyaa olaa miishshaa barenttu kushiyaan kushiyaan oyk'k'iide, haa yiino» yaageedda. 2 Hewaappe, huup'issa s'eelliyaa k'ommo bagga penggiyaanna wod'iyaa olaa miishshaa oyk'k'iide, yiyaa usuppun asatuwaa be'aad. Unttunttunna ittippe liinuwaappe dadetteedda mayuwaa mayyiide, bare miyyiyaan s'aafiyaawaa korojjuwaan oyk'k'eedda itti bitanii de'ee. Unttunttu giddo geliide, nahaasiyaappe oosetteedda yarshshiyaa sa'aa matan ek'k'eeddino.

3 Israa'eeliyaa S'oossaa bonchchuu kase bare de'iyaa kiruubetuwaappe denddiide, Geeshsha Golliyaa penggiyaa gubaniyaakko biide ek'k'eedda. Hewan Med'inaa Goday layinuwaa mayyiide, bare miyyiyaan s'aafiyaawaa korujjuwaan oyk'k'eedda bitaniyaa s'eeseedda. 4 Aa hawaadan yaageedda; «Yerusaalame katamaa gidduwaa baade, yaan oosettiyaa is's'eteedda eek'aa goynnuwaa diraw, ooliiddinne kayyottiide de'iyaa asaa som"uwaan mallaa wotsa» yaageedda.*

5 Taani sisishshin, I haratuwaakka hawaadan yaageedda; «Aa geeddo kaalliide, katamaa gidduwaa aad'd'iidde wod'ite! Ittuwaanne ashshoppite; oossinne k'arettoppite. 6 C'imatuwaa, wodallatuwaanne wodorotuwaa, mac'c'a asatuwaanne naanatuwaa ubbaakka shukkite; shin som"uwaan malay de'iyaa asaa oonanne bochchoppite. Wod'uwaa ta Geeshsha Golliyaan doommite» yaageedda. Unttuntta wod'uwaa Geeshsha Golliyaa sintsaan ek'k'eedda c'imatuwaan doommeeddino. 7 Hewaappe guyyiyaan, I unttuntta hawaadan yaageedda; «Geeshsha Golliyaa tunissite; dabaabatuwaakka anhaan kuntsite; kesite» yaageedda. Unttunttu kesiide, katamaa giddon ubbaan wod'uwaa doommeeddino.

8 Unttunttu wod'i de'ishshin, taani taarekka ataade, ta som"uwaa biittaa gatsa gufannaade, ta k'aalaa d'ok'k'u ootsaade, «Abeet Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw, ha neeni Yerusaalame bollan gussiyaa ne hank'k'uwaan, Israa'eeliyaappe atteeda muliyaakka wurssaayye?» yaagaad.

9 I zaariide, taw hawaadan yaageedda; «Israa'eeliyaanne Yihudaa nagaray loytsi dareedda; biittaa ubbay suutsan kumeedda; k'ay katamaa ubbaan suure pirdday baawa. Ayaw gooppe, ‹Asay, Med'inaa Goday ha biittaa aggeeda; Med'inaa Goday be'enna› yaagiino. 10 Hewaa diraw, taani unttunttoo k'arettikkenne unttunttuppe ittuwaanne ashshikke. Taani unttunttoo unttunttu ogiyaada ootsana» yaageedda.

11 Hewaappe guyyiyaan, layinuwaa mayyiide, bare miyyiyaan s'aafiyaawaa korojjuwaan oyk'k'eedda bitanii guyye simmiide, «Neeni taana azazeeddawaadan ootsaad» yaageedda.

10

S'oossaa Bonchchuu Geeshsha
Golliyaappe Shaakketteedda

1 Taani s'eelliyaa wode samppeeriyaa giyaa ink'k'uwaappe oosetteedda kawutetsaa araataa malatiyaa kiruubetuwaa huup'iyaappe bolla baggana de'iyaa mic'etteedda saluwaa guufantsuwaa malatiyaawaan de'iyaawaa be'aad.* 2 Liinuwaa mayyeedda bitaniyaa Med'inaa Goday hawaadan yaageedda; «Kiruubetuwaappe garssa baggana yinggiriyaawaan gidduwaana aad'a ba; hewaappe s'iis'untsaa bonk'k'uwaa ne kushiyan kop'p'eta akkaade, katamaa bolla laala» yaageedda.*

Taani s'eellishshin, tamaa akkanaw geleedda. 3 Bitanii geliyaa wode, kiruubetuu Geeshsha Golliyaappe gedissa baggana ek'k'eeddino; giddo dabaabaakka shaarii kumeedda. 4 Med'inaa Godaa bonchchuu kiruubetuwaa bollappe denddiide, Geeshsha Golliyaa penggiyaa gubaniyaakko biide ek'k'eedda. Shaarii Geeshsha Golliyaa kumeedda; dabaabaykka Med'inaa Godaa bonchchuwaa p'ooletsan kumeedda. 5 Kiruubetuwaa k'efiyaa giiretsay Ubbaa Mooddiyaa S'oossay haasayoode sisetiyaa kooshshaadan, kare dabaaban sisettee.

6 Liinuwaa mayyeedda bitaniyaa Med'inaa Goday, «Kiruubetuwaa garssa bagga yinggiriyaawaa giddoppe tamaa akka» yaagiide azazina, I geliide itti yinggiretiyaawaa miyyiyaan ek'k'eedda. 7 Kiruubetuwaappe ittuu barenttu giddon de'iyaa tamaakko bare kushiyaa yeddiide, aappe guutsaa akkiide, layinuwaa mayyeedda bitaniyaa kushiyan wotsina, ikka akkiide keseedda. 8 Kiruubetuwaa k'efiyaappe garssa baggana asaa kushiyaa malatiyaawe de'ee.

9 Taani s'eelliyaa wode, kiruubetuwaa miyye bagga oyddu yinggirotuu de'iino; itti kiruubiyaa miyyiyaan itti itti yinggirii de'iyaawaa be'aad; he yinggiretsatuu ink'k'uwaadan p'ooliino. 10 Unttunttu oydduukka ittuu ittuwaa malatiino; itti irzzuu laa"u irzzuwaa gidiide med'etteedda; ittuu ittuwaa gidduwaana kantsi utteedda.* 11 Kiruubetuu biyaa wode, oyddu baggawukka yaanne haanne simmennaan biino; itti yinggiretsay beedda geeduwaa yenkko yinggiretiyaawanttu yaanne haanne simmennaan oydduwaappe ittuwaa huup'ii simmo sa'aa sitti giide biino. 12 Unttunttu kumentsaa bollan, hewenne unttunttu zokkuwaan, unttunttu kushiyan, unttunttu k'efiyaaninne unttunttu oyddu yinggiretiyaawanttun ayifii kumeedda.* 13 Taani sisishshin, yinggiretiyaawanttu elleelliyaa Yinggiretiyaawantta geetetti s'eesetteeddino. 14 Itti itti kiruubiyaw oyddu som"ii de'ee. Itti som"ii kiruubiyaa som"uwaa, laa"entsuu asaa som"uwaa, heezzentsuu gaammuwaa som"uwaanne, oyddentsuu arggantsaa som"uwaa.*

15 Hewaappe guyyiyaan, kiruubetuu pude denddeeddino. Hawanttu taani Kabaara Shaafaa matan be'eedda pas'a de'iyaa med'etatuwaa. 16 K'ay kiruubetuu biyaa wode, unttunttu miyye baggan de'iyaa irzzotuukka buluuliino; k'ay kiruubetuu biittaappe pude denddanaw barenttu k'efiyaa mic'c'iyaa wodekka yinggiretiyaawanttu unttunttu miyyiyaappe shaakkettikkino. 17 Unttunttu ek'k'iyaa wode, yinggiretsatuukka ek'k'iino; k'ay unttunttu biittaappe pude denddiyaa wode, unttunttukka denddiino. Hewekka pas'a de'iyaa med'etatuu ayyaanatuu unttunttun de'iyaa diraassa.

18 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa bonchchuu Geeshsha Golliyaa penggiyaappe denddiide, kiruubetuwaappe bolla baggan ek'k'eedda. 19 Taani s'eellishshin, kiruubetuu barenttu k'efiyaa mic'c'iide, yinggiretiyaawaannakka ittippe biittaappe pude denddeeddino. Unttunttu Med'inaa Godaa Golliyaa away doliyaa baggan de'iyaa dirssaa penggiyaanna ek'k'eeddino; Israa'eeliyaa S'oossaa bonchchuukka unttunttuppe bolla baggana de'ee.

20 Hawanttu Kabaara Shaafaan taani Israa'eeliyaa S'oossaappe garssa baggana be'eedda pas'a med'etatuwaa; k'ay unttunttu kiruubetuwaa gidiyaawaa taani eraad. 21 Unttunttoo ubbawukka oyddu oyddu som"otuunne, oyddu oyddu k'efetuu de'iino; unttunttu k'efetuwaappe garssa baggana asaa kushetuwaa malatiyaawe de'ee. 22 Unttunttu som"otuu Kabaara Shaafaa matan taani be'eedda som"otuwaa malatiino. Unttunttu ubbaykka sitti giide, sintsaw biino.

11

Yerusaalame Bolla Gakkeeda Pirddaa

1 Hewaappe guyyiyaan, Ayyaanay taana dentsiide, away doliyaa bagga s'eelliyaa Med'inaa Godaa Golliyaa dirssaa pengge afeeda. Hewan he penggiyaa geliyaasan laatamanne ichcheshu attuma Asay de'ee; unttunttu giddon asaa kaaletsiyaa Azuura na'aa Azaaniyaanne Banaaya na'aa Palaas'iyaa be'aad. 2 Med'inaa Goday taana hawaadan yaageedda; «Laa asaa na'aw, ha attuma asatuu ha kataman iita halchchuwaa halchchiyaawanttanne iita zoriyaa zoriyaawantta. 3 Unttunttu hawaadan yaagiino; ‹Nuuni golliyaa zaaretsi kees's'ana wodii ha"a gidena. Ha katamay ashuwaa s'aaruwaa; k'ay nuuni asho› yaagiino. 4 Hewaa diraw, asaa na'aw, timbbitiyaa oda! Unttunttu bolla timbbitiyaa oda!» yaageedda.

5 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa Ayyaanay ta bolla wod'd'iide, taana hawaadan yaageedda; «Unttuntta yaaga; Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Israa'eeliyaa asaw, hintte hewaadan giita; taani hintte ayaa k'oppintto eray. 6 Ha kataman hintte daro asaa wod'iide, ogiyaa ubbaan anhaa kuntseeddita yaagee.

7 « ‹Hewaa diraw, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hintte wod'iide hewan oleedda anhay ashuwaa; k'ay ha katamaykka ashuwaa doyssiyaa s'aaruwaa; shin taani hinttena ha katamaappe yederssaade kessana. 8 Hintte olaw yayyeeddita; taani he hintte yayyeedda olaa hintte bolla ahana. Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday. 9 Taani hinttena ha katamaappe kessaade, allagatuwaa kushiyaan aatsa immana; taani hintte bolla pirddana. 10 Hintte olan wurana; taani hinttena hintte biittan pirddana. Med'inaa Godaa gidiyaawaa hintte hewan erana. 11 Ha katamay hinttew ashuwaa s'aaruwaa gidenna; hinttekka Aa giddon ashuwaa gidikkita. Hintte bolla Israa'eeliyaa biittan pirddana. 12 Med'inaa Godaa gidiyaawaa hintte hewan erana. Ayaw gooppe, hintte ta azazuwaa kaallennaan is's'eeddita; ta wogaakka naagennan is's'iide, hintte yuushshuwaan de'iyaa kawutetsatuwaa wogaadan de'eeddita» yaagee› yaaga» yaageedda.

13 Taani timbbitiyaa odishin, Banaaya na'aa Palaas'ee hayk'k'eedda; taani duge gufannaade, ta k'aalaa d'ok'k'u ootsaade, hawaadan yaagaade waassaad; «Abeet Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw, Israa'eeliyaappe atteedawantta ubbaanna wurssana hanayiyee?» yaagaad.

S'oossay Omooduwaan De'iyaawanttoo
Immeedda Hidootaa

14 Hewaappe guyiyaan Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 15 «Laa asaa na'aw, Yerusaalamen de'iyaa Israa'eeliyaa Asay ne ishatuwaabaanne ne dabbotuwaabaa, omooduwaan de'iyaa Israa'eelatuwaabaa ‹Unttunttu Med'inaa Godaappe haakkeeddino; ha biittaykka nuw laata gidiide imetteedda› yaagiide haasayiino.

16 «Hewaa diraw, neeni hawaadan yaaga; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Unttuntta haakko kawutetsatuwaa giddo yeddooppekka, k'ay biittatuwaan laalooppekka, beedda biittatuwaan guutsa wodiyaw taani unttunttunna gidana» yaagee› yaaga.

17 «Hewaa diraw, neeni hawaadan yaaga; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani hinttena kawutetsatuwaappenne hintte laaletteedda biittatuwaappe shiishshana; k'ay Israa'eeliyaa biittaa taani zaaraadde hinttew immana» yaagee› yaaga.

18 «Unttunttu guyye simmiide yiide, sheneyiyaa misiliyaanne tuna eek'aa biittaappe d'ayissana. 19 Taanikka unttunttoo itti wozanaa immana; k'ay ooratsa ayaanaakka unttunttu giddon wotsana. Unttunttuppe shuchchaa wozanaa diggaade, ashuwaa wozanaa unttunttoo immana.* 20 He wodiyaan unttunttu ta higgiyaa kaallana; ta azazuwaakka naagana. Unttunttu ta asaa gidana; taanikka unttunttu S'oossaa gidana. 21 Shin he sheneyiyaa misiliyawunne tuna eek'aw goyinnanaw doseeddawantta gidooppe, taani unttunttu oosuwaadan unttunttoo ootsana. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday» yaagiidde yeedda.

S'oossaa Bonchchuu Yerusaalameppe Shaakketteedda

22 Hewaappe guyyiyaan, unttunttu miyyiyaan yinggiretiyaawanttu de'iyaa kiruubetuu, barenttu k'efiyaa mic'c'eeddino; Israa'eeliyaa S'oossaa bonchchuukka unttunttuppe bollaanna de'ee.* 23 Med'inaa Godaa bonchchuu katamaa giddoppe denddiide, away doliyaa bagga deriyaa bolla ek'k'eedda. 24 S'oossaa Ayyaanay taw immeedda sas'aan Ayyaanay taana biittaappe pude dentsiide, Baabloonen omoodetteeddawanttukko afeeda. Hewaappe guyyiyaan, sas'ay taappe shaakketteedda. 25 Taanikka Med'inaa Goday taana besseeddawaa ubbaa omoodduwaan de'iyaawanttoo odaaddi.

12

Hizk'k'eeli Asay Omoodettiide Biyaawaa Malaataa Besseedda

1 Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 2 «Laa asaa na'aw, neeni makkalanchcha asaa giddon de'aassa. Unttunttu makkalanchcha asaa gidiyaa diraw, unttunttoo ayifii de'ee, shin demmikkino; unttunttoo haytsay de'ee, shin sissikkino.* 3 Hewaa diraw, asaa na'aw, omooduwaan biyaa asaadan, neeni afanaw danddayiyaawaa ubbaa shiishsha k'achchaade, gallassi unttunttu s'eellishshin kesaade, ne de'iyaasaappe hara sa'aa ba. Unttunttu makkalanchcha asaa gidooppenne, ooni erii, unttunttu akeekana. 4 Gallassi unttunttu s'eellishshin, omooduwaa biyaa asaadan, neeni k'achcheeddawaa kare kessa; k'ay omarssi unttunttu s'eellishshin, omooduwaa biyaa asaadan kesa. 5 Unttunttu s'eellishshin, ne golliyaa godaa mentsaade; he me'o sa'aanna mulutsaade kessa. 6 Neeni kesseedda miishshaa unttunttu s'eellishshin, ne hashiyaan tookkaade, lem"i lem"ishin kessa. Biittaa be'ennaadan, ne som"uwaa kamma. Ha neeni haniyaawe Israa'eeliyaa asaw malaataa gidanaadan, taani ootsaad» yaageedda.

7 Taanikka I taana azazeeddawaadan ootsaad. Omoodoo biyaa asaadan, gallassi taani k'achcheeddawaa kare kessaad. Omarssan k'ay ta golliyaa godaa ta kushiyan mentsaade kesaad; taani kesseedda miishshaa unttunttu s'eellishshin, ta hashiyaan tookkaade, lem"i lem"ishina baad.

8 Wonttetsa Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 9 «Laa asaa na'aw, he makkalanchcha zaratuu, Israa'eeliyaa asatuu neena, ‹Neeni ootsiyaawe ayee?› giide oochcheeddino gidikkinoo? 10 Neeni unttuntta hawaadan yaaga; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Ha timbbitii Yerusaalamen kaappuwaabaanne Israa'eeliyaa asaa kumentsabaa» yaaga› yaagee. 11 Neeni unttuntta, ‹Taani hinttew malaataa. Taani ootseeddawaadan, unttunttu bolla hanana; unttunttu omoodettiide, hara biittaa baana› yaaga.

12 «Unttunttu giddon de'iyaa kaappuu godaa lukki kesiide, bare miishshaa bare hashiyaan tookkiide, lem"i lem"ishina baana; I biittaa be'ennaadan, bare som"uwaa kammana. 13 Taani gitiyaa Aa sintsan yeggana ta p'iriyaankka oyk'k'ana. Taani Aa Baabloone katamaa ahana; shin I Kaladaawetuwaa biittaa Baabloone katamaa be'ennaan hayk'k'ana.* 14 Aa yuushshuwaan de'iyaa Aa maaddiyaawanttanne Aa olanchchatuwaa ubbaa taani ubbaa sa'aa piskki ootsana; taani unttuntta mashshaan yederssana.

15 «Unttunttaa taani hara biittatuunne kawutetsatuwaa giddo laaliyaa wode, taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa unttunttu erana. 16 Unttunttu barenttu biyaa kawutetsatuwaa giddon barenttu tuna oosuwaa paas'ana mala, taani unttunttuppe amareedawantta olaappe, koshaappenne iita harggiyaappe kessi akkanaadan ootsana. He wode Taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa unttunttu hewan erana» yaagiidde yeedda.

Yashshaa Kokkoriyaa Timbbitiyaa Odiyaawaa Malaataa

17 Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 18 «Laa asaa na'aw, ne ukitsaa dagaman ma; k'ay ne haatsaakka yashshaan kokkoraadde usha. 19 Biittan de'iyaa asaw hawaadan yaaga; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday Israa'eeliyaa biittan de'iyaa Yerusaalame asaabaa hawaadan yaagee; «Unttunttu barenttu ukitsaa hirggan maana; barenttu haatsaakka shabbirssan ushana. Ayaw gooppe, yaan Asay ubbay genanchchanne makkalanchcha gideedda diraw, unttunttu biittay ona gidanawaa. 20 Ha"i Asay kumeedda katamatuu d'ayana; k'ay biittaykka ona gidanawaa. He wode taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa hintte hewan erana» yaagee› yaaga» yaagiidde yeedda.

Asaa Leemisoo S'oossay Immeedda Zaaruwaa

21 Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 22 «Laa asaa na'aw, Israa'eeliyaa biittabaw, ‹Gallassay aad'd'eeda; sas'ay ubbaykka mela gideeda› yaagiide hinttenttu leemisiyaawe I ayee? 23 Hewaa diraw, unttunttoo neeni, ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani ha leemisuu laa"entso hassayettennaadan ootsana; unttunttu zaaretsiide, hewaa Israa'eeliyaa biittan leemisikkino» yaagee› yaaga. K'ay unttunttoo, ‹Gallassay matatteedda; sas'ay ubbaykka polettana hanee› yaaga. 24 Hawaappe sintsaw Israa'eeliyaa asaa giddon wordduwaa sas'aynne murunuu ubbay de'enna. 25 Taani Med'inaa Goday, odana koyowaa oday; hewekka gam"ennan polettana. Hinttenoo, makkalanchcha asatoo, taani odiyaabaa ubbaa hintte laytsan taani polana. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday» yaagiidde yeedda.

26 K'aykka Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 27 «Laa asaa na'aw, Israa'eeliyaa Asay hawaadan yaagee; ‹I be'eedda sas'ay sintsanaw daro laytsaassa; k'ay I adussa wodiyaan hananawaa odee› yaagee. 28 Hewaa diraw, neeni unttunttoo hawaadan yaaga; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani odiyaa k'aalay polettanaappe attina, ittuukka gam"enna. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee› yaaga» yaagiidde yeedda.

13

Worddo Timbbitiyaa Odiyaa Attuma
Asatoo Odetteedda Timbbitiyaa

1 Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 2 «Laa asaa na'aw, Israa'eeliyaan ha"i timbbitiyaa odiyaawanttu bolla timbbitiyaa oda. Barenttu k'ofaappe denddiide, timbbitiyaa odiyaawantta hawaadan yaaga; ‹Med'inaa Godaa k'aalaa sisite! 3 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; Ayaanne be'ennaan c'oo barenttoo denddiyaa booza timbbitiyaa odiyaawanttoo aayye ana! 4 Israa'eeliyaa asaw, hintte timbbitiyaa odiyaawanttu koleteedda katamaa giddon de'iyaa worakanatuwaa mala. 5 Med'inaa Godaa gallassi dirssay olan min ek'k'anaadan, Israa'eeliyaa Asay dirssaa gimbbiyaa zaari gimbbi minisanaw, gimbbii koletteeddasaa pude bibeykkino. 6 Unttunttu sas'ay wordduwaa, k'ay unttunttu murunuukka wordduwaa. Unttunttu Med'inaa Goday kiittennan, Med'inaa Goday hawaadan yaagee yaagiino. Yaatiide unttunttu odeeddawaa S'oossay polana yaagiide naagiino. 7 Taani odennan de'ishiina, Med'inaa Goday hawaadan yaagee yaagiide odiyaa hintte wordduwaa sas'aanne wordduwaa murunuwaa be'ibeykkitee?› » yaagee.

8 Hewaa diraw, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hintte worddobaa haasayeedda dirawunne hintte be"eedda sas'ay worddo gido diraw, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hinttew morkke. 9 Ta kushii, worddo sas'aa be'iide, wordduwaa muruniyaawanttu bolla pirddanaw denddeedda. Unttunttu ta asaa zoriyaa gidon k'ofaa k'achchanaw gelikkino, woy Israa'eeliyaa Asay s'aafetteedda mazggobiyaan s'aafettikkino, woy unttunttu Israa'eeliyaa biittaakka gelikkino. He wode Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaa gidiyaawaa hintte hewan erana.

10 «Saruu bayinnan de'ishiina, unttunttu ta asaa, ‹Sa'ay sara!› yaagiide wora kaaletseeddino. K'ay Asay shuchchaa c'oo keeliide dirina, unttunttu booshunchchaa okkiino.* 11 Hewaa diraw, he booshunchchaa okkiyaawantta, ‹He hintte okkeedda gimbbii kunddana! Wolk'k'aama iray bukkana; k'ay taani S'oossay orddo shachchaa duge yeggana; iita gotiikka denddana› yaagiide odite. 12 He gimbbii kunddeedda wode, Asay hinttena, hintte Aa okkeedda booshunchchay ane?» giide oochchennan agganee? yaagee.

13 Hewaa diraw, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani ta hank'k'uwaan iita gotiyaa yeddana; k'ay gimbbiyaa dirssaa kolanaw ta yiluwaan orddo shachchaanne wolk'k'aama iraa suulliyaa hank'k'uwaana kiittana. 14 Hintte booshunchchaa okkeedda gimbbiyaa taani mentsereetsana, biittan laalananne baasuwaa mela ashshana. I kunddiyaa wode hintte Aa giddon hayk'k'ana. He wode taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa hintte hewan erana. 15 Hewaadan haniide, ta hank'k'uu gimbbiyaa bollanne gimbbiyaa booshunchchaa okkeedda asatuwaa bolla wod'd'ana. Taani hinttena, ‹Ha"i gimbbii baawa; gimbbiyaa booshunchchaa okkeeddawanttukka de'ikkino. 16 Israa'eeliyaan de'iyaa, Yerusaalamebaa timbbitiyaa odeeddawanttu, saruu bayinnan aw saruwaa sas'aa be'eeddawanttu, unttunttu de'ikkino› yaagay. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee yaaga.

Worddo Timbbitiyaa Odiyaa Mac'c'a
Asatoo Odetteedda Timbbitiyaa

17 «Laa asaa na'aw, barenttu k'ofaappe denddiide, timbbitiyaa odiyaa ne asaa mac'c'a asatuwaakko ha"i ne som"uwaa derek'k'aan zaara; unttunttu bolla timbbitiyaa oda. 18 Hawaadan yaaga; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hara asaa bollan asaw wolk'k'ay de'anaadan, unttunttu kushiyan ubbaan murunuwaabaa sikkiide wotsiyaanne asaa ubbaw huup'p'iyaa shaashiyaa giigissiyaa mac'c'a asatoo, hinttew aayye ana! Hintte ta asaa shemppuwaa p'iriide hintte hintte shemppuwaa ashanitee? 19 Itti kop'p'iyaa bangga woy itti baso ukitsaa demmanaw, yeellayiyaawaa ootsiide, ta asaa sintsan taana kawushshisiita. Hewaa giyaawe hintte hayk'k'anaw bessenawantta wod'iide, attanaw bessenawantta ashshiita giyaawaa. Yaatiide ta asaw wordduwaa odiita; unttunttukka hintte wordduwaa sisiino» yaagee.

20 « ‹Hewaa diraw, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hintte hara asaa bollan asaw wolk'k'ay de'anaadan, hintte kushiyan wotseedda murunuwaa taani dentsana. Taani Aa hintte kushiyaappe duutsa olana; p'iriyaappe kessi akkiyaa kafuwaadan, taani unttuntta hintte wolk'k'aappe ashsha akkana. 21 Taani hintte biittaa shaashiyaakka dafa akkaade, ta asaa med'inaw hintte kushiyaappe wotsa akkana. He wode taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa hintte hewan erana. 22 Taani kayyoyyabeena s'illo asaa wozanaa hintte wordduwaan kayyoyiita; nagaranchchatuukka barenttu iita oosuwaappe simmiide, barenttu shemppuwaa ashshenaadan, hintte unttuntta mintsetseeddita. 23 Hewaa diraw, laa"entso worddo sas'aa be'ikkita; murunuwaabaakka ootsikkita. Taani ta asaa hintte kushiyaappe wotsa akkana. He wode taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa hintte hewan erana» yaagee› yaaga» yaagiidde yeedda.

14

S'oossay Eek'aw Goyinniyaawantta D'ayssana

1 Israa'eeliyaa c'imatuwaappe amareedawanttu taakko yiide, ta sintsan utteeddino. 2 Yaatina Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 3 «Laa asaa na'aw, ha asatuu barenttu wozanaan eek'aa esseeddino; k'ay unttunttu nagaray unttunttoo d'ubbiyaa shuchchaa mala gideedda. Yaatina, taani unttunttu taana oochchanaadan ootsooyye? 4 Hewaa diraw, neeni unttunttoo hawaadan yaagaade oda; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Israa'eeliyaa asaappe ooninne eek'aa bare wozanaan wotsooppe, Aa nagaray aw d'ubbiyaa shuchchaa mala gidooppe, k'ay timbbitiyaa odiyaawaakko I booppe, taani Med'inaa Goday ta huup'iyaan Aa eek'atuwaa c'oratetsaadan aw zaarana. 5 He eek'atuu ubbatuu Israa'eeliyaa asaa taappe wora zaareeddino; shin ha"i taani unttunttoo immiyaa zaaruwaan unttunttu wozanaa taakko zaarana» yaagee› yaaga.

6 «Hewaa diraw, Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaagaade oda; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Nagaraa paas'ite! Hintte eek'aappe simmite! Hintte tuna oosuwaa ubbaappekka simmite!

7 « ‹ «Israa'eeliyaa asaa gidina, woy Israa'eeliyaa biittan de'iyaa allaga asaa gidinakka, taappe shaakkettiide, bare wozanaan eek'aa wotsooppe, Aa nagaray aw d'ubbiyaa shuchchaa mala gidooppe, k'ay I ta zoriyaa oochchanaw timbbitiyaa odiyaawaakko booppe, taani Med'inaa Goday ta huup'iyaan aw zaaruwaa immana. 8 Taani he uraanna ek'ettana; taani Aa leemisonne malaataa ootsana; taani Aa ta asaa giddoppe d'ayissana. He wode taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa hintte hewan erana.

9 « ‹ «Timbbitiyaa odiyaawe c'imettiide, timbbitiyaa odooppe, he timbbitiyaa odiyaawaa c'immeeddawe taana Med'inaa Godaa. Taani Aa bolla ta kushiyaa yeddaade, ta asaa giddoppe Aa d'ayissana. 10 Unttunttu laa"uukka barenttu nagaraa nagaraa muruwaa tookkana; timbbitiyaa odiyaawaa muruunne timbbitiyaa oochchiyaawaa muruukka itti mala gidanawaa. 11 Hewaa diraw, Israa'eeliyaa asatuu taappe wora biikkino; barenttu nagaran ubbaan barentta tunissikkino. Unttunttu ta asaa gidana; taanikka unttunttu S'oossaa gidana. He wode taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee› yaaga» yaagiidde yeedda.

Noha, Daaneelanne Iyyooba

12 Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 13 «Laa asaa na'aw, itti biittaa Asay nagaraa ootsiide, taw ammanettennan is's'ooppe, taani ta kushiyaa yeddaade, unttunttoo k'umaa d'ayissaade, koshaa ahana; he biittaa asaanne mehiyaa wod'ana. 14 Haray atto ha heezzu asatuu, Nohe, Daaneelinne Iyyoobi he biittan de'inttokka, unttunttu barenttu s'illotetsan barenttu shemppuwaa s'alala ashshana. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday.

15 «Woy taani unttunttu biittaa bollan bazzuwaa do'atuwaa yeddina, he do'atuu an de'iyaa asaa d'ayssina, he do'atuwaa gaasuwaan ooninne gidduwaana aad'd'enaadan, he biittay ona gidooppe, 16 taani Ubbaa Mooddiyaa S'oossay ta de'uwaan c'aak'k'ay: Haray atto, ha heezzu asatuu he biittan de'inttokka, unttunttu barenttu attumanne barenttu mac'c'a naanatuwaa ashshanaw danddaykkino. Unttunttu s'alalay attanawaa; shin biittay ona gidanawaa. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday.

17 «Woy taani he biittaa bollan mashshaa ahaade, Ha biittaana mashshay aad'd'o gaade, an asaanne mehiyaa wod'ooppe, 18 taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday ta de'uwaan c'aak'k'ay: Ha heezzu asatuu he biittan de'inttokka, barenttu attumanne barenttu mac'c'a naanatuwaa ashshanaw danddaykkino. Unttunttu s'alalay attanawaa. Taani S'oossay hawaa oday.

19 «Woy taani he biittaa bollan iita harggiyaa yeddaade, ta hank'k'uwaan Asay suutsaa gussana mala ootsooppe, an de'iyaa asaanne mehiyaa wod'ooppe, 20 taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday ta de'uwaan c'aak'k'ay: Haray atto, Nohe, Daaneelinne Iyyoobi he biittan de'inttokka, unttunttu barenttu s'illotetsan barenttu shemppuwaa s'alala ashshanaappe attina, barenttu attumanne barenttu mac'c'a naanatuwaakka ashshikkino. Taani Ubbaa Mooddiyaa S'oossay hawaa oday» yaagiidde yeedda.

21 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani asaanne mehiyaa wod'anaw Yerusaalame bolla ta oyddu iita murotuwaa, mashshaa, koshaa, bazzo do'aanne iita harggiyaa yeddiyaa wode, I ay keeshshaa aad'd'o iitabaa gidanddeeshsha!* 22 Gido shin attiide keseedda amareeda asatuu de'ana; attumanne mac'c'a naanatuwaakka yaappe kesana. Unttunttu hinttekko yiyaa wode, unttunttu hanotaanne unttunttu oosuwaa hintte be'iide, taani Yerusaalame bolla aheedda bashshay ubbay bessiyaawaa gidiyaawaa akeekana. 23 Hintte unttunttu hanotaanne unttunttu oosuwaa be'iide, taani unttunttu bolla c'oo pirddabeennawaa erana. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaa hawaa oday» yaagee.

15

Woynniyaa Turaa Leemisuwaa

1 Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 2 «Laa asaa na'aw, woyniyaa anuu bazzuwaan de'iyaa hara mitsaappe ayaayaani keeki? 3 Go"ay de'iyaabaa ootsanaw Aa anuwaappe k'ans's'etti erii? Ayentto kak'k'iyaa koc'aa aappe kessa eray? 4 Aa oysetsuwaadan taman yeggina, ya baggaynne ha baggay taman meetettina, gidduwaan atteeda s'iis'untsay ay maaddanee? 5 S'uugettennan de'iiddi, kase ayentto maaddibeennawe, tamay miina ees's'i kichchiide ayentto maaddenna.

6 «Hewaa diraw, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Taani bazzo mitsaa giddon de'iyaa woyniyaa anuwaa tamaw oysetso ootsaade immeeddawaadan, Yerusaalamen de'iyaa asaakka hewaadan ootsana. 7 Taani ta som"uwaa unttunttu bollan zaarana. Unttunttu itti tamaappe kesooppekka, hara tamay unttuntta maana. Taani ta som"uwaa unttunttu bolla zaariyaa wode, taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa hinttenttu erana. 8 Unttunttu taanan ammanettennan aggeeda diraw, taani unttunttu biittaa ona kesana. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday› yaagee» yaagiidde yeedda.

16

Ammanettena Yerusaalamo

1 Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 2 «Laa asaa na'aw, Yerusaalamo I tuna oosotuwaa erissa. 3 Hawaadan yaaga; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday Yerusaalamo hawaadan yaagee; «Ne mayzzaynne ne sheeshshay Kanaane biittaana; ne aawuu Amoore biittaa asaa; ne aatakka Hiite biittaa asaa. 4 Ne yeletay gallassi ne gul"ay k'ans's'ettibeenna; woy neena geeshshanaw haatsaan meec'ettabaakka; woy mas'iniyaan gorppettaade c'ark'k'iyaan s'aas'ettabaakka. 5 Ha geetetteeddawanttuppe ittuwaanne ootsanaw new kayyotteeddawe baawa. Neeni yeletteedda gallassi kad'etteedda diraw, dembban olettaaddappe attina, new ooninne k'arettibeenna.

6 « ‹ «Hewaana taani kantsaade, neeni ne suutsaa giddon murk'k'uk'k'aade zohettishina be'aad; neeni ne suutsaa giddon gisa de'ishiina, Pas'a de'a yaagaad. 7 Taani neena shoyk'an de'iyaa katsaadan dichchaad. Neeni dic'c'a aduk'k'aade, gamma gakkaadda. Ne d'antsay utteedda; ne binnaanaykka dic'c'eedda; shin neeni s'iira kallo attada.

8 « ‹ «Laa"entsuwaa taani hewaana aad'aadde, neena s'eelliyaa wode, neeni wodoro gakkaade borsseedda asaa gidaadda. Yaatina, ta mayuwaa ne bolla yeggaade, ne kalluwaa kammaad. Taani new c'aak'k'aade neenana c'aak'uwaa c'aak'k'etina, neeni taanno gidaadda. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday.

9 « ‹ «Taani ne bollay suutsan bayeeddawaa haatsaan meec'c'a geeshshaade, zayitiyaan okkaad. 10 Taani neena s'ibabiyaa k'amishiyaa mayzzaad; k'ay lo"o galbbaappe oosetteedda c'aammaakka wosissaad; k'ay layinuwaa shaashiyaakka neena goozisaad; k'ay al"o kutaakka k'umayissaad. 11 Neena ta alleek'k'uwan alleek'k'aad; ne kushiyan sagaayuwaa wotsaad; ne k'ood'iyankka k'ood'iyaa aleek'k'uwaa wotsaad. 12 K'ay ne siid'iyaan gutichchaa, ne haytsankka gutichchaa, ne huup'iyankka lo"o kallachchaa wotsaad. 13 Neeni work'k'aaninne biran alleek'k'ettaadda; ne mayuu ubbay pas'a layinuwaa, al"o kutaanne alleek'k'o k'amishiyaa. Ne miyaa k'umay bertte d'iiliyaa, eessaanne zayitiyaa. Neeni loytsa darii puulanchcha gidaade, kaatato kesanaw denddaadda. 14 Neeni puulanchcha gidiyaa diraw, kawutetsatuwaan erettaadda. Ayaw gooppe, taani new immeedda bonchchuu neena hawaadan polo ootseedda. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday.

15 « ‹ «Shin neeni ne puulan ammanettaada; haratuwaan eretteeddawaappe denddeeddawaan sharmus'a gidaadda; ogiyaanna aad'd'iyaa ubbaw neena aatsa immaadda. 16 Ne mayuwaappe amareedawaa akkaade, goyniyaa sa'aa med'aade alleek'k'issaada; yaataade yaan sharmus'aadda. Hewaa mala hanotay hawaappe kase hanibeenna; hawaappe sintsanawukka hananaw bessena. 17 New immeedda work'k'aappenne biraappe oosetteedda lo"o alleek'k'uwaa, attuma misiletuwaa ootsaade med'd'aadda; yaataade unttunttunna sharmus'aadda. 18 Taani immeedda alleek'k'o mayuwaa he misiletuwaa mayzzaadda. K'ay ta zayitiyaanne ta is'aanaa unttunttoo shiishshaadda. 19 K'ay taani new immeedda k'umaa, bertte d'iiliyaa, zayitiyaanne eessaa unttunttu sintsan sawuwaa toshukku giyaa yarshshuwaa ootsaade shiishshaadda. Hawekka haneedda. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday.

20 « ‹ «K'aykka, neeni taw yeleedda attuma naanatuwaanne mac'c'a naanatuwaa afaade, eek'atuu maana mala k'umaa ootsaade yarshshaadda. Neeni sharmus'a keseeddawe new guus's'eeddee? 21 Neeni ta naanatuwaa shukkaade, eek'aw taman yarshshaadda. 22 Neeni tunatetsaaninne ne sharmus'an ubbaan de'aadde, kase ne yalagatetsaa laytsaa, s'iira kallo ne suutsan murk'k'uk'k'aade, zohetteedda wodiyaa dogaadda.

23 « ‹ «Aayye ana! New aayye ana! Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday. Ha ne iitatetsaa ubbaa bolla k'ay, 24 dabaabaa ubbaan d'ok'k'a sa'aa gimbbaade eek'aw goyinniyaa sa'atuwaa new giigissaadda. 25 Oge doonaan ubbaan sharmus'iyaa sa'atuwaa kees's'aadda, ne puulaa tunissaadda; ogiyaanna kantsiyaa ubbaw ne asatetsaa aatsa immaade, sharmus'uwaa darissaadda. 26 Neeni amo s'alalan kumeedda, ne shooro Gibs'etuwaana sharmus'aadda; ne sharmus'uwaa daruwankka taana hank'k'etsaadda. 27 Hewaa diraw, taani ta kushiyaa ne bolla yeddaad; neena gakkiyaa ne shaakuwaakka guutsaad. Taani neena ne pokko hanotan yeellatiyaa, koyowaa ootsanaadan ne morkkatuwaa Piliss's'eema mac'c'a asatuwaa sheniyaw aatsaade immaad. 28 Neeni alenna asaa gidiyaa diraw, Asoore biittaa asaanakka sharmus'aadda. He ubbankka hawe taw gidana gabaakka. 29 Hewaappe k'ay, zal"iyaan ak'eeda Baabloonetuwaanakka sharmus'iyaawaa darssaadda; hewankka gidanawaa gabaakka.

30 « ‹ «Neeni ha yeellay bayinna sharmus'atiidan haniyaana, ne ayiba laafa asee! Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday. 31 Neeni ogiyaa doonaan sharmus'iyaa sa'atuwaa new kees's'aadanne dabaabaa ubbaan eek'aw goyinniyaa sa'atuwaa giigissaadda. Shin hara sharmus'atuwaadan, sharmus'atuu akkiyaa miishshaakka akkabaakka.

32 « ‹ «Hane ha sharmus'a mac'c'a mishiratee, neeni ne asinaa c'imaade, allagatuwaana gisaadda! 33 Attuma Asay sharmus'atoo miishshaa c'iggee; shin neeni neenana gisiyaawanttoo imotaa immaasaa; unttunttu ubbaa saappe neekko yaanaadan, magans's'aa unttunttoo immaasa. 34 Hewan ne sharmus'atetsay hara mac'c'a asatuwaappe dumma; neenana sharmus'anaw neena kaalliyaawe ittuunne baawa. Haray new c'iggenan, yaa c'iggaade sharmus'iyaawan, haratuwaappe neeni dumma» yaagee.

S'oossay Yerusaalame Bolla Pirddana

35 « ‹Hewaa diraw, hanee sharmus'atee, Med'inaa Godaa k'aalaa sisa! 36 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Neeni ne sharmus'atetsaa amuwaan ne laggetsatoo ne bollaa k'aareedda diraw, ne tuna eek'atuwaa ubbaa dirawunne ne naanatuwaa suutsaa neeni unttunttoo gusseedda diraw, 37 neeni unttunttun nashetteedda ne laggetsatuwaa ubbaa, neeni siik'iyaawanttanne neeni is's'iyaawantta taani new morkke ootsaade shiishshana. Taani unttuntta ne bolla ubba saanna shiishshaade, unttunttu sintsan neena muls's'u ootsaade k'aarana; unttunttu ne kalluwaa be'ana. 38 Taani sharmus'eedda mac'c'a asatuwaa bollanne suutsaa gusseedda mac'c'a asatuwaa bolla pirddiyaawaadan, ne bolla pirddana; taani ta hank'k'uwaaninne ta mishuwaan ne bolla hayk'k'uwaa ahana. 39 Taani neena ne laggetsatoo aatsa immana; unttunttu ne sharmus'iyaa sa'atuwaanne eek'aw goyinniyaa sa'atuwaa koli d'ayissana. Unttunttu ne mayuwaa muls's'u ootsi k'aariide, ne lo"o alleek'k'uwaakka wotsi akkiide, neena kallo s'iira ashshana. 40 Unttunttu neena shuchchaan c'addi wod'iyaanne barenttu mashshaan k'ans's'ereetsiyaa guytte asaa ne bolla unttunttu ahana. 41 Unttunttu ne golliyaa s'uuggiide, daro mac'c'a asaa sintsan ne bolla pirddana. Taani ne sharmus'atetsaa agissana; neenikka ne laggetsatoo laa"entso yaa miishshaa c'iggakka. 42 Hewaadan ootsina, taani ne bolla hank'k'etteedda hank'k'uu zarbbana; taani ne hanotan mishetteedda mishuukka hewan aad'd'ana. Taani hewan woppu gaade, laa"entso hank'k'ettikke.

43 « ‹ «Neeni ne yalagatetsaa laytsaa dogaade, ha iita oosuwaa ubbaan taana hank'k'etsaadda. Hewaa diraw, tumuwaappe ne ootseeddawaa ubbaa taani ne bollan zaarana. Neeni ne tuna oosotuwaa ubbaa bolla sharmus'atetsaa ayaw gujjaadii? Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday.

Naattakka Aatidaan

44 « ‹ «Hane Yerusaalame, Asay ne bolla, Naattakka aatti mala giide leemisuwaa odana. 45 Tumu neeni bare asinaanne bare naanatuwaa sheneteedda ne aatti mala; k'ay barenttu asinaa asinaanne barenttu naanatuwaa naanatuwaa sheneteedda ne michchetuwaa mala. Ne aata Hiite biittaa asaa; ne aawuu k'ay Amoore biittaa asaa. 46 Ne bayira michchata bare mac'c'a naanatuwaanna neeppe huup'issa baggana de'iyaa Samaariyaa; k'ay neeppe teefa michchata bare mac'c'a naanatuwaanna neeppe gedissa baggana de'iyaa Sodoomo. 47 Neeni unttunttu ogiyaa kaalleeddawenne unttunttu tuna oosotuwaa ootseeddawe neena alibeenna. Shin neeni guutsa wodiyaan ootseedda oosuu unttunttuwaappe iitaa daree.

48 « ‹ «Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday ta de'uwaan c'aak'k'ay: Neeninne ne mac'c'a naanatuu ootseeddawaadan, ne michchata Sodoomaanne I mac'c'a naanatuu ootsibeykkino. 49 Ne michchata Sodooma ootseedda nagaray hawaa: aane I mac'c'a naanatuu otoranchcha, kalleeddawanttanne ishaluwaan de'iyaawantta gidooppenne, unttunttu naak'eteeddawanttanne hiyyeesaa maaddibeykkino. 50 Unttunttu otoranchcha gidiide, ta sintsan tuna oosotuwaa ootseeddino. Hewaa diraw, hintte be'eeddawaadan, taani unttuntta d'ayissaad.

51 « ‹ «Samaaratta neeni ootseedda nagaraw baggaakka ootsabeykku; neeni unttunttuwaappe aad'd'eeda tuna oosotuwaa ootsaadda. Yaataade he ne ootseedda tuna oosotuwaa ubbaa gaasuwaan, ne michchetuu s'illuwaa malatanaadan ootsaadda. 52 Neeni ne michchetuwaa suure asaa kesseedda diraw, kawushshaa mayya. Ayaw gooppe, ne nagaray unttunttuwaappe aad'd'i iitina, hewan unttunttu neeppe s'illo malateeddino. Hewaa diraw, yeellataade, kawushshaa mayya.

53 « ‹ «Gidooppenne, Sodoomonne I mac'c'a naanatuwaa, k'ay Samaariyaanne I mac'c'a naanatuwaa taani zaaraadde ishalissiyaa wode, neenakka ishalissana. 54 Nebaan neeni loytsa yeellatana; neeni kawusheeddawaan, ne michchetuu neeppe keekiyaawaa eriide minetana. 55 Ne michchetuu, Sodooma bare mac'c'a naanatuwaanna, k'ay Samaarattakka bare mac'c'a naanatuwaanna barenttu kase ishaloo simmana; neenikka ne mac'c'a naanatuwaanna hintte kase ishaloo simmana. 56 Ne iitatetsay k'onc'c'anaappe kase, ne otoruwaa wode, neeni haray atto, ne michchati Sodoomi bolla k'iliic'abeykkii? 57 Gidooppenne, ha"i neeni Eedooma mac'c'a naanatuunne Aa shooro ubbay, k'ay Piliss's'eema mac'c'a naanatuunne ne yuushshuwaan de'iyaa, neena is's'iyaa ubbay k'id'iyaabaa kesaadda. 58 Ne sharmus'atetsaaninne ne tuna oosotuwaa gaasuwaan murettana. Taani Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee.

59 « ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Neeni k'aalaa c'aak'uwaa kad'o dirawunne hidootaa k'aalaa koleedda diraw, neeni ootseedda oosuwaadan, taani new ootsana. 60 Gidooppenne, Taani ne yalagatetsaa wodiyaan neenana c'aak'k'eteedda k'aalaa c'aak'uwaa hassayana; k'ay med'inaa c'aak'uwaakka neenana c'aak'k'etanawaa. 61 Hewaappe guyyiyaan, taani ne bayiranne ne teefa michchetuwaa neekko ahiyaa wode, neeni ne hemetaa hassayaade yeellatana. Taani unttuntta new mac'c'a naanatuwaa ootsaade immana; shin hewe taani neenana c'aak'k'eteedda c'aak'uwaadan gidenna. 62 Hewoo taani ta c'aak'uwaa neenana wotsana. Taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa neeni hewan erana. 63 Taani neeni ootseedda nagaraa ubbaa atto yaagiyaa wode, neeni ne ootseeddawaa hassayaade, yeellaw ne doonaa oyk'k'ana. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee› yaaga» yaagiidde yeedda.

17

Laa"u Arggantsatuwaanne Woynniyaa Turaa Leemisuwaa

1 Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 2 «Laa asaa na'aw, Israa'eeliyaa asaa k'an"ishiyaa k'an"isha; unttunttoo leemisuwaan oda. 3 Hawaadan yaaga; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Duma duma malaana de'iyaa baalletuunne wolk'k'aama wolk'k'aama k'efetuu de'iyaa itti arggantsay de'ee. He arggantsay Liibaanoosa yiide zigaa s'eeraa oyk'k'eedda. 4 He zigaa lic'uwaa mentseedda; he mentseedda lic'uwaa akkiide, zal"ii dariyaa biittaa, zal"anchchatuwaa katamaa afeeda.

5 « ‹ «I Israa'eeliyaa biittaappe zeretsaa afiide, tu'e biittan, daro haatsay de'iyaasaa matan tokkeedda. 6 Pude aac'eedda turay darii aduk'k'enan daasheedda. Aa daashshay arggantsaakko simmiide daasheedda; shin Aa s'ap'uu biittaa giddo geleedda. He turay maraa yeleedda; haytsaakka kesseedda.

7 « ‹ «Hewaadankka, c'ora k'efetuunne wolk'k'aama wolk'k'aama baalletuu de'iyaa hara itti arggantsay de'ee. Haatsaa demmana giide, he turay bare toketteedda saappe he arggantsay de'iyaasaakko, bare s'ap'uwaanne bare daashshaa yeddeedda. 8 Shin koyro arggantsay toketteeddawe aac'anaw, ayifanawunne loytsi lo"o woyniyaa gidanaw danddayiyaasan, tu'e biittan, daro haatsay de'iyaasaana» yaagee› yaaga.

9 «Unttunttoo neeni hawaadan yaaga; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «He turay dic'c'anee? Koyiro Aa tokkeedda arggantsay Aa shoddennee? Aa ayifetuwaa k'ok'k'ofiide, Aa irs's'a haytsatuwaa melissennee? Aa he sa'aappe s'ap'uwaanna pude shoddanaw wolk'k'aama wolk'k'aa, woy daro asaa koshshenna. 10 Aa shoddiide, hara sa'aan tokkintto, I dic'c'anee? Away doliyaa bagga bazzo c'arkkuu shoc'ina, bare toketteeddasan ubbaanna melennee?» yaagee› yaaga» yaagiidde yeedda.

Leemisuwaa Biletsaa

11 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 12 «Ha makkalanchcha asaw hawaadan yaaga; ‹He leemisuwaa biletsay ayentto erikkitee? Hewe ayee gooppe, Baabloone kaatii Yerusaalame yiide, unttunttu kaatiyaanne unttunttu kaappotuwaa omoodiide, Baabloone afeeda.* 13 K'ay kaatiyaa golliyaa asaappekka ittuwaa akkiide, aanana ittippe c'aak'k'iide c'aak'k'eteedda; yaatiide asaa giddon ereteeddawantta omoodiide afeeda. 14 Hewaa ootseeddawe unttunttu kawutetsay wolk'k'aa d'ayiide, laa"entso denddennaadan, barenttu c'aak'uwaa s'alala naagiide de'anaadaana. 15 Shin Yihudaa kaatii makkali denddiide, paratuwaanne daro olanchchatuwaa yeddanaadan, Gibs'e kiitteedda. Aw hewe hananddeeshsha? Hawaa malabaa ootseeddawe I barew kessi akkanddee? K'ay c'aak'uwaa aad'd'iidde, I barew kessi akkanddee?

16 « ‹Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday ta de'uwaan c'aak'k'ay: Barena kaateyeedda kaatiyaanna mayetteedda k'aalaa dirawunne c'aak'uwaa kad'eedda diraw, he kaatiyaa biittan, Baabloonen I hayk'k'ana. 17 Baabloone olanchchatuu daro asaa wod'anaw gimbbiyaa matan biittaa diddik'iide giigissooppenne dirooppekka, Gibs'e kaatii bare olanchchatuwaananne bare daro asaana yiinakka, ayinne maaddenna. 18 I c'aak'uwaa kad'eedda; c'aak'uwaa mentseedda. I bare kushiyaakka immiide, bare geeddawaa polibeenna. Hewaa diraw, aw kessi akkiyaa sa'ay baawa.

19 « ‹Hewaa diraw, taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday ta de'uwaan c'aak'k'ay; I kad'eedda ta c'aak'uwaanne I mentseedda ta c'aak'uwaa taani Aa huup'iyaa bolla zaaraadde ahana. 20 Taani ta p'iriyaa Aa bolla yeggana, I ta p'iriyaan oyk'k'ettana. I taw ammanettennan is's'eedda diraw, taani Aa Baabloone afaade, hewan Aa bolla pirddana. 21 Dooretteedda Aa olanchchatuu ubbay mashshaan hayk'k'ana; pas'a atteedawanttu duma duma sa'aa laalettana. He wode hawaa haasayeeddawe taana Med'inaa Godaa gidiyaawaa hintte erana.

22 « ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani ta huup'iyaw adussa zigaa s'eeraa lic'uwaappe s'unk'k'a akkaade, d'ok'k'anne adussa deriyaa huup'iyaan tokkana. 23 Taani Aa Israa'eeliyaa deriyaa huup'iyaan tokkana; hewan maraa yeliide, ayifiyaakka ayifananne lo"o zigaa gidanawaa. Kafo zarii ubbay an kees's'ana; unttunttu Aa k'ankkaa kuwan shemppana. 24 D'ok'k'a mitsaa zik'k'i ootsiyaawe, zik'k'a mitsaa d'ok'k'u ootsiyaawe, irs's'a mitsaa melissiyaawenne mela mitsaakka aac'issiyaawe, taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa bazzo mitsaa ubbay erana. Taani Med'inaa Goday hawaa odaad; taani odeeddawaa taanikka ootsana» yaagee› yaaga» yaagiidde yeedda.

18

S'oossay Asaa Aa Oosuwaadan Oosuwaadan Pirddee

1 Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 2 «Israa'eeliyaa biittaabaa hintte, ‹Aawotuu gam"e woyniyaa miina, naanatuwaa achchay zil"eedda› giide hintte leemisiyaawe ayee?* 3 Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday ta de'uwaan c'aak'k'ay: Hawaappe sintsaw hintte Israa'eeliyaa biittan ha leemisuwaa leemisikkita. 4 Asaa ubbaa shemppuu tawaa; aawuwaa shemppuukka na'aa shemppuukka tawaa. Nagaraa ootsiyaa shemppuu I barew hayk'k'ana.

5 «Itti Asay s'illo gidooppe, tumu pirddaanne suuretetsaa ootsooppe, 6 I deriyaa bolla de'iyaa eek'aw goyinniyaa sa'atuwaan maana d'ayooppe, I Israa'eeliyaa asaa eek'aw goyinnana d'ayooppe, bare shooruwaa mac'c'a asaa tunissana d'ayooppe, k'ay piilay yeedda mac'c'aasaanna gisana d'ayooppe, 7 oonanne uk'k'unnana d'ayooppe, ac'oo oyk'k'eeddawaa guyye zaarooppe, itti uraanne bonk'k'ana d'ayooppe, barew de'iyaawaappe koshateedda asaa mizooppe, kallotteeddawaa mayzzooppe, 8 I wod'iyaa akkanaw dichchaw tal"ana d'ayooppe, bare kushiyaa balaappe shiishshi akkooppe, asaa giddon tumuwaa pirddooppe, 9 ta higgiyan hemettooppe, ta wogaakka ammanetiide naagooppe, yaatooppe, I s'illo asaa, I tumu pas'a de'ana. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday.*

10 «Ha bitaniyaw shemppuwaa wod'iyaa, woy hawaappe kaaliide de'iyaawanttuppe hak'awaa gidinakka ootsiyaa itti iita na'ay de'ooppe, 11 bare aawuu ootsibeennawaa ubbabaa ootsee. I deriyaa bolla de'iyaa eek'aw goyinniyaa sa'atuwaan mee; I bare shooruwaa mac'c'a asaa tunissee; 12 I hiyyeesaanne mank'k'uwaa uk'k'unnee; I asaabaa bonk'k'ee; ac'oo oyk'k'eeddawaa zaarenna; eek'awukka goyinnee; tunabaakka ootsee; 13 I dichchaw tal"iide, wod'iyaa akkee. Hewaa mala Asay pas'a de'anee? Tuytti, I pas'a de'enna! I hewaa mala tunabaa ootseedda diraw, I tuma hayk'k'ana; Aa suutsaa ac'uukka Aa bollaanna gidanawaa.

14 «Ha iita bitaniyaw na'ay de'ooppe he na'ay bare aawuu ootsiyaa ha nagaraa ubbaa be'iide, I hewaa malabaa ootsana d'ayooppe, 15 I deriyaa bolla eek'aw goyinniyaa sa'atuwaan maana d'ayooppe, Israa'eeliyaa asaa eek'aw goyinnana d'ayooppe, I bare shooruwaa mac'c'a asaa tunissana d'ayooppe, 16 I oonanne uk'k'unnana d'ayooppe, ac'oo oyk'k'eeddawaa guyye zaarooppe, I asaawaa bonk'k'ana d'ayooppe, barew de'iyaawaappe koshateeddawantta mizooppe, kallotteeddawanttakka mayzzooppe, 17 I balaappe kushiyaa shiishshi akkooppe, wod'iyaa akkanaw dichchaw tal"ana d'ayooppe, I ta higgiyaa naagooppe, ta wogankka hamettooppe, yaatooppe, I pas'a de'anappe attina, bare aawuwaa nagaran hayk'k'enna. 18 Shin Aa aawuu asaa maataa bonchchibeenna diraw, bare ishatuwaakka wolk'k'an bonk'k'eedda dirawunne bare asaa giddon iitaa ootseedda diraw, bare nagaran hayk'k'ana.

19 «Shin hintte, ‹Na'ay bare aawuwaa nagaran ayaw muretennee yaagiita. Na'ay tumu pirddaanne suuretetsaa ootsiide, ta higgiyaa minisiide naagooppe, I tumu pas'a de'ana. 20 Nagaraa ootsiyaa shemppuu I barew hayk'k'ana. Na'ay aawuwaa nagaran murettena; hewaadankka, aawuu na'aa nagaran murettana. S'illo asaa s'illotetsay he aawuwaassa gidanawaa; iita asaa iitatetsaykka he aawuwaassa gidanawaa.*

21 « ‹Shin nagaranchchay bare ootseedda nagaraa ubbaappe simmiide, ta azazuwaa naagooppenne tumu pirddaanne suuretetsaa ootsooppe, I tumu pas'a de'anaappe attina hayk'k'enna. 22 I ootseedda nagaraappe ittuunne k'ofettenna. Bare ootseedda s'illo oosuwaa diraw, I pas'a de'ana. 23 Nagaranchchay bare ogiyaappe simmiide, pas'a de'iyaawan nashettayippe attina, taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday Aa hayk'k'uwaan nashetikke.

24 « ‹Shin s'illo Asay bare s'illotetsaappe guyye simmiide, nagaranchcha Asay ootsiyaa nagaraanne tuna oosuwaa ootsooppe, I pas'a de'anee? Tuytti, I ootseedda s'illo oosuwaappe ittuunne k'ofettenna; I ammanettennan is's'eedda dirawunne I ootseedda nagaraa ubbaa diraw, I hayk'k'ana.

25 « ‹Shin hintte, S'oossaa ogii suure gidenna› yaagiita. Hinttenoo, Israa'eeliyaa asatoo, ha"i sisite! Suure gidennawe ta ogee? suure gidennawe hintte ogiyaa gidennee? 26 S'illo Asay bare s'illotetsaappe guyye simmiide, nagaraa ootsiyaa wode, bare nagaraan hayk'k'ee. I bare ootseedda nagaraa diraw de'uwaan de'enna. 27 Shin iita Asay bare iitatetsaappe guyye simmiide, tumu pirddaanne suuretetsaa ootsiyaa wode, I bare shemppuwaa ashshana. 28 I bare ootseedda nagaraa ubbaa akeekiide simmeedda diraw, I tumu pas'a de'anaappe attina hayk'k'enna. 29 Shin Israa'eeliyaa asatuu, S'oossaa ogii suure gidenna yaageeddino. Hinttenoo, Israa'eeliyaa asatoo, suure gidennawe ta ogee? suure gidennawe hintte ogiyaa gidennee?

30 «Hewaa diraw, hinttenoo, Israa'eeliyaa asatoo, taani hinttena ubbaakka hintte ogiyaadan ogiyaadan pirddana. Nagaray hintte d'ayoo gaaso gidennaadan paas'ite; hintte bayzzuwaa ubbaappekka simmite. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday. 31 Hintte naak'k'eedda naak'uwaa ubbaa hintteppe haasiide, ooratsa wozanaanne ooratsa ayaanaa akkite. Hinttenoo Israa'eeliyaa asatoo, ayaw hayk'k'iitee? 32 Taani itti asaa hayk'k'uwaaninne nashetikke. Hewaa diraw, hintte nagaraa paas'i simmiide, pas'a de'ite! Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday» yaageedda.

19

Israa'eeliyaa Daannatuwaa Zilaassaa

1 S'oossay Hizk'k'eela, «Israa'eeliyaa kaappatoo hawaadan yaagaade zilaala;

2 «Hintte aata gaammotuwaa giddon,

iza ayiba gaammatii!

Yalaga gaammotuwaa giddon gisaade,

bare maratuwaa dichchaaddu.

3 Iza bare maratuwaappe ittuwaa dichchina,

wodalla gaammuwaa keseedda.

I shankkaa tamaariide, asaa meedda.

4 Kawutetsatuu ubbay aabaa sisiide,

ollaan geliide oyk'k'eteedda.

Unttunttu Aa maaggan goochchiide,

Gibs'e biittaa afeeddino.

5 «Aa aata naagowe polettennaan is's'ina,

hidootay d'ayeeddawaa be'aade,

bare maratuwaappe laa"entsuwaa dichchaade,

wodalla gaammuwaa kessaaddu.

6 I wodalla gaammuwaa gidiide,

hara gaammotuwaa giddon,

yaanne haanne simeretteedda.

I shankkaa tamaariide, asaa meedda.

7 I unttunttu wolk'k'aama geessuwaa mentsereetsiide,

katamaakka bayzzeedda.

Biittaynne biittan de'iyaa Asay ubbay,

Aa gudetsan shabbiretteedda.

8 Yuushshuwaan de'iyaa kawutetsatuu ubbay,

Aa oyk'k'anaw p'iriyaa yeggeeddino.

Barenttu gitiyaakka mic'c'eeddino;

barenttu ollaan Aa oyk'k'eeddino.

9 Unttunttu barenttu maaggaan Aa goochchiide,

kootsaadan giigeedda guutsa golliyaan yeggiide,

Baabloone kaatiyaakko afeedino.

Laa"entso Aa gudetsay Israa'eeliyaa deretuwaan sisettennaadan,

unttunttu Aa k'asho golliyaa gelisseeddino.

10 « ‹Ne aata haatsaa doonaan,

toketteedda woyniyaa turaa mala.

Daro haatsay de'iyaa diraw,

he woyniyaa turay ayifiyaa dars's'as's'i utteedda;

k'ay daro daashana de'ee.

11 Aa maratuwaappe minniyaawe,

mooddiyaawanttu s'am"aa gideedda.

Aa maray wolk'k'aama maratuwaappe aduk'k'iide,

bollaw aad'd'eeda.

Bare maratuwaa c'oratetsaaninne

d'ok'k'atetsan bollaanna beetteedda.

12 Shin he turay hank'k'uwaan shodettiide,

biittan oletteedda.

Away doliyaa c'arkkuu Aa ayifiyaa melissina k'ok'ofetteedda;

Aa mino tashii melina, tamay meedda.

13 Ha"i k'ay I haatsi bayinna,

mela biittan toketteedda.

14 Tamay Aa maratuwaappe ittuwaa oyk'k'iide,

Aa ayifiyaanakka dippi ootsiide meedda.

Yaatina, kawutetsaa s'am"aa gidiyaa,

ay mino maraykka Aa bollan attibeena.

« ‹Hawe yeekuwaa zilaassaa; hawaa zilaassaadan go'ettanaw bessee› yaaga» yaageedda.

20

Makkalanchcha Israa'eeliyaa

1 Nuuni omoodetteedda laappuntsa laytsan, ichcheshantsa aginaan, tammantsa gallassan, Israa'eeliyaa c'imatuwaappe amareedawanttu Med'inaa Godaa oochchanaw yiide, ta sintsan utteeddino.

2 Yaatina, Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 3 «Laa asaa na'aw, Israa'eeliyaa c'imatoo hawaadan yaagaade oda; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hintte yeeddawe taana oochchanaassee? Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday ta de'uwaan c'aak'k'ay: Taani hinttenan ooshettikke» yaagee› yaaga.

4 «Unttunttu bolla pirddiitee? Laa asaa na'aw, tumu unttunttu bolla pirddiitee? Hewaa gidooppe, unttunttu mayzza aawotuwaa tuna oosuwaa unttuntta erissa. 5 Unttunttoo hawaadan yaaga; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani Israa'eeliyaa dooreedda wode ta kushiyaa dentsaade c'aak'k'aad, Yaak'ooba zaretoo Gibs'en de'ishiina, taanatetsaa erissaade, ta kushiyaakka dentsaade c'aak'k'aadde, Taani Med'inaa Godaa hintte S'oossaa»* gaade odaad. 6 Taani hinttena Gibs'eppe kessaade, hinttew dooreedda biittaa, maatsaynne eessay goggiyaa biittaa, biittaa ubbaappe aad'd'eeda lo"o biittaa ahana gaade c'aak'k'aad. 7 K'ay taani unttuntta; «Hintteppe ittuu ittuu bare siik'iyaa tuna eek'atuwaa diggo; Gibs'e eek'atuwaan tunoppite. Taani Med'inaa Godaa hintte S'oossaa» yaagaad.

8 « ‹Shin unttunttu taw makkaliide, ta odiyaawaa sisennan is's'eeddino. Unttunttu barenttu amotteedda tuna eek'atuwaa diggibeykkino; Gibs'e eek'awukka goyinniyaawaa aggibeykkino. Hewaa diraw, unttunttu Gibs'en de'ishiina, ta hank'k'uwaa unttunttu bolla gussanaw, ta yiluwaakka unttunttu bolla wurssanaw k'oppaad. 9 Shin unttunttu de'iyaa kawutetsatuwaa giddoninne Israa'eeliyaa asaa Gibs'eppe kessiyaawaan, taani taanatetsaa erisseedda asaa sintsan ta suntsay tunennaadan ootsaad. 10 Hewaa diraw, taani unttuntta Gibs'eppe kessaade, mela biittaa ahaad. 11 Azazettiyaa ubbaw de'uwaa immiyaa ta wogaa taani unttunttoo immaad; ta higgiyaakka unttunttu tamaarissaad.* 12 K'ay unttuntta geeshshiyaawe taana Med'inaa Godaa gidiyaawaa unttunttu erana mala, taani ta Sambbataa taappenne unttunttuppe gidduwaan mallaa ootsaade immaad.*

13 « ‹Shin Israa'eeliyaa Asay ha mela biittaankka ta bollan makkaleeddino. Azazetteedda ubbaw de'uwaa immiyaa ta wogaadan hamettibeykkino; ta higgiyaakka mentseeddino; ta Sambbataakka daro tunisseeddino. Yaatina, taani mela biittaan ta hank'k'uwaa unttunttu bolla gussaade, unttuntta wurssanaw k'oppaad. 14 Shin taani unttuntta Gibs'eppe kesiyaawoo be'eedda kawutetsatuwaa sintsan ta suntsay tunennaadan, unttuntta d'ayissabeykke. 15 K'ay unttunttoo immeedda biittaa, maatsaynne eessay goggiyaa biittaa, biittaa ubbaappe lo"iyaa biittaa unttuntta gelissennaadan mela biittan de'ishshin c'aak'k'aad.* 16 Ayaw gooppe, unttunttu eek'aw goyinniide, ta higgiyaa is's'eedda diraassa, ta wogaadan hamettibeenna diraassanne ta Sambbataakka tunisseedda diraassa. 17 Gidooppenne, taani unttunttoo k'aretteedda diraw, mela biittan unttuntta wurssa d'ayissabeykke.

18 « ‹Unttunttu mela biittan de'ishiina, taani unttunttu naanatuwaa hawaadan yaagaad; «Hintte aawotuwaa wogaadan hamettoppite; unttunttu higgiyaakka naagoppite; woy unttunttu eek'atuwaan tunoppite. 19 Taani Med'inaa Godaa hintte S'oossaa. Ta wogaadan hamettite; ta higgiyaakka naagite. 20 Taappenne hintteppe gidduwaan mallaa gidana malanne taani Med'inaa Godaa hintte S'oossaa gidiyaawaa hintte erana mala, Sambbataa hara gallassaappe dummayite» yaagaad.

21 « ‹Shin he naanatuukka ta bollan makkaleeddino; azazettiyaa asaa ubbaw de'uwaa immiyaa ta wogaadan hamettibeykkino; ta higgiyaakka unttunttu naagibeykkino; ta Sambbataakka tunisseeddino. Yaatina, taani mela biittaan ta hank'k'uwaa unttunttu bolla gussanaw, ta yiluwaakka unttunttu bolla wurssanaw koyaad. 22 Shin taani ta kushiyaa shiishsha akkaad. Taani unttuntta Gibs'eppe kessiyaawaa be'eedda kawutetsatuwaa sintsan ta suntsay tunennaadan, unttuntta d'ayissabeykke. 23 K'ay unttuntta hara kawutetsatoonne hara biittatoo laalanaw mela biittaan c'aak'k'aad.* 24 Ayaw gooppe, unttunttu ta wogaw azazettenan is's'eeddino; ta higgiyaakka mentseeddino; ta Sambbataa tunisseeddinonne barenttu aawotuwaa eek'aa amotteeddino. 25 Hewaadankka, k'ay unttunttoo lo"o gidenna wogatuwaanne de'uwaa immenna higgetuwaa immaad. 26 Unttunttu barenttu yarshshuwaan tunanaadan, barenttu bayira naanatuwaa yarshshanaadan, taani unttuntta yedda bessaad. Taani hewaa ootseeddawe unttuntta dagantsanaassanne taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa unttuntta erissanaassa yaagee› yaaga.

27 «Hewaa diraw, asaa na'aw, Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaagaade oda; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; hintte aawotuukka taanan ammanettennan is's'iide, he yewotuwaan taana boreeddino. 28 Unttunttoo immanaw ta kushiyaa dentsa c'aak'k'eedda biittaa unttuntta aheedda wode, Unttunttukka d'ok'k'a deriyaa ubbaanne irs's'a mitsaa ubbaa be'eeddino. Unttunttun ubbaan barenttu yarshshuwaa yarshsheeddino. Barenttu c'uwayiyaa is'aanaaninne barenttu gussiyaa ushshaa yarshshuwaan taana hank'k'etseeddino. 29 Yaatina, taani unttuntta, Hawe hintte biyaa d'ok'k'a sa'ay ayee? yaagaade oochchaad. Hachchi gakkanaw he sa'ay Baama geetettee; hewaa guusaykka goyinniyaa d'ok'k'a sa'aa guusaa› » yaagee yaaga.

30 Hewaa diraw, Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaagaade oda; «Ubbaa Mooddiyaa S'oossay hawaadan yaagee; ‹Hintte mayzza aawotuu ootseedda nagaraa ubbaa ootsiide, ayaw hinttena tunissiitee? Unttunttu tuna eek'aa goynanaw amottiide ayaw kaaliitee? 31 Hachchikka hewaa mala imuwaa shiishshiyaa wodenne hintte attuma naanatuwaa taman s'uuggiide yarshshiyaa wode, hintte eek'an ubbaan hinttena tunissiita. Hinttenoo, Israa'eeliyaa asatoo, taani hinttenan ooshettoo? Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday ta de'uwaan c'aak'k'ay: Taani hinttenan ooshettikke. 32 Hintte, «Nuuni mitsawunne shuchchaw goyinniyaa hara kawutetsatuwaa malanne S'oossaa amanena asaa mala gidana» yaagiide k'oppiita. Shin hintte k'ofay ubbakka hanenna.

S'oossay Mureenne Maaree

33 « ‹Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday ta de'uwaan c'aak'k'ay: Taani ta mino k'esiyaan, ta muranaw dentseedda kushiyaaninne ta gusseedda hank'k'uwaan hintte bolla kaatetana. 34 Kawutetsatuwaa giddoppe taani hinttena kessana; hintte laaletteedda biittaa ubbaappe ta mino k'esiyaan, ta mic'eteedda kushiyaaninne ta gusseedda hank'k'uwaan taani hinttena shiishshana. 35 Taani hinttena kawutetsatuwaa mela biittaa giyaa bazzuwaa ahana; hinttena ta sintsan essaade, hintte bolla pirddana. 36 Gibs'e biittaa bazzuwaan hintte mayzza aawotuwaa bolla pirddeeddawaadan, hewaadankka hintte bolla pirddana. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday. 37 Taani hinttena ta kawutetsaa s'am"aa garssaan wotsana; ta c'aak'uwaa hintte naaganaadan, taani hinttena ootsana. 38 Makkalanchchatuwaanne nagaranchchatuwaa taani hintte giddoppe diggana; ha"i unttunttu de'iyaa imatsatetsaa biittaappe taani unttuntta kessana; shin unttunttu Israa'eeliyaa biittaa gelennaadan diggana. He wode taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa hintte hewan erana› yaagee.

39 «Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Hinttenoo, Israa'eeliyaa asatoo, hintte ha"i taani odiyaawaa sisennan is's'ooppe, biide ubbaykka hintte eek'aw goyinnite. Shin hewaappe guyyiyaan, hintte imuwaaninne hintte eek'an ta geeshsha suntsaa tunissikkita. 40 Ta geeshsha deriyaan, d'ok'k'u geedda Israa'eeliyaa deriyaa bollan hintte Israa'eeliyaa Asay kumentsay taw, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw he biittan goyinnana. Taanikka hinttena mokka akkana; hintte yarshshuwaa, hintte dooreteedda imuwaanne hintte geeshsha imuwaa taani hintteppe koyay. 41 Hintte laaletteedda kawutetsatuwaa giddoppe taani hinttena ahiyaa wodenne hara biittatuwaappe taani hinttena shiishshiyaa wode, sawuwaa toshukku giyaa yarshshuwaa akkiyaawaadan, taani hinttena akkana. Kawutetsatuu s'eellishshin, taani hintte giddon geeshsha gidiyaawaa erissana. 42 Taani kase hintte mayzza aawaatoo immana gaade c'aak'k'eedda Israa'eeliyaa biittaa hinttena zaaraadde aheedda wode, taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa hintte erana. 43 Hintte hintte iita hametaanne hintte tuna oosuwaa hintte he sa'aan hassayana; hintte ootseedda iita oosuwaa ubbaa hintte shenetana. 44 Hinttenoo, Israa'eeliyaa asatoo, taani hintte iita hametaadaaninne hintte tuna oosuwaadan gidennaan, ta suntsaa diraw taani ootsiyaa wode, taani S'oossaa gidiyaawaa hintte erana. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday yaagee› yaaga» yaagiidde yeedda.

Gedissa bagga Tamaa Pirddaa

45 Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 46 «Laa asaa na'aw, gedissa bagga simmaade s'eella; gedissa baggaw oda; gedissa wora bolla timbbitiyaa oda. 47 Gedissa woraw hawaadan yaaga; Med'inaa Godaa k'aalaa sisa! Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Taani ne giddon tamaa oytsana; he tamay ne irs's'a mitsaakka ne mela mitsaakka ubbaa maana. He ees's'iyaa tamay to'enna; gedissappe biide, huup'issa gakkanaw de'iyaa asaa som"uwaa ubbaa he lac'uu labbana. 48 Taani Med'inaa Goday oytseedda tamaa gidiyaawaa Asay ubbay be'ana. He tamay to'enna yaagee› yaaga» yaagiidde yeedda.

49 Taani zaaraadde, «Ha"i Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw, hawaa ta odanaw taana azazoppa. Unttunttu taana, ‹I ubbatoo leemisuwaa odee gidennee?› yaagiide haasayiino» yaagaad.

21

Med'inaa Godaa Mashshaa

1 Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 2 «Laa asaa na'aw, ne som"uwaa Yerusaalamekko zaaraadde, Asay goyinniyaa sa'atuwaa bolla k'aalaa oda; Israa'eeliyaa biittaa bollan timbbitiyaa oda. 3 Hawaadan yaaga; Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Taani new morkke. Taani ta mashshaa shookuwaappe shoddaade, s'illo asaanne iita asaa ubbaa ne giduwaappe wurssana. 4 S'illuwaanne nagaranchchaa ubbaa d'ayssanaw huup'issappe gedissa gakkanaw de'iyaa asaa ubbaa bolla ta mashshaa shodana. 5 Hewan taani Med'inaa Goday ta mashshaa Aa shookuwaappe shoddeeddawaanne guyye zaarennawaa Asay ubbay erana› yaagee» yaaga.

6 Hewaa diraw, «Asaa na'aw, Asay ubbay s'eellishshin, ne wozanay me"ina oola, c'amo un"an oola. 7 Unttunttu neena, ‹Ayaw oolay?› giide oochchiyaa wode, hawaadan yaaga; ‹Sintsanna yiyaa iita odoo oolay. Wozani ubbay yashshan muushana; kushiyaa ubbay arggaac'ana; unttunttu goobatetsay ubbay unttunttuppe kichchana; gulbbatay ubbaykka kokkorana. He wodii gakkeedda! I elle polettana! Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday› yaaga» yaagiidde yeedda.

8 Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 9 «Laa asaa na'aw, hawaadan yaagaade timbbitiyaa oda; S'oossay hawaadan yaagee; ‹Mashshaa! leefetteeddanne k'uc'etteedda mashshaa! 10 Shukkanaw leefetteedda. Walk'k'antsaadan p'olk'k'u gaanaw k'uc'etteedda. Ta Asay imetteedda seeraanne muruwaa ubbaa is's'eedda diraw, hawaappe guyyiyaan, ooninne nashettena. 11 Go'ettanaw mashshay k'uc'etteedda; leefettiiddenne k'uc'ettiide, shukkiyaawoo imetteedda.

12 « ‹Laa asaa na'aw, yeekkanne zilaala! Ayaw gooppe, he mashshay giigetteeddawe ta asaa bollaananne Israa'eeliyaa kaappotuwaa ubbaa bollaanna. Kaappatuukka ta asaana ittippe mashshaan hayk'k'ana. Hewaa diraw, ne tiraa bak'k'a. 13 Taani ta asaa paac'c'ana; unttunttu nagaraa paas'ennan is's'ooppe, ha metuu ubbay unttunttu bolla gakkanawaa. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday yaagee yaaga.

14 « ‹Ha"ikka asaa na'aw, timbbitiyaa oda; ne kushiyaakka bak'k'a. He wode mashshay laa"u heezzu zaariide shoc'ana; hewekka yuushshuwaa ubbaanna yuuyyiide, dagantsiyaa, wod'iyaanne shukkiyaa mashshaa. 15 Hewe unttunttu wozanay muushanaadaninne unttunttuppe darotuu d'ubettanaadan ootsana. Aayye ana! Mashshay ubbay geliyaa gimbbiyaa penggetuwaan walk'k'antsaadan p'olk'k'u gee; shookuwaappe shodetiide shukkanaw k'uc'etteedda. 16 Neenoo, k'ara mashshaw, ushechchawunne haddirssaw, ne simmeedda bagga ubbaa busakka. 17 Taanikka k'ay ta kushiyaa bak'k'ana; ta hank'k'uukka dochchana.› Taani Med'inaa Goday hawaa odaad» yaagiidde yeedda.

Baabloone Kaatiyaa Mashshaa

18 Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 19 «Laa asaa na'aw, Baabloone kaatiyaa mashshay yiyaa laa"u ogetuwaan mallaa wotsa. Laa"u ogetuukka itti biittaappe denddiino. Laa"u ogetuu gakketiyaa dantsuwaan katamaakko afiyaa sa'aan malla gidiyaa tuussaa essa. 20 Itti ogiyaan de'iyaa mallay Raaba giyaa Amoonatuwaa katamaa biyaasaa mallee; hinkkuu k'ay Yihudaan gimbbetteedda Yerusaalame katamaa biyaasaa mallee. 21 Baabloone kaatii ogetuu gakketiyaa dantsuwaan, mallaa tuussatuwaa matan ek'k'ee. I hak'a ogiyaa baanentto eranaw, wonddaafiyaa mashshatuwaa saamaa yeggana; bare eek'atuwaanna zorettana; mehiyaa marac'c'iyaakka s'eelana. 22 Dirssaa gimbbetuwaa penggiyaa laaliyaa durumaa ahana mala, wod'anaw azazuwaa aatsana mala, c'eek'uwaa c'eek'ettana mala, dirssaa gimbbetuwaa penggiyaa laaliyaa durumatuwaa katamaa penggiyaan essana malanne biittaa keelaana mala, gimbbiyaana gatsiide miis'aa giigissana mala, yerusaalame saamay Aa ushechcha kushiyaan wod'eedda. 23 Yerusaalame Asay Baabloone kaatiyaanna c'aak'k'eteedda diraw, hawe barenttu bolla gakkee giide k'oppibeykkino. Shin Baabloone kaatii unttuntta unttunttu nagaraa hassayissiide, omoodo afana.

24 «Hewaa diraw, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Hintte nagaray k'onc'c'eedda; hintte bayzzanchcha asaa gidiyaawaa Asay ubbay eree; hintte oosuu hintte nagaranchcha gidiyaawaa bessee. Hewaa diraw, hintte bayzzuu hassayettana; hinttekka hintte morkkiyaw aad'd'iide imettana› yaagee.

25 «Neenoo iitanne tuna gideedda Israa'eeliyaa kaappoo, ne wurssetsa pirddaa gallassay gakkeedda. 26 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Ne huup'iyaappe kallachchaa dentsa; ne huup'iyaan s'aas'eeddawaakka k'aara. Hawaappe sintsanaw kasewaadan hananawe baawa; zik'k'i geeddawe d'ok'k'u gaana; d'ok'k'u geeddawekka zik'k'i gaana. 27 Bashshaa! Bashshaa! Taani ha katamaa bayzzana! Pirddiyaa maatay de'iyaawe yaana gakkanaw, ha katamay laa"entso kees'ettenna. I yiyaa wode taani aw aatsaade immana› yaagee.

28 «Laa asaa na'aw, hawaadan yaagaade timbbitiyaa oda; ‹Israa'eeliyaa boriyaa Amoonatoo Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Mashshaa! mashshay wod'anaw shookuwaappe shodetteedda;* wurssanawunne walk'k'antsaadan p'olk'k'u gaanaw k'uc'etteedda. 29 Hintte be'iyaa sas'ay wordduwaa; hintte odiyaa timbbitiikka wordduwaa. Hintte iitanne tuna asaa; hintte wurssetsa pirddaa gallassay gakkeedda. Hintte k'ood'iyaan mashshay wod'd'ana hanee. 30 Mashshaa shookuwaan zaarite. Hintte med'etteedda sa'aan, hintte yeletteedda biittan taani hintte bolla pirddana. 31 Ta hank'k'uwaa hintte bolla gussana; ta hank'k'uwaa tamay hintte bolla ees's'i kesana. Hinttena bayzziyaawan looheedda, mek'etsi bayinna asatoo aatsa immana. 32 Hintte tamaw eetsiyaa mitsaa gidana; hintte suutsay hintte biittan gukkana; hintte laa"entso hassayettikkita. Taani Med'inaa Goday hawaa odaad» yaagee› yaaga» yaagiidde yeedda.

22

Yerusaalame Nagaraa

1 Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 2 «Laa asaa na'aw, suutsaa gussiyaawanttu kumeedda katamaa bolla pirddanaw giigaadii? Yaatooppe, I ootseedda tuna oosuwaa ubbaa aw oda. 3 Hawaadan yaaga; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Neeni daro asaa suutsaa gusseedda dirawunne eek'aw goyinniyaawan neena tunisseedda diraw, ne wodii yeedda. 4 Neeni gusseedda suutsan bayzzanchcha gidaadda; ne med'd'eedda eek'ankka tunaadda. Yaatina, ne pirddaa gallassay matatteedda; ne wurssetsaa laytsaykka gakkeedda. Hewaa diraw, taani neena kawutetsatoo kad'iyaawaanne hara biittatookka k'iliic'iyaawaa kessana. 5 Neenoo, suntsi bayeeddanne shabbiretteedda katamatiw, mataaninne haakuwaan de'iyaawanttu neena k'iliic'ana.

6 « ‹ «Ne giddon de'iyaa Israa'eeliyaa kaappatuu ubbatuu suutsaa gussanaw barenttu wolk'k'aa ay keeshshaa go'ettintto be'a. 7 Ne giddon de'iyaawanttu barenttu aawuwaanne barenttu aato bonchchikkino; unttunttu betetuwaakka uk'k'unneeddino; am"etuwaanne aawuu aata bayinna naanatuwaa naak'k'iino.* 8 Unttunttu ta geeshsha yewotuwaa kad'iinonne ta Sambbataakka tunissiino.* 9 Ne giddon de'iyaawanttuppe ittuu ittuu haratuwaa wod'isanaw wordduwaa odiino; haratuu deriyaa bolla de'iyaa eek'aw goyinniyaa sa'atuwaan miino; k'ay haratuu ubbabaan tuniyaawanttu ne gidon de'ino. 10 Ne giddon de'iyaawanttuppe ittuu ittuu bare aawuwaa machchattinna gisiino; haratuu k'ay piilay yeedda mac'c'a mishiratina wolk'k'an gakkettiino.* 11 Ne giddon de'iyaawanttuppe ittuu ittuu bare shooruwaa machchattinna gisiino; bare na'aa machchattinna gisiino; bare aawuwaa naatti, bare michchatina wolk'k'an gisiino. 12 Ne giddon de'iyaawanttuppe ittuu ittuu miishshaa akkiide, shemppuwaa wod'iino; haratuu barenttu miishshaa dichchaw immiinonne, barenttu shooruwaa miishshaa yashissiide akkiino. K'ay hintte taana ubbakka dogeeddita. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday.*

13 « ‹ «Ne giddon de'iyaa Asay bessena miishshaa akkiyaa dirawunne shemppuwaa wod'iyaa diraw, taani hank'k'uwaan ta kushiyaa bak'k'ana. 14 Taani neena muriyaa gallassi ne goobatetsay neenana de'anee? Woy ne kushii mino gidanee? Taani Med'inaa Goday hawaa odaad; taani odeeddawaa taanikka ootsana. 15 Taani ne asaa kawutetsatuwaa giddoninne hara biittatuwaa giddon laalana; ne tunatetsaakka taani ne bollappe d'ayissana. 16 Hara kawutetsatuwaa sintsan neeni kawushshana; shin he wode taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa neeni erana» yaagee› yaaga» yaagiidde yeedda.

S'oossaa Tamay Geeshshee

17 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 18 «Laa asaa na'aw, Israa'eeliyaa Asay ayinne patsenna birataa shi'aa mala; unttunttu ubbaykka biraa muushisiide geeshshiyaa wode, shi'aa gidiide attiyaa nahaasiyaa, k'ork'k'oruwaa, birataanne irssaasiyaa mala. 19 Hewaa diraw, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Hintte ubbaykka birataa shi'aa mala gideedda diraw, taani hinttena ubbaakka Yerusaalame giddo shiishshana. 20 Asay biraa, naasiyaa, birataa, irssaasiyaanne k'ork'k'oruwaa tamaa c'ooc'iyaakko shiishshiide womppiinaan punniide muushissiyaawaadan, taani ta hank'k'uwaaninne ta yiluwaan hinttena shiishshaade, katamaa giddon muushisanna. 21 Taani hinttena shiishshaade, ta hank'k'uwaa tamaa hintte bolla womppiinaa punnina, hintte hewan muushana. 22 Biray c'ooc'iyaan muushiyaawaadan, hintte Yerusaalamen muushana. He wode taani Med'inaa Goday ta hank'k'uwaa hintte bolla gusseeddawaa hintte erana› yaagee» yaagiidde yeedda.

Israa'eeliyaa Asaa Kaaletsiyaawanttu Nagaraa

23 Med'inaa Godaa k'aalay taakko zaariidekka hawaadan yaagiidde yeedda; 24 «Laa asaa na'aw, unttunttu biittay tuneedda diraw, ta hank'k'uwaan iray bukkennaadan diggaade, taani Israa'eeliyaa asaa muruwaa doommowaa unttunttoo oda. 25 Unttunttu kaappatuu bare wod'eeddawaa gudiidde mentsereetsiyaa gaammuwaa mala; unttunttu asaa wod'iino; al"o miishshaa gidina, hara duretaa gidina, ubbaa barenttoo akkiino; unttunttu he biittaan daro mac'c'a asaa am"e kesseeddino. 26 K'eesetuu ta higgiyaa mentseeddino; ta geeshshabaakka tunisseeddino. Geeshshaanne tunaa shaakkikkino; k'ay tunaappenne tuna gidenawaappe gidduwaan de'iyaa dummatetsaa tamaarissikkino; ta Sambbataw gatiyaa immibeykkino. Hewaappe denddeeddawaan, taani Israa'eeliyaa asaa giddon bonchchettabeykke.* 27 Aa giddon de'iyaa kaappatuu barenttu wod'eeddawaa duuseretsiyaa okorotuwaa mala; unttunttu barenttoo bessenna duretetsaa demanaw shemppuwaa wod'iino. 28 Yerusaalame kataman timbbitiyaa odiyaawanttu godaa booshunchchaa okkiyaa asaadan, wordduwaa sas'aa be'iyaawaaninne wordduwaa timbbitiyaa odiyaawan, unttunttu nagaraa gentsiino. Med'inaa Goday odennan de'ishiina, ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee› yaagiino. 29 He biittaa asatuu bonk'k'iino; zaraafino; hiyyeesatuwaanne metootanchchatuwaa uk'k'unniino; unttunttu betetuwaakka un"etsiide suure pirddaa geelayiino.

30 «Taani biittaa d'ayissennaadan, dirssaa gimbbiyaa kees's'iyaa, koletteedda dirssaa penggiyaa baggana ek'k'iide naagiyaa itti asaa koyaad; shin oonanne demmabeykke. 31 Hewaa diraw, ta hank'k'uwaa unttunttu bolla gussana; taani ta hank'k'uwaa taman unttuntta d'ayissana; taani unttunttu ootseedda oosuwaa unttunttu bolla zaarana. Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday» yaagiidde yeedda.

23

Laa"u Sharmus'iyaa Michchetuwaa Leemisuwaa

1 Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 2 «Laa asaa na'aw, itti aattippe yeletteedda laa"u mac'c'a asatuu de'iino. 3 Unttunttu Gibs'en de'iiddi, barenttu yalagatetsaappekka doommiide, sharmus'a gideeddino. He biittan unttunttu d'antsan attuma Asay kaa'eedda; unttunttu wodorotetsaykka aketeedda. 4 Unttunttuppe bayirati suntsay Ohoolo* k'ay I michchati teefati suntsay Ohoolibo† Unttunttu laa"uwaakka taani akkina, taw attumanne mac'c'a naanatuwaa yeleeddino. Ohoola Samaaratto; Ohooliba k'ay Yerusaalamo.

5 «Ohoola taw machchato gidaade de'aadekka sharmus'aaddu; iza bare laggetsati Asoore wotaadaratuwaa amuwaan s'uugettaade kaalaaddu. 6 Unttunttu saluwaa malatiyaa mayuwaa mayyeedda olanchchatuwaa, biittaa mooddiyaawanttanne olaa gadaawatuwaa; unttunttu ubbaykka malssassaa, yalaga attuma asatuwaanne paraa toggiyaa paraa asatuwaa. 7 Iza barena sharmus'a ootsaade, ubbaappe lo"iyaa Asoore attuma asatoo immaaddu. I sharmus'atetsay Asoore biittaa eek'atoo goyinnaade, tunanaadan izo ootseedda. 8 Aa Gibs'en doommeedda sharmus'atetsaa ha"ikka agga beyikku; I yalagatetsaappe doommiide, attuma asatuu I d'antsaa kaa'iinonne iinanna sharmus'iino.

9 «Hewaa diraw, iza minisaade amuwaan siik'iyaa Asoore biittaa laggetsatoo taani izo aatsaade immaad. 10 Unttunttu izo k'aariide kalloyeeddino; izi attumanne mac'c'a naanatuwaa omooddi oyk'k'eeddino; izokka mashshaan wod'eeddino. Barena gakkeedda pirddaa gaasuwaan, mac'c'a asatuwaa giddon k'iliic'iyaawaa gidaaddu.

11 «I michchata Ohooliba hawaa be'aaddu; iza bare amuwaaninne bare sharmus'an bare michchatippe tunaa daraaddu. 12 Akka k'ay Asoore biittaa mooddiyaawantta, olaa gadaawatuwaa, lo"o mayuwaa mayyeedda olanchchatuwaanne paraa toggiyaa paraa asatuwaa, ubbatuukka amoyiyaa, yalaga asatuwaa minisaade siik'aaddu. 13 Akka barena tunisseeddawaa be'aaddu; unttunttu laa"uukka itti ogiyaa biino.

14 «Iza bare sharmus'atetsaa yaa darissaaddu; iza attuma asatuwaa misilii godaa bollan wooc'etti med'eteeddawaa, zo'o k'alamiyaan oketti utteeddawaa be'aaddu. 15 Unttunttu barenttu s'eessan zinnaariyaa danc'c'eeddawanttanne barenttu huup'iyankka lo"iyaa c'ark'k'iyaa s'aas'eeddawantta. Unttunttu ubbaykka Kaladaawanatuwaa biittaappe yeedda Baabloone kaappotuwaa malatiino. 16 Iza unttunttu misiletuwaa be'osaanakka daro amuwaa s'uugetaade, unttuntta s'eesanaw Baabloone biittaa asaa kiittaaddu. 17 Yaatina, Baabloonetuu iikko yiide, iinanna sharmus'iide, izo tunisseeddino. Tuneeddawaappe guyyiyaan, iza unttunttakka shenetaade, wora simmaaddu. 18 Iza bare sharmus'atetsaa k'onc'c'iyaan ootseedda wodenne bare kalluwaa k'aara besseedda wode, taani I michchatippe wora simmeeddawaadan, iippekka shenetaade wora simmaad. 19 Shin iza Gibs'en sharmus'a gidaade de'iyaa, bare yalagatetsaa wodiyaa hassayaade, bare sharmus'aa kasewaappe yaa darissaaddu. 20 Unttunttu attumatetsay hariyaawaa mala, unttunttuppe kesiyaa zeretsaykka paraawaa mala gideedda bare laggetsatuwaa amuwaan kaalaaddu. 21 (Neenoo, Ohoolibee, ne yalagatetsaa wode, attumawanttu ne d'antsan kaa'ishina, ne wodorotetsaakka akkishina, neeni poleedda sharmus'atetsaa zaaraadekka ha"i ootsanaw amottaasa.)

Med'inaa Goday Laa"u Michchetuwaa Bolla Pirddeedda

22 «Hewaa diraw, Ohoolibee, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Taani ne laggetsatuwaa, he neeni shenetaade wora simmeeddawantta ne bolla dentsana; taani unttuntta ne bolla ubba saanna ahana. 23 Unttunttukka Baabloonetuwaanne Kaladaawetuwaa ubbaa, Pak'ooda, Shoo'anne K'o'aana attuma asatuwaa, Asooretuwaa ubbaa, amoyiyaa yalaga asatuwaa, biittaa mooddiyaawantta, olaa gadaawatuwaa, olanchchatuwaa, kaappatuwaanne paraa toggiyaa paraa asatuwaa. 24 Unttunttu olaa paraa gaaretuwaana, c'aanaa gaaretuwaananne daro olanchchatuwaanna huup'issa baggaappe hintte bolla yaana. Unttunttu wogga gonddalliyaanne k'eeri gonddalliyaa oyk'k'iide, birataa k'oobiyaa wotsiide, ne yuushshuwaan salppana. Taani neena unttunttun pirddissana; unttunttukka neena barenttu wogaadan pirddana. 25 Hank'k'uwaa ne bolla yeddana; unttunttukka neenana hank'k'uwaa suuluwaan gakkettana. Unttunttu ne siid'iyaanne ne haytsaa k'ans's'ana; neeppe atteedawanttukka mashshaan busakettana. Unttunttu ne attuma naanatuwaanne ne mac'c'a naanatuwaa oyk'k'ana; neeppe atteedawanttakka taman s'uuggana. 26 Unttunttu ne mayuwaa ubbaa neeppe k'aari akkana; ne alleek'k'o ubbaakka neeppe kessi akkana. 27 Hewaadan ootsaade, neeni Gibs'eppe aheedda sharmus'atetsaa k'aak'k'aanne ne sharmus'atetsaa ubbaa taani neena agissana. Neeni laa"entso Gibs'etuwaa eek'aa misiletuwaa d'ok'k'u gaade s'eellennaadan, woy unttuntta hassayennaadan, taani neena ootsana› yaagee.

28 «Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Taani neena neeni is's'iyaawanttoo, neeni shenetaade, unttunttuppe wora simmeeddawanttoo aatsaade immana. 29 Unttunttu neena is's'ananne neeni daaburaade demmeeddawaa bonk'k'i diggiide, neena kallo s'iira ashshana. Ne sharmus'atetsaa pokkuu k'onc'c'anaadan ootsana. Ne ziitaynne ne sharmus'atetsaa amuu, 30 hawaa ne bolla aheedda. Ayaw gooppe, neeni kawutetsatuwaanna sharmus'aadda; unttunttu eek'atuwaan neena tunissaadda. 31 Ne michchata beedda ogiyaa neenikka baada. Hewaa diraw, neenakka taani I s'uu'aa ushshana› yaagee.

32 «Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Neeni ne michchati s'uu'aappe ushana; he s'uu'aykka wolk'k'aamanne c'in"a. I tigina, daruwaa akkiyaa diraw, ne bolla k'id'iyaanne miichchaa ahana. 33 Neeni matsuwaa jollananne kayyotana. Hewe he ne michchati Samaariyaa s'uu'ay dagamaanne bayetsaa s'uu'aa. 34 Ne Aa c'inggirssaade ushana; s'uu'aakka mentsana; mentseedda kon"ankka ne d'antsaa gaarana. Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday› yaagee.

35 «Hewaa diraw, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Neeni taana dogeedda dirawunne taw zokkiyaa zaareedda diraw, neeni ne amuwaanne ne sharmus'uwaa gatiyaa akkana› yaagee» yaagiidde yeedda.

36 Med'inaa Goday taana hawaadan yaageedda; «Laa asaa na'aw, Ohooli bollanne Ohoolibi bolla pirddiitee? Pirddooppe, unttunttu ootseedda tuna oosuwaa unttunttoo oda. 37 Unttunttu laa"uukka sharmus'eeddinonne shemppuwaa wod'eeddino. Unttunttu barenttu eek'aw goyinneeddino. Haray attina, unttunttu taw yeleedda barenttu attuma naanatuwaakka barenttu eek'atoo k'uma ootsiide yarshsheeddino. 38 Hewaappekka harabaa unttunttu ta bolla ootseeddino; unttunttu ta Geeshsha Golliyaa tunisseeddino; Eek'atoo yarshsheedda gallassi ta Sambbataakka shaareeddino. 39 Unttunttu barenttu naanatuwaa eek'atoo yarshsheedda gallassi, he gallassi unttunttu ta Geeshsha Golliyaa geliide tunisseeddino. Unttunttu ta golliyaan ootseeddawe hawaa.

40 «Hewaadankka k'ay, unttunttu haako saappe attuma asatuu yaanaadan, asaa kiitteeddino; unttunttukka yeeddino. Hintte laa"u michchetuu hintte bollaa meec'etteeddita; hintte ayifiyaakka k'alamiyaa okkeeddita; alleek'k'uwaakka wotseeddita. 41 S'arp'p'eezay sintsan de'iyaa lo"o arssaa bolla utteeddita; hintte he s'arp'p'eeza bollan ta is'aanaanne ta wogaraa zayitiyaa wotseeddita. 42 Hirggi bayinna asaa kooshshay hintte matan sisettee; matsotteeddawanttukka maaray bayinna asaana bazzuwaappe yeeddino. Hintte kushiyan sagaayetuwaa wotseeddino; k'ay lo"iyaa kallachchatuwaakka hintte huup'iyaan wotseeddino.

43 «Taani ta wozanaan, ‹Hawanttu attuma asatuu ha bollay sharmus's'aan wuri kichcheedda mac'c'a asatuwaana de'uukka Aa gideeddawanttuna sharmus'ana giide haniino?› yaagaad. 44 Attuma Asay sharmus'attinna sharmus'iyaawaadan, unttunttu unttunttunna sharmus'eeddino. Ee, unttunttu he sharmus'anaw k'aak'k'atiyaa Ohooliinanne Ohooliibina sharmus'eeddino. 45 Unttunttu sharmus's'a gidiyaa dirawunne shemppuwaa wod'iyaa diraw, s'illo asatuu sharmus'atuwaa bollanne shemppuwaa wod'iyaawanttu bolla pirddiyaa pirddaa unttunttu bolla pirddiino» yaageedda.

46 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Unttunttu bolla daro asatuwaa dentsetsa akkaade ya. Unttuntta shabbirissiyaanne unttuntta bonk'k'iyaa asatoo aatsaade imma. 47 Ha shabbiriyaa asatuu yiide, unttuntta shuchchaan c'addinonne mashshaan busakkino; unttunttu unttunttu attumanne mac'c'a naanatuwaa wod'ana; unttunttu golliyaakka taman s'uuggino. 48 Mac'c'a Asay ubbay hinttena k'ullennaadan duutsanaw, taani biittaa ubbaappe sharmus'atetsaa essana. 49 Hintte laa"u michchetuu hintte sharmus'atetsaa muruwaanne eek'atoo hintte goyinneedda nagaraa gatiyaa akkana. He wode taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaa gidiyaawaa hintte hewan erana» yaagee.

24

Disttiyaa Leemisuwaa

1 Nuuni omoodetteedda udduppuntsa laytsan, tammantsa aginaan, tammantsa gallassan, Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 2 «Laa asaa na'aw, hawaa hachchi gallassaa mazggobiyaan s'aafa. Ayaw gooppe, Baabloone kaatii Yerusaalame dooddeeddawe hachcha.* 3 Ha makkalanchcha asaw ha leemisuwaa oda; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Madaabiyaa disttiyaa taman wotsaade, haatsaa an tiga. 4 Yaataade gediyaanne anggoosuwaa malatiyaa lo"o ashuwaa ubbaa mus'aade, an yegga; lo"o mek'etsaakka k'ans's'ereetsaade, an kuntsa. 5 Hewoo neeni akkana dorssaaynne deeshshay wudiyaappe dooretteeddawaa gido. Mitsaa disttiyaappe garssaana maaraade, ashuwaakka mek'etsaakka ka"ana gakkanaw doyissa» yaagee› yaagaade oda.

6 «Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Suutsaa gussiyaawanttu katamatiw aayye ana! Shi'iide ubbakka geeyennan is's'eedda madaabiyaa disttiyaa mala iza gidaaddu. I giddon de'iyaa mus'etteedda ashuwaa ubbaa saamaa yeggenaan kushiyaan gaketteeddawaa, ittuwaa ittuwaa kessaade akka.

7 « ‹Ayaw gooppe, he katamata wod'eedda asaa suutsay hanno gakkanaasikka iinan de'ee; suutsaa gussaade, baanan kammanaw biittan gussennan, ayaynne kammenna zaallaa bollan gussaaddu. 8 Haluwaa kesanaw, ta hank'k'uwaa dentsetsanaadan, I kametenna mala, iza gusseedda suutsaa taani zaallaa bollan wotsaad› yaagee.

9 «Hewaa diraw, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Suutsaa gussiyaa katamatiw aayye ana! Taanikka mitsaa loytsa guuppana. 10 Hewaa diraw, daro mitsaa wotsa; tamaakka eetsa. Ashuwaa loytsaade doyissa; c'abbaakka mal"etsa; mek'etsay s'uugetto. 11 I suulliide penttina, Aa bollan de'iyaa madaabiikka bonk'k'ina, Aa bollan de'iyaa k'itay seeranaadaaninne Aa bollan de'iyaa shi'ay s'uugetti d'ayanaadan, mela disttiyaa tamaa bonk'k'uwaa bolla wotsa. 12 He daaburay ubbay c'oo mela gideedda; Aa bollan de'iyaa daro shi'ay haray atto, tamankka kichchibeenna. 13 Hanne Yerusaalame, neeni tuneeddawe ne iita oosuwaanna. Taani neena geeshshanaw daaburinakka, neeni ne tunatetsaappenne ne iita oosuwaappe geeyennan is's'eedda diraw, ne bollan ta hank'k'uu wurana gakkanaw, neeni laa"entso geeyakka. 14 Taani Med'inaa Goday hawaa odaad; hawe hanana. Taani guyye simmikke; k'arettikke; ta k'ofaa laammikke. Ne ogiyaadaaninne ne oosuwaadan, taani neena pirddana. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday› yaagee» yaagiidde yeedda.

Hizk'k'eela Machchata Hayk'k'aaddu

15 Med'inaa Godaa k'aalay k'aykka taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 16 «Laa asaa na'aw, neeni siik'iyaanne ne ayifiyaw lo"iyaa ne machchato taani itti kutsan wod'a aggana. Hewan kayyottoppa, yeekkoppanne afos's'oppa. 17 Oola, shin ne ooliyaa Asay sisoppo; hayk'k'eeddawoo kayyottoppa. Neeni ne huup'iyaan s'aas'iyaawaa s'aas'a; ne gediyankka c'aammaa wotsa. Ne doonaa kammoppa; shochchaakka mooppa» yaagiidde yeedda.

18 Wontta taani asaw odaad; he gallassi omarssi ta machchata hayk'k'aaddu. Wonttetsa gallassi wontta S'oossay taana azazeeddawaadan ootsaad. 19 Yaatina, Asay taana, «Ha neeni ootsiyaawoo biletsay ayentto nuw ayaw odikkii?» yaagiide oochcheedda.

20 Taani unttunttoo hawaadan yaagaade zaaraad; «Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 21 ‹Israa'eeliyaa asaa hawaadan yaaga; Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; hintte c'eek'ettiyaa, hintte ayifiyaw lo"iyaanne hintte shemppuu amottiyaa ta Geeshsha Golliyaa taani tunissana hanay. Hintte guyye ashsheeda hintte attuma naanatuunne hintte mac'c'a naanatuu mashshaan wurana. 22 He wode taani ootseeddawaadan, hinttekka ootsana. Hintte doonaa kammikkita; shochchaakka miikkita. 23 Hintte huup'iyaa s'aas'iita; hintte gediyaan c'aammaa wotsiita. Kayyottikkita woy yeekkikkita. Shin hintte hintte nagaraa gaasuwaan gilk'k'ananne ittuu ittoo olana. 24 He wodiyaan Hizk'k'eeli hinttew malaataa gidanawaa; ubbabaakka I ootseeddawaadan, hintte ootsana. Hawe haniyaa wode, taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaa gidiyaawaa hintte erana› yaagee» yaaga.

25 S'oossay taana hawaadan yaageedda; «Laa asaa na'aw, taani unttunttu nashshechchaanne bonchchuwaa, unttunttu ayifiyaw lo"iyaabaanne unttunttu wozanay amottiyaabaa, k'ay mino gideedda Geeshsha Golliyaa, unttunttu attuma naanatuwaanne unttunttu mac'c'a naanatuwaa unttunttuppe wotsa akkana. 26 He gallassi new woriyaa odanaw itti kessi akkiide atteeda Asay yaana. 27 He gallassi ne doonay dooyettana; neenikka aanana haasayana; laa"entso duude kesakka. Hewaadan hanaade, neeni asaw malaataa gidanaassa. Taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa unttunttu hewan erana yaageedda yaagiidde yeedda» yaagaad.

Ayihuda Gidena Asaa Bolla Odeteedda Pirddaa

25

(25:1—32:32)

Amoonatuwaa Bolla Odetteedda Timbbitiyaa

1 Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda;* 2 «Laa asaa na'aw, ne som"uwaa Amoona biittaakko zaaraadde, Amoonatuwaa bolla timbbitiyaa oda. 3 Hawaadan yaaga; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaa k'aalaa sisite. Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hintte ta Geeshsha Gollii tuniyaa wode, Israa'eeliyaa biittay mela attiyaa wodenne Yihudaa Asay omoodoo biyaa wode, Hashshu! geedda diraw, 4 taani hinttena away doliyaa bagga biittaa asaw laata ootsaade immana. Yaatooppe unttunttu hintte giddon kambbiyaa kees's'ana; de'ana. Hintte maana teeraa unttunttu maana; hintte maatsaakka unttunttu ushana. 5 Taani Raaba katamaa gaalotuu heemettiyaa sa'aa kessana; Amoonatuwaa gadiyaakka dorssaa wudii allas's'iya sa'aa ootsana. Taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa hintte hewan erana» yaagee.

6 « ‹Ayaw gooppe, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hintte Israa'eeliyaa bashshaan kushiyaa bak'k'eedda diraw, guppeedda dirawunne nashettiide k'iliic'eedda diraw, 7 taani hintte bolla ta kushiyaa yeddaad. Hinttena kawutetsatoo omooduwaa ootsaade immana. Taani hinttena asaa giddoppe shoddana; kawutetsatuwaa giddoppekka d'ayissana. Taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa hintte hewan erana» yaagee.

Moo'aaba Biittaa Bolla Odetteedda Timbbitiyaa

8 « ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Moo'aabinne Se'iiri, be'ite, Yihuday hara kawutetsatuwaa mala yaageedda diraw,* 9 taani Moo'aaba biittaa bollan gelaade; woraajjaade Aa zawaa naagiyaa, Beeti-Yashimoota, Ba'aali-Ma'oonanne K'iriyaatayima geetettiyaa, eretteedda katamatuwaa d'ayissana. 10 Hawaappe sintsanaw Amoonatuwaanakka gujjaade, unttunttu kawutetsatuwaa giddon hassayettennaadan, taani unttuntta away doliyaa bagga biittaappe yeedda asatoo duretaadan aatsaade immana. 11 Taani Moo'aaba pirddana. He wode Taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa unttunttu hewan erana» yaagee.

Eedooma Biittaa Bolla Odetteedda Timbbitiyaa

12 « ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Eedoomatuu Yihudaa bolla haluwaa keseedda dirawunne daro bayzzanchcha gideedda diraw,* 13 taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday ta kushiyaa Eedooma bolla yeddana. An de'iyaa asaanne mehiyaa mule d'ayissana; d'ayissaade mela kessana. Temaana katamaappe biide, Dadaana katamaa gakkanaw, unttunttu mashshaan busakettana. 14 Taani Eedoomaw ta asaa Israa'eeliyaa baggana haluwaa kesana. Israa'eelatuu unttunttu bolla ta hank'k'uwaanne ta hank'k'uwaa keeshshaa ootsana. Taani haluwaa keseeddawaa unttunttu erana. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee.

Piliss's'eematuwaa Bolla Odetteedda Timbbitiyaa

15 « ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Piliss's'eematuu barenttu wozanaa iitatetsan haluwaa keseedda dirawunne gam"eedda morkketetsaan Yihudaa kad'iide d'ayissanaw koyeedda,* 16 hewaa diraw Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; taani ta kushiyaa Piliss's'eematuwaa bolla yeddaade Keliitawetuwaa k'ans's'ana. Taani unttunttanne abbaa doonaan atteedawantta ubbaa d'ayissana. 17 Taani unttunttoo wolk'k'aama haluwaa kesana; ta hank'k'uwaan unttuntta murana. Taani unttunttoo haluwaa kesiyaa wode, taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa unttunttu erana» yaagee› yaaga» yaagiidde yeedda.

26

S'iiroosa Katamaa Bolla Odetteedda Timbbitiyaa

1 Nuuni omoodetteedda tammanne ittentsa laytsan, aginaw koyiro gallassan, Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda;* 2 «Laa asaa na'aw, S'iiroosa katamaa Asay nashettiide, ‹Hashshu! Yerusaalame kunddaaddu; Iza laalettaade d'ayeeddanne, izi penggii wagaggi giide dooyetteedda diraw hawaappe sintsan nuuni duretana› yaagiino. 3 Hewaa diraw, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Neenoo, S'iiroosa katamatee, taani new morkke. Abbaa beetay yiyaawaadan, taani daro kawutetsatuwaa ne bollan ahana. 4 Unttunttu ne dirssaa gimbbiyaa kolana; ne miis'aakka laalana. Taani neena biittaa ubbaa k'uc'c'i afi diggina, kallo de'iyaa zaallaa ootsana. 5 Yaatooppe neeni abbaa gidon asatuu Barenttu moliyaa gitiyaa melissanaw mic'c'iyaa sa'aa gidana. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday. Hara kawutetsatuu S'iiroosa katamaa bonk'k'anawantta. 6 He biittan huup'etiyaa katamatuwaan de'iyaa k'eeri katamatuu abbaappe guutsa haakkiyaawanttu mashshaan wurssana. He wode Taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa unttunttu hewan erana› yaagee.

7 «Ubbaa Mooddiyaa S'oossay hawaadan yaagee; ‹S'iiroosa bolla olaa dentsana mala, kaatetoo kaatiyaa gidiyaa Baabloone Kaatiyaa Naabukadanas'oora taani huup'issa baggappe ahana; Aa taani paratuwaana, paraa gaaretuwaana, paraa asatuwaananne daro olanchchatuwaanna ahana. 8 Unttunttu huup'etiyaa biittan k'eeri katamatuwaa mashshaan wurssana; unttunttu neena dooddiide, ne dirssaa gimbbiyaana gatsiide, biittaa kaafana. Yaatiide barenttu gonddalliyaa ne bolla dentsana. 9 Dirssaa gimbbetuwaa dom"iide laaliyaa miishshaan dirssaa gimbbiyaa mentsereetsana; barenttu olaa miishshankka ne miis'aa laalana. 10 Aa paratuu daro gidiyaa diraw, unttunttu dentsiyaa baanay neena kammana. Paratuunne paratuwaa gaaretuu laaletteedda katamaa dirssaa penggiyaa geliyaawaadan, geliyaa wode, unttunttu sissiyaa garmaassunne giiretsay ne dirssaa gimbbiyaa k'aatsana. 11 Unttunttu paratuu ne giddon de'iyaa ogetuwaa ubbaa yed'd'ana. Ne asaakka mashshaan wurssana; ne wolk'k'aama tuussatuukka sa'aan kunddana. 12 Baabloonetuu ne ak'uwaanne ne zal"iyaa miishshatuwaa bonk'k'anawantta. Ne dirssaa gimbbetuwaanne ne lo"o keetsatuwaa ubbaa kolana; he shuchchaa, he mitsaanne he laaletteedda burc'c'e ubbaa afiide, abban olana. 13 Ne mal"o yetsaa taani diggana; ne diitsaa kooshshaykka laa"entso sisettenna.* 14 Taani neena kallo de'iyaa zaallaa ootsana; k'ay neeni asatuu barenttu moliyaa gitiyaa melissanaw mic'c'iyaa sa'aa gidana. Taani Med'inaa Goday hawaa odeedda diraw, neeni laa"entso kees'ettakka. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday› yaagee.

15 «Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday S'iiroosa katamaw hawaadan yaagee; ‹Ne morkketuu ne bollan geliyaa wode, abbaa doonaa biittatuwaan de'iyaa ne Asay siifettiid giirimmiyaa giirintsaa sisiide, yashshaw kokkorana. 16 Hewaappe guyyiyaan, abbaa doonaa biittatuwaan de'iyaa mooddiyaawanttu barenttu oydiyaappe wod'd'ana. Barenttu k'umayuwaanne kushiyan sikkiide alleek'k'isseeda barenttu mayuwaa k'aarana; yashshaw kokkoriidde, biittan uttana. Ne bolla gakkeedda metuwaa k'oppiide, unttunttu daro shabbirettana; kokkorssaykka unttuntta aggenaan is's'ana.*

17 « ‹Hewaappe guyyiyaan, unttunttu new hawaadan yaagiide zilaalana;

« ‹Aayye, eretteedda katamatee,

abbaa giddon wolk'k'aamiyaa asatuu de'iyaa katamatee,

neeni waana laalettaadii!

Neeninne ne giddon de'eedda asatuu

abbaa lank'k'iyaan de'iyaa asaa ubbaa yashisseeddita shin!

18 Neeni kunddiyaa gallassi,

abbaa gas'aan de'iyaawanttu kokkoreeddino.

Abbaa giddon de'iyaa asatuukka,

neeni laaleteedda gaasuwaan dagammeeddino›

yaaganawaa yaagee.

19 «Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Ha"i Asay de'enna katamatuwaadan, taani neena mela kessana. K'ay taani c'iimma abbaa ne bollan ahina, he daro haatsay neena kammana. 20 He wode taani neena duge c'iimma ollaw biyaawanttuna ittippe, adussa wodiyaappe kase hayk'k'eedda asatuwaakko duge yeggana. Neeni biittaappe garssan, beni moogetteedda burc'c'etuu de'iyaa saan, c'iimma ollaw biyaawanttuna ittippe de'anaadan, taani neena ootsana. Neeni laa"entso Asay de'iyaa katamaa kesakka; pas'a de'iyaawanttu biittankka simmaade, ne sa'aa oyk'k'akka. 21 Taani ne wurssetsaa dagantsiyaa wurssetsa ootsana; neeni laa'entso ubbakka de'akka. Asay neena koyana; shin neeni laa"entso ubbakka beettakka. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday› yaagee» yaagiidde yeedda.*

27

S'iiroosaw Keseedda Zilaassaa

1 Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 2 «Laa asaa na'aw, S'iiroosaw zilaala. 3 Abbaa doonaan de'iyaanne abbaa doonaa daro biittatuwaan de'iyaa asaana zal"iyaa, he katamaw hawaadan yaagaade oda; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Neenoo S'iiroosaa, neeni, taani puulan likketiyaawe bayinna kumentsa yaagaade otorettaadda. 4 Ne zaway abbaa gul"aana; neena kees's'iyaawanttu neena loytsiide kees's'eeddino. 5 Ne sank'k'aa Saniira giyaa sa'aappe k'ans's'eedda s'iidan ootseeddino; ne markkabiyaa tuussaa Liibaanoosappe yeedda zigaappe giigisseeddino. 6 Markkabiyaa solddissanaw haatsaa guyye pushakkiyaa ne mook'etuwaa Baasaane etsaappe ootseeddino; ne wuyggiyaa K'op'iroosappe yeedda dumma s'iidaa sank'k'aan ootseeddino; he wuyggiyaa danggarssaa zaaliyaan alleek'k'etteedda. 7 Ne sharay banddiraadan haakuwaan beettana mala, kushiyan sikkiide alleek'k'isseeda Gibs'etuwaa liinuwaappe oosetteeddawaa; neena kamiyaa gaariddotuukka Eliisha wombbaappe yeedda, saluwaa malatiyaanne ochchaa teeraa malatiyaa c'ark'k'iyaappe oosetteeddawantta. 8 Ne markkabiyaa solddissiyaawanttu Sidoonanne Ariwaada geetettiyaa katamatuwaappe yeeddawantta; ne markkabiyaa laaggiyaawanttu looheedda ne asatuwaa. 9 Markkabiyaa giddon za"edasaa shiddiyaawanttu Gebaalappe yeedda c'imatuwaanne eranchcha asatuwaa; abban biyaa markkabiyaa ubbaan de'iyaa oosanchchatuu ne gidon wod'a woy gujja giide palumetiide zal"iino.

10 « ‹ «Paareesappe, Liidiyaappenne Liibiyaappe yeedda olanchchatuu ne olanchchatuwaa maaddiide oletteeddino; barenttu gonddalliyaanne barenttu olaa k'oobiyaa ne giddon kak'k'eeddino; unttunttu neena bonchchisseeddawantta. 11 Ariwaadeppenne Heleekappe yeedda olanchchatuu ne dirssaa gimbbiyaan naagiino; Gamaadappe yeedda asatuu ne adussa gimbbiyaan naagiino. Unttunttu barenttu gonddalliyaa ne gimbbiyaa yuushshuwaan kak'k'eeddino; ne puulaana likketiyaawe bayinna kumentsaa gidanaadan ootseeddawanttu unttuntta.

12 « ‹ «Ne duretetsaa daruwaa gaasuwaan Tarsseesi neenana zal"eedda; I biraa, birataa, k'ork'k'oruwaanne irssaasiyaa immiide, ne miishshaanna laammeedda. 13 Giriikii, Tubaalinne Mesheki neenana zal"eeddino; ayiletuwaanne naasiyaa birataappe oosetteedda miishshaa immiide, ne miishshaanna laammeeddino. 14 Beeti-Togarmmi toggiyaa paratuwaa, olaa paratuwaanne baluk'otuwaa immiide, ne miishshaanna laammeedda. 15 Rooda biittaa Asay neenana zal"eedda; k'ay abbaa doonaa biittatuwaan Asay danggarssaa zaaliyaanne zop'p'iyaa giyaa mitsaa ahiide, new k'ans's'eedda.

16 « ‹ «Ne duretetsaa daruwaa gaasuwaan, Sooriyaa asatuukka neenana zal"eeddino; unttunttu maata malatiyaa ink'k'uwaa, zo'o ink'k'uwaa, yeleelluwaappe oosetteedda alleek'k'uwaa, ochchaa teeraa malatiyaa c'ark'k'iyaa, lee"o liinuwaanne alleek'k'uwaa sikkeedda mayuwaa immiide, ne miishshaanna laammeeddino. 17 Yihudaanne Israa'eeliyaa asatuu neenana zal"eeddino; unttunttu Minitte gade zarggaa, maldduwaa, eessaa, zayitiyaanne balasaame giyaa d'aliyaa zayitiyaa immiide, ne miishshaanna laammeeddino. 18 Ne duretetsaa daruwaa gaasuwaaninne ne shiishsheedda dumma dumma miishshatuwaa gaasuwaan Damask'k'o asatuu neenana zal"eeddino; unttunttu Helbboona woyniyaa eessaanne Saahoora dorssaa isikiyaa immiino. 19 Uzaalan de'iyaa Daanaawetuunne Giriike Amoonatuu ne miishshaanna laammeeddino. Hewaadankka k'ay, k'os's'eedda birataanne dumma dumma k'imaametuwaa new immiide laammeeddino.

20 « ‹ «Dadaana asatuu kooraa gilaasiyaa ahiide zal"eeddino. 21 Arabatuunne K'eedaare biittaa kaappatuu ubbay ne zal"iyaa miishshaw dorssaa maratuwaa, dorssaa orggetuwaanne deeshshatuwaa ahiide zal"eeddino. 22 Saabanne Raa'ima zal"anchchatuu ink'k'uwaa, work'k'aanne lo"o dooretteedda k'imaametuwaa immiide, ne miishshaanna laammeeddino. 23 Kaaraane, Kaneeha, Edene, Saaba, Asoorenne Kilimmaada geetettiyaa katamatuu ubbay neenana zal"eeddino. 24 Unttunttu lo"o mayotuwaa, saluwaa malatiyaa mayuwaa, alleek'k'uwaa sikkeedda mayuwaa, gazza mins's'aafetuwaa, loytsi dook'k'eedda bak'etsaanne wodoruwaa immiide, ne geyaan miishshaanna laammeeddino.

25 « ‹ «Ne miishshatuu Tersseesse zal"anchchatuwaa wolk'k'aama markkabatuwaan c'aanetiide beeddino. Neenikka darobay c'aanetina kumaade, abbaa bollan biyaa markkabiyaa mala gidaadda.* 26 Ne markkabiyaa solddissiyaawanttu neena akkiide, abbaw giddo gishachchaa afeedino; shin away wulliyaa bagga c'arkkuu neena abbaw giddo gishechchan mentsereetseedda. 27 Neeni me'eretteedda gallassi ne duretetsaynne ne zal"iyaa miishshay ubbay, ne markkabiyaa solddissiyaawanttu, ne markkabiyaa laaggiyaawanttu, ne markkabiyaa giddon za"edasaa shiddiyaawanttu, ne zal"anchchatuunne ne giddon olanchchatuu ubbay abbaa giddo muuketteeddino. 28 Markkabiyaan biyaa asatuwaa waasuwaa kooshshay abbaa gas'aa gakkanaw sisettee.

29 « ‹ «Markkabiyaa solddissiyaawanttunne laaggiyaawanttu ubbay barenttu markkabetuwaappe kesiide, abbaa gas'an ek'k'eeddino. 30 Unttunttu ubbaykka barenttu huup'iyaan baanaa k'oliide, bidintsaan gonddorettiidde, ne bayetsaa diraw, iita yeekuwaa yeekkeeddino. 31 New kayyottiide, barenttu huup'iyaa meediide, maak'aa mayyeeddino; unttunttu daro seeletiidde, new yeekkeeddino. 32 New unttunttu hawaadan yaagiide zilaaleeddino;

« ‹ «Ha"i abbaa giddon sirp'p'i geedda,

S'iiroosana likkettiyaawe oonee?

33 Ne zal"iyaa miishshay abbaa pinniide yiyaa wode,

biittan de'iyaa daro asaa kalissaadda;

ne mas'uwaan kaatetuu duretteeddino.

34 Shin ha"i abbaa c'iimman me'erettaadda.

Ne zal"iyaa miishshaykka, new ootsiyaa asatuu ubbatuukka,

neenana abbaa giddon muukettiide d'ayeeddino.

35 Abbaa doonaa biittatuwaan de'iyaa Asay ubbay,

ne bolla gakkeeddawaa be'iide dagammeeddino.

Unttunttu kaatetuukka daro yayyeeddino;

unttunttu som"ii yashshaa erissee.

36 Ne wurssetsay dagantsiyaawaa gideedda;

neeni laa"entso ubbakka de'akka.

Hewaa diraw, biittaa ubbaan de'iyaa,

zal"anchchatuu, Poora! geeddino

yaagiide zilaaleeddino» yaagee› yaaga» yaagiidde yeedda.

28

S'iiroosa Mooddiyaawanttu Bolla Yaana Pirddaa

1 Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 2 «Laa asaa na'aw, S'iiroosa kaappuwaa hawaadan yaagaade oda; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Ne wozanay otoretteedda diraw, Taani s'oossaa; taani abbaa giddo gishechchan, s'oossatuwaa araatan uttaad yaagaadda. Neeni, taani s'oossaadan, aad'd'eeda eranchcha kesaad gaade k'oppooppenne, neeni asaappe attina, s'oossaa gidakka. 3 Neeni Daaneelappekka aad'd'eeda eranchchee? Ay s'uuraykka neeppe geemmennee? 4 Tumukka neeni ne aad'd'eeda eraaninne ne akeekan dure gidaadda; biraanne work'k'aa ne duretaa minjjiyaa golliyaa shiishshaadda. 5 Ne zal"iyaa eran daro wod'iyaa demmaadda; ne duretaappe denddeeddawaan ne wozanay otoretteedda» yaagee.

6 « ‹Hewaa diraw, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Neeni, taani s'oossaadan, aad'd'eeda eranchcha gaade k'oppiyaa diraw, 7 taani ne bolla kawutetsatuwaa ubbaappe mek'etsi bayinna, iita morkkatuwaa ahana; neeni ne aad'd'eeda eran shiishsheedda mas'uwaa ubbaa unttunttu barenttu mashshaan d'ayissana; ne bonchchuwaakka unttunttu tunissana. 8 Neena unttunttu wod'iide, abbaa c'iimman olana. 9 Yaatina, neena wod'ana haniyaawaa sintsan neeni, tumu taani s'oossaa gaanii? Neena wod'iyaawanttu kushiyan neeni asaappe attina, s'oossaa gidakka. 10 Neeni allagatuwaa kushiyan ammanenna Asay hayk'k'iyaa hayk'k'uwaa hayk'k'ana. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa odaad» yaagee› yaaga» yaagiidde yeedda.

S'iiroosa Kaatiyaa Kunddetsaa

11 K'aykka Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 12 «Laa asaa na'aw, S'iiroosa kaatiyaw hawaadan yaagaade zilaala; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Neeni kase aad'd'eeda eran kumeeddawaa; neeni Asay leemisiide odiyaa aad'd'eeda puulanchcha gidaadda. 13 Neeni Edenen, S'oossaa gennetiyaan kase de'aadda; sarddiyoone, toop'aaziyoone, almmaaze, biralle, margide, yasp'p'iide, samppeerenne baluura geetettiyaa al"o shuchchaan alleek'k'ettaade, lo"o work'k'aa alleek'k'uwaa kase mayyaadda; neeni med'etteedda gallassi hawe ubbay new giigeedda. 14 Taani neena naagiyaa kiruube ootsaade suntsaad; yaataade neena okkaad. Ta geeshsha deriyaa bollan neeni de'aadda; k'ay tamaadan p'ooliyaa al"o shuchchatuwaa giddon simerettaadda.

15 « ‹ «Neeni med'etteedda gallassaappe doommaade, iitabay ne bolla beetteedda gallassay gakkanaw, ne ogiyaa ubbaan tooshii bayinnan de'aadda. 16 Ne daro zal"iyaappe denddeeddawaan, makkalan kumaade, nagaraa ootsaadda. Hewaa diraw, ta geeshsha deriyaappe tunabaadan, neena wolk'k'an kessaad. Neenoo, naagiyaa kiruubiyaw, he tamaadan p'ooliyaa al"o shuchchatuwaa giddoppe taani neena yederssaad. 17 Neeni puulanchcha gidiyaa diraw, daro otorettaadda; ne bonchchuwaa gaasuwaan, ne aad'd'eeda eraa tunissaadda. Hewaa diraw, taani neena sa'aan olaad; hara kaatetuu neena be'iide seeretanaadan ootsaad. 18 Ne nagaraa daruwaaninne ne c'imuwaa zal"iyaan, ne goyinniyaa sa'atuwaa ubbaa tunissaadda. Hewaa diraw, taani tamay ne giddoppe kesanaadan ootsaad; ikka neena meedda. Ubbatuu s'eellishshin, taani neena sa'aa bollan bidintsaa kessaad. 19 Neena kase eriyaa kawutetsatuu ubbay nebaan dagammeeddino. Ne wurssetsay yashshiyaawaa gideedda; neeni laa"entso ubbakka de'akka» yaagee› yaagaade zilaala» yaagiidde yeedda.

Sidoona Bolla Yaana Pirddaa

20 Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda;* 21 «Laa asaa na'aw, ne som"uwaa Sidoona katamaakko zaaraadde, Aa bolla timbbitiyaa oda. 22 Hawaadan yaaga; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Neenoo, Sidoonaa, taani new morkke! ne bolla ootsiyaawaan ta bonchchuu k'onc'c'ana. Ne giddon de'iyaawantta pirddiyaawaan taani ta geeshshatetsaa bessiyaa wode, taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa unttunttu ubbay erana. 23 Taani ne giddon iita harggiyaa yeddana; ne ogiyaan suutsay gukkanaadan ootsana. Ubbaa baggana yiyaa olaa gaasuwaan ne Asay mashshaan hayk'k'ana. Taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa unttunttu hewan erana.

24 « ‹ «Hawaappe sintsanaw Israa'eeliyaa yuushshuwaan de'iyaa, Aa kad'iide s'eelliyaa biittaa ubbaappe, aguntsa malanne kashiyaa mala gidiide k'ohiyaabay ooninne de'enna. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaa gidiyaawaa unttunttu hewan erana» yaagee› yaaga» yaagiidde yeedda.

Israa'eeliyaa Asaa Anjjuwaa

25 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Israa'eeliyaa asaa unttunttu laaletteedda kawutetsaa ubbaappe shiishshaade, taani ahiyaa wodenne unttunttu he kawutetsatuwaa ubbaa sintsan taani ta geeshshatetsaa bessiyaa wode, taani ta k'oomaa Yaak'oobaw immeedda barenttu biittan unttunttu de'ana. 26 Hewan unttunttu saruwaan de'ana; golliyaa kees's'ana; woyniyaa turaakka tokkana. Unttuntta kad'iide s'eelliyaa unttunttu shoorotuwaa ubbaakka taani pirddiyaa wode, Israa'eeliyaa Asay saruwaan de'ana. He wode taani Med'inaa Goday unttunttu S'oossaa gidiyaawaa unttunttu hewan erana» yaagee.

29

Gibs'e Bolla Yaana Pirddaa

1 Nuuni omoodetteedda tammantsa laytsan, tammantsa aginaan, tammanne Laa"entsa gallassan, Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda;* 2 «Laa asaa na'aw, ne som"uwaa Gibs'e kaatiyaakko zaaraadde, Aa bollanne Gibs'e biittaa ubbaa bolla timbbitiyaa oda. 3 Hawaadan yaaga; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Neenoo, par"oona; Nayle Shaafaa giddon giseedda, loytsa wolk'k'aamanne yashshiyaa do'aw, Nayle Shaafay tawaa; Aa med'd'eeddawe taana yaagiyaa Gibs'e kaatiyaw, taani new morkke! 4 Taani ne goggoc'c'uwaan hinggitsaa gelissana; ne shaafaan de'iyaa moletuu ne galbbaa pok'uwaanna oyk'k'ettanaadan ootsana; moletuu ne galbbaana oyk'k'etti utti de'ishshin, taani neena haatsatuwaappe goochchaade gas'aa kessana. 5 Taani neenanne ne shaafaan de'iyaa moletuwaa ubbaa mela biittan olana; ne anhay dembban oletti attanawaa; ne anhaa shiishshiide moogiyaawe d'ayana. Taani neena saluwaa kafotoonne sa'aa do'atoo k'uma ootsana. 6 Gibs'en de'iyaa Asay ubbay taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa hewan erana.*

« ‹ «Neeni Israa'eeliyaa asaw mak'k'aa guufiyaa gidaadda; 7 unttunttu neena oyk'k'eedda wode me"ade, unttunttu hashiyaa c'addaadda; unttunttu neenan zemppeedda wode me"ade, unttunttu zokkiyaa duutsaadda. 8 Hewaa diraw, taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday ne bollan mashshaa dentsiyaawantta ahana; unttunttu ne asaanne ne mehiyaa ubbaa wurssana. 9 Gibs'e biittay Asay bayinna melanne ona biittaa gidana. Taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa unttunttu hewan erana.

« ‹ «Hewekka neeni, Nayle Shaafay tawaa; Aa med'd'eeddawe taana yaageedda diraw, 10 taani ne bollanne ne shaafaa bolla denddaad. Taani huup'issa baggana Migidoolappe doommaade, gedissa baggana Asiwaane katamaa, hewaappekka Toop'p'iyaa zawaa gakkanaw Gibs'e ubbaa Asay bayinna melanne ona sa'aa kessana. 11 Asaa gidina mehiyaa gidina, hewaana aad'd'ena; oytamu laytsay wurana gakkanaw, ayaynne hewan de'enna. 12 Taani Gibs'e biittay biittaa ubbaappe aad'd'eeda melanne ona biittaa ootsana; Aa katamatuukka oytamu laytsay wuranaw, hara koletteedda katamaa ubbaappe aad'uwaa kolettiide de'ana. Gibs'e asaa taani kawutetsatuwaa giddoninne hara asaa giddon laalana» yaagee.

13 « ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Oytamu laytsaappe guyyiyaan, taani Gibs'etuwaa laaleedda kawutetsatuwaa giddoppe shiishshana. 14 Taani unttuntta zaaraade ishalssana; unttunttu yeletteedda gedissa Gibs'en de'iyaa Patiroosa biittaa zaarana; hewan unttunttu laafa kawutetsaa gidiide de'ana. 15 Gibs'e hara kawutetsatuwaa ubbaappe aad'd'eeda laafa kawutetsaa gidana. Laa"entso hara kawutetsatuwaa bolla barena d'ok'k'u d'ok'k'u ootsenna. Laa"entso I hara kawutetsaa mooddennaadan, taani izo guutsana. 16 Israa'eeliyaa Asay laa"entso maaduwaa demmanaw unttunttun ammanettena; Gibs'en ammanetteedawe ay keeshshaa bayzzentto Israa'eeliyaa Asay akeekana. Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaa gidiyaawaa unttunttu hewan erana» yaagee› yaaga» yaagiidde yeedda.

Kaatii Naabukadanas'oori Gibs'e S'oonana

17 Nuuni omooddetteedda laatamanne laappuntsa laytsan, koyiro aginaan, koyiro gallassan, Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 18 «Laa asaa na'aw, Baabloone Kaatii Naabukadanas'oori S'iiroosa bolla olaa dentsetsanaw giigeedda; unttunttoo huup'ii bo"atana gakkanaasinne hashiikka madus's'ana gakkanaw, olanchchatuu dees'o tookuwaa tookkanaadan ootseeddino; gido shin, kawuukka olanchchatuukka ha daabura ubbaan unttunttu S'iiroosappe demmeeddawe baawa. 19 Hewaa diraw, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Taani Gibs'e biittaa Baabloone Kaatiyaa Naabukadanas'ooraw aatsaade immana; ikka bare olanchchatuwaa dirgguwaa gidana mala, omooduwaaninne bonk'k'iyaan akkeeddawaa ubbaa akkiide baana. 20 Inne Aa olanchchatuu taw ootseedda diraw, taani aw Gibs'e biittaa unttunttu daaburaw dirgguwaa ootsaade immana. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday› yaagee.

21 «He gallassi taani Israa'eeliyaa asaa mintsana. Hizk'k'eelaa, neenikka asaw odanaadan, taani neena mintsana. Taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa unttunttu hewan erana» yaagiidde yeedda.

30

S'oossay Gibs'a Murana

1 K'aykka Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 2 «Laa asaa na'aw, hawaadan yaagaade timbbitiyaa oda; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «He gallassaw, Aayye ana! yaagiide zilaalite! 3 Ayaw gooppe, he gallassay mateedda! Med'inaa Godaa gallassay gakkeedda! He gallassay shaarii sikkeedda gallassanne kawutetsatuwaa ubbaw meto gallassaa gidanawaa. 4 Gibs'e bolla olay yaana; Toop'p'iyaa bollankka tuggay yaana. Darotuu Gibs'e biittan hayk'k'ana; he biittaa duretetsay bonk'k'ettana; Aa baasuukka bayana. 5 He olay Toop'p'iyaa, Liidiyaa, Liibiyaa, Arabaanne ta c'aak'k'o biittaa asaa ubbaa Gibs'ena gatsiide wurssana» yaagee.

6 « ‹Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Gibs'e maaddiyaawanttu kunddana; Aa otorettiyaa wolk'k'ay wurana. Migidoolappe biide Asiwaane gakkanaw, unttunttu mashshaan hayk'k'ana. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday. 7 Gibs'e biittay biittaa ubbaappe aad'd'eeda mela biittaa gidanawaa; Aa katamatuukka hara koletteedda katamaa ubbaappe aad'uwaa kolettiide de'ana. 8 Taani Gibs'e taman oytsiyaa wodenne Aa maaddiyaawanttu ubbay hayk'k'i wuriyaa wode, taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa unttunttu erana.

9 « ‹ «He gallassi taani saro de'iyaa Toop'p'iyaa asaa dagantsanaw asatuwaa markkabiyaan kiittana. Gibs'e muretiyaa gallassi Toop'p'iyaa asaa bolla tuggay yaana. Be'ite, he gallassay gakkeedda!» yaagee.

10 « ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Baabloone Kaatiyaa Naabukadanas'oora kushiyan taani Gibs'e duretetsaa d'ayissana. 11 Kawutetsatuwaa ubbaappe aad'd'iide, mek'etsaa iitiyaa olanchchatuwaa kaaletsiide yiide, I biittaa d'ayissana; unttunttu Gibs'e asaa bollan mashshaa shoddiide, biittan anhaa kuntsana. 12 Nayle Shaafaa taani melissana; taani Gibs'e iita asatuwaa kushiyan aatsaade immana; unttuntta, he biittaanne an de'iyaawaa ubbaa allagatuwaa kushiyaan d'ayissana. Taani Med'inaa Goday hawaa odaad» yaagee.

13 « ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Memppiisa kataman de'iyaa eek'atuwaanne misiletuwaa ubbaa taani d'ayissana; Gibs'e biittan laa"entso kaappo gidiyaawe de'enna; biittaa ubbaa taani yashissana. 14 Taani Patiroosa giyaa gedissa bagga Gibs'e mela kessana; huup'issa baggana de'iyaa S'o'aane kataman tamaa yeddana; Teebisa katamaakka murana. 15 Gibs'ew geesso gideedda Pelusiyaaman ta hank'k'uwaa gussana; Teebisa asaa ubbaa wurssana. 16 Taani Gibs'en tamaa oytsana; Pelusiyaamikka loytsi tuggatana; Teebisa dirssaa gimbbii kolettana; Memppiisa kataman duus's'enna metuu gakkanawaa. 17 Oona katamaa yalaga asatuunne Bibaasita kataman de'iyaa yalagay ubbay mashshaan wurana; he katamatuukka omoodettiide baana. 18 Gibs'e wolk'k'aa taani mentsereetsiyaa wode, S'aafinaasan gallassay k'ammana; I otorettiyaa wolk'k'ay wurana; Gibs'a shaarii kammana; S'aafinaasa yuushshuwaan de'iyaa katamatuwaa ubbaan de'iyaa Asay omooduwaan baana. 19 Taani Gibs'a hewaadan murana. He wode Taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa unttunttu hewan erana» yaagee› yaaga» yaagiidde yeedda.

Gibs'e Kaatii S'oonetteedda

20 Nuuni omooddetteedda tammanne ittentsa laytsan, koyiro aginaan, laappuntsa gallassan, Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 21 «Laa asaa na'aw, taani Gibs'e kaatiyaa k'esiyaa mentsaad; Aa wooshshaaninne c'urk'k'aan s'aas'i kooliide patsiyaa hiillaykka baawa; hawaappe sintsanaw I minotetsaa ahiide, mashshaa oyk'k'anaw danddayenna. 22 Hewaa diraw, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Taani Gibs'e kaatiyaw morkke. Aw kase me"o k'esiyaanne pas'a de'iyaa k'esiyaa laa"uwaakka taani mentsana; Aa mashshaykka Aa kushiyaappe sa'aan wod'd'anaadan ootsana. 23 Gibs'etuwaa kawutetsatuwaa giddoninne hara biittatuwaan laalana.

24 « ‹Taani Baabloone kaatiyaa laa"u k'esiyaa minisaade, ta mashshaa Aa oytsana. Shin Gibs'e kaatiyaa k'esiyaa mentsana; bare morkkiyaa sintsan I hayk'k'ana haniyaawe ooliyaawaadan olana. 25 Ee, taani Gibs'e kaatiyaa laa"u k'esiyaa daaburssaade, Baabloone kaatiyaa k'esiyaa mintsana. Taani Baabloone kaatiyaa ta mashshaa oytsiyaa wodenne I Gibs'e bolla Aa dentsiyaa wode, Gibs'etuu taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa erana. 26 Gibs'etuwaa taani kawutetsatuwaa giddoninne biittaa ubbaan laalana. He wode taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa unttunttu hewan erana› yaagee» yaagiidde yeedda.

31

Gibs'e Zigaan Leemisetteedda

1 Nuuni omoodetteedda tammanne ittentsa laytsan, heezzentsa aginaan, koyiro gallassan, Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 2 «Laa asaa na'aw, Gibs'e kaatiyawunne asaa ubbaw hawaadan yaagaade oda; ‹Ne gitatetsan neena taani oonana likkoo?

3 « ‹Neeni lo"o daashsha kuway de'iyaa Liibaanoosa zigaa mala. I aduk'k'iide dic'c'eedda; Aa s'eeraykka shaariyaa gakkeedda. 4 Hewan Aa dichchiyaa haatsay de'ee; c'iimmuwaappe kesiyaa pulttotuukka I toketteedda sa'aan yuushshuwaan ubbaan goggiino; he pulttotuu mitsay mokkiyaasaa ubbaa gakkiide ushshiino. 5 He mitsay haatsay dareedda diraw, woran de'iyaa hara mitsaa ubbaappe geesaa aduk'k'ee; Aa daashshatuukka orddenne adussa. 6 Saluwaa kafotuu ubbay Aa daashshan barenttu golliyaa kees's'eeddino; bazzuwaa do'atuukka Aa daashshaa garssan maraa yeleeddino; wolk'k'aama kawutetsatuu ubbay Aa kuwan uttiino. 7 He mitsay bare gitatetsaananne bare daashshaa adussatetsaana ayaa lo"ii! Bare s'ap'uwaakka haatsaa c'iimmaw duge yeddi wotseedda. 8 Haray atto S'oossaa gannatiyankka he zigaanna likkettiyaa zigi baawa;* aawaa mala daashshay de'iyaa s'iiddaykka baawa; hewaa mala boo'iyaa mitsikka baawa. S'oossaa gannatiyankka hewaa mala lo"o mitsay baawa.

9 « ‹Taani Aa daro daashshan puulanchcha ootsaad. Edene giyaa S'oossaa gennetiyaan de'iyaa mitsatuu ubbay Aa k'anaateeddino.

10 « ‹Hewaa diraw, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «He mitsay aduk'k'iide dic'c'eedda diraw, Aa s'eeraykka shaariyaa gakkeedda dirawunne I bare geesan otoretteedda diraw, 11 taani Aa agga aggaad; yaataade wolk'k'aama, allaga kawutetsaw aatsaade immaad. He kawutetsay aw Aa iitatetsaadan ootsana. 12 Mek'etsaa iita allagatuu he mitsaa k'ans's'i olana; k'ans's'eedda tashetuu deretuwaan, wombbatuwaaninne zanggaaratuwaan oletti attana. Aa kuwan uttiyaa hara kawutetsatuu ubbay he sa'aa aggiide baana. 13 Saluwaa kafotuu yiide kunddeedda mitsaa bolla uttana; bazzuwaa do'atuukka Aa tashetuwaa yed'd'ana. 14 Haatsaa matan dic'c'iyaa mitsatuu giddon aawaadan aduk'k'iide, s'eeray shaariyaa gakkiyaa mitsay de'enna. Hayk'k'iya asaa bolla gakkiyaa hayk'k'uwaa pirdday he mitsaa bolla gakkanawaa; he pirdday I hayk'k'iide, duufuwaan geliyaawanttuna Si'ooliyaan gelanaassa» yaagee.

15 « ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «He mitsay Si'ooliyaan geliyaa gallassi c'iimmuwaappe kesiyaa pulttotuu aw kayyottanaadan taani ootsana; he pulttotuwaa haatsay goggennaadan taani ootsana; Liibaanoosikka Aa diraw kayyottanaadan ootsana. K'ay wora mitsay ubbay shullana. 16 Taani he mitsaa Si'ooliyaan oliyaa wode, Aa kunddetsaa kooshshaan kawutetsay ubbay k'aas's'ana. Kunddiide Si'ooliyaan geleedda Edene mitsatuunne haatsaa ushiyaa dooretteeddanne lo"o Liibaanoosa mitsatuu ubbay Aa kunddetsan minetana. 17 Kawutetsatuwaa giddon aanana maadetteedanne Aa kuwan utteedda ubbay kase mashshaan hayk'k'eeddawanttuna gakketanaw aanana ittippe Si'ooliyaan gelana. 18 Edene gannatiyaa giddo mitsatuwaankka hewaa keeshshaa gitaynne lo"uu baawa; shin ha"i Edene mitsatuwaadan, ikka hayk'k'i Si'ooliyaan gelee; hewan I mashshaan hayk'k'eedda ammanibeennawanttu ubbaan gakkettana.

« ‹ «He mitsay Gibs'e kaatiyaanne Aa asaa ubbaa leemiso. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee› yaaga» yaagiidde yeedda.

32

Gibs'e S'adiyaan Leemisetteedda

1 Nuuni omoodetteedda tammanne laa"entso laytsan, tammanne laa"entso aginaan, koyiro gallassan, Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 2 «Laa asaa na'aw, Gibs'e kaatiyaw zilaala! Hawaadan yaaga; ‹Neeni kawutetsatuwaa giddon neena gaammuwaa kessaadda; shin neeni abbaa giddon de'iyaa S'adiyaa mala. Neeni haatsatuwaappe kesaadda; ne gedetuwaan purchchakkaade, haatsaa bulluuk'k'aadda.

3 « ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Daro Asay shiik'iyaa wode, taani ta gitiyaan neena oyk'k'ana; he Asay neena goochchiide, haatsaappe gas'aa kessana. 4 Taani neena biittan olaa aggana; dembbaa bollakka mic'ana; yaataade saluwaa kafotuwaa ubbay ne bolla utissana; biittaa ubbaan de'iyaa bazzuwaa do'atuwaakka ne ashuwaa kalissana. 5 Taani ne ashuwaa deretuwaa bollan laalana; ne wombbatuwaakka ne anhaan kuntsana. 6 Deretuwaa kammiide, shaafatuwaa kumana gakkanaw, ne suutsay gukkanaadan ootsana. 7 Taani neena d'ayissiyaa wode, saluwaa goozana; s'oolinttetuwaakka d'umissana; awaakka shaariyaan kammana; aginayikka bare poo'uwaa diggana.* 8 Neeppe bollaanna de'iyaa saluwaa poo'otuwaa ubbaa d'ayissaade, new biittaa d'umissana. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday.

9 « ‹ «Taani ne bolla gakkeedda bayetsaa oduwaa neeni erenna kawutetsatuwaa ubbaa sisiyaa wode, c'ora asaa wozanay shabbirettana. 10 Taani ne bolla gatsiyaawe kawutetsatuwaa ubbaa dagantsana. Taani ta mashshaa unttunttu sintsan lellesiyaa wode, kaatetuu yashshan kokkorana; neeni kunddiyaa gallassi unttunttu ubbaykka barenttu shemppoo shemppoo yayana» yaagee.

11 « ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday Gibs'e kaatiyaw hawaadan yaagee; «Baabloone kaatiyaa mashshay ne bollan yaana. 12 Hara kawutetsaappe aad'd'iide, mek'etsaa iitiyaa olanchchatuu barenttu mashshaan ne c'ora asaa wurssanaadan taani ootsana. Unttunttu Gibs'e otoruwaa d'ayissana; Aa c'ora asaykka wurana. 13 Daro haatsaa matan de'iyaa mehiyaa ubbaakka taani d'ayissana; hewaappe guyyiyaan, haatsaa bulluk'k'iyaa asaa gidina mehiyaa gidina, ubbakka de'enna. 14 He wode taani ne haatsatuwaa s'illissana; ne shaafatuwaakka woppu ootsaade gogissana. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday. 15 Taani Gibs'e mela kessiyaa wode, an de'iyaawaa ubbaa k'uc'c'aade d'ayissiyaa wodenne an de'iyaa asaa ubbaa shoc'iyaa wode, taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa unttunttu erana.

16 « ‹ «Hewe ubbay unttunttoo zilaaliyaa zilaassaa gidanawaa. Kawutetsatuwaa mac'c'a asatuu Gibs'essinne Aa c'ora asaw zilaalana. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee› yaaga» yaagiidde yeedda.

Duufuwaa Geliyaa Asatuwaabaa

17 Nuuni omoodetteedda tammanne laa"entso laytsan, he aginaan, tammanne ichcheshentso gallassan, Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 18 «Laa asaa na'aw, Gibs'e c'ora olanchchatuwaa diraw yeekka! Gibs'enne wolk'k'aama kawutetsatuwaa mac'c'a naanatuwaa, hara hayk'k'iide duufuwaan geleeddawanttuna ittippe Si'ooliyaa moyzza. 19 Unttunttu, ‹Hinttenoo Gibs'etoo, hintte haratuwaappe aad'd'i lo"iittee? Hintte Si'ooliyaan gelana; hewan hintte S'oossaa ammanibeennawanttuna ittippe moogettana.›

20 «Gibs'e biittaw mashshay shodetti utteedda diraw, unttunttu mashshaan hayk'k'eeddawanttu giddo kunddana; Gibs'e bare c'ora asaa ubbaanna duge gooshettana. 21 Si'ooliyaan de'iyaa wolk'k'aama kaappatuu Gibs'ebaanne Gibs'e maaddeeddawanttubaa haasayiidde, ‹Unttunttu haa duge yeeddino; S'oossaa ammanennan, mashshaan hayk'k'eeddawanttuna unttunttu giseeddino› yaagiino.

22 «Asoore Si'ooliyaan de'ee. Olan hayk'k'eedda Asoore olanchchatuwaa duufotuu Aa yuushshuwaan dooddi utteeddino. 23 He duufotuu c'iimma ollatuwaappe wurssetsaan de'iino. Aa olanchchatuu, kase kawutetsatuwaa ubbaa yashshan kokkorsseeddawanttu, ha"i Aa olanchchatuu duufuwaa yuushshuwaan shiik'k'eeddino. De'uwaan de'iyaawanttu biittaan shabiretsaa med'eeddawanttu ubbatuu mashshaan wureeddino.

24 «Elaamikka Si'ooliyaan de'ee. Elaama olanchchatuu ubbay Aa duufuwaa yuushshuwaan dooddi utteeddino. Ubbatuu shuketteeddino, mashshaan kunddeeddino; de'uwaan de'iyaa asaa biittaan shabbarssa dentseedda ubbay ammanenawantta gidiide yeellaan biittaa garssaa aad'd'eedino; duufuwaa garssa geliide giseeddino. 25 Hayk'k'eeddawanttu gidduwaan Elaamaw sa'ay giigi utteedda. Elaama olanchchatuwaa ubbaa duufotuu Aa yuushshuwaan de'iino; unttunttu ubbaykka mashshaan hayk'k'eeddino. Unttunttu ubbaykka S'oossaa ammanibeennawantta. Unttunttu de'uwaan de'iyaawanttu gidon shabiretsaa dentseedda diraw duufuwaa geleeddawanttuna ittippe giseeddino.

26 «Meshekinne Tubaali olanchchatuwaa asatuwaa duufuu ittippe hewaan de'iino; unttunttu kase de'uwaan de'iyaawanttu biittaan kawutetsatuwaa ubbaa yashshan shabbarseeddawantta gidooppekka, unttunttu ubbaykka mashshaan hayk'k'eeddino. Unttunttu ubbaykka S'oossaa ammanennawantta. 27 Kase olanchchatuu moogettiyaawe barenttu kumentsaa olaa miishshaanna; unttunttu gonddalletuwaa unttunttu tiraan wotsina, unttunttu mashshatuwaa unttunttu huup'isaan wotsina, moogetteeddino. Shin hawanttu hewaa mala kumentsaa bonchchuu imettina moogettibeykkino. Unttunttu kase de'uwaan de'iyaawanttu kawutetsatuwaa shabbarseeddino.

28 «Hintte Gibs'e asatuukka s'oonettananne mashshaan hayk'k'eedda, ammanenna asatuwaana ittippe gisana.

29 «Eedoomi bare kaatetuwaannanne bare mooddiyaawanttunna ittippe Si'ooliyaan de'ee; unttunttukka kase mino olanchchatuwaa; shin ha"i olan hayk'k'eedda, ammanenna asatuwaana c'iimma ollaan geleeddino.

30 «Huup'issa bagga kaappatuunne Sidoona asatuu ubbay duufuwaan de'iino. Unttunttu kase barenttu wolk'k'an asaa yashisseeddino; shin ha"i unttunttukka shuketeeddawanttunna barenttu yeellaana yaa geleeddino. S'oossaa ammanennawantta gidiide, mashshaan hayk'k'eedda asatuwaana ittippe gakketiide, yeellatiide duufuwaa geliino.

31 «Gibs'e kawuunne Aa olanchchatuu mashshaan hayk'k'eedda olanchchatuwaa yaan be'iide minetana. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday. 32 Taani hawaappe kase kawutetsatuu ubbay Gibs'e kaatiyaw de'uwaan de'iyaawanttu biittan yayanaadan ootseeddawaa gidooppekka, inne Aa olanchchatuu S'oossaa ammanennan, mashshaan hayk'k'eedda asatuwaana ittippe gisana. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday» yaageedda.

S'oossay Bare Asaw Immo Hidootaa

33

(33:1—37:28)

S'oossay Hizk'k'eela Wochchiyaa
Asaa Ootsiide Suntseedda

(3:16-21)

1 Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 2 «Laa asaa na'aw, ne biittaa asaw hawaadan yaagaade oda; ‹Taani itti biittaa bollan olaa ahiyaa wode, he biittaa Asay barenttu bolla yiyaawaa wochchiyaa asaa dooro. 3 He wochchiyaawe morkkii yiyaawaa be'inne Asay naagettanaadan, malakataa punnooppe; 4 ay asaynne he malakataa kooshshaa sisiide, naagettennan is's'ina, olay yiide Aa wod'ooppe, suutsaa ac'uu aawaa. 5 I malakataa kooshshaa sisiide, naagettennan is's'eedda diraw, Aa suutsaa ac'uu Aa bollaanna. I sisiide naagetteeddentto, hayk'k'uwaappe attiyaawaa shin! 6 Shin he wochchiyaawe morkkii yiyaawaa be'iide, malakataa punnennan aggooppenne asaa erissana d'ayooppe, olaykka yiide, he asaappe itti uraa wod'ooppe, he uray bare nagaran hayk'k'ee; shin taani Aa suutsaa wochchiyaawaa achchana› yaaga.

7 «Laa asaa na'aw, taani neena Israa'eeliyaa asaw wochchiyaawaa ootsaad; taani new odiyaawaa sisaade asaakka erissa. 8 Itti iita asaa taani, ‹Laa neeni tumu hayk'k'ana› yaagiyaa wode, I bare nagaraappe simmana mala, neeni aw odana d'ayooppe, he nagaranchchay bare nagaran hayk'k'ee; shin taani Aa suutsaa neeppe c'igetana. 9 Shin nagaranchchay bare nagaraappe simmanaadan neeni odina, I is's'ooppe, bare nagaran hayk'k'ee; shin neeni ne shemppuwaa ashshaada.

S'oossay Likkiyaa Pirddee

10 «Laa asaa na'aw, Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaaga; ‹Hintte, «Nuuni ootseedda nagaraynne naak'uu nu bolla de'ee; hewaappe denddeeddawaan nuuni gilk'k'i wureeddo. Yaatina, nuuni waaniide pas'a de'anaw danddayeetto?» yaagiita. 11 Taani Med'inaa Goday de'uwaan hawaadan yaagaade c'aak'k'ay; «Nagaranchchay bare nagaraa aggiide, pas'a de'ana mala koyayippe attina, nagaranchchaa hayk'k'uwaan nashetikke. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday. Hinttenoo, Israa'eeliyaa asaw, simmite; hintte iita oosuwaappe guyye simmite! Ayaw hayk'k'anaw koyiitee?» yaagay› yaaga.

12 «Laa asaa na'aw, ne biittaa asaw hawaadan yaagaade oda; ‹S'illo Asay nagaraa ootsooppe, Aa s'illotetsay Aa ashshenna; k'ay nagaranchchay bare nagaraappe simmi kichchooppe, kase nagaran I murettenna. S'illo asaykka nagaraa ootsooppe, kase s'illotetsaa diraw de'uwaan de'anaw danddayenna. 13 Taani s'illo asaa, «Neeni tumu pas'a de'ana» yaageedda wode, I bare s'illotetsan ammanettiide nagaraa ootsooppe, bare ootseedda nagaran I hayk'k'anaappe attina, kase s'illotetsay aw k'ofettenna. 14 K'ay taani nagaranchcha asaa, «Neeni tuma hayk'k'ana» yaageedda wode, I bare nagaraappe simmiide, pirddaanne suure oosuwaa ootsooppe, 15 miishshaa tal"anaw oytseeddawaa zaarooppe, wuu"eeddabaakka guyye zaarooppe, nagaraa ootsiyaawaa aggiide, de'uwaa immiyaa higgiyaa kaallooppe, yaatooppe, I tuma pas'a de'anaappe attina hayk'k'enna. 16 I kase ootseedda nagaray ittuunne k'ofettenna; ha"i pirddaanne suure oosuwaa ootseedda diraw, I tuma pas'a de'ana.

17 « ‹Shin ne biittaa asay, «Godaa ogii likke gidenna» yaagiino; shin likke gidennawe unttunttu ogiyaa. 18 S'illo Asay bare s'illotetsaa aggiide, nagaraa ootsooppe, I bare nagaran hayk'k'ana. 19 K'ay nagaranchcha Asay bare nagaraappe simmiide, pirddaanne suure oosuwaa ootsooppe, he oosuwaan I pas'a de'ana. 20 Shin hintte, «Godaa ogii likke gidenna» yaagiita. Israa'eeliyaa asaw, taani ittuwaa ittuwaa bolla hintte oosuwaadan oosuwaadan pirddana› yaaga» yaagiidde yeedda.

Yerusaalame Kunddetsay Odetteedda

21 Nuuni omoodettiide tammanne laa"entso laytsan, tammantso aginaan, ichcheshentso gallassan, Yerusaalameppe kessi akki yeedda itti Asay katamay kunddeeddawaa taw odeedda.* 22 He bitanii yaanaappe itti gallassaa kasetiide de'iyaa omarssi Med'inaa Godaa kushii ta bollan shemppeedda; ta doonaykka dooyetteedda; wonttetsa gallassi he bitanii taakko gakkanaappe kasetaade, taanikka haasayaanaw danddayaad.

23 Yaatina, Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 24 «Laa asaa na'aw, Israa'eeliyaa biittan koletteedda katamatuwaan de'iyaa asatuu hawaadan yaagiino; ‹Abrahaame barekka de'iyaa itti asaa; ha biittaa laatteedda; shin nuuni c'ora; biittaykka tuma nuw laataa gadiyaa gidiide imetteedda› yaagiino.

25 «Hewaa diraw, unttunttoo hawaadan yaaga; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hintte ha"ikka shukkiide, suutsay kesibeenna ashuwaa miita; k'ay eek'aw goyinniita; shemppuwaa wod'iita. Hawaa ubbaa ootsiidde, tumu hintte biittaa laattiitee? 26 Hintte hintte mashshaan ammanettiita; hintte tuna oosuwaa ootsiita; hintte ubbaykka hintte shooruwaa shooruwaa mac'c'a asaa tunissiita. Hewaa ubbaa ootsiidde, tumu hintte biittaa laattiitee?» yaagee› yaaga.

27 «Unttunttoo hawaadan yaaga; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani ta de'uwaan c'aak'k'ay: Koletteedda katamatuwaan de'iyaa asatuu mashshaan hayk'k'ana; katamaappe gas'an de'iyaa asatuwaa taani bazzuwaa do'aw k'uma ootsaade immana; deretuwaa bolla gonggolotuwaan de'iyaa asatuu iita harggiyaan hayk'k'ana. 28 Taani he biittaa bayeeddanne mela biittaa kessana; unttunttu otorettiyaa wolk'k'ay wurana; Israa'eeliyaa deretuu ay asaynne aad'd'ena mela sa'aa gidana. 29 Unttunttu ootseedda tunabaa gaasuwaan taani biittaa bayeeddanne mela biittaa kessiyaa wode, taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa unttunttu erana» yaagee› yaaga.

30 «Laa asaa na'aw, Asay katamaa dirssaa miyiyaaninne barenttu golletuwaa penggiyaan ek'k'iide, ittuu ittuwaanna hawaadan yaagiide, nebaa haasayee; ‹Haayite; Med'inaa Godaa mataappe yeedda k'aalay ayentto ane siseetto› yaagiino. 31 Unttunttu kase Asay yiyaawaadan neekko yiino; ta asaadan ne sintsan uttiino; neeni odiyaawaakka sisiino; shin ootsikkino. Unttunttu siik'uwaabaa haasayiino; shin unttunttu wozanay go"aa s'alalaw yaaretee. 32 Be'a, neeni unttunttoo itti siik'uwaa mazamuriyaa lo"o kooshshan yes's'iyaanne diitsaa loytsiide diis's'iyaa asaa mala. Ayaw gooppe, unttunttu neeni odiyaawaa sisiino; shin ittuwaakka ootsikkino.

33 «Shin neeni odeeddawe tumu polettana; polettiyaa wode, timbbitiyaa odiyaawe unttunttu giddon de'iyaawaa unttunttu erana» yaagiidde yeedda.

34

Israa'eeliyaa Hentsanchchatuwaa

1 Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 2 «Laa asaa na'aw, Israa'eeliyaa hentsanchchatuwaa bollan hawaadan yaagaade timbbitiyaa oda; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hinttenoo, hinttena heemmiyaa Israa'eeliyaa hentsanchchatoo, hinttew aayye ana! Hintte wudiyaa heemmanaw bessennee? 3 Unttunttu maatsaa ushiita; unttunttu isikiyaappe dadetteedda suufiyaa mayiita; unttunttuppe mod'd'eeddawantta shukkiide miita; shin wudiyaa suure heemmikkita. 4 Daabureeddawantta minisibeykkita; harggeeddawantta patsibeykkita; me"eeddawantta koolibeykkita; wora beeddawantta zaaribeykkita; bayeeddawantta koyibeykkita. Hintte unttuntta wolk'k'an mek'etsaa iitiide mooddeeddita. 5 Wudii ubbay heemmiyaawe d'ayina laaletteeddino; bazzuwaa do'atoo ubbaw k'uma gideeddino.* 6 Ta wudetuu laaletteeddino; unttunttu zoozetuwaa ubbaa bollanne d'ok'k'a deretuwaa ubbaa bolla bichchaareedino. Biittaa ubbaa gas'aa gakkanaw laaletteeddino; shin unttuntta s'omoosiyaawe woy koyiyaawe baawa» yaagee.

7 « ‹Hewaa diraw, hinttenoo, hentsanchchatoo, Med'inaa Godaa k'aalaa sisite! 8 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani ta de'uwaan c'aak'k'ay: Ta wudiyaa heemmiyaawe d'ayina, ta dorssatuu oyk'k'ettiide, bazzuwaa do'atoo ubbaw k'uma gideeddino. Ta hentsanchchatuu ta wudetuwaa koyibeenna dirawunne unttunttu ta wudetuwaa heemmennan aggiide, barentta heemmeedda diraw, 9 hinttenoo, hentsanchchatoo, Med'inaa Godaa k'aalaa sisite! 10 Taani hintte hentsanchchatoo morkke; ta wudetuwaa taani hintteppe akkana; taani hinttena laa"entso unttunttoo hentsanchchaa kessikke. Hawaappe sintsaw hintte hintte s'alalaa heemmiidde de'ikkita. Ta wudetuwaa taani hintteppe wotsa akkana; hawaappe sintsan unttunttu hinttew k'uma kesikkino. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee.

Lo"o Hentsanchchaa

11 « ‹Ayaw gooppe, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani ta huup'iyaan ta wudetuwaa s'omoosananne koyana. 12 Hentsanchchay bare wudetuwaappe bayina koyiyaawaadan, taanikka ta wudetuwaa koyana; shaarii goozeeddanne d'umay sikkeedda gallassi unttunttu laaletteedda sa'aa ubbaappe taani unttuntta shiishshana. 13 K'ay taani kawutetsatuwaa giddooppenne hara biittaa ubbaappe kessaade shiishshana; unttunttu biittaa ahana. Israa'eeliyaa deretuwaan, pulttotuwaaninne Asay de'iyaa sa'atuwaa ubbaan taani unttuntta heemmana. 14 Taani unttuntta lo"o k'ooruwaan heemmana; k'ay Israa'eeliyaa d'ok'k'a deretuu unttunttu heemettiyaa sa'aa gidanawaa. Hewan unttunttu lo"o k'ooruu de'iyaa Israa'eeliyaa zoozetuwaa bolla heemettananne allas's'ana. 15 Taani ta huup'iyaan ta wudetuwaa heemmananne allas's'issana. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday. 16 Bayeeddawaa koyana; wora beeddawaa zaarana; me"eeddawaa koolana; harggeeddawaakka patsana. Shin mod'd'eeddawaanne minneeddawaa d'ayissana; ayaw gooppe, taani suure pirddiyaa hentsanchchaa» yaagee.

17 « ‹Hinttenoo, ta wudiyaa dorssatoo, hinttebaa gidooppe, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hinttena ubbaakka taani pirddana; keekaa iitaappe, dorssaa deeshshaappe taani shaakkana. 18 Hintte lo"o k'ooruwaan heemettiyaawe gidana d'ayinee, atteeda maataa hintte gediyaan yed'ereetsiyaawe? K'ay hintte s'illo haatsaa ushiyaawe gidana d'ayinee, atteeda haatsaa gediyaan bulluk'k'iyaawe? 19 Ta wudetuu hintte hintte gediyaan yed'ereetseedda maataa maanawunne hintte hintte gediyaan bulluuk'k'oyeedda haatsaa ushanaw bessii?» yaagee.

20 « ‹Hewaa diraw, unttunttoo, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Be'ite, mod'd'o mehiyaa gidonne gilk'k'a mehiyaa gidduwaan taani ta huup'iyaw pirddana. 21 Laafatuwaa hintte hintte miyyiyaaninne hintte morggiyaan sugiyaa dirawunne gas'aa kessana gakkanaw, hintte unttuntta hintte kac'iyaan k'ayc'c'iyaa diraw, 22 taani ta wudetuwaa ashshana. Hawaappe sintsaw ooninne unttuntta oyk'k'enna; ta keeka mehiyaappenne ta iita mehetuwaappe gidduwaan taani pirddana. 23 Taani unttunttu bollan itti hentsanchchaa, ta k'oomaa Daawita suntsana; I unttuntta heemmananne unttunttoo hentsanchchaa gidanawaa.* 24 Hewaappe sintsan taani Med'inaa Goday unttunttu S'oossaa gidana; ta k'oomay Daawite unttunttu giddon kaappuwaa gidana. Taani Med'inaa Goday hawaa odaad.*

25 « ‹ «Taani unttunttunna sarotetsaa c'aak'uwaa c'aak'k'etana; iita do'atuwaakka taani biittaappe diggana; yaatooppe ta wudii bazzuwaan saro de'ana; wora garssankka hirggi bayinnan allas's'ana. 26 Unttunttanne ta deriyaa yuushshuwaan de'iyaa sa'atuwaa anjjana. Unttunttoo koshshiyaa iraakka wodiyaan immana; he iray unttunttoo anjjo gidana. 27 Gaden de'iyaa mitsatuu ayifana; biittaykka katsaa mokkana. Asay ubbay barenttu biittan saro de'ana. Taani unttunttu morgge mitsaa mentsaade, unttuntta ayileyeedawanttu kushiyaappe kessiyaa wode, taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa unttunttu erana. 28 Hewaappe guyyiyaan, unttunttu hara kawutetsatoo bonk'k'iyaabaa gidikkino; biittan de'iyaa do'atuukka unttuntta miikkino. Ayaynne dagantsennan, unttunttu saro de'ana. 29 Taani unttunttoo aradda gadiyaa immana; unttunttu laa"entso koshan wurikkino; woy k'ay hara kawutetsatoo shek'k'iyaabaa kesikkino. 30 He wode unttunttu taani Med'inaa Goday, unttunttu S'oossay unttunttunna de'iyaawaanne Israa'eeliyaa Asay ta asaa gidiyaawaa erana. Ubbaa Mooddiyaa S'oossay hawaa oday. 31 Hinttenoo, Israa'eeliyaa asatoo, hintte ta wudetuwaa; ta k'ooruwaan miyaa wudetuwaa; hintte ta asaa; taanikka hintte S'oossaa. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee› yaaga» yaagiidde yeedda.

35

Eedooma Pirddaa

1 Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda;* 2 «Laa asaa na'aw, Eedooma biittan de'iyaa Se'iira deriyaa bolla ne som"iyaa zaaraade timbbitiyaa oda. 3 Hawaadan yaaga; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; Neenoo, Se'iira Deriyaw, taani new morkke; taani ta kushiyaa ne bolla yeddaade, neena bayeeddanne mela sa'aa kessana. 4 Taani ne katamatuwaa kolana; neenikka mela gidana. Taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa neeni hewan erana.

5 « ‹New Israa'eeliyaana wurenna morkketetsay de'iyaa diraw, unttunttu metuwaa wode, unttunttu wurssetsa muruwaa wode, unttuntta neeni mashshaw aatsaade immeedda diraw, 6 taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday ta de'uwaan c'aak'k'ay; taani neena hayk'k'uwaan murana; neeni hayk'k'uwaappe kessa akkanaw ubbakka danddayakka! Neeni asaa wod'iyaawaa is's'enna diraw, neena wod'iyaa Asay neena kaallana! 7 Taani Se'iira deriyaa bayeedda mela kessana; k'ay hewaana yaanne haanne aad'd'iyaa ubbaakka diggana. 8 Taani ne deretuwaa ubbaa anhaan kuntsana; ne zooziyaa, ne wombbatuunne ne zanggaaratuu mashshaan hayk'k'eeddawanttu anhaan kametana. 9 Taani neena med'inaw mela ootsana; ne katamatuu ona gidana. Taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa hintte he wode erana.

10 « ‹Taani Med'inaa Goday Israa'eeliyaanne Yihudaa biittatuwaan de'ishiina hintte, ha laa"u kawutetsatuwaanne ha laa"u biittatuwaa nuuni oyk'k'ana; unttunttu nuussa gidana geedda diraw, 11 taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday ta de'uwaan c'aak'k'ay; hintte unttuntta morkkiide, unttunttu bolla yiloteedda yiluwaadaaninne k'anaateedda k'anaatiyaadan, taani hinttew zaarana. Taani hinttena pirddiyaa wode, Taani taanatetsaa hinttena erissana. 12 K'ay hintte, Israa'eeliyaa deretuu mela atteeddino; nuuni unttuntta maana mala, nuw imetteeddino› giide, haasayeedda boriyaa ubbaa taani Med'inaa Goday siseeddawaa hintte he wode erana. 13 Neeni ta bolla otorettaaddanne darissaade haasayaadda; taanikka hewaa sisaad» yaagee.

14 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Biittay sa'ay nashettana mala, taani hinttena mela kessana. 15 Israa'eeliyaa asaa laatay mela gideeddawaan hintte nashetteedda diraw, Se'iira Deriyaanne Eedooma biittaa ubbaa taani mela ootsana. Taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa hintte hewan erana yaagee yaaga.»

36

S'oossay Israa'eeliyaa Anjjana

1 «Laa asaa na'aw, Israa'eeliyaa deretoo timbbitiyaa hawaadan yaagaade oda; ‹Hinttenoo, Israa'eeliyaa deretoo, Med'inaa Godaa k'aalaa sisite! 2-3 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hintte morkketuu, hashshu! «Beni d'ok'k'a deretuu ubbay nuw laataa gideeddino!» yaageeddino. Hewaa diraw yaagi timbbitiyaa odite, unttunttu hinttena ubbaa sa'aanna mentsereetsiide mela ootseedda diraw, hintte c'ora kawutetsatuwaan moodetanaadan ootseedda diraw, hintte daro boretiyaabaanne k'iliic'ettiyaabaa oosetteeddita yaagee Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday. 4 Med'inaa Godaa k'aalaa sisite! Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday deretoonne zoozetoo, zanggaaratoonne wombbatoo, yuushshuwaan de'iyaa hara kawutetsatuu oyk'k'eeddanne k'iliic'eedda sa'atoonne bayeeddanne mela gideedda katamatoo hawaadan yaagee. 5 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday tumuwaappe hawaadan yaagee; «Taani ta ees's'iyaa hank'k'uwaan hara kawutetsatuwaa bollanne Eedooma ubbaa bolla haasayaad. Unttunttu wozanaappe nashettiiddenne kad'iidde, ta biittaa barenttoo akkeeddino; hentsaa gadetuwaakka laatteeddino. 6 Hewaa diraw, Israa'eeliyaa biittaabaa timbbitiyaa oda. Kawutetsatuwaa boriyaa diraw, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hank'k'uwaan mishettaade giyaawaa ubbaa deretoo zoozetoo, zanggaaratoonne wombbatoo oda. 7 Yuushshuwaan de'iyaa kawutetsatuu ubbay borettanawaa taani Ubbaa Mooddiyaa Med'ina Goday tumuwaappe c'aak'k'aade oday.

8 « ‹ «Shin hinttenoo, Israa'eeliyaa deretoo, hintte daashana; ta asaw Israa'eeliyaw ayifana. Ayaw gooppe, unttunttu ellekka barenttu biittaa simmana. 9 Taani hinttenanna de'ay; taani hinttekko simmana; hintte biittay goshettananne zerettana. 10 Taani Israa'eeliyaa asaa payduwaa ha biittan darissana; katamatuwaan Asay de'ana; laaletteedda sa'atuu simmiide gimbbettana. 11 Taani asaakka mehiyaakka hintte bolla darissana; unttunttu yelettananne c'orattana. Beniwaadankka hintte bolla Asay de'anaadan taani ootsana. Taani hinttew kasewaappe aad'd'iyaa lo"obaa ootsana. Taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa hintte hewan erana. 12 Taani ta Asay Israa'eelii hintte bollaan zaari de'anaadan ootsana. Laa"entso he biittay hintte naanatuwaa d'ayissenna. Unttunttu hinttena laattana; hinttekka unttunttoo laata gidana» yaagee.

13 « ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; Asay he biittaa, hintte kawutetsaykka na'ay bayinnawaa ootseedda hintte biittaykka asaa miyaawaa yaagiyaawe tuma. 14 Hewaa diraw, hawaappe sintsanaw ha biittatuu asaa miikkitanne hintte kawutetsaa na'ay bayinnawaa kessikkita. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday. 15 K'ay kawutetsatuwaa boriyaa hawaappe sintsanaw taani hinttena sissikke; hintte asaa yeellaakka hawaappe sintsanaw tookkikkita; k'ay he biittay hinttew d'ube gidana. Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday yaagee› yaaga» yaagiidde yeedda.

16 K'aykka Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 17 «Laa asaa na'aw, Israa'eeliyaa asatuu barenttu biittan de'iyaa wode, unttunttu barenttu ogiyaaninne barenttu oosuwaan biittaa tunisseeddino; ta sintsan unttunttu eeshshay mac'c'a asaa piilaa tunatetsaa mala. 18 Unttunttu biittan suutsaa gusseedda dirawunne barenttu eek'an biittaa tunisseedda diraw, ta hank'k'uwaa unttunttu bollan gussaad. 19 Taani unttuntta kawutetsatuwaa giddon laalaad; unttunttukka biittaa ubbaan laaletteeddino. Taani unttuntta unttunttu eeshshaadaaninne unttunttu oosuwaadan pirddaad. 20 Unttunttu beedda sa'aa ubbaan Asay unttuntta, ‹Hawanttu Med'inaa Godaa asatuwaa; shin unttunttu Aa biittaappe keseeddawantta› yaagee; hewan unttunttu ta geeshsha suntsaa tunisseeddino. 21 Shin Israa'eeliyaa Asay beedda kawutetsatuwaa ubbaa giddon tunisseedda ta geeshsha suntsaabay taana michchee.

22 «Hewaa diraw, neeni Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaaga; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hinttenoo, Israa'eeliyaa asatoo, taani hawaa ootsiyaawe, hintte beedda kawutetsatuwaa ubbaa giddon tunisseedda ta geeshsha suntsaa diraassappe attina, hintte diraassa giddenna. 23 Hintte tunissina, kawutetsatuwaa giddon tuneedda ta wolk'k'aama suntsaa geeshshatetsaa taani bessana. Unttunttu s'eellishshin, hintte baggana taani ta geeshshatetsaa bessiyaa wode, taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa unttunttu erana. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday.

24 « ‹ «Ayaw gooppe, taani hinttena kawutetsatuwaa giddoppe kessana; biittaa ubbaappekka shiishshana. Hintte biittaa zaaraadde ahana. 25 Taani hinttena s'illo haatsaan pushakkana; hinttekka geeyana; yaataade hinttena hintte tunatetsaa ubbaappenne hintte eek'aa ubbaappe geeshshana.

26 « ‹ «Taani hinttew ooratsa wozanaa immana; ooratsa ayaanaakka hintte giddon wotsana; k'ay shuchchaa wozanaa hintteppe kessaade, ashuwaa wozanaa immana.* 27 Taani ta Ayaanaa hintte giddon wotsana; yaataade hintte ta wogaa kaallanaadaaninne ta higgiyaa minisiide naaganaadan ootsana. 28 Taani hintte mayzza aawaatoo immeedda biittan hintte de'ana; hintte ta asaa gidana; taanikka hintte S'oossaa gidana. 29 Hintte tunatetsaa ubbaappe taani hinttena ashshana; katsay hinttew daranaadan ootsana; koshaakka laa"entso hintte bolla ahikke. 30 Koshaa gaasuwaan hintte kawutetsatuwaa giddon kawushshennaadan, taani hintte mitsaa ayifiyaanne hintte shoyk'aa katsaa darissana. 31 He wode hintte hintte iita ogiyaanne hintte lo"o gidenna oosuwaa hassayana; hintte nagaraanne hintte tuna oosuwaa diraw, hintte hinttena shenetana. 32 Taani hawaa ubbaa ootsiyaawe hintte diraassa gidennawaa erite. Hinttenoo, Israa'eeliyaa asatoo, hintte hintte hanotan yeellatitenne kawushshite. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee.

33 « ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani hinttena hintte nagaraa ubbaappe geeshshiyaa gallassi, hintte katamatuwaan zaaretsiide Asay de'anaadan ootsana; koletteeddawanttukka simmiide gimbbettana. 34 Aa mataana aad'd'iyaa asaa sintsan mela gidiide de'iyaa biittay mela gidiyaawaa aggiide goshettana. 35 Asay haasayiidde, hawe kase mela gideedda biittay ha"i Edene Gennetiyaa mala gideedda; kase koleteedda, Asay de'ennanne mela katamatuukka ha"i yuushshuu gimbbetteedanne Asay de'iyaa katamatuwaa gideedino yaagana. 36 He wode hintte yuushshuwaan de'iyaa atteeda kawutetsatuu, taani Med'inaa Goday koleteedda katamatuwaa zaaraadde kees's'eeddawaanne mela biittay simmiide katsaa mokkanaadan ootseeddawaa erana. Taani Med'inaa Goday hawaa odaad; taani odeeddawaa taanikka ootsana» yaagee.

37 « ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Israa'eeliyaa Asay k'aykka itti gedenne taana maaduwaa oochchanaadan ootsana; yaataade unttunttu payduwaa wudiyaadan c'orissana. 38 Yarshshiyaa mehiyaa wudiyaadan, Yerusaalamen baalaa gallassan yarshshoo shiishsheedda wudiyaadan, unttunttu koleteedda katamatuwaan asaa wudii kumana. Taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa unttunttu he wode erana» yaageedda› yaaga» yaagiidde yeedda.

37

Mela Mek'etsay De'iyaa Zanggaaraa

1 Med'inaa Godaa kushii ta bolla wod'd'eedda; I taana Med'inaa Godaa Ayyaanan kessiide, mek'etsay kumi utteedda wombban wotseedda. 2 I taana unttunttu giddon yaanne haanne kaaletseedda; taanikka kinchchilli meleedda daro mek'etsatuu kumeeddawantta wombbaa giddon be'aad. 3 I taana, «Laa asaa na'aw, ha mek'etsatuu simmiide, pas'a shemppuwaanna de'anaw danddayiinoo?» yaageedda.

Taani, «Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw, hawaa neeni eraasa» yaagaad.

4 I taana hawaadan yaageedda; «Ha mek'etsatoo hawaadan yaagaade timbbitiyaa oda; ‹Hinttenoo, mela mek'etsatoo Med'inaa Godaa k'aalaa sisite, 5 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday ha mek'etsatoo hawaadan yaagee; «Taani shemppuwaa hintte giddo gelissana; yaatooppe hintte pas'a de'ana. 6 Taani hintte bolla gildayiyaa (s'ap'otuwaa) wotsaade, ashuukka hintte bolla simmanaadan ootsaade, hinttena galbbaa mayzzana. Hintte pas'a shemppuwaanna de'ana mala, taani hintte giddo shemppuwaa gelissana. He wode hintte taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa erana» yaagee› yaaga» yaageedda.

7 I taana azazeeddawaadan timbbitiyaa odaad; taani timbbitiyaa odishin, k'alc'c'ik'alc'c'iyaa kooshshay sisetteedda; k'ay mek'etsatuu shiik'iide, bare sa'aan sa'aan oyk'k'etteeddino. 8 Taani s'eelliyaa wode, unttunttu bollan s'ap'otuu de'iino; ashuukka unttunttu bollan simmeedda; galbbaakka mayyeeddino; shin shemppuu unttunttun de'enna.

9 Yaatina, I taana hawaadan yaageedda; «Laa asaa na'aw, c'arkkoo timbbitiyaa hawaadan yaagaade oda; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Neenoo, c'arkkoo, oyddu zooziyaannakka haaya; unttunttu shemppuwaanna de'anaadan, ha hayk'k'eeddawanttu giddo zaaraadde punna» yaagee› yaaga» yaageedda. 10 I taana azazeeddawaadankka, taani timbbitiyaa odaaddi; shemppuu unttunttu giddo gelina pas'iide, loytsi daro olanchchatuwaa gidiide ek'k'eeddino.*

11 Hewaappe guyyiyaan, I taw hawaadan yaageedda; «Laa asaa na'aw, ha mek'etsatuu kumentsaa Israa'eeliyaa asaa leemiso; Israa'eeliyaa asaykka, ‹Nu mek'etsatuu meleeddino; nu sintsa nashechchaykka kichcheedda; nuuni ubbaanna d'ayeeddo› yaagiino. 12 Hewaa diraw, unttunttoo hawaadan yaagaade timbbitiyaa oda; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hinttenoo, ta asatoo, taani hintte duufuwaa dooyana; hinttena hewaappe kessana; taani hinttena zaaraadde, Israa'eeliyaa biittaa ahana. 13 Ta asatoo, taani hintte duufuwaa dooyiyaa wodenne hinttena kessiyaa wode, taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa hintte erana. 14 Taani ta Ayaanaa hintte giddon wotsana; hintte pas'a de'ana. K'ay taani hinttena hintte biittan wotsana. He wode taani Med'inaa Goday odiyaawaanne odaade ootseeddawaa hintte erana. Taani Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee› yaaga» yaageedda.

Itti Kaatiyaanne Itti Asaa

15 Zaariidekka Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 16 «Laa asaa na'aw, itti mitsaa S'am"aa akkaade, Aa bolla, ‹Hawe Yihudaawaanne aanana de'iyaa Israa'eeliyaa asaawaa› yaagiyaawaa s'aafa. K'ay hara S'am"aa akkaade, Aa bolla, ‹Hawe Efireemawaa; ikka k'ay Yooseefowaanne aanana de'iyaa Israa'eeliyaa asaawaa› yaagiyaawaa s'aafa. 17 Hewaappe guyyiyaan, unttunttu ne kushiyan itti gatimaa gidanaadan, unttunttu laa"uwaa ittippe gatsa.

18 «Ne biittaa Asay neena, ‹Hawe neeni ootsiyaawe ayee? Nuw biletsaa oda› yaagiide oochchiyaa wode, 19 unttunttoo hawaadan yaaga; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani Efireema kushiyan de'iyaa Yooseefo gatimaanne aanana de'iyaa Israa'eeliyaa zaratuwaa akkanaw hanay; akkaade unttunttu laa"uwaa itti gatimaa ootsanaw, Yihudaa gatimaana gatsana. Yaatooppe unttunttu laa"uu ta kushiyan ittuwaa gidana» yaagee› yaaga.

20 «He neeni unttunttu bolla s'aafeedda laa"u gatimatuwaa unttunttu sintsan oyk'k'aade, 21 unttuntta hawaadan yaaga; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Israa'eeliyaa asaa unttunttu beedda kawutetsatuwaa giddoppe kessana; taani unttuntta ubba saappe shiishshaade, unttunttu biittaa zaaraadde ahana. 22 Israa'eeliyaa deretuwaa bolla, unttunttu biittan taani unttuntta itti kawutetsaa ootsana; unttunttu ubbaa bolla itti kaatii kaatetana. K'ay unttunttu laa"entso laa"u biittaa kesikkino; woy laa"u kawutetsaa gidiide shaakkettikkino. 23 Hewaappe guyyiyaan, unttunttu barenttu eek'atuwaaninne barenttu sheneyiyaabatuwaan, woy barenttu naak'uwaan barentta tunissikkino. Waaniide gooppe, taani unttuntta unttunttu guyye simmeedda nagaraa ubbaappe ashshana; k'ay taani unttuntta geeshshana. Unttunttu ta asaa gidana; taanikka unttunttu S'oossaa gidana.

24 « ‹ «Ta k'oomay Daawite unttunttoo kaatiyaa gidana; unttunttoo ubbaw itti hentsanchchaa s'alalay de'ana. Unttunttu ta higgiyaa kaallana; ta wogaakka minisiide naagana.* 25 Taani ta k'oomaa Yaak'oobaw immeeddanne hintte mayzza aawotuu de'eedda biittan unttunttu de'ana. He biittan unttunttu, unttunttu naanatuunne unttunttu naanatuwaa naanatuu med'inaw de'ana; ta k'oomay Daawite unttunttu bollan med'inaw kaappuwaa gidana. 26 Taani unttunttunna Sarotetsaa c'aak'uwaa c'aak'k'etana; he c'aak'uukka unttunttunna med'inaa c'aak'uwaa gidanawaa. Taani unttuntta minisaade essana; unttunttu payduwaakka c'orissana; ta Geeshsha Golliyaakka med'inaw unttunttu giddon wotsana. 27 Yaataade taani hewan unttunttunna de'ana. Taani unttunttu S'oossaa gidana; unttunttukka ta asaa gidana.* 28 Ta Geeshsha Gollii unttunttu giddon med'inaw de'iyaa wode, Israa'eelatuwaa geeshshiyaawe taana, Med'inaa Godaa gidiyaawaa kawutetsatuu erana» yaagee› yaaga» yaagiidde yeedda.

38

Googa Bolla Odetteedda Timbbitiyaa

(38:1—39:29)

1 Med'inaa Godaa k'aalay taakko hawaadan yaagiidde yeedda; 2 «Laa asaa na'aw, Maagooga biittan de'iyaa Googakko, Meshekanne Tubaala asaw waanna kaappuwaakko simmaade, Aa bolla timbbitiyaa oda.* 3 Hawaadan yaaga; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; Laa Googaa, Meshekanne Tubaala asaw waanna kaappoo, taani new morkke. 4 Taani neena guyye zaarana; ne goggoc'c'uwaan maaggaa gelissaade, neena ne kumentsaa olanchchatuwaanna, ne paratuwaana, kumentsaa olaa miishshaa mayyeedda ne paraa asatuwaananne barenttu mashshaa lellesiyaa, wolk'k'aamanne guutsa gonddalliyaa oyk'k'eedda guyte asaana neena goochchaade kessana. 5 Paariseppe, Top'p'iyaappenne Liibiyaappe yeedda Asay gonddalliyaa oyk'k'iide, huup'iyaan birataa k'oobiyaa wotsiide, unttunttunna gidana.* 6 K'ay Goomerinne Aa olanchchatuu ubbay, huup'issa gas'an Beeti-Togarmminne Aa olanchchatuu guyttii, he c'ora asatuu neenana gidana.

7 « ‹Neeninne neekko shiik'eedda Asay ubbay giigite; hinttena makkite. Yaataade neeni unttuntta azaziyaawaa gida. 8 Daro wodiyaappe guyyiyaan, neeni koyettana; sintsappe yaana laytsatuwaan neeni daro wodiyaa mela gidiide de'eedda biittaa, olaappe shemppeedda biittaa, an Asay daro kawutetsatuwaappe Israa'eeliyaa deretuwaakko shiik'eedda biittaa geleedda. Unttunttu daro kawutetsatuwaappe shiik'eeddawanttanne ubbaykka ha"i saruwaan de'iyaawantta. 9 Neeni, ne olanchchatuunne neenana de'iyaa daro kawutetsatuu gotiyaadan denddana; hintte shaariyaadan, biittaa kammana› » yaagee.

10 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «He wode k'ofay ne wozana giddo yiina, neeni iitabaa halchchana. 11 Neeni hawaadan yaagana; ‹Taani he direttibeenna k'eeri katamatuu de'iyaa biittaa gelaade; he woppu giide, hirggi bayinnan de'iyaa asatuwaa, unttunttoo ubbawukka dirssaa, penggii woy kulubbuu bayinnawantta taani olana. 12 Taani unttuntta omooddananne bonk'k'ana; kase mela gideedda biittaa simmiide utteedda, kawutetsatuwaa giddoppe shiik'eedda, miizzaanne miishshaa mooddeedda, biittaw gul"an utteedda asaa bollan ta kushiyaa dentsana yaagana. 13 Saaba asay, Dadaana asaynne Tarsseese katamatuwaa zal"anchchatuu yalaga olanchchatuu ubbay, Neeni bonk'k'anaw yaad? Neeni ne olanchchatuwaa omooduwaa toossanaw, biraanne work'k'aa afissanaw, miizzaanne miishshaa akkanawunne loytsi daro omooduwaa oyk'k'anaw shiishshaaddii? yaagana› yaagee» yaaga.

14 Hewaa diraw, «Asaa na'aw, Googa bolla timbbitiyaa oda. Hawaadan yaaga; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; he wode, ta Asay Israa'eelii hirggi bayinnan de'iyaa wode, neeni akeekana. 15 Neeni de'iyaa huup'issa gas'aa biittaappe yaana. Neeninne neenana c'ora kawutetsatuu paraa toggiide, mino olanchchaa gidiide, guyttii yaana. 16 Biittaa kammiyaa shaariyaadan, neeni ta asaa Israa'eeliyaa bolla olana. Laa Googaa, sintsappe yaana wode, taani neena ta biittaa bolla woraajjissana. Hewaa taani ootsiyaawe kawutetsatuu taana eranaassanne taani ne baggana ootsiyaawaan ta geeshshatetsay unttunttu sintsan beettanaassa› » yaagee.

17 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani ta k'oomatuwaa baggana, Israa'eeliyaan timbbitiyaa odiyaawanttu baggana kase aad'd'eeda wode odeeddawe neena. Unttunttu he wode daro laytsaa taani neena unttunttu bolla ahanawaa odeeddino» yaagee.

Googa Bolla Yiyaa Pirddaa

18 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Googi Israa'eeliyaa bolla geliyaa wode, ta hank'k'uu suullana. 19 He wode Israa'eeliyaa biittan wolk'k'aama biittaa k'aatsay hanana; hewaa taani ta mishuwaaninne ta ees's'iyaa hank'k'uwaan awaayay. 20 Abbaa molii, saluwaa kafuu, deriyaan de'iyaa mehiinne do'ay, sa'aa bollan wos's'i k'aas's'iyaa med'etaa ubbaynne sa'aan de'iyaa Asay ubbay ta sintsan kokkorana. Deretuu kunddana; aafotuukka woddana; k'ay dirssaa gimbbii ubbaykka kolettenna. 21 Taani ta deretuwaa ubbaan Googa bolla mashshay denddanaadan ootsana; olanchchatuu barenttu mashshaa barenttu bolla zaariide, ittuu ittuwaa siifana. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday. 22 Taani iita harggiyaaninne hayk'k'uwaan Aa murana; k'ay wolk'k'aama iraa, shachchaa, ees's'iyaa diiniyaa taani Aa bolla, Aa olanchchatuwaa bollanne aanana de'iyaa c'ora kawutetsatuwaa bolla bukissana. 23 Hewaadan ootsaade, taani ta gitatetsaanne ta geeshshatetsaa bessana. K'ay daro kawutetsatuwaa taani taanatetsaa erissana. Taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa unttunttu hewan erana» yaagee yaaga.

39

Googi S'oonettana

1 «Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Laa asaa na'aw, Googe bolla timbbitiyaa oda. Hawaadan yaaga; «Meshekanne Tubaala asaw waanna kaappoo Googaa, taani new morkke. 2 Taani neena guyye zaarana; huup'issa haakko biittaappe goochcha kessaade, Israa'eeliyaa deretuwaa bolla taani neena ahana. 3 Hewaappe guyyiyaan, taani ne haddirssa kushiyaappe wonddaafiyaa, ne ushechcha kushiyaappe wonddaafiyaa pootsaa shoc'aade olissana. 4 Neeni, ne olanchchatuunne neenana de'iyaa kawutetsatuu ubbay Israa'eeliyaa deriyaa bollan kunddi attana. Taani hintte ashuwaa miyaa kafotoonne bazzuwaa do'atoo k'uma ootsaade immana. 5 Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday odeedda diraw, hintte mils's'i geedda dembban kunddi attana. 6 Maagooga biittaaninne abbaa doonaan, hirggi bayinnan utteedda asaa bollan taani ees's'iyaa tamaa yeddana. Taani Med'inaa Godaa gidiyaawaa unttunttu hewan erana. 7 Taani ta geeshsha suntsay ta asaa Israa'eeliyaa giddon erettanaadan ootsana. Hawaappe sintsanaw ta geeshsha suntsay shek'k'ettenna. Hewaappe guyyiyaan, kawutetsatuu taani Med'inaa Godaa, Israa'eeliyaa Geeshsha gidiyaawaa erana» yaaga› yaagee.

8 «Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹ «He gallassay yaana; attena» yaagaade taani odeedda gallassay hawaa. 9 He wode Israa'eeliyaa katamatuwaan de'iyaa Asay kesiide, olaa miishshatuwaa ubbaa taman eetsana; hewanttukka wolk'k'aamanne guutsa gonddalletuwaa, wonddaafetuwaanne mashshatuwaa, tooratuwaanne dullatuwaa. Laappun laytsaa kumentsaa unttunttu hewantta eetsiyaa mitsaa kessiide go'ettana. 10 Unttunttu mitsaa mis'anaw woy woraappe eetsiyaa mitsaa k'ans's'anaw koshshenna. Ayaw gooppe, unttunttu shiishsheedda olaa miishshatuwaa eetsiyaa mitsaa ootsiide go'ettana. Barentta bonk'k'eeddawantta unttunttu bonk'k'ana; barenttubaa akkeedawanttuppe unttunttuwaa akkana. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday.

11 « ‹He gallassi Googi moogettiyaa sa'aa taani aw Israa'eeliyaa biittan immana. He sa'ay abbaappe away doliyaa baggana de'iyaa Ogiyaa Asatuwaa Wombbaa giyaa wombbaa giddona gidanawaa. Googinne Aa olanchchatuu ubbay hewan moogettiyaa diraw, unttunttu duufuu hewaana hamettiyaa asaw ogiyaa gorddana. He sa'aykka k'ay, «Googa Olanchchatuwaa Wombbaa» geetettiide s'eegettana. 12 Hewaappe guyyiyaan, Israa'eeliyaa Asay biittaa geeshshanaw, laappun aginaa kumentsaa he anhaa moogiidde gam"ana. 13 He biittan de'iyaa Asay ubbay anhaa moogiyaawaan maadettana; hewaa diraw, taani ta bonchchuwaa k'onc'issiyaa wode unttunttoo bonchcho suntsaa gidanawaa. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday. 14 Laappun aginaappe guyyiyaan, atteeda anhay de'ooppe, biittay geeyanaadan, yuuyyi yuuyyiide atteeda anhaa koyi mooganaw, Asay doorettana. 15 Unttunttu biittan yuuyyishina, asaa mek'etsay beettooppe, he mek'etsaa miyyiyaan malaataa wotsana. Moogiyaawanttu yiide, Googa Olanchchatuwaa Wombban moogana. 16 Hewaadan ootsina biittay simmiide geeyana. Hewaa heeraan, «Olanchchatuwaa Katamaa» geetetti s'eegettiyaa katamay de'ana› yaagee.

17 «Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Laa asaa na'aw, kafuwaa zare ubbaanne sa'aa do'atuwaa ubbaa hawaadan yaagaade s'eesa; «Taani hinttew Israa'eeliyaa deretuwaa huup'iyaan giigisseedda wolk'k'aama yarshshuwaa ubba saappe shiik'iide, ittippe haayite. Hewan hintte ashuwaa maana; suutsaakka ushana.* 18 Hintte mino asatuwaa ashuwaa maana; biittaa kaappotuwaa suutsaakka ushana. Unttunttu hinttew dorssaa galssaa, ank'k'ara dorssaa, deeshsha koliyaanne orddo booraa mala gidana. Unttunttu ubbaykka d'iiketteedda Baasaane mehetuwaa mala. 19 Taani hinttew giigissiyaa yarshshuwaappe kallana gakkanaw, mod'd'uwaa hintte maana; k'ay matsottana gakkanaw, suutsaa hintte ushana. 20 Taani hinttew aatsiyaa maaddaappe paratuwaa, paraa asatuwaa, mino asatuwaanne dumma dumma k'ommo wotaadaratuwaa hintte ganjjii kallana gakkanaw hintte maana» yaagaade s'eesa. Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday.

21 « ‹Taani kawutetsatuwaa giddon ta bonchchuwaa k'onc'c'issana. K'ay taani muriyaa muruwaanne taani unttunttu bollan dentseedda ta kushiyaa kawutetsatuu ubbay be'ana. 22 He gallassaappe doommiide, Israa'eeliyaa Asay taani Med'inaa Godaa unttunttu S'oossaa gidiyaawaa erana. 23 K'ay Israa'eeliyaa Asay omooduwaan beeddawe barenttu nagaraa gaasuwaana gidiyaawaa hara kawutetsatuu erana. Unttunttu taw ammanettennan is's'eedda diraw, taani ta som"uwaa unttunttuppe gentsaade, unttuntta unttunttu morkketoo aatsaade immaad; unttunttu ubbaykka olan hayk'k'i wureeddino. 24 Unttunttu tunatetsaanne unttunttu iitatetsaa keeshshaa unttunttoo bessiyaa muruwaa muraad; ta som"uwaakka unttunttuppe gentsaad› yaagee.

25 «Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Ha"i taani Yaak'ooba zaratuwaa omooduwaappe zaaraadde dureyana; k'ay Israa'eeliyaa asaa ubbaw k'arettana. Taani ta geeshsha suntsay shek'k'ettennaadan ootsana. 26 Unttunttu unttuntta yashshiyaawe ittuunne bayinna saan, barenttu biittan saro de'ussaa doommiyaa wode, kase barenttu yeellaanne taw unttunttu ammanettennan is's'eeddawaa dogana. 27 Taani unttunttu kawutetsatuwaa ubbaa giddoppe zaaraadde ahana; k'ay unttunttu morkkatuwaa biittaappekka unttuntta shiishshana. Hewaadan ootsaade, taani geeshsha gidiyaawaa unttunttu baggana kawutetsatuwaa ubbaa bessana. 28 Taani unttunttu kawutetsatuwaa giddo omoodoo yeddeedda dirawunne unttuntta shiishshaade, unttunttu biittaa zaareedda diraw, taani Med'inaa Godaa unttunttu S'oossaa gidiyaawaa unttunttu erana. Taani unttunttuppe ittuwaanne kawutetsatuwaa giddon aggikke. 29 Taani ta Ayaanaa Israa'eeliyaa asaa bolla gussana; laa"entso ta som"uwaa unttunttuppe ubbakka gentsikke. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday› yaagee» yaagiidde yeedda.

Yaanaw De'iyaa Geeshsha Golliyaanne Biittaa Sas'aa

40

(40:1—48:35)

Hizk'k'eeli Sas'aan Yerusaalame Beedda

1 Nuuni omoodetteedda laatamanne ichcheshentsa laytsan, Yerusaalame s'oonetteedda tammanne oyddentso laytsan, ooratsa laytsay geleedda koyro aginaan tammantsa gallassan, Med'inaa Godaa wolk'k'ay ta bolla de'ee. I taana dentsiide Yerusaalame afeedda. 2 S'oossaa sas'aan I taana Israa'eeliyaa biittaa afiide, itti daro d'ok'k'a deriyaa huup'iyaan esseedda. He deriyaappe gedissa baggana katamaa malatiyaa gimbbiyaa golletuwaa be'aad.* 3 I taana yaa akkiide afeeda; taani naasiyaa birataadan p'ooliyaa itti bitaniyaa be'aad. He bitanii liinuwaappe oosetteedda meetiriyaanne likkiyaa S'am"aa oyk'k'iide, dirssaa penggen ek'k'eedda.* 4 I taana hawaadan yaageedda; «Laa asaa na'aw, neena taani ha sa'aa aheeddawe taani neena bessiyaawaa ubbaa neeni minisa akeekanaassa. Hewaa diraw, ne ayifiyaan s'eella; ne haytsaan sisa; ne wozanaan wotsa. Neeni be'iyaawaa ubbaa Israa'eeliyaa asaw oda» yaageedda.

Away doliyaa bagga Penggiyaa

5 Taani Geeshsha Golliyaa ubbaanna yuuyyi aad'd'eeda dirssaa gimbbiyaa be'aad. He bitaniyaa kushiyan likkiyaa usuppun adussa wad'aa s'am"ay de'ee. Itti adussa wad'ay itti wad'aa bolla oyddu birad'd'etuwaa gujjeeddawaa. I gimbbiyaa likkeedda; gimbbiyaw geesay 6 wad'aa; gomppaykka 6 wad'aa gideedda.*

6 Hewaappe guyyiyaan, away doliyaa baggana de'iyaa dirssaa penggiyaakko beedda. Detsatuwaa pude kesiide, penggiyaa goc'c'illaa likkina 6 wad'aa gideedda. 7 Hewaappe aad'd'ina, loossuunne ushechchannanne haddirssana penggiyaa naagiyaawanttu ek'k'iyaa heezzu heezzu kifiletuu de'iino; itti itti kifilii 6 wad'aa adussanne 6 wad'aa aaka. Unttunttu giddon de'iyaa godatuu 5 wad'aa ordduwaa. Penggiyaa naagiyaawanttu kifiletuwaappe ya baggana, Geeshsha Golliyaa s'eelliyaa baranddaa goc'c'illay 6 wad'aa.

8 Hewaappe guyyiyaan, he bitanii geliyaasaa baranddaa likkeedda; 8 wad'aa gideedda. 9 Hewe Geeshsha Golliyaa s'eelliyaa penggiyaa wurssetsan de'ee. He baranddaa k'osiletsatuwaa orddotetsay laa"u laa"u wad'aa. 10 Away doliyaa bagga penggiyaan soo baggana, geliyaa loossuwaa penggiyaa naagiyaawanttu kifiletuu, ha baggana heezzuu ya baggana heezzuu de'iino. Unttunttu gomppay ubbaawekka k'ara; unttuntta shaakkiyaa dirssaa gimbbiyaa orddotetsaykka k'ara.

11 Hewaappe guyyiyaan, he bitanii dirssaa penggiyaa aad'd'iyaa sa'aa gomppaa likkeedda; ubbaanna 10 wad'aa gideedda. Penggetuwaappe gidduwaan de'iyaa loossuu 13 wad'aa. 12 Itti itti penggiyaa naagiyaawanttu kifiliyaa sintsan de'iyaa gimbbiyaa geesay itti wad'aa, gomppaykka itti wad'aa gideedda goday de'ee; naagiyaawanttu kifiletuu laa"u bagganakka usuppun usuppun wad'aa.

13 Hafintsan de'iyaa naagiyaawanttu kifiletuwaa guyye gas'aappe hefintsan de'iyaa naagiyaawanttu kifiletuwaa guyye gas'aa gakkanaw de'iyaa sa'aa likkina 25 wad'aa gideedda. 14 He bitanii dabaabaa s'eelliyaa wurssetsa kifiliyaa likkina 20 wad'aa gideedda. 15 Penggiyaa geliyaa saappe biide, hini wurssetsan de'iyaa Aa baranddaa gakkanaw de'iyaa adusatetsay 50 wad'aa. 16 Kifiletuwaa ubbaan kare bagga s'eelliyaa guutsa guutsa maskkootetuu de'iino; k'ay kifiletuwaappe gidduwaan de'iyaa godawukka maskkootetuu de'iino. Yaanne haanne shaakkiyaa godatuwaa bollan zambbaa misilii med'etti utteedda.

Kare Dabaabaa

17 Hewaappe guyyiyaan, he bitanii taana kare dabaabaakko afeeda. Hewan taani dabaabaa yuushshuwaan shuchchaa hiis's'etteedda baasuwaanne he baasuwaa yuushshuwaan kees'etteedda hattamu kifiletuwaa be'aad. 18 Shuchchay hiis'etteedda baasuu dabaabaa yuushshuwaa ubbaa gakkeedda; hewe kare dabaabay giddo dabaabaappe zik'k'ee. 19 Giddo dabaabaakko gatsiyaa, d'ok'k'an oosetteedda, dirssaa penggii de'ee. He bitanii laa"u penggetuwaappe gidduwaan de'iyaa sa'aa likkina huup'issa baggaanne gedissa bagga gomppay 100 wad'aa gideedda.

Huup'issa Penggiyaa

20 Hewaappe guyyiyaan, he bitanii taana huup'issa bagga afeeda. Huup'issa bagga s'eelliyaa dirssaa penggiyaa gutaraanne gomppaa I likkeedda. He dirssaa penggii kare dabaabaakko gatsiyaawaa. 21 Loossuwaappe ushechchanne haddirssa baggana de'iyaa heezzu heezzu naagiyaawanttu kifiletuu, unttunttuppe gidduwaan de'iyaa godatuunne Aa barandday koyiro Away doliyaa Penggiyaa baggan likkeeddawanttuna bis'e lagge gideeddino. Dirssaa penggiyaa gutaray ubbaanna 50 wad'aa; gomppaykka 25 wad'aa. 22 Barandday, maskkootetuunne med'etteedda zambbaa misilii kase Away doliyaa Penggiyaa baggan be'eeddawanttuna itti mala. Yaa gatsiyaa laappun detsatuu de'iino. Barandday dabaabaa sintsan wurssetsa baggana de'ee. 23 Away doliyaa baggaadan, ha huup'issa baggankka giddo dabaabawukka hara penggii de'ee. He bitanii ha laa"u dirssaa penggetuwaappe gidduwaan sa'aa likkina 100 wad'aa gideedda.

Gedissa Penggiyaa

24 Hewaappe simmiide, he bitanii taana gedissa bagga dirssaa pengge kaaletsina baade, hewan hara dirssaa penggiyaa be'aad. I Aa likkiyaa wode, gido gimbbetuwaanne haratuwaa likkina ikka haratuwaa keeshshaa gideedda. 25 Likkiyaa haratuwaadan, ha dirssaa penggiyaa matan de'iyaa kifiletoo ubbaw maskkootetuu de'iino. Dirssaa penggiyaa adusatetsay 50 wad'aa; gomppaykka 25 wad'aa. 26 Yaa gatsiyaa laappun detsatuu de'iino. Barandday dabaabaa sintsan wurssetsa baggana de'ee. Penggiyaa bolla ya baggananne ha baggana zambbaa misilii med'etti utteedda. 27 Giddo dabaabawukka hara penggii de'ee. He bitanii ha laa"u dirssaa penggetuwaappe gidduwaan de'iyaa sa'aa likkina 100 wad'aa gideedda.

Giddo Dabaabaw Gedissa Bagga Penggiyaa

28 He bitanii taana gedissa dirssaa penggiyaa baggana hini giddo dabaabaakko afeeda. I dirssaa penggiyaa likkina, hara penggetuwaanna likke gideedda. 29 Hewoo naagiyaawanttu kifiletuu, godatuunne baranddatuu ubbay hara dirssaa penggetuwaanna itti mala. He dirssaa penggiyaa yuushshuwaan kifiletuwaa ubbaw maskkootetuu de'iino. Ha penggiyaa adusatetsay 50 wad'aa; gomppaykka 25 wad'aa. 30 Aa yuushshuwaan baranddatuu de'iino; unttunttu adusatetsay 25 wad'aa; gomppaykka 5 wad'aa. 31 He baranddatuu kare bagga dabaabaa s'eelliino. Penggiyaa bolla ya baggananne ha baggana zambbaa misilii med'etti utteedda. Yaa gatsiyaa hosppun detsatuu de'iino.

Giddo Dabaabaw Away Doliyaa Bagga Penggiyaa

32 He bitanii taana away doliyaa bagga dirssaa penggiyaanna hini giddo dabaabaakko afeeda. I he dirssaa penggiyaa likkina, hara penggetuwaanna likke gideedda. 33 Naagiyaawanttu kifiletuu, godatuunne barandday ubbay hara dirssaa penggetuwaanna itti mala. He dirssaa penggiyaa yuushshuwaan de'iyaa kifiletuwaa ubbaw maskkootetuu de'iino. He penggiyaa adusatetsay 50 wad'aa; gomppaykka 25 wad'aa. 34 Barandday kare bagga dabaabaa s'eellee. Penggiyaa bolla ya baggananne ha baggana zambbaa misilii med'etti utteedda. Yaa gatsiyaa hosppun detsatuu de'iino.

Giddo Dabaabaw Huup'issa Bagga Penggiyaa

35 He bitanii taana huup'issa bagga dirssaa penggiyaakko afeeda. I he dirssaa penggiyaa likkina, ikka hara penggetuwaanna likke gideedda. 36 Naagiyaawanttu kifiletuu, godatuunne barandday ubbay hara dirssaa penggetuwaanna itti mala. He dirssaa penggiyaa yuushshuwaan maskkootetuu de'iino. He penggiyaa adusatetsay 50 wad'aa; gomppaykka 25 wad'aa. 37 Barandday kare bagga dabaabaa s'eellee. Penggiyaa bolla ya baggananne ha baggana zambbaa misilii med'etti utteedda. Yaa gatsiyaa hosppun detsatuu de'iino.

Yarshshuwaa Giigisiyaa Kifiletuwaa

38 Kare dabaabaw huup'issa baggana, giddo dirssaa penggiyaa baranddaana oyk'k'eteedda, hara kifiliikka de'ee. S'uuggiyaa yarshshoo ahiyaa mehiyaa ashuu meec'ettiyaawe he kifiliyaana. 39 He baranddan ha baggana laa"u s'arp'p'eezatuu, ya bagganakka laa"u s'arp'p'eezatuu de'iino; s'uuggiyaa yarshshoo, nagaraa yarshshoonne naak'uwaa yarshshoo shukkiyaa mehiyaa ubbay shukettiyaawe he s'arp'p'eezatuwaa bollaanna. 40 Baranddaappe kare baggana huup'issa dirssaa penggiyaa matan laa"u s'arp'p'eezatuu ha baggana, laa"u s'arp'p'eezatuu ya baggana de'iino. 41 Hewaa diraw, yarshshoo shiik'eedda mehii shukettiyaa ubbaanna hosppun s'arp'p'eezatuu de'iino; unttunttuppe oyddatuu baranddan de'iino; oyddatuu k'ay kare dabaaban de'iino. 42 K'ay s'uuggiyaa yarshshuwaa wotsanaw giigisseedda, shuchchaappe masettiide oosetteedda oyddu s'arp'p'eezatuu de'iino. Unttunttoo geesay itti wad'aa; adusatetsay itti wad'anne takkaad'e; k'ay gomppaykka itti wad'anne takkaad'e. S'uuggiyaa yarshshuwaanne hara yarshshotuwaa ubbaa shukkiyaa miishshatuu he s'arp'p'eezatuwaa bollan uttiino. 43 Oyddu birad'd'iyaa aduk'k'iyaa kak'k'iyaa maaggatuu godaa bolla yuuyyi aad'd'iide d'ishetti utteeddino. Yarshshoo shiishshiyaa ashuu ubbay he s'arp'p'eezatuwaa bolla wod'd'ee.

44 Hewaappe guyyiyaan, he bitanii taana giddo dabaabaa gelisseedda. Hewan penggetuu giddo dabaabaakko dooyettiyaa laa"u kifiletuu de'iino. Unttunttuppe itti kifilii huup'issa dirssaa penggiyaa mataana gedissa bagga s'eellee; laa"entsuu k'ay gedissa dirssaa penggiyaa mataana huup'issa bagga s'eellee. 45 He bitanii taana hawaadan yaageedda; «Gedissa bagga s'eelliyaa kifilii Geeshsha Golliyaan ootsiyaa k'eesetuwaa. 46 Huup'issa bagga s'eelliyaa kifilii k'ay yarshshiyaasan ootsiyaa k'eesetuwaa. K'eesetuu ubbay S'aadook'a yaraappe yeletteedda Leewatuwaa; Med'inaa Godaakko shiik'iide, aassi ootsanaw bessiino geetetteeddawe unttunttu s'alala» yaageedda.

Giddo Dabaabaanne Geeshsha Golliyaa

47 He bitanii dabaabaa likkina adusatetsay 100 wad'aa, gomppaykka 100 wad'aa gideedda. Dabaaban Geeshsha Golliyaappe sintsa baggana itti yarshshiyaasay de'ee. 48 Hewaappe guyyiyaan, I taana Geeshsha Golliyaa baranddaa afeeda. Baranddaa geliyaa k'osiletsaa likkina geesay 5 wad'aa; gomppaykka 14 wad'aa. Haddirssananne ushechchanna de'iyaa godatuwaa orddotetsay heezzu heezzu wad'aa gideedda. 49 Baranddaa adusatetsay 20 wad'aa; gomppaykka 12 wad'aa. Yaa gatsiyaa 10 detsatuu de'iino. Geliyaasan ushechchannanne haddirssana ek'k'eedda laa"u tuuk'etuu de'iino.

41

1 Hewaappe simmiide, he bitanii taana Geeshsha Golliyaan de'iyaa Geeshsha Sa'aa gelisseedda. He Geeshsha Sa'aa godaa orddotetsaa likkina 6 wad'aa gideedda. 2 Penggiyaa gomppay k'ay 10 wad'aa gideedda. Haddirssananne ushechchanna de'iyaa godatuwaa gomppay ichcheshu ichcheshu wad'aa. K'ay I Geeshsha Sa'aa likkina 40 wad'aa, gomppaykka 20 wad'aa gideedda.

3 Hewaappe guyyiyaan, k'ol"o geleedda. He geliyaa penggiyaa godaa orddotetsaa likkina 2 wad'aa gideedda. Penggiyaa gomppay 6 wad'aa gideedda; haddirssananne ushechchanna de'iyaa godatuwaa aakotetsay laappun laappun wad'aa. 4 K'ay I k'ol"uwaa likkina adusatetsay 20 wad'aa, gomppaykka 20 wad'aa gideedda. Hewaappe guyyiyaan I taana, «Hawe Ubbaappe Aad'd'iyaa Geeshsha Sa'aa» yaageedda.

Geeshsha Golliyaa Yuushshuwaan Kees'etteedda Kifiletuwaa

5 He bitanii Geeshsha Golliyaa godaa likkina orddotetsay 6 wad'aa gideedda. He godaana oyk'k'ettiide, Geeshsha Golliyaa yuushshuwaan kees'etteedda oyddu oyddu wad'aa aakkiyaa daro kifiletuu de'iino. 6 He kifiletuu ittuu ittuwaa bolla kees'etteedda heezzu pook'e gidishina, itti itti pook'iyaw hattamu kifiletuu de'iino. Zonggolissi yeggiyaa mitsay Geeshsha Sa'aa giddo gelenna mala, koyiro godaana oysetsiide, hara shuchchaa wotseeddino. 7 He shuchchay garssa wurssetsa pook'iyaan orddeedda dirawunne pude shiik'iidde lee'iyaa diraw, kifiletuukka pude shiik'iyaa wode, aakki aakkiide biino. Koyiro wuyggiyaappe giddo pook'iyaanna aad'd'iidde, killi wurssetsa pook'iyaa gakkanaw afiyaa detsatuu de'iino.

8 Taani Geeshsha Golliyaa yuushshuwaan d'ok'k'u geedda baasuu de'iyaawaa be'aad. Aa yuushshuwaan de'iyaa kifiletuu he baasuwaa bollan kees'etteeddino; he baasuu giddo dabaabaappe 6 wad'aa d'ok'k'ee. 9-11 He kifiletuwaa kare bagga godaa orddotetsay 5 wad'aa. Kifiletuwaa geliyaa laa"u penggetuu, ittuu huup'issa baggana, ittuu k'ay gedissa baggana de'iino; k'ay he kifiletuwaa yuushshuwaan de'iyaa baasuwaa aakotetsay 5 wad'aa. Geeshsha Golliyaa baasuwaappenne giddo dabaaban de'iyaa kifiletuwaappe gidduwaan de'iyaa mela sa'ay 20 wad'aa.

Away wulliyaa Baggana Kees'etteedda Golliyaa

12 Geeshsha Golliyaappe away wulliyaa baggana de'iyaa mela sa'aappe hefintsa baggana itti Gollii de'ee. He golliyaa 90 wad'aa; gomppaykka 70 wad'aa. He golliyaa goday 5 wad'aa ordda.

Geeshsha Gollii Likketteedda

13 He bitanii Geeshsha Golliyaa kare bagga likkina adusatetsay 100 wad'aa. Geeshsha Golliyaa zokkissaappe biide, hini away wulliyaa bagga golliyaa zokkissaa gakkanaw sa'aa likkina, 100 wad'aa gideedda. 14 Away doliyaa baggana de'iyaa Geeshsha Golliyaa gomppay laa"u mela sa'atuwaa gujjiide likkina, 100 wad'aa aakkee. 15 Laa"u bagganakka de'iyaa aad'd'iyaa sa'atuwaa gujjiide, away wulliyaa baggana de'iyaa golliyaa likkina 100 wad'aa gideedda.

Geeshsha Golliyaw Giddo Oosotuwaa

Geeshsha Golliyaa Geeshsha Sa'ay, Aa k'ol"uunne Aa barandday 16 wuyggiyaappe biide, maskkootetuwaa gakkanaw, mitsan lees'etti utteedda; maskkootetuukka mitsan lees'etti utteeddino. 17-18 Geeshsha golliyaw soo bagga kifiletuwaa goday penggetuwaappe bollaw aad'd'ana gakkanaw, zambbatuwaanne kiruubetuwaa misiletuwaan alleek'k'etti utteedda; kifiliyaan yuuyyi aad'd'anawukka zambbaa misiliinne kiruubiyaa misilii walakan med'etti utteedda. Kiruubetoo ubbaw laa"u laa"u som"ii de'ee. 19 Itti baggana asaa som"uwaa malatiyaawe zambbaa misiliyaakko s'eellee; k'ay hara baggana gaammuwaa som"uwaa malatiyaawe zambbaa misiliyaakko s'eellee. 20 Wuyggiyaappe denddi biide, penggetuwaappe bolla baggan de'iyaa sa'aa gakkanaw, godaa yuushshuwaa ubbay hewaadan alleek'k'etteedda. 21 Geeshsha Golliyaa pengge k'osiletsatuu ubbay oyddu mare gidiide masetteeddawantta; unttunttu ubbaykka itti likke.

Mitsaappe Med'd'eedda Yarshshiyaa Sa'aa

Ubbaappe Aad'd'eeda Geeshsha Sa'aa geliyaasaa sintsan 22 mitsaappe med'etteedda yarshshiyaa sa'aa malatiyaawe beettee. Ikka oyddu mare gidiide, adusatetsay gomppaykka k'ara; unttunttu laa"uukka laa"u laa"u wad'aa; aw geesay k'ay heezzu wad'aa. Maazanatuwaa tuussatuu, gedetuunne miyyiyaanna de'iyaa sank'k'atuu ubbaykka mitsaappe oosetteeddawantta. He bitanii taana, «Hawe Med'inaa Godaa sintsan de'iyaa s'arp'p'eezaa» yaageedda.

Geeshsha Golliyaa Penggetuwaa

23 Geeshsha Sa'aw itti penggii de'ee; k'ay ubbaappe aad'd'eeda geeshsha sa'aw itti penggii de'ee. 24 Itti itti penggiyaw gidduwaan dakkotiide dooyettiyaa laa"u sank'k'atuu de'iino. 25 Geeshsha Sa'aa godatuwaa bolla med'etteeddawaadan, penggetuwaa sank'k'atuwaa bollakka kiruubetuwaanne zambbatuwaa misilii med'etti utteedda. Baranddaappe bolla baggana sintsanna de'iyaa sank'k'aa kaaray mitsaappe oosetteeddawaa. 26 He baranddaa godatuwaa miyyiyaan maskkootetuu de'iino. Laa"u bagga godatuukka zambbaa misiliyaan alleek'k'etteedino. Haddirssa baggananne ushechcha baggana de'iyaa detsaa kifiletoo kameedda kaaray de'ee.

42

Geeshsha Golliyaa Matan Kees'etteedda Laa"u Golletuwaa

1 Hewaappe guyyiyaan, he bitanii taana huup'issa bagga penggiyaanna kare dabaabaa kaaletsiide Geeshsha Golliyaa giddo dabaabaa gimbbiyaana oyk'k'etteedda golliyaakko, taana aheedda. 2 He golliyaa penggii pude bagga simiide, he Gollii 100 wad'aa adussanne 50 wad'aa aakko. 3 Gido dabaabaappe laatamu wad'aa haakkiide, k'ay sintsa baggana kare dabaabaan de'iyaa hiis's'etteedda shuchchaappe sintsa baggana ittuu ittuwaanna s'eeletiyaa heezu detsay de'iyaa pook'ii de'ee. 4 He kifiletuwaa penggetuu huup'issa s'eelliino. Unttunttuppe sintsa baggana 10 wad'aa aakonne 100 wad'aa adussa gideedda, giduwaana aatsiyaa ogii de'ee. 5 He golliyaa bolla heezzentso pook'ii laa"entsuwaappe s'uumee; laa"entsuu k'ay koyiruwaappe s'uumee. Gaasotaykka unttunttu ittuu ittuwaappe guyye shiik'i shiik'iide gimbbetteedda diraassa. 6 K'ay unttunttu heezzu pook'iyaan de'iyaa kifiletuu k'omowanttuppe garssawanttunne gido zawaan de'iyaa kifiletuu s'uumiyaa diraw kare dabaabaan de'iyaa hara golletuwaadan, unttunttoo tuussay baawa. 7 He kifiletuwaappe sintsa baggana, 50 wad'aa aduk'k'iyaa kare dabaabaa baggana de'iyaa itti gimbbii de'ee. 8 Kare dabaabaa baggana de'iyaa kifiletuwaa adusatetsay 50 wad'aa aduk'k'iyaawaa gidishin Geeshsha golliyaa sintsan de'iyaa kifiliyaa adusatetsay 100 wad'aa. 9 Kare dabaabaappe soo geliyaa wode away doliyaa baggana garssa kifiletuwaa geliyaa penggii de'ee.

10 Hewaadankka, Geeshsha Golliyaappe gedissa baggana kare dabaabaa gimbbiyaa kaaliide Geeshsha Golliyaa dabaabaanna oyk'k'eteeddanne kare dabaabaakko s'eeliyaa hara kifiletuu de'iino. 11 He golliyaa kifiletuwaa sintsan Asay hamettiyaa ogii de'ee. He Gollii huup'issa baggan de'iyaa golliyaana itti mala; adussatetsay, aakotetsay, kifiletuunne penggetuu ubbay itti mala. 12 Dirssaa gimbbii wuriyaa away doliyaa bagga gas'aappe doomiide gimbbi doommiyaa gedissa baggana de'iyaa kifiletuwaa geliyaa penggii de'ee.

13 Hewaappe guyyiyaan, he bitanii taana hawaadan yaageedda; «Hawanttu kifiletuu, huup'issananne gedissanna Geeshsha Golliyaa kare dabaabaakko s'eelliyaawanttu k'eesetuwaa kifiletuwaa. Unttunttu giddon Med'inaa Godaa sintsan ootsiyaa k'eesatuu ubbaappe aad'd'eeda geeshsha k'umaa maana. He kifiletuu geeshsha gideedda diraw, ubbaappe aad'd'eeda geeshsha imotaa, hewanttunne katsaa yarshshuwaa, nagaraa yarshshuwaanne naak'uwaa yarshshuwaa ubbaa, unttunttu hewan wotsana. 14 Geeshsha Golliyaa geleedda k'eesatuu kare dabaabaa kesiyaa wode, S'oossaw ootsiyaa wode mayyeedda geeshsha mayuwaa kessiide, he kifiletuwaan wotsennan kesikkino. Ayaw gooppe, mayotuu geeshsha. Unttunttu kare asaakko kesiidde, kase mayiyaa hara mayotuwaa mayyiide kesanaw koshshee» yaageedda.

Geeshsha Golliyaa yuushshuwaa Likkiyaa

15 He bitanii Geeshsha Golliyaa garssa dabaaban de'iyaa keetsatuwaa likkii wurssiide, away doliyaa bagga s'eelliyaa dirssaa penggiyaanna taana kare kesseedda. Geeshsha Golliyaa yuushshi aatsiide likkeedda. 16 S'am"aa akkiide, away doliyaa bagga likkina, 500 wad'aa gideedda. 17 Simmiide huup'issa bagga he gatiman likkina 500 wad'aa gideedda. 18 Simmiide gedissa bagga likkina 500 wad'aa gideedda. 19 Simmiidekka away wulliyaa bagga likkeedda; ikka 500 wad'aa gideedda. 20 Hewaadan ootsiide, I oyddu baggatuwaakka likkeedda. Aa yuushshuwaan 500 wad'aa aduk'k'iide, 500 wad'aa aakkiyaa dirssaa gimbbii de'ee. He gimbbii geeshsha sa'aa yenkko c'oo sa'aappe shaakkanaassa.

43

S'oossaa Bonchchuu Geeshsha Golliyaa Simmeedda

1 Hewaappe guyyiyaan, he bitanii taana away doliyaa bagga s'eelliyaa penggiyaakko aheedda. 2 Taani Israa'eeliyaa S'oossaa bonchchuu away doliyaa baggappe yiyaawaa be'aad. Aa yuussaa kooshshay daro haatsaa kuntsuwaa guntsaa mala; k'ay biittaykka Aa bonchchuwaan poo'eedda.* 3 Be'eedda sas'ay kase S'oossay Yerusaalame katamaa d'ayissanaw yeedda wode be'eedda sas'aa malatee; k'ay Kobaara Shaafaa matan taani be'eedda sas'aakka malatee. Hewaa be'aade, taani ta som"uwaa biittaa gatsaade gufannaad. 4 Med'inaa Godaa bonchchuu away doliyaa bagga s'eelliyaa penggiyaanna Geeshsha Golliyaa giddo geleedda. 5 He wode S'oossaa Ayyaanay taana pude dentsiide, giddo dabaabaa gelisseedda; Be'a! Med'inaa Godaa bonchchuu Geeshsha Golliyaa kumeedda.

6 Hewan he bitanii ta miyyiyaan ek'k'ide'ishshin, ittuu Geeshsha Golliyaa giddoppe taw haasayishin sisaad. 7 I hawaadan yaageedda; «Laa asaa na'aw, hawe ta araataa saanne ta gedii yed'd'iyaa sa'aa. Taani Israa'eeliyaa asaa giddon med'inaw de'ana. Hawaappe sintsaw Israa'eeliyaa asaa gidina, unttunttu kaatetuwaa gidina, hara s'oossatoo goyinniyaawan, woy shemppuu baynna barenttu kaatetuwaa hawulttiyaw goyniyaawaan ta geeshsha suntsaa tunissikkino. 8 Waatiide gooppe, itti godaa s'alalay taananne unttunttanne shaakkina, barenttu penggiyaa tawaa miyyiyaan, barenttu pengge mitsaakka tawaa miyyiyaan esseeddino. Barenttu sheneyiyaa oosuwaan ta geeshsha suntsaa tunisseeddino. Hewaa diraw, taani ta hank'k'uwaan unttuntta d'ayissaad. 9 Ha"i simmi hara s'oossatoo goyinniyaawaa aggino; barenttu kaatetuwaa hawulttiyaa goynniyaawaa ta mataappe diggino. Yaatooppe, taani unttunttu giddon med'inaw de'ana.

10 «Laa asaa na'aw, taani neena besseedda Geeshsha Golliyaabaa Israa'eeliyaa asaw oda; unttunttu barenttu ootseedda nagaran yeellatana mala, Aa med'aabaanne I kees'etteedda maaraa unttunttoo oda. 11 Unttunttu barenttu ootseeddabaan yeellatiyaawantta gidooppe, Geeshsha Golliyaa malaa, I kees'etteedda maaraa, kesiyaa sa'atuwaa, geliyaa sa'atuwaanne Aa kumentsaa misiliyaa unttunttoo k'onc'c'issa. Hewaadankka k'ay, Aa wogaa ubbaanne Aa higgiyaa ubbaa unttuntta erissa. K'aykka he gollii wooti kees'eteeddenttonne unttunttu Aa woga ubbaanne higgiyaa ubbaa naaganawunne polanaw danddayana mala, neeni unttunttu s'eellishshin s'aafa.

12 «Geeshsha Golliyaa higgii hawaa: Geeshsha Gollii kees'etteedda deriyaa huup'iinne Aa yuushshuwaan de'iyaa heeray ubbay ubbaappe aad'd'eeda geeshsha gidanawaa. Ee, Geeshsha Golliyaa higgii hawaa.

Yarshshiyaa Sa'aa

13 «Yarshshiyaasay kase Geeshsha Golliyaa likkiyaadankka, itti wad'aa bolla oyddu birad'd'etuwaa gujjeedda, adussa wad'aan likketteedda. Yarshshiyaa sa'aa baasuwaa yuushshuwaan itti wad'aa zik'k'iyaanne itti wad'aa aakkiyaa ollay de'ee; he ollaw kare bagga detsay itti takkaad'iyaa d'ok'k'ee. Yarshshiyaa sa'aa geesay hawaa mala:* 14 Baasuwaappe biide, koyiro detsaa gakkanaw 2 wad'aa; laa"entso detsay itti wad'aa yarshshiyaa sa'aakko shiik'i doommiide, 4 wad'aa d'ok'k'ee; k'aykka itti wad'aa yarshshiyaa saakko shiik'iide, 15 yarshshuu s'uugettiyaa c'ooc'ii de'iyaa heezzentso detsay 4 wad'aa d'ok'k'ee. I oyddu mizana gidiide, oyddu mariyankka itti itti kac'ii de'ee. 16 Yarshshuwaa s'uuggiyaa c'ooc'ii oyddu miizaanan gidiide, 12 wad'aa, gomppaykka 12 wad'aa. 17 Laa"entso detsaykka hewaa mala oyddu mizana gidiide, 14 wad'aa, gomppaykka 14 wad'aa. He detsaw kare bagga gas'ay itti takkaad'e d'ok'k'ee. Yuushshuwaa ubbaan itti wad'aa gideedda ollay de'ee. Yarshshiyaa sa'aa pude afiyaa detsatuu away doliyaa baggan de'iino» yaageedda.

18 K'aykka I taana hawaadan yaageedda; «Laa asaa na'aw, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Yarshshiyaa sa'aa wogay hawaa. S'uuggiyaa yarshshuwaa yarshshanawunne suutsaa pushakkaw, yarshshiyaa sa'aa gimbbiide poliyaa gallassi, 19 taakko shiik'iide, taw ootsiyaa S'aadook'a yaraappe yeletteedda Leewiyaa zare k'eesatoo nagaraa yarshshuwaa ootsaade, itti Korumaa imma. Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday. 20 Neeni he suutsaappe akkaade, oyddu kac'etuwaa, laa"entso detsaa oyddu miizaananne he detsaw gas'aa okka. Hewaadan ootsaade, yarshshiyaa sa'aa tunatetsaappe geeshsha. 21 K'ay nagaraa yarshshoo imetteedda he korumaa akkaade, Geeshsha Golliyaawaa gidiide, geeshsha sa'aappe kare baggana aw azazetteedda sa'aan s'uugga.

22 « ‹Wonttetsa gallassi tilla bollaanna de'iyaa itti deeshsha orggiyaa akkaade, nagaraa yarshshoo yarshsha. Kase korumaa suutsan geeshsheeddawaadan, he deeshsha orggiyaa suutsan yarshshiyaa sa'aa geeshsha. 23 Geeshshiyaawaa polaade, tilla bollaanna de'iyaa itti korumaanne tilla bollaanna de'iyaa itti dorssaa orggiyaa akkaade, 24 laa"uwaakka Med'inaa Godaa sintsa shiishsha. Yaatooppe k'eesatuu unttunttu bolla mas'iniyaa k'oliide, Med'inaa Godaw s'uuggiyaa yarshshuwaa ootsiide yarshshino.

25 « ‹Laappun gallassaa kumentsaa, hachchi hachchi itti deeshshaa koliyaa nagaraa yarshshoo, k'ay tilla bollaanna de'iyaa itti korumaanne tilla bollaanna de'iyaa itti dorssaa orggiyaa shiishsha. 26 K'eesetuu laappun gallassaa kumentsaa yarshshiyaa sa'aa tunatetsaappe geeshshino. Yaatiide S'oossaw Aa dummayino. 27 Ha gallassatuu wuriyaa wode, hosppuntsa gallassaappe doommiide, k'eesatuu hintte s'uuggiyaa yarshshuwaanne hintte ittippetetsaa yarshshuwaa yarshshiyaa sa'aa bollan yarshshino. He wode taani hinttenan nashettana. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday› yaagee» yaageedda.*

44

Away Doliyaa Penggiyaa Wogaa

1 Hewaappe guyyiyaan, he bitanii taana guyye zaariide, Geeshsha golliyaw away doliyaa baggana de'iyaa kare bagga dirssaa penggiyaakko ahiyaa wode, dirssaa penggii gorddetti utteedda. 2 Med'inaa Goday taana hawaadan yaageedda; «Ha penggii gordduwan de'i bashanaappe attina, laa"entso dooyettenna. Asaykka aanana gelenna; ayaw gooppe, Med'inaa Goday Israa'eeliyaa S'oossay aanana geleedda. Hewaa diraw, he penggii gordduwan de'ana. 3 Gidooppenne, Israa'eeliyaa k'eesiyaa s'alalay Med'inaa Godaa sintsan ukitsaa maanaw hewan uttana danddayee. Penggiyaa baranddaana I gelanawunne kesanaw danddayee» yaageedda.

Geeshsha Golliyaa Geliyaa Wogaa

4 Hewaappe guyyiyaan, he bitanii taana Huup'issa Penggiyaakko afiyaa ogiyaanna afiide, Geeshsha Golliyaa sintsa bagga gatseedda. Hewan taani s'eelliyaa wode, Med'inaa Godaa bonchchuu Med'inaa Godaa Golliyaa kumi utteeddawaa be'aad; hekko, ta som"uwaa biittaa gatsaade gufannaad.

5 Yaatina, Med'inaa Goday taana hawaadan yaageedda; «Laa asaa na'aw, Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa wogatuwaa ubbaanne Aa higgetuwaa ubbaa s'eelliyaawaan taani new odiyaawaa ne haytsaan loytsaade sisa; ne ayifiyaankka loytsaade s'eella. Geeshsha Golliyaa gelanawunne kesanaw bessiyaa asatuunne bessena asatuu hak'awanttentto loytsaade akeeka. 6 Makkalanchcha Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaagaade oda; ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hinttenoo, Israa'eeliyaa asatoo, hintte ootsiyaa tuna oosuu ek'k'o. 7 Hintte taw ta k'umaa, mod'd'uwaanne suutsaa yarshshuwaa ootsiide shiishshiyaa wode, wozanaynne ashuu k'as's'arettibeenna allaga asatuwaa ta Geeshsha Golliyaa gelissiide, unttunttu Aa tunissanaadan ootseeddita. Hintte tunatetsaa ubbaa bollankka gujjiide, ta k'aalaa c'aak'uwaa koleeddita. 8 K'ay ta geeshsha miishshatuwaa bolla aawotennan is's'iide, ta Geeshsha Golliyaan allagatuwaa aawoyeedita» yaagee.

9 « ‹Hewaa diraw, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Israa'eeliyaa asaa giddon de'iyaa allaga asay, bare wozanaaninne bare ashuwaan k'as's'arettibeennawe, ooninne ta Geeshsha Golliyaa geloppo.

Leewatuu Akkiyaa Muruwaa

10 « ‹ «Taappe haakkeedda Leewatuu, Israa'eeliyaa Asay taana aggiide wora simmina, barenttu eek'atoo goyinnanaw wora simmeeddawanttu, barenttu muruwaa akkino. 11 Gidooppenne, unttunttu ta Geeshsha Golliyaan oosanchcha gidino; ta Geeshsha Golliyaa dirssaa penggetuwaa naagino; Geeshsha Golliyaa oosuwaakka ootsino. Unttunttu s'uuggiyaa yarshshuwaanne Asay ahiyaa hara yarshshuwaa shukkino; k'ay asaw ootsanaw, unttunttu asaakko shiik'ino. 12 Shin unttunttu kase Israa'eeliyaa asaa eek'atoo goyinisseedda dirawunne asaa nagaran kunddisiyaa d'ube gideedda diraw, unttunttu barenttu nagaraa muruwaa akkanaadan, taani kushiyaa dentsaade c'aak'k'aad. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday. 13 Unttunttu k'eesiyaa gidiide ootsanaw taakko shiik'oppino; woy taw dummateedda geeshshabaakkonne ubbaappe aad'd'eeda geeshshabaakko shiik'oppino. Unttunttu barenttu ootseedda tuna oosuwaa diraw, yeellaa mayno. 14 Gidooppenne, unttunttu Geeshsha Golliyaan aawotanaadaaninne Aa giddon ootsanaw de'iyaa oosuwaa ubbaakka ootsanaadan, taani unttuntta suntsana.

K'eesetuwaa Wogaa

15 « ‹ «Shin Israa'eeliyaa Asay taana aggiide, wora simmeedda wode, ta Geeshsha Golliyaa wogaa ammanettiide poleedda, Leewiyaa zare k'eesatuu, S'aadook'a yaratuu, unttunttu taw ootsanaw taakko shiik'ino. Mod'd'uwaanne suutsaa shiishshiidde, unttunttu ta sintsan ootsino. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday. 16 Ta Geeshsha Golliyaa unttunttu gelino; taw ootsanaw ta yarshshiyaa sa'aa unttunttu shiik'ino; aawotetsaakka unttunttu oyk'k'ino. 17 Unttunttu Geeshsha Golliyaw giddo dabaabaa geliyaa wode, liinuwaappe dadetteedda mayuwaa mayno; giddo dabaabaa penggen woy Geeshsha Golliyaa giddon ootsiyaa wode, suufiyaa mayuwaa mayyoppino.* 18 Unttunttu barenttu huup'iyaan layinuwaa shaashiyaa s'aas'ino; barenttu s'eessankka layinuwaa k'antsa suriyaa danc'c'ino. Barentta c'awayiyaawaa ayaanne mayyoppino. 19 Asay de'iyaa kare dabaabaa unttunttu kesiyaa wode, Geeshsha Golliyaan ootsiidde mayyeedda mayuwaa k'aariide, geeshsha kifiletuwaan wotsino. Hewe d'ayooppe, unttunttu barenttu geeshsha mayuwaan asaa S'oossaw geeshshana.*

20 « ‹ «K'eesetuu barenttu huup'iyaa meedettoppino, woy barenttu binnaanaa adussoppino; barenttu huup'iyaa likkiyaan k'ans's'issino.* 21 Ay k'eesiinne gido dabaabaa geliyaa wode, woyniyaa eessaa ushoppo.* 22 Unttunttu asinay hayk'k'eedda, woy yedeteedda mac'c'a asaa akkoppino. Israa'eeliyaa asaappe geelayatto akkino; woy asinay k'eesiyaa gidiide de'iiddi hayk'k'eedda mac'c'a asaa akkino.*

23 « ‹ «K'eesetuu S'oossaw dummateeddawaappenne dummatennan c'oo de'iyaawaappe gidduwaan de'iyaa dummatetsaa ta asaa tamaarissino. K'ay geeshshaappenne tunaappe gidduwaan de'iyaa dummatetsaa unttunttu bessino.* 24 Ay mootuu denddooppekka, k'eesatuu ta higgii odiyaawaadan pirddino. Ta higgiyaanne ta wogaa naagiide, ta baalatuwaa bonchchino; ta Sambbataakka dummayiide bonchchino.

25 « ‹ «K'eesii hayk'k'eedda anhaakko shiik'iide, barena tunissoppo. Gidooppenne, hayk'k'eeddawe aawuwaa, woy aato, woy yeleedda attuma na'aa, woy mac'c'a na'aa, woy ishaa, woy asinaa gelabeenna michchato gidooppe, anhaa bochchanaw danddayee.* 26 I bare tunatetsaappe geeyeeddawaappe guyyiyaan, laappun gallassaa paydiide takko. Hewaappe guyyiyaan, I geeshsha gidana. 27 Hewaappe simmiide, Geeshsha Sa'aan ootsanaw giddo dabaabaa biyaa gallassi, bare nagaraa yarshshuwaa shiishsho. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday.

28 « ‹ «K'eesetoo laatay baawa; taani unttunttoo laata. Israa'eeliyaa biittan unttunttoo ay laataanne immoppite; unttunttu laatay Taana.* 29 Unttunttu katsaa yarshshuwaa, nagaraa yarshshuwaanne naak'uwaa yarshshuwaa miino. Israa'eeliyaa biittan Med'inaa Godaw dummayeeddawe ubbay unttunttussa.* 30 Koyiro gakkiyaa dumma dumma katsaw koyiro ayifiinne hintte S'oossaw immiyaa imotaa ubbay k'eesetuwaassa. Hintte golliyaan anjjuu shemppana mala, hintte d'iilliyaappe koyiro kushiyaa unttunttoo immite. 31 K'eesetuu bakkuteedawaa woy do'ay wod'eeddawaa kafuwaa ashuwaa gidina, mehiyaa ashuwaa gidina, ayaanne mooppino.*

45

Med'inaa Godaw Dummayeedda Saamaa

1 « ‹ «Biittaa hintte laattanaw saaman shaakkiyaa wode, he biittaappe itti saamaa Med'inaa Godaw dummayiide wotsite. Hewekka tammanne laa"u kilo meetirenne bagga aduk'k'iyaanne tammu kilo meetire aakkiyaa sa'aa gido. He sa'ay ubbaykka geeshsha sa'aa gido. 2 He sa'aappe oyddu maazani k'ara gideedda adusatetsay 500 wad'aa, gomppaykka 500 wad'aa gideedda sa'ay Geeshsha Golliyaassa gido; Aa yuushshuwaan 50 wad'aa gideedda mela sa'ay de'o. 3 He S'oossaw dummayeedda sa'aappe adusatetsay tammanne laa"u kilo meetirenne bagga, gomppay k'ay ichcheshu kilo meetire gideedda sa'aa likkaade shaakka. Hewan Geeshsha Gollii, ikka, ubbaappe aad'd'eeda geeshshay de'iyaa Geeshsha Golliyaw sa'aa gidiide de'o. 4 Hewe Geeshsha Golliyaa giddon Med'inaa Godaw ootsanaw, aakko shiik'iyaa k'eesatoo dummateedda geeshsha sa'aa gido; k'ay unttunttu barenttu golliyaa kees's'iyaa saanne Geeshsha Golliyawukka geeshsha sa'aa gido. 5 K'ay attiyaa tammanne laa"u kilo meetire bagga aduk'k'iyaanne ichcheshu kilo meetire bagga aakkiyaa sa'ay Geeshsha Golliyaan ootsiyaa Leewatuwaassa laata gido; unttunttu barenttoo de'iyaa katamatuwaa hewan kees's'ino.

6 « ‹ «He Med'inaa Godaw dummayeedda sa'aa miyyiyaan tammanne laa"u kilo meetirenne bagga aduk'k'iyaanne laa"u kilo meetirenne bagga aakkiyaa sa'ay katamaa kees's'anaw de'uwaa; he sa'ay Israa'eeliyaa asaw ubbaw gido.

Israa'eeliyaa Kaappoo Imetteedda Saamaa

7 « ‹ «Israa'eeliyaa kaappoo imetteedda saamay laa"u bagganakka S'oossaw dummayeedda sa'aaninne katamaa sa'aan zawatee. I away wulliyaa baggana Meediteraane Abbaa gakkee; away doliyaa baggana Israa'eeliyaa biittaa zawaa gakkee. Aw Israa'eeliyaa zariyaappe ittuwaa saamaadan, away wulliyaa bagga zawaappe biide, away doliyaa bagga zawaa gakkee. 8 He saamay Israa'eeliyaa biittaa kaappoo laata gadiyaa gido. Hawaappe sintsan ta kaappatuu ta asaa uk'k'unnoppino; unttunttu Israa'eeliyaa Asay ubbay bare zariyaan zariyaan gadiyaa akkanaadan ootsino» yaagee.

Kaappuu Azazettiyaa Higgiyaa

9 « ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hinttenoo, Israa'eeliyaa kaappatoo, hinttew ha"i gidana! Hintte shabbiretsaanne asaa uk'k'unniyaawaa aggite; suure pirddaanne s'illotetsaa ootsite. Ta asaa unttunttu laata biittaappe d'ok'olliide yederssiyaawaa aggite. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday.

10 « ‹ «Hintte ubbawukka likke miizaanaynne k'araa gideedda makkiyaabay de'o.* 11 Likkiyaabatuu ubbaw giddo gidiyaa gomoore* yaagiyaa likkiyaa miishshaa gido. Melabaa makkiyaa Efaa giyaa miishshay Gomoore oyk'k'iyaawoo tammuwaappe itti kushiyaa gido; k'ay gukkiyaawaa makkiyaa Baatiyaa giyaa miishshaykka gomooriyaw tammuwaappe itti kushiyaa gido. Hewaa giyaawe Afayinne Baatii bis'e lagge giyaawaa. 12 Guutsabaa likkiyaa wode, hintte likkiyaa miishshay Sak'ile† gido. Laatamu Geeray itti Sak'ile gido; k'ay usuppun tammu Sak'ilii itti Minaane gido.

13 « ‹ «Hintte imuwaa immiidde, hawaadan immite. Hintte k'os's'i shiishshiyaa zarggaappe usuppun tammuwaappe itti kushiyaa, banggaappe usuppun tammuwaappe itti kushiyaa, 14 k'ay wogaraa zayitiyaappe s'eetuwaappe itti kushiyaa immite. Hawantta likkiyaa wode, neeni makkiyaa miishshay Baate gido. Tammu Baatii itti gomoore woy itti Koore gidee. 15 Israa'eeliyaa Asay heemmiyaa laa"u laa"u s'eetu mehiyaa wudii de'iyaawaappe itti wudiyaappe itti itti dorssaa immite. Hewanttu asaa nagaraa atto giissanaw, katsaa yarshshuwaa, s'uuggiyaa yarshshuwaanne ittippetetsaa yarshshoo gidino. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday. 16 Biittan de'iyaa Asay ubbay hawaa ubbaa Israa'eeliyaa kaappoo immo. 17 Kaappuu ootsanaw bessiyaa oosuu, Israa'eeliyaa Asay bonchchiyaa baalatuwaan, aginay s'eeriya gallassatwaaninne Sambbatatuwaan s'uuggiyaa yarshshotoo, katsaa yarshshotoonne ushshaa yarshshotoo koshiyaawaa immo. Israa'eeliyaa asaa nagaraa atto giissanaw, nagaraa yarshshotuwaa, katsaa yarshshotoo, s'uuggiyaa yarshshotoonne ittippetetsaa yarshshotoo ubbaw koshiyaawaa I immo» yaagee.

18 « ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Koyiro aginaan, koyiro gallassi tilla bollaanna itti korumaa Geeshsha Golliyaa geeshshanaw shiishsha. 19 K'eesii ha nagaraa yarshshuwaa suutsaappe akkiide, Geeshsha Golliyaa penggiyaa k'osiletsatuwaa, yarshshiyaa sa'aa yuushshuwaan de'iyaa detsaw oyddu mizaanawunne giddo dabaabaa afiyaa dirssaa penggiyaa k'osiletsatuwaa okko. 20 Ooninne k'oppennaan woy erana d'ayiide ootseedda nagaraa atto giissanaw, aginaw laappuntsa gallassan hewaadankka ootsa. Yaataade Geeshsha Golliyaa tunatetsaappe geeshsha.

21 « ‹ «Koyiro aginaan, tammanne oyddentso gallassan Paasigaa Baalaa bonchchite; k'ay laappun gallassi gakkanaw, irshshuu gelibeenna ukitsaa miite.* 22 He koyiro gallassan kaappuu bare gishshaanne bare asaa diraw nagaraa yarshshuwaa ootsiide koshiyaawaa, itti korumaa immo. 23 He baalay bonchchettiyaa laappun gallassatuwaan hachchi hachchi laappun korumatuwaanne laappun dorssaa orggetuwaa ubbaykka tilla bollaanna de'iyaawantta s'uuggiyaa yarshshuwaa ootsiide, Med'inaa Godaw koshiyaawaa immo. Hewaanakka ittippe nagaraa yarshshoo hachchi hachchi itti deeshsha orggiyaa immo. 24 Itti itti korumaanne itti itti dorssaa orggiyaa yarshshiyaa wode, katsaa yarshshoo 17 kilo giraame zarggaanne heezzu liitiro zayitiyaa immo.

25 « ‹ «Laappuntsa aginaan, tammanne ichcheshantsa gallassan doommiyaa laappun gallassaa baalaa wodiyaan ubbaan, nagaraa yarshshuwaa, s'uuggiyaa yarshshuwaa, katsaa yarshshuwaanne zayitiyaa kasewaappe dummayennan kaappuu immo» yaagee.*

46

Yarshshuwaa Wogaa

1 « ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Giddo dabaabaa gelissiyaa away doliyaa bagga dirssaa penggii oosuwaa gallassatuwaan usuppunatuwaankka gorddettiide gam"o; shin Sambbata gallassinne aginay s'eeriya gallassi dooyetto. 2 Israa'eeliyaa asaa kaappuu dirssaw pengge bagga dabaabaappe geliyaa baranddaa baggana geliide, dirssaa pengge mitsaa matan ek'k'o. K'eesetuu I immeedda s'uuggiyaa yarshshuwaanne ittippetetsaa yarshshuwaa yarshshino. I hewan dirssaa penggen goyinniide, simmiide kare keso. Shin dirssaa penggii omarssanaasikka gorddettoppo. 3 He biittaa asaykka Sambbataaninne aginay s'eeriya wodiyaan giddo dabaabaa dirssaa penggiyaa geliyaasan, Med'inaa Godaa sintsan goyinnino.

4 « ‹ «Kaappuu Sambbata gallassi Med'inaa Godaw s'uuggiyaa yarshshuwaa ootsiide, usuppun dorssaa maratuwaanne itti dorssaa orggiyaa, ubbaykka tilla bollaanna de'iyaawantta immo. 5 Itti dorssaa orggiyaana 17 kilo giraame katsaa yarshshuwaa immo. Dorssaa maratuwaanna shiik'iyaa katsaa yarshshuu kaappuu barew shiishshanaw koyeeddawaa keeshshaa gido. K'ay itti itti 17 kilo giraame katsanna heezzu heezzu liitiro zayitiyaa immo.

6 « ‹ «Aginay s'eeriya gallassi gallassi k'ay itti korumaa, usuppun dorssaa maratuwaanne itti dorssaa orggiyaa, ubbaykka tilla bollaanna de'iyaawantta immo. 7 Itti itti korumaanne itti itti dorssaa orggiyaa yarshshiyaa wode, katsaa yarshshoo itti itti 17 kilo giraame zarggaanne heezzu heezzu liitiro zayitiyaa immo. Dorssaa maratuwaanna shiik'iyaa katsaa yarshshuu kaappuu barew shiishshanaw koyeeddawaa keeshshaa gido. 8 Kaappuu geliidde, dirssaa penggiyaa baranddaana aad'd'iide gelo; kesiiddekka hewaana keso.

9 « ‹ «Shin he biittaa Asay baala gallassi Med'inaa Godaa sintsan goyinnanaw yiyaa wode, goyinoo huup'issa penggiyaanna geleeddawanttu gedissa penggiyaanna kesino; k'ay gedissa penggiyaanna geleeddawanttu huup'issa penggiyaanna kesino. Ay asaynne bare sintsan de'iyaa penggiyaanna sitti giide kesooppe attina, bare geleedda saana kesoppo. 10 Unttunttu geliyaa wode, kaappuu unttunttunna gelo; unttunttu kesiyaa wodekka, unttunttunna keso.

11 « ‹ «Nashechchaa gallassatwaaninne laytsaa baalatuwaan itti itti korumaananne itti itti dorssaa orggiyaana shiik'iyaa katsaa yarshshuu itti itti 17 kilo giraame zarggaanne heezzu heezzu liitiro zayite gido. K'ay dorssaa maratuwaanna shiik'iyaa yarshshuu kaappuu barew shiishshanaw koyeeddawaa keeshshaa gido. 12 Kaappuu bare dosuwaan immiyaa yarshshuwaa, s'uuggiyaa yarshshuwaa, woy ittippetetsaa yarshshuwaa Med'inaa Godaw ahiyaa wode, away doliyaa bagga giddo dabaabaa dirssaa penggii aw dooyetto. Bare s'uuggiyaa yarshshuwaa woy ittippetetsaa yarshshuwaa Sambbata gallassi I immiyaawaadan immo. Yaatiide I kesiide biina, dirssaa penggii gorddetto.

Hachchi Hachchi Shiishshiyaa Yarshshuwaa

13 « ‹ «Kaappuu hachchi hachchi tilla bollaanna de'iyaa itti laytsaa gideedda itti dorssaa s'uuggiyaa yarshshuwaa ootsiide, Med'inaa Godaw immo; I hewaa wontta wontta pac'c'ennan aho. 14 Hewaanakka laa"u kilo giraame d'iilii itti liitiro zayitiyaan munak'ettiide, wontta wontta katsaa yarshshuwaa gidiide shiik'o. Hawe hintte Med'inaa Godaw hachchi hachchi shiishshiyaa yarshshuwaa wogaa. 15 Hawe simmi orgge dorssay, katsaa yarshshuunne zayitii pac'i bayinnan wontta wontta shiik'anaw bessiyaa s'uugetiyaa yarshshuwaa» yaagee.

Kaappuwaa Gadiyaabaw Imetteedda wogaa

16 « ‹Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Kaappuu bare gadiyaappe shaakkiide, bare attuma naanatuwaappe ittoo immooppe, hewe he na'aassanne Aa naanatuwaassi laataa gidee. 17 Shin kaappuu bare gadiyaappe shaakkiide, bare k'oomatuwaappe ittoo immooppe, Ishatamantsa Laytsaa baalay gakkanaw, he gadii aawaa. Hewaappe guyyiyaan, kaappoo simmo; hewe kaappoo gidiyaa diraw, med'inaw aassanne Aa naanaatoo laataa gidee.* 18 Kaappuu asaa sugiide, asaa laata gadiyaa wolk'k'an akkoppo. Ta Asay bare laata gadiyaappe d'ok'k'olettenna mala, I bare attuma naanaatoo bare gadiyaappe immo» yaagee› yaaga» yaageedda.

Yarshshuwaa Doyissiyaa Sa'atuwaa

19 Hewaappe guyyiyaan, he bitanii taana huup'issa s'eelliyaa, k'eesetuwaa geeshsha kifiletuwaakko geliyaasaa aheedda. Hewanttukka giddo dabaabaw gatsiyaa duge bagga dirssaa penggiyaa matan de'iyaawantta. Unttunttuppe away wulliyaa bagganna taani itti sa'aa be'aaddi. I taana hawaadan yaageedda; 20 «Ha sa'ay k'eesatuu nagaraa yarshshuwaanne naak'uwaa yarshshuwaa doyissiyaa saanne katsaa yarshshuwaa uukkiyaa sa'aa. Ha sa'aan go'ettiyaa gaasuu he geeshsha yarshshotuwaa asaakko kare dabaabaa kessina, Asay geeshshabaa bochchiide geeyennaadan naaganaassa» yaageedda.

21 Hewaappe guyyiyaan, he bitanii taana kare bagga dabaabaw afiide, he dabaabaw oyddu mazzaniyaa taana yuushsheedda. He dabaabaa mariyaan ubbankka k'eeri dabaabatuu de'iyaawantta be'aad. 22 Unttunttoo ubbawukka 40 wad'aa; gomppaykka 30 wad'aa; oyddu mariyaan de'iyaa dabaabatuukka itti lagge. 23 He oyddu dabaabatuwaa yuushshuwankka shuchchaa gimbbii de'ee; k'ay gimbbiyaa lank'k'iyaan aakko shiik'iide oosetteedda, tamaa eetsiyaa sa'atuu de'iino. 24 He bitanii taana, «Hawanttu ubbay Geeshsha Golliyaan ootsiyaawanttu ahiyaa yarshshuwaa doyissiyaa sa'atuwaa» yaageedda.

47

Geeshsha Golliyaa Garssappe Pulttiyaa Haatsaa

1 He bitanii zaariide, taana Geeshsha Golliyaa geliyaasaa afeeda. Geeshsha Golliyaa geliyaa penggiyaappe garssaana haatsay pulttiide, Geeshsha Golliyaappe away doliyaa bagga goggee. Gaasuukka Med'inaa Godaa Geeshsha Golliiyaa penggii away doliyaa baggappe sintsanna de'ee. Geeshsha golliyaw gedissa baggana duge goggiide, yarshshiyaa saappe gedissa baggana aad'd'ee.* 2 I taana huup'issa penggiyaa baggana kessiide, away doliyaa bagga s'eelliyaa penggiyaa yuushshuwaana kaaletsiide afeeda. He penggiyaappe gedissa baggana haatsay goggee.

3 He bitanii likkiyaa meetiriyaa bare kushiyan oyk'k'iide, away doliyaa bagga biide, goggiyaa haatsaa kaalliide, 1,000 wad'aa likkeedda. Taana haatsaa gidduwaana kaaletseedda; haatsay taw meeshi mek'etsaa gakkee. 4 Laa"entsuwaakka 1,000 wad'aa likkiide, haatsaa gidduwaana taana kaaletseedda. Haatsay taw gulbbataa gakkeedda. K'ay 1,000 wad'aa likkiide, taana haatsaa gidduwaana kaaletseedda. He wode haatsay taw s'eessaa gakkeedda. 5 I k'aykka 1,000 wad'aa likkeedda. Shin he haatsay daro c'iimma gideedda diraw, taani pinnanaw danddayabeykke; I Asay wad'd'ennan pinnanaw danddayenna shaafaa gideedda. 6 He bitanii taana, «Laa asaa na'aw, hawaa be'aaddi?» yaageedda.

Hewaappe guyyiyaan, I taana shaafaa gas'aw guyye zaareedda. 7 Taani simmaade yaa gakkiyaa wode, shaafaa doonaan ha baggananne ya baggana loytsi daro mitsay de'iyaawaa be'aad. 8 I taana hawaadan yaageedda; «Ha haatsay away doliyaa bagga biittaw goggiide, Aaraba Wombban gelee. I hewan goggenna Mas'iniyaa Abban geliyaa wode, he haatsay ooras's'iide, s'illo haatsaa kesee. 9 Ha shaafay goggiide biyaa sa'aan de'iyaa, sham"i giyaa med'etatuu ubbay pas'a de'ana; k'ay he shaafay yaa goggiide, abbaa haatsaa ooras's'isiide s'illissiyaa diraw, payduwaan daro c'oratteedda moletuu yaan de'ana. Hewaappe denddeeddawaan, he shaafay goggiyaasan de'iyaabay ubbay pas'a de'ana. 10 Moliyaa oyk'k'iyaawanttu abbaa doonaan ek'k'ana; Enggaadappe biide En-Egilayima gakkanaw de'iyaa sa'ay gitiyaa mic'c'iyaa sa'aa gidana. Meediteraane Abban de'iyaa moletuwaadan, hewankka daro dumma dumma k'ommo moletuu de'ana. 11 Shin abbaa doonaan de'iyaa c'ariinne haatsay kumo ollay mas'ine gidiide attanappe attina, ooras's'ikkino. 12 He shaafaa doonaan ha baggananne ya baggana miyaa ayifiyaa ayifiyaa, daro dumma dumma k'ommo mitsatuu de'ana. Unttunttu haytsay k'ok'k'ofettenna; ayifiyaawaakka aggikkino. Geeshsha Golliyaappe kesiyaa haatsay unttunttukko goggiyaa diraw, unttunttu aginaan aginaan ooratsa ayifiyaa ayifana. Unttunttu ayifeedda ayifii k'uma gidanawaa; unttunttu haytsaykka d'ale gidanawaa» yaagee.*

Biittaa Zawatuwaa

13 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Israa'eeliyaa zaretoo tammanne laa"atoo biittaa laata gadiyaa ootsaade, neeni shaakana zaway hawaa. Yooseefo zaretoo laa"u saamay imetto. 14 Taani kase hintte mayzza aawaatoo ha biittaa laatissanaw ta kushiyaa dentsaade c'aak'k'aad; ha"i hintte ubbaykka likkiyaan shaakkiide laattite.

15 «Biittaw huup'issa bagga zaway hawaa: Meediteraane Abbaappe denddiide, Hetiloona katamaanne Hamaata Pinuwaa aad'd'iidde, S'edaade katamaa gakkee. 16 Hewaappe k'ay Damask'k'oppenne Hamaatappe giddo zawaan de'iyaa Berootanne Sibrayima katamatuwaa aad'd'iidde, Hawuraana zawaan de'iyaa Tiikona* katamaa gakkee. 17 Hewoo Israa'eeliyaa biittaw zaway Hamaata biittaa huup'issa baggaw aggiide, Meediteraane Abbaappe away doliyaa bagga biide, Damask'k'o biittaa zawaan de'iyaa Has'aari-Enaana katamaa gakkee.

18 «Away doliyaa bagga zaway Has'aari-Enaanappe denddiide, Damask'k'oppenne Hawuraanappe gidduwaana aad'd'ee. Hewaappe k'ay Israa'eeliyaappenne Gala'aadeppe gidduwaan de'iyaa Yorddaanoosa Shaafaan zawatiidde, Mas'iniyaa Abbaa aad'd'iidde biide, Taamaara katamaa gakkee.

19 «Gedissa bagga zaway Taamaarappe denddiide biide, Mariiba-K'aadeesan de'iyaa pulttuwaa gakkee. Hewaappe huup'issana away wulliyaa bagga oyk'k'iide, Gibs'e Shaafaa kaalliide biide, Meeditiraaniyaa Abbaa gakkee.

20 «Away wulliyaa bagga zaway Meediteraane Abbaa gidiide, huup'issa baggana aad'd'iide Hamaaten zawatee.

21 «Hewaa diraw, ha biittaa Israa'eeliyaa zaratuwaa payduwaa likkiyaan shaakki akkite. 22 Hinttewunne hintte giddon naanatuwaa yeliide de'iyaa betetoo biittaa laata ootsiide shaakkite. Unttuntta hintte hintte biittan yeletteedda Israa'eeliyaa asaadan s'eellite. Unttunttu hinttenanna ittippe Israa'eeliyaa zaratuwaanna gadiyaa saaman akkino. 23 Betii Israa'eeliyaan ay zariyaanna de'ooppekka, he I de'iyaa zariyaa giddon aw laata biittaa immite. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday.

48

Biittaa Shaakuwaa

1 «Biittaa shaakkanaw mazggabetteedda zaratuwaa suntsay hawaa: Huup'issa baggana itti saamay Daana zariyaw imetto. Hewekka Hetiloonappe Hamaataw afiyaa ogiyaa kaalliide, hewaappekka Damask'k'o zawaan de'iyaa Has'aari-Enaana mata katamaa aad'd'iidde Hamaate matan zawatee. Hewe away doliyaa baggappe biide away wulliyaa bagga gakkanaw de'iyaa sa'aw huup'issa bagga zawaa gidana. 2 Daana zawaanna oyk'k'ettiide, away doliyaa baggappe away wulliyaa gakkanaw de'iyaa itti saamay Aaseera zariyaw imetto. 3 Aaseera zawaanna oyk'k'ettiide, away doliyaa baggappe away wulliyaa gakkanaw de'iyaa itti saamay Nifttaaleema zariyaw imetto. 4 Nifttaaleema zawaanna oyk'k'ettiide, away doliyaa baggappe away wulliyaa gakkanaw de'iyaa itti saamay Minaase zariyaw imetto. 5 Minaase zawaanna oyk'k'ettiide, away doliyaa baggappe away wulliyaa bagga gakkanaw itti saamay Efireema zariyaw imetto. 6 Efireema zawaanna oyk'k'ettiide, away doliyaa baggappe away wulliyaa gakkanaw itti saamay Roobeela zariyaw imetto. 7 Roobeela zawaanna oyk'k'ettiide, away doliyaa baggappe away wulliyaa gakkanaw itti saamay Yihudaa zariyaw imetto.

8 «Yihudaa zawaanna oyk'k'ettiide, away doliyaa baggappe away wulliyaa bagga gakkanaw de'iyaa itti saamaa dummaya wotsa. Aw gomppay tammanne laa"u kilo meetirenne bagga gidee. Away doliyaa baggappe away wulliyaa bagga gakkanaw de'iyaa itti zariyaa shaakkina gakkiyaa saamaana k'ara. Aw giddo gishechchan Geeshsha Gollii de'ee.

9 «He saamaappe neeni Med'inaa Godaw dummayaade wotsiyaa sa'ay tammanne laa"u kilo meetirenne bagga adussanne tammu kilo meetire aakko gido. 10 He sa'ay k'eesatoo dummayeedda sa'aa gido; I huup'issa baggana tammanne laa"u kilo meetirenne bagga adussa; away wulliyaa baggana ichcheshu kilo meetire aakonne away doliyaa bagganakka ichcheshu kilo meetire aakko; k'ay gedissa baggana tammanne laa"u kilo meetirenne bagga adussa. Med'inaa Godaa Geeshsha Gollii aw giddo gishechchan de'ee. 11 Ha dummay wotseedda sa'ay Israa'eeliyaa Asay ta ogiyaappe wora simmiyaa wode, unttunttunna wora simmeedda Leewatuwaadan gidennaan, ammanettiide taw ootsiidde gam"eedda, geeshsha k'eesatoo, S'aadook'a yaratoo imetto. 12 Hewe Med'inaa Godaw dummayeedda biittaappe unttunttoo dumma saamaa; I ubbaappe aad'd'eeda geeshsha. Unttunttu saamay Leewatoo saaman zawato.

13 «K'eesetuwaa zawaanna oyk'k'ettiide, Leewatookka adusatetsaa tammanne laa"u kilo meetirenne bagga, gomppaykka ichcheshu kilo meetire gideedda itti saamay imetto. 14 Unttunttu he gadiyaappe ayaanne bayizzoppino woy laammoppino. Hewe biittaa ubbaan dummateeddawaa gidiyaa diraw, hara asaa kushiyan gelanaw bessena; Med'inaa Godaw I geeshsha sa'aa.

15 «Atteeda laa"u kilo meetirenne bagga aakonne tammanne laa"u kilo meetirenne bagga adussa sa'ay katamaa Asay ubbay kotsaan go'etiyaa golliyaa kees's'iyaanne mehiyaa heemmiyaa sa'aa gido; katamay he biittaw giddo gishechchan de'o. 16 He katamay oyddu miizaanan de'ee. Huup'issa baggay 4 kilo meetirenne bagga; gedissa baggay 4 kilo meetirenne bagga; away doliyaa baggay 4 kilo meetirenne bagga; away wulliyaa baggaykka 4 kilo meetirenne bagga. 17 Katamaw hentsaa gadii de'o; he gadii huup'issa baggana, gedissa baggana, away doliyaa baggananne away wulliyaa baggana 250 wad'aa aakko gido. 18 Geeshsha sa'aa baggana atteeda sa'ay away doliyaa bagga wad'd'iyaa wode, adusatetsay ichcheshu kilo meetire; away wulliyaa bagga wad'd'iyaa wode, adusatetsay ichcheshu kilo meetire. He sa'aan mokkeeddawe ubbay he kataman ootsiyaawanttoo k'uma gidana. 19 Israa'eeliyaa zare ubbaappe he kataman ootsanaw yiyaawanttu he biittaa goshino. 20 Hintte dummayiyaa sa'ay ubbaanna oyddu mariyaanakka tammanne laa"u kilo meetirenne bagga aduk'k'ee. He sa'ay katamay kees'etteedda sa'aanne geeshsha sa'aa barenan gujjee.

21-22 «Geeshsha Golliyaappe, k'eesetuwaa saamaappe, Leewatuwaa saamaappenne katamaa sa'aappe away doliyaa baggananne away wulliyaa baggana de'iyaa atteeda biittay kaappoo gido. He biittaw gomppay tammanne laa"u kilo meetirenne bagga. He kaappuwaa biittay huup'issa baggana Yihudaa gakkeedda saaman, gedissa baggana Biiniyaama gakkeedda saaman zawatee. 23 Atteeda zaretoo biittay hawaadan shaakkettee. Away doliyaa baggappe away wulliyaa bagga gakkanaw, itti saamay Biiniyaama zariyaw imetto. 24 Biiniyaama zawaanna oyk'k'ettiide, away doliyaa baggappe away wulliyaa bagga gakkanaw de'iyaa itti saamay Simoona zariyaw imetto. 25 Simoona zawaanna oyk'k'ettiide, away doliyaa baggappe away wulliyaa bagga gakkanaw de'iyaa itti saamay Yisaakoora zariyaw imetto. 26 Yisaakoora zawaanna oyk'k'ettiide, away doliyaa baggappe away wulliyaa bagga gakkanaw de'iyaa itti saamay Zaabiloona zariyaw imetto. 27 Zaabiloona zawaanna oyk'k'ettiide, away doliyaa baggappe away wulliyaa bagga gakkanaw de'iyaa itti saamay Gaada zariyaw imetto. 28 Gaada gedissa zaway Taamaara katamaappe denddiide, Mariiba-K'aadeesan de'iyaa pulttuwaanna aad'd'iidde, Gibs'e Shaafaa kaalliide biide, Meediteraane Abbaa gakkee.

29 «Hintte Israa'eeliyaa asaw laata ootsaade shaakkana biittay hawaa; hawanttu unttuntta gakkana saamatuwaa. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday.

Katamaa Penggetuwaa

30 «Katamaappe kesiyaa penggetuu hawantta. Unttunttu Israa'eeliyaa zaratuwaa suntsan s'eegettana. Huup'issa dirssaa gimbbii 4,500 wad'aa aduk'k'ana;* 31 Katamaa penggetuu Israa'eeliyaa Zeretsaa suntsaan s'eegetana. Huup'isa baggana; Roobeela penggiyaa, Yihudaa penggiyaanne Leewiyaa penggiyaa geetettiyaa heezzu penggetuu de'ana. 32 Away wulliyaa dirssaa gimbbii 4,500 wad'aa aduk'k'ana; he gimbbiyaan Yooseefo penggiyaa, Biiniyaama penggiyaanne Daana penggiyaa geetettiyaa heezzu penggetuu de'ana. 33 Gedissa dirssaa gimbbii 4,500 wad'aa aduk'k'ana; he gimbbiyaan Simoona penggiyaa, Yisaakoora penggiyaanne Zaabiloona penggiyaa geetettiyaa heezzu penggetuu de'ana. 34 Away wulliyaa dirssaa gimbbii 4,500 wad'aa aduk'k'ana; he gimbbiyaan Gaada penggiyaa, Aaseera penggiyaanne Nifttaaleema penggiyaa geetettiyaa heezzu penggetuu de'ana.

35 «Katamaa yuushshuu ubbaanna likkina, 18,000 wad'aa gidanawaa. He wodiyaappe doommiide he katamay, ‹Med'inaa Goday Hewan De'ee› yaageettiide s'eesettana» yaagee.

* 1:1 Sas'. 19:11

* 1:2 2 Kat. 24:10-16; 2 Od. 36:9-10

* 1:5 Sas'. 4:6

* 1:10 Hiz. 10:14; Sas'. 4:7

* 1:15 Hiz. 10:9-13

* 1:18 Sas'. 4:8

* 1:22 Sas'. 4:6

* 1:24 Sas'. 1:15; 19:6

* 1:26 Hiz. 10:1; Sas'. 4:2-3

* 1:27 Hiz. 8:2

* 2:9 Sas'. 5:1

* 3:1 Sas'. 10:9-10

* 5:10 Sik'. 4:10

* 5:17 Sas'. 6:8

* 8:2 Hiz. 1:27

* 8:4 Hiz. 1:28

* 9:4 Sas'. 7:3; 9:4; 14:1

* 10:1 Hiz. 1:26; Sas'. 4:2

* 10:2 Sas'. 8:5

* 10:10 Hiz. 1:15-21

* 10:12 Sas'. 4:8

* 10:14 Hiz. 1:10; Sas'. 4:7

* 11:19 Hiz. 36:26-28

* 11:22 Hiz. 43:2-5

* 12:2 Isa. 6:9-10; Erm. 5:21; Mar. 8:18

* 12:13 2 Kat. 25:7; Erm. 52:11

* 13:10 Erm. 6:14; 8:11

* 14:21 Sas'. 6:8

* 17:12 2 Kat. 24:15-20; 2 Od. 36:10-13

* 18:2 Erm. 31:29

* 18:9 Wog. 18:5

* 18:20 Zar. 24:16

* 20:5 Kes. 6:2-8

* 20:11 Wog. 18:5

* 20:12 Kes. 31:13-17

* 20:15 Pay. 14:26-35

* 20:23 Wog. 26:33

* 21:28 Erm. 49:1-6; Hiz. 25:1-7; Amo. 1:13-15; Sof. 2:8-11

* 22:7 Kes. 20:12; 22:21-22; Zar. 5:16; 24:17

* 22:8 Wog. 19:30; 26:2

* 22:10 Wog. 18:7-20

* 22:12 Kes. 22:25; 23:8; Wog. 25:36-37; Zar. 16:19; 23:19

* 22:26 Wog. 10:10

* 23:4 Ohoolo: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «I geeshsha golliyaa» giyaawaa.

† 23:4 Ohoolibo: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «Ta geeshsha gollii izina» giyaawaa.

* 24:2 2 Kat. 25:1; Erm. 52:4

* 25:1 Erm. 49:1-6; Hiz. 21:28-32; Amo. 1:13-15; Sof. 2:8-11

* 25:8 Isa. 15:1—16:14; 25:10-12; Erm. 48:1-47; Amo. 2:1-3; Sof. 2:8-11

* 25:12 Isa. 34:5-17; 63:1-6; Erm. 49:7-22; Hiz. 35:1-15; Amo. 1:11-12; Abd. 1-14; Mil. 1:2-5

* 25:15 Isa. 14:29-31; Erm. 47:1-7; Iyu. 3:4-8; Amo. 1:6-8; Sof. 2:4-7; Zak. 9:5-7

* 26:1 Isa. 23:1-18; Iyu. 3:4-8; Amo. 1:9-10; Zak. 9:1-4; Mat. 11:21-22; Luk'. 10:13-14

* 26:13 Sas'. 18:22

* 26:16 Sas'. 18:9-10

* 26:21 Sas'. 18:21

* 27:25 Sas'. 18:11-19

* 28:20 Iyu. 3:4-8; Zak. 9:1-2; Mat. 11:21-22; Luk'. 10:13-14

* 29:1 Isa. 19:1-25; Erm. 46:2-26

* 29:6 Isa. 36:6

* 31:8 Dom. 2:2-9

* 32:7 Isa. 13:10; Mat. 24:29; Mar. 13:24-25; Luk'. 21:25; Sas'. 6:12-13; 8:12

* 33:21 2 Kat. 25:3-10; Erm. 39:2-8; 52:4-14

* 34:5 Pay. 27:17; 1 Kat. 22:17; Mat. 9:36; Mar. 6:34

* 34:23 Sas'. 7:17

* 34:24 Hiz. 37:24

* 35:1 Isa. 34:5-17; 63:1-6; Erm. 49:7-22; Hiz. 25:12-14; Amo. 1:11-12; Abd. 1-14; Mil. 1:2-5

* 36:26 Hiz. 11:19-20

* 37:10 Sas'. 11:11

* 37:24 Hiz. 34:24

* 37:27 2 K'or. 6:16; Sas'. 21:3

* 38:2 Sas'. 20:8

* 38:5 Liibiyaappe: Ibraawetsuwaan he biittay «Puus'a» geetettee.

* 39:17 Sas'. 19:17-18

* 40:2 Sas'. 21:10

* 40:3 Sas'. 11:1; 21:15

* 40:5 1 Kat. 6:1-38; 2 Od. 3:1-9

* 43:2 Hiz. 10:3-4, 18-19; 11:22-23; Sas'. 1:15

* 43:13 Hiz. 27:1-2; 2 Od. 4:1

* 43:27 Kes. 29:35-37

* 44:17 Kes. 28:39-43; Wog. 16:4

* 44:19 Wog. 16:23

* 44:20 Wog. 21:5

* 44:21 Wog. 10:9

* 44:22 Wog. 21:7, 13-14

* 44:23 Sas'. 10:10

* 44:25 Wog. 21:1-4

* 44:28 Pay. 18:20

* 44:29 Pay. 18:8-19

* 44:31 Wog. 22:8

* 45:10 Wog. 19:36

* 45:11 Gomoore: Itti gomoore 220 kilo giraame woy 220 liitiro gidee.

† 45:12 Sak'ile: Itti sak'ilii tammanne itti giraamenne bagga dees'ee.

* 45:21 Kes. 12:1-20; Pay. 28:16-25

* 45:25 Wog. 23:33-36; Pay. 29:12-38

* 46:17 Wog. 25:10

* 47:1 Zak. 14:8; Yoh. 7:38; Sas'. 22:1

* 47:12 Sas'. 22:2

* 47:16 Tiikona: Ibraawetsuwaan Hazer-Hatikkon geetettee.

* 48:30 Sas'. 21:12-13

Daaneela

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

Daaneela Timbbitiyaa

Geluwaa

Daaneel Yerusaalam Omoodeteedda Wode ittippe omoodetti biide Baabloonen de'iyaa nabiyaa. Daaneela timbbitii s'aafetteeddawe Ayihuda asatuu Ayihuda gidenna kawutetsatuwaa mooduwaa garssan ak'iide, wolk'k'aama yedesaynne uk'k'unnay gakkina, unttunttu metuwaa be'iyaa wodiyaana. Mas'aafaa s'aafeeddawe sas'aappe beetteedda taariketuwaaninne oosotuwaan go'ettiide, he wode de'iyaa asaa mintsetsee. S'oossay uk'k'unniide mooddiyaa kaatiyaa d'ayssiide, asaa uk'k'unnaa k'ashuwaappe kessanawaa hidootaa immee.

Ha mas'aafay laa"u huup'e huup'e kifiletuwaan shaakettee.

1. Daaneelinne aanana ittippe omooduwaan de'iyaa amareeda asatuu S'oossaa ammaniyaa mino ammanuwaaninne aw azazettiyaa hanotan barenttu morkkatuwaa s'ooneeddawaa odiyaa taariketuwaa gidishin, unttunttukka poletteeddawe Baabloonenne Paarise kawutetsaa laytsaana.

2. Daaneeli dumma dumma sas'aa be'eedda. He sas'atuwaa leemisuwaan bessiidde, Baablooneppe doommiide, dumma dumma kawutetsatuu denddi denddiide kunddanawaanne unttuntta mooddiyaa Ayihuda gidenna kaatii d'ayina, S'oossaa Asay s'oonuwaa demmanawaa besse.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Daaneelanne Aa Heezu Laggetsatuwaa 1:1-21

Kaatiyaa Naabukadanas'oora Akumuwaa 2:1-49

Sidiraak'a, Misaak'anne Abddinaaguwaa S'oossay Ees'iyaa Tamaappe Asheedda 3:1-30

Nabukadanas's'oore Laappu Laytsaa Bare Kawutetsaa D'ayeedda 4:1-37

Kaatiyaa Belshshas'aaranne Godaa Bolla S'aafuwaa 5:1-31

S'oossay Daaneela Gaamuwaa Doonaappe Asheedda 6:1-28

Daaneeli Be'eedda Oyddu Do'atuwaa Sas'aa 7:1-27

Daaneeli Be'eedda Dorssaa Orggiyaanne Deeshsha Orggiyaa Sas'aa 8:1-27

Daaneeli Bare Asaa Diraw Wooseedda 9:1-27

Daaneeli S'eegiroossa Shaafaa Matan Be'eedda Sas'aa 10:1—11:45

Wurssetsaa Wodiyaabaa 12:1-13

1

Daaneelanne Aa Heezu Laggetsatuwaa

(1:1-21)

1 Yihudaa Kaatii Yo'ak'eemi kaateteedda heezzentso laytsi, Baabloone Kaatii Naabukadanas'oori Yerusaalame katamaa bolla denddiide, he katamaa dooddeedda.* 2 Goday Yihudaa Kaatiyaa Yo'ak'eemanne S'oossaa Geeshsha Golliyaan de'iyaa miishshatuwaappe unddenneeddawaa Aa kushiyan aatsiide immeedda. Ikka he miishshatuwaa Baabloone gadiyaan de'iyaa bare s'oossatuwaa eek'aa golliyaa aheedda; bare s'oossaa miishshaa minjjiyaa golliyaan wotseedda.*

3 Hewaappe guyyiyaan, kaatii Ashifanaaza giyaa bare oosanchchatuwaa kaappuwaa hawaadan yaagiide azazeedda; «Israa'eeliyaa asaa giddoppe kaatiyaa zare gidiyaawanttanne wolk'k'aama asatuwaa zare gidiyaawantta doora. 4 Yalagatuu asatetsan pac'ay bayinnawantta, malanchchatuwaa, ayaa tamaarissooppekka eranaw danddayiyaawantta, akeekiyaawantta, eratetsay kumeeddawanttanne kaatiyaa golliyaan ootsanaw danddayiyaawantta. Unttuntta Baabloonetuwaa k'aalaanne s'ifatiyaa tamaarissa» yaageedda. 5 K'ay unttunttu hachchi hachchi maana k'umaynne ushana woyniyaa eessay kaatiyaw ka"eedda k'umaappenne ushshaappe gidanaadan, kaatii azazeedda. Hewaadankka, heezzu laytsaa looheeddawaappe guyyiyaan, kaatiyaa sintsa shiik'iide, oosuwaa doommanaadan k'achcheedda.

6 Dooretteeddawanttu giddoppe Yihudaa zare gidiyaawanttu Daaneela, Hanaaniyaa, Mishaa'eelanne Azaariyaa giyaawanttu de'iino. 7 Oosanchchatuwaa kaappuu unttunttu suntsaa laammiide, Daaneela Bils's'aasoora, Hanaaniyaa Sidiraak'a, Mishaa'eela Misaak'a, Azaariyaa Abddanaago giide suntseedda.

8 Daaneeli kaatiyaa k'umaa miyaawaaninne woyniyaa eessaa ushiyaawan barena tunissenna mala, bare wozanaan k'ofaa k'achcheedda; he k'ofaan mayyanaadan, oosanchchatuwaa kaappuwaa woosseedda. 9 He kaappuu Daaneela sabbana malanne aw k'arettana mala, S'oossay ootseedda. 10 Gido shin, oosanchchatuwaa kaappuu Daaneelaw odiidde, «Taani hinttenttoo ha k'umaanne ushshaa azazeedda ta godaa kaatiyaw yayyay. Hinttenana laggetiyaa yalagatuu som"uwaappe hintte som"ii gilk'k'i beettooppe, hintte gaasuwaan kaatii taana wod'ana» yaageedda.

11 Hewaappe guyyiyaan, oosanchchatuwaa kaappuu suntsina Daaneela, Hanaaniyaa, Mishaa'eelanne Azaariyaa hadaraa akkeedda bitaniyaa Daaneeli hawaadan yaageedda, 12 «Nuw maanaw ataakilttiyaa, ushanawukka haatsaa s'alalaa immaade, nuuna ne k'oomatuwaa tammu gallassatuwaan paac'c'a. 13 Hewaappe guyyiyaan, nu som"uwaanne kaatiyaa k'umaa miyaa yalaga asatuwaa som"uwaa geedara s'eellaade, nuuna ne k'oomatuwaa new malati beetteeddawaadan ootsa» yaageedda.

14 I hewaa mayyiide, tammu gallassaa unttuntta paac'c'eedda. 15 Tammu gallassaappe guyyiyaan unttunttu, kaatiyaa k'umaa meedda yalagatuwaa ubbaappe pas'iidenne ank'k'ariide beetteeddino. 16 Yaatina, unttunttoo giigeedda k'umaanne woyniyaa eessaa diggiide, ataakilttiyaa immeedda.

17 Ha oyddu yalagatoo S'oossay eraanne ubbaa k'ommo s'ifatiinne timirttii geliyaa akeekaa immeedda. Daaneeli k'ay sas'aanne akumuwaa ubbaa biletsaa eree.

18 Kaatii yalagatuu barekko gelanaaddan azazeedda wodii polettina, oosanchchatuwaa kaappuu unttuntta Naabukadanas'oore sintsa aatseedda. 19 Kaatii unttuntta haasayisseedda wode, Daaneela, Hanaaniyaa, Mishaa'eelanne Azaariyaa mala Asay unttunttu giddon beettibeenna. Yaatina, unttunttu kaatiyaw ootsanaw geleeddino. 20 Kaatii unttuntta oochcheedda ay aad'd'eeda eratetsaanne akeeka ooshaan, Aa kawutetsan de'iyaa shareechchotuwaappenne muruniyaawanttu ubbaappe unttunttu tammu kushiyaa aad'd'iide beetteeddino. 21 Daaneeli Kaatii K'iiroose kaateteedda koyiro laytsay gakkanaw gam"eedda.

2

Kaatiyaa Naabukadanas'oore Akumuwaa

(2:1-49)

1 Naabukadanas'oori bare kaateteedda laa"entso laytsi akumuwaa akumetteedda. He akumuu Aa loytsi shabbirina, gem"ishuu Aa afeenan is's'eedda. 2 Yaatina, I akumetteedda akumuwaa aw odana mala, shareechchotuu, muruniyaawanttu, bitiyaawanttunne s'oolinttiyaa s'eeliide kaayiyaawanttu s'eegetti yaanaadan kaatii azazeedda. Yiide, Aa sintsan ek'k'eeddino.* 3 Kaatii unttuntta, «Taani taana shabbirissiyaa akumuwaa akumetaad; he akumuu ayentto eranaw koyay» yaageedda.

4 S'oolinttiyaa s'eeliide kaayiyaawanttu kaatiyaa Sooratuwaa* k'aalan, «Kaatiyaw, med'inaw de'a! Ne akumuwaa nuw ne k'oomatoo oda; nuuni new Aa biletsaa odana» yaageeddino.

5 Kaatii s'oolinttiyaa s'eeliide kaayiyaawantta hawaadan yaageedda; «Taani loytsaade k'achcheeda k'ofay hawaa. Hintte ha akumuwaanne Aa biletsaa taana erissana d'ayooppe, taani hinttena k'ans's'a yeggana; hintte golletuukka buuraa oliyaa sa'aa kesana. 6 Shin hintte akumuwaanne Aa biletsaa taw odooppe, imuwaa, woytuwaanne daro bonchchuwaa taappe hintte akkana. Hewaa diraw, ane akumuwaanne Aa biletsaa taana erissite» yaageedda.

7 Laa"entsuwaakka unttunttu zaariide, «Kaatii akumuwaa nuw bare k'oomatoo odo; nuuni Aa biletsaa erissana» yaageeddino.

8 Kaatii unttunttoo zaariide, «Taani hintte halchchuwaa eray; taani loytsaade k'achcheeda k'ofaa hinttekka ereedda diraw, hawaa sugana giide haniita yaageedda. 9 Hintte akumuwaa taw odana d'ayooppe, itti k'ec'uu hinttena naagee. Hanotay laamettanawaa giide hintte hidootaa ootsiyaa diraw, taw worddonne geniyaa k'aalaa odanaw mak'etteeddita. Hewaa diraw, akumuwaa taw odite; yaatooppe, hintte Aa biletsaa erissanaw danddayiyaawaa taani eray» yaageedda.

10 S'oolinttiyaa s'eeliide kaayiyaawanttu kaatiyaw zaariide, «Kaatii oochchiyaa ooshaa zaaranaw danddayiyaa itti asaynne gadiyaan baawa. Ay gitateeddanne wolk'k'aameedda kawuukka hawaa malabaa shareechchotuwaa, muruniyaawantta woy s'oolinttiyaa s'eeliide kaayiyaawantta oochchi erenna. 11 Kaatii oochcheedda ooshay dees'a; asaana ittippe de'enna s'oossatuwaappe attina, hawaa kaatiyaw k'onc'c'issanaw danddayiyaawe mulekka baawa» yaageeddino.

12 Hewaa diraw, kaatii loytsi hank'k'ettiide Baabloonen de'iyaa kaatiyaa zoriyaawantta ubbaa wurssanaadan azazeedda. 13 Kaatiyaa zoriyaawantta wod'anaw awaayuu keseedda. Wod'iyaawanttu Daaneelanne Aa laggetuwaa wod'anaw koyeeddino.

S'oossay Daaneela Akumuwaa Biletsaa Erisseedda

14 Kaatiyaa naagiyaa olanchchatuwaa kaappuu Ariyooki, Baabloonen de'iyaa kaatiyaa zoriyaawantta wod'anaw kesiyaa wode, Daaneeli Aa akeekaaninne hiillan haasayisseedda. 15 I kaatiyaa naagiyaa olanchchatuwaa kaappuwaa Ariyooka, «Kaatiyaa awaayuu ayaw hawaadan palatteedee?» giide oochcheedda. Ariyooki hanotaa Daaneelaw odeedda. 16 Hewaan Daaneeli kaatiyaakko geliide, akumuwaa biletsaa erissanaw, barew wodii imettana mala woosseedda.

17 Hewaappe guyyiyaan, Daaneeli bare golle simmiide, bare heezzu laggetoo, Hanaaniyaw, Mishaa'eelawunne Azaariyaw hanotaa odeedda. 18 Unttunttu Baabloonen de'iyaa yenkko kaatiyaa zoriyaawanttunna ittippe hayk'k'ennaadan, saluwaa S'oossay maarotaa unttunttoo ootsiide, ha s'uuraa unttunttoo k'onc'c'issanaw woosana mala, unttunttoo odeedda.

19 He k'amman s'uuray Daaneelaw sas'aan k'onc'c'eedda. Yaatina, Daaneeli saluwaa S'oossaa hawaadan yaagiide galateedda;

20 «Aad'd'eeda eratetsaynne wolk'k'ay,

S'oossaassa gidiyaa diraw,

Aa suntsay med'inaappe med'inaa gakkanaw

galatetteeddawaa gido.

21 Wodetuwaanne aginatuwaa I laammee.

Kaatetuwaa kawutetsaappe diggee;

k'ay kaatetuwaa kawutetsan utissee.

Aad'd'eeda eranchchatoo aad'd'eeda eraa,

akeekiyaawanttookka eraa I immee.

22 C'iimma s'uuraanne geemmeedda yewuwaa,

I k'onc'c'issee.

D'uman de'iyaawaakka I eree;

poo'uukka aanana de'ee.

23 Abeet ta mayzza aawotuwaa S'oossaw,

taani neena galataynne sabbay.

Ayaw gooppe, neeni taw,

aad'd'eeda eraanne wolk'k'aa immaadda.

Nuuni neena oochcheeddawaa,

taana ha"i erissaadda.

Kaatiyaa akumuwaa nuuna erissaadda»

yaageedda.

Daaneeli Akumuwaanne Aa Biletsaa Kaatiyaa Erisseedda

24 Hewaappe guyyiyaan, Daaneeli Baabloonen de'iyaa kaatiyaa zoriyaawantta wurssanaw kaatiyaappe azazuwaa akkeedda Ariyookakko biide, «Kaatiyaa zoriyaawantta wod'oppa. Taanna kaatiyaakko gelissa; yaatooppe taani Aa akumuwaa biletsaa Aa erissana» yaageedda.

25 Ariyooki ellekka Daaneela kaatiyaakko gelissiide, kaatiyaw, «Yihudaappe omoodettiide yeedda asaappe kaatiyaa akumuwaa biletsaa erissanaw danddayiyaa asaa demmaad» yaageedda.

26 Kaatii Bils's'aasoora geetettiyaa Daaneela, «Taani akumetteedda akumuwaanne Aa biletsaa taana erissanaw danddayay?» giide oochcheedda.

27 Daaneeli hawaadan yaagiide zaareedda; «Kaatiyaw, neeni oochcheedda s'uuraa k'onc'c'issanaw danddayiyaa aad'd'eeda eranchchay, shareechchuu, muruniyaawe, woy ayanttiyawe baawa. 28 Shin s'uuratuwaa k'onc'c'issiyaa itti S'oossay saluwaan de'ee. Wurssetsa gallassatuwaan hananabaa I neena besseedda. Ne arssaan zak'k'ullaade, neeni akumetteedda akumuunne sas'ay hawaa.

29 «Kaatiyaw, neeni arssaan zak'k'ullaade, sintsaappe hananabaa k'oppaadda. He wode s'uuraa k'onc'c'issiyaa S'oossay sintsaappe hananawaa neena besseedda. 30 Ha s'uuray taw k'onc'c'eeddawe taani hara asaappe aad'd'eeda eranchcha gidina gidennaan, neeni kaatii akumuwaa biletsaa eranaadaananne ne huup'iyaa giddon simeretteedda k'ofaa akeekanaadaana.

31 «Kaatiyaw, neeni loytsi wolk'k'aama, p'ooliyaanne s'eellanaw yashshiyaa misilii ne sintsan ek'k'eeddawaa be'aadda. 32 Ha misiliyaa huup'ii geeshsha work'k'aappe, Aa tiraynne kushetuu biraappe, uluunne wodiretuu nahaasiyaa giyaa birataappe, 33 suyilii birataappenne gediyaw yachchay baggay birataappe baggay urk'k'aappe med'etteedda. 34 Neeni ha misiliyaa s'eellishin, itti shuchchay asaa kushii bochchennan deriyaappe d'ok'olettiide, birataappenne urk'k'aappe med'etteedda misiliyaa gediyaa yachchatuwaa bolla wod'd'iide gaac'c'eedda. 35 He wode biratay, urk'k'ay, nahaase giyaa biratay, biraynne work'k'ay ubbay gaac'ettiide, boniyaan uddumaan de'iyaa suullaa mala gideedda; ayaanne ashshenan c'arkkuu pittiide afeeda. Shin misiliyaa bolla wod'd'eedda shuchchay wogga deriyaa kesiide, biittaa sa'aa kumeedda.

36 «Hawe ne akumuwaa; k'ay ha"i biletsaa nuuni new odana. 37 Kaatiyaw, neeni kaatetoo kaatiyaa. Saluwaa S'oossay new kawutetsaanne wolk'k'aa, minotetsaanne bonchchuwaa immeedda. 38 Biittaa ubbaa bollan neena mooddiyaawaa ootseedda; asaa, bazzuwaa do'aanne saluwaa kafuwaa ne kushiyan wotseedda. Hewaa diraw, work'k'aa huup'ii neena.

39 «Neeppe guyyiyaan, minotetsan neena gakkenna hara kawutetsay denddana. Kaalliide, biittaa ubbaa mooddiyaa, nahaase birataa gidiyaa, heezzentso kawutetsay denddana. 40 Wurssetsan ubbabaa gaac'ereetsi liik'issiyaa birataadan minneedda oyddentso kawutetsay denddana. Biratay ubbabaa gaac'ereetsiide liik'issiyaawaadan, ikka bareppe kase denddeedda kawutetsatuwaa gaac'ereetsiide liik'issana.

41 «Gedetuunne gediyaa birad'd'etuu baggay birataappe, baggay urk'k'aappe med'etteeddawantta neeni be'eeddawaadankka, he kawutetsay shaakettiide kawutetsaa gidanawaa. Biratay urk'k'aanna walaketteeddawaa ne be'eeddawaadankka, baggay birataadan minneeddawaa gidana. 42 Gediyaa birad'd'etuu baggay birataa, baggay urk'k'a gideeddawaadan, hewaadankka ha kawutetsaw baggay mino, baggay laafa gidanawaa. 43 Biratay urk'k'aanna walaketteeddawaa ne be'eeddawaadan, he laa"u bagga Asay geluwaan akuwaan walakettana; shin biratay urk'k'aanna walakettanaw danddayennawaadankka, unttunttu ittuwaa gidiide gam"anaw danddaykkino.

44 «He kaatetuwaa laytsan, saluwaa S'oossay mulekka kunddenna, hara asawukka imettenna kawutetsaa essana. He ek'k'eedda kawutetsay he kawutetsatuwaa ubbaa gaac'ereetsi d'ayissana; shin I med'inaw ek'k'iide de'ana. 45 Asaa kushii bochchennan deriyaappe d'ok'k'oletti wod'd'iide, birataappe, nahaasiyaappe, urk'k'aappe, biraappenne work'k'aappe med'etteedda misiliyaa gaac'ereetseedda shuchchaa biletsay he kawutetsaa.

«Wolk'k'aama S'oossay sintsanaw hananabaa kaatiyaa besseedda. Akumuukka tuma; biletsaykka ammanetteedawaa» yaagiide zaareedda.

Kaatii Daaneelassi Woyteedda

46 Hewaappe guyyiyaan, Kaatii Naabukadanas'oori Daaneela bonchchiidde, som"uwaa biittaa gatsiide guufanneedda; yaatiide Asay Aa sintsan yarshshuwaa yarshshanaadaaninne is'aanaa c'uwayanaadan azazeedda. 47 Kaatii Daaneela, «Tumuwaappe ne S'oossay s'oossatuwaa S'oossaa, kaatetuu Godaanne s'uuraa k'onc'c'issiyaawaa. Neeni ha s'uuraa k'onc'c'issanaw danddayiyaawe hewaassa» yaageedda.

48 Hewaappe guyyiyaan, kaatii Daaneela loytsi bonchcheedda; daronne al"o imotatuwaakka aw immeedda; Baabloone biittaa mooddiyaawaa ootseedda. K'ay Baabloonen de'iyaa aad'd'eeda eranchchatuwaa ubbaa bolla kaappuwaa ootsiide, Aa suntseedda. 49 Daaneeli oochchina, kaatii Sidiraak'a, Misaak'anne Abddanaaga Baabloone biittaa ayissiyaawantta ootsiide suntseedda; shin Daaneeli kaatiyaa golliyaan gam"eedda.

3

Sidiraak'a, Misaak'a, Abddinaaguwaa
S'oossay Ees'iyaa Tamaappe Asheedda

(3:1-30)

1 Kaatii Naabukadanas'oori geesay usuppun tammu wad'aa, gomppay usuppun wad'aa gidiyaa misiliyaa work'k'aappe med'd'iide, Baabloone gadiyaan Duura Dembban esseedda. 2 He misiliyaa anjjissanaw yaanaadan, kaatiyaappe garssana gadiyaa mooddiyaawantta, suntsatuwaa, awuraajjaa mooddiyaawantta, kaatiyaa zoriyaawantta, miishshaa golliyaan ootsiyaawantta, pirddaa daannatuwaa, higge eranchchatuwaanne awuraajjaan awuraajjaan de'iyaa hara kaappotuwaa s'eegeedda. 3 Yaatina, kaatiyaappe garssana gadiyaa mooddiyaawanttu, suntsatuu, awuraajjaa mooddiyaawanttu, kaatiyaa zoriyaawanttu, miishshaa golliyaan ootsiyaawanttu, pirddaa daannatuu, higge eranchchatuunne awuraajjaan awuraajjaan de'iyaa hara kaappatuu ittippe he misiliyaa anjjissanaw shiik'iide, Kaatii Naabukadanas'oori esseedda misiliyaa sintsan ek'k'eeddino.

4 He wode awaayuwaa awaayiyaawe bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, hawaadan yaageedda; «Hinttenoo, asaw, kawutetsatto, dumma dumma k'aalan haasayiyaa zaretoo, 5 ubbaykka malakataa, suusuliyaa, zayyiyaa, maasink'k'uwaa, diitsaanne c'ora bak'etteedda kiriyaan waas'etteedda diitsaanne hara muuziik'aa miishshatuwaa ittippe kaa'iyaa wode siso saannakka, Kaatii Naabukadanas'oore esseedda work'k'aa misiliyaw guufanniide goyinnite. 6 Misiliyaa sintsan guufanniide goynnena ooninne he saatiyaan ees's'iyaa itooniyaa tamaa giddo olettana» yaageedda.

7 Asay ubbay, kawutetsatuu ubbaynne dumma dumma k'aalan haasayiyaa zaratuu ubbay malakataa, suusuliyaa zayyiyaa, maasink'k'uwaa, diitsaanne c'ora bak'etteedda kiriyaan waas'etteedda diitsaa ittippe kaa'iyaa wode siso saannakka, sa'aan guufanniide, Kaatii Naabukadanas'oori esseedda work'k'aa misiliyaw goyinneeddino.

Misiliyaw Goyinnennan Is's'ina
Heezzu Ayihudatuwaa Mooteeddino

8 Hewaa diraw, he wode itti itti Baabloone asatuu sintsaw aad'd'iide, Ayihudatuwaa mooteeddino. 9 Unttunttu Kaatiyaa Naabukadanas'oora hawaadan yaageeddino; «Kaatiyaw, med'inaw de'a. 10 Kaatiyaw, neeni malakataa, suusuliyaa, zayyiyaa, maasink'k'uwaa, diitsaanne c'ora bak'etteedda kiriyaan waas'etteedda diitsaa ittippe kaa'iyaa wode, sisiyaa ooninne sa'aan guufanniide, work'k'aa misiliyaw goyinnanaadan, 11 k'ay sa'aan guufanniide goynnena Asay de'ooppe, ees's'iyaa itoone tamaa giddo olettanaadan awaayuwaa kessaadda. 12 Shin kaatiyaw, neeni Baabloone biittaa bolla suntseedda Ayihudatuu, Sidiraak'i, Misaak'inne Abddanaaguu ne azazuwaa is's'eeddino; ne s'oossatoo ootsikkino; k'ay ne esseedda work'k'aa misiliyaawukka goyinnikkino» yaageeddino.

13 Naabukadanas'oori hewaa siseedda wode, hank'k'uwaa ees's'i kesiide, Sidiraak'a, Misaak'anne Abddanaaga ahanaadan azazeedda. Unttuntta kaatiyaa sintsa aheeddino. 14 Naabukadanas'oori unttuntta hawaadan yaageedda; «Sidiraak'aa, Misaak'aa, Abddanaagoo, ha hintte ta s'oossatoo ootsennawenne ta esseedda work'k'aa misiliyaw goyinnennawe tumee? 15 Ha"i malakataa, suusuliyaa, zayyiyaa maasink'k'uwaa, diitsaanne c'ora bak'etteedda kiriyaan waas'etteedda diitsaanne hara muuziik'aa miishshatuwaa kaa'iyaawaa siso wode, taani esseedda misiliyaw guufanniide goyinooppe, daro lo"a. Shin hintte goyinnennan is's'ooppe, ellekka ees's'iyaa itooniyaa tamaa giddon olettana. Ay s'oossatuu hinttena ta kushiyaappe ashshanawe?» yaageedda.

16 Shidiraak'i, Mishaak'inne Abddanaaguu kaatiyaw zaariide, «Kaatiyaw, Naabukadanas'ooraa, ha yewuwaa nuuni new zaaruwaa immanaw bessena. 17 Kaatiyaw, nuuni ees's'iyaa itoone tamaa giddo olettinttokka, nuuni aw ootsiyaa S'oossay he tamaappe ashshanaw danddayee. K'ay kaatiyaw, I nuuna ne kushiyaappekka ashshana. 18 Shin kaatiyaw, ubbaa I nuuna ashshenan is's'inttokka, nuuni ne s'oossatoo ootsennawaanne neeni esseedda work'k'aa misiliyaw goyinnennawaa era» yaageeddino.

Heezzu Ayihudatuwaa Hayk'k'oo Pirddeeddino

19 He wode Naabukadanas'oori Shidiraak'a, Mishaak'anne Abddanaago bolla hank'k'uwaa suulleedda; Aa som"ii unttunttoo kasewaappe dummateedda. Tamay kase ees's'iyaawaappe laappun kushiyaa aad'd'iide ees's'anaadan azazeedda. 20 Shidiraak'a, Mishaak'anne Abddanaaga k'achchiide, ees's'iyaa itooniyaa tamaa giddo olanaadan, bare olanchchatuwaa giddoppe mino asatuwaa azazeedda. 21 Yaatina, ha asatuwaa, unttunttu mayuwaanna, suriyaanna, huup'iyaan s'aas'eedda s'aatsaananne hara mayuwaa ubbaanna gatsi k'achchiide, ees's'iyaa itooniyaa tamaa giddo oleeddino. 22 Kaatiyaa azazuu loytsi elleellisiyaawaa gideedda dirawunne itooniyaa tamaykka kasewaappe aad'd'i ees's'iyaa diraw, Sidiraak'a, Misaak'anne, Abddanaaga taman oleedda he mino asatuwaa tamaa lac'uu labiide wod'eedda. 23 Ha heezzu k'ashetteedda asatuu, Shidiraak'i, Mishaak'inne Abddanaaguu, ees's'iyaa itoone tamaa giddo wod'd'eeddino.

24 Hewaappe guyyiyaan, Kaatii Naabukadanas'oori barena maalalissina ellekka denddi ek'k'iide, «Nuuni k'achchiide ees's'iyaa itooniyaa tamaa giddo oleedda asatuu heezza gidikkinooyye?» yaagiide barena zoriyaawantta oochcheedda.

Unttunttu, «Kaatiyaw, ee heezza» yaagiide zaareeddino.

25 Kaatii zaariide, «Be'ite, taani k'ashuwaappekka biletteedda, tamaa giddon yaa, haa hametiyaa, tamaykka ayinne bochchenna oyddu asatuwaa be'ay! Oyddentsuu k'ay s'oossatuwaa na'aa malatee» yaageedda.

Heezzu Ayihudatuu Tamaappe Keseeddino

26 Yaatina, Naabukadanas'oori ees's'iyaa itoone tamaa mata shiik'iide, bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, «Ubbaappe d'ok'k'iyaa S'oossaa k'oomatoo, Shidiraak'aa, Mishaak'aa, Abddanaagoo, kesite! haayite!» yaagiide s'eegeedda. Yaatina, Shidiraak'i, Mishaak'inne Abddanaaguu tamaa giddoppe keseeddino. 27 Kaatiyaappe garssana biittaa mooddiyaawanttu, suntsatuu, awuraajjaa mooddiyaawanttu, kaatiyaw ootsiyaa hara kaappatuu ubbay unttunttukko shiik'eeddino. Tamay unttunttu bollaa bochchibeennawaa, unttunttu huup'iyaa binnaanaappe ittuukka malaatettibeennawaa, unttunttu mayuukka boshetibeennawaanne tamaa peenuukka unttunttun bayinnawaa be'eeddino.

28 Hewaappe guyyiyaan, Naabukadanas'oori hawaadan yaageedda; «Sidiraak'a, Misaak'anne Abddanaago S'oossay galatetto! I bare kiitanchchaa kiittiide, barenan ammanetteeda bare k'oomatuwaa ashsheeda. Unttunttu kaatiyaa azazuwaa is's'eeddino; barenttu S'oossaappe attina, hara s'oossaw ootsanaappenne goyinnanaappe hayk'k'anawaa doseeddino. 29 Hewaa diraw, Shidiraak'a, Mishaak'anne Abddanaago S'oossaa toochchiide haasayiyaa ay asikka, woy ay kawutetsaykka, woy dumma dumma k'aalan haasayiyaa ay zariikka k'ans's'ettananne mus'ettana mala, unttunttu golliikka laalettiide, pituu oletiyaa sa'aa gidana mala, taani awaayaad. Ayaw gooppe, hara ay s'oossinne hawaadan ootsiide, asaa ashshenna» yaageedda.

30 Hewaappe guyyiyaan, kaatii Shidiraak'a, Mishaak'anne Abddanaaga Baabloone gadiyaan d'ok'k'u d'ok'k'u ootsiide suntseedda.

Naabukadanas'oori Laappu Laytsaa Bare Kawutetsaa D'ayeedda

4

(4:1-37)

Naabukadanas'oori Laa"entso Akumuwaa

1 Kaatii Naabukadanas'oori asaa ubbaw, kawutetsatuwaa ubbawunne dumma dumma k'aalan haasayiyaa zaratuwaa ubbaw hawaadan yaagi, dabddaabbiyaa kiitteedda.

«Saro de'iitee!

2 «Ubbaappe d'ok'k'iyaa S'oossay taw ootseedda malalissiyaanne ooratsabaa taani hinttenttoo odanaw koyay.

3 «Aa malaatay wooti gitee!

I ootsiyaa ooratsabay wooti minee!

Aa kawutetsay med'inaa kawutetsaa;

Aa maataykka yeletaappe yeletaa gakkanaasa.

4 «Taani Naabukadanas'oori, ta golliyaa injjiyaan, ta kawutetsaa golliyaan miikkuwaan de'ay. 5 Itti gallassi taani yashshiyaa akumuwaa akumetaad. Taani ta arssaan zak'k'ullaade, be'eedda akumuunne sas'ay taana dagantseedda. 6 Hewaa diraw, ha akumuwaa biletsaa taana erissana mala, Baabloonen de'iyaa kaatiyaa zoriyaawantta ubbaa taakko ahanaadan azazaad. 7 He wode shareechchotuu, muruniyaawanttu, ayanttiyaawanttunne s'oolinttiyaa s'eeliide kaayiyaawanttu taakko yiina, ta akumuwaa unttunttoo odaad; shin unttunttu biletsaa taana erissanaw danddayibeykkino. 8 Wurssetsan ta s'oossaa suntsan Bils's'aasoora geetetti s'eegettiyaa, geeshsha s'oossatuwaa ayyaanay aan de'iyaa Daaneeli taakko gelina, aw ta akumuwaa hawaadan gaade odaad.

9 «Aad'd'eeda eranchchatuwaa kaappuwaa Bils's'aasoora, geeshsha s'oossatuwaa ayyaanay neenan de'iyaawaanne ayaa s'uurinne neeppe geemmennawaa taani eray. Taani akumetteedda akumuu hawaa; ane taw Aa biletsaa oda.

10 «Taani ta arssaan zak'k'ullaade, biittaw giddo likkiyaan itti mitsay ek'k'eeddawaa sas'aan be'aad; he mitsaw geesay daro adussa. 11 He mitsay dic'c'iide gitateeddanne minneedda; aw s'eeray saluwaa gakkee; sa'aappe sa'aa gas'aa gakkanaw beettee. 12 He mitsaa haytsay s'eellanaw lo"iyaawaa; Aa ayifiikka loytsi dara; ubbawukka miyaabay aan de'ee. Wora do'atuu Aa kuwan shemppeeddino; saluwaa kafotuukka Aa daashshaa giddon kees's'iide de'eeddino. Pas'a de'iyaa ubbay aappe meedda.

13 «Ta arssaan zak'k'ullaade, geeshsha kiitanchchay saluwaappe wod'd'ishin sas'aan be'aad. 14 Ikka bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, hawaadan yaageedda; ‹Ha mitsaa k'ans's'ite; Aa tashiyaa karite; Aa haytsaakka piriis's'ite; Aa ayfiyaakka laalite. Aa garssan de'iyaa do'atuunne Aa daashshan de'iyaa kafotuu ubbay bak'atino. 15 Shin durumaanne Aa s'ap'uwaa, birataappenne nahaasiyaappe k'os's'eedda sanssalatan k'achchiide, sa'aan, maataa giddon aggi bashite. Saluwaappe wod'd'iyaa ketterssaan kallo; k'ay bazzuwaan maataa giddon do'aana de'o. 16 Aa wozanay kahay asaawaappe do'aaw laametto. Hewaadan hani de"ishin, Aa bolla laappun laytsay wuro. 17 Ubbaappe d'ok'k'iyaa S'oossay asaa naanatu kawutetsaa ubbaa mooddiyaawaa, kawutetsaa I bare koyiyaa uraw immiyaawaanne haray atto, asaa ubbaappe kad'etteeddawanttakka I suntsiyaawaa pas'a de'iyaa Asay ubbay erana mala, k'ashetteedda k'ofaa kiitanchchatuu awaayeeddino. Pirddaakka geeshshatuu odeeddino› yaageedda.

18 «Taani Kaatii Naabukadanas'oori akumetteedda akumuu hawaa. Ha"i simmi Bils's'aasoora, taw Aa biletsaa oda. Ayaw gooppe, ta kawutetsaa giddon de'iyaa kaatiyaa zoriyaawanttuppe ittuunne taana biletsaa erissanaw danddayibeenna; shin geeshsha s'oossatuwaa ayyaanay neenan de'iyaa diraw, neeni danddayaasa» yaagaad.

Daaneeli Akumuwaa Billeedda

19 He wodiyaan Bils's'aasoora geetettiyaa Daaneeli dagammiide, haniyaawaa d'ayeedda. I bare k'ofaan shabbareteedda diraw, guutsaa wodiyaa c'o"u giide takkeedda. Yaatina, kaatii, «Bils's'aasoora, ha akumuunne Aa biletsay neena dagantsoppo» yaageedda.

Bils's'aasoori zaariide, «Ta godaw, ha akumuu neena is's'iyaawanttoo, Aa biletsaykka k'ay ne morkketoo gideerenneeshsha! 20 Neeni akumuwaan be'eedda mitsay, dic'c'iide minneeddawe, s'eeray saluwaa gakkeeddawe, sa'aappe sa'aa gas'aa gakkanaw beetteeddawe, 21 haytsay s'eellanaw lo"eeddawe, ayifiikka loytsi dareeddawe, ubbaw miyaabay aan de'iyaawe, bazzuwaa do'atuu Aa kuwan shemppeeddawenne saluwaa kafotuukka Aa daashshaa giddon kees's'iide de'eeddawe, 22 kaatiyaw, he mitsay neena! Neeni gitataaddanne minnaadda; ne gitatetsay dic'c'iide, saluwaa gakkeedda; ne kaatetetsaa maataykka sa'aa gas'aa gakkeedda.

23 «Kaatiyaw, neeni geeshsha kiitanchchay saluwaappe wod'd'iide, ‹Ha mitsaa k'ans's'iide d'ayissite; shin Aa durumaanne Aa s'ap'uwaa birataappenne nahaasiyaappe k'os's'eedda sanssalatan k'achchiide, sa'aan, maataa giddon aggi bashite. Saluwaappe wod'd'iyaa ketterssaan I kallo; laappun laytsay wurana gakkanaw, bazzuwaa do'aadan de'o!› giyaa wode be'aadda.

24 «Kaatiyaw, Aa biletsay hawaa. Hawe Ubbaappe d'ok'k'iyaa S'oossay ta godaa kaatiyaa bolla polanaw kiitteedda pirddaa. 25 Neeni asaa giddoppe yedersseetaade, bazzuwaa do'atuwaana ittippe de'ana. Neeni booraadan maataa maananne saluwaappe wod'd'iyaa ketterssaan kallana. K'ay Ubbaappe d'ok'k'iyaa S'oossay asaa naanatu kawutetsaa ubbaa mooddiyaawaanne kawutetsaa bare koyeedda uraw immiyaawaa neeni erana gakkanaw, laappun laytsay ne bollan aad'd'ana.

26 «Durumay bare s'ap'uwaanna gadiyaan attanaada azazetteeddawe, neeni saluwaa S'oossay biittaa ubbaa mooddiyaawaa eriyaa wode, ne kawutetsay new simmanawaa besse. 27 Hewaa diraw, kawoo, ta zoriyaa akka. Nagaraa ootsiyaawaa aggaade, s'illobaa ootsa; metuwaan uk'k'unnetteeddawantta naak'k'iyaawaa aggaade, unttunttoo k'aretta. Yaatooppe, neeni saro de'ana wodii aduk'k'enan aggena» yaageedda.

28 Hawe ubbay Kaatiyaa Naabukadanas'oore bolla gakkeedda. 29 Tammanne laa"u aginaappe guyyiyaan, kaatii Baabloonen de'iyaa kaatiyaa golliyaa bolla dembbayi kees's'eeddasan hamettiidde 30 hawaadan yaageedda; Hawe ta kawutetsaa gollii aan de'ana mala, taani ta wolk'k'aama wolk'k'an, ta gitatetsaa bonchchoo gimbbisseedda Baabloone katamaa gitaa gidennee? yaageedda.

31 I haasayiide wurssennan de'ishshin, saluwaappe hawaadan giyaa k'aalay puttu geedda; Kaatiyaa Naabukadanas'ooraa, ne bollan pirddetteedda pirdday hawaa: ne kawutetsay neeppe aketeedda. 32 Neeni asaa giddoppe yederssetaade, bazzuwaa do'aana de'ana; neeni booraadan maataa maana. Ubbaappe d'ok'k'iyaa S'oossay asaa naanatu kawutetsaa ubbaa mooddiyaawaanne kawutetsaa I bare koyeedda uraw immiyaawaa neeni erana gakkanaw, laappun laytsay ne bolla aad'd'ana yaageedda.

33 Naabukadanas'oore bolla geeddawe baasuwaanakka poletteedda. Asaa giddoppe goodettiide, booraadan maataa meedda. Aa bollaykka saluwaappe wod'd'iyaa ketterssaan kalleedda. Aa binnaanay ankkuwaa baalliyaadan, Aa s'uguntsaykka kafuwaa s'uguntsaadan dic'c'eedda.

Naabukadanas'oori S'oossaa Galateedda

34 He laappun laytsay wureedda wode, taani Naabukadanas'oore d'ok'k'u gaade saluwaa s'eellaad; ta wozanay kahaykka simmeedda. Ubbaappe d'ok'k'iyaa S'oossaa galataad; med'inaw de'iyaawaakka bonchchaaddinne sabbaad.

Aa maatay med'inaa maataa;

Aa kawutetsaykka yeletaappe yeletaa gakkanaasa.

35 Sa'aan de'iyaa Asay ubbay

aw ayaanne gidenna.

Saluwaan de'iyaa med'etatuwaa bollanne

sa'aan de'iyaa asaa bolla

I bare dosowaa ootsee.

Aa kushiyaa te"anaw danddayiyaawe baawa,

woy Aa Ayaa ootsay? yaagiide

oochchiyaawe baawa.

36 Ta wozanay simmina, ta kawutetsaa bonchchuwaa diraw, ta anggayinne ta puulay taw simmi aggeeda. Kase taana zoriyaawanttunne ta kaappatuu taana koyeeddino. Taani ta kawutetsan minnaad; kasewaappekka aad'd'iyaa gitatetsay taw gujetteedda.

37 Ha"i simmi taani Naabukadanas'oori saluwaa Kaatiyaa galatay; Aa d'ok'k'u d'ok'k'u ootsayinne bonchchay. Ayaw gooppe, I ootsiyaabay ubbay likke; Aa ogetuu ubbaykka s'illuwaa; k'ay otoruwaan biyaawantta I kawushshanaw danddayee yaageedda.

5

Kaatiyaa Belshshaas'aaranne Godaa Bolla S'aafuwaa

(5:1-31)

1 Itti gallassi Kaatii Belshshaas'aari bare oosanchchatuwaappe itti sha"atoo gibiraa giigissiide unttunttunna ittippe woyniyaa eessaa ushsheedda. 2 Belshshaas'aari woyniyaa eessaa ushiide matsoteedda wode, bare aawuu Naabukadanas'oori Yerusaalamen de'iyaa Geeshsha Golliyaappe aheedda work'k'aappenne biraappe oosetteedda ushshaa miishshatuwaa ahana mala azazeedda. Ayaw gooppe, inne Aa oosanchchatuu, Aa machchetuunne Aa baakkotuu ubbay he ushshaa miishshatuwaan eessaa ushana mala, I koyeedda. 3 Yaatina, unttunttu he Yerusaalamen de'iyaa S'oossaa Geeshsha Golliyaappe aheedda work'k'aappe oosetteedda ushshaa miishshatuwaa kaatiyaw aheeddino. Kaatii, Aa oosanchchatuu, Aa machchetuunne Aa baakkotuu he miishshatuwaan tigetteedda woyniyaa eessaa usheeddino. 4 Unttunttu he woyniyaa eessaa ushiidde, work'k'aappe biraappe, nahaasiyaappe, birataappe, mitsaappenne shuchchaappe oosetteedda s'oossatuwaa galateeddino.

5 He wode k'oppennaan de'ishshin, asaa kushiyaa birad'd'etuu hak'appentto kesiide yiide, kaatiyaa golliyaan lasanetteedda godaa bollan, s'omppiyaa wotsiyaa ballaa sintsan s'aafeedda. He kushii s'aafiyaa wode, kaatii bare huup'iyaan be'eedda. 6 Aa som"ii laamettiide, bidintsaa malateedda; k'ay yashshan Aa gadii kokkoreedda; Aa gulbbataykka is's'eedda.

7 Kaatii bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, muruniyaawantta, s'oolinttiyaa s'eeliide kaayiyaawanttanne shareechchotuwaa ahanaadan azazeedda. Unttunttu yiina Baabloone aad'd'eeda eranchchatuwaa hawaadan yaageedda; «Ha s'ifatiyaa nabbabiide, Aa biletsaa taw odiyaa uray ooninne, ochchaa teeraa malatiyaa mayuwaa mayyana; Aa k'ood'iyaan work'k'aa habiliyaa aatsana; k'ay I ta kawutetsaa mooddiyaa heezzentso asaa gidanawaa» yaageedda.

8 Hewaappe guyyiyaan, kaatiyaa zoriyaawanttu ubbay Aa sintsa aad'd'eedino; shin unttunttuppe ooninne he s'ifatiyaa nabbabanaw, woy Aa biletsaa odanaw danddayibeenna. 9 Hewaan Kaatii Belshshaas'aari kasewaappe aad'd'i dagammina, Aa som"iikka kasewaappe aad'd'i bidintsaa malateedda. Aa kaappatuukka haniyaawaa d'ayeeddino.

10 Kaatiinne Aa kaappatuu c'abbuwaa Aa daaya kaatata sisaade, unttunttu gibiraa miyaa aakko golliyaa gelaade, hawaadan yaagaaddu; «Kaatiyaw, med'inaw de'a! Ha k'ofaan loytsa shabbarettoppa; ne som"iikka laamettoppo. 11 Geeshsha s'oossatuwaa ayyaanay aan de'iyaa itti Asay ne kawutetsaa giddon de'ee. Eray, akeekayinne s'oossatuwaa mala aad'd'eeda eratetsay aan de'ee. Kase ne aawuu Kaatii Naabukadanas'oori Aa shareechchotoo, muruniyaawanttoo, s'oolinttiyaa s'eeliide kaayiyaawanttoonne ayanttiyaawanttoo kaappuwaa ootsiide suntseedda. 12 Ayaw gooppe, aw lo"o ayyaanay, eraynne akeekay de'ee; akumuwaa billanaw, k'an"ishiyaa odanawunne s'uuraa k'onc'c'issanaw I danddayee. Hewaa diraw, kaatii Bils's'aasoora giide suntseedda Daaneela s'eesa. I new s'ifatiyaa biletsaa odana» yaagaaddu.

Daaneeli S'ifatiyaa Billeedda

13 He wode Daaneela kaatiyaakko ahina, kaatii Aa hawaadan yaageedda; «Neeni Daaneelee? Ta aawuu kaatii Yihudaappe omoodiide aheedawanttuppe ittuwaa giyaawe neenee? 14 S'oossatuwaa ayyaanay neenan de'iyaawaanne eray, akeekayinne loytsi aad'd'eeda eratetsay new de'iyaawaa taani sisaad. 15 Ha s'ifatiyaa nabbabanawunne Aa biletsaa taw odanaw muruniyaawanttunne kaatiyaa zoriyaawanttu yeeddino; shin unttunttu biletsaa taw odanaw danddayibeykkino. 16 Neeni biletsaa odanawunne dees'o ooshatuwaa zaaruwaa immanaw danddayiyaawaa taani sisaad. Ha"i simmi neeni ha s'ifatiyaa nabbabanawunne Aa biletsaa taw odanaw danddayooppe, ochchaa teeraa malatiyaa mayuwaa mayyana; ne k'ood'iyaan work'k'aa habilii aad'd'ana; k'ay neeni kawutetsaa mooddiyaa heezzentso asaa gidanaassa» yaageedda.

17 Daaneeli kaatiyaw zaariide, «Neeni immiyaa imuu neessa gido; ne woytuwaakka hara uraw imma. Hanooppenne taani s'ifatiyaa kaatiyaw nabbabana; biletsaakka odana.

18 «Kaatiyaw, Ubbaappe d'ok'k'iyaa S'oossay ne aawuwaa Naabukadanas'ooraw kaatetuwaa, gitatetsaa, bonchchuwaanne anggaa immeedda. 19 I aw immeedda gitatetsaa gaasuwaan he asatuunne dumma dumma k'aalaa haasayiyaa zaratuu aw yayyeeddinonne kokkoreeddino. Bare wod'anaw koyiyaawaa wod'eedda; ashshanaw koyiyaawaakka ashsheeda; bare d'ok'k'issanaw koyeeddawaakka d'ok'k'isseedda; kawushshanaw koyeeddawaakka kawushsheedda. 20 Shin I otoretteedda wodenne Aa wozanay muumeedda wode, bare kawutetsaa araataappe wod'd'eedda; Aa bonchchuukka k'aaretteedda. 21 Asaa giddoppe yedersseteedda; Aa wozanay kahaykka laamettina, do'aa mala gideedda. Booraadan maataa miidde, dembbaa haretuwaana ittippe de'eedda. Aa bollaykka saluwaappe wod'd'iyaa ketterssaan s'irkkikkeedda. Hewekka Ubbaappe d'ok'k'iyaa S'oossay asaa naanatu kawutetsaa ubbaa mooddiyaawaanne I bare koyeedda uraw immiyaawaa I erana gakkanaassa.

22 «Shin nenoo, Belshshaas'aara, neeni Aa na'ay he ubbaa eraaddekka, ne huup'iyaa zik'k'i ootsabaakka. 23 K'ay Saluwaa Godaa bollan otorettaade, ne huup'iyaa d'ok'k'u d'ok'k'u ootsaadda. Aa Geeshsha Golliyaappe bonk'k'iyaan yeedda work'k'aa miishshatuwaa neeni ahissina, ne oosanchchatuu, ne machchetuunne ne baakkotuu woyniyaa eessaa unttunttun usheeddino. K'ay s'eellanaw, sisanawunne eranaw danddayenna s'oossatuwaa, biraappe, work'k'aappe, nahaasiyaappe, birataappe, mitsaappenne shuchchaappe oosetteeddawantta galataadda. Ne shemppuwaanne ne gelaa kessaa bare kushiyan oyk'k'eedda S'oossaa bonchchabeykka. 24 Hewaa diraw, ha kushiyaa birad'd'etuu aappe kiitettina, ha s'ifatii s'aafetteedda.

25 «S'aafuukka, ‹Maanne, Maanne, Tek'el, Paarees› yaagiyaawaa. 26 Aa biletsaykka hawaa:

«Maanne giyaawe, S'oossay ne kaatetetsaa laytsaa paydiide,

wuranaadan ootseedda giyaawaa.

27 Tek'el giyaawe miizaanaan likkettaade,

kawushaade beettaadda giyaawaa.

28 Paarees giyaawe ne kawutetsay shaakettiide,

Meedoonatoonne Parssetoo imetteedda giyaawaa» yaageedda.

29 Hewaappe guyyiyaan, Belshshaas'aari azazina, ochchaa teeraa malatiyaa mayuwaa Daaneela mayzzeeddino; Aa k'ood'iyankka work'k'aa habiliyaa aatseeddino; k'ay kawutetsaa mooddiyaa heezzentso asaa gidanaadan awaayeeddino.*

30 He gallassi k'amma morkketuu geliide, Baabloone Kaatiyaa Belshshaas'aara wod'eeddino. 31 Aa kawutetsaa Meedooniyaa Daariyoose akkeedda. He wode Daariyoosaw laytsay usuppun tammanne laa"a.

6

S'oossay Daaneela Gaammotuwaa Doonaappe Asheedda

(6:1-28)

1 Kaatii Daariyoose bare kawutetsaa ubbaa giddon bareppe garssana biittaa mooddiyaa s'eetanne laatamu asatuwaa suntsiyaawe lo"a giide k'oppeedda. 2 K'ay kaatiyaw ayaanne pac'issennaadan, he biittaa mooddiyaawantta s'eelana mala, heezzu asatuwaa kaappuwaa ootsiide dooreedda; dooretteeddawanttuppe ittuu Daaneela. 3 Daaneeli oosuwaa ootsanaw barew de'iyaa dumma eran hara kaappatuwaappenne biittaa mooddiyaawanttuppe aad'd'iide beetteedda. Hewaa diraw, kaatii Aa bare kumentsaa kawutetsaa bolla d'ok'k'a ootsiide suntsanaw halchcheedda.

4 Yaatina, biittaa mooddiyaawanttunne kaappatuu Daaneela mootanaw, I ayissiyaa ayissuwaa bolla balaa demmana giide koyeeddino. Shin I loytsi suurenne ammanettiyaa asaa; k'ay geellabaa ootsenna asaa gideedda diraw, Aa mootanaw Aa bolla ay balanne demmibeykkino. 5 Wurssetsan unttunttu giidde, «Aa S'oossaa higgiyaa baggana gidooppeppe attina, hara baggana Daaneela mootiyaabaa demmokko» yaageeddino.

6 Hewaappe guyyiyaan, biittaa mooddiyaawanttunne kaappatuu ittippe kaatiyaakko biide, hawaadan yaageeddino; «Kaatiyaw Daariyoosaa, med'inaw de'a! 7 Nuuni ne kawutetsaa oosuwaa ootsiyaa kaappatuu, biittaa mooddiyaawanttu, olaa gadaawatuu, zoriyaawanttunne awuraajjaa mooddiyaawanttu ubbay mayyeedda itti zoretay de'ee. Hewekka hachchippe biide hattamu gallassay gakkanaw, ay asaynne neena kaatiyaa woossanaappe attina, hara ay asaakka woy ay s'oossakka woossennaadan, neeni awaayuwaa kessanaadan is's'eedda woossiyaawe de'ooppe, gaammotuwaa ollaan olettanaadan neeni azazanaassa. 8 Simmi kaatiyaw, ha awaayuu shaarettenna Meedoonatuwaanne Parssetuwaa higgiyaadan, minonne laamettennawaa gidana mala parama» yaageeddino. 9 Hewaa diraw, Kaatii Daariyoose awaayuwaa s'aafiide parameedda.

10 Daaneeli awaayuu parametti keseeddawaa ereedda wode, bare golle beedda; pook'iyaan de'iyaa kifiliyaa geleedda. He kifiliyaa maskkootii Yerusaalame bagga simmiide dooyetti de'ishin, bare kase woossiyaawaadankka gulbbatiide, bare S'oossaa galatiidde, hachchi hachchi heezzu gede woosseedda.

11 Hewaappe guyyiyaan, ha asatuu ittippe biide, Daaneeli bare S'oossaa woossishiinanne maaduwaa oochchishin demmeeddino. 12 Kaatiyaakko beeddino; kaatiyaa, «Kaatiyaw, ha hattamu gallassatuwaa giddon neena woossanaappe attina, hara ay asaakka woy ay s'oossakka woossiyaawe gaammotuwaa ollaan olettanaadan awaayabeykkiiyye?» yaagiide awaayuwaabaa haasayeeddino.

Kaatii zaariide, «Awaayaad; awaayuu shaarettenna Meedoonatuwaanne Parssetuwaa higgiyaadan minneeddawaa» yaageedda.

13 Unttunttu, «Kaatiyaw, yaatina hekko Yihudaappe omoodettiide, yeeddawanttuppe ittuwaa gidiyaa Daaneeli, newukka neeni paramaade kesseedda ne awaayookka azazettena. I ha"ikka hachchi hachchi heezzu gede bare S'oossaa woossee» yaageeddino.

14 Kaatii hewaa siseedda wode loytsi kayyotteedda; Daaneela ashshanaw k'ofaa k'achchiide, away wullana gakkanaw, ashshiyaa ogiyaa ubbaa koyeedda.

15 He wode asatuu ittippe kaatiyaakko biide, «Kaatiyaw, Meedoonatuwaanne Parssetuwaa higgiyaadan gidooppe, kaatii awaayeedda awaayuu woy azazeedda azazuu laamettennawaa new era» yaageeddino.

16 Hewaa diraw, kaatii azazina, Daaneela ahiide, gaammotuwaa ollaan oleeddino. Kaatii Daaneela, «Neeni ubbaa gede goyinniyaa S'oossay neena ashsho» yaageedda. 17 Unttunttu shuchchaa ahiide, ollaa doonaa bareedino; Daaneela bolla oosetteeddabay laamettena mala, kaatii bare maatafaanne bare kawutetsaa kaappatuwaa maatafaa gorddeedda shuchchaa bolla wotseedda. 18 Hewaappe guyyiyaan, kaatii bare golliyaa simmiide, k'uma meennaaninne pashikkisiyaawaa ayaakka barekko shiishshennan, gem"ishuwaana d'ayiide ak'eeda.

19 Wontta guuran kaatii denddiide, elleelliide gaammotuwaa ollaakko beedda. 20 Ollaakko gakkiide kayyuwaan, «De'uwaa S'oossaa k'oomaw Daaneelaa, neeni ubbaa gede goynniyaa ne S'oossay neena gaammotuwaappe ashshanaw danddayeeddee?» yaagiide s'eeseedda.

21 Daaneeli zaariide, «Kaatiyaw, med'inaw de'a! 22 Ta S'oossay bare kiitanchchaa kiittiide, gaammotuwaa doonaa gorddeedda; unttunttu taana bochchibeykkino. Ayaw gooppe, taani Aa sintsan s'illuwaa. K'ay kawoo, taani ne sintsankka iitabaa ootsabeykke» yaageedda.

23 Kaatii loytsi nashetteedda; Daaneela ollaappe kessanaadan azazeedda. Daaneeli ollaappe keseedda; bare S'oossan I ammanetteeda diraw, Aa bollan ayaa desheteedda sa'aykka beettibeenna.

24 Hewaappe guyyiyaan, Daaneela mooteedda asatuwaa ahanaadan kaatii azazeedda. Unttunttu oyk'k'ettiide, barenttu mac'c'a asaananne barenttu naanatuwaanna ittippe yiide, ubbaykka gaammuwaa ollaan oletteeddino. Unttunttu ollaa wurssetsaa gakkennan de'ishshin, gaammotuu sop'i akkiide, unttunttu mek'etsaa mentsereetseeddino.

25 Hewaappe guyyiyaan, Kaatii Daariyoose asaa ubbaw, kawutetsatoo ubbawunne dumma dumma k'aalan haasayiyaa zaretoo ubbaw hawaadan yaagiide s'aafeedda:

«Saro de'iitee!

26 «Ta kawutetsan de'iyaa Asay ubbay Daaneela S'oossaw yayana malanne kokkorana mala, taani awaayuwaa kessaad.

«Ayaw gooppe, I de'uwaa S'oossaa;

k'ay I med'inaw de'iyaawaa.

Aa kawutetsay mulekka d'ayenna;

Aa kaatetuwaa maataykka mule attena.

27 I ashsheenne,

metuwaappe kessi akkee.

Saluwankka saankka, malaataanne ooratsabaa ootsee.

Daaneela gaammotuwaa doonaappe,

ashsheeddawe Aa!» yaageedda.

28 Hewaa diraw, ha Daaneeli Daariyoosa kawutetsaa wodenne Parssiyaa K'iiroosa kawutetsaa wode ubbaan ishaliide de'eedda.

7

Daaneeli Be'eedda Oyddu Do'atuwaa Sas'aa

(7:1-27)

1 Baabloone Kaatii Belshshaas'aari kaateteedda koyiro laytsi, Daaneeli bare arssaan zak'k'ulliide, akumuwaanne sas'aa be'eedda. I bare akumuwaan be'eedda ayfe yewotuwaa s'aafeedda.

2 Daaneeli hawaadan yaagiide s'aafeedda; «K'amma taani ta sas'aan saluwaappe yeedda oyddu c'arkkotuu wogga abbaa bul"akkishin be'aad. 3 K'ay ittuu ittuwaappe dummatiyaa oyddu wolk'k'aama do'atuu abbaappe keseeddino.*

4 «Koyro do'ay gaammuwaa malatee; k'ay aw ankkuwaadan k'efii de'ee. Ta s'eellishin, Aa k'efii shodettina, sa'aappe denddiide, asaadan laa"u gediyaan ek'k'anaadan oosetteedda; k'ay asaa wozanaykka aw imetteedda.*

5 «K'ay laa"entso do'ay itti bagga d'ok'k'u giide ek'k'eedda babantsaa giyaa iita do'aa malatee. He do'ay heezzu gaylliyaa mek'etsaa bare doonaan baariide, bare matan sa"i oyk'k'eedda. Yaateeddawe, ‹Denddaade daro ashuwaa ma› geetetteedda.

6 «Hewaappe simmina k'ay, maahiyaa malatiyaa hara do'aa be'aad. Aa zokkiyaan kafuwaa k'efiyaa malatiyaa oyddu k'efetuu de'iino. K'ay aw oyddu huup'etuu de'iino. Ha do'aw mooddiyaa maatay imetteedda.

7 «Hewaappe simmina, k'amma sas'aan yashshiyaa, dagantsiyaanne loytsi minniyaa oyddentso do'aa be'aad. Aw wolk'k'aama birataa achchatuu de'iino. I barenan gakketeeddawaa ubbaa unttunttun mentsereetsiide meenne atteedawaa bare gediyaan yed'ereetsee. Kase ta be'eedda do'atuwaa ubbaappe I dummatee; aw tammu kac'ii de'ee.* 8 Taani ha kac'etuwaabaa k'oppishina, he kac'etuwaa giddoppe hara itti guutsaa kac'ii kesishshin be'aad; he kac'ii yenkko kac'etuwaappe heezzatuwaa d'ok'k'oliide oleedda. Ha kac'iyaw asaa ayfiyaa malatiyaa ayifiinne otoruwaan haasayiyaa ins's'arssay de'ee.*

Med'inaw De'iyaawaappe K'onc'c'eedda Sas'aa

9 «Taani hewaa s'eellishin, kaatetuwaa araatatuu utetsaw giigeeddino. Med'inaappe De'iyaawe bare araatan utteedda. Aa mayuu shachchaadan, Aa huup'iyaa binnaanaykka puuttuwaadan bootsa. Aa araataynne araataa yinggiretsatuu tamaadan lac'ottiino.* 10 Tamaa shaafay Aa sintsaappe pulttiide kesee. Sha"a gede sha"atuu aw ootsiino; k'ay daro miiloonetuu Aa sintsan ek'k'eeddino. Yaati de'ishin pirddaa pirddiyaawe doometteedda; mas'aafatuukka dooyetteeddino.*

11 «Ha guutsaa kac'ii haasayiyaa otoro k'aalay taw sisettiyaa diraw, taani ha"ikka d'iishisaade s'eellaad. Taani s'eelishin ha do'ay hayk'k'iide, ees's'iyaa taman oletiide d'ayeedda. 12 Yenkko heezzu do'atuwaappe, unttunttu maataykka aketeedda; shin unttunttu keeretteedda wodiyaa pas'a de'ino geetetteeddino.

13 «K'aykka taani he k'amma sas'aan, asaa na'aa malatiyaawe saluwaa shaariyaanna yiyaawaa be'aad. Med'inaappe De'iyaawaakko shiik'ina, unttunttu Aa Aa sintsa aatseeddino.* 14 Aw maatay, bonchchuunne kawutetsay imetteedda. Asay ubbay, kawutetsatuu ubbaynne dumma dumma k'aalan haasayiyaa zaratuu ubbay aw moodeteeddino. Aa maatay med'inaw shaarettenna maataa; Aa kawutetsay mulekka d'ayennawaa.*

Sas'aa Biletsaa

15 «Taanna Daaneela gidooppe, ta be'eeddawaan ubbaan dagamaad; ta sas'aykka taana shabbarseedda. 16 Taani hewaa ek'k'eeddawanttuppe ittuwaakko shiik'aade, ha ubbaw tumu biletsay ayentto oochchaad. I taw Aa biletsaa ubbaa hawaadan yaagiide odeedda; 17 ‹Ha oyddu wolk'k'aama do'atuu ha sa'aan sintsaappe denddana oyddu kawutetsatuwaa. 18 Shin Ubbaappe d'ok'k'iyaa S'oossaa geeshshatuu Aa kawutetsaa akkiide, med'inaw baressa ootsana; med'inaa kawutetsaa unttunttu laattana› yaageedda.*

19 «Hewaappe guyyiyaan, taani hara do'atuwaa ubbaappe dummatiide yashshiyaa oyddentso do'aw de'iyaa tumu biletsaa eranaw koyaad. He do'aw birataa achchayinne nahaase birataa s'uguntsay de'ee; I barenan gakketeeddawaa ubbaa mentsereetsiide meenne miishshin atteedawaa bare gediyaan yed'ereetsee. 20 K'ay ha do'aa huup'iyaan de'iyaa tammu kac'etuwaabaanne k'ay guyyeppe kesiide, unttunttuppe heezzatuwaa d'ok'olli oleedda k'eeri kac'iyaabaakka eranaw koyaad. He k'eeri kac'iyaw ayifetuunne otoro k'aalaa haasayiyaa ins's'arssay de'ee. He kac'ii yenkkotuwaa ubbaappe aad'd'i yashshiyaawaa. 21 Taani s'eellishin, ha kac'ii geeshshatuwaanna olaa gakettiide, unttuntta s'ooneedda.* 22 Hewe haneeddawe, Med'inaappe De'iyaawe yaana gakkanawunne, Ubbaappe d'ok'k'iyaa S'oossaa geeshshatoo pirdday pirddettana gakkanaassa; unttunttu kawutetsaa laattiyaa wodiikka gakkeedda.*

23 «I taw biletsaa hawaadan yaagi odeedda; ‹Oydentso do'ay ha sa'aan sintsappe denddana oyddentso kawutetsaa. He kawutetsay hara kawutetsaa ubbaappe dumma; biittaa sa'aa I maana, yed'd'ananne mentsereetsana. 24 K'ay tammu kac'etuu ha kawutetsatuwaappe denddana tammu kaatetuwaa. Hewaappe guyyiyaan, kase tammu kaatetuwaappe dummatiyaa hara kaatii denddana. I unttunttuppe heezzu kaatetuwaa s'ooniide mooddana.* 25 I Ubbaappe d'ok'k'iyaa S'oossaa bolla s'aliide haasayana; Aa geeshshatuwaakka uk'k'unnana. K'ay wodetuwaanne wogaa laammanaw k'aak'k'atanawaa. Wodii, wodetuunne wodiyaa baggay gakkanaw geeshshatuu Aa maataappe garssana moodetana.*

26 « ‹Shin hewaappe guyyiyaan, pirddaa pirddiyaawe doomettana; Aa maatay mulii aketana; I med'inaw d'ayana. 27 Saluwaappe garssana de'iyaa kawutetsatuwaa ubbaa maatay, wolk'k'aynne gitatetsay Ubbaappe d'ok'k'iyaa S'oossaa geeshsha asatoo imettana. Aa kawutetsaykka med'inaa kawutetsaa gidanawaa; sa'aa mooddiyaawanttu ubbatuu aw azazettananne aw ootsana› yaageedda.*

28 «Ta sas'aabay hawaan wureedda. Taani Daaneeli, ta k'ofaan daro shabbarettaad; ta som"iikka hewaa erissee. Shin ubbabaakka taani ta wozanaan wotsaad» yaagiide s'aafeedda.

8

Daaneeli Be'eedda Dorssaa Orggiyaanne
Deeshsha Orggiyaa Sas'aa

(8:1-27)

1 Belshshaas'aari kaateteedda heezzentso laytsi, taani Daaneeli hawaappe kase be'eedda sas'aappe hara sas'aa be'aad. 2 He sas'aan ayaa be'aaddita gooppe, Elaama gadiyaan Suusa giyaa kataman, Uulaaya giyaa shaafaa matan ek'k'eedda taana be'aad.

3 He shaafaa matan laa"u adussa kac'etuu de'iyaa dorssaa orggii ek'k'eedda. Laa"u kac'etuwaappe ittuu guyyeppe doleedda; shin koyiro doleedawaappe aduk'k'ee. 4 He dorssaa orggii bare kac'iyaan k'ayc'c'anaw, away wulliyaa bagga, huup'issa baggananne gedissa bagga d'enggishin be'aad. Aanana ek'ettanawunne Aa wolk'k'aappe kessi akkanaw ay mehiikka danddayibeenna. I bare koyeeddawaa ootseedda; yaatiide barena gitayeedda.

5 Taani ha sas'aabaa k'oppishin, itti deeshshaa orggii away wulliyaa baggappe kesiide, biittaa sa'aa aad'd'iidde, gedii sa'aa yed'd'ennaan yeedda; aw laa"u ayifetuwaappe gidduwaan itti wogga kac'ii de'ee. 6 Ikka daro hank'k'uwaana diisiide, shaafaa matan taani be'eedda laa"u kac'iyaanna de'iyaa dorssaakko, wad'etaw d'enggiidde yeedda. 7 Gakkiide, daro yilotiide, taani s'eellishin, dorssaa orggiyaa kac'etuu laa"uukka me"ana gakkanaw, iita dom"etsaa dom"eedda. Dorssaa orggiyaw aanana ek'ettanaw wolk'k'ay baawa; hewaa diraw, deeshshaa orggii Aa kunddissiidde, yed'd'i ek'k'eedda. Deeshsha orggiyaa wolk'k'aappe he dorssaa orggiyaa ashshiyaawe baawa.

8 He deeshshaa orggii loytsi gitateedda; shin Aa wolk'k'ay dari dari biyaa wode, Aa wogga kac'ii me"eedda; ellekka, oyddu wogga kac'etuu biittaw oyddu bagga simmiide dic'c'eeddino. 9 Ha oyddu kac'etuwaappe ittuwaa bolla hara guutsaa kac'ii doliide, wolk'k'an gedissakko, away doliyaa bagga Israa'eeliyaa gadiyaakko simmiide dic'c'eedda. 10 I biide saluwaan de'iyaa olanchchatuwaa gakkanaw dic'c'eedda; saluwaa s'oolinttetuwaappe unddennawantta sa'aan duge oliide, unttuntta yed'd'eedda.* 11 K'ay I barena d'ok'k'u ootsiide, olanchchatuwaa Gadaawuwaa S'oossaanna likkisseedda. Hachche hachchi Asay yarshshiyaa s'uugetiyaa yarshshuwaakka te"eedda. K'ay Aa Geeshsha Golliyaakka tunisseedda. 12 Makkalaa gaasuwaan geeshshatuwaa olanchchatuunne hachchi hachchi yarshshiyaa yarshshuu he kac'iyaw imetteedda. Tumuukka sa'aan oletteedda; he kac'ii ootsiyaabay ubbay aw injjeteedda.

13 Hewaappe guyyiyaan, itti geeshsha kiitanchchay haasayishin taani sisaad. Yenkko geeshsha kiitanchchay ha kiitanchchaa, «Ha hachchi hachchi yarshshiyaa yarshshuwaabaa, Ha makkalay ahiyaa bashshaabaanne saluwaa olanchchatuunne geeshsha sa'ay yed'ettiidde de'anabbaa odiyaa sas'ay awude polettanee?» yaagiide oochcheedda.

14 I zaariide, «Laa"u sha"aane heezzu s'eetu wonttaynne omarssay gakkanaw gam"ana; hewaappe guyyiyaan, Geeshsha Gollii geeyana» yaagiide odishin sisaad.

Kiitanchchay Gabreeli Sas'aa Billeedda

15 Taani, Daaneeli, ha sas'aa be'aaddenne Aa biletsaa eranaw k'oppaadde de'ishshin, itti asaa malatiyaawe ta sintsan ek'k'eeddawaa be'aad. 16 K'ay taani Uulaaya Shaafaappe, «Gabreelaa, ha bitaniyaw ha sas'aa biletsaa oda» yaagiyaa kooshshaa sisaad.*

17 I yiide taani ek'k'eedda sa'aa mateedda wode, taani dagamaade, ta som"uwaa biittaw duge zaaraade kunddaad. I taana, «Asaa na'aw, ha sas'ay wurssetsaa wodiyaabaa bessiyaawaa gidiyaawaa akeeka» yaageedda.

18 I taananna haasayiyaa wode, taani sa'aan gufannaade, gem"ishshuwaa kayirotaad. Yaatina, I taana sa'aappe pude dentsiide, ta gediyaan esseedda. 19 Taana, «Sisa, taani S'oossaa hank'k'uwaa wurssetsan hananaw de'iyaawaa oday; ayaw gooppe, ha sas'ay S'oossay keeri wotseedda wurssetsaa wodiyaan hananabaa odee.

20 «Neeni be'eedda laa"u kac'iyaanna de'iyaa dorssaa orggii Meedoonanne Paarise kaatetuu leemisuwaa. 21 Deeshshaa orggii k'ay Giriike kaatiyaa leemisuwaa; Aa laa"u ayifetuwaappe gidduwaan de'iyaa wogga kac'ii koyiro kaatiyaa. 22 Kac'ii me"i wod'd'ina, Aa sa'aan doleedda oyddu kac'etuu Aa kawutetsaappe shaakettiide kesana oyddu kawutetsatuwaa leemisuwaa; shin unttunttu wolk'k'ay koyirowaa wolk'k'aa gakkenna.

23 «Unttunttu kawutetsaa wurssetsay gakkiyaa wodenne unttunttu makkalay zawaa gakkiyaa wode, itti mek'etsaa iitanne c'immiyaa c'inc'c'a kaatii denddana. 24 I loytsi mino gidana; shin bare wolk'k'aanna gidenna. Dagantsiyaa bashshaa I bayizzana; I ootsiyaabay ubbabay aw injjetana. I mino asatuwaanne geeshsha asatuwaa d'ayissana. 25 I c'immiyaa diraw, aw injjetana; k'ay I barena ubbaappe d'ok'k'u d'ok'k'u ootsana. Unttunttu sa'ay sara gi de'ishin, unttunttuppe darotuwaa wod'ana; k'ay kaappatuwaa Kaappuwaanna ek'ettana. Shin Asay bochchennan I barew d'ayana.

26 «New odetteedda laa"u sha"anne heezzu s'eetu wonttaanne omarssa s'eelliyaa sas'ay tuma; shin daro wodiyaappe guyyiyaan polettanaw de'iyaa diraw, gorddaade maatafaa Aa bolla wotsaade naaga» yaageedda.

27 Taani Daaneeli, loytsi daabureedda diraw, sakettaade daro gallassaa gisaad. Hewaappe guyyiyaan denddaade, kaatiyaa oosuwaa baad. Ha sas'aan taani loytsi shabbirettaad; akeekanawukka danddayabeykke.

9

Daaneeli Bare Asaa Diraw Woosseedda

(9:1-27)

1 Meedoona biittaa asaa gidiyaa Ars's'ekissisa na'ay Daariyoose Baabloonen kaateteedda. 2 I kaateteedda koyiro laytsi, taani Daaneeli, Geeshsha Mas'aafatuwaa nabbabaad; timbbitiyaa odiyaa Ermaasaw Med'inaa Goday odeeddawaadan Yerusaalame laappun tammu laytsaa kolettiide gam"anaw de'iyaawaa akeekaad.*

3 Hewaa diraw, taani Godaa S'oossaakko simmaade; maak'aa mayyaade, bidintsaa ta huup'iyaa bolla k'olaade, s'oomaadde, Aa woossaynne aw watiwatay.

4 Taani nagaraa paas'aadde, Med'inaa Godaa ta S'oossaa hawaadan yaagaade woossaaddi; «Abeet Godaw, wolk'k'aamanne yashshiyaa S'oossaw, neena siik'iyaawanttoonne ne azazoo eeno giyaawanttoo ne aggenna siik'uwaanne c'aak'uwaa naagiyaawoo, 5 nuuni nagaraa ootseeddonne baleeddo; nuuni iitabaa ootseeddonne makkaleeddo; ne azazuwaappenne ne wogaappe wora simmeeddo. 6 Nu kaatetoo, nu kaappatoo, nu aawaatoonne sa'aan de'iyaa asaa ubbaw ne suntsan timbbitiyaa odeedda ne k'oomatuu odeeddawaa sisennan is's'eeddo.

7 «Abeet Godaw, neeni s'illuwaa; shin nuuni hachchi yeellaa mayyeeddo. Yihudaaninne Yerusaalamen de'iyaa Asay ubbay, nuuni new ammanettennan is's'ina, neeni haako biittaaninne mata gadiyaan laaleedda Israa'eeliyaa Asay ubbay yeellateeddo. 8 Abeet Med'inaa Godaw, nuuni, nu kaatetuu, nu kaappatuunne nu aawotuu neena naak'k'eedda gaasuwaan yeellaa mayyeeddo. 9 Shin nuuni aw makkaleeddabaa gidooppekka, Goday nu S'oossay maariyaawaanne atto yaagiyaawaa. 10 Nuuni Med'inaa Godaw, nu S'oossaw, azazettibookko; k'ay timbbitiyaa odiyaa bare k'oomatuu baggana I immeedda Aa higgiyaa naagibeykko. 11 Israa'eeliyaa Asay ubbay ne higgiyaa mentsiide, wora simmeeddino; ne azazookka eeno gibeykkino.

«Nuuni ne bolla nagaraa ootseedda diraw, S'oossaa k'oomaa Muse Higgiyaa Mas'aafan s'aafetteedda shek'k'aynne pirdday nu bolla tigetteedda. 12 K'ay nu bollanne nuuna kaaletsiyaawanttu bolla wolk'k'aama bashshaa ahanaw neeni haasayeedda k'aalaa nu bolla polaadda. Ayaw gooppe, Yerusaalame bolla gakkeeddawaa malay saluwaappe garssan hara gadiyaa bolla mulekka gakkibeenna. 13 Muse Higgiyan s'aafetteeddawaadan, ha bashshay ubbay nu bolla gakkeedda. Nu nagaraappe simmibeykko; ne tumuwaa sissibeykko; neena, Med'inaa Godaa nu S'oossaakka maarotaa oochchibeykko. 14 Med'inaa Goday ha bashshaa nu bollan ahanaw guyye gibeenna; ayaw gooppe, Med'inaa Goday nu S'oossay bare ootsiyaaban ubbaan s'illuwaa; shin nuuni aw azazettenan is's'eeddo.

15 «Abeet Godaw, nu S'oossaw, kase ne asaa ne mino kushiyan Gibs'eppe kessaade, hachchewaadankka ne suntsaa s'eesisseeddawo, nuuni nagaraa ootseeddo; nuuni baleeddo. 16 Abeet Godaw, neeni kase ne s'illo oosuwaa ubbaa ootseeddawaadan, ha"i ne hank'k'uwaanne ne boshaanne ne katamaappe, Yerusaalameppe, ne geeshsha deriyaappe, wora zaara. Nuuni ootseedda nagaraynne nu aawotuu ootseedda bayzzuu Yerusaalamenne ne asaanne nu yuushshuwaan de'iyaa ubbaw k'iliic'uwaa kesseedda.

17 «Simmi ha"i nu S'oossaw, taani ne k'oomay woossiyaa woosaanne watiwatuwaa sisa. S'oossaw, ne suntsaa diraw gaade, ha koletteedda ne Geeshsha Golliyaa ne keeka ayifiyaan s'eella. 18 Abeet ta S'oossaw, ne haytsaa nuukko yeggaade sisa; ne ayifiyaakka dooyaade, ne suntsan s'eesetteedda katamaa bayetsaa s'eella. Nuuni new watiwatiyaawe, nu s'illotetsaa diraw gidennaan, ne wolk'k'aama maarotetsaa dirassa.

19 «Abeet S'oossaw, sisa! Abeet S'oossaw, atto ga! Abeet S'oossaw, hayzzanne ootsa! Ne katamaynne ne Asay ne suntsan s'eesetteedda diraw, abeet ta S'oossaw, ne suntsaa diraw gam"oppa» yaagaad.

Gabreeli Daaneelaw Sintsappe Hananabaa Odeedda

20 Taani woossaade, ta nagaraanne ta asaa Israa'eeliyaa nagaraa paas'aaddenne ta S'oossaa geeshsha asaabaa, Yerusaalamebaa Med'inaa Godaw ta S'oossaw watiwataadde takkaad. 21 Hewaadan hanaadde taani de'ishiina, kase sas'aan taani be'eedda Gabreeli, taakko ellekka paalliidde, omarssa yarshshuwaa yarshshiyaa saatiyaan puttu geedda.* 22 I hawaadan yaagiide, taw odeedda; «Daaneela, taani eraanne akeekaa new immanaw ha"i yaad. 23 Neeni biro woosaa doommoode ne woosaa zaaruu imetteedda; taanikka hewaa new odanaw yaad. Ayaw gooppe, S'oossay neena loytsi dosee. Hewaa diraw, taani odiyaawaa k'oppa; sas'aakka akeeka.

24 «Laappu gede laappun tammu laytsay S'oossay ne asawunne ne geeshsha katamaw keereedda wodiyaa. He wodetuwaan naak'uu wurana; nagaraa oosuu attana; bayzzuu maarettana; med'inaa s'illotetsay gelana; sas'aynne timbbitii polettananne Ubbaappe Aad'd'eeda Geeshsha Sa'ay oketana.

25 «Hewaa diraw, hawaa eranne akeeka. Yerusaalame katamay ooras's'anaadaninne kees'ettanaadan azazuu keseedda gallassaappe biide Kaappuu Okettowe yaana gakkanaw, laappun gede laappunuunne usuppun tammanne laa"u gede laappun laytsay aad'd'ana. Hewan Yerusaalame katamay ooras's'ana; ogetuukka yuushshuwaa gimbbetuukka oosettana. Shin gimbbettiyaa wodii meto wode gidanawaa.

26 «Usuppun tammanne laa"u gede laappun laytsaappe guyyiyaan, Okeetteeddawaa Asay wod'ana. Aa matan ayaynne baawa. Yiyaa kaappuwaa asay, katamaanne Geeshsha Golliyaa laalana. He katamaa wurssetsay di'uwaadan akeekenan yaana. He wodiyaappe biide wurssetsay gakkanaw, olaanne bashshaa awaayeedda. 27 He kaappuu laappun laytsay gidon asaana mino c'aak'uwaa c'aak'k'etanawaa. He laappun laytsatuwaa gido gishechchan I yarshshuwaa yarshshiyaawaanne imotaa immiyaawaa diggana. Geeshsha golliyaw giddo gishechchan bayetsaa tunatetsaa I essana. Wurssetsan awaayeteedda boshay Aa bolla tigettanawaa» yaageedda.*

10

Daaneeli S'egiroosa Shaafaa
Matan Be'eedda Sas'aa

(10:1—11:45)

1 Paarise Kaatii K'iiroosi kaateteedda heezzentso laytsi, Bils's'aasoore giyaa Daaneelaw hara sas'ay k'onc'c'eedda. He sas'aan k'onc'c'eeddawe tuma; k'onc'c'eeddawekka wolk'k'aama olaabaa. He akeekay aw imetteeddawe sas'aanna.

2 He wode taani, Daaneeli, heezzu saaminttaa yeekkaad. 3 Heezzu saaminttay wurana gakkanaw lo"o k'uma mabeykke; ashuu woy woyniyaa eessay ta doonaakko shiik'ibeenna. Ta huup'iyaakka ayaanne okettabeykke. 4 Koyiro aginaan laatamanne oyddentso gallassan, S'egiroosa giyaa wolk'k'aama shaafaa matan taani ek'k'aade s'eellaad; 5 layinuwaa giyaa mayuwaa mayyeedda itti bitaniyaa be'aad. I bare s'eessan bertte work'k'aappe oosetteedda sak'k'iyaa danc'c'eedda.* 6 Aa bollay p'ooliyaa ink'k'uwaa malatee; Aa som"ii walk'k'antsaadan p'olk'k'u gee; Aa ayifetuukka tamaa lac'uwaa malatiino; Aa kushiinne Aa gedii k'uc'etteedda naasiyaa birataadan poo'issee; Aa k'aalaykka daro Asay haasayiyaa k'aalaadan hanee.

7 Ha sas'aa taani Daaneeli taarekka be'aad. Taananna de'iyaa asatuu be'ibeykkino; unttunttu loytsi dagammeedda diraw, bak'ati k'osetteeddino. 8 Taani ha wolk'k'aama sas'aa s'eellaade, taarekka ataad; taw wolk'k'ay is's'ina daaburaad; ta som"ii loytsi bullatteedda. 9 He wode taani I haasayiyaawaa sisaad; biittan duge ta som"uwaan gufannaad; gem"ishshuwaa tayrottaad.

10 Hewaappe guyyiyaan, itti kushii taana bochcheedda; taani kokkoraadde de'ishiina, taana ta kushiyaaninne ta gulbbatan dentsiide esseedda. 11 I taana, «Laa, S'oossay loytsi siik'eedda Daaneela, taani new odiyaa k'aalaa loytsaade akeeka; dendda ek'k'a. Ayaw gooppe, taani neekko kiitettaade yaad» yaageedda. I taana hawaadan yaagina, taani kokkoraadde dendda ek'k'aad.

12 K'aykka I hawaadan yaageedda; «Daaneela, ayinne yayyoppa! Ayaw gooppe, neeni akeekaa demmanaw k'ofaa k'achcheeddanne ne S'oossaa sintsan ne huup'iyaa kawushsheedda koyiro gallassaappe doommiide, ne woosay sisetteedda; taanikka hewoo zaaruwaa akkaade yaad. 13 Shin Paarise kawutetsaa kaappuwaa gidiyaa ayyaanay laatamanne itti gallassaa taana te"eedda. Taani taarekka Paarise kawutetsaa kaappuwaanna yaan ataad. Hewaa diraw kiitanchchatuwaa kaappatuwaappe ittuu, Mikaa'eeli taana maaddanaw yeedda.* 14 Taani ha"i neekko yeeddawe, wurssetsa gallassatuwaan ne asaa bolla hananaw de'iyaawaa new k'onc'c'issanaassa; ayaw gooppe, ha sas'ay sintsappe hananaw de'iyaawaa» yaageedda.

15 I hewaa taw odiyaa wode, taani ta som"uwaan s'uggunnaade, giyaawaa d'ayaad. 16 Hewaappe guyyiyaan, asaa malatiyaa ittuu ta mettershshaa bochcheedda; ta doonay dooyettina, haasayaa doommaad. Ta sintsan ek'k'eeddawaa hawaadan yaagaad; «Ta godaw, ha sas'aan taani loytsi dagammeedda diraw, daro daaburaad. 17 Taani ne k'oomay neenanna ta godaana haasayanaw woota danddayayitaa? Ta wolk'k'ay wureedda; shemppanawukka taw is's'etteedda» yaagaad.

18 He asaa malatiyaa ittuu laa"entsuwaakka taana bochchiide, taw wolk'k'aa immeedda. 19 Yaatiide taana, «Laa, S'oossay loytsi siik'eedda bitaniyaw, ayinne yayyoppa! Saruu new gido. Ha"i simmi minna; ee minna» yaageedda.

I hewaadan giina, taani minnaad; «Ta godaw, neeni taana miniso diraw, ha"i oda» yaagaad.

20 I zaariide, «Taani neekko ayaw yaadditantto eray? Ha"i taani simmaade baade, Parisse kaappuwaa gidiyaa ayaanaana olettana; k'ay taani biina, Giriike kaappuwaa gidiyaa ayyaanay yaana. 21 Shin taani new Tumuwaa Mas'aafan s'aafetteeddawaa odana. Taani unttunttunna olettiyaa wode, hintte kaappuwaa Mikaa'eeleppe attina, taana maaddiyaa haray ittuunne baawa.

11

Huup'issa Biittaa Kaatiyaanne Gedissa Biittaa Kaatiyaa

1 «Meedoona biittaa asaa gidiyaa Daariyoosi kaateteedda koyiro laytsan, taani Aa maaddanawunne minisanaw Aa miyyiyaan ek'k'aad.

2 «Ha"i simmi taani new tumuwaa oday. Hara heezzu kaatetuu Parisse biittan kaatetana; k'ay unttunttuppe guyyiyaan kaatetiyaa oyddentso kaatii, kasewanttu ubbatuwaappe aad'd'eeda dure gidanawaa. I bare duretetsaa gaasuwaan wolk'k'aa demmiyaa wode, Asay ubbay Giriike kawutetsaanna olettana mala dentsetsana.

3 «Hewaappe guyyiyaan, wolk'k'an mooddiyaa mino kaatii denddanawaa; bare koyeeddawaa ubbaa ootsana. 4 I denddeeddawaappe guyyiyaan, Aa kawutetsay duus'erettiide, oyddu sa'aan shaakettana. Aa zaaretsi Aa kawutetsaa laattikkino; I ayissiyaa wodewaadan kawutetsaw wolk'k'ay de'enna. Ayaw gooppe, Aa kawutetsay aappe aketiide, haratoo imettana.

5 «Gedissa biittaa kaatii mino gidanawaa; shin Aa kaappatuwaappe ittuu aappe aad'd'i minniide, he wolk'k'aama kawutetsaa mooddana.

6 «Guutsa laytsaappe guyyiyaan, gedissa biittaa kaatiinne huup'issa biittaa kaatii barenttu giddon dabbotetsaa c'aak'uwaa c'aak'k'etanawantta. Gedissa biittaa kaatiyaa naatta huup'issa biittaa kaatiyaa gelanaanu; shin izi wolk'k'aykka minnenna; k'ay ikka Aa wolk'k'aykka daro wodiyaa gam"enna. He wode izo, izo ajabiyaawanttu, izi na'aynne izi asinay ubbay aad'd'iide imettana.

7 «Hewaappe simmina, izi dabbotuwaappe ittuu gedissa biittan kaatetana. Huup'issa biittaa kaatiyaa bollan geliide; Aa geessuwaa mentsi geliide, Aa s'oonana. 8 K'ay unttunttu s'oossatuwaa, misiletuwaanne biraappenne work'k'aappe oosetteedda miishshatuwaa akkiide, Gibs'e afana. Yaatiide amareeda wodiyaw huup'issa biittaa kaatiyaa bochchennan aggana. 9 Hewaappe guyyiyaan, huup'issa biittaa kaatii gedissa biittaa kawutetsaa bolla gelana; shin diggina, guyye bare biittaa simmana.

10 «Huup'issa biittaa kaatiyaa attuma naanatuu olaw giigiide, daro olanchchatuwaa shiishshana; sintsan gakketiyaawaa ubbaa meec'c'iyaa wolk'k'aama di'uwaadan, aad'd'iidde oliide, gedissa kaatiyaa geessuwaa olanawantta. 11 He wodiyaan gedissa biittaa kaatii loytsi hank'k'ettiide, huup'issa biittaa kaatiyaa olanaw denddanawaa. Huup'issa biittaa kaatii shiishsheedda daro olanchchatuwaanna olettiide, unttuntta s'oonana. 12 Daro olanchchatuwaa omoodeeddawaappe guyyiyaan, gedissa biittaa kaatii otoruwaan pugettana. Yaatiide daro sha"aa wod'ana; shin Aa s'oonuu aanana gam"enna.

13 «Waaniide gooppe, huup'issa biittaa kaatii kasewaappe aad'd'iyaa hara olanchchatuwaa giigissana; amareeda laytsatuwaa gam"iidde, kumentsaa olaa miishshaa oyk'k'eedda ha olanchchatuwaa akkiide, olaw kesana. 14 He wodiyaan daruu gedissa biittaa kaatiyaa bolla denddanawaa. Sas'ay polettana mala, ne asaappekka itti itti makkalanchcha asatuu denddanawantta; shin s'oonikkino.

15 «Hewaappe guyyiyaan, huup'issa biittaa kaatii gedissa biittaa yiide, yuushshuu gimbbetti utteedda itti katamaa oliide oyk'k'ana. Gedissa biittaa kaatiyaa olanchchatuu wolk'k'aa d'ayana; haray atto unttunttuppe mino olanchchatuukka unttunttunna ek'ettanaw danddaykkino. 16 Aanana ek'ettiyaawe mulekka bayinna diraw, huup'issa biittaa kaatii bare koyiyaawaa ubbaa ootsana. I Israa'eeliyaa giyaa lo"o biittan barew min ek'k'iide, Aa d'ayissiyaa wolk'k'aa demmana. 17 I bare kawutetsaw de'iyaa wolk'k'aa ubbaa akkiide yaanaw k'ofaa k'achchana; yiide, gedissa biittaa kaatiyaanna dabbotetsaa c'aak'uwaa c'aak'k'etanawaa. He kawutetsaa ungganaw halchchiide, bare naatto aw immana; shin Aa halchchuu polettenna.

18 «Hewaappe guyyiyaan, I bare k'ofaa abbaa gas'aan de'iyaa biittatuwaakko zaariide, unttunttuppe darotuwaa oliide, barew akkana. Shin itti olaa gadawuu Aa otoruwaa giishshana; yaatiide Aa otoruwaa Aa bolla zaarana. 19 Hewaappe guyyiyaan, huup'issa biittaa kaatii bare biittaa bare geessuwaa simmana. Shin I hewan d'ubettiide kunddana; Aa laa"entso ooninne be'enna.

20 «Aa sa'aan kaateteeddawe bare kawutetsaa bonchchuwaa naaganaw giiraa giirissiyaa asaa kawutetsaa giddo kiittana. Gidooppenne, k'antsa wodiyaappe guyyiyaan, k'onc'c'iyaan woy olan gidennaan I c'oo hayk'k'i d'ayana.

Huup'issa Biittaa Kaatiyaa Kad'etteeddawaa

21 «Aa sa'aan k'ay itti kad'etteedda Asay denddanawaa; shin unttunttu kawutetsaa bonchchuwaa aw immikkino. Asay sa'ay sara giide de'ishshin, c'immi geliide, kawutetsaa I oyk'k'ana. 22 Hewaappe guyyiyaan, daro olanchchatuu Aa sintsappe pitettiide d'ayana; c'aak'uwaa kaappuukka hayk'k'ana. 23 Aanana c'aak'uwaa c'aak'k'etti simmiide, bare ootsiyaawaa c'imuwaan ootsana; amareeda asatuwaa s'alalana I minnana. 24 Asay sa'ay saro giide de'ishshin, he biittan daro durettiyaa itti bagga I gelana. Kase bare aawuu woy bare mayzza aawotuu ootsibeennawaa ootsana; bare omooddi shiishsheedda duretetsaanne ak'uwaa barena kaalliyaawanttoo gishana. Geessotuwaakka laalanaw I halchchanawaa; shin hewaa I ootsiyaawe guutsa wodiyaassa.

25 «Hewaappe guyyiyaan s'aliide, bare wolk'k'aakka minisiide, daro olanchchatuwaanna gedissa biittaa kaatiyaa bolla denddanawaa. K'ay gedissa biittaa kaatii loytsi daronne wolk'k'aama olanchchatuwaanna olaw denddiide, aanana olettana. Shin Aa bolla unttunttu kasetiide mak'k'eedda mak'k'uwaa gaasuwaan, I unttunttunna ek'ettanaw danddayenna. 26 Kaatiyaanna itti maaddan miyaawanttu Aa d'ayssana; Aa olanchchatuu pitettana; Aa olanchchatuwaappe darotuu olan hayk'k'ana. 27 Ha laa"u kaatetuukka barenttu wozanaan iitaa k'oppiyaa diraw, unttunttu ittippe itti oydiyaan uttiide haasayiidde, ittuu ittoo worddotana. Shin unttunttu ootsana giyaawe unttunttoo injjetenna; ayaw gooppe, S'oossay keereedda wodii biro gakkibeenna.

28 «Huup'issa biittaa kaatii daro duretetsaana bare biittaa simmana. Shin I bare wozanaan geeshsha c'aak'uwaa is's'ana. Aa k'ohanaw ittibaa Aa bolla ootsiide, bare biittaa simmana.

29 «S'oossay keereedda wodii gakkina, I zaariide gedissa biittaa bolla gelana; shin aw kasewaadan injjetenna. 30 Ayaw gooppe, away wulliyaa bagga biittaappe yiyaa olaa markkabatuu Aa dagantsana. Yaatooppe I guyye simmiide, geeshsha c'aak'uwaa bolla hank'k'ettana. K'ay hewaappe simmiide, geeshsha c'aak'uwaa aggiyaawanttuna dabbotana.

31 «Aa olanchchatuu Geeshsha Golliyaakka Aa yuushshuwaa gimbbiyaakka tunissananne hachchi hachchi yarshshiyaa yarshshuwaakka diggana. Yaatiide unttunttu bayetsaa tunatetsaa yan essana.* 32 C'aak'k'uwaa koliyaawantta I bare c'imuwaa k'aalan bare bagga ootsana; shin barenttu S'oossaa eriyaa Asay minnananne aanana ek'ettana.

33 «Asaa giddon de'iyaa aad'd'eeda eranchchatuu daro asaa tamaarissana; shin guutsa wodiyaa garssan ha tamaarissiyaawanttu mashshaan busakettana, taman s'uugettana, omoodettana woy bonk'k'ettana. 34 He metotuwaa giddon de'iiddi, unttunttu guutsa maaduwaa demmana; daro asaykka unttunttu bagga malatiide, unttunttukko shiik'ana; shin wozanaappe gidenna. 35 Aad'd'eeda eranchchatuwaappe unddennawanttu d'ubettana. Hewaadan haniide, wurssetsaa wodii gakkanaw, unttunttu paac'ettiide kesana, geeyananne tooshii bayinnawantta gidana. Ayaw gooppe, S'oossay keereedda wodii biro gakkibeenna.

Barena D'ok'k'issiyaa Kaatiyaa

36 «Kaatii barena koshshowaa ootsana; s'oossatuwaa ubbaappe bolla barena d'ok'k'u ootsiide darssana; k'ay s'oossatuwaa S'oossaa bolla kase sisetti erenna iita k'aalaa haasayana. Hananaw k'ofaan k'ashetti utteeddawe hananaw de'iyaa diraw, S'oossaa hank'k'uu polettana gakkanaw, I ootsiyaawe ubbay aw injjetana.* 37 I kase bare mayzza aawotuwaa s'oossatuwaa, woy mac'c'a Asay siik'iyaa s'oossaa kad'ana; I bare s'alala hara ubbaappe aatsiide d'ok'k'u ootsanaappe attina, hara ay s'oossaanne koyenna. 38 I unttuntta bonchchanawaa aggiide geessuwaa s'oossaa bonchchana; Aa mayzza aawotuu erenna s'oossaw work'k'aa, biraa, al"o shuchchaanne lo"o imuwaa immiide bonchchana. 39 Imatsaa s'oossaa maaduwaan mino geessuwaa bolla I denddana. K'ay bare maataa eriyaawantta I daro bonchchana. I unttuntta daro asaa mooddiyaawantta ootsiide suntsana; k'ay biittaakka woytuwaa ootsiide, unttunttoo shaakki shaakkiide immana.

40 «Wurssetsaa wodii gakkina, gedissa biittaa kaatii denddiide, huup'issa biittaa kaatiyaa olana. Shin huup'issa biittaa kaatii paraa gaaretuwaa, paraa asatuwaanne daro markkabatuwaa akkiide, Aa bolla gotiyaadan yaana. Daro biittaa bolla geliide; di'uwaadan unttuntta meec'c'iidde aad'ana. 41 K'ay I Israa'eeliyaa giyaa lo"o biittaa bollankka gelana. Daro biittatuu Aa kushiyan kunddana; shin Eedooma, Moo'aabanne Amoona biittatuu Aa kushiyaappe attana. 42 I daro biittatuwaa bolla geliyaa wode, Gibs'ekka aappe kessi akkena. 43 Gibs'e biittaa work'k'aa, biraanne duretetsaa ubbaa I bare kushiyaa aatsana. Liibiinne Toop'p'ii aw moodetana.

44 «Shin away doliyaa baggaappenne huup'issa baggaappe yiyaa oduu Aa dagantsana; hank'k'uwaa ees's'i kesiide, darotuwaa wod'anawunne mule d'ayissanaw denddanawaa. 45 I bare kaatetuwaa dunkkaaniyaa abbaappenne puulanchcha geeshsha asaappe gidduwaan tokkana. Shin Aa wurssetsay gakkanawaa; Aa maaddiyaawekka d'ayana.

12

Wurssetsaa Wodiyaabaa

(12:1-13)

1 «He wodiyaan, ne asaa heemmiyaa wolk'k'aama kaappuu Mikaa'eeli denddanawaa. Kawutetsay doommoodeppe doommina, he wode gakkanaw, be'i erenna meto wodii hanana. Gidooppenne, Aa suntsay S'oossaa Mas'aafan s'aafetteedda ne Asay ubbay he wode attanawaa.* 2 Kase hayk'k'iide moogetteedda asaappe darotuu denddana. Unttunttuppe baggatuu med'inaa de'oo, baggatuu k'ay yeellawunne med'inaa kawushshaw denddana.* 3 Aad'd'eedda eranchchatuu, saluwaa poo'uwaadan, k'ay darotuwaa s'illotetsaa ogiyaa kaaletseeddawanttu med'i med'inaw s'oolinttiyaadan poo'ana.

4 «Shin nenoo Daaneela, neeni wurssetsaa wodii gakkanaw, ha mas'aafaa k'aalaa gorddaade, maatafaa wotsa. Darotuu yaanne haanne binkkottana; eraykka darana» yaageedda.*

5 Hewaappe guyyiyaan, taani Daaneeli, hara laa"atuwaa, ittuu shaafaappe hafintsa lank'k'iyaan, ittuu shaafaappe hefintsa lank'k'iyaan ek'k'eeddawantta be'aad. 6 Unttunttuppe ittuu layinuwaa mayyiide, shaafaa haatsaappe bolla baggana ek'k'eeddawaa oochchiidde, «Ha malalissiyaawanttu polettanaw woyssa wodiyaa gam"anddeeshsha?» yaageedda.

7 He layinuwaa mayyiide, shaafaa haatsaappe bolla baggana de'iyaawe bare ushechcha kushiyaanne bare haddirssa kushiyaa saluwaa zaari dentsiide, med'inaw de'iyaawaa suntsan hawaadan yaagiide c'aak'k'eedda; «Hawe wodii, wodetuunne wodiyaa baggay gakkanaw gam"ana; k'ay geeshsha asatuu wolk'k'ay kinchchettiide wuriyaa wode, ha ubbabaykka polettana» yaageedda.*

8 Hawaa ubbaa taani sisaad; shin taw gelibeenna. Yaatina, taani, «Ta godaw, ha yewoo ubbaw wurssetsay ayaa gidanee?» gaade oochchaad.

9 I zaariide, hawaadan yaageedda; «Daaneela, ba. Ayaw gooppe, hawe mas'aafay wurssetsaa wodii gakkanaw gorddetteeddawaanne maatafay Aa bolla wod'd'eeddawaa. 10 Darotuu paac'ettiide kesana, geeyananne tooshii bayinnawantta gidana; shin iitatuu iitabaa ootsana. Iitatuwaappe itti uraynne akeekena; shin aad'd'eeda eranchchatuu akeekana.*

11 «Hachchi hachchi yarshshiyaa yarshshuu diggettoodeppenne bayetsaa tunatetsay he sa'aan ek'k'oodeppe 1,290 gallassaa.* 12 Genc'c'iide 1,335 gallassatuu wuranaw gatsiyaa uray anjjetteedawaa.

13 «Neena gidooppe, neeni wurssetsay gakkanaw ba. Neeni shemppana; gallassatuwaa wurssetsan neena gakkiyaa laataa akkanaw denddanaassa» yaageedda.

* 1:1 2 Kat. 24:1; 2 Od. 36:5-7

* 1:2 2 Kat. 20:17-18; 24:10-16; 2 Od. 36:10; Isa. 39:7-8

* 2:2 Dom. 41:8

* 2:4 Dan. 2:4Ppe biide shemppuwaa 7 gakkanaw de'iyaawe: Sooratuwaa asaa k'aalaan s'aafetteedda.

* 5:29 Dom. 41:42

* 7:3 Sas'. 13:1; 17:8

* 7:4 Sas'. 13:2

* 7:7 Sas'. 12:3; 13:1

* 7:8 Sas'. 13:5-6

* 7:9 Sas'. 20:4; 1:14

* 7:10 Sas'. 5:11; 20:12

* 7:13 Mat. 24:30; 26:64; Mar. 13:26; 14:62; Luk'. 21:27; Sas'. 1:7, 13; 14:14

* 7:14 Sas'. 11:15

* 7:18 Sas'. 22:5

* 7:21 Sas'. 13:7

* 7:22 Sas'. 20:4

* 7:24 Sas'. 17:12

* 7:25 Sas'. 12:14; 13:5-6

* 7:27 Sas'. 20:4; 22:5

* 8:10 Sas'. 12:4

* 8:16 Luk'. 1:19, 26

* 9:2 Erm. 25:11; 29:10

* 9:21 Luk'. 1:19, 26

* 9:27 Dan. 11:31; 12:11; Mat. 24:15; Mar. 13:14

* 10:5 Sas'. 1:13-15; 2:18; 19:21

* 10:13 Sas'. 12:7

* 11:31 Dan. 9:27; 12:11; Mat. 24:15; Mar. 13:14

* 11:36 2 Tes. 2:3-4; Sas'. 13:5-6

* 12:1 Mat. 24:21; Mar. 13:19; Sas'. 7:14; 12:7

* 12:2 Isa. 26:19; Mat. 25:46; Yoh. 5:29

* 12:4 Sas'. 22:10

* 12:7 Sas'. 10:5; 12:14

* 12:10 Sas'. 22:11

* 12:11 Dan. 9:27; 11:31; Mat. 24:15; Mar. 13:14

Hoose

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

Hoose Timbbitiyaa

Geluwaa

Hoose timbbitii, Samaarii Kiristtoosa yeletaappe kase 721 laytsan kunddanaappe kasetiide, hanotatuu meto gidi utteedda wodiyaan, timbbitiyaa odeedda; I timbbitiyaa odeedda timbbitiyaa odiyaa Amoos'appe guyye gidishin, huup'issa bagga Israa'eeliyaa kawutetsan odeedda. Hoose'e loytsi darissiide odeeddawe Asay eek'aw goynneeddawaanne S'oossaa ammaniyaa ammanuwaa pac'isseeddawaa. Hoose'e hawaa Asay S'oossaw ammanettennan aggiyaawaa k'onc'c'issiide odanaw, itti ammanettena mishirato machche ootsiide akkeeddawaa leemisuwaa ootsiide go'ettee. Aa machchata Gomeera aw ammanettennan is's'eeddawaadan, S'oossaa asaykka S'oossaa aggi aggeeda. Hewaa gaasuwaan Israa'eeliyaa asaa bolla pirdday yaana hanee. Gidooppenne wurssetsan S'oossay bare asaa siik'iyaa siik'uu dariyaa diraw, bare asaa barekko zaariide, barenne bare asaappe gidduwaan de'iyaa siik'uwaa ooras's'isee. Aa wolk'k'aama siik'uu hawaappe kaalliyaa haasayan k'onc'c'eedda; «Israa'eeliyaa asatoo, taani hinttena waata oloo? Taani hinttena waata aatsaade immoo? Taani hinttena siik'iyaa siik'uu wolk'k'aama gidiyaa diraw, taani hawaa ubbaa ootsanaw ta wozanay eeno geena» (11:8) yaageedda.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Hoose Soo Asay Amanuu Bantta S'oossaa Asaw Leemiso Gideeddino 1:1—3:5

S'oossay Israa'eeliyaa, Yihudaanne Unttuntta Kaaletsiyaawantta Seereedda 4:1—5:15

Asay S'oossaakko Simmowaa Malatiseedda 6:1—7:10

Israa'eeliyaa Asay S'oossaan Amanetibeena 7:11—8:14

Israa'eeliyaa Asay Bessiyaa Muruwaa Demana 9:1-16

Israa'eeliyaa Asaw Imetteedda Seeraa 9:17—10:15

S'oossay Bare Asaw De'iyaa Siik'uwaa 11:1-11

S'oossay Bare Asaa Bolla Aatseedda Pirddaa 11:12—13:16

Nagaraa Maarotaanne Anjjuwaa Hidootaa 14:1-9

1

Hoose Soo Asay Ammanuu Baynna S'oossaa Asaw Leemiso Gideeddino

(1:1—3:5)

1 Ooziyaane, Iyo'aataami, Akaazinne Hizk'k'iyaasi kaalli kaalliide Yihudaan kaateteedda wode, k'ay Yo'aasha na'ay Iyorbbaami Israa'eeliyaan kaateteedda wode, Bi'eera na'aa Hoosekko yeedda Med'inaa Godaa k'aalay hawaa.*

Hoose Machattonne Naanatuwaa

2 Med'inaa Goday koyiro Hoose'a baggana haasayeedda wode, Med'inaa Goday Hoose'a, «Ba; sharmus'a mishirato new akka; sharmus'attippe naanatuwaa yela. Ayaw gooppe, shaarmus'iyaa mishiratta bare asinaappe shaakettiyaawaadan, ta Asay taappe shaakketteedda» yaagee Med'inaa Goday.

3 Biide, Dibilayima naatto Gomeero akkeedda; shahaaraade, attuma na'aa aw yelaaddu. 4 Yaatina, Med'inaa Goday Hoose'a, «Na'aa suntsaa ‹Iziraa'eela› yaagaade suntsaa. Ayaw gooppe, Iziraa'eelen gukkeedda suutsaa ac'uwaa taani Yeehu zaratuwaa k'antsaa wodiyaan achchana; Israa'eeliyaa kawutetsaakka d'ayissana.* 5 He gallassi taani Iziraa'eela zanggaaraan Israa'eeliyaa olanchchatuwaa mentsereetsana» yaageedda.

6 Gomeera laa"entsuwaa shahaaraade, mac'c'a naatto yelaaddu. Yaatina, Med'inaa Goday Hoose'a, «I suntsaa ‹Loruhaamo› yaagaade suntsaa. Ayaw gooppe, hawaappe sintsanaw taani Israa'eeliyaa asaw k'arettikke; unttunttoo mulekka atto giikke. 1:6 Loruhaamo: Loruhaamo giyaawe K'arettennaano giyaawaa. 7 Shin taani Yihudaa asaw k'arettana; taani Med'inaa Godaan, unttunttu S'oossan, unttuntta ashshanaappe attina, wonddaafiyaan woy mashshaan woy olan woy paratuwaan woy paraa asatuwaan ashshikke» yaageedda.

8 Gomeera Loruhaamo d'antsaa duutseeddawaappe guyyiyaan, hara shahaaraade, attuma na'aa yelaaddu. 9 Yaatina, Med'inaa Goday Hoose'a, «Aa suntsaa ‹Lo'aama› yaagaade suntsaa. Ayaw gooppe, hintte ta asaa gidikkita; taanikka hintte S'oossaa gidikke»* giyaawaa.

Israa'eeliyaa Asay Ooras's'ana

10 Gidooppenne «Israa'eeliyaa Asay likkanawunne paydanaw danddayettenna abbaa shafiyaa keeshshaa gidanawaa. Unttunttoo, ‹Hintte ta asaa gidikkita› geetetti odetteeddasan, ‹Hintte de'uwaa S'oossaa naanatuwaa› geetettana.* 11 Yihudaa asaynne Israa'eeliyaa Asay ittippe shiik'ana; barew itti kaappuwaa doorana; omooduwaa gadiyaappe simmananne ishaliide de'ana. Ayaw gooppe, Iziraa'eela† gallassay wolk'k'aama gallassaa gidanawaa.

2

1 «Hintte ishatuwaa, S'oossay hinttena, ‹Aami (ta asaa giyaawaa) yaagee› yaagite. K'ay hintte michchetuwaa, S'oossay hinttena, ‹Ruhaamaata (hinttenttoo k'aretay giyaawaa) yaagee› yaagite.

Israa'eeliyaa Asay Sharmus'atti Gomeeri Mala Ammanettennawaa

2 «Hintte daayo seerite; izo seerite. Ayaw gooppe, Aa ta machche gidukku; taanikka I asinaa gidikke. Iza bare som"uwaa sharmus'aadan bessiyaawaa aggu; bare sharmus'a oosuwaakka bare d'antsatuwaa gidduwaappe diggu. 3 Hewe d'ayooppe, iza yeletteedda gallassaadan, taani izo s'iira kallo ashshana. K'ay meleedda biittaadan izo ootsana; taani izo saamuwaan wod'ana. 4 Unttunttu sharmus'attippe yeletteedda naanatuwaa gideedda diraw, taani I naanaatoo k'arettikke. 5 Unttunttu daaya sharmus'aaddu; unttuntta bare uluwaan tookkeeddaana kawushshabaa hanaaddu. Waanaade gooppe, iza, ‹Taani ta k'umaanne ta haatsaa, ta suufiyaanne ta liinuwaa, ta zayitiyaanne ta ushshaa taw immiyaa ta laggetsatuwaa kaalaade baana› yaagaaddu.

6 «Hewaa diraw, taani I ogiyaa aguntsan gorddana; iza bare loossuwaa demmenna mala, taani gimbbiyaa gimbbana. 7 Iza bare laggetsatuwaa geeduwaa wos's'ana, shin gakkukku; unttuntta koyana, shin demmukku. Hewaappe guyyiyaan iza, ‹Taw ha"i de'ussaappe beniwe keekiyaa diraw, simmaade ta koyiro asinaakko baana› yaagana.

8 «Katsaa, woyniyaa eessaanne zayitiyaa iziw immeeddawenne unttunttu Ba'aala giyaa eek'aw shiishshiyaa biraanne work'k'aa iziw darisseeddawe taana gidiyaawaa iza erennan is's'aaddu. 9 Hewaa diraw, ka"iyaa wode ta katsaa, k'ay teeriyaa wode ta woyniyaa taani iippe zaaraade akkana. Hewaadankka, izi kalluwaa mayzzanaw, suufiyaappenne liinuwaappe dadetteedda mayuwaakka iippe k'aara akkana. 10 K'ay izi siik'atuwaa sintsan taani izi kalluwaa bessana; ta kushiyaappe ooninne izo ashshenna. 11 Taani izi nashechchay ubbay, izi baalay, izi aginay s'eeriya gallassatuu, izi Sambbata gallassatuu, laytsan laytsan bonchchettiyaa izi baalatuu ubbay attanaadan, ootsana. 12 Izakka, ‹Ta siik'atuu taw immeedda yewuu hawaa› yaageedda izi woyniyaa turatuwaanne balasiyaa geetettiyaa mitsatuwaa taani d'ayissana; taani unttuntta wora ootsana; bazzuwaa do'atuu unttuntta maana. 13 Iza taana dogaade, bare siik'atuwaa kaalaadde, gutuchchatuwaaninne alleek'k'otuwaan barew alleek'k'ettaade, Ba'aala giyaa eek'aw is'aanaa c'uwayeedda baala gallassatuwaa diraw, taani izo murana. Taani Med'inaa Goday hawaa odaad.

S'oossay Israa'eeliyaa Asaa Siik'eedda

14 «Hewaa diraw, taani izo labaade mela biittaa ahana; taani iziw siik'uwaa k'aalan odana. 15 Yan taani izi woyniyaa turaa sa'aa iziw zaaraade immana; Metuwaa zanggaaraa iza hidootaan naagiyaabay geliyaa penggiyaa ootsana. Gibs'e gadiyaappe keseedda wodiyaadan, yes's'eeddawaada bare wodorotetsaa laytsaadan, iza yan yes's'ana» yaagee.*

16 K'aykka Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «He gallassi iza taana, ‹Ta asinaa› yaaga s'eesanappe attina, hawaappe sintsanaw, ‹Ta Ba'aala› yaaga s'eesukku. 17 Ayaw gooppe, taani izi doonaappe Ba'aala suntsaa diggana; hawaappe sintsanaw taani izo Ba'aala suntsaa s'eesissikke. 18 He gallassi taani ta asaa diraw sa'aa do'atuwaana, saluwaa kafotuwaananne biittaana gooshettiyaa med'etatuwaanna c'aak'uwaa c'aak'k'etana. Taani gadiyaappe wonddaafiyaa, mashshaanne olaa d'ayissana; yaatooppe unttunttu woppu giide, saro de'ana.

19 «Taani neena med'inaw taw giigissana; s'illotetsaaninne suure pirddan, aggena siik'uwaaninne maarotaan taw giigissana; 20 taani ammanettaade neena taw giigissana. Neenikka Med'inaa Godaa erana» yaagee.

21 K'aykka Med'inaa Goday, «He gallassi taani zaaruwaa immana; taani salotoo zaaruwaa immina, unttunttu sa'aw zaaruwaa immana. 22 Sa'aykka katsaw, woyniyaa eessawunne zayitiyaw zaaruwaa immana; unttunttu Iziraa'eeliyaw zaaruwaa immana. 23 Taani izo gadiyaan taw tokkana.* Kase taani ‹Looruhaama gooniw› (k'arettabeennaniw) ha"i k'arettana. K'ay ‹Loo'aami› goowaw (ta asaa gidennawantta), ‹Aami› (Ta asaa) gaana; unttunttukka taana, ‹Neeni nu S'oossaa› yaagana» yaagee.

3

Hoose'anne Shaarmus'a Mishiratto

1 Med'inaa Goday taana, «Israa'eeliyaa Asay hara s'oossatuwaakko simmiide, woyniyaa teeraa mela ukitsaa siik'ishinkka Med'inaa Goday unttuntta siik'iyaawaadan, ba; baade laggetsatuwaa siik'aade, sharmus'aade de'iyaa beni ne machchato neenikka zaaretsaade siik'a» yaageedda.

2 Taani izo tammanne ichcheshu s'agaraa biraaninne s'eetanne ishatamu kiilo giraame dees'iyaa zarggan shammaad. 3 Izo, «Neeni sharmus'ennaaninne hara asaana de'ennaan taananna daro wodiyaa de'anaw koshshee. Taanikka neenana de'ana» yaagaad.

4 Hewaadankka, Israa'eeliyaa Asay kaatii woy kaappuu bayinnan, yarshshuu woy eek'aa tuussi baynnaaninne eefuudiyaa giyaa mayuu woy soo giddo eek'aa misilii bayinnan daro wodiyaa de'ana. 5 Hewaappe guyyiyaan, Israa'eeliyaa Asay simmiide, Med'inaa Godaa barenttu S'oossaanne Daawita barenttu kaatiyaa koyana; wurssetsa gallassatuwaan unttunttu kokkoriidde, Med'inaa Godaakkonne Aa anjjuwaakko yaana.

S'oossay Israa'eeliyaa, Yihudaanne Unttuntta Kaaletsiyaawantta Seereedda

4

(4:1—5:15)

S'oossay Israa'eeliyaa Mooteedda

1 Hinttenoo, Israa'eeliyaa asatoo, Med'inaa Godaa k'aalaa sisite! Ayaw gooppe, ha gadiyaan de'iyaa asaa ubbaa Med'inaa Goday mootiyaabay de'ee. Hewekka, ha gadiyaan ammanuu, siik'uunne S'oossaa eriyaawe baawa. 2 Ha gadiyaan de'iyaabay shek'aa, wordduwaa, asaa wod'iyaawaa, wuu"etsaanne sharmus'a s'alalaa. Unttunttu c'aak'uwaa ubbaa koleeddinno; asaa wod'uu wod'uwaa kaallee. 3 Hewaa gaasuwaan biittay melana; gadiyaan de'iyaa ubbay daaburana. Sa'aa do'atuukka, saluwaa kafotuukka, haray attina, abbaa moletuukka hayk'k'ana.

S'oossay K'eesetuwaa Mooteedda

4 S'oossay hawaadan yaagee; «Hinttenoo, k'eesatoo, taani hinttena mootiyaabay de'ee. Hewaa diraw, ooninne hara asaana palumettoppo; k'ay ooninne hara asaa mootoppo. 5 Hintte gallassi d'ubettana; timbbitiyaa odiyaawanttukka hinttenana k'amma d'ubettana. Hewaa diraw, taani hintte daayo d'ayissana. 6 Ta Asay eratetsay d'ayina bayeedda. Hintte eratetsaa is's'eedda diraw, taanikka hintte taw k'eesiyaa gidanawaa is's'ay. Hintte S'oossaa higgiyaa hintte dogeedda diraw, taanikka hintte naanatuwaa dogana.

7 «K'eesetuu dari dari beedda keenaa, taana darssi naak'k'eeddino; taanikka unttunttu bonchchuwaa yeellaw laammana. 8 Ta asaa nagaray unttunttoo k'uma gideedda; hewaa diraw, unttunttu ta asaa iitabaa oosissanaw jaamiino. 9 K'eesetuukka Asay haniyaawaadan hanana. Taani unttunttu hanotaa diraw, unttuntta murana; k'ay unttunttu oosuwaadan, unttunttoo zaarana. 10 Unttunttu Med'inaa Godaa aggeeda diraw, maana, shin kallikkino; shaarmus'ana, shin naanatuwaa c'orissikkino.

S'oossay Eek'aw Goyinniyaawaa Is's'ee

11 «Sharmus'atetsay, gam"eedda woyniyaa eessaynne yalaga woyniyaa eessay ta asaa wozanaa bayzzee. 12 Ta Asay mitsaappe oosetteedda eek'aa misiliyaa zoriyaa oochchee; unttunttu s'am"ay unttunttu ooshaa zaaree. Shaarmus'a ayyaanay unttuntta baletsee; unttunttu barenttu S'oossaappe shaakettiide sharmus'eeddino. 13 Deretuwaa huup'iyaan yarshshuwaa yarshshiino; zoozetuwaa bollankka kuway lo"o gidiyaa adussanne daashsha mitsatuwaa garssankka is'aanaa c'uwayiino.

«Hewaa diraw, hintte mac'c'a naanay sharmus'a gidiino; hintte naanatuwaa mac'c'a asatuukka sharmus'iino. 14 Hintte mac'c'a naanay sharmus'iyaa wodenne hintte naanatu mac'c'a asatuu sharmus'iyaa wode, taani k'as's'aykke; ayaw gooppe, attuma asatuu barenttu huup'iyaan sharmus'iyaawanttunna zuppetiino; sharmus'iyaawanttunna yarshshuwaa yarshshiino. Hewaa diraw, akeekay bayinna Asay aad'd'i wod'd'ana.

15 «Israa'eeliyaa asatoo, hintte sharmus'a kesooppekka, Yihudaa Asay hinttewaadan, bayzzanchcha gidoppo. Gelggala booppite; Beeti-Aweenekka pude kesoppite; De'uwaan de'iyaa Med'inaa Goday ero! yaagiide c'aak'k'oppite. 16 Israa'eeliyaa Asay makkalanchcha ussattiwaadan makkaleedda. Yaatina, Med'inaa Goday unttuntta aakko dembban dorssaa maratuwaadan wootiide heemmanee? 17 Efireema Asay eek'atuwaan gakketeedda; unttuntta aggi bashite. 18 Unttunttu daro woyniyaa ushi simmiide, sharmus'iyaawaa aggikkino; unttuntta mooddiyaawanttukka yeellayiyaawaa loytsi dosiino. 19 C'arkkuu unttuntta afana; barenttu eek'aw yarshsheedda yarshshotuu gaasuwaan unttunttu yeellatana.

5

1 «Hinttenoo, k'eesatoo, hawaa sisite! Hinttenoo, Israa'eeliyaa asatoo, sisite! Kaatiyaa golliyaa asatoo, akeekite! Ha pirdday hintte bolla pirddetteedda. Hintte Mis'ip'p'an p'iriyaadan haneeddita; Taaboora Deriyaa bollakka mic'c'eedda gitiyaadan haneeddita. 2 Makkalanchchatuu wod'iyaa diizzaadan haneeddino; hewaa diraw, taani unttuntta ubbaa murana. 3 Efireemawaa taani eray; Israa'eelikka taappe geemmibeenna. Efireemaa, neeni ha"i sharmus'a kesaadda; Israa'eelikka tuneedda» yaagee.

Hoose'e Asay Eek'aw Goyinnennaadan Seereedda

4 Israa'eeliyaa Asay barenttu S'oossaakko simmennaadan, unttunttu iita oosuu unttuntta te"eedda; sharmus'a ayyaanay unttunttu giddon de'ee. Hewaa diraw, unttunttu Med'inaa Godaa erikkino. 5 Israa'eeliyaa asaa otoruu unttunttu bollan markkattee; hewaa diraw, Israa'eeliyaa asaynne Efireema Asay barenttu nagaran d'ubettiino; Yihudaa asaykka unttunttunna d'ubettee. 6 Unttunttu Med'inaa Godaw yarshshanaw barenttu dorssatuwaa wudiyaanne mehiyaa wudiyaa laaggi akkiide baana; shin unttunttu Aa demmikkino. Ayaw gooppe, I unttunttuppe shaakketteedda. 7 Unttunttu Med'inaa Godaw ammanettibeykkino; unttunttu yeleedda naanaykka sharmus's'aa naanaa. Hewaa diraw, ha aginay s'eeranaw, unttunttukka unttunttu biittaykka d'ayana.

Israa'eelinne Yihuday Olettiyaa Olaa

8 Gib'aa kataman malakataa, Raama kataman s'urumbbaa punnite. «Biiniyaama asaw, hintte guyyiyaan de'iyaabaa s'eelite; hewaa erite!» yaagiide, Beeti-Aweenan waasuwaa s'ulisite. 9 K'as's'ayettiyaa gallassi Efireeme mela attana; Israa'eeliyaa zaratuu giddon tumu timbbitiyaa taani oday.

10 S'oossay hawaadan yaagee; «Yihudaa kaappatuu zawaa shuchchaa sugiyaawanttu mala gideeddino; taani ta hank'k'uwaa unttunttu bollan haatsaadan gussana. 11 Efireema Asay maaddanaw danddayenna kawutetsatuwaappe maaduwaa oochchanaw k'achcheeda diraw, naak'etteeddanne pirddan k'ohetteedda. 12 Hewaa diraw, taani Efireema asaw bil"aa mala, Yihudaa asawukka k'unuwaa mala.

13 «Efireeme bare harggiyaa, Yihudaykka bare madutsaa be'eedda wode, Efireeme Asoore biittaa beedda; he biittaa mooddiyaa wolk'k'aama kaatiyaa maaduwaa oochcheedda. Shin I unttunttu harggiyaa d'allanaw woy unttunttu madutsaa patsanaw danddayibeenna. 14 Hewaa diraw, taani Efireemaw gaammuwaadan hanana; Yihudawukka wodalla gaammuwaadan hanana. Taani unttuntta mentsereetsaadde, tookka akkaade baana; ooninne unttuntta taappe wotsi akkena. 15 Unttunttu barenttu bayzzuwaa akeekana gakkanawunne taana koyana gakkanaw, taani guyye ta sa'aa simmashshana. Unttunttu barenttu tuggaw taana minisiide koyana» yaagee.

6

Asay S'oossaakko Simmowaa Malatisseedda

(6:1—7:10)

1 Israa'eeliyaa Asay hawaadan yaagee; «Haayite! Ane Med'inaa Godaakko simmoytte. I nuuna mentsereetseedda, shin I nuuna patsana; I nuuna madutseedda, shin I nu madutsaa k'achchanawaa. 2 Laa"u gallassaappe guyyiyaan, I nuuna patsana; heezzentso gallassi nuuni Aa sintsan de'ana mala, I nuuna dentsana. 3 Med'inaa Godaa ane eroytte; Aa erana mala, minisiide ane Aa kaalloytte. Away mokkiyaawe tuma gidiyaawaadan, ikka tumu beettana. Bad'd'eesaa iraadan, biittaa aliyaa balgguwaa iraadan, I nuukko yaana» yaagee.

4 S'oossay hawaadan yaagee; «Efireema asaw, taani hinttena waatooshsha! Yihudaa asaw, taani hinttena waatooshsha! Ayaw gooppe, hintte siik'uu wontta shaariyaa mala; ellekka d'ayiyaa guura ketterssaa mala. 5 Hewaa diraw, taani timbbitiyaa odiyaawanttu baggana hinttena k'ans's'ereetsaad; ta doonaappe keseedda k'aalan taani hinttena wod'aad. Ta pirddaykka hintte bolla walk'k'antsaadan walk'k'ammana. 6 Ayaw gooppe, taani aggena siik'uwaa koyayippe attina, yarshshuwaa koyikke; S'oossaa eriyaawaa koyayippe attina, s'uuggiyaa yarshshuwaa koyikke.*

7 «Shin unttunttu Addaamewaadan, c'aak'uwaa koleeddinno; yan taw ammanettennan is's'eeddino. 8 Gala'aade katamay iita oosuwaa ootsiyaa asatuu de'iyaa katamaa; he katamay asaa suutsan bayi utteedda. 9 Panggatuu asaa wod'anaw k'osetti uttiide naagiyaawaadan, k'eesetuwaa c'itaykka hewaadan naagee; Sekeema katamaa afiyaa ogiyaan asaa wod'ee. Ee, unttunttu yeellayiyaa kobabaa ootsiino. 10 Taani Israa'eeliyaa asan dagantsiyaabaa be'aad. Efireema giddon sharmus'atetsay de'ee; Israa'eelikka tuneedda.

11 «Yihudaa biittaa asatoo, hinttenakka murana gallassaa taani keera wotsaad.

7

1 «Taani Israa'eeliyaa patsanawunne zaaretsaade ishalissanaw koyiyaa wode, Efireema nagaraynne Samaariyaa asaa iita oosuu k'onc'c'i beettee. Ayaw gooppe, unttunttu worddotiino; kayisatuu son golliyaa mentsi geliide wuu"iino; panggatuukka karen bonk'k'iino. 2 Shin taani unttunttu iita oosuwaa ubbaa hassayiyaawaa unttunttu akeekikkino. Unttunttu iita oosotu unttuntta dooddi wotseeddino; he iita oosotuu ubbaa wodekka ta sintsan de'iino.

Kaatiyaa Gollen Denddeedda Mak'k'uwaa

3 «Unttunttu kaatiyaa barenttu iitatetsan, kaappatuwaakka barena wordduwaan nashechchiino. 4 Unttunttu ubbaykka sharmus's'atuwaa; daabbuwaa uukkiyaawe c'ooc'iyaan eetseedda tamaadan, unttunttu hank'k'uwaan ees's'i kesiino. He uukkiyaawe munak'k'iyaawaa poliide, munak'ay denddana gakkanaw, tamaa eetsenna. 5 Nu kaatiyaa baalaa bonchchiyaa gallassi, makkalanchchatuu kaappatuwaa woyniyaa eessan matsoyiide harggisseeddino; uukkiyaawe bare kushiyaa dentsiide, k'iliic'iyaawanttoo mic'c'ee. 6 Unttunttu wozanay tamaa c'ooc'e mala; unttunttu shiik'iide mak'etteeddino. Uukkiyaawe k'amma ubbaa gem"ishiidde ak'ee; sa'ay wonttiyaa wode tamaa lac'uwaadan, Aa hank'k'uu ees's'i kesee. 7 Unttunttu ubbaykka tamaa c'ooc'iyaadan michchiino; barena mooddiyaawantta miino. Unttunttu kaatetuu ubbaykka kunddeeddino; unttunttuppe ooninne taana s'eesiyaawe baawa.

Israa'eeliyaa Asaanne Hara Kawutetsatuwaa Asaa

8 «Efireema Asay hara kawutetsatuwaa asaana walaketteedda; Efireema Asay aatsi yeggibeenna ukitsaa mala gideedda. 9 Allagatuu Aa wolk'k'aa meeddino, shin I hewaa eribeenna; Aa huup'iikka puulummeedda, shin I hewaa eribeenna. 10 Israa'eeliyaa asaa otoruu unttunttu bollan markkattee. Hewe ubbay haninakka unttunttu Med'inaa Godaakko, barenttu S'oossaakko, simmibeykkino woy Aa koyibeykkino.

Israa'eeliyaa Asay S'oossaan Amanetibeena

(7:11—8:14)

11 «Efireema Asay k'ofay bayinna eeyya harap'p'iyaa mala. Maaduwaa demmanaw ittooden Gibs'e s'eesee; ittooden k'ay Asoorekko simmee. 12 Unttunttu biyaa wode, taani unttunttu bollan gitiyaa yeggana; taani unttunttu saluwaa kafotuwaadan, duge goochchaade wotsana. Unttunttu iita oosuwaa diraw, taani unttuntta murana.

13 «Unttunttoo aayye ana! Ayaw gooppe, unttunttu taappe wora simmeeddino. Unttuntta bayzziyaabay yo! Ayaw gooppe, unttunttu ta bolla makkaleeddino. Taani unttunttu wozanaw koyaad; shin unttunttu ta bolla wordduwaa haasayiino. 14 Bare hiis'an gisiide zilaaliinoppe attina, barenttu wozanaappe taana woossikkino. Katsawunne woyniyaa eessaw barenttu bollaa mashshaan k'ans's'iide, hara s'oossatuwaa woossiino; shin unttunttu ta bolla makkaleeddino.

15 «Taani unttuntta loohissaadinne minisaad; yaatinakka taw iitabaa mak'ettiino. 16 Unttunttu simmiino, shin taakko simmikkino. Unttunttu wora s'onggiyaa wonddaafiyaa mala. Unttunttu kaappatuu iitabaa haasayiyaawaa hadan, mashshaan wurana; hewan unttunttu Gibs'e asan k'iliic'ettana.

8

Med'inaa Goday Israa'eeliyaa Eek'aa Goynnussaan Pirddeedda

1 «Malakataa punna! Ayaw gooppe, unttunttu ta c'aak'uwaa aad'd'iidde, ta higgiyaa mentseedda diraw, Med'inaa Godaa asaa bolla morkkii arggantsaadan kuweedda. 2 Unttunttu, ‹Abeet nu S'oossaw, nuuni Israa'eeliyaa Asay neena ereetto› yaagiide taw waassiino. 3 Shin Israa'eeliyaa Asay lo"obaa is's'eedda diraw, morkkii unttuntta yederssana.

4 «Unttunttu taana oochchennan barew kaatetuwaa kaateyeeddino; taani odenaan de'ishshin, kaappatuwaa doreeddino. Bare d'ayoo gaasuwaa gidiyaa eek'aa misiletuwaa barenttu biraappenne work'k'aappe med'd'eeddino. 5 Samaariyaa asaw, mara malatissiide hintte med'd'eedda eek'aa taani is's'aad; ta hank'k'uu hintte bolla ees's'i keseedda. Unttunttu geeshsha gidennaan awude gakkanaw de'anee? 6 Kushiyaa hiillanchchay Israa'eeliyaappe Aa med'd'eeddappe attina, I S'oossaa gidenna. Samaariyaa eek'aa misilii me"erettana.

7 «Unttunttu c'arkkuwaa zeriino; gotiyaa k'oyc'c'iino. Ek'uwan de'iyaa unttunttu katsaw ayfii baawa; hewaa diraw, d'iilii baawa; d'iilii de'inttokka allagatuu maana. 8 Israa'eeliyaa Asay mitetteedda; ha"i unttunttu allaga asatuwaa giddon de'iino; unttunttu me"eedda miishshaadan, patsenna asaa gideeddino. 9 Unttunttu baddo harddiiday barekka yuuyyiyaawaadan yuuyyiidde, Asoore biittaa beeddino; Efireema Asay barena maaddiyaa asaa shaluwaan shammeedda. 10 Taani unttuntta shiishshana. Kare gadiyaa kaatetuunne kaappatuu unttuntta uk'k'unnooppe, unttunttu ellekka gilk'k'ana.

11 «Efireema Asay nagaraa yarshshuwaa yarshshiyaa daro sa'aa kees's'ee; shin he yarshshuwaa sa'atuu nagaraa ootsiyaa sa'aa gideeddino. 12 Taani unttunttoo ta higgiyan darobaa s'aafaad; shin unttunttu he higgiyaa allagabaadan s'eelleeddino. 13 Unttunttu yarshshanaw dosiino; yarshshuwaa ashuwaakka miino; shin Med'inaa Goday unttunttun nashettibeena. I ha"i unttunttu bayzzuwaa hassayana; k'ay unttunttu nagaraa gishshawukka unttuntta murana; unttunttu Gibs'e biittaa baana. 14 Israa'eeliyaa Asay barena Med'd'eeddawaa dogiide, kaatiyaa golletuwaa kees's'ee; Yihudaa asaykka gimbbetteedda daro katamatuwaa kees's'ee. Shin taani he katamatuwaan tamaa yeddana; unttunttu geessotuwaa maana» yaagee.

9

Israa'eeliyaa Asay Bessiyaa Muruwaa Demana

(9:1-16)

1 Israa'eeliyaa asatoo, nashettoppite! Hara kawutetsaatuwaadan, pooc'u gooppite! Ayaw gooppe, hintte hintte S'oossaappe shaakettiide, sharmus'eeddita; katsaa bukkiyaa uddumaa ubbaan sharmus'ata immiyaa gatiyaa doseeddita. 2 Hewaa hadan hintte uddumaappe katsaa, woyniyaa gum"iyaasaappekka eessaa demmikkita; k'ay woyniyaa turaykka unttunttoo ayifena. 3 Unttunttu Med'inaa Godaa biittankka gam"ikkino. Shin Efireeme Gibs'e biittaa simmana; k'ay Asoore gadiyaan tuna k'umaa maana.

4 Unttunttu Med'inaa Godaw woyniyaa eessaa yarshshuwaa gussikkino; unttunttu yarshshuukka Aa nashechchena. He yarshshuu unttunttoo shochchaa mala gidanawaa; hewaa miyaa ubbay tunana. He ukitsay unttunttu maanaassappe attina, Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa gelenna. 5 Keereedda baala gallassinne Med'inaa Godaa bonchchiyaa baala gallassi, hintte ayaa udanitee? 6 Unttunttu bashshaappe kessi akkooppekka, Gibs'ee unttuntta shiishshana; Memppiisa giyaa katamay unttuntta moogana. Unttunttu shiishsheedda biraa miishshaa ubbay sharafaa mayyi attana; unttunttu dunkkaaniyaa giddonkka buluu buuzzuu mokkana.

7 Muruwaa gallassay yeedda; S'oossay asaw Aa oosuwaadan oosuwaadan zaariyaa wodii gakkeedda. Israa'eeliyaa Asay hewaa ero! Hintte iita nagaraa dirawunne hintte morkketetsaa diraw hintte, «Timbbitiyaa odiyaawanttu eeyya; sas'aa be'iyaawanttukka gooyiyaawantta» yaageeddita.* 8 Timbbitiyaa odiyaawe ta S'oossaanna ittippe gidiide, Efireema naagiyaawaa. Shin hamettiyaa oge ubbaan Efireemaw kafuwaa oyk'k'iyaawaadan, p'irii wod'd'i utteedda; Aa S'oossaa golliyaankka morkketetsay de'ee. 9 Beni Gib'aa kataman haneeddawaadan, unttunttu loytsi tuneeddino. S'oossay unttunttu bayzzuwaa hassayana; unttunttu nagaraa murana.*

Israa'eeliyaa Asaa Nagaraanne Aa Kaalliyaa Pirddaa

10 S'oossay hawaadan yaagee; «Taani Israa'eeliyaa asaa mela biittaan woyniyaa teeraa demmiyaawaadan demmaad. Taani hintte aawotuwaa balasiyaa giyaa mitsan de'iyaa koyiro ayfiyaa be"iyaawaadan be'aad. Shin unttunttu Ba'aali-Pa'oora giyaasaa yiide, Ba'aala giyaa eek'aw goyinneeddino; yaatiide barenttu doseedda eek'aadankka tuneeddino.* 11 Efireema bonchchuu kafuwaadan paalli d'ayana; hawaappe sintsanaw yeliyaabay baawa; shahaaraykka baawa; shahaariyaabay baawa. 12 Unttunttu naanatuwaa yeliide dichchooppekka, ittuunne attenan wod'a diggaade, unttunttu yeluu bayinna asaa kessana. Taani unttunttuppe haakkeedda wode, unttunttoo aayye ana. 13 Efireema Asay loytsi lo"iyaa Tayere biittaa matiyaawaa be'aad; Efireema Asay barenttu naanatuwaa shukkiyaawanttoo kessiide immanaw koshshee» yaagee.

14 Abeet Med'inaa Godaw, unttunttoo imma! Neeni unttunttoo ayaa immanii? Neeni unttunttoo boshettiyaa k'antsaanne meleedda d'antsaa imma.

15 S'oossay hawaadan yaagee; «Unttunttu iitatetsaa ubbay Gelggala giyaa saana; taani unttuntta is's'iyaawaa yan doommaad. Unttunttu oosuwaa iitatetsaa diraw, taani unttuntta ta golliyaappe yederssana; hawaappe sintsanaw taani unttuntta siik'ikke; unttuntta mooddiyaawanttukka makkalanchcha. 16 Efireema Asay deshettina, unttunttu s'ap'uu meleedda; ayfiyaakka ayifikkino. Unttunttu naanatuwaa yelooppekka, taani unttunttu siik'iyaa naanatuwaa wod'ana» yaagee.

Israa'eeliyaa Asaw Imetteedda Seeraa

(9:17—10:15)

17 Unttunttu taan S'oossay giyaawaa sisenna diraw, I unttuntta pis's'i olana; unttunttu kawutetsatuwaa giddon toyilakattiyaawantta gidana.

10

1 Israa'eeliyaa Asay daasheedda woyniyaa turaa mala; unttunttu barew ayfiyaa ayifiino. Unttunttu ayifiyaa ayfii dareedda keenaa yarshshiyaa sa'aa darssi kees's'eeddino. Unttunttu biittay duretteedda keenaa, goyinniyaa eek'aa tuussatuwaa alleek'k'issiide med'd'eeddino. 2 Unttunttu wozanaan genii kumeedda; ha"i unttunttu barenttu bayzzuwaa muruwaa akkanaw koshshee. Med'inaa Goday unttunttu yarshshiyaa sa'aa laalana; unttunttu eek'aa tuussatuwaa d'ayissana.

3 He wode unttunttu, «Nuuni Med'inaa Godaw yayyibeenna diraw, nuw kaatii baawa; shin nuw won kaatii de'inttonne ayaa ootsanee?» yaagana. 4 Unttunttu hadabaa haasayiino; c'aak'uwaa c'aak'k'etiiddekka wordduwaan c'aak'k'iino. Hewaa diraw, wod'iyaa sharafay shoyk'aan doliyaawaadan, unttunttu bollan pirdday dolana. 5 Samaariyaa kataman de'iyaa Asay Beeti-Aweenan de'iyaa maraa misiliyaw yayyiino. Aa bonchchuu aappe shaaketti kichcheedda diraw, Asay aw yeekkana; he eek'aa misiliyaw ootsiyaa k'eesatuu kka waassana. 6 He eek'aa misilii Asoore biittaa tooketti biide, wolk'k'aama kaatiyaw giiraadan imettana. Efireema Asay yeellatana; Israa'eeliyaa asaykka bare eek'aa misiletuwaa hadan kawushshana.

7 Samaariyaa kaatii haatsaa bollan k'ayis'eerii tookettiyaawaadan, tooketti d'ayana. 8 K'ay Israa'eeliyaa Asay Aweena giyaa kataman eek'aw goyinniide, nagaraa ootsiyaa d'ok'k'a sa'atuukka kolettana; unttunttu yarshshiyaasan aguntsayinne gom"orii mokkana. Yaatina, unttunttu deretuwaa, «Nuuna gentsite!» yaagana. Keratuwaakka, «Nu bolla kunddite!» yaagana.*

S'oossay Israa'eeliyaa Bolla Pirddeedda

9 S'oossay hawaadan yaagee; «Israa'eelatoo, hintte Gib"an nagaraa ootseedda gallassaappe doommiide, nagaraa ootsiyaawaa aggibeykkita. Hewaa diraw, Gib'aa kataman hintte bolla olay denddana.* 10 Taani koyiyaa wode, he makkalanchchatuwaa murana. Unttunttu ootseedda laa"u nagaraa gaasuwaan taani unttuntta muriyaa wode, kawutetsatuu unttunttu bollan shiik'ana.

11 «Efireeme katsaa yed'etsaa dosiyaa, wad'd'iide kesseedda korumaa mala; shin taani Aa puula morggiyaan morgge mitsaa wotsaade waas'ana. Yihudaa Asay goshshanaw koshshee; Yaak'ooba asaykka gadiyaa p'alk'k'anaw koshshee. 12 Med'inaa Goday yiide, s'illotetsaa hintte bolla iraadan bukissana gakkanaw, hintte Aa koyiyaa wode gidiyaa diraw, hinttew s'illotetsaa zerite; aggena siik'uwaa c'akkite; otsa biittaakka p'alk'k'ite.*

13 «Hintte iitatetsaa zeriide, nagaraa c'akkeeddita; hintte wordduwaa ayfiyaakka meeddita.

«Hintte hintte wolk'k'aaninne hintte daro olanchchatuwaan ammanetteeda diraw, 14 hintte asaa bolla olaa dirbbay denddana; beni olaa wode Kaatii Shalmmaani Beeti-Arbbeela katamaa oliide bayzeedawaadaaninne aayetuwaananne naanatuwaanna gatso mentsereetseeddawaadan, hintte geesotuu hewaadan olina bayana. 15 Hinttenoo, Beeteele katamaa asatoo, hintte wolk'k'aama iitatetsaa hadan hintte bollakka hawaa malabay gakkana. He gallassi sa'ay wonttiyaa wode, Israa'eeliyaa kaatii ubbaanna d'ayana.

11

S'oossay Bare Asaw De'iyaa Siik'uwaa

(11:1-11)

1 «Israa'eelii na'atetsaan de'iyaa wode, taani Aa siik'aad; taani ta na'aa Gibs'e gadiyaappe s'eesaad. 2 Taani unttuntta darissaade s'eesina, unttunttu taappe daro haakkiide beeddino. Ba'aala geetettiyaa eek'atoo yarshshuwaa yarshsheeddino; k'ay eek'aa misiletoo is'aanaa c'uwayeeddino. 3 Efireema asaa harak'iyaa oyk'k'aade hametsaa tamaarisseeddawe taana; shin unttunttu patseeddawe taana gidiyaawaa unttunttu erikkino. 4 Taani unttunttu k'aretaaninne siik'uwaa wodoruwaan goochchaad; unttunttu morggiyaappe morgge mitsaa dentsaad; hokkaade unttuntta muzaad.

5 «Unttunttu taakko simmennaan is's'eedda diraw, Gibs'e biittaa simmana; k'ay Asoore biittaa kaatii unttunttu bolla kaatetana. 6 Unttunttu morkkiyaa mashshay unttunttu katamatuwaa olana. Unttunttu katamatuwaa penggetuwaakka mentsereetsana; unttunttu zoretaykka laalettana. 7 Ta Asay taappe haakkiide baanaw k'ofaa k'achcheedda. Huk'k'unnaa morgge mitsaa gaasuwaan unttunttu waassana; shin ooninne he morgge mitsaa unttunttu morggiyaappe dentsenna.

8 «Efireemaa, taani neena waataade aggoo? Israa'eeliyaw, taani neena waataade aatsa immoo?* Taani neena waataade Adaama giyaa katamaadan ootsoo? Taani neena waataade S'aboyma giyaa katamaadan ootsoo? Taani neena loytsi siik'iyaa diraw, ta wozanay hewaa eeno geena. 9 Taani ta suulliyaa hank'k'uwaan unttuntta ayinne ootsikke; k'ay Efireema laa"entsuwaa d'ayissikke. Ayaw gooppe, taani S'oossappe attina, asaa gidikke. Taani Geeshsha S'oossay hintte giddon de'ay; hinttekko suulo hank'k'uwaan yiikke.

10 «Unttunttu Med'inaa Godaa kaallana; ikka gaammuwaadan gudana. I gudiyaa wode, Aa naanay away wulliyaa baggappe yaana; 11 Gibs'e gadiyaappe kafotuwaadan, Asoore biittaappekka harap'p'etuwaadan, paalliidde yaana. Taani unttuntta unttunttu golliyaan golliyaan wotsana. Taani Med'inaa Goday hawaa odaad» yaagee.

S'oossay Bare Asaa Bolla Aatseedda Pirddaa

(11:12—13:16)

12 Efireema Asay wordduwaan, Israa'eeliyaa asaykka c'imuwaan taana dooddeeddino. Yihudaa asaykka ammantsiyaa Geeshsha S'oossaa bolla s'alttaameedda.

12

1 Efireema Asay wonttappe omarssi gakkanaw ootsiyaabay ubbay, away wulliyaa baggappe yiyaa c'arkkuwaa kuuc'c'iyaawaadan woy yederssiyaawaa mala go"enna. Unttunttu wordduwaanne makkalaa oosuwaa darissiino; Asoore biittaana c'aak'uwaa c'aak'k'etiino; wogaraa zayitiyaa Gibs'e biittaa yeddiino.

2 Med'inaa Godaw Yihudaa asaana mootuu de'ee; I Yaak'ooba asaa unttunttu ogiyaadan murana; unttunttu oosuwaadankka aw zaarana. 3 Yaak'oobi bare daay uluwaan de'iidde, bare ishaa ginddiyaa oyk'k'eedda. K'ay gamma gakkiide, S'oossaanna baas'eteedda;* 4 kiitanchchaannakka baas'eteedda s'ooneedda. Barena keeka ayifiyaan s'eelanaadan, yeekkiide woosseedda. Yaak'oobi S'oossaa Beeteelen demmeedda; S'oossay yan aanana haasayeedda.* 5 Hewe Med'inaa Godaa, Ubbaappe Wolk'k'aama S'oossaa. I eretteedda suntsaykka Med'inaa Godaa geetettee. 6 Hewaa diraw, hintte S'oossaakko simmite; siik'uwaanne suure pirddaa minisi oyk'k'ite; hintte S'oossay ootsanaw naagite.

7 Zal"anchchaa kushiyan worddo miizaanay de'ee; asaa I c'immiyaawaa dosee. 8 Efireeme, «Taani daro dure; taani taw duretaa demmaad. Ta ak'uwaa ubbaa giddon taanan unttunttu balaa woy nagaraa gidiyaabaa demmikkino» yaageedda.

9 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani hinttena Gibs'e gadiyaappe kessaade aheedda Med'inaa Godaa hintte S'oossaa; Daasiyaa Baalaa gallassaadan, taani hinttena laa"entsuwaakka dunkkaaniyaan wotsana.* 10 Taani timbbitiyaa odiyaawanttoo haasayaad. Daro sas'aakka unttunttoo immaad; k'ay unttunttu baggana daro leemisatwaa odaad» yaagee.

11 Gala'aaden nagaray de'ee; Gala'aade asatuu tumuwaappe patsennawantta. Unttunttu Gelggalan korumatuwaa yarshshiino. Hewaa diraw, unttunttu yarshshiyaa sa'atuu goshsha giddon keeleedda shuchchaa mala gidanawaa.

12 Yaak'oobi Sooriyaa biittaa bak'ateedda; Israa'eelii mac'c'a asaa akkanaw keraa ootseedda. Mac'c'a asaa akkana diraw, I yan dorssaa heemmeedda.* 13 Med'inaa Goday Israa'eeliyaa asaa timbbitiyaa odiyaawaa baggana Gibs'e gadiyaappe kesseedda; he timbbitiyaa odiyaawaa baggana unttuntta naageedda.* 14 Shin Efireeme S'oossaa loytsi hank'k'etsisseedda; suutsaa I gusseeddawaa ac'uwaa Aa Goday Aa achchana; k'ay Aa c'ashshaa aw zaarana.

13

Israa'eeliyaa Wurssetsa Pirddaa

1 Efireema Asay haasayeedda wode, siseedda Asay yashshaw kokkoreedda; Israa'eeliyaa gadiyaan unttunttu bonchchetteedda asaa. Shin Ba'aala giyaa eek'aw goyinneeddino; he bayzzuwaa gaasuwaan hayk'k'eeddino. 2 Ha"ikka nagaraa bolla nagaraa ootsiino; k'ay barew goyinnanaw, siilissiide misiletuwaa med'd'iino. He misiletuu hiillan biraappe med'etteeddawantta; unttunttu ubbaykka kushiyaa hiillay med'd'eeddawantta. Unttunttuwaa Asay haasayiidde; «Asaa yarshshuwaa yarshshite; ha maraa misiliyaakka yerite» yaagino. 3 Hewaa hadan unttunttu wontta shaariyaa mala, woy guuran k'olettiyaa wontta ketterssaa mala woy c'arkkuu uddumaappe dentsiide afiyaa suullaa mala woy maskkootiyaanna kesiyaa peenuwaa mala gidanawaa.

4 S'oossay hawaadan yaagee; «Taani hinttena Gibs'e gadiyaappe kessaade aheedda Med'inaa Godaa hintte S'oossaa. Hintte taappe attina, hara s'oossaa erikkita; ashshiyaawekka taappe attina, haray baawa. 5 Mela Biittaan, mela gadiyaan taani hinttena naagaad.* 6 Taani hinttena mizina, miide kalleeddita; kaalliide otoretteeddita; hewaappe guyyiyaan, taana dogeeddita. 7 Hewaa diraw, taani hintte bolla gaammuwaa mala gidanawaa; k'ay maahiyaadan, ogiyaa doonaan zuggana. 8 Maratuwaa wotsi akkeedda maahattiidan, taani hinttenana gakettana; hinttena daakereetsana. K'ay taani hinttena gaammuwaadan yan maana; bazzuwaa do'aadan, hinttena poosheretsana.

9 «Israa'eeliyaa asatoo, hintte ta bolla, hinttena maaddiyaawaa bolla morkketetsaan denddiyaa diraw, taani hinttena d'ayissana. 10 Hintte taana, ‹Nuw kaatiyaanne gadiyaa mooddiyaawantta imma› yaagiide oochcheeddita. Hinttena ashshanaw hintte kaatii anee? Hintte gadiyaa mooddiyaawanttuu hintte katamatuwaa giddon hak'an de'iino?* 11 Taani ta hank'k'uwaan hinttenttoo kaatiyaa immaad; ta yiluwaan Aa diggaad.*

12 «Efireema bayzzuunne nagaray s'aafettiide, mazggoba golliyaan utteedda. 13 Yeluu oyk'k'eedda mishiratta tuggatiyaawaa mala tuggay Aa bolla yaana. Shin I eri bayinna na'aa; ayaw gooppe, I yelettiyaa wodii gakkina, bare daay uluwaappe wod'd'ennaan is's'iyaa na'aa mala. 14 Unttuntta taani duufuwaappe ashshana; hayk'k'uwaa wolk'k'aappekka wozana. Hayk'k'oo, ne iita harggetuu hak'anne? Duufoo, ne bashshay hak'anne?*

«Taani ta asaw k'arettikke. 15 Efireeme bare ishatuwaa giddon minninttokka, Med'inaa Goday yeddeedda away doliyaa bagga c'arkkuu mela biittaappe c'arkkiidde yaana. Aa pulttotuu to"ana; Aa haatsaa ollatuukka melana. I minjjiyaa golletuwaan de'iyaa al"o miishshaa ubbay bonk'k'ettanawaa. 16 Samaariyaa Asay barenttu S'oossaa bolla makkaleedda diraw, barenttu bayzzuwaa muraa akkanaw besse. Unttunttu mashshaan busakettana; unttunttu guutsaa naanaykka kinchchettana; unttunttu shahaara mac'c'a asatuwaa uluukka p'alk'k'ettana» yaagee.

14

Nagaraa Maarotaanne Anjjuwaa Hidootaa

(14:1-9)

1 Israa'eeliyaa asaw, hintte nagaraa gaasuwaan d'ubettiide kunddeeddita. Hintte ha"i Med'inaa Godaakko, hintte S'oossaakko simmite. 2 Med'inaa Godaakko simmiide, hawaadan yaagiide woossite; «Nu nagaraa ubbaappe nuuna maara; neeni nuuna ne keekatetsan shiishsha akka; yaatina nuuni nu ins's'arssan neena galatana. 3 Asoore gaddii nuuna ashshenna; nuuni olaa paratuwaakka toggokko. Nuuni nu kushiyaan med'd'eedda eek'aa misiletuwaa mulekka, ‹Hawanttu nu s'oossatuwaa› gookko. Aawuu bayinnawanttoo k'aretsiyaawe neena» yaagite.

S'oossay Israa'eeliyaa Asaa
Ooras's'isanaw Hidootaa Immeedda

4 S'oossay hawaadan yaagee; «Ta hank'k'uu unttunttuppe simmeedda; hewaa diraw, taani unttunttu makkalaa hanuwaappe unttuntta patsana; unttuntta wozanaappe siik'ana. 5 Taani Israa'eeliyaa asaw c'okkuwaa mala gidana; unttunttu c'iishshaadan c'iishiide, Liibaanoosa zigaadan, s'ap'uwaa yeddana. 6 Unttunttu yalaga maratuu daashana; wogaraadan unttunttu lo"ana. Unttunttu sawuukka Liibaanoosa zigaadan toshukku gaana. 7 Asay simmiide, ta kuwaa garssan de'ana; katsaa c'arshshaadan, unttunttu salkkisalkkana; k'ay unttunttu woyniyaa turaadan c'iishshaana; Liibaanoosa woyniyaa eessaadan, derii eriyaawaa gidanawaa. 8 Hawaappe sintsan Efireema Asay eek'aa misilatinna gakkettenna; taani hintte woosaa sisananne hinttena naagana. Taani irs's'a zigaa mala; hinttenttoo anjjo ubbay taappe beettana» yaagee.

9 Aad'd'eeda eray de'iyaa ooninne hawaa akeeko; wozani de'iyaa ooninne hawaa ero. Med'inaa Godaa ogii suure; s'illotuu he ogiyaanna hamettiino. Shin nagaranchchatuu aan d'ubettiino.

* 1:1 2 Kat. 14:23—15:7; 15:32—16:20; 18:1—20:21; 2 Od. 26:1—27:8; 28:1—32:33

* 1:4 2 Kat. 10:11

* 1:9 Lo'aama: Lo'aama giyaawe Ta asaa gidenna.

* 1:10 Rom. 9:26

† 1:11 Iziraa'eela: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «S'oossay zeree» guusaa gidiide S'oossay dichchiyaawaanne ishaluwaan wotsiyaawaa bessee.

* 2:15 Iya. 7:24-26

* 2:23 Rom. 9:25; 1 P'es'. 2:10

* 6:6 Mat. 9:13; 12:7

* 9:7 Luk'. 21:22

* 9:9 Dat. 19:1-30

* 9:10 Pay. 25:1-5

* 10:8 Luk'. 23:30; Sas'. 6:16

* 10:9 Dat. 19:1-30

* 10:12 Erm. 4:3

* 11:8 Zar. 29:23

* 12:3 Dom. 32:24-26

* 12:4 Dom. 28:10-22

* 12:9 Wog. 23:42-43

* 12:12 Dom. 29:1-20

* 12:13 Kes. 12:50-51

* 13:5 Zar. 8:11-17

* 13:10 1 Sam. 8:5-6

* 13:11 1 Sam. 10:17-24; 15:26

* 13:14 1 K'or. 15:55

Iyyu'eela

1

2

3

Iyyu'eela Timbbitiyaa

Geluwaa

Timbbitiyaa odiyaa Iyyu'eeli awude de'eeddentto Aa de'uwaa taarikiyaan daro erettiyaawe baawa. Gido shin, Aa suntsaa biletsay, «Med'inaa Goday ta S'oossaa» giyaawaa gidoode S'oossay Aanana de'iyaawaa bessee. Ha mas'aafaa timbbitiyaw hara geeshsha mas'aafatuwaanna k'ara maatay de'ee. Mas'aafay beetteeddawe Kiristtoosa yeletaappe kase, oyddentso woy ichcheshentso s'eetu laytsaa heeraana geetettiide k'ofettee. He wodii Paarise kaatetetsay de'iyaa wode. Iyuu'eeli odiidde, Israa'eeliyaa gadiyaan daro boolii yaanawaanne gadiyaa bayzziyaa away awas's'ina gaddii koshatanawaa odee. Ha hanotatuu k'ay Godaa Gallassay matatteeddawaa odiino. Godaa Gallassay gakkiyaa wode, Aa geeshsha shenii polettennaadan wad'ettiyaawantta ubbaa I muranawaakka gujjiide odiino. Timbbitiyaa odiyaawe Asay nagaraappe simmiyaawaa gidooppe, S'oossay unttuntta kase unttunttu de'iyaa hanotaakko zaariide, anjjanawaa hassayisseedda. Hanana giide I odeeddawaappe gitatiide beettiyaa hidootay S'oossay attuma asatuwaanne mac'c'a asatuwaa bolla, yalagatuwaanne c'imatuwaa bolla, bare asaa ubbaa bolla bare Ayaanaa gussanawaa odiyaa sa'aa.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Booliyaanne Morkkiyaa Wotaadaraa 1:1—2:17

Godaa Gallassaa 2:18-32

Goday Amanenawantta Muriyaawaa 3:1-21

1

Booliyaanne Morkkiyaa Wotaadaraa

(Hos. 1:1—2:17)

1 Putu'eela na'aa Iyu'eelakko Med'inaa Goday kiitteedda k'aalay hawaa.

2 Hinttenoo c'imatoo, hawaa sisite! Yihudaa gadiyaan de'iyaa asaw ubbaw, sisite! Hawaa malabay hintte wode woy hintte aawotuwaa wode hani erii? 3 Hewaa hintte naanaatoo odite; hintte naanay barenttu naanaatoo odino; k'ay unttunttu naanaykka kaalliyaa yeletaw odino.

4 Gondduwaappe atteeda katsaa wude boolii meedda; wude booliyaappe atteeda katsaa bumbburetsay meedda; k'ay bumbburetsaappekka atteeda katsaa kukubbay meedda.

5 Hinttenoo matsottiyaawanttoo, beegottiide yeekkite! Hinttenoo, woyniyaa eessaa ushiyaawanttoo ubbaa gede, zilaalite! Ayaw gooppe, mal"iyaa woyniyaa eessay hintte doonaappe atteeda. 6 Payduu bayinna olanchchay ta gadiyaa mayyeedda. Unttunttu achchay gaammuwaa achchaa mala; k'ay unttunttu kasiliikka gaammatti kasiliyaa mala.* 7 Unttunttu ta woyniyaa turaa bayzzeeddino; ta balasiyaa mitsaakka c'oommeeddino. Unttunttu pok'uwaa ubbaa mi diggeedda diraw, woyniyaanne balasiyaa tashetuu ubbay boos's'eeddino.

8 Attumawoo, bare yalagatetsan Aa giigeedda asinay hayk'k'ina, waaruwaa mayyaade yeekkiyaa geelayattiidan, ubbaykka yeekkite! 9 Katsaa yarshshuunne ushshaa yarshshuu Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa biyaawaa aggeeda; hewaa diraw, Med'inaa Godaw ootsiyaa k'eesatuu yeekkiino. 10 Shoyk'ay mela atteeda; biittaykka yeekkee. Ayaw gooppe, katsay d'ayeedda; woyniyaa turay meleedda; zayitiikka laafeedda.

11 Hinttenoo goshshanchchatoo, kayyottite! Hinttenoo, woyniyaa turaa tokkiyaawanttoo, zilaalite! Ayaw gooppe, c'akku gakkeedda zarggaynne banggay gaden d'ayikichcheedda. 12 Woynniyaa turay meleedda; balasiyaa mitsaykka shulleedda; roomaaniyaa giyaa mitsay, temiriyaa giyaa mitsay, appiliyaa giyaa mitsaynne k'ay shoyk'aan de'iyaa hara mitsaa ubbaykka meleedda. Hewaa diraw, asaappe nashechchay haakkeedda.

Simmanaadaaninne Woossanaadan Shiik'o S'eessaa

(Hos. 1:11—2:17)

13 Hinttenoo k'eesatoo, waaruwaa mayyiide yeekkite! Hinttenoo, yarshshiyaasan ootsiyaa k'eesatoo, ayee! ayee! giite; Hinttenoo, ta S'oossaa sintsan ootsiyaawanttoo, Geeshsha Golliyaa gelite; waaruwaa mayyiide ak'ite. Ayaw gooppe, katsaa yarshshuwaanne ushshaa yarshshuwaa S'oossaa Geeshsha Golliyaan yarshshiyaawe baawa.

14 S'oomaa awaayite; geeshsha yaa'aw asaa s'eesiide shiishshite; c'imatuwaanne gadiyaan de'iyaa asaa ubbaa Med'inaa Godaa hintte S'oossaa Geeshsha Golliyaa shiishshite; yaatiide yan Med'inaa Godaakko waassite!

15 Med'inaa Godaa gallassay mateedda;* he gallassaw aayye ana! He gallassay Ubbaa Danddayiyaa S'oossaappe bashshaa gallassaa gidiide yee. 16 Nu ayifiyaa sintsaappe katsay, nu S'oossaa Geeshsha Golliyaappe nashechchaynne ililssay d'ayeedda gidennee? 17 Zereteedda zeretsay biittaa giddon buuk'k'eedda; katsay meli kichcheedda diraw, Yeesiikka ubbay mela gideedda; diyetuukka koletteeddino. 18 Mehetuu loytsi waassiino; miizzaa wudiyawukka maatay bayinna diraw, yaanne haanne bichchaariino. Haray atto, dorssaa wudetuukka tuggatiino.

19 Abeet Med'inaa Godaw, tamay bazzuwaan de'iyaa hentsaa gadetuwaa mi diggeedda dirawunne dembban de'iyaa mitsaa ubbaa lac'uu s'uuggi diggeedda diraw, taani neekko waassay. 20 Goggiyaa haatsay meleedda dirawunne tamay bazzuwaan de'iyaa maataa mi diggeedda diraw, haray atto, bazzuwaa do'atuukka neekko waassiino.

2

1 S'iyoonen malakataa punnite; ta geeshsha deriyaankka malakataa sissite! Yihudaa gadiyaan de'iyaa Asay ubbay yashshaw kokkoro; ayaw gooppe, Med'inaa Godaa gallassay yee; matatteedda. 2 He gallassay d'umanne shaannochchaa gallassaa; shaariyaanne bara d'uma gallassaa! C'oranne mino olanchchatuu deretuwaa bollan s'alk'k'ii kesiyaawaadan kessi wod'd'eeddino. Unttunttu malay benippe doommina de'ibeenna; hawaappe sintsanaw daro yeletaa gakkanawukka unttunttu malay de'enna.

3 Unttunttu bareppe sintsanna de'iyaa c'arshshaa ubbaa tamaadan miino; k'ay unttunttuppe guyyenna de'iyaabaa lac'uwaadan s'uuggiino; unttunttuppe sintsanna de'iyaa sa'ay Edene Gennetiyaa mala; shin unttunttuppe guyyii mela bazzuwaa mala; unttunttuppe ayaynne attena. 4 Unttunttu malay paraa malaa mala;* unttunttu olaa paratuwaadan, ellekka wos's'iino. 5 Paray goochchiyaa gaaretuwaa kooshshaa giiriino; unttunttu deretuwaa s'eeraana guppiino; dalaa miyaa tamaa lac'uwaadan s'aragiino; olaa baanaw salppeedda wolk'k'aama olanchchatuwaadan maaran hametiino. 6 Unttunttuppe sintsanna Asay kokkoree; unttunttu yashshaw ubbaa som"ii laametteedda. 7 Unttunttu olanchchatuwaadan wos's'iino; dirssaa gimbbiyaakka gi"iino. Unttunttu ubbaykka bare maaran salppiino; barenttu salppiyaappe gas'aa kesikkino. 8 Unttunttu ittuu ittuwaanna sugettikkino; ubbaykka bare salppiyaan salppiyaan sitti giide, sintsaw hamettiino. Unttunttu barennana olettiyaawanttu gidduwaana d'uussiide aad'd'iino; he wode unttuntta te"iyaabay baawa. 9 Unttunttu katamaa ellekka woraajjiino; dirssaa gimbbiyaa bollankka wos's'iino. Unttunttu golliyaa bollakka kesiino; k'ay kayisuwaadan, maskkootiyaanna geliino. 10 Unttunttuppe sintsanna gaddii k'aas's'ee;* salotuukka kokkoriino. Awaynne aginay d'umiino; k'ay s'oolinttetuukka barenttu poo'uwaa gentsiino. 11 Med'inaa Goday bare olanchchatuwaa sintsan guummee;* aw azazettiyaa olanchchatuu c'oranne wolk'k'aama. Med'inaa Godaa gallassay gitanne daroppe yashshiyaawaa. He gallassaa danddayanawe oonee?

Nagaraappe Simmanaadan S'eessaa

12 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Ha"ikka s'oomiidde, yeekkiiddinne kayyottiidde polo wozanaappe taakko simmite. 13 Hintte wozanaappe attina, hintte mayuwaa peed'oppite» yaagee.

Med'inaa Godaakko, hintte S'oossaakko, simmite; ayaw gooppe, I k'aretaynne maarotay kumeeddawaa; hank'k'oo elleellennawaanne siik'uu dareeddawaa; I hinttena muranaw koyennawaa. 14 Ooni erii, S'oossay hintte S'oossay, bare hank'k'uwaappe simmiide, hinttenttoo daro katsaa anjjuwaa immanenttonne. He wode Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, katsaa yarshshuwaanne ushshaa yarshshuwaa hintte yarshshana.

15 S'iyoonen malakataa punnite; yaa'aw asaa shiishshite! S'oomaa awaayite; 16 Shiik'uwaa geeshshite; c'imatuwaa ittippe ahite; guutsaa naanatuwaanne d'ammiyaawanttakka ashshoppite. Akkiyaawe Bullachchaa golliyaappe keso; bullachchettiyaanakka bare siiris'aappe kesu. 17 Med'inaa Godaw ootsiyaa k'eesatuu Geeshsha Golliyaa baranddaappenne yarshshiyaa sa'aappe gidduwaan ek'k'iide yeekkino. Unttunttu hawaadan yaagiide woossino; «Abeet Med'inaa Godaw, ne asaw k'aretta; ne asaa kawutetsatuwaa giddon boriyaabaanne k'iliic'isiyaawaa kessoppa. Asay bare giddon ayaw, ‹Unttunttu S'oossay hak'an de'ii?› yaaganee?» yaagino.

Godaa Gallassaa

(2:18-32)

18 Yaatina, Med'inaa Goday bare biittaw seelettana; k'ay bare asawukka k'arettana. 19 Med'inaa Goday zaariide bare asaa hawaadan yaagee; «Be'ite, taani hinttenttoo katsaa, woyniyaa eessaanne zayitiyaa hinttena adda kalissiyaawaa yeddana; taani hinttena mulekka kawutetsatuwaa giddon boriyaa kessikke.

20 «Huup'issa baggana yeedda booliyaadan gideedda morkkatuwaa taani yederssaade, hintteppe haassana; bazzuwaanne mela biittaa taani unttuntta yederssana. Away doliyaa bagganna de'iyaawantta Mas'ine Abbaw, Away wulliyaa bagganna de'iyaawantta k'ay Meediteraane Abbaw zaaraade yeddana; unttunttu anhay s'ink'k'uwaa s'o"u gaana. Hewe ubbay unttunttu hintte bolla wolk'k'aama iitabaa ootseedda gishshaassa» yaagee.

21 Biittaw, simmi yayyoppa; Med'inaa Goday gitabaa ootseedda diraw, nashettanne hashshu ga! 22 Hinttenoo sa'aa mehetoo, yayyoppite; ayaw gooppe, bazzuwaan de'iyaa hentsaa gadii aac'eedda; mitsaykka bare ayfiyaa ayifee; Etsaa mitsaynne woyniyaa turaykka ayfiyaa dors's'os's'ee.

23 Hinttenoo S'iyoone asatoo, nashetite; Med'inaa Godaan, hintte S'oossan, hashshu giite! Ayaw gooppe, I balgguwaa iraa hinttenttoo darissiide immeedda; k'ay I kasewaadan, hinttenttoo balgguwaa iraanne adilliyaa iraa gidissiide immeedda. 24 Katsaa bukkiyaa uddumatuwaan katsay kumana; woyniyaa eessaynne wogaraa zayitii gum"iyaa ollatuwaa kumiide palahana.

25 Med'inaa Goday hintte S'oossay hawaadan yaagee; «Kase taani hintte giddo yeddeedda, ta wolk'k'aama olanchchatuwaa, gonddotuu, booletuu, bumbburotuunne kukkubbotu meedda laytsatuwaa ac'uwaa taani hinttenttoo c'iggana. 26 Maanaw hinttenttoo daro k'umay de'ana. Hewaa diraw, hintte kallananne maalalissiyaabaa hinttenttoo ootseedda taana Med'inaa Godaa hintte S'oossaa suntsaa galatana. K'ay ta Asay laa"entso mulekka yeellatenna. 27 He wode taani Israa'eeliyaa giddon de'iyaawaa, taani Med'inaa Goday hintte S'oossaa gidiyaawaanne taappe attina, hara s'oossi bayinnawaa hintte erana. K'ay ta Asay laa"entso mulekka yeellatenna.

28 «Hewaappe guyyiyaan hawaadan hanana; Taani asaa ubbaa bolla ta Ayaanaa gussana.* Hintte attuma naanatuunne hintte mac'c'a naanay timbbitiyaa odana; hintte c'imatuukka akumuwaa akumetana; hintte wodalla naanaykka sas'aa be'ana. 29 He gallassatuwaan ta attuma k'oomatuu bollanne ta mac'c'a k'oomatuu bolla taani ta Ayaanaa gussana.

30 «K'ay taani bolla saluwaan maalalissiyaabaa, garssa saankka suutsaa, tamaanne sitti giide pude denddiyaa c'uwaa bessana. 31 Gitanne daroppe yashshiyaa Med'inaa Godaa gallassay gakkanaappe kase away d'umana;* aginayikka suutsaa malatana. 32 He wode hawaadan hanana; Med'inaa Godaa suntsaa s'eesiyaa ubbay attana.* Med'inaa Goday geeddawaadan, S'iyoone Deriyaaninne Yerusaalamen attiyaawanttu de'ana. Hewanttuppekka Med'inaa Goday s'eeseeddawanttu pas'a de'ana.»

3

Goday Ammanennawantta Muriyaawaa

(3:1-21)

1 Med'inaa Goday hawaadan yaagee, «He gallassatuwaaninne he wodiyaan taani Yihudaanne Yerusaalame asaa omooduwaa zaarananne ishalissaade wotsana. 2 Taani kawutetsatuwaa ubbaan de'iyaa asaa shiishshaade, duge Iyoosaafes'a Wombbaa wotsana; unttunttu ta asaa Israa'eeliyaa bolla ootseedda bayzzuwaa ubbaa diraw, taani unttuntta yan pirddana. Ayaw gooppe, unttunttu ta asaa kawutetsatuwaa giddon laaleeddino; k'ay ta biittaakka barew gishi akkeeddino; 3 omoodeteedda ta asaa bollan saamaa yeggeeddino; sharmus'a mac'c'a asaa demmanaw, attuma na'aa immeeddino; k'ay woyniyaa eessaa ushanaw, mac'c'a naatto bayzzeeddino.

4 «Hewaadankka, Hinttenoo, S'iiroosa, Sidoonanne Piliss's'eema gadiyaa asatoo, hintte ta bolla ay ootsanaw k'oppeeditee? Taani ootseeddawaa haluwaa kessanaw koyiitee? Hewaa hintte koyooppe, taani elleellaadde hintte ootseedda oosuwaa hintte bolla zaarana.* 5 Ayaw gooppe, hintte ta biraanne ta work'k'aa akkeeddita; ta al"o miishshaakka hintte eek'aa golletuwaa gelisseeddita. 6 Yihudaa gadiyaa asaanne Yerusaalame katamaa asaa unttunttu gadiyaappe haassi afiide, Giriike gadiyaa asaw zal"eeddita. 7 Be'ite, hintte zal"eedda sa'aappe taani unttuntta ha"i dentsetsana; hintte ootseeddawaa ubbaa hintte huup'iyaan zaarana. 8 Taani hintte attuma naanatuwaanne hintte mac'c'a naanatuwaa Yihudaa gadiyaa asaw zal"etanaadan ootsana; k'ay unttunttukka haako gadiyaan de'iyaa Saaba gadiyaa asaw unttuntta zal"ana. Taani Med'inaa Goday hawaa odaad.

S'oossay Ammanenna Asaa Bolla Aheedda Pirddaa

9 «Hawaadan yaagiide Ayihuda gidena asatuwaa giddon awaayite; ‹Olaw giigite; mino asatuwaa dentsetsite! Olanchchatuu ubbay shiik'inonne kesino. 10 Hintte maraashaa mashshaa,* hintte baac'aakka tooraa kessanaw k'os's'ite! Daaburanchchay, Taani mina! yaago. 11 Hinttenoo, yuushshuwaan de'iyaa kawutetsaa ubbatoo, ellekka haa yiite; hewan shiik'ite› yaagite» yaagee.

Abeet Med'inaa Godaw, ne olanchchatuwaa yaa duge wotsa!

12 K'aykka S'oossay hawaadan yaagee; «Kawutetsatuu denddiide, Iyoosaafes'a Wombbaa biino; ayaw gooppe, yuushshuwaan de'iyaa kawutetsatuwaa ubbaa bollan pirddanaw taani yan uttana. 13 Unttunttu iitatetsay loytsi dareedda.* Hewaa diraw, c'akaa wodii gakkina baac'aan c'akkiyaawaadan, unttuntta c'akkite; woyniyaa ayfii gum"iyaa ollaan kumina yed'd'iyaawaadankka, unttuntta yed'd'ite.»

14 Pirddaa zanggaaraan Med'inaa Godaa gallassay gakkeedda; hewaa diraw, daro daro Asay pirddaa zanggaaraan de'ee. 15 He gallassi awaynne aginay d'umana; s'oolinttetuukka barenttu poo'uwaa gentsana. 16 Med'inaa Goday S'iyoonen gidiide guummana;* Yerusaalamenkka bare kooshshaa sissana; saluunne sa'ay kokkorana. Shin Med'inaa Goday bare asaw Israa'eelaw bak'ati attiyaa sa'aanne de'uwaa gidanawaa.

S'oossay Bare Asaa Anjjana

17 Med'inaa Goday, «Taani ta geeshsha deriyaan S'iyoonen de'iyaa Med'inaa Godaa hintte S'oossaa gidiyaawaa hintte he wode erana. Yerusaalame katamay geeshsha gidanawaa; k'ay allagatuwaa olanchchatuu laa"entso Yerusaalame woraajjikkino.

18 «He gallassi deretuu ayfiyaa woyniyaa turaan kametana; deretuwaa bollankka daro maatsaa immiyaa miizay heemettana. Yihudaa gadiyaan de'iyaa shaafaa ubbaanna haatsay pulttana. Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaappe pulttuu goggana; Shiis'ima Zanggaaraa ushshana.

19 «Gibs'e gaddii mela gidanawaa; Eedooma biittaykka ayinne dolenna biittaa gidanawaa. Ayaw gooppe, unttunttu Yihudaa asaa bolla iitabaa ootseeddino; k'ay Yihudaa gadiyaan s'illo asaa suutsaakka gusseeddino. 20 Shin Yihudaa gaddii med'inaw, Yerusaalamekka yeletaa ubbaa gakkanaw, Asay de'iyaasaa gidanawaa. 21 Taani haluwaa c'gettennaan aggeedda unttunttu suutsaa haluwaa biro kessana; ayaw gooppe, S'oossay S'iyoonen de'ee» yaagee.

* 1:6 Sas'. 9:8

* 1:15 Isa. 13:6

* 2:4 Sas'. 9:7-9

* 2:10 Sas'. 8:12

* 2:11 Sas'. 6:17

* 2:28 Kit. 2:17-21

* 2:31 Mat. 24:29; Mar. 13:24-25; Luk'. 21:25; Sas'. 6:12-13

* 2:32 Rom. 10:13

* 3:4 Isa. 14:29-31; 23:1-18; Erm. 47:1-7; Hiz. 25:15—28:26; Amo. 1:6-10; Sof. 2:4-7; Zak. 9:1-7; Mat. 11:21-22; Luk'. 10:13-14

* 3:10 Isa. 2:4; Mik. 4:3

* 3:13 Sas'. 14:14-16, 19-20; 19:15

* 3:16 Amo. 1:2

Amoos'a

1

2

3

4

5

6

7

8

9

Amoos'a Timbbitiyaa

Geluwaa

Ha timbbitiyaan odetteedda kiitay Geeshsha Mas'aafaa giddon haratuwaappe adussa wodiyaappe kasena s'aafetteedda mas'aafay Amoos'a timbbitiyaa mas'aafaa. Amoos'i Yihudaan de'iyaa itti katamaappe yeedda asaa gidooppenne, Kiristtoosa yeletaappe kase, hosppuntsa s'eetu laytsaw bagga heeraan ha kiitaa huup'issa baggana de'iyaa Israa'eeliyaa kawutetsaw aatseedda. He wodii daro duretetsay, ayaanaa de'uwaankka Asay dic'c'eeddanne ammantsiyaa hanotetsay beetteedda wode. Gidooppenne Amoos'i duretetsay dure asaa s'alalaw imetteeddawaa be'eedda; k'ay hara baggana suure pirdday d'ayiyaawenne hiyyeesatuwaa uk'k'unniyaawe gadiyaan dareeddawaa be'eedda. Ammanuwaa oyk'k'etsaa gidooppekka tumuwaappe haakkeeddawaa, lo"o malatiyaa iitay kumeeddawaanne anuu bayinna sarotetsay de'iyaawaakka be'eedda. Hewaa gaasuwaan S'oossay bare asaa bolla muruwaa ahanawaa hank'k'uwaaninne s'alan kumiide odeedda. Hewaanakka, «Suure pirdday shaafaa haatsaadan goggo» yaagiide k'ofisseedda. Hewaadan hanooppe, «Ubbaa Mooddiyaa Goday atteeda Israa'eeliyaa asaw k'arettiide maaranenttonne ooni erii!» yaageedda (5:15).

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Asaa Zeretsaa Ubbay Bare Wonjjalaan Ooshetiyaawaa 1:1—3:2

Israa'eeliyaanne Samaariyaa Bashshaa 3:3—6:14

Israa'eeliyaa Muruwaabaa Amoos'i Be'eedda Ichcheshu Sas'atuwaa 7:1—9:10

Israa'eeliyaa poo'o Hidootaa 9:11-15

1

Asaa Zeretsaa Ubbay Bare Wonjjalaan Ooshetiyaawaa

(1:1—3:2)

1 Ooziyaane Yihudaa gadiyaan kaatiyaa, k'ay Yo'aasha na'ay Iyorbbaami Israa'eeliyaa gadiyaan kaatiyaa gidiide de'eedda laytsan Tak'o"a gadiyaan dorssaa heemmiyaawanttuppe ittuu Amoos'i, biittay k'aas's'anaappe laa"u laytsaappe kase Israa'eeliyaabaa be'eedda sas'ay hawaa.*

2 I hawaadan yaageedda;* «Med'inaa Goday S'iyoone Deriyan gudee; Yerusaalame katamankka bare kooshshaa sissee. Hentsanchchatuu mehiyaa heemmiyaa hentsaa gadetuu meliino; K'armmeloosa Deriyaa huup'iyaan de'iyaa irs's'aykka shullee» yaageedda.

Israa'eeliyaa Yuushshuwaan De'iyaa Gadetuwaa Bollan S'oossay Pirddiyaa Pirddaa

Sooriyaa

3 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Damask'k'o Asay zaari zaariide ootseedda nagaraa diraw, taani unttuntta murenan aggikke. Ayaw gooppe, unttunttu Gala'aade biittaa asaa birataa achchaana de'iyaa gaariyan yed'isiide k'os's'eeddino.* 4 Hewaa diraw, taani Kaatiyaa Hazaa'eela golliyaan tamaa yeddana; yeddina he tamay Kaatiyaa Benihadaada geessuwaakka maana. 5 Taani Damask'k'o katamaa penggiyaa kulbbuwaa mentsana; Aweena zanggaaraan de'iyaa asaa yederssananne kaatetuwaa s'am"aa oyk'k'eeddawaakka Beeti-Edeenappe d'ayissana; k'ay Sooriyaa gadiyaa asaykka omoodettiide, K'iira giyaasaa baana» yaagee Med'inaa Goday.

Piliss's'eema

6 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Gaaza katamaa Asay zaari zaariide ootseedda nagaraa diraw, taani unttuntta murenan aggikke. Ayaw gooppe, unttunttu gadiyaan de'iyaa asaa ubbaa omoodiide, Eedooma gadiyaa asaw bayzzeeddino.* 7 Hewaa diraw, taani Gaaza katamaa dirssaan tamaa yeddana; he tamay katamaa geessuwaakka maana. 8 Ashddoodan de'iyaa asaa taani yederssananne kaatetuwaa s'am"aa oyk'k'eeddawaakka Ask'k'elonappe d'ayissana. Ek'iroona kataman de'iyaa asaakka murana; k'ay Piliss's'eema gadiyaa asaappe atteedawanttukka hayk'k'ana. Taani Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee.

S'iiroosa

9 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «S'iiroosa katamaa Asay zaari zaariide ootseedda nagaraa diraw, taani unttuntta murenan aggikke. Ayaw gooppe, unttunttu c'aak'k'eteedda ishatetsaa c'aak'uwaa aad'd'iidde, omoodetteedda asaa ubbaa Eedooma asaw bayzzeeddino.* 10 Hewaa diraw, taani S'iiroosa katamaa dirssaan tamaa yeddana; he tamay katamaa geessuwaakka maana» yaagee.

Eedooma

11 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Eedooma gadiyaa Asay zaari zaariide ootseedda nagaraa diraw, taani unttuntta murennan aggikke. Ayaw gooppe, unttunttu barenttu ishatuwaa Israa'eelatuwaa mashshaan yedersseeddino; unttunttu unttunttoo k'arettibeykkino. Unttunttu ubbaa gede hank'k'ettiino; unttunttu yiluu med'inawukka simmenna.* 12 Hewaa diraw, taani Teemaana katamaa bolla tamaa yeddana; he tamay Boos'ira katamaa geessotuwaa maana» yaagee.

Amoona

13 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Amoona gadiyaa Asay zaari zaariide ootseedda nagaraa diraw, taani unttuntta murenan aggikke. Ayaw gooppe, unttunttu barenttu zawaa aassanaw Gala'aade gadiyaan de'iyaa shahaara mac'c'a asatuu uluwaa daakkeeddino.* 14 Hewaa diraw, taani Raaba katamaa dirssaan tamaa yeddana; he tamay katamaa geessotuwaa maana. Hewaappe guyyiyaan, olaa gallassi waasuu darana; k'ay olanchchatuu gotiyaadan wolk'k'aamana. 15 Unttunttu kaatiinne aanana ootsiyaa kaappatuu ubbay omoodettiide ittippe baana» yaagee Med'inaa Goday.

2

Moo'aaba

1 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Moo'aaba gadiyaa Asay zaari zaariide ootseedda nagaraa diraw, taani unttuntta murenan aggikke. Ayaw gooppe, unttunttu Eedooma gadiyaa kaatiyaa mek'etsaa bidintsaa kesana gakkanaw s'uuggeeddino.* 2 Hewaa diraw, taani Moo'aaba gadiyaan tamaa yeddana; he tamay K'iriyoota katamaa geessotuwaa maana. Moo'aaba gadiyaa Asay shabbirssaa giddon, olaa waasuwaa gidduwaaninne malakataa punuwaa giddon hayk'k'i wurana. 3 Taani Moo'aaba gadiyaa mooddiyaawaa d'ayissana; k'ay kaappatuwaa ubbaakka aanana ittippe wod'ana» yaagee Med'inaa Goday.

4 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Yihudaa gadiyaa Asay zaari zaariide ootseedda nagaraa diraw, taani unttuntta murenan aggikke. Ayaw gooppe, unttunttu Med'inaa Godaa higgiyaa is's'eeddino; Aa azazuwaakka naagibeykkino. Unttunttu aawotuu kaalleedda worddo s'oossatuu unttunttakka baletseeddino. 5 Hewaa diraw, taani Yihudaa gadiyaa bolla tamaa yeddana; he tamay Yerusaalame geessotuwaa maana» yaagee.

Israa'eeliyaa Bollan S'oossay Pirddiyaa Pirddaa

6 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Israa'eeliyaa Asay zaari zaariide ootseedda nagaraa diraw, taani unttuntta murenan aggikke. Ayaw gooppe, unttunttu miishshaa akkana diraw, s'illuwaa zal"iino; k'ay c'aammaa ac'uwaa akkana gishshawukka hiyyeesaa zal"iino. 7 Mank'k'otuwaa gadiyaa baanan kunddissiidde, unttunttu huup'iyaa yed'd'iino; naak'etteeddawanttu pirddaakka geellayiino. K'ay aawunne na'ay laa"u itti mishirato woshumiyaawaan ta geeshsha suntsaa loytsi tunissiino. 8 Unttunttu asaappe ac'oo oyk'k'eedda mayuwaa yarshshiyaa sa'aan ubbaa matan hiis's'iide, aan gisiino; k'ay asaappe mak'k'ac'o ootsiide akkeedda woyniyaa eessaa barenttu S'oossaa golliyaan ushiino.

9 «Gidooppenne, zigaadan aduk'k'iide, wolaadan minneedda Amoore gadiyaa asatuwaa unttunttu sintsaappe d'ayisseeddawe taana. Taani unttunttoo bolla ayifiyaanakka garssa s'ap'uwaanakka ubbaa d'ayissaad.* 10 Taani hinttena Gibs'e gadiyaappe kessaade, bazzuwaan oytamu laytsaa kaaletsaad; k'ay Amooretuu biittaakka hinttenttoo laata ootsaade immaad.

11 «Hintte attuma naanatu giddoppe timbbitiyaa odiyaawantta, hintte yalaga asaa giddoppekka barena S'oossaw dummayeedda Naaziraawetuwaa dentsaad. Hinttenoo, Israa'eeliyaa asatoo, hawe tuma gidennee? Hawaa taani S'oossay odaad.* 12 Shin hintte he Naaziraawetuwaa c'aak'uwaa kolissiide, woyniyaa eessaa ushsheeddita; timbbitiyaa odiyaawanttakka, ‹Timbbitiyaa odoppite› yaagiide azazeeddita.

13 «Be'ite, katsaa darissiide c'aaneedda gaarii me"iyaawaadan, taani hinttena mentsana. 14 Pala wos's'iyaawe bak'atiide kessi akkena; minoo wolk'k'ay is's'ana; olanchchaykka bare shemppuwaa ashshenna. 15 Wonddaafiyaan dukkiyaawe bare sa'aan ek'k'anaw danddayenna; gediyaa eesukka kessi akkena; paraawukka bare shemppuwaa ashshenna. 16 He gallassi haray atto olanchchatuwaa giddon loytsi s'alanchcha giyaawanttukka kallo s'iira bak'atana» yaagee Med'inaa Goday.

3

1 Hinttenoo Israa'eeliyaa asatoo, Med'inaa Goday hintte bolla, Gibs'e gadiyaappe I Kesseedda asaa ubbaa bolla haasayeeddawaa sisite. 2 «Sa'aan de'iyaa asaa ubbaappe taani hintte s'alalaa dooraad. Hewaa diraw, hintte ootseedda nagaraa ubbaw taani hinttena murana» yaagee.

Israa'eeliyaanne Samaariyaa Bashshaa

(3:3—6:14)

3 Laa"u asatuu k'ofay itta gidenaan de'iidde ittippe hamettiino?

4 Gaammuu oyk'k'iyaawaa demmennaan woran c'oo gudiiyye? Woy wodalla gaammuu ayentto yederssiide oyk'k'ennan bare geessuwaan daariiyye?

5 Oyk'k'anaw yeggeedda gitiyaa giddon katsay d'ayooppe, kafuu c'oo oyk'k'ettii? Woy p'irii ayentto oyk'k'iyaabay bayinnan c'oo pirii?

6 Katamaa giddon olaa malakatay punettiyaa wode, Asay yashshan kokkorenneeyye? Woy Med'inaa Goday kiittennan de'ishshin, bashshay itti katamaa bollan yiiyye?

7 Tumuwaappe Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday bare s'uuraa timbbitiyaa odiyaa bare k'oomatoo kasetiide k'onc'c'issennaan de'iidde, ayaanne ootsenna.

8 Gaammuu gudina, yayyenawe oonee? Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday odina, timbbitiyaa odenawe oonee?

Samaariyaa Kunddetsaa

9 Ashddooda katamaaninne Gibs'e kaatiyaa golletuwaan de'iyaa ubbatoo hawaadan yaagiide awaayite; «Samaariyaa deretuwaa bolla shiik'ite; shiik'iide yan haniyaa wolk'k'aama wac'etsaanne sugetsaa oosuwaa be'ite» yaagite.

10 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Ha asatuu suurebaa ootsiyaawaa erikkino; sugetsaaninne bonk'k'iide aheedda shaluwaan barenttu golliyaa kuntsi wotseeddino» yaagee. 11 Hewaa diraw, Ubbaa Mooddiyaa S'oossay hawaadan yaagee; «Morkkii hintte biittaa dooddana; hintte geesuwaa laalana; hintte duretuwaa golliyaakka bonk'k'ana» yaagee.

12 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hentsanchchay gaammuwaa doonaappe dorssaa wotsi akkiyaa wode, dorssaw laa"u gedetuwaa woy duus'a haytsaa wotsi akkiyaawaadan, hewaadankka Samaariyaa gadiyaan ishaluwaan utteedda Israa'eeliyaa asaappe amareedawanttu s'alalay attana» yaagee.

13 Med'inaa Goday, Ubbaappe Wolk'k'aama S'oossay Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hawaa sisite; Yaak'ooba zaratuwaa bolla markkattite. 14 Taani Israa'eeliyaa asaa unttunttu nagaraa diraw muriyaa gallassi, Beeteele kataman de'iyaa yarshshiyaa sa'aa kolana; yarshshiyaa sa'aan de'iyaa kac'etuukka me"iide, sa'aan wod'd'ana.* 15 Balgguwaan unttunttu de'iyaa golliyaanne boniyaan unttunttu de'iyaa golliyaa ubbaa taani d'ayissana. Danggarssaa zaaliyaan alleek'k'issiide, unttunttu kees's'eedda golliikka kolettana; k'ay wolk'k'aama wolk'k'aama golletuu ubbaykka d'ayana» yaagee Med'inaa Goday.

4

1 Hinttenoo, Samaariyaa mac'c'awanttoo, Baasaane gadiyaa mac'c'a miizzatuwaadan mod'd'eeddawanttoo, hawaa sisite! Hintte hiyyeesatuwaa uk'k'unniita; mank'k'otuwaakka tuggayiita. Hintte asinatuwaakka, «Nuw ushshaa hammite» yaagiita. 2 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagiide, bare geeshshatetsaan c'ak'k'a; «Hintte maaggan oyk'k'iide gooshettana gallassaynne hintteppe atteeda amareedawanttukka maaggan oyk'k'iide biyaa moletuwaadan hanana gallassay yaana. 3 Hintte ubbaykka dirssaa s'oo'iyaanna goochchina kesiide, Hermmoonen olettana» yaagiide c'aak'k'eedda Med'inaa Goday.

Israa'eeliyaa Asay Bare Balaappe Tamaaranaw Danddayibeykkino

4-5 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hinttenoo, Israa'eeliyaa asatoo, biite; Beeteele biide, nagaraa ootsite; Galggalakka biide, nagaraa gujjiide ootsite. Wontta wontta hintte yarshshuwaa yarshshite; heezzentso gallassi gallassi hintte asiraataa ahite. Irshshuwaa yeggiide uukkeedda ukitsaa s'uugiide, galataa yarshshuwaa yarshshite. Hintte hintte dosuwaan immiyaawaa diraw, otorettiidde awaayite. Ayaw gooppe, hintte ootsanaw dosiyaawe hewaa» yaagee.

6 K'aykka Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hintte katamaa ubbaan taani koshaa yeddaade, haray atto hintte matan das'iyaabaakka d'ayissaad; shin hintte hewaankka taakko simmibeykkita. 7 Katsaa c'akkiyaa wodii gakkanaw biro heezzu aginay de'ishshin, taani hinttenttoo iraa te"aad. Taani itti kataman iraa bukissaade hara kataman bukkennaadan diggaad; itti shoyk'aan bukkeedda; hara bukkibeenna shoyk'ay k'ay meleedda. 8 Hewaa diraw, laa"u woy heezzu katamatuwaa Asay haatsaa ushanaw itti katamaa beeddino; shin alibeykkino. Hewankka k'ay hintte taakko simmibeykkita» yaagee Med'inaa Goday.

9 Med'inaa Goday, «Taani hintte katsaa bollan harggiyaa yeddaad; hintte ataakilttiyaanne hintte woyniyaa turaa, hintte balasiyaa mitsaanne hintte wogaraa ubbaa boolii meedda; shin hintte hewaankka taakko simmibeykkita» yaagee.

10 Med'inaa Goday, «Taani Gibs'e asatuwaa bolla iita harggiyaa yeddeeddawaadan, hintte bollankka boshaa yeddaad; hintte wodalla naanatuwaa mashshaan wod'aad; hintte paratuukka omoodettanaadan udaad. Hintte mootsan hayk'k'eedda asaa anhaa s'ink'k'uwaan hinttena ulaad; shin hintte hewaankka taakko simmibeykkita» yaagee.

11 Med'inaa Goday, «Sodoomanne Gamoora katamatuwaa d'aysseeddawaadan, hintteppekka darotuwaa d'ayissaad; ha atteeda hinttekka tamaappe ees's'iidde atteeda s'iifa mala; shin hintte hewaankka taakko simmibeykkita» yaagee.*

12 S'oossay, «Hewaa diraw, Israa'eeliyaa asatoo, taani hinttena hewaadan ootsaade murana hanay. Taani hinttena hawaadan ootsaade murana haniyaa diraw, Israa'eeliyaa asaw, hintte S'oossaanna gakkettanaw giigite» yaagee.

13 Deretuwaa giigisseeddawe, c'arkkuwaakka med'd'eeddawe, bare wozanaa k'ofaa asaw k'onc'c'issiyaawe, wontta poo'uwaa d'umaw laammiyaawe, gadiyaan de'iyaa d'ok'k'a deretuwaa yed'd'iyaawe, aw suntsay Med'inaa Godaa, Ubbaappe Wolk'k'aama S'oossaa.

5

Israa'eeliyaa Asay Nagaraa Paas'ana Mala Odeteedda

1 Israa'eeliyaa asatoo, taani hintte bolla zilaaliyaa zilaassaa sisite!

2 «Wodoro Israa'eelatta kunddaaddu;

simmi laa"entso denddukku.

Sa'aan olettaaddu;

izo dentsiyaawekka baawa!» yaagaad.

3 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Sha"u olanchchatuwaa olaw yeddiyaa Israa'eeliyaa katamaw s'eetu olanchchatuwaa s'alalay attana; s'eetu olanchchatuwaa olaw yeddiyaa Israa'eeliyaa katamaw k'ay tammu olanchchatuwaa s'alalay attana» yaagee.

4 Med'inaa Goday Israa'eeliyaa asaw hawaadan yaagee; «Taanna koyite; yaatooppe, hintte de'uwaan de'ana. 5 Shin Beeteele koyoppite. Gelggala geloppite. Berssaabehe pinnoppite. Ayaw gooppe, Gelggali omoodettana; Beeteelikka d'ayana» yaagee.

6 Med'inaa Godaa koyite; yaatooppe, hintte de'uwaan de'ana. Hewe d'ayooppe, I Yooseefo zariyaa tamaadan s'uuggana; Beeteelen de'iyaa asaakka tamay maana. He tamaa unttunttoo ooninne toyissenna.

7 Hinttenoo, suure pirddaa geellayeeddawanttoo, s'illotetsaakka sa'aan oliyaawanttoo, hawaa sisite.

8 Piliyaadisa geetettiyaa laappun s'oolinttetuwaanne Ooriyoona geetettiyaa s'oolinttetuwaa c'itaa med'd'eeddawe,* bara d'umaa wonttaw, gallassaa poo'uwaakka k'ammaw laammiyaawenne abban de'iyaa haatsatuwaa pude saluwaa s'eesiide, sa'aa mic'etsaa bolla duge tigiyaawe, aw suntsay Med'inaa Godaa. 9 I geessotuwaa laalanaw wolk'k'aamatuwaa bolla bashshaa ayee.

10 Hintte pirddaa gutaran seeriyaawaa is's'iita; tumuwaa odiyaawaakka shenetiita. 11 Hintte hiyyeesatuwaa yed'd'iide, unttunttu katsaakka unttunttuppe bonk'k'iide akkeeddita. Yaatiide masetteedda shuchchaan golletuwaa gimbbeeddita; shin hintte he golletuwaan de'ikkita. Lo"iyaa woyniyaa turatuwaakka tokkeeddita; shin hintte he woyniyaa eessaa ushikkita. 12 Ayaw gooppe, hintte naak'uu aappunenttonne hintte nagaraykka ay keeshshaa wolk'k'aamentto taani eray. Hintte s'illotuwaa naak'k'iita; mattaayiyaakka akkiita; k'ay gutaran hiyyeesatuwaa pirddaa geellayiita. 13 Hewaa diraw, hawaa mala wodiyaan c'inc'c'a Asay c'o"u gee; ayaw gooppe, wodii iita.

14 De'uwaan de'anaw lo"obaappe attina, iitabaa ootsoppite; yaatooppe, hintte giyaawaadan, Med'inaa Goday, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hinttenana gidanawaa. 15 Iitabaa is's'ite. Lo"obaa dosite. Pirddaa gutarankka suure pirddaa pirddite. Yaatooppe, ooni erii, S'oossay, Ubbaappe Wolk'k'aama S'oossay Yooseefo zeretsatuwaappe atteeda amareedawanttoo k'arettanenttonne.

16 Hewaa diraw, Goday, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Dabaabaa ubbaan waasuu kesana; oge ubbankka asay, ‹Aayye, aayye!› gaana. Goshshanchchatuu yeekoo, zilaaliyaawanttukka zilaassaw s'eesettana. 17 Woynniyaa turaa sa'aa ubbaan yeekku de'ana; ayaw gooppe, taani hinttena muranaw hintte giddona aad'ana» yaagee Med'inaa Goday.

18 Hinttenoo, Med'inaa Godaa gallassay yaanaadan amottiyaawanttoo, hinttenttoo aayye ana! Med'inaa Godaa gallassaa ayaw amottiitee? He gallassay d'umaappe attina, poo'o gallassaa gidenna. 19 He gallassi hintte gaammuwaappe bak'ati attiyaa wode, maahii gaketiyaa asaa mala, hewaappekka k'ay bak'ati bare golle geliide, bare kushiyaa godan zemppissiyaa wode, shooshshay dukkiyaa asaa mala gidanawaa. 20 Med'inaa Godaa gallassay d'umaappe attina, poo'o gidenna; bara d'umaappe attina, poo'o shoray mulekka baawa!

21 S'oossay hawaadan yaagee; «Taani hintte bonchchiyaa baalatuwaa is's'aaddinne shenetaad; hintte geeshsha shiik'uukka taana nashechchikkino.* 22 Hintte taw s'uuggiyaa yarshshuwaanne katsaa yarshshuwaakka yarshshiita; shin taani hewaa akkikke. K'ay hintte taw galataw ahiyaa ittippetetsaa yarshshuwaa mod'd'o mehetuwaakka s'eellikke. 23 Hintte mazimuriyaa c'anc'c'etsaa ta mataappe haassite; hintte diis's'iyaa diitsaakka sisikke. 24 Shin suure pirdday pultto haatsaadan, s'illotetsaykka to"enna shaafaa haatsaadan goggo.

25 «Hinttenoo, Israa'eeliyaa asatoo, taani hinttena bazzuwaan oytamu laytsaa kaaletsiyaa wode, taw yarshshuwaa yarshsheedditee? Woy imotaa immeedditee?* 26 He wode hintte hintte kushiyan med'd'eedda Kaatiyaa Sakkuuta giyaa eek'aanne Keewaana giyaa hintte s'oolinttiyaa s'oossaa eek'aa tookkeeddita. 27 Hewaa diraw, taani hinttena omoodissaade Damask'k'o katamaappe aatsaade haako sa'aa yeddana» yaagee. Hawaa giyaawe aw suntsay Ubbaappe Wolk'k'aama S'oossaa geetettiyaa Med'inaa Godaattee.

6

Israa'eeliyaa D'ayuwaa

1 Hinttenoo, Israa'eeliyaa Asay maaduwaa oochchiyaa bonchchetteedda Israa'eeliyaa gadiyaa kaappatoo, hinttenoo, S'iyoonen ishaluwaan de'iyaawanttoo, Samaariyaa katamankka hirggi bayinnan utteeddawanttoo, hinttenttoo aayye ana! 2 Ane Kalnne giyaa katamaa biide be'ite. Hewaappe k'ay Hamaata giyaa wolk'k'aama katamaa biide, yaana k'ay duge Piliss's'eematuwaa katamaa Gaate wod'd'ite. Unttunttu hintte laa"u kawutetsatuwaappe keekkiino? Unttunttu gaddii hintte gadiyaappe aakkii? 3 Hinttenoo, iita gallassay ellekka yeenna giide, sugetsaa oosuwaa ootsiyaawanttoo, 4 danggarssaa zaaliyaappe ootseedda arssaan gisiyaawanttoo, mins's'aafiyankka injjetiide uttiyaawanttoo, k'ay dorssaa wudiyaappe boltti bolttatuwaanne miizzaa zadaluwaappe mod'd'o maraa ashuwaa miyaawanttoo, 5 Daawitedan yetsaa miishshaa hinttenttoo giigissiide, maasink'k'uwaan dumma dumma yetsaa yes's'iyaawanttoo, 6 woyniyaa eessaa keriyaanna ganiyaawanttoo, loytsi al"o shittuwaakka okettiyaawanttoo, Yooseefo zaratuwaa bayzzaad ayinne kayyottenawanttoo, hinttenttoo aayye ana! 7 Hewaa diraw, omoodettiide baanawanttuppe koyrotuu hinttena gidana; he wode hintte injje de'ussaynne hintte ishaliyaawe attana.

8 Med'inaa Goday, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday S'oossay hawaadan yaagiide, barekka barenan c'aak'k'eedda; «Taani Yaak'ooba otoruwaa is's'ay; unttunttu geessuwaakka shenetaad; taani katamaanne kataman de'iyaa ubbaa unttunttu morkketoo aatsaade immana» yaageedda.

9 Itti golliyaan tammu Asay attooppe, unttunttukka hayk'k'ana. 10 Unttunttu dabbotuwaappe ittuu anhaa mooganaw golleppe kessiide afana; he golliyaa k'ol"on de'iyaa bitaniyaa, «Neenana atteeda hara Asay de'ii?» yaagiide oochchana. I zaariide, «Baawa» yaagana. Oochchiyaawe, «Hayzza, hayzza! Med'inaa Godaa suntsaa nuuni s'eesanaw koshshenna» yaagana.

11 Med'inaa Goday azazina, wogga golletuu kolettana; k'eeri golletuukka me'erettana. 12 Paratuu zaallaa bollan gaalifanaw danddayiino? Woy k'ay goshshanchchay booraa waas'iide, abbaa goshshanaw danddayii? Shin hintte tumu pirddaa marzziyaw, s'illotetsaa ayfiyaakka c'amoo laammeeddita. 13 Hintte Lodabaara katamaa s'ooneedda diraw nashettiita; k'ay, «Nuuni K'arnnayima katamaakka nu minotetsan oyk'k'eeddo» yaagiita.

14 Med'inaa Goday, Ubbaappe Wolk'k'aama S'oossay hawaadan yaagee; «Hinttenoo, Israa'eeliyaa asatoo, taani hintte bolla itti kawutetsaa dentsana; unttunttu hinttena Hamaata Pinuwaappe doommiide, Araba Wombbaa gakkanaw tuggayana» yaagee.

Israa'eeliyaa Muruwaabaa Amoos'i Be'eedda Ichcheshu Sas'atuwaa

7

(7:1—9:10)

Boolii Yaanawaa Bessiyaa Sas'aa

1 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday taana sas'aa besseedda. He sas'aan taani kaatiyaa gakkiyaa katsay c'aketteeddawaappe guyyiyaan, laa"entsuwaa c'aareeda c'arshshaa bolla I booliyaa wudiyaa med'd'ishin be'aad. 2 Unttunttu irs's'abaa ubbaa miide wursseedda wode taani, «Abeet Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw, hayyanaa atto gaarikkii! Yaak'ooba zaratuu waaniide attanaw danddayiino? Unttunttu k'eeri guutsattuwaattee!» yaagaad.

3 Hewaa diraw, Med'inaa Goday k'aretteedda, bare k'ofaa laammeedda; laammiide hawaadan yaageedda; «Ha neeni be'eeddabay polettennawaa» yaageedda Med'inaa Goday.

Taman Pirddanawaa Bessiyaa Sas'aa

4 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday taana hara sas'aa besseedda. Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday bare asaa pirddanaw tamaa s'eeseedda; he tamay wolk'k'aama c'iimma abbaa mi diggiide, biittaakka s'uugganaw doommeedda. 5 Yaatina taani hawaadan yaagaad; «Abeet Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaw, hayyanaa ha tamaa toyissaarikkii! Yaak'ooba zaratuu waaniide attanaw danddayiino? Unttunttu k'eeri guutsattuwaattee!» yaagaad.

6 Hewaa diraw, Med'inaa Goday k'aretteedda, bare k'ofaa laammeedda; laammiide Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaageedda; «Hawekka k'ay polettennawaa» yaageedda.

Gimbbiyaa Sittatetsaa Likkiyaa Tumbbiyaa Bessiyaa Sas'aa

7 K'aykka I taana hara sas'aa besseedda. Taani he sas'aan be'iyaa wode, Goday gimbbiyaa sittatetsaa likkiyaa tumbbiyaa oyk'k'iide, tumbbiyaan likkettiide gimbbetteedda gimbbiyaa matan ek'k'eedda. 8 Med'inaa Goday taana, «Amoos'aa, ha neeni s'eelliyaawe ayee?» yaagiide oochcheedda.

Taani, «Tumbbiyaa» yaagaad.

Med'inaa Goday taana, «Be'a, taani ta asaa Israa'eeliyaa giddon tumbbiyaa yeggay; taani unttuntta murenan aad'd'ikke. 9 Yisaak'a zaratuu goyinniyaa d'ok'k'a sa'atuu kolettana; Israa'eeliyaa geeshsha sa'atuukka d'ayana; k'ay Iyorbbaama kawutetsaa bollakka taani mashshaanna denddana» yaageedda.

Amoos'anne Ameesiyaasa

10 Beeteele kataman k'eesiyaa gidiide de'iyaa Ameesiyaasee Israa'eeliyaa Kaatiyaa Iyorbbaamekko hawaadan yaagiide kiitteedda; «Amoos'i Israa'eeliyaa asaa giddon de'iidde, ne bolla mak'k'eteedda; I bare oduwaan gadiyaa bayzzee. 11 Ayaw gooppe, I hawaadan yaagee; ‹Iyorbbaami mashshaan hayk'k'ana; Israa'eeliyaa asaykka barenttu gadiyaappe omoodettiide baana› yaagee» yaageedda.

12 Yaatina Ameesiyaasee Amoos'a hawaadan yaageedda; «Neenoo timbbitiyaa odiyaawoo, ba; hini Yihudaa biittaa bak'ata baade, yan k'uma ma; timbbitiyaa yan oda. 13 Shin hawe Beeteele kaatii goyinniyaa sa'aanne kawutetsaa geeshsha sa'aa gidiyaa diraw, laa"entso ha sa'aan timbbitiyaa odoppa» yaageedda.

14 Amoos'i zaariide, Ameesiyaasassi hawaadan yaageedda; «Taani mehiyaa heemmiyaawaanne unttunttu ayfiyaa mas'iyaawaappe attina, timbbitiyaa odiyaawaa woy timbbitiyaa odiyaawaa na'aa gidikke. 15 Shin Med'inaa Goday taana dorssaa wudiyaa heemmiyaa saappe akkiide, ‹Baade ta asaw Israa'eeliyaw timbbitiyaa oda› yaageedda. 16 Ha"i simmi Med'inaa Goday giyaawaa sisa! Neeni, ‹Israa'eeliyaa bolla timbbitiyaa odoppa; Yisaak'a zaratuwaa bollakka markkattoppa› yaagaadda. 17 Hewaa diraw, Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Ne machchata katamaa giddon sharmus'a gidanawaa; ne attuma naanatuunne ne mac'c'a naanay mashshaan hayk'k'ana; ne biittaykka wodoruwaan shaakettana; k'ay neeni ne huup'iyawukka allaga gadiyaan hayk'k'ana. Israa'eeliyaa asaykka barenttu gadiyaappe omoodettiide tuma baana› yaagee» yaageedda.

8

Teeray Kumeedda Keeshshaa Bessiyaa Sas'aa

1 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday taana hara sas'aa besseedda; hewekka, teeray kumeedda keeshshaa. 2 I taana, «Amoos'aa, ha neeni be'iyaawe ayee?» yaagiide oochcheedda.

Taani, «Teeray kumeedda keeshshaa be'ay» yaagaad.

Yaatina Med'inaa Goday taw hawaadan yaageedda; «Ta asaa Israa'eelaw wurssetsay* gakkeedda; hawaappe sintsanaw taani unttuntta murenan aad'd'ikke» yaageedda.

3 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «He gallassi kaatiyaa golliyaan yes's'iyaa yetsay yeekoo laamettanawaa; hayk'k'eedda asaa anhay mule sa'aan darana; k'ay c'o"u giina, yan haan olettana» yaagee.

Israa'eeliyaa Kunddetsaa

4 Hinttenoo, metootanchchatuwaa yed'd'iyaawanttoo, gadiyaan de'iyaa hiyyeesatuwaakka d'ayissanaw koyiyaawanttoo, hawaa sisite! 5 Hintte hawaadan yaagiita; «Nuuni katsaa zal"anaw aginay s'eeriya baalay awude aad'd'anee! K'ay nuuni nu zal"iyaa doommanaw Sambbatay awude aad'd'anddeeshsha! Yaatintto nuuni katsaa guutsaban makki makkiide, daro miishshaa akkiide bayizzana. K'ay worddo miizaanan likkii likkiide, asaa c'immana. 6 Nuuni hiyyeesaa biran, metootanchchaakka mes's'i laa"u gediyaa c'aamman shammana; k'ay zarggaa hark'k'uwaa muruta zarggaa gatiyaan bayizzana» yaagiita.

7 Med'inaa Goday Yaak'oobi c'eek'ettiyaa bare suntsan hawaadan yaagiide c'aak'k'eedda; «Taani unttunttu ootseedda iita oosuwaa mulekka dogikke. 8 Biittay k'aas's'iyaawenne gadiyaan de'iyaa Asay ubbay yeekkiyaawe hewaa gaasuwaana gidenneeyye? Ee Nayle Shaafay kuntsiide k'aas's'iyaawaadan, biittaa ubbay k'aas's'iide balbbuk'ettana; k'ay he kuntsuu wod'd'iyaawaadan wod'd'ana» yaageedda.

9 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «He gallassi taani aawaa seeta gallassi wulissana; sa'aakka gallassi d'umissana. 10 Taani hintte baalaa nashshechchaa kayyoo, hintte yetsaakka yeekoo laammana. Mes's'i itti na'ay hayk'k'ina yeekkiyaa asaadan, hintte hintte huup'iyaa meedettiide waaruwaa mayyanaadan, taani hinttena ootsana. He gallassaa wurssetsay daro c'amo gidanawaa» yaagee.

11 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Be'ite, taani biittaa ubbaa bollan koshaa yeddiyaa gallassatuu yiino. Taani koshaa yeddiyaa gallassi, Asay sisanaw Med'inaa Godaa k'aalaa d'ayiide koshatanappe attina, katsaa d'ayiide koshattenna woy haatsaa d'ayiide saamettenna. 12 Asay away wulliyaa bagga abbaappe away doliyaa bagga abbaa gakkanawunne huup'issappe gedissa gakkanaw bichchaarana. Unttunttu Med'inaa Godaa k'aalaa koyanaw yaanne haanne wos's'ana, shin demmikkino. 13 He gallassi malaa lo"o wodoratuunne wodallatuu saamuwaan ziili aggana. 14 Samaariyaa eek'atuwaan c'aak'k'iyaawanttu, ‹Daana s'oossay ero!› yaagiyaawanttunne, ‹Berssaabeeha s'oossay ero› yaagiyaawanttu kunddana. Unttunttu laa"entso mulekka denddikkino» yaagee.

9

S'oossaa Pirddaa

1 Yarshshiyaa sa'aa matan Goday ek'k'a de'ishin, taani be'aad. I taana hawaadan yaageedda; «Baasuu k'aas's'anaadan, Geeshsha Mak'idasiyaa gumbbuwaa shoc'a; asaa ubbaa huup'iyaan mentsereetsa. Hewaappe attiyaa asaa taani mashshaan wod'ana. Bak'atiyaa Asay kessi akkena; kessi akkeedda asikka pas'a attena. 2 Unttunttu gadiyaa bookkiide, Si'ooliyaw duge wod'd'ooppekka, taani unttuntta hewaappe kessana. Saluwaa pude kesooppekka, taani unttuntta hewaappe duge wotsana. 3 Unttunttu K'armmeloosa Deriyaa s'eeran k'osettooppekka, taani unttuntta koyaade hewaappe kessana. Abbaa c'iimmuwaa giddo geliide, ta sintsaappe geemmooppekka, taani dawiyaa azazina, I unttuntta dukkana. 4 K'ay barenttu morkkatuwaan omoodettiide, unttunttu booppekka, yan unttunttu mashshaan hayk'k'anaadan, taani azazana; taani unttuntta iita ayifiyaan s'eellanaappe attina, lo"o ayifiyaan s'eellikke» yaageedda.

5 Goday, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday sa'aa bochchee; sa'ay seeree; k'ay sa'aan de'iyaabay ubbaykka yeekkee. Nayle Shaafay kuntsiide balbbuk'ettiyaawaadan, biittaa ubbay balbbuk'ettee; k'ay he kuntsuu wod'd'iyaawaadankka wod'd'ee. 6 I barew de'iyaa sa'aa saluwaan giigissee; Aa baasuwaakka sa'aan baasee. K'ay I abbaa haatsatuwaa s'eesiide, gadiyaa bollan duge gussee; aw suntsay Med'inaa Godaa.

7 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hinttenoo, Israa'eeliyaa asatoo, hintte taw Toop'p'iyaa asaa mala gidikkiteeyye? Taani hinttena Gibs'e gadiyaappe kesseeddawaadan, Piliss's'eema asaa Kafttoorappe, k'ay Sooriyaa asaakka K'iirappe kessaad» yaagee.

8 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Be'ite, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaa ayfii nagaranchcha kawutetsaa bollan de'ee. Taani Aa gadiyaa bollappe d'ayssana; shin taani Yaak'ooba zariyaa ubbaanna d'ayissikke.

9 «Be'ite, katsaa zazziriyaan zazziriyaawaadan, Israa'eeliyaa asaa kawutetsatuwaa ubbaa giddon zazziranaadan, taani azazana; shin unttunttu giddon ammanettiyaawanttuppe ittuunne sa'aan wod'd'iide d'ayenna. 10 ‹Nuuna ayaa iitabaynne gakkenna woy demmenna› yaagiyaa ta asaa giddon de'iyaa nagaranchchatuu ubbay mashshaan wurana» yaagee.

Israa'eeliyaa Poo'o Hidootaa

(9:11-15)

11 K'aykka S'oossay, «He gallassi taani kolettiide kunddeedda golliyaadan haneedda Daawita kawutetsaa dentsana; s'oo'eteedda sa'atuwaakka barana; k'ay koletteeddasaakka ooratsana; taani Aa beniwaadan ootsaade kees's'ana.* 12 Hewenne Israa'eeliyaa Asay Eedooma gadiyaappe atteedawanttanne ta suntsan s'eesetteedda kawutetsatuwaa ubbaa laattanaassa» yaagee. Hawaa ootsiyaawe taana Med'inaa Godaa.

13 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Be'ite, katsaa c'akkiyaawanttu c'akkiide wurssennan de'ishshin, gadiyaa goshiyaawanttu gakkiyaa wodii, woyniyaa teeraa gum"iyaawanttukka gum"iide wurssennan de'ishshin, woyniyaa zeriyaawanttu gakkiyaa gallassatuu yaana. He wode deretuu mal"o woyniyaa eessaa s'okana; zoozetuwaa ubbaappekka woyniyaa eessay goggana. 14 Omooduwaan beedda ta asaa Israa'eeliyaa zaaraade ishalissana. Unttunttu koletteedda katamatuwaa zaaretsi kees's'iide, unttunttun de'ana. Woynniyaa turaakka tokkiide, aappe woyniyaa eessaa ushana. K'ay ataakilttetuwaakka tokkiide, unttunttu ayfiyaa maana. 15 Taani Israa'eeliyaa unttunttu gadiyaan tokkana; unttunttu taani unttunttoo immeedda gadiyaappe laa"entso mulekka shodettikkino» yaagee. Hawaa odiyaawe Med'inaa Godaa hintte S'oossaa.

* 1:1 2 Kat. 15:1-7; 2 Od. 26:1-23; 2 Kat. 14:23-29

* 1:2 Iyu. 3:16

* 1:3 Isa. 17:1-3; Erm. 49:23-27; Zak. 9:1

* 1:6 Isa. 14:29-31; Erm. 47:1-7; Hiz. 25:15-17; Iyu. 3:4-8; Sof. 2:4-7; Zak. 9:5-7

* 1:9 Isa. 23:1-18; Hiz. 26:1—28:19; Iyu. 3:4-8; Zak. 9:1-4; Mat. 11:21-22; Luk'. 10:13-14

* 1:11 Isa. 34:5-17; 63:1-6; Erm. 49:7-23; Hiz. 25:12-14; 35:1-15; Abd. 1-14; Mil. 1:2-5

* 1:13 Erm. 49:1-6; Hiz. 21:28-32; 25:1-7; Sof. 2:8-11

* 2:1 Isa. 15:1—16:14; 25:10-12; Erm. 48:1-47; Hiz. 25:8-11; Sof. 2:8-11

* 2:9 Zar. 3:8-11

* 2:11 Pay. 6:1-8

* 3:14 2 Kat. 23:15

* 4:11 Dom. 19:24

* 5:8 Yob. 9:9; 38:31

* 5:21 Isa. 1:11-14

* 5:25 Kit. 7:42-43

* 8:2 Wurssetsay: Giyaawe Ibrayiss's'e k'aalan «Teeraa» malatee.

* 9:11 Kit. 15:16-18

Abddiyyu

Abddiyyu Timbbitiyaa

Geluwaa

Abddiyyu giyaa suntsaa biletsay, «S'oossaa K'oomaa» giyaawaa. Ha k'antsa mas'aafay Yerusaalame olaa gaasuwaan laalettanaappe kase, darii erettenna wodiyaan s'aafetteedda. He wode gedissaw bak'k'iyaa away wulliyaa bagga baggan de'iyaanne Yihudaana adussa wodiyaa morkkettiide de'eedda Eedoomi Yerusaalame laaletsaan nashettiide, Aa bollan olaw keseedda morkkatuwaa maaddiiddinne katamaa duretaakka bonk'k'iidde de'ee. Abddiyyu, Eedoomi Israa'eeliyaa morkkatuwaa haratuwaakka s'oonettanawunne iita muruwaa akkanaw de'iyaawaa odeedda.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Eedooma Otoruwaanne Muruwaa 1-9

Eedooma S'alatetsaa 10-14

Israa'eeliyaa S'oonuwaa 15-21

1

Eedooma Otoruwaanne Muruwaa

(1-9)

1 Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Goday Eedooma asaabaa Abddiyyussi k'onc'c'isseedda sas'ay hawaa.*

Eedoomabaa Med'ina Goday hawaadan yaagiide, bare kiittiyaa uraa bollan kawutetsatuwaakko kiitteeddawaa nuuni siseeddo; «Denddite! Eedooma biittaa oleetto» yaagiide kiitteedda. 2 Med'ina Goday Eedooma hawaadan yaagee; «Be'a, kawutetsatuwaa giddon taani neena laafa kessana; neeni loytsi kad'ettana. 3 Neenoo, Mino zaallaan geessuu kees'eteedda katamaa giddon de'iyaawoo, ne golliyaa d'ok'k'a deretuwaa bollan kees's'eeddawoo, k'ay ne wozanaan, ‹Taana hawaappe duge ooni wotsii?› yaagiyaawoo, neena ne wozanaa otoruu c'immeedda. 4 Neeni arggantsaa golliyaadan, ne golliyaa d'ok'k'asaan kees'ooppekka, ne de'iyaasaa s'oolinttetuwaa giddon ootsooppekka, taani neena hewaappe duge wotsana» yaagee Med'ina Goday.

5 «Kayisatuu woy bonk'k'iyaawanttu k'amma yooppe, barenttoo koshiyaawaa keeshshaa s'alala wuu"iino; woyniyaa teeraa mas'iyaawanttukka mas'iidde, k'aarimiyaa ashshiino; shin neekko yiyaa bayzzanchchatuu neena ubbaanna d'ayissana. 6 Hintten Eedooma asatoo Eesaa zeretsatoo, waan bonk'k'ettandditeesha! K'osuwaan de'iyaa hinttenttu ak'uukka waan k'oc'irettanddeeshsha! 7 Neenana c'aak'uwaan de'iyaawanttu ubbay neena ne biittaappe gas'aa yederssana; k'ay ne laggetsatuukka c'immiidde neena s'oonana. Neenana miyaawanttukka new p'iriyaa p'irana; shin neeni hewaa akeekakka» yaagee.

8 Med'ina Goday k'aykka hawaadan yaagee; «Edomiyaase muretiyaa He gallassi taani Eedoomappe aad'd'eeda eranchchatuwaanne Eesaa Deriyaappekka eraa d'ayissana. 9 Hinttenoo, Temaana asatoo, hintte olanchchatuu dagamana; Eesaa asaa bolla de'iyaa Asay ubbaykka shuketana.

Eedooma S'alatetsaa

(10-14)

10 «Yaak'ooba zare gidiyaa ne ishatuwaa neeni wod'eeddanne bonk'k'eedda diraw, neeni yeellaa mayyana; neeni med'inaw d'ayana. 11 Morkketuu yiide unttunttu ak'uwaa bonk'k'iyaa wode, he gallassi neeni gas'aa shiik'aade ek'k'a s'eellaadda. K'ay penggiyaanna geliide, Yerusaalame katamaa saamaa yeggiide shaakkeedda allagatuwaappe neeni ittuwaa malataassa. 12 Neeni ne ishay metootiyaa gallassi Aa metuwaan nashetanaw bessena; k'ay Yihudaa gadiyaan de'iyaa ne ishatuwaa bolla bashshay gakkiyaa gallassi hashshu gaanaw bessena. Ee, unttunttu un"aa gallassi unttunttu bolla miic'c'anawunne otorettanaw bessena! 13 Unttunttu tuggaa gallassi ta Asay de'iyaa katamaa gelanawunne unttunttu waayiyaa gallassi neeni nashetanaw bessena shin! K'ay unttunttu bashshaa gallassi neeni unttunttu duretaa bonk'k'anaw bessena; 14 unttunttuppe bak'atiyaawantta wod'anaw neeni balla ogiyaan k'osetta uttaade naaganawunne atteedawanttakka unttunttu un"aa gallassi morkketoo aatsaade immanaw bessena shin!

Israa'eeliyaa S'oonuwaa

(15-21)

15 «Ayihuda gidenna asatuwaa ubbaa bolla Med'inaa Godaa gallassay gakkeedda. Neenoo Eedoomaa, neeni haratuu bolla ootseeddawe ne bolla oosettana; ne kobaykka ne huup'iyaan simmana. 16 Ta geeshsha deriyaa bollan usheeddawaadan, hewaadankka unttunttu yuushshuwaan kawutetsatuu zaari zaariidekka metuwaa s'uu'aa ushana; ushiide unttunttu ubbaykka kase hani erennawaa hanana.

17 «Shin S'iyoone Deriyan bashshaappe kessi akkiyaawanttu de'ana; S'iyooniikka geeshsha gidanawaa; Yaak'ooba zaratuukka barenttu biittaa laattana. 18 Yaak'ooba zeretsay tamaa gidana; Yooseefo zaratuukka lac'o gidana; Eesaa zaratuu utulaa gidanawantta. Tamay utulaa miyaawaadan, Yaak'ooba zaratuunne Yooseefo zaratuu Eesaa zaratuwaa miide ubbaannakka d'ayissana» yaagee Med'ina Goday.

19 Yihudaappe gedissa baggan de'iyaa Asay Eesaa asaa laattana; gad'atiyaa biittan de'iyaa Asay Piliss's'eematuwaa biittaa laattana. Unttunttu Efireema biittaanne Samaariyaa biittaa laattana. K'ay Biiniyaama zaratuukka Gala'aade biittaa laattana. 20 Omoodettiide de'eedda Israa'eeliyaa Asay simmiide, Kanaane biittaa Siraafita giyaa katamaa gakkanaw laattana; k'ay Yerusaalameppe omoodettiide, Safaraada giyaa sa'aan de'iyaa asatuu Yihudaappe gedissa baggan de'iyaa katamatuwaa laattanawantta. 21 Ashshiyaa Israa'eeliyaa asatuu Eesaa biittaa mooddanaw S'iyoone biittaa bolla kesana; kawutetsaykka Med'ina Godaawaa gidanawaa.

* 1:1 Isa. 34:5-17; 63:1-6; Erm. 49:7-22; Hiz. 25:12-14; 35:1-15; Amo. 1:11-12; Mil. 1:2-5

Yoonaasa

1

2

3

4

Yoonaasa Timbbitiyaa

Geluwaa

Yoonaasa mas'aafay S'oossaa azazuwaa polikke giide itti nabiyaa bolla gakkeedda dumma dumma metuwaa odiyaa taarikiiyaa mas'aafaa gidiyaa gishaw, hara mas'aafatuwaappe I dummatee. S'oossay Yoonaasa, «Israa'eeliyaw waana morkke gideeddanne wolk'k'aama, Asoore kawutetsaw waanna katamaa gideedda Nanawe ba» yaagiide azazeedda; shin Yoonaasi, «S'oossay kase he katamaa d'ayissana giide odeedda mino oduwaa kiitan peeshshennan agganaw haneedda» giide k'oppeedda diraw, S'oossaa k'aalaa akkiide Nanawe baanaw koyibeenna. Daro taarikebatuu poletteeddawaappe guyye nashettennan de'iidde azazetteedda. Kase odetteedda bashshaa hananawe polettibeenna gishaw hank'k'etteedda.

Ha mas'aafay ubbabaa bollan S'oossaw maatay de'iyaawaa odeedda. Ubbaa k'ay Goday siik'uunne maarotetsay kumeedda S'oossaa gidiyaa gishaw, bare asaa morkkatuwaa muriyaawaappenne d'ayisiyaawaappe, unttunttoo atto giyaawan unttuntta ashiyaawaa dosiyaawaa k'onc'c'isseedda.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Yoonaase Godaappe Bak'atussaa 1:1-17

Yoonaasa Woosaa 2:1-10

Yoonaase Nanawe Buussaanne Asaa Nagaraa Paas'etsaa 3:1-10

S'oossay Immeedda Maarotaan Yoonaasa Hank'k'uwaa 4:1-11

1

Yoonaasi Godaappe Bak'atussaa

(1:1-17)

1. 1 Med'inaa Godaa k'aalay Amiitaaya na'aa Yoonaasakko hawaadan yaagiidde yeedda;* 2 «Dendda! He wolk'k'aama katamaa Nanawe ba; baade he katamaa asaa iitatetsay ta sintsa gakkeedda gishaw, unttunttoo markkatta» yaageedda. 3 Shin Yoonaasi Med'inaa Godaa sintsaappe bak'atiide, Tarsseese giyaa gadiyaa baanaw denddeedda; I Yoop'p'e katamaa wod'd'iide, Tarsseese biyaa markkabiyaa demmeedda. Med'inaa Godaa sintsaappe bak'atiide, unttunttuna Tarsseese baanaw miishshaa c'iggiide, markkabiyaan geleedda.

4 Shin markkabii biishshin, Med'inaa Goday abbaa bolla wolk'k'aama c'arkkuwaa dentseedda; dentsina abbaa beetay loytsi dareedda gishaw, markkabii me"ana haneedda. 5 Yaatina, markkabiyaa laaggiyaawanttu yayyiide, ubbaykka barenttu s'oossaakko s'oossaakko waasseeddino. K'ay markkabii kawushana mala, Aa giddon de'iyaa c'aanaa dentsiide, abban oleeddino. Shin Yoonaasi markkabiyaw giddo kifiliyaa geliide, yan gisiide, gem"ishuwa pannureedda.

6 Markkabiyaa kaappuu gem"ishaad biide, «Ayaw gem"ishaaddii? Dendda, ne s'oossaa woossa! Ooni erii, I bare lo"o ayfiyaan s'eelliide, nuuna ashshanaawenttone» yaageedda.

7 Markkabiyaa laaggiyaawanttu ittuu ittoo hawaadan yaageeddino; «Haayite; ha iitabay nuuna O gaasuwaan gakeddenttone eranaw saamaa yeggoytte» yaageeddino. Saamaa yeggina, saamay Yoonaasa bollan wod'd'eedda. 8 Unttunttu Yoonaasa hawaadan yaagiide oochcheeddino; «Ha iitabay O gaasuwaan nu bolla gakeddenttone, ane nuw oda. Ne kiitay ayee? Hak'appe yaad? Ne gadii hak'ee? Neeni O zare?» yaageeddino.

9 Yoonaasi zaariide, hawaadan yaageedda; «Taani Ibraawe asaa; abbaanne gadiyaa med'd'eedda Med'inaa Godaw, saluwaa S'oossaw goynnay» yaageedda.

10 Med'inaa Godaa sintsappe I bak'atiyaawaa I unttunttoo odeeddabaappe asatuu ereedda gishaw yayyeeddino. Aa, «Laa ayba palabaa ootsaaddii?» yaageeddino.

11 K'ay abbaa beetay kasewaappe haa dareedda gishaw, asatuu Yoonaasa, «Nuw abbay woppana mala, neena nuuni waatane?» yaagiide oochcheeddino.

12 I unttunttoo, «Ha wolk'k'aama beetay hinttenttu bollan denddiide ta gaasuwaana gidiyaawaa taani eray. Hewaa gishaw, taana dentsiide, abban olite. Yaatooppe, abbay hinttenttoo woppu gaanawaa» yaageedda.

13 Shin markkabiyaa laaggiyaawanttu markkabiyaa guyye abbaa doonaw kessanaw wolk'k'appe baas'eteeddino; giddoppenne, abbaa beetay loytsi dareedda gishaw, kessanaw danddayibeykkino. 14 Hewaa gishaw, unttunttu hawaadan yaagiide, Med'inaa Godaakko waasseeddino; «Abeet Med'inaa Godaw, ha bitaniyaa shemppuwaa gishaw, neeni nuuna d'ayssennaadaaninne ha geeshsha suutsaa ac'uwaa neeni nuuppe achchenaadan, nuuni neena minisiidde woosseetto. Ayaw gooppe, Med'inaa Godaw, neeni ne koyyowaadan ootsaadda» yaageeddino.

15 Hewaappe guyye, Yoonaasa dentsiide, abban oleeddino; olina abbaa beetay woppu geedda. 16 Yaatina, asatuu Med'inaa Godaw loytsi yayyeeddino; Med'inaa Godaw yarshshuwaa yarshsheeddino; shiik'uwaakka shiik'k'eeddino.

17 Yoonaasa mittana mala, itti wolk'k'aama moliyaa Med'inaa Goday giigisseedda; he moliyaa uluwaan Yoonaasi heezzu gallassaanne heezzu k'ammaa de'eedda.*

2

Yoonaasa Woosaa

(2:1-10)

1 Yoonaasi moliyaa uluwaan de'iidde, hawaadan yaagiide, Med'inaa Godaakko, bare S'oossaakko, woosseedda; 2 «Taani ta tuggaa giddon de'aadde Med'inaa Godaa s'eesaad; s'eesina I taw koyeedda. Taani Si'ooliyaa ulo giddon de'aadde waassaad; neenikka ta waasuwaa sisaadda. 3 Neeni taana c'iimma abbaa garissan duge olaadda; haatsay ta yuushshuwaa dooddeedda; ne umbuletiyaa ne beetay ta bollaanna aad'd'eedino. 4 Hewaa gishaw, taani hawaadan yaagaaddi; ‹Taani ne sintsappe wora olettaad; giddoppenne, taani ne Geeshsha Golliyaa zaaraade be'ana› yaagaaddi.

5 «Haatsay taw k'ood'iyaa gakkanaw mitteedda; c'iimma abbay taana muukkeedda; abban de'iyaa maataykka ta huup'iyaan s'aas'etteedda. 6 Taani deri baasetteedda sa'aa duge wod'd'aad; biittaaninne Aa kubuwan med'inaw gorddettad. Shin abeet Med'inaa Godaw, ta S'oossaw, neeni ta shemppuwaa c'iimma ollaappe kessaadda.

7 «Taani wode, neena Med'inaa Godaa hassayaadi. Ta woosaykka neekko, ne geeshsha Golliyaa Mak'idasiyaa gakkeedda. 8 Hada eek'atoo goynniyaawaanttu GODAN ammanettiyaawaa aggeeddino. 9 Shin taani galataana new yarshshana; taani shiik'k'eeddawaa ubbaakka gatsana. Ayaw gooppe, atotetsay Med'inaa Godaappe yee» yaageedda.

10 Hewaappe guyye, Med'inaa Goday moliyaa azazina, molii Yoonaasa biittaa bollan c'oosheedda.

3

Yoonaase Nanawe Buussaanne Asaa Nagaraa Paas'etsaa

(3:1-10)

1 Med'inaa Godaa k'aalay laa'entsuwaa Yoonaasakko hawaadan yaagiidde yeedda; 2 «Dendda! He wolk'k'aama katamaa Nanawe ba; taani new odiyaa k'aalaa unttunttoo markkatta» yaageedda.

3 Yoonaasi denddiide, Med'inaa Godaa k'aalaadan Nanawe beedda. Nanawe loytsi wolk'k'aama katamaa; ha gas'aappe ya gas'aa gakkanaw heezzu gallassaa hametisee. 4 Yoonaasi katamaa bi gakkiide, itti gallassaa ogiyaa katamaa giduwaakko hametteedda; hamettiidde, «Oytamu gallassaappe guyye, Nanawe d'ayana» yaagiide awaayeedda.*

5 Yaatina, Nanawe Asay S'oossaa ammaneedda; s'oomaa awaayeedda. Wogaappe k'eera gakkanaw, ubbaykka maak'iyaa mayyeeddino.

6 Oduu Nanawe kaatiyaakko gakkeedda; I bare kawutetsaa araataappe wod'd'iide, kawutetsaa mayuwaa mayyeeddawaakka k'aariide, maak'iyaa mayyiide, bidintsaan utteedda. 7 Yaatide Nanawe asaw hawaadan yaagiide awaayiseedda; «Kaatiyaappene kaatiyaa oosanchchatuwaappe imetteedda azazuwaa maaran, hachcheppe doommiide, asaynne mehii, miizzaynne dorssaykka ubbay ayaanne ins's'arssaani laac'c'oppino; haatsaakka gans's'oppino. 8 Asaykka mehiikka maak'iyaa mayyo; Asay ubbay minisiidde S'oossaakko waasso; barenttu iita ogiyaappenne naak'o oosuwaappekka simmino. 9 Yaatintto ooni erii, S'oossay nuw k'arettiide, nuuni d'ayennaadan, bare wolk'k'aama hank'k'uwaappe simmanenttonne» yaageedda.

10 Unttunttu barenttu iita ogiyaappe simmeeddawaa S'oossay be'eedda wode, unttunttoo k'arettiide, unttunttu bolla ahana geedda iitabaa aggi basheedda.

4

S'oossay Immeedda Maarotaan Yoonaasa Hank'k'uwaa

(4:1-11)

1 Shin hewe Yoonaasa ubbakka nashechibeenna. Hewaa gishaw, I loytsi hank'k'etteedda; 2 Med'inaa Godaa hawaadan yaagiide woosseedda; «Abeet Med'inaa Godaw, taani biro ta gaden de'aadde geeddawe hawaa gidennee? Taani ne sintsappe bak'ataade Tarsseese baanaw elleelleeddawe hawaassa. Neeni k'aretaynne maarotetsay kumeedda S'oossaa gidiyaawaa, hank'k'oo elleellenawaanne aggena siik'uwaan kumeeddawaa, k'ay ahana geedda iitabaakka aggiyaa S'oossaa gidiyaawaa taani kasekka eraad.* 3 Abeet Med'inaa Godaw, ha"i simmi hay hayyanaa taana wod'a; pas'a de'iyaawaappe hayk'k'iyaawe taw lo"a» yaageedda.*

4 Med'inaa Goday Aa hawaadan yaageedda; «Tumu neeni hawoo hank'k'ettanaw bessii?» yaageedda.

5 Yoonaasi katamaappe kesiide beedda; biide katamaappe away doliyaa baggan utteedda. Hewan barew daasiyaa daaseedda, Aa kuwan uttiide, katamaa bolla gakkiyaawaa be'anaw naageedda. 6 Awaa suuluwaappe Yoonaasa ashshana mala, Med'inaa Goday S'oossay itti gosiyaa dolisiide giigisseedda; he gosiyaa haytsaykka Yoonaasa huup'iyaappe bolla baggana kuwaa gidanaadan ootseedda. Yoonaasi he gosiyaa gaasuwaan loytsi nashetteedda. 7 Shin wonttetsa gallassi wontta S'oossay gus'uniyaa giigisseedda; he gus'unii gosiyaa moowaan, gosii meli aggeeda. 8 Away kesso wode, S'oossay michchiyaa c'arkkuwaa away doliyaa baggappe yeddeedda; hewaappe denddeddawaan Yoonaasi labbanana gakkanaw, away Yoonaasa huup'iyaa s'uuggeedda. Yaatina I, «Pas'a de'iyaawaappe hayk'k'iyaawe taw lo"a» yaagiide hayk'k'anaw woosseedda.

9 S'oossay Yoonaasa hawaadan yaageedda; «Tumu neeni ha gosiyaa gishaw hank'k'ettanaw bessii?» yaageedda.

Yoonaasi, «Ee besse; ubbaa hayk'k'ana gakkanaw hank'k'ettanaw besse» yaageedda.

10 Med'inaa Goday Yoonaasa hawaadan yaageedda; «Itti k'amman dolaade, laa"entso k'amma meleedda gosiyaw, neeni an daaburabeenabawunne dichchabeenabaw hawaa keeshshaa k'arettaadda. 11 Ushechchaanne haddirssaa shaakki eribeenna s'eetanne laatamu sha"a asaynne daro mehii Nanawen de'ee. Yaatina taani ha wolk'k'aama katamaw k'arettanaw bessennee?» yaageedda.

* 1:1 2 Kat. 14:25

* 1:17 Mat. 12:40

* 3:4 Mat. 12:41; Luk'. 11:32

* 4:2 Kes. 34:6

* 4:3 1 Kat. 19:4

Mikiyaasa

1

2

3

4

5

6

7

Mikiyaasa Timbbitiyaa

Geluwaa

Timbbitiyaa odiyaa Mikiyaasi Isiyaasa wode de'eedda asaa. I yeletteeddawe gedissa bagga Yihudaa kawutetsaa giddon de'iyaa itti guutsaa gas'are katamaanna. Amoos'i huup'issa kawutetsaa bolla bashshay yaanawaa odeeddawaadan, Mikiyaasikka he gaasotuwaan Yihudaa kawutetsaa bolla bashshay gakkanawaa odeedda. Asay pirddaa geellayiyaa, he sheneyiyaa oosuwaa bolla S'oossay pirddaa ahanawaa minisiide erisseedda. Gidooppenne Mikiyaasa timbbitiyaa k'aalay sintsaappe lo"obatuu yaanaw de'iyaawaa bessiyaa daro malaatatuwaakka gujjiide oyk'k'eedda.

Dummayiide minisi s'eellanaw bessiyaa kifilatuu S'oossaa mooduwaa garssan kumentsaa sa'ay saruwaa demmanawaa (4:1-4); Daawita kawutetsaa turaappe wolk'k'aama kaatii denddiide, asaw saruwaa immanawaa (5:2-4); hewaadankka k'ay Israa'eeliyaan timbbitiyaa odeeddawanttu k'aalay mes's'i itti s'ik'isiyaan kuushettiyaawaa odiyaawantta. He s'ik'isii odiidde, «I nuuppe koyiyaawe: nuuni likkebaa ootsanawaa, keekatetsay kumeedda siik'uwaa bessanawaanne nu S'oossaanna kumentsaa ashkketetsan hamettanawaa» (6:8).

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Goday Bare Asaa Murana 1:1—2:11

Sintsa Hidootaa 2:12-13

S'oossay Iita Kaaletsiyaawanttanne Worddo Nabatuwaa Murana 3:1-12

Ooratsa Israa'eelatin Ooratsa Geeshsha Golliyaa 4:1—5:15

Israa'eeliyaa Naak'uu K'onc'c'ussaa 6:1—7:7

Asay S'oossaakko Simusaa 7:8-20

1

Goday Bare Asaa Murana

(1:1—2:11)

1 Iyo'aataami, Akaazinne Hizk'k'iyaasi kaalli kaalliide Yihudaan kaateteedda wode, Mooresheta katamaa asaa gidiyaa Mikiyaasakko yeedda Med'ina Godaa k'aalay hawaa; I be'eedda sas'ay Samaariyaawaanne Yerusaalamebaa.*

2 Hinttenoo, asaw ubbaw, sisite! K'ay sa'awunne sa'aan de'iyaa ubbaa gede, hawaa sisite! Ubbaa Mooddiyaa Med'ina Goday hintte bolla markkattee; I bare geeshsha Geeshsha Golliyaan hinttewaa haasaye. 3 Be'ite, Med'ina Goday bare de'iyaa geeshsha sa'aappe yee; duge yiide, deretuwaa huup'iyaan hamettee. 4 Eessaa muk'aadday taman seeriyaawaadan, deretuu Aa gediyaappe garssana siilana; unttunttu deriyaappe zanggaaray duge goggiyaa haatsaadan goggana.

5 Hawe ubbay haniyaawe Yaak'ooba zaratuwaa bayzzuwaa gishshaassanne Israa'eeliyaa asaa nagaraa gishshaassa. Yaak'ooba zaratuwaa bayzzoo gaasuwaa gideeddawe oonee? Unttunttu katamaa Samaariyaa gidennee? Yihudaa Asay goyinniyaa d'ok'k'a sa'ay hak'ee? Yerusaalame gidenneeyye? 6 Hewaa diraw, S'oossay hawaadan yaagee; «Taani Samaariyaa, dembban keeleteedda burc'c'e shuchchaanne woyniyaa turaa tokkiyaa sa'aa ootsana. K'ay taani Aa shuchchaa burc'c'iyaa duge zanggaaraw olana; Aa baasuwaakka kalloyana. 7 Aa eek'aa misiletuu ubbay kinchchettana; Aa eek'aa golliyaan ootsiyaa sharmus'atoo imetteedda shaarmus'aa yewuu ubbay taman s'uugettanawaa; taani Aa eek'atuwaa ubbaa d'ayissana. Ayaw gooppe, he yewuu ubbaykka sharmus'iide demmeeddawaa gidiyaa diraw, ikka k'ay simmiide, hara sharmus'aw imettana» yaagee.

Yeekuwaanne Waasuwaa

8 Hewaa diraw, taani yeekkananne waassana; kallo s'iiranne mela gediyaan hamettana; worakanaadan waassana; k'ay sogoniyaadankka aayye gaana. 9 Ayaw gooppe, Samaariyaa madutsay pas'anaw danddayennawaa. He tuggay Yihudaa gadiyaa gakkeedda; k'ay ta Asay de'iyaa Yerusaalame katamaa penggiyaakka mateedda.

10 Gaate kataman de'iyaa nu morkketoo hewaa odoppite; unttunttu sintsan mule yeekkoppite. Beeti-Ofira kataman baanan gonddorettite. 11 Hinttenoo, Shafiira kataman de'iyaawanttoo, kallottiide yeellatiide, omoodoo biite. S'aa'inaana kataman de'iyaawanttu yaappe kesanaw s'alikkino. Beeti-Es'eela katamay yeekku de'iyaasaa gidiyaa diraw, I hinttenttoo attiyaasaa gidanaw danddayenna. 12 Metuu Med'ina Godaappe Yerusaalame pengge gakkanaw yeedda diraw, Marootan de'iyaa asay, «Lo"obay yanddeeshsha!» giide naagiidde daabureedda.

13 Hinttenoo, Laakisha kataman de'iyaawanttoo, gaariyaa goochchiyaa paratuwaa waas'ite. Yerusaalame Asay nagaraa ootsanaadan gaasuwaa gideeddawe hinttena; ayaw gooppe, S'iyoone asaa nagaray koyiro hintte bolla beetteedda. 14 Hewaa diraw, hinttenoo Yihudaa asatoo, hintte biide, Mooresheta-Gaate katamaa asaw imotaa immana. Akiziiba katamaa asaykka Israa'eeliyaa kaatetuwaa c'immiyaawantta gidana.

15 Hinttenoo, Mareesha kataman de'iyaawanttoo, Med'ina Goday hinttena s'ooniyaawaa hintte bolla ahana; bonchchetteedda Israa'eeliyaa kaaletsiyaawanttu Adulaama gonggoluwaan k'osettana. 16 Hinttenoo, Yihudaa asatoo, hintte siik'iyaa naanay hintteppe omoodettiide baanaw de'iyaa diraw, hintte huup'iyaa meedettite; hintte huup'iyaakka ankkuwaa huup'iyaadan bo"ayite.

2

Hiyyeesatuwaa Uk'k'unniyaawanttu
Bollan Gakkanaw De'iyaa Iita Kaac'aa

1 Iitabaa halchchiyaawanttoo, k'ay barenttu hiis'an de'iidde, iitabaa wooti ootsanentto k'oppiyaawantto aayye ana! Wolk'k'ay unttunttu kushiyan de'iyaa diraw, sa'ay wonttiyaa wode, barenttu halchchuwaa poliino. 2 Unttunttu goshsha gadiyaa amottooppe, asaawaa wolk'k'an akki aggiino; golletuwaa koyooppekka akki aggiino. Asaa maataa yed'd'iide, Aa laataa c'oo bonk'k'iino.

3 Hewaa diraw, Med'ina Goday hawaadan yaagee; «Be'ite, taani hintte bollan iitabaa ahanaw halchchay; hewaappe hintte kessi akkanaw danddaykkita. Hewe iita wode gidiyaa diraw, hintte otorettiidde simerettanaw danddaykkita. 4 He gallassi unttunttu hintte bollan leemisi leemisiide k'iliic'ana; k'ay hawaadan yaagi zilaaliidde, hinttena hidoota k'ans's'issana;

«Nuuni ubbaykka ubbaanna d'ayeeddo.

Med'ina Goday nu gadiyaa akkiide,

makkalanchchatoo gishi gishiide,

immi digeedda yaagana» yaagee.

5 Hewaa diraw, gadiyaa es's'an gishiyaa wode, Med'ina Godaa shiik'uwaa giddon ne saamaa kessiyaa itti asaynne de'enna.

6 Asay taana hawaadan yaagee; «Nu bolla timbbitiyaa odoppa. ‹Hawe hawe hintte bolla hanana› giide ooninne haasayanaw koshshenna. Hewaa mala kawushshay nu bolla mulekka yeenna» yaagiino.

7 Taani unttuntta, «Hinttenoo Yaak'ooba zaretoo, ‹Med'ina Godaa Ayyaanay danddayanchchaa gidenneeyye? I hewaa malabaa ootsiiyye?› yaagiide hintte oochchanaw bessii?» yaagaad.

S'oossay hawaadan yaagee; «Suure ogiyaan biyaawanttoo ta k'aalay lo"obaa ootsee gidennee? 8 Shin mata wodiyaappe doommiide, ta Asay ittuu ittuwaa bolla morkkiyaadan denddeedda. Hintte saro asatuwaa mayuwaa, olaa k'ofay mulekka bayinnan ammanettiide aad'd'iyaa asatuwaa mayuwaa k'aari akkiita; 9 ta asaa giddon de'iyaa mac'c'a asatuwaa unttunttu lo"o golliyaappe laaggi kessiita; ta anjjuwaakka unttunttu naanatu bollappe med'inaw akki diggiita. 10 Denddiide biite! Hawe hinttenttoo shemppiyaa sa'aa gidenna. Ayaw gooppe, ha sa'ay tunatetsaappe denddeeddawaan daro bayeedda.

11 «Itti c'immiyaa worddanchchay yiide, ‹Hinttew sintsaappe woyniyaa eessaynne matsoyiyaa ushshay guufettana› yaagiide wordduwaa timbbitiyaa odintto, I hinttenttoo timbbitiyaa odiyaawaa gidana.

Sintsa Hidootaa

(2:12-13)

12 «Hinttenoo, Yaak'ooba zaretoo, taani hinttena ubbaakka shiishshana; taani Israa'eeliyaa asaappe atteedawantta tumuwaappe ubbaakka shiishshana. Dorssatuu kaaluwaan shiik'iyaawaadaninne dorssaa wudii hentsaa gaden shiik'iyaawaadan, taani unttuntta ittippe shiishshaade wotsana. He sa'ay daro asaa shabbaretussan kumana. 13 Unttuntta kessiyaawe unttunttuppe sintsatiide kesana; unttunttukka penggiyaa mentsiide, hewaana kesiide baana. Med'ina Goday bare huup'iyaan unttunttoo kaatiyaa gidiide, unttuntta sintsaw aad'd'iide, unttuntta kaaletsana» yaagee.

3

S'oossay Iitaa Kaaletsiyaawanttanne Worddo Nabatuwaa Murana

(3:1-12)

1 Taani hawaadan yaagaad; «Hinttenoo, Yaak'ooba zaratuwaa kaappatoonne Israa'eeliyaa asaa kaaletsiyaawanttoo, sisite! Hintte suure pirddaa eranaw hinttenttoo bessenneeyye? 2 Hintte lo"uwaa is's'iide, iitaa dosiita. Ta asaappe unttunttu galbbaa k'aariita; unttunttu ashuwaakka unttunttu mek'etsaappe shaakkiita. 3 Hintte ta asaa ashuwaa miita; unttunttu galbbaakka unttunttuppe k'aariita; unttunttu mek'etsaa mentsereetsiide, unttunttu ashuwaakka s'aaruwaan yegganaw mus'iyaawaadan mus'erettiita» yaagaad.

4 He wode unttunttu Med'ina Godaakko waassana, shin I unttunttoo zaarenna; I bare deemuwaa he wode unttunttuppe k'osana; ayaw gooppe, unttunttu iita oosuwaa ootseeddino.

5 Bare asaa wora kaaletsiyaa timbbitiyaa odiyaawanttubaa Med'ina Goday hawaadan yaagee; «Hinttew miyaawaa immiyaa wode, ‹New sa'ay sara› yaagiita; shin hinttena k'uma mizennawaa bolla olaa awaayiita. 6 Hewaa diraw, hinttenttoo gallassay k'amma gidanappe attina, sas'aa be'ikkita; sa'aykka d'umanappe attina, laa"entso murunikkita. Timbbitiyaa odiyaawanttoo away wullina, gallassay d'umana. 7 Sas'aa be'iyaawanttu yeellatana; muruniyaawanttukka kawushshana. S'oossaa mataappe unttunttoo zaaruu bayinna diraw, unttunttu yeellatiide, ubbaykka barenttu doonaa oyk'k'ana» yaagee.

8 Shin taana gidooppe, taani Yaak'ooba zaretoo unttuntta bayzzuwaa, Israa'eeliyaa asaassikka unttunttu nagaraa odana mala, wolk'k'an, Med'ina Godaa Ayyaanan, suure pirddaaninne minotetsan kumaad. 9 Hinttenoo, suure pirddaa is's'iyaanne sitta yewuwaakka dook'k'iyaawanttoo Yaak'ooba zaratuwaa kaappatoonne Israa'eeliyaa asaa mooddiyaawanttoo, hawaa sisite. 10 Hintte S'iyoone katamaa suutsaa gussiide kees's'iita; Yerusaalame katamaakka makkalan kees's'iita. 11 Aa kaappatuu mattaayiyaan pirddiino; Aa k'eesatuu dirgguwaan tamaarisiino; k'ay Aa timbbitiyaa odiyaawanttukka miishshaa k'ans's'ina muruniino. Shin yaatiidekka, «Med'ina Goday nu giddon de'ee gidennee? Nu bolla ayaa iitabaykka yeenna» yaagiide Med'inaa Godaan ammanettiino. 12 Hewaa diraw, hintte gaasuwaan S'iyoone deriyaa shoyk'aadan goshettana; Yerusaalame katamaykka kolettiide ittisaan dooretteedda suuppa shuchchaa gidanawaa. Geeshsha Golliyaa kees'etteedda sa'aykka wora gidanawaa.*

4

Ooratsa Israa'eelattin Ooratsa Geeshsha Golliyaa

(Hos. 4:1—5:15)

1 Wurssetsaa gallassatuwaan Med'ina Godaa Geeshsha Golliyaa kees'etteedda derii deretuwaa ubbaappe d'ok'k'iide beettana; keraa ubbatuwaappekka bollana d'ok'k'u d'ok'k'u gaana. Gadiyaa Asay aakko zattana. 2 Daro kawutetsatuwaa Asay yiide, «Haayite; Med'ina Godaa deriyaa, Yaak'ooba S'oossaa Geeshsha Golliyaa ane pude kesoytte. I koyiyaawaadan nuuni baana mala, I nuuna bare ogiyaa tamaarissana» yaagana. Ayaw gooppe, higgii S'iyooneppe, Med'inaa Godaa k'aalaykka Yerusaalameppe kesana. 3 I daro asatuu gidduwaan pirddana;* haakuwaan de'iyaa mino kawutetsatuwaa palumiyaakka shaakkana. Unttunttu barenttu mashshaa maraashaa, barenttu tooraakka baac'aa kessanaw k'os's'ana; kaatetetsay kawutetsaa bolla mashshaa dentsenna. Hawaappe guyyiyaan, unttunttu ubbaanna olaa timirttiyaa tamaarikkino. 4 Shin Asay ubbay bare woyniyaa turaa kuwaaninne balasiyaa kuwan woppu giide uttana;* ay asaynne unttuntta yashissenna. Ayaw gooppe, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'ina Goday hawaa haasayeedda.

5 Asay ubbay bare Med'inaa Godaa s'oossaa suntsan hamettana; shin nuuni Med'ina Godaa nu S'oossaa suntsan med'ippe med'inaw hamettana.

Israa'eeliyaa Asay Omooduwaappe Simmana

6 Med'ina Goday hawaadan yaagee; «He gallassi taani wobbatuwaa shiishshana; k'ay omooduwaan haako sa'aa beeddawanttanne taani tuggayeeddawanttakka shiishshana. 7 Taani wobbatuwaa wuriidde atteeda atowantta ootsana; k'ay omooduwaan haako sa'aa beeddawanttakka mino kawutetsaa kessana. He wodiyaappe doommaade med'inaa gakkanaw, taani Med'ina Goday S'iyoone Deriyan unttunttu bolla kaatetana» yaagee.

8 Neenoo, Med'ina Godaa asaa wochchiyaa Yerusaalame d'ok'k'a gimbbiyaw, new kase ne mooddiyaa maatay, k'ay Yerusaalame kawutetsaa zaway ubbaykka simmana.

9 Ha"i neeni kooshshaa d'ok'k'u ootsaade waassiyaawenne yeluu oyk'k'eedda mishiratiidan un"etsiyaawe ayaasee? New kaatii bayinna gishshaasseeyye? Woy neena zoriyaawe d'ayeedda diraassee? 10 Hinttenoo, S'iyoone asatoo, yeluu oyk'k'eedda mishiratiidan ooliidde gonddoretitte. Ayaw gooppe, hintte katamaappe kesiyaawe attena; kesiide dembban de'ana; hewaappekka Baabloone baana. Gidooppenne, yan hintte attana; Med'inaa Goday hinttena hintte morkkatuwaa kushiyaappe wozana.

11 Shin ha"i daro kawutetsatuu ne bolla shiik'eeddino; shiik'iide, «Yerusaalame tuno; nu ayifiikka S'iyoone derek'k'o» yaagiino. 12 Shin unttunttu Med'ina Godaa k'ofaa erikkino; Aa halchchuwaakka akeekikkino. Katsaa bukkiyaa uddumaw shiishsheedda mirk'k'iyaadan, Med'ina Goday unttuntta muranaw shiishsheedda.

13 Hinttenoo, Yerusaalame asatoo, denddite; denddiide, hintte morkkatuwaa k'os's'ite. Taani hintte kac'iyaa birataa, hintte k'inc'c'afiliyaakka nahaase ootsana. Hintte daro kawutetsatuwaa kinchchereetsana; unttunttu sugetsan shiishsheeddabaa ubbaa hintte Med'ina Godaw dummayana; hintte, unttunttu ak'uwaakka sa'aa ubbaa Godaw immana yaagee.

5

1 Hinttenoo, Yerusaalame asatoo, hintte olanchchatuwaa shiishshite! Ayaw gooppe, nuuni morkkatuwaan dadetteedda; unttunttukka Israa'eeliyaa kaaletsiyaawaa gappataa gatiman shoc'anaw haniino.

Beeteleheemeppe Kaaletsiyaawe Kesanawe Timbbitiyaan Odetteedda

2 Med'ina Goday hawaadan yaagee; «Neenoo Efiraataa, Beeteleeme katamaw, neeni Yihudaa katamatuwaa giddon guutsaa; shin aw dendduu benippe doommiide, med'inaappe gideeddawe, Israa'eeliyaa asaa mooddiyaawe taw neeppe kesana» yaagee.*

3 Hewaa diraw, yeluwaa oyk'k'ettiyaa mishiratta he na'aa yelana gakkanaw, Med'ina Goday Israa'eeliyaa asaa morkkatuwaa kushiyan aatsiide immana. Hewaappe guyyiyaan, omooduwaan de'iyaa Aa ishatuu simmiide, barenttu asaana walakettana. 4 I yaana; Med'ina Godaa minotetsan, Med'ina Godaa bare S'oossaa suntsaa gitatetsan bare asaa heemmana. I sa'aa gas'aa gakkanaw wolk'k'aama gidiyaa diraw, unttunttu sarotetsaan de'ana. 5 I unttunttoo sarotetsaa gidanawaa.

Med'ina Goday Israa'eeliyaa Asaa
Ashshananne Unttunttu Morkketuwaakka D'ayissana

Asoore gadiyaa asatuu nu gadiyaa woraajjiyaa wodenne nu geessuwaakka yederssiide geliyaa wode, nuuni asaa heemmanawunne kaaletsanaw gidiyaanne gidiide palahiyaa asaa dentsiide, unttunttunna olaa gakettana. 6 Unttunttu Asoore gadiyaa olan s'oonana; k'ay he gadiyaan de'iyaa Naamiruudi kees's'eedda gadiyaa mooddana. Asoore gadiyaa asatuu nu gadiyaa woraajjiyaa wodenne nu zawaakka yed'd'iyaa wode, nu gadiyaa mooddiyaawe nuuna unttunttuppe ashshana.*

7 Yaak'ooba zaratuu atiyaawanttu daro gade asaa giddon Med'ina Goday kiitteedda c'okkuwaa malanne maataa bollan wod'd'iyaa puusiyaa mala gidanawaa. C'okkuunne puusi yaanaw asaa azazuwaa naagennawaadan, Israa'eeliyaa asaykka Med'ina Godaappe attina, asaa naagenna. 8 Yaak'ooba zaratuu atiyaawanttu kawutetsatuwaa giddon, daro asaa giddon, bazzuwaa do'atuwaa giddon de'iyaa gaammuwaa malanne dorssaa wudiyaa giddon de'iyaa wodalla gaammuwaa mala gidanawaa. I hewaana kantsiyaa wode yereretteenne mentsereetsee; ooninne ashshanaw danddayenna. 9 Ne kushii neenana ek'ettiyaawanttu bolla denddana; ne morkketuu ubbaykka d'ayana.

10 Med'ina Goday hawaadan yaagee; «He gallassi taani ne paratuwaa ne giddoppe d'ayissana; ne paraa gaaretuwaakka mentsereetsana. 11 Taani ne gadiyaa katamatuwaa d'ayissana; ne geessuwaakka ubbaa laalana. 12 K'ay ne kaayuwaa taani d'ayissana; muruniyaawanttukka hawaappe sintsanaw ne giddon de'ikkino. 13 Taani ne eek'aa misiletuwaanne ne goyinnanaw esseedda shuchchatuwaa ne giddoppe d'ayissana; hawaappe sintsanaw neeni ne kushiyan med'd'eeddabaw goyinnakka. 14 Taani Asheero giyaa s'oossatti misiliyaa ne giddoppe d'ok'ollana; ne katamatuwaakka d'ayissana. 15 Taw azazettibeena kawutetsatuwaa bolla yiluwaaninne hank'k'uwaan taani haluwaa kesana» yaagee.

6

Israa'eeliyaa Naak'uu K'onc'c'ussaa

(6:1—7:7)

1 Med'ina Goday Israa'eeliyaa asaana mootettiyaawaa sisite.

«Dendda! Denddaade d'ok'k'a deretuwaa sintsan pirddetta; neeni giyaawaa deretuukka sisino. 2 Hinttenoo deretoo, hinttenoo, sa'ay ek'k'eedda mino baasotoo, Med'ina Goday mootiyaa mootuwaa sisite. Med'ina Goday bare asaana mootettee; Israa'eeliyaa asaana I palumettee.»

3 Med'ina Goday unttuntta hawaadan yaagee; «Ta asaw, taani hinttena waataadditaa? Taani hinttenttoo waanaade tookuwaa gidaadditaa? Ane taw odite! 4 Taani hinttena Gibs'e gadiyaappe kessaad; k'ay hinttena ayiletetsaappe wozaad. Hinttena kaaletsana mala Musa, Aaroonanne Miiriyaamo hinttew kiittaad.* 5 Ta asaw, Moo'aaba Kaatiyaa Baalaak'i halchcheeddawaanne Bi'oora na'ay Balaami aw zaareeddawaa hassaya. Shiis'ima giyaa saappe Gelggali neeni biyaa wode, ogiyaan haneeddawaa ane hassaya. Hewaa hassayooppe, taani Med'inaa Goday neena ashshanaw ootseedda oosuwaa neeni akeekana» yaagee.*

Med'ina Goday Bare Asaappe Koyyiyaawaa

6 Med'inaa Godaa, d'ok'k'a sa'aan de'iyaa S'oossaa sintsan goyinnanaw yaadde taani ayaa akkaade shiik'oo? Aw s'uugettiyaa yarshshuwaa gidana mala, itti laytsaa gideedda korumatuwaa akkaade, Aa sintsa yooshsha? 7 Med'inaa Goday sha"a dorssaa orggetuwaan woy tammu sha"a shaafatuwaan de'iyaa haatsaa keeshshaa wogaraa zayitiyaan nashettanddee? Ta naak'uwaa diraw, ta bayira na'aa, ta shemppuwaa nagaraa gishshawukka ta yeluwaa immooshsha?

8 Hay asaw, Med'ina Goday new lo"obaa odi wotseeddattee. Med'ina Goday neeppe koyiyaawe ayee gooppe, neeni suurebaa ootsanawaa, aggena siik'uwaa bessanawaanne ashkketetsan ne S'oossaanna hamettanawaa.

9 Med'ina Godaw yayyiyaawe aad'd'eeda eratetsaa. Yerusaalame katamaa asaa S'oossay hawaadan yaagee; «Murana gatimaanne he gatimaa giigisseeddawekka oonentto akeekite. 10 Nagaranchchaa golliyaan de'iyaa nagaran shiishsheedda shaluwaanne ta is's'iyaa worddo makkiyaa miishshatuwaa taani doganeeyye? 11 Yaatina, ha worddo miizaanan likkiyaawaanne worddo miishshan makkiyaa asaa nagaraa taani waataade atto gaanaw danddayayitaa? 12 He katamaa duretuu makkalan kumeeddawantta; aan de'iyaa Asay ubbay wordduwaa. Unttunttu doonaa giddon de'iyaa unttunttu ins's'arssaykka bare huup'iyaw geella.

13 «Hewaa diraw, taani hintte nagaraa gaasuwaan hinttena d'ayissanawunne digganaw denddaad. 14 Hintte maana, shin kallikkita; nafisaykka hintteppe duus's'enna. Hintte buuriide shiishshana, shin hinttenttoo dagattenna; hintte dagayeeddawaakka taani olaa yeddaade d'ayissana. 15 Hintte katsaa zerana, shin gakkina c'akkikkita; wogaraa teeraa gum"ana, shin he zayitiyaa okettikkita; woyniyaa teeraakka hintte gum"ana, shin Aa eessaa ushikkita. 16 Hintte Kaatiyaa Omira wogaa, Aa na'aa Kaatiyaa Akaaba golle iita oosuwaanne unttunttu zoriyaa kaalleedda diraw, taani hinttena d'ayissana; taani hinttena Asay ubbay boriyaabaa ootsana. Asay ubbay hinttena shek'k'iyaa shek'aakka hintte tookkana» yaagee.*

7

Israa'eeliyaa Asaa Tunatetsaa

1 Aayye ana taanoo! Taani teeray mas'etti wuri kichchina yiide, woyniyaa turaappenne balasiyaa mitsaappe bare amotteeddawaa demmanaw danddayibeenna koshatteedda bitaniyaa mala gida kichchaad. 2 S'oossaa dosiyaa keeka Asay gadiyaan mulekka baawa; asaa garssan suure Asay d'ayeedda. Asay ubbay asaa suutsaa gussanaw zuggiid naagee; k'ay ubbaykka bare ishaa gitiyaan oyk'k'anaw kaallee. 3 Unttunttu kushetuu laa"uukka iitabaa ootsanaw loohi utteeddino. Kaappuunne daannay mattaayiyaa oochchiino; wolk'k'aama asatuu barenttu amotteeddawaa odiino; unttunttu ubbaykka ittippe iitaa ootsiino. 4 Unttunttu garssan ebelo keeka giyaawe aguntsa mala; k'ay ebelo suure giyaawe gom"oriyaa mala. S'oossay timbbitiyaa odiyaawanttu baggana odeeddawaadan, I bare asaa muriyaa gallassay gakkeedda; unttunttu shabbirettiyaa wodiikka ha"a.

5 Ne shooruwaa ammanoppa; ne laggiyaakka ammanettoppa. Neeni k'oommaade ak'iyaa ne machchattiwukka odiyaawaakka akeekaade oda. 6 Ayaw gooppe, na'ay bare aawuwaa kad'ee; naatta bare daay bolla, na'aa machchatakka bare bollotatti bolla denddino; aawoo aawuu soo Asay morkke gidee.*

7 Shin taana gidooppe, taani hidootaan Med'ina Godaa s'eellashshana; taana ashshiyaa S'oossaa taani naagashshana; ta S'oossay tawaa sisana.

Asay S'oossaakko Simusaa

(7:8-20)

8 Ta morkkiyaw, ta metuwaan nashettoppa. Taani kunddooppekka denddana; taani d'uman uttooppekka, Med'ina Goday taw poo'ana. 9 Taani S'oossaa naak'k'aad; hewaa diraw, I taw mootettiide, ta pirddaa kessana gakkanaw, taani Aa hank'k'uwaa danddayana. I taana poo'uwaa kessana; taanikka I ashshiyaa ashshuwaa be'ana. 10 He wode ta morkkiikka be'ana; k'ay taana, «Med'ina Goday ne S'oossay hak'an de'ii?» yaagi yaagi k'iliic'iyaawe yeellaa mayyana; I ogiyaan de'iyaa urk'k'aadan yed'ettishinkka taani ta ayifiyaan be'ana.

11 Hinttenoo, Israa'eeliyaa asatoo, hintte katamaa gimbbiyaa dirssatuu direttiyaa gallassay yaana; he gallassi hintte zawaykka aakkana. 12 He gallassi hintte Asay hinttekko simmana. Unttunttu Asoore gadiyaappe, Gibs'e katamatuwaappe, Efiraas'iisa Shaafaa heeraan de'iyaa sa'atuwaappenne k'ay haako san de'iyaa abbatuwaa doonaappenne d'ok'k'a deretuwaappe hinttekko simmana. 13 Shin biittay aan de'iyaa asaa iitatetsaa gaasuwaan Asay bayinna mela gidana.

Med'ina Goday Israa'eeliyaw K'aretteedda K'aretaa

14 Neeni ne asaa, aradda biittay yuushshuwaan de'iyaa bazzuwaan barekka de'iyaa ne buzo dorssaa wudiyaa ne gatiman heemma. Unttunttu kasewaadankka Baasaaneninne Gala'aaden heemettino.

15 Med'ina Goday, «Hintte Gibs'e gadiyaappe keseedda wodiyaadan, taani hinttena maalalissiyaabaa bessana» yaagee.

16 Kawutetsatuu ubbay hewaa be'iide yeellatana; unttunttu wolk'k'aykka hada gidiyaa diraw, unttunttu yeellatiide, barenttu doonaa oyk'k'ana; unttunttu haytsaykka tullana. 17 Unttunttu shooshshaadan, biittaa laac'c'ana; sa'aanna tiraan gooshettiyaa med'etatuwaadan kokkoriidde, barenttu geessuwaappe kesana. Wolk'k'aama dagamaan Med'ina Godaakko, nu S'oossaakko, simmana; unttunttu neena yayyiidde de'ana.

18 Naak'uwaa atto yaagiyaawe, bare asaa atteedawanttu makkalaa paydennawe ne mala S'oossay oonee? Neeni hank'k'uu hank'k'oshin, med'inaw de'a aggakka; ayaw gooppe, neeni ne asaw ne aggena siik'uwaa bessiyaawan nashettaasa. 19 Neeni nuw k'aykka k'arettana; nu naak'uwaa ne gediyaan yed'd'ana; ee nu nagaraakka abbaa c'iimmuwaan olana. 20 Neeni benippekka doommaade nu mayzza aawaatoo geppaade c'aak'k'eeddawaadan, Abrahaamanne Yaak'ooba zare gideedda ne asaw ne ammanettiyaawaanne ne aggena siik'uwaa bessana.

* 1:1 2 Kat. 15:32—16:20; 18:1—20:21; 2 Od. 27:1-7; 28:1—32:33

* 3:12 Erm. 26:18

* 4:3 Iyu. 3:10

* 4:4 Sof. 3:10

* 5:2 Mat. 2:6; Yoh. 7:42

* 5:6 Dom. 10:8-11

* 6:4 Kes. 4:10-16; 12:50-51; 15:20

* 6:5 Pay. 22:2—24:25; Iya. 3:1—4:19

* 6:16 1 Kat. 16:23-34; 21:25-26

* 7:6 Mat. 10:35-36; Luk'. 12:53

Naahooma

1

2

3

Naahooma Timbbitiyaa

Geluwaa

Naahooma Giyaa Suntsaa Biletsay, «S'oossay Mintsetsiyaawaa giyaawaa.» Naahooma mas'aafay benippe doommiide Israa'eeliyaw morkke gidiide de'eedda Asoore Kawutetsaa waanna katamaa Nanawe kunddetsaa nashshechchaa gis'imiyaan odee. Mek'etsaa iitanne otoranchcha gideedda Nanawe katamay, Yesuusa yeletaappe kase laappuntsa s'eetu laytsaa wurssetsan olan bayeedda. Hewekka mek'etsaa iitanne otoranchcha asaa bolla S'oossay wooti pirddintto bessee.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Yashshiyaa S'oossaa Hank'k'uwaa 1:1-6

Asoora Bolla Aad'd'eedda Pirdday Israa'eeliyaa Asaw Hidoota Beetiseedda 1:7-15

Asoora Huup'e Katamaa Nanawe Bayetsaa 2:1—3:19

1

Yashshiyaa S'oossaa Hank'k'uwaa

(1:1-6)

1 Elk'k'oosha geetettiyaa saan de'iyaa Nahoome Nanawe bolla S'oossaappe akkeedda kiitaynne be'eedda sas'aa mas'aafay hawaa.*

Nanawe Bollan S'oossay Hank'k'etteedda Hank'k'uwaa

2 Med'inaa Goday k'anaatiyaanne haluwaa kessiyaa S'oossaa; Med'inaa Goday haluwaa kessiyaawaanne hank'k'uwaan kumeeddawaa; Med'inaa Goday barenanna ek'ettiyaawanttoo haluwaa kesee; k'ay bare morkkatuwaa muranaw bare hank'k'uwaa giigissi wotseedda. 3 Med'inaa Goday hank'k'ettanaw elleellenna; wolk'k'aykka aawe wolk'k'aama; I bayzzanchchaa ayaa gidooppenne, murenaan aggena.

Med'inaa Godaw gotuwaaninne beetaa giddon ogii de'ee; shaariikka Aa gedii yed'd'ina denddiyaa baana. 4 I abbaa seeriide melissee; shaafatuwaa ubbaakka toyissee. Baasaaneninne K'armmeloosan de'iyaa mitsatuunne maatatuu shulliino. Liibaanoosa c'iishshaykka k'ok'k'ofettee. 5 Aa sintsan deretuu k'aas's'iino; zoozetuukka siiliino. I k'onc'c'iyaa wode biittay sa'ay k'aas's'ana; sa'aan de'iyaabay ubbaykka kokkorana. 6 Aa hank'k'uwaa sintsan ek'k'anawe oonee? Aa hank'k'uwaa suuluwaakka danddayanawe oonee? Aa hank'k'uu tamaadan bukkiyaa wode, zaallatuu za"iide p'alk'k'ettiino.

Asoore Bolla Aad'd'eedda Pirdday
Israa'eeliyaa Asaw Hidootaa Beetiseedda

(1:7-15)

7 Med'inaa Goday keeka; metuwaa gallassikka bak'ati attiyaasaa; I barekko bak'ati attanaw koyyiyaawantta eree. 8 Shin I bare morkkatuwaa di'uwaan muukissiide d'ayissana; barenana ek'ettiyaawanttakka d'umaw yederssana.

9 Hintte Med'inaa Godaa bolla mak'k'ettiyaawe I ayee? I hinttena ubbaanna d'ayissana; laa"entsuwaa d'ayissanaw denddenna. 10 Hinttenttu, bas's'ibaletteedda aguntsa malatuu, k'ay ushiide matsotteeddawaadan ganddigaariyaawanttuu, mela utulaadan taman s'uugetti d'ayana. 11 Nanawee, Med'inaa Godaa bolla iitabaa k'oppiyaawe, iita zoriyaa zoriyaawe ne giddoppe keseedda.

12 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Nanawetuu minonne c'ora gidooppekka, d'ok'olettiide d'ayana. Yihudaa asaw, taani hinttena kase tuggayaad; shin hawaappe sintsanaw tuggayikke. 13 Ha"i taani Asooretuwaa morgge mitsaa hintte morggiyaappe mentsana; hintte uk'k'unna k'ashuwaakka taani duuseretsana» yaagee.

14 Nanawee, Med'inaa Goday ne bolla pirddeedda pirdday hawaadan yaagiyaawaa; «Hawaappe sintsanaw ne suntsaa s'eesissiyaa zeretsay new de'enna. Ne s'oossatuwaa golliyaan de'iyaa misiletuwaanne eek'atuwaa taani d'ayissana. Neeni dambbennawaa gideedda diraw, taani ne duufuwaa bookkana» yaagiyaawaa.

15 Be'ite, itti kiitetteeddawe lo"o mishiraachchuwaa odiiddinne sarotetsaa awaayiidde, d'ok'k'a deretuwaa bollana gakkeedda. Hinttenoo, Yihudaa asatoo, hinttena d'ayissiyaa morkketuu ubbaanna d'ayeeddino; unttunttu laa"entso hintte biittaa woraajjikkino. Hewaa diraw, hintte baalatuwaa bonchchite; hintte shiik'k'eeddawaakka gatsite.*

2

Asoora Huup'e Katamaa Nanawe Bayetsaa

(2:1—3:19)

1 Neenoo Nanawe katamaw, d'ayssiyaabay yeedda! Hewaa diraw, ne geessuwaa naaga; ne ogiyaakka wochcha; ne danc'c'uwaa minisa; ne wolk'k'aakka loytsa minisa.

2 D'ayssiyaawanttu, Israa'eeliyaa asaanne woyniyaa turaa d'ayissooppekka, Med'inaa Goday Israa'eeliyaa bonchchuwaanne Yaak'ooba bonchchuwaa zaarana.

3 Olanchchatuwaa gonddallatuu zo'o; olanchchatuukka zo'o mayuwaa mayyeeddino. Unttunttu olaw giigiyaa wode, paraa gaaretuwaa biratay tamaa lac'uwaadan p'olk'k'u giino; unttunttu barenttu tooraa toomaakka giigiseeddino. 4 Paraa gaaretuu ogiyaan andaraasuwaa kinchchiino; unttunttu yaanne haanne jaamiidde, katamaa ogiyaan yuuyyiino. K'ay unttunttu lac'uu poddu giyaa s'omppiyaa malatiino; walk'k'antsaadankka elleelliino. 5 I bare olaa kaappatuwaa s'eesiide shiishshee; shin Aa kaappatuu hamettiidde d'ubettiino. Unttunttu katamaa gimbbiyaa dirssaakko elleelliino; unttuntta morkkatuwaa k'ohuwaappe naagiyaa wolk'k'aama gonddallii giigeedda. 6 Shaafaa baggana de'iyaa katamaa dirssaa penggetuu dooyetteeddino; kaatiyaa golliikka shabbiretteedda. 7 Katamata omoodettaade baaddu; izi mac'c'a k'oomatuukka kayyottiidde, harap'p'etuwaadan waassiino; barenttu tiraakka bak'k'iino.

8 Dagatti utteedda haatsay poki bessina goggiyaawaadan, Nanawe Asay katamaappe bak'atana. Asay unttunttu bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, «Ek'k'ite; ek'k'ite!» yaagiide s'eesana; shin ooninne guyye s'eellenna. 9 He katamaa ak'oo, aan minjjetteedda bonchcho miishshaassikka paydu baawa. Hewaa diraw, he biraa bonk'k'ite! He work'k'aakka k'ay bonk'k'ite!

10 Nanawe katamay mela gideedda; k'ay oniide bayeedda! Asaa wozanay yashshan siileedda; gaaduukka kokkoreedda; asaa ubbaa s'eessay gaji gajeedda; som"iikka bullatteedda! 11 Gaammatuwaa geessuwaa mala, wodalla gaammatuu de'iyaasaa malanne attumanne mac'c'a gaammatuu barenttu maratuwaanna unttunttu yashissiyaawe bayinnan, yuuyyiyaa wora mala gideedda Nanawe katamay ha"i hak'an de'ii? 12 Gaammuu bare maratoo gidiyaabaa oyk'k'eedda; mac'c'a gaammattissikka mentsereetsiide immeedda. Bare geessuwaa haassi oyk'k'eeddawan, bare gonggoluwaakka haassi aheedda ashuwaan kuntseedda.

13 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Be'a, taani ne bollan denddaad! Taani ne paraa gaaretuwaa taman s'uuggana; ne wodalla gaammatuwaakka mashshay maana. Neeni haasayiyaawaa taani biittaa ubbaappe d'ayissana; new kiitettiyawanttu k'aalaykka laa"entso mulekka sisettenna» yaagee.

3

Nanawe Katamattiw Aayye Ana!

1 Daro asaa suutsaa gusseedda Nanawe katamatiw aayyeero! Wordduu izin kumi utteedda. Iza wolk'k'aan akkeeddanne bonk'k'eedda duretaw paydu baawa. 2 Nanawe katamatin lissuwaa arppeelluu, paraa gaariyaa gediyaa guntsay, paratuwaa anddaraasuunne paraa gaaretuwaa gufay sisettee. 3 Paraa asatuu ne bolla yeeddino; mashshay p'oolup'oolee; tooratuukka p'ooliino. Daro Asay hayk'k'eedda! Anhay anhaa bolla dooretteedda! Hayk'k'eeddabaw payduu baawa! Hewaanna aad'd'iidde biyaa asaykka anhaan d'ubettee. 4 Hawe ubbay haneeddawe zaway baynna Nanawe c'aaratetsaa gaasuwaana. Iza c'ora murunoo aatto; kawutetsatuwaa bare c'aaratetsaan, asaakka bare murunuwaan ayileyaaddu.

5 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, «Be'a, taani ne bollan denddaad! Taani ne mayuwaa ne bollappe k'aarana; ne kalluwaa gade asaa, ne pokkuwaakka kawutetsatuwaa bessana. 6 Taani neena pituwaa oliyaa sa'aa kessana; taani neena kad'ana; k'ay Asay ubbay neenan k'iliic'iyaawaa ootsana. 7 Neena be'iyaa ubbay neeppe shel"i giide, ‹Be'ite, Nanawe katamata mela gidaaddu. Iziw kayyottiyaawe oonee? Izo mintsetsiyaawekka hak'appe beettanddeeshsha!› yaagana» yaagee.

8 Neenoo Nanawe katamatee, neeni Teebiso giyaa Gibs'e katamattippe daray? Izo Nayle Shaafay dooddi wotseedda. Shaafay iziw te"iyaa gimbbiyaa; haatsatuukka iziw dirssaa. 9 Top'p'iinne Gibs'e iziw zaway bayinna wolk'k'aa; Puus'enne Liibii izo maaddiyaawantta. 10 Gidooppenne, iza omoodettaade baaddu; izin de'iyaa guutsaa naanaykka daras'ettiide, ogiyaa gas'an ubbaan kunddeeddino. Izi bonchchetteedda asatuwaa bollan saamay yegetteedda; izi wolk'k'aama asatuu ubbaykka santsalatan k'ashetteeddino.

11 Neenoo Nanawe katamatee, neeni k'ay matsottiide ganddigaariyaa asaadan hanana. Ne morkkatuwaa sintsaappe k'osettaade attiyaasaa neeni koyana. 12 Ne geesatuu ubbay koyiro teereedda teeray gawuc'eteedda balasiyaa mitsatuwaa mala; he balasiyaa mitsaa k'aatsiyaa wode, teeray miyaawoo doonaan wod'd'ee. 13 Be'a, ne olanchchatuu ubbay mac'c'a asaa mala. Ne zawaa penggetuukka ne morkketoo aakkiide dooyetteeddino; gorddiyaa mitsaakka tamay mi diggeedda.

14 Ne morkketuu neena dooddiide un"etsiyaa wode ushanaw haatsaa tikka. Ne geessuwaakka minisa; urk'k'aa yed'd'a; aappe s'uubiyaa med'd'iyaa miishshan s'uubiyaa giigissa. 15 Neena yaan tamay maana; boolii katsaa miyaawaadan, neena mashshaan k'ans's'ereetsana.

Neeni booliyaadan dara; booliyaawaadankka c'oratta. 16 Neeni ne zal"anchchatuwaa saluwaa s'oolinttetuwaappe aatsaade c'orayaadda. Shin hewanttu ubbay booliyaadan ubbabaa mi diggiide, paalli d'ayana. 17 Ne kaappatuunne maatay de'iyaawanttu, meego gallassi dirssaa bollan uttiide, away kesiyaa wode paalli d'ayiyaa booletuwaa mala; unttunttu beedda saakka eriyaawe baawa.

18 Neenoo Asoore kaatew, ne hentsanchchatuu gem"isheeddino; ne bonchchetteedda asatuukka geerotteeddino. Ne Asay deretuwaa bollan laaletteedda; unttuntta shiishshiyaawekka baawa. 19 Ne me'uu koolettenna; ne madutsaykka pas'enna. Nebaa siseedda ubbay nashettiide, kushiyaa bak'k'ana. Ayaw gooppe, ne zaway bayinna iitatetsaappe kessi akkeedda Asay mulekka baawa.

* 1:1 Isa. 10:5-34; 14:24-27; Sof. 2:13-15

* 1:15 Isa. 52:7

Imbbaak'ooma

1

2

3

Imbbaak'ooma Timbbitiyaa

Geluwaa

Timbbitiyaa odiyaa Imbbaak'oomaw timbbitiyaa k'aalay yeeddawe Baabloonatuu darii minneedda wodiyaan, Kiristtoosa yeletaappe kase, laappuntsa s'eetu laytsaa wurssetsaana. Ha mek'etsaa iita asatuu ootsiidde de'iyaa sugetsaa oosuwaan Imbbaak'oomi loytsi daro un"etteedda diraw, «Yaatina hawantta makkalanchchatuwaa woota c'o"u gaade s'eellay? Nagaranchchatuu bareppe s'illuwaa dariyaawantta d'ayissanaw denddiyaa wode, ayaw c'o"u gaad?» yaagiide S'oossaa oochcheedda (1:13). S'oossay aw zaaruwaa immiidde, «Taani ubbabaakka ta wodiyaan ootsay» yaagi zaareeddawaappe guyyiyaan, hewe gakkanaw, «S'illuu ammanuwaan de'uwaa demmee» yaageedda (2:4).

Mas'aafaw attiyaa kifilii makkalanchchatuwaa bollan gakkiyaa bashshaabaw odetteedda timbbitiyaa gidishina, wurssetsaa heeraan S'oossaa gitatetsaabaanne ha gis'imiyaa s'aafeedda bitaniyaa ammanuwaa minotetsaabaa k'onc'c'issiyaa mazamurii de'ee.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Imbbaak'ooma Maganaanne Godaa Zaaruwaa 1:1—2:4

Nagaranchchatuwaa Bolla Aad'd'eedda Pirddaa 2:5-20

Imbbak'ooma Woosaa 3:1-19

1

Imbbaak'ooma Maganaanne Godaa Zaaruwaa

(1:1—2:4)

1 Timbbitiyaa odiyaa Imbbaak'oomaw Med'ina Goday sas'aan immeedda kiitay hawaa.

Imbbaak'oomi Suure Pirdday
D'ayeeddawaa Med'ina Godaw Maganneedda

2 Imbbaak'oome, «Abeet Med'ina Godaw, neeni maaddanaadan taani s'eesiyaa wode, awude gakkanaw sisennan is's'ay? K'ay taani makkalaw new waassiyaa wode, awude gakkanaw ashshenan is's'ay? 3 Ha naak'uwaanne bayzzuwaa taana ayaw bessay? Makkalaanne bashshaa s'eellaadde neeni ayaw c'o"u gaade danddayay? Wad'etaynne ooshay biittaa ubbaan dareedda. 4 Hewaa diraw, higgii leppeedda; tumuu kesi erenna. K'ay nagaranchchatuu s'illo asatuwaa dooddi oyk'k'eedda diraw, pirdday geellattee» yaageedda.

Med'ina Goday Imbbaak'oomaw Immeedda Zaaruwaa

5 S'oossay zaariide, «Hintte yuushshuwaan de'iyaa kawutetsaa s'eelliide maalaalettite! Ayaw gooppe, hinttew odinttokka hintte ammanenna oosuwaa taani hintte wodiyaan ootsana hanay.* 6 Taani Baabloonawetuwaa, he mek'etsi bayinna dirbbiyaa asatuwaa dentsay. Unttunttu barenttubaa gidenna biittaa oliide oyk'k'anaw biittaa ubbaan yuuyyiino.* 7 Unttunttu yashissiyaawanttanne dagantsiyaawantta. Unttunttu pirddaynne bonchchuu unttunttuppe kesee. 8 Unttunttu paratuu maahetuwaappekka aad'd'eedda dirbbiyaanne omarssa okoratuwaappekka aad'd'eedda iita. Unttunttu paraa asatuu piriis'iidde, haako saappe yiino; unttunttu arggantsay ayentto oyk'k'anaw paalliyaawaadan paalliino. 9 Unttunttu olanchchatuu ubbay makkalaabaa ootsanaw bazzo c'arkkuwaadan c'arkkiide yiino. Asaa omoodiide, shafiyaadan shiishshiino. 10 Unttunttu kaatetuwaa bolla k'iliic'iino; mooddiyaawanttakka miichchaa kessiino; k'ay shuchchaan diretteedda geessatuwaa ubbaan unttunttu miic'c'iino. He geessotuwaa omooddanaw unttunttu lank'k'iyaan biittaa keeliino. 11 Hewaappe guyyiyaan, unttunttu c'arkkuwaadan aad'ana. He naak'k'iyaawanttoo unttunttu wolk'k'ay unttunttu s'oossaa» yaageedda.

Imbbaak'oomi Laa"entsuwaakka S'oossaw Maganneedda

12 Abeet Med'ina Godaw, ta S'oossaw, ta Geeshshaw, neeni med'inaappe doommaade de'iyaa Med'ina Godaa gidikkii? Neeni nu Zaallaa gidiyaa diraw, nuuni hayk'k'okko. Abeet S'oossaw, Baabloonawetuwaa nu bolla pirddaa polanaadan, neeni dentsaade wolk'k'aakka unttunttoo immaadda. 13 Ne ayifetuu daro geeshsha gidiyaa diraw, iitabaa s'eellanaw dosikkino; iitabay oosettiyaa wode be'aadde c'o"u gaanaw danddayakka. Yaatina, ha c'immiyaawantta ayaw c'o"u gaade s'eellay? Nagaranchchatuu bareppe s'illiyaa asatuwaa mittiyaa wode ayaw c'o"u gay?

14 Neeni asaa abbaa moletuwaadan, kaaletsiyaawe unttunttoo bayinna tiraan gooshettiyaa med'etatuwaadan ootsaadda. 15 Baabloonawetu gadiyaa asaa ubbaa k'ap'iyaan k'oriide kessana; unttunttu unttuntta barenttu k'eeri gitiyaan oyk'k'ana; k'aykka unttunttu unttuntta barenttu wogga gitiyaan buuriide shiishshana; yaatiide unttunttu nashettananne hashshu gaana. 16 Hewaa diraw, unttunttu barenttu k'eera gitiyaw yarshshiino; barenttu wogga gitiyaw is'aanaa c'uwayiino. Ayaw gooppe, unttunttu ishaluwaan de'iyaawenne mal"uwaa miyaawe he gitetuwaa wolk'k'aanna. 17 Yaatina, unttunttu barenttu gitiyaa k'ok'k'ofiide kawutetsatuwaa ubbaa wode k'areti bayinnan wod'iide de'anee?

2

1 Wochchiyaa adussa gimbbiyaa bolla kesa ek'k'aade taani naagana. He sa'aan S'oossay taana giyaabaanne ta maganaw I immiyaa zaaruwaa sisanaw s'eellashshana.

Med'ina Goday Imbbaak'oomaw
Immeedda Laa"entso Zaaruwaa

2 Med'ina Goday taw zaariide, «Wos's'iyaa uraykka nabbabana mala, masetteedda shuchchaa bolla taani new k'onc'c'issiyaa sas'aa ordduwaan s'aafa. 3 Ayaw gooppe, sas'aan beetteeddawe bare keeretteedda wodiyaa naagee. He sas'ay polettiyaa wodii ellekka gakkanawaa; wordduwaa gidiide de'enna. Takkiyaabaa malatinttokka naaga; ayaw gooppe, I tumuwaappe yaana; gam"enna.*

4 «Be'a, I otoretteedda; Aa k'ofa ubbaykka suure gidenna; shin s'illuu bare ammanuwaan de'ana.»*

Nagaranchchatuwaa Bollaa Aad'd'eedda Pirddaa

(2:5-20)

5 Duretetsay asaa c'immee; otoranchcha asaw shemppo baawa. I duufuwaadan yora gidiyaa dirawunne hayk'k'uwaadan kalli erenna asaa gidiyaa diraw, kawutetsatuwaa ubbaa barew shiishshee; asaa ubbaakka barew omoodee.

6 «Asay barentta omoodeeddawantta, ‹Barewaa gidenna miishshaa shiishshiide dagayiyaawoonne ac'uwaa asaappe wolk'k'an akkeedda mas'uwaan durettiyaawoo aayyero! Hawe hawaadan haniidde, awude gakkanaw de'anee?› yaagi k'iliic'ananne toochchana. 7 Neeni unttunttoo tal"eedda asatuu ne akeekenan ne bolla denddiide, neena kokkorssana. Hewaappe guyyiyaan, unttunttu ne mas'uwaa ubbaa bonk'k'anawantta. 8 Neeni c'ora yaraa mas'uwaa bonk'k'eedda diraw, unttunttuppe atteeddawanttu ne mas'uwaa bonk'k'anawantta. Ayaw gooppe, ne daro asaa suutsaa gussaadda; k'ay sa'aa ubbaan, katamatuwaa bollanne unttunttun asaa bollakka sugetsaa oosuwaa ootsaadda.

9 «Metuu neena gakkennaadan, ne golliyaa d'ok'k'asaan kees's'anaw naak'uwaan miishshaa shiishshiyaawoo, new aayyero! 10 Daro asaa ne genaade d'ayisseeddawaa gaasuwaan ne soo asaa kawushshaadda; neeni ne bolla bayetsaa ahaada. 11 Haray atto ne golliyaa gimbbiyaa shuchchaykka ne bolla waassana; tuusatuukka waasuwaa allanawantta.

12 «Katamaa makkalan baasiide, asaa suutsan kees's'iyaawanttoo, hinttew aayye ana! 13 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'ina Goday Asay ootsiyaawe ubbay tamaa kaate gidanaadan, k'ay kawutetsatuu ubbay daaburiyaawe c'oo mela gidanaadan, k'ofaa k'achchi wotseedda. 14 Ayaw gooppe, haatsay abbaa kammiyaawaadan, Med'ina Godaa bonchchuwaa eratetsay sa'aa kumana.*

15 «Bare shooro Asay kallottina be'ana giide, iitabaa gujaaninne unttuntta ushshiide matsoyiyaa uraw aayye ana! 16 Neeni bonchchuwaa diraw kawushshaa mayyana. Ha"i simmi laa neenoo, usha! Ushaade ganddigaara! Med'ina Godaw ushechcha kushiyan de'iyaa s'uu'ay neekko yaana; ne bonchchuu kawushshaw laamettana. 17 Neeni Liibaanoosa d'ayisseeddawaadan, neenikka d'ayana. Neeni do'atuwaa wora wurssaadda; ha"i k'ay unttunttu neena yashissana. Ayaw gooppe, ne daro asaa suutsaa gussaadda; k'ay sa'aa ubbaan, katamatuwaa bollanne unttunttun de'iyaa asaa bollakka sugetsaa oosuwaa ootsaadda.

18 «I barew eek'ay ayaa maaddii? Aa Asay giigisseedda gidennee? Wordduwaappe attina, aan harabay ayaynne beettena. Yaatina, Aa med'd'eedda bitanii ha ayinne haasayenna eek'aa ammaniyaawe Aa ayaa maaddanaassee? 19 Mitsaappe masetteeddawaa ‹Beegotta!› giyaawoo, k'ay shuchchaappe masetteedda duudiyaa, ‹Dendda ek'k'a!› giyaawoo, new aayye ana! I won new ayentto k'onc'c'issanaw danddayii? Be'a, I work'k'aaninne biran sheeshsheeddawaa; aw shemppuu baawa.

20 «Shin Med'ina Goday bare geeshsha Geeshsha Golliyaana. Hewaa diraw, biittan sa'aan de'iyaa Asay ubbay Aa sintsan c'o"u go» yaageedda.

3

Imbbaak'ooma Woosaa

(3:1-19)

1 Timbbitiyaa odiyaa Imbbaak'oomi mazimuriyaadan yes's'iidde, woosseedda woosay hawaa:

2 Abeet Med'ina Godaw, neeni kase ootseeddawaa taani sisaade yayaad. Abeet Med'ina Godaw, nu wodiyaankka he oosotuwaa zaaretsaade ootsa; unttunttu nu wodiyaankka erettino. Neeni hank'k'etsiyaa wode ne maarotaa k'oppa.

3 S'oossay Temaana giyaa sa'aappe yee; He Geeshshay Paaraana Deriyaappe yee. Aa bonchchuu saluwaa kammeedda; Aa galataykka sa'aa kumeedda. 4 Aa p'ooletsaykka aawaa poo'uwaa mala; Aa wolk'k'ay k'osetti utteedda Aa kushiyaappe pozhzhu giyaa poo'uu kesee. 5 S'oossay iita harggiyaa bareppe sintsaw kiittee; hayk'k'uwaakka bare geeduwaa kaaletsee. 6 I ek'k'iide biittaa k'aatseedda. K'ay I s'eelliide kawutetsatuwaa kokkorsseedda. Med'inaadeppe de'eedda deretuu me"eretteeddino; k'ay I unttunttu bollan hamettiyaa beniideppe de'eedda deretuukka laaletteeddino. 7 Taani Toop'p'iyaa Asay tuggatishin be'aad; Midiyaama biittaa asaykka kokkorishiina be'aad.

8 Abeet Med'ina Godaw, neeni ayaw hank'k'ettaadii? Shaafatuu neena hank'k'etsisseeddino? Woy abbaa bolla hank'k'uwaa ees's'a kesaadii? Tuytti, neeni ne paratuwaanne ne paraa gaaretuwaa toggeeddawe ne asaw s'oonuwaa immanaassa. 9 Neeni ne wonddaafiyaa giigissaadda; pootsatuwaa dukkanaw dafaadda. Biittaa p'alk'k'aade haatsaa kessaadda. 10 Deretuu neena be'iide, yashshaw kokkoreeddino; haatsaa kis'aykka aad'd'eedda. K'ay haatsaa c'iimmatuukka waassiino; waassiidde barenttu dambbalaa haa haa darisseeddino. 11 I s'onggiide yeddeedda pootsatuu poo'uwaaninne ne tooratuwaa p'ooletsan awaynne aginay barenttu de'iyaa saan de'iyaa saan ek'k'eeddino.

12 Neeni hank'k'ettaade biittaa ubbaan yuuyyaadda; kawutetsatuwaakka hank'k'uwaan yed'd'aadda. 13 Neeni ne asaa ashshanawunne ne oketteeddawaa ashshanaw kesaadda; iitatuwaa kaappuwaa shoc'aadda; Aa mayuwaa k'aaraade Aa kallo s'iira ashshaada. 14 Aa olanchchatuwaa gadaawaa neeni Aa tooraan Aa c'addaadda. Unttunttu nuuna laalanaw gotiyaadan yiino; metootanchchaakka geeman mittanaw dosiino. 15 Neeni ne paratuwaan abbaa yed'd'aade aad'd'iyaa wode, daro haatsay hoommuwaa goppu gee.

16 Taani hawaa ubbaa sisina, ta bollay gaji gajeedda; ta mettershshay kokkoreedda; ta mek'etsaykka wook'k'eedda; ta gedetuukka k'ay gunddeeddino. Nuuna tuggayiyaawantta S'oossay murana gakkanaw, metuwaa gallassaa taani danddayan naagana.

17 Balasiyaa giyaa mitsay ayifana d'ayooppekka, woyniyaa turaan ayifii d'ayooppekka, wogaray ayifenan is's'ooppekka, gadii katsaa mokkennan is's'ooppekka, sikkuwan dorssi d'ayooppekka, k'ay ak'uwaan mehii d'ayooppekka, 18 hewe ubbay d'ayooppekka, taani Med'ina Godaan nashettana; taana ashshiyaa Med'ina Godaan taani nashshechchaa pooc'u gaana. 19 Ubbaa Mooddiyaa Med'ina Goday taw wolk'k'aa;* ta gediyaa gaaraa gediyaadan minisee; taani d'ok'k'a sa'atuwaan hemettanaw taana danddayissee.

(Yes's'iyaawantta kaaletsiyaawaa hassayissiyaawaa: ha mazamurii diis's'iyaawaa diis's'iidde yes's'iyaa mazimuriyaa.)

* 1:5 Kit. 13:41

* 1:6 2 Kat. 24:2

* 2:3 Ibr. 10:37

* 2:4 Rom. 1:17; Gal. 3:11; Ibr. 10:38

* 2:14 Isa. 11:9

* 3:19 2 Sam. 22:34; Maz. 18:33

Sofonaasa

1

2

3

Sofonaasa Timbbitiyaa

Geluwaa

Timbbitiyaa odiyaa Sofonaasi bare kiitaa aatseedawe Kiristtoosa yeletaappe kase laappuntsa s'eetu laytsaw laa"entso shaakuwaanna gidishin, hewe Iyoosiyaasi Kiristtoosa yeletaappe kase, usuppun s'eetanne laatamanne itti laytsan, ammanuwaa wogaa ooratsanaappe tammu laytsaa kasetiide gidennaan aggena. Mas'aafay kaseedeppe Asay sisi meezeteedda timbbitiyaa haasayussa oyk'k'eedda. Hewanttukka hak'awanttee gooppe, Yihuday allaga s'oossatoo goyinneedda gaasuwaan murettiyaa wode, I bayanawaanne doomanawaa bessiyaawantta. K'ay S'oossay he wode hara asaakka gujjiide murana. Yerusaalame laaliyaa daban gakkettooppenne, wodiyaappe katamay ooras's'iid, beni bare sa'aa simmana; ashkketuunne s'illotetsaa kaalliyaa asatuu aan de'ana.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Yihudaa Bolla Aad'd'iyaa Pirddaa 1:1-18

Nagaraa Paas'ussaa 2:1-3

Israa'eeliyaa Yuushshuwaan De'iyaa Kawutetsatuwaa Kunddetsaa 2:4-15

Yihudaynne Hara Asatuu Godaakko Simusaa 3:1-20

1

Yihudaa Bolla Aad'd'iyaa Pirddaa

(1:1-18)

1 Amoona na'ay Iyoosiyaasi Yihudaan kaateteedda wode Sofonaasakko yeedda Med'inaa Godaa k'aalay hawaa. Sofonaasi Kuusha na'aa; Kuushi Gadaaliyaa na'aa; Gadaalii Amaariyaa na'aa; Amaari kaatiyaa Hizk'k'iyaasa na'aa.*

2 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani gadiyaa bollan de'iyaawaa ubbaa muls's'u ootsaade d'ayissana. 3 Taani asaanne mehiyaa, saluwaa kafotuwaanne abbaa moletuwaakka d'ayissana. K'ay taani iita asatuwaa aatsa yeggana; asaa zariyaakka biittaa bollappe d'ayissana» yaagee Med'inaa Goday.

4 K'aykka S'oossay hawaadan yaagee; «Taani Yihudaaninne Yerusaalamen de'iyaa ubbaa muranaw ta kushiyaa dentsana; Ba'aala giyaa eek'aw goyinniyaa atteeddawanttanne aw ootsiyaa k'eesetuwaa he sa'aappe muls's'u ootsaade d'ayissana. 5 Golliyaa huup'iyaa dembbayiide ootseeddino; hewaa bolla kesiide, awaaw, aginaassinne s'oolinttetoo goyinniyaawantta taani d'ayissana. Med'inaa Godaw goyinniiddinne Aa suntsan c'aak'k'iidde, k'ay Molooka giyaa eek'aa suntsan c'aak'k'iyaawantta taani d'ayissana. 6 Med'inaa Godaa kaalliyaawaa aggiide guyye simmeeddawantta, Med'inaa Godaa koyibeennawanttanne unttuntta kaaletsanaadan oochchibeennawanttakka taani d'ayissana» yaagee.

7 Med'inaa Godaa gallassay mateedda diraw, Ubbaa Mooddiyaa Med'inaa Godaa sintsan c'o"u giite! Med'inaa Goday bare asaa yarshshoo giigeedda mehiyaadan aatsi immanaw giigisseedda; k'ay Yihudaa bonk'k'iyaa morkkatuwaakka dummayiide giigiseedda.

8 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Ta asaa aatsa immiyaa gallassi kaappatuwaa, kaatiyaa naanatuwaanne allaga biittaa wogaa kaaliyaawantta ubbatuwaa taani murana. 9 He gallassi allaga biittaa asatuwaadan, eek'aw goyinniyaawanttanne barenttu godaa golliyaa makkalaaninne c'imuwaan kuntsiyaawantta taani murana» yaagee.

10 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «He gallassi Yerusaalame dirssaan Moliyaa Penggiyaa matan de'iyaa ooratsa katamaa shaakuwaan waasuunne yeekuu sisettana, zoozetuwaa bollankka d'ok'k'u geedda dom"etsaa kooshshay giirumana. 11 Hinttenoo, katamaw hirkki baggana de'iyaawanttoo, yeekkite; ayaw gooppe, hewan zal"iyaa ubbatuu d'ayeeddino; aleek'k'oo haniyaa biraa zal"iyaawanttukka hayk'k'i wureeddino. 12 He gallassi taani Yerusaalame gidduwaa s'omppiyaan koyana; hirggi bayinnan woppu gi uttiide, barenttu wozanaan, ‹med'inaa Goday lo"obaanne ootsenna; iitabaanne ootsenna› yaagiyaawantta taani murana. 13 Unttunttu mas'uu bonk'k'ettanawaa; unttunttu golliikka kolettana. Unttunttu golliyaa kees's'ana, shin he golliyaan de'ikkino; k'ay woyniyaa turatuwaakka tokkana, shin he woyniyaa eessaa ushikkino» yaagee.

14 Med'inaa Godaa wolk'k'aama gallassay mateedda; k'ay loytsi elleelliide yee. Med'inaa Godaa gallassay c'amo gallassaa. He gallassi mino olanchchatuukka waasuwaa s'ulisana. 15 He gallassay hank'k'uwaa gallassaa, metonne un"o gallassaa, bashshaanne koletsaa gallassaa, d'umanne shaannochchaa gallassanne shaariyaanne bara d'uma gallassaa gidanawaa. 16 He gallassay yuushshuwaa diretteedda katamatuwaa bollanne adussa gimbbetuwaa bolla olaa malakatay punettiyaa gallassanne olanchchatuu olaa kooshshay sisetiyaa gallassaa gidanawaa.

17 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Unttunttu S'oossaa naak'k'eedda diraw, k'ook'iyaadan tattaafana gakkanaw, asatuwaa bollan taani metuwaa ahana. Unttunttu suutsay di'uwaadan goggana; unttunttu anhay pituwaadan olettana. 18 Med'inaa Godaa hank'k'uwaa gallassi unttunttu biraa gidina, unttunttu work'k'aykka unttuntta ashshanaw danddayenna. I sa'aan de'iyaa ubbaa akeekenan de'ishshin, wurssi d'ayissana; biittaa ubbaykka Aa hank'k'uwaa taman meetettana» yaagee.

2

Nagaraa Paas'ussaa

(2:1-3)

1 Hinttenoo, yeellay bayinna asatoo, ane ittippe shiik'ite; 2 C'arkkuu punniide afiyaa suullaadan beennan de'iidde, yashshiyaa Med'inaa Godaa hank'k'uu hintte bolla wod'd'ennaan de'ishshin, Med'inaa Godaa hank'k'uwaa suuluwaa gallassaykka hintte bollan gakkennan de'ishshin, med'inaa Godaakko simmite. 3 Hinttenoo, gadiyaan de'iyaa ashkketoonne Aa azazuwaa ootsiyaa ubbaa gede, Med'inaa Godaa koyite; s'illotetsaa koyite; k'ay ashkketetsaakka koyite. Yaatooppe, ooni erii, Med'inaa Godaa hank'k'uwaa gallassi hinttena k'osiide ashshanenttonne.

Israa'eeliyaa Yuushshuwaan De'iyaa Kawutetsatuwaa Kunddetsaa

(2:4-15)

4 Gaaza katamay onana; Ask'k'aloona katamaykka mela gidanawaa; Ashddooda katamaa Asay seeta gallassi goodettana; Ek'iroona katamaykka d'ok'k'olettanawaa.* 5 Hinttenoo, abbaa doonaan de'iyaa Piliss's'eema asatoo, hinttenttoo aayye ana! Neenoo, Piliss's'eematuu de'iyaa Kanaane biittaw, Med'inaa Godaa pirdday ne bollan yee. Taani neena d'ayissana; neenan itti asaynne attena. 6 Abbaa doonaan de'iyaa hintte biittay mehiyaa heemmiyaa saa, hentsanchchatuu de'iyaasaanne mehiyaa wudiyaa balluwaa gidanawaa. 7 Abbaa doonay Yihudaa asaappe atteedawanttoo laata gidanawaa; hewan unttunttu heemettana. Sa'ay k'ammiyaa wode unttunttu Ask'k'aloona kataman de'iyaa golletuwaan ak'ana; ayaw gooppe, Med'inaa Goday unttunttu S'oossay unttunttuwaa k'oppana; I unttuntta zaariide ishalissana.

8 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa S'oossay, hawaadan yaagee; «Taani Moo'aaba asaa k'iliic'uwaanne Amoona asaa boriyaa sisaad. Unttunttu ta asaa k'illiic'c'eeddino; unttunttu biittaa bollankka otoretteeddino.* 9 Hewaa diraw, ta de'uwaa suntsan c'aak'k'ay, Moo'aabe Sodoomadan hanana; Amoona asaykka Gamoora asaadan hanana. Unttunttu med'inaw mas'iniyaa bookkiyaa ollaanne aguntsay mayyeedda bazzuwaa gidanawaa. Ta asaappe atteedawaanttu unttunttu duretaa bonk'k'anawantta; unttunttu biittaakka laattanawantta» yaagee.*

10 Amoonanne Moo'aabe Asay Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa asaa bolla k'iliic'iiddinne otorettiide haasayeedda diraw, unttunttu bolla ha metuu gakkanawaa. 11 Med'inaa Goday unttunttun yayetteeddawaa gidanawaa; biittan de'iyaa s'oossatuwaa ubbaa I d'ayissana; k'ay sa'aan de'iyaa kawutetsatuwaan de'iyaa Asay ubbay bare de'iyaa saan de'iyaa saan aw goyinnana.

12 Hinttenoo, Toop'p'iyaa asatoo, hinttekka ta mashshaan hayk'k'ana.*

13 Med'inaa Goday bare kushiyaa huup'issa bagga zaariide yeddana; Asoore biittaa d'ayissana. K'ay Nanawe katamaakka mela bazzuwaadan, mela sa'aa ootsana.* 14 Wudiinne do'atuu ubbay Aa giddon allas's'ana; guttuunne k'us'arssay Aa koletteedda gimbbetuwaa giddon de'ana; unttunttu kooshshay maskkootiyaananne penggiyaanna sisettana. Golletuu kees'etteedda zigay kallottana. 15 Ha katamay, «Taana! Taappe attina, haray baawa» yaagiide otorettiidde de'eeddawaa; shin I ha"i do'atuu geessuu mela sa'aa gideedda. Aa miyiyaanna aad'd'iyaa ubbay daroppe maalalettiide, barenttu kushiyaa s'orssiidde, «barchche!» gaana.

3

Yihudaynne Hara Asatuu Godaakko Simusaa

(3:1-20)

1 Makkalanchchatiw, tuneeddaaniwunne bare asaa tuggayeedda Yerusaalame katamatiw aayye ana! 2 Iza oonanne sisukku; seerina simmukku; Med'inaa Godaan ammanettukku; bare S'oossaakkokka shiik'ukku. 3 Izi giddon de'iyaa kaappatuu gudiyaa gaammotuwaa mala; daannatuukka wonttiw ashshenan demmeeddawaa ubbaa wurssi mi diggiyaa omarssa wanggireellotuwaa mala. 4 Izin nabatuu otoranchchanne genanchcha. Izi k'eesatuu kka geeshshabaa tunissiyaawantta; k'ay unttunttu S'oossaa higgiyaa barenttoo injjetiyaawaadan, mirk'k'iide biliino. 5 Shin izi giddon de'iyaa Med'inaa Goday s'illuwaa; I balabaa ootsenna; wonttina wonttinakka I bare s'illo pirddaa pirddee; ay wonttankka aggi erenna. Gidooppenne, izin de'iyaa makkalanchchay ayinne yeella erenna.

6 S'oossay hawaadan yaagee; «Taani kawutetsatuwaa d'ayissaad; unttunttu gimbbetteedda sa'atuukka koletti kichcheeddino. Unttunttu katamatuwaa itti asaynne de'enna ona biittaa ootsaad; ogetuukka ooninne hewaana aad'd'enawaa gideeddino. 7 Taani hawaa ubbaa Yerusaalamew ootsaade, ‹Simmi ta Asay taana bonchchana; taani seeriyaa seeraakka akkana; taani azazeeddawaakka dogenna› yaagaad. Shin unttunttu kasewaappekka yaa yaa barenttu oosuwaan tuniidde beeddino» yaagee.

8 Med'inaa Goday hawaadan yaagee, «Ane taani pirddiyaa gallassay gakkanaw, takki giite. Ayaw gooppe, taani asatuwaanne kawutetsatuwaa shiishshanaw k'achchaad; shiishshaade ta hank'k'uwaa suuluwaa unttunttu bolla gussana. Sa'ay mulennakka ta hank'k'uwaa taman s'uugettana.

9 «He wode taani asaa ubbay geeshsha haasayaa haasayana mala ootsana; yaatina, unttunttu ubbaykka Med'inaa Godaa suntsaa s'eegananne ittippe aw ootsana. 10 Laaletteedda ta asatuu, taw tumu goyinniyaawanttu Toop'p'iyaa shaafatuwaappe hefintsa baggappe taw imotaa ahana. 11 He wode hintte ta bolla makkaliide ootseedda oosotuwaa gaasuwaan yeellatikkita; ayaw gooppe, otorettiyaanne ayyiyaawantta taani hintte giddoppe digga diggana. K'ay hinttekka hawaappe sintsan ta geeshsha deriyan otorettikkita. 12 Taani hintte giddoppe barenttu huup'iyaa kawushshiyaawanttanne zik'k'i ootsiyaa asatuwaa ashshana; unttunttukka Med'inaa Godaa suntsan ammanettiyaawanttanne taappe maaduwaa koyiyaawantta gidana. 13 Israa'eeliyaa asaappe atteedawanttu O bollanne iitabaa ootsikkino; wordduwaa haasayikkino; unttunttu ins's'arssankka c'imuu beettena. Hewaa gishshaw, unttunttu heemettananne allas's'ana; unttuntta yashissiyaabaykka de'enna» yaagee.*

Nashshechchaa Yetsaa

14 S'iyoone naatee, mazamuriyaa yes's'a! Israa'eeliyaa asaw, ililite! Yerusaalame naatee, ne polo wozanaappe nashetta; hashshukka ga! 15 Med'inaa Goday hintte bolla pirddeedda pirddaa aggeeda; hintte morkkatuwaakka diggeedda. Med'inaa Goday, Israa'eeliyaa Kaatii, hintte giddon de'ee; hawaappe sintsanaw hinttena yashissiyaawe baawa. 16 He gallassi Yerusaalamebay hawaadan yaagettana; «S'iyoonee, yayyoppa! Ne kushetuukka arggaac'oppino. 17 Med'inaa Goday ne S'oossay ne giddon de'ee; I new s'oonuwaa immiyaa olanchchaa. I neenan nashettana; I bare siik'uwaan neena ooras's'isana; Asay baala gallassi yes's'iyaawaadan, I neenan nashetteedawaa mazamuriyaa yes's'iide bessana» yaagana.

18 S'oossay hawaadan yaagee; «Hawaappe sintsanaw ne bolla bashshay gakkennaadan taani ootsana; ne yeellaakka k'uc'c'ana. 19 Be'a, he wode taani neena uk'k'unneeddawantta ubbaa murana. Taani wobbatuwaa ashshana; laaletteeddawanttakka shiishshana. Taani unttunttu kawushshaa bonchchoo laammana; yaatooppe sa'aan de'iyaa asaa ubbaa matan unttunttu suntsay eretteeddawaa gidanawaa. 20 He wode taani hinttena shiishshana; taani hinttena ittippe shiishshaade zaarana; yaataade taani hintte ayfii be'ishin hinttena ishalissiyaa wode, hintte ha sa'aan de'iyaa asaa ubbaa matan bonchchetteeddawanttanne eretteeddawantta gidanita» yaagee Med'inaa Goday.

* 1:1 2 Kat. 22:1—23:30; 2 Od. 34:1—35:27

* 2:4 Isa. 14:29-31; Erm. 47:1-7; Hiz. 25:15-17; Iyu. 3:4-8; Amo. 1:6-8; Zak. 9:5-7

* 2:8 Isa. 15:1—16:14; 25:10-12; Erm. 48:1—49:6; Hiz. 21:28-32; 25:1-11; Amo. 1:13-15

* 2:9 Dom. 19:24

* 2:12 Isa. 18:1-7

* 2:13 Isa. 10:5-34; 14:24-27; Nah. 1:1—3:19

* 3:13 Sas'. 14:5

Haage

1

2

Haage Timbbitiyaa

Geluwaa

Timbbitiyaa odiyaa Haage mas'aafan s'aafetteedda k'antsa k'antsa kiitatuu Kiristtoosa yeletaappe kase, ichcheshu s'eetanne laatamu laytsaan S'oossay timbbitiyaa odiyaa Haage baggana odetteeddawantta. Asay omooduwaappe simmiide Yerusaalamen de'uwaa doommoodeppe itti amareeda laytsatuu aad'd'eedawaa gidooppenne, Geeshsha Gollii laalettosaannakka de'ee. Hewaa diraw, kiitay asaa kaaletsiyaawanttu Geeshsha Golliyaa ootsanaadan dentsetsiyaawaa. Asay ooras's'ooppenne geeyooppe, sintsaappe S'oossay unttunttoo saruwaanne anjjuwaa immanawaa odee.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Med'inaa Goday Geeshsha Gollii Zaaretsi Kees's'anaadan Azazuwaa 1:1-15

Goday Bare Asaw Immeedda Anjjuwaanne Mintsetsuwaa Hidootaa 2:1-19

S'oossay Zarubaabeelaw Immeedda Hidootaa 2:20-23

1

Med'inaa Goday Geeshsha Golliyaa
Zaaretsiide Kees's'anaadan Azazuwaa

(1:1-15)

1 Kaatii Daariyoose kaateteedda laa"entso laytsi, usuppuntsa aginaan koyiro gallassi Med'inaa Godaa k'aalay timbbitiyaa odiyaa Haage baggana Salaatiyaala na'aa, Yihudaa gadiyaa mooddiyaa Zarubaabeelakkonne Iyos'edeek'a na'aa, k'eese ubbatuu kaappuwaa Iyyaasukko yeedda;* 2 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, «Hawe asay, ‹Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa zaaretsiide kees's'iyaa wodii biro gakkibeenna› yaagee.»

3 Yaatina, Med'inaa Godaa k'aalay timbbitiyaa odiyaa Haage baggana, 4 «Ta asaw, ta Geeshsha Gollii koletti de'ishin, hintte hintte alleek'k'etteedda golletuwaan de'anaw hawe hinttenttoo wodeeyye?» yaagiid yeedda.

5 Hewaa diraw, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, «Ane hintte hinttena gakkiidde de'iyaawaa k'oppite. 6 Hintte daruwaa zereeddita; shin guutsaa shiishsheeddita. Miita, shin kallikkita; ushiita, shin alikkita. Mayyiita, shin hinttena ho"enna; dirgguwaa akkiyaawe daaketto k'arc'c'iitiyaan yegganaw akkee» yaagee.

7 K'aykka Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, «Ane hintte hinttena gakkiidde de'iyaawaa k'oppite. 8 Simmi deriyaa pude kesiide, mitsaa k'ans's'iide ahite; Geeshsha Golliyaa zaaretsiide kees's'ite. Yaatooppe taani aan nashettananne bonchchettana» yaagee Med'inaa Goday.

9 K'aykka Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, «Hintte daro katsaa shiishshanaw halchcheeddita; shin guutsaa gideedda; aakka hintte golle gelisseedda wode, taani punniyaawaan d'ay aggeedda. Hawe ayaw haneeddee? Taani hawaa ootseeddawe, hintte ubbaykka hintte golliyaa golliyaa oosoo wos's'ishin, ta gollii kolettiide atteedda gishshaassa. 10 Hewaa diraw, bolla saluu iraa immennan, biittaykka katsaa mokkennan is's'eeddino. 11 K'ay biittaanne deretuwaa bolla, katsaa bolla, woyniyaa turaanne zayitiyaa wogaratuu bolla, biittay pude mokkiyaawaa bolla, asaanne mehiyaa bollanne hintte daaburiide ootseeddawaa ubbaa bolla taani iraa d'ayssaad» yaagee.

Asay S'oossaw Azazetteedda

12 Hewaappe guyyiyaan, Salaatiyaala na'ay Zarubaabeeli, Iyos'edeek'a na'ay, k'eesiyaa ubbatuu kaappuu Iyyaasunne hara Asay ubbay Med'inaa Godaa barenttu S'oossaa k'aalawunne Med'inaa Goday unttunttu S'oossay timbbitiyaa odiyaa Haage baggana kiitteedda k'aalaw azazetteeddino; asaykka Med'inaa Godaw yayyeeddino. 13 Yaatina, Med'inaa Goday kiitteedda Haggii asaa, «Asaw, Med'inaa Goday hinttena, ‹Taani hinttenana de'ay› yaagee» yaagi Med'inaa Godaa kiitaa asaw odeedda.

14 Yaatina, Med'inaa Goday Salaatiyaala na'aa, Yihudaa biittaa mooddiyaa Zarubaabeela, Iyos'edeek'a na'aa, k'eesiyaa ubbatuu kaappuwaa Iyyaasanne hara asaa ubbaa dentsetseedda; unttunttu yiide, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa, barenttu S'oossaa Geeshsha Golliyaa kees'uwaa doommeeddino. 15 Hawe haneeddawe Kaatii Daariyoose kaateteedda laa"entso laytsan, usuppuntsa aginaan laatamanne oyddentso gallassaana.

2

Goday Bare Asaw Immeedda Mintsetsuwaanne Anjjuwaa Hidootaa

(2:1-19)

1 He laytsan laappuntsa aginaan laatamanne ittentsa gallassan Med'inaa Godaa k'aalay timbbitiyaa odiyaa Haage baggana hawaadan yaagiid yeedda; 2 «Salaatiyaala na'aa, Yihudaa mooddiyaa Zarubaabeelaw, Iyos'edeek'a na'aa, k'eesiyaa ubbatuu kaappuwaa Iyyaasuwunne hara asaw hawaadan yaagaade oda; 3 ‹Ha Geeshsha Golliyaa bonchchuu kase ayaa malentto be'eedda asaappe atteedawe hintte giddon de'ii? Hachche hintte Aa s'eelliyaa wode, waan utteeddee? Hintte ayifiyaan I baynnawaa malatee gidennee?*

4 « ‹Zarubaabeelaa, ha"i minna! Taani Med'inaa Goday hawaa oday. Iyos'edeek'a na'aw, k'eesiyaa ubbatuu kaappoo Iyyaasuu, neenikka minna! Biittan de'iyaa asaa ubbaw, hinttekka minnite! Minniide ootsite; ayaw gooppe, taani hinttenana de'ay. Taani Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaa oday. 5 Hintte Gibs'eppe kesiyaa wode, taani hinttenana c'aak'k'eteedda c'aak'uwaadan, ta Ayyaanay hinttenana de'iyaa diraw yayyoppite!*

6 « ‹K'aykka taani Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaa oday. Taani mata wodiyaan itti gede gujjaade, salotuwaanne sa'aa, abbaanne mela biittaakka k'aatsana.* 7 Kawutetsatuwaa ubbaakka k'aatsana; kawutetsatuwaa ubbaan de'iyaa duretay haa yaanaadan ootsana. Taani Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday ha Geeshsha Golliyaa bonchchuwaan kuntsana. 8 Biray tawaa; work'k'aykka tawaa. 9 Koyirowaa bonchchuwaappe ha laa"entso Geeshsha Golliyaa bonchchuu darana; taani Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday ha sa'aan sarotetsaakka immana› yaagaade oda» yaageedda Med'inaa Goday.

10 Daariyoose kaateteedda laa"entso laytsan, udduppuntsa aginaan laatamanne oyddentso gallassan Med'inaa Godaa k'aalay timbbitiyaa odiyaa Haage baggana hawaadan yaagiid yeedda; 11 «Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Higgii waagintto eranaw ane k'eesetuwaa hawaa oochcha: 12 Itti uray yarshshoo geeshshi wotseedda ashuwaa bare afilaa s'eeran s'aas'i akkiide afishshin, he afilaa s'eeray ukitsaa, woy wos'iyaa, woy woyniyaa eessaanne zayitiyaa, woy hara ayaa k'ommo k'umanne bochchooppe, he bosheteedda k'umay tumu geeshsha gidanaw danddayii?› yaaga» yaageedda.

K'eesetuu, «Gidanaw danddayenna» yaagiide zaareeddino.

13 Haggii k'aykka, «Anhaa bochchiide tuneedda itti uray hawanttuppe itti k'ommo k'umaanne bochchooppe, he k'umay tumu tunanee?» yaagiide oochcheedda.*

K'eesatuu, «Ee tunana» yaagiide zaareeddino.

14 Yaatina, Haggii zaaretsiide, «Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Ha asaynne ha kawutetsay ta sintsan hewaakka mala; unttunttu ootsiyaa oosuunne unttunttu shiishshiyaa yarshshuu ubbaykka hewaakka mala tuna› yaagee» yaageedda.

S'oossay Bare Asaa Anjjana

15 S'oossay, «Hachcheppe doommiide, hintte bollan gakkeeddawaaa akeekite! Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa gimbbetuwaa doommanaappe kase, 16 hintte laa"u kunttaale katsaa akkana giide, katsaa wotsosaa beeddita; shin itti kunttaale s'alalaa demmeeddita. K'ay itti s'eetu liitiro woyniyaa eessaa akkanaw woyniyaa gum"iyaa ollaakko beeddita; shin hintte mes's'i oytamu liitiro s'alalaa woyniyaa eessaa demmeeddita. 17 Taani hintte kushii ootseedda oosuwaa ubbaa bollan melissiyaa c'arkkuwaa, katsaa harggiyaanne shachchaa yeddaade d'ayissaad. Shin hintte ha ubbankka taakko simmibeykkita» yaagee Med'inaa Goday.

18 «Hachche gallassaappe, ha udduppuntsa agenaan laatamanne oyddentsa gallassaappe doommiide, ane akeekite; k'ay Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa baasuu baasetteedda gallassaappe doommiide k'oppite. 19 Ha"i zeretsaw haniyaa katsay hintte yeesiyaan d'ayooppe, k'ay woyniyaa turay, balasiyaa geetettiyaa mitsaa, roomaaniyaa geetettiyaa mitsaanne wogaraa zayitiyaa mitsaykka hachche gakkanaw ayfiyaa ayifana d'ayooppe, hachcheppe doommaade taani hinttena anjjana» yaagee.

S'oossay Zarubaabeelaw Immeedda Hidootaa

(2:20-23)

20 He agenaan laatamanne oyddentso gallassan Med'inaa Godaa k'aalay laa"entsuwaa Haagekko hawaadan yaagiid yeedda; 21 «Yihudaa mooddiyaa Zarubaabeelaw hawaadan yaagaade oda; ‹Taani salotuwaanne sa'aa k'aatsana; 22 kawutetsatuwaa araatatuwaa aatsa yeggana; unttunttu wolk'k'aa d'ayissana. Paraa gaaretuwaa unttunttu laaggiyaawanttunna aatsa yeggana; paratuunne paraa asatuukka ubbay barenttu giddon hayk'k'ettana. 23 Ta k'oomaw, Salaatiyaala na'aw Zerubaabeelaa, taani Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday neena he gallassi akkaade ta maatafaa migiduwaa mala ootsana. Ayaw gooppe, taani neena dooraaddi› yaagaade oda» yaagee Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday.

* 1:1 Izr. 4:24—5:2; 6:14

* 2:3 Izr. 3:12

* 2:5 Kes. 29:45-46

* 2:6 Ibr. 12:26

* 2:13 Pay. 19:11-22

Zakkaraasa

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

Zakkaraasa Timbbitiyaa

Geluwaa

Timbbitiyaa odiyaa Zakkaraasa mas'aafay laa"uwaaw shaakettee.

1. Shemppuwaa 1ppe biide 8 gakkanaw de'iyaa sa'ay Kiristtoosa yeletaappe kase ichcheshu s'eetanne laatamu laytsaappe yiide ichcheshu s'eetanne tammanne ichcheshu laytsaa gakkanaw de'iyaa laytsatuwaa giddon, dumma dumma wodetuwaan timbbitiyaa odiyaa Zakkaraasi odeedda timbbitiyaa k'aalatuwaa oyk'k'eedda kifiliyaa. Hewaa guusay Asay omooduwaappe simmeeddawaappe guyiyaana guusaa. Ha timbbitiyaa odeedda k'aalatuu sas'aa malan shiik'eeddawantta gidishin, Yerusaalame ooras's'anawaa, Geeshsha Golliyaa simmiide gimbbettanawaa, S'oossaa Asay geeyanawaanne sintsaappe yaana Masiyaa laytsaabaa odiyaawantta.

2. Shemppuwaa 9ppe biide 14 gakkanaw de'iyaa kifilii guutsaa takkishiin odetteedda timbbitiyaa k'aalatuwaa oyk'k'eeddawaa. Ha timbbitiyaa odeedda k'aalatuu sintsaappe yaana masiyaabaanne wurssetsa pirddaabaa odiino.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Geluwaa 1:1-6

K'ama Beeteedda Hosppun Sas'atuwaa 1:7—6:8

K'eesiyaa Ubbaa Kaappuwaa Iyyaasu Bolla C'aaneteedda Hassayissuwaa Kalachchaa 6:9-15

Likke Giddenna S'oomaanne Sintsaw Imetteedda Hidootaa 7:1—8:23

Masihiyaa Yuusaanne S'oossaa Kawutetsay Bessiyaawaadan Eretussaa 9:1—14:21

1

Geluwaa

(1:1-6)

1 Daariyoose kaateteedda laa"entso laytsan, hosppuntsa aginaan Med'inaa Godaa k'aalay Iddo na'aa Berekiyaa na'aa timbbitiyaa odiyaa Zakkaraasakko yeedda.*

2 «Med'inaa Goday hintte mayzza aawotuwaa bollan loytsi hank'k'etteedda. 3 Shin ha"i asaw hawaadan yaagaade oda; ‹Taakko simmite; k'ay taanikka hinttekko simmana.› Taani Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaa oday. 4 Kase timbbitiyaa odiyaawanttu, ‹Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, hintte iita ogiyaappenne iita oosuwaappe simmite› yaagee» yaagiide odina sisennan is's'eeddinonne taanakka sisennan is's'eedda hintte mayzza aawotuwaadan hanoppite. Taani Med'inaa Goday hawaa oday. 5 Hintte mayzza aawotuu ha"i hak'an de'iino? He timbbitiyaa odeeddawanttu med'inaw pas'a de'iino? 6 Gido shin, timbbitiyaa odiyaa ta k'oomatuu baggana taani odeedda k'aalatuunne higgetuu ubbay hintte mayzza aawotuwaa bollan gakkibeykkinoo? Yaatina, unttunttukka kayyotiide, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday nu ogiyaadaaninne nu oosuwaadan nuw immana geeddawaadan, bare geeddawaa ootseedda yaageeddino yaaga yaageedda.

K'ama Be'etteedda Hosppun Sas'atuwaa

(1:7—6:8)

7 Daariyoose kaateteedda laa"entso laytsan, Shabaas'a giyaa tammanne ittentsa aginaan, laatamanne oyddentso gallassi Med'inaa Goday k'aalay Iddo na'aa Berekiyaa na'aa timbbitiyaa odiyaa Zakkaraasakko yeedda. 8 Taani k'amma sas'aan zo'o paraa toggeedda itti bitaniyaa be'aad; ikka zanggaaraan de'iyaa barsseenetiyaa giyaa mitsatuwaa garssan ek'k'eedda; k'ay aappe guyye baggana daama, zo'onne bootsa paratuu de'iino.* 9 Yaatina, taani, Ta godaw, hawanttu ayee? yaagaad.

Taananna haasayiyaa kiitanchchay zaariide taana, «Hawanttu ayentto taani neena bessana yaageedda.

10 «Yaatina, barsseenetiyaa garssan ek'k'eedda bitanii, Hawanttu sa'aa ubbaa yuuyyi yuuyyiide s'omoosana mala, Med'inaa Goday kiitteeddawantta yaageedda.

11 «Unttunttu barsseenetiyaa garssan ek'k'eedda Med'inaa Godaa kiitanchchaw hawaadan yaageeddino; ‹Nuuni sa'aa ubbaa yuuyyi yuuyyiide s'omoosiide; biittay sa'ay woppu giide, saro de'ee› yaageeddino.

12 «Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa kiitanchchay hawaadan yaageedda; ‹Abeet Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaw, neeni hank'k'ettoodeppe laappun tammu laytsaa gideedda ha Yerusaalamenne Yihudaa katamatuwaa maarennan awude gakkanaw gam"ay?› yaageedda.» 13 Med'inaa Goday taananna haasayiyaa kiitanchchaw lo"onne mintsetsiyaa k'aalan zaaruwaa immeedda.

14 Hewaa diraw, taananna haasayiyaa kiitanchchay taana, «Ha k'aalaa awaaya; Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Taani Yerusaalamewunne S'iyooniw daro mishettay. 15 Nuuni saro de'eetto giyaa kawutetsatuwaa bolla taan daro hank'k'etaad, taan ta asaa bolla guutsaa hank'k'ettaad shin unttunttu ta asaa bolla daro tuggaa gatseeddino. 16 Hewaa diraw, taani Med'inaa Goday hawaa oday; taani Yerusaalame maarotaan simmaad. Ta Geeshsha Gollii yan kees'ettana; Yerusaalame katamaykka wodoruwaan likkettana. Taani Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaa oday› yaagee» yaagaade awaaya.

17 «Zaaretsaadekka hawaadan yaagaade awaaya; ‹Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday ta katamatuwaa duretetsay kumi goggana k'ay taani Med'inaa Goday S'iyoone zaaretsaade mintsetsana; Yerusaalamekka zaaretsaade doorana yaagee› yaagaade awaaya» yaageedda.

Zakkaraasi Sas'aan Oyddu Kac'etuwaa Be'eedda

18 K'aykka taani sas'aan oyddu kac'etuwaa be'aad. 19 Taananna haasayiyaa kiitanchchaa, «Hawanttu ayee?» yaagaade oochchaad.

Ikka taw zaariide, «Ha kac'etuu Yihudaa, Israa'eelanne Yerusaalame laaleedda kawutetsatuwaa» kawutetsatuwaa leemisatwaa yaageedda.

20 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Goday taana birataa k'os's'iyaa oyddu hiillatuwaa besseedda. 21 Taani, «Hawanttu ayaa ootsanaw yeeddino?» yaagaade oochchaad.

I zaariide, «Hawanttu ooninne d'ok'k'u giide s'eellennaadan, Yihudaa biittaa laaleedda kac'etuwaa yashissanaw yeeddino; k'ay Yihudaa biittaa laalanaw barenttu kac'iyaa dentseedda Ayihuda gidenna kawutetsatuwaa kac'iyaa k'os's'iide, sa'aan yegganaw yeeddino» yaageedda.

2

Zakkaraasi Sas'aan Likkiyaa Wodoruwaa Be'eedda

1 K'aykka hara sas'aan bare kushiyan likkiyaa wodoruwaa oyk'k'eedda itti bitaniyaa be'aad. 2 Taani, «Neeni hak'a bay?» yaagaade Aa oochchaad.

I, «Taani Yerusaalame gomppaynne geesay ay keeshshentto be'anaw, likkanaw bay» yaageedda.

3 Hewaappe guyyiyaan, taananna haasayiyaa kiitanchchay kesiide beedda; k'ay aanana gakkettanaw hara kiitanchchaykka yeedda. 4 Aa hawaadan yaageedda; «Wos's'a; baade he yalaga bitaniyaa, Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Asaanne mehiyaa darotetsaappe denddeeddawaan Yerusaalame katamaa yuushshuu dirssaa gimbbii baynna katamaadan de'ana. 5 Taani Aa yuushshuwaan tamaa dirssaa gidana; taani Aa giddon bonchchuwaa gidana yaagee› yaaga» yaageedda med'inaa Goday.

Med'inaa Goday Bare Asaa Barenttu Biittaa Simmanaadan S'eeseedda

6 Med'inaa Goday bare asaa hawaadan yaagee; «Taani hinttena ubba saan laalaad. Shin ha"i huup'issa bagga gadiyaappe bak'atiide kichchite!» yaagee Med'inaa Goday.

7 K'aykka S'oossay, «Neenoo, s'iyoonee, Baabloone mac'c'a naanatuwaanna de'iyaanne kessa akkaade haaya!» yaagee. 8 Ayaw gooppe, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday bare bonchchuwaa k'onc'c'issana mala, bare asaa bonk'k'eedda kawutetsatuwaakko taana kiittiidde, hawaadan yaageedda; «Hinttena bochchiyaawe ta ayfiyaa buluwaa bochchee. 9 Be'ite, taani ta kushiyaa unttunttu bollan dentsana; k'ay unttunttukka kase barenttu k'oomatuwaan omoodettana» yaageedda.

He wode hintte Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday taana kiitteeddawaa erana.

10 Med'ina Goday hawaadan yaagee; «S'iyoone asaw, yes's'itenne nashetite! Ayaw gooppe, taani yaade hintte giddon de'ana» yaagee.

11 He wode daro Ayihuda gidenna kawutetsatuu Med'inaa Godaana gakettiide, Aa asaa gidana; ikka unttunttu giddon de'ana. K'ay hinttekka Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday taana hinttekko kiitteeddawaa he wode erana. 12 Geeshsha biittaan Med'inaa Goday Yihudaa barena gakkeedda gishuwaa ootsiide laattana; Yerusaalamekka I zaaretsiide doorana.

13 Med'inaa Goday bare de'iyaa geeshsha sa'aan denddeedda; hewaa diraw, ashuwaa mayyeedda ubbay Aa sintsan c'o"u go!

3

Zakkaraasi Sas'aan K'eesiyaa
Ubbatuwaa Kaappuwaa Be'eedda

1 Hewaappe guyyiyaan, k'eesiyaa ubbatuu kaappuu Iyyaasu Med'inaa Godaa kiitanchchaa sintsan ek'k'eeddawaanne Sees'aanaykka Iyyaasa mootanaw aappe ushechcha baggana ek'k'eeddawaa Med'inaa Goday sas'aan taana besseedda.* 2 Med'inaa Goday Sees'aanaa, «Sees'aanaw, Med'inaa Goday neena seero; Yerusaalame dooreedda Med'inaa Goday neena seero! Ha bitanii tamaappe kesiide atteeda s'iifaa mala gidennee?» yaageedda.*

3 Iyyaasu kiitanchchaa sintsan ek'k'eedda wode, k'ita mayuwaa mayyi utteedda. 4 Kiitanchchay bare sintsan ek'k'eeddawantta, «Aappe ha k'ita mayuwaa k'aarite» yaageedda. K'ay I Iyyaasa, «Be'a, taani ne bayzzuwaa neeppe diggaad; bonchchuwaa mayuwaakka neena mayzzana» yaageedda. 5 K'aykka Taan, «Geeshsha shaashiyaa Aa huup'iyaan s'aas'ite» yaagaad. Unttunttukka I azazeeddawaadan ootseeddino; mayuwaakka Aa mayzzeeddino. Med'inaa Godaa kiitanchchay he wode Aa miyyiyaan ek'k'eedda.

6 Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Godaa kiitanchchay Iyyaasuw hawaadan yaagiide d'iishisseedda; 7 «Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Neeni ta ogiyaan hamettooppenne ta azazuwaa naagooppe, neeni ta Geeshsha Golliyaa ayissana; ta dabaabankka aawotana. K'ay hawaan ek'k'eeddawanttuna ittippe neeni geliyaa maataa taani new immana.

8 « ‹Nenoo k'eesiyaa ubbatuwaa kaappuwaa Iyyaasuu, hawaa sisa! Sintsanna yaana keekabaw malaataa gidiyaa neenana ootsiyaawanttukka hawaa sisino! Taani Tashiyaa geetettiyaa ta k'oomaa ahana.* 9 Be'a, taani Iyyaasu sintsan shuchchaa wotsana; he shuchchaa bollaa laappun ayifetuu de'iino; taani Aa bollan wooc'aade s'uufiyaa s'aafana. Taani Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaa oday. He gadiyaa nagaraakka taani itti gallassi diggana› yaagee.

10 «Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹He gallassi hintte ubbaykka hintte woyniyaa turaanne hintte balasiyaa mitsaa garssan uttiide, hintte shoorotuwaa shoobbana› yaagee» yaageedda.*

4

Zakkaraasi Sas'aan S'omppiyaa Wotsiyaa
Ballaanne Wogaraa Mitsaa Be'eedda

1 Hewaappe guyyiyaan, taananna haasayeedda kiitanchchay simmi yiide, gem"ishsheedda asaa beegotsiyaawaadan, taana beegotseedda. 2 I taana, «Neeni be'iyaawe ayee?» yaageedda.

Taani, «Taani work'k'aa s'alaalaappe oosetteedda s'omppiyaa wotsiyaa ballaa be'ay; Aa s'eeran zayitiyaa s'aaruu de'ee; k'ay Aa bollan laappun s'omppetuu de'iino; he laappun s'omppetookka laappun laappun lukotuu de'iino. 3 He s'omppiyaa wotsiyaa ballaa matan laa"u wogaratuu de'iino; unttunttu zayitiyaa s'aaruwaappe ushechcha baggananne haddirssa baggana de'iino» yaagaad.*

4 Taani taananna haasayiyaa kiitanchchaa k'aykka, «Ta godaw, hawanttu ayee?» yaagaade oochchaad.

5 Taananna haasayiyaa kiitanchchay zaariide, «Hawanttu ayentto erikkii?» yaageedda.

Taani, «Ta godaw, taani erikke» yaagaad.

S'oossay Zarubaabeelaw Odeedda K'aalaa

6 K'aykka I, «Zarubaabeelaw Med'inaa Goday odeedda k'aalay hawaa; ‹Ta Ayyaanaanappe attina, wolk'k'an woy minotetsan gidenna. Taani Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaa oday.* 7 Wolk'k'aama deriyaw, neeni ayee? Neeni Zarubaabeela sintsan lip'i geedda dembba gidana. K'ay Zarubaabeeli Geeshsha Golliyaa kees's'i poliide, wurssetsa shuchchaa pude kessiyaa wode asay, «Hashshu! Hashshu polettee!» yaagana› yaageedda.»

8 K'aykka Med'inaa Godaa k'aalay Zakkaraasakko yeedda. 9 Zakkaraasi hawaadan yaageedda; «Ha Geeshsha Golliyaa baasuwaa Zarubaabeela kushetuu baaseeddino; k'ay poluwaakka Aa kushetuu kees's'iide polana. Hewaappe guyyiyaan, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday taana hinttekko kiitteeddawaa hintte erana. 10 Ha guutsaa doometsaa kad'iyaa oonanne gidooppe Zarubaabeela kushiyan tumbbiyaa be'eedda wode nashettana; Hawanttu laappun s'omppetuu biittaa ubbaa yuuyyiide s'eelliyaa Med'inaa Godaa ayifetuwaa» yaageedda.*

11 Taani kiitanchchaa zaaraade, «Ha s'omppiyaa wotsiyaa ballaappe ushechcha baggananne haddirssa baggana de'iyaa ha laa"u wogaratuu ayee?» yaagaade oochchaad.* 12 Taani laa"entsuwaakka, «Ha zayitii unttunttuppe goggiyaa laa"u work'k'aa bombbatuwaa matan de'iyaa laa"u wogaraa tashetuukka ayee?» yaagaade oochchaad.

13 Ikka zaariide, «Hawanttu ayentto neeni erikkii?» yaageedda.

Taanikka, «Ta godaw, taani erikke» yaagaad.

14 I zaariide, «Hawanttu sa'aa ubbaa Godaw ootsiyaa, laa"u oketteedda asatuwaa» yaageedda.

5

Zakkaraasi Sas'aan S'aas'etti Utteedda
Mas'aafay Paalliyaawaa Be'eedda

1 K'aykka taani d'ok'k'u gaade s'eelliyaa wode, itti s'aas'etti utteedda mas'aafay bollana paalliyaawaa be'aad.

2 Kiitanchchay taana, «Ha neeni be'iyaawe ayee?» yaagiide oochcheedda.

Taani, «Taani itti s'aas'etti utteedda paalliyaa mas'aafaa be'ay; aw geesay laatamu wad'aa; gomppaykka tammu wad'aa» yaagaad.

3 I taana hawaadan yaageedda; «Ha s'aatsa mas'aafaa giddon de'iyaawe biittaa ubbaa bollan yiyaa shek'k'aa. He mas'aafan itti baggana, ‹Wuu"iyaa ubbay gadiyaappe d'ayana› yaagiyaawe s'aafetteedda; k'ay yenkko baggana, ‹Wordduwaan c'aak'k'iyaa ubbay d'ayana› yaagiyaawe s'aafetteedda. 4 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Taani he shek'k'aa kiittana; I biide, kayisuwaa soonne ta suntsan wordduwaan c'aak'k'iyaawaa golle gelana; yan de'iidde, he golliyaa I kees'etteedda mitsaananne shuchchaanna gatsiide, mi d'ayissana› yaagee» yaageedda.

Zakkaraasi Sas'aan K'un"aa Giddon
Utteedda Mishiratto Be'eedda

5 Hewaappe guyyiyaan, he taananna haasayiyaa kiitanchchay taakko yiide, «Ane d'ok'k'u gaade, ha yiyaawe ayentto be'a» yaageedda.

6 Taani, «I ayee?» yaagaade oochchaad.

I zaariide, «Hawe makkiyaa k'un"aa» yaageedda. K'aykka gujjiide, «Hawe Asay ha biittaa ubbaan ootseedda naak'uwaa malaataa» yaageedda.

7 Irssaasiyaa giyaa birataappe oosetteedda k'un"aa k'um"ii poketteedda wode itti mishiratta k'un"aa giddon utteeddaano be'aad. 8 Kiitanchchay taw odiidde, «Hanna Iitatetsatto geetettaw» yaageedda. Izo guyye k'un"aa giddo sugi gelissiide, irssaasiyaa k'um"iyaakka duge naak'k'iide, k'un"aa k'um"eedda.

9 Hewaappe guyyiyaan, taani d'ok'k'u gaade s'eelliyaa wode, unttunttu k'efiyaan c'arkkuu de'iyaa laa"u mac'c'a asatuu yiyaawantta be'aad; unttunttu k'efii shortiyaa k'efiyaa mala. Unttunttu he keeshshaa sa'aappenne saluwaappe giddoo pude dentseeddino.

10 Yaatina, taani taananna haasayiyaa kiitanchchaa, «Hawanttu k'un"aa hak'a afiino?» yaagaade oochchaad.

11 I, «Unttunttu k'un"aa golliyaa kees's'anaw Baabloone biittaa afiino; gollii kees'etteedda wode, unttunttu he k'un"aa aw giigeedda sa'aan wotsana» yaageedda.

6

Zakkaraasi Sas'aan Oyddu Paraa
Gaaretuwaa Be'eedda

1 K'aykka taani d'ok'k'u gaade s'eellaad; s'eelliyaa wode oyddu paraa gaaretuu laa"u deretuwaappe gidduwaana yiyaawantta be'aad; deretuukka k'ay nahaase giyaa birataa deretuwaa. 2 Koyro paraa gaariyaa zo'o paratuu goochchiino; laa"entso paraa gaariyaa karetsa paratuu goochchiino;* 3 heezzentso paraa gaariyaa bootsa paratuu goochchiino; oyddentso paraa gaariyaa wanc'c'o paratuu goochchiino; unttunttu ubbatuukka wolk'k'aama.* 4 Taani taananna haasayiyaa kiitanchchaa, «Ta godaw, hawanttu ayee?» yaagaade oochchaad.

5 Kiitanchchay, «Hawanttu sa'aa ubbaa Godaa sintsan barena shiishshiide kesiyaa oyddu saluwaa c'arkkotuwaa.* 6 Karetsa paratuu goochchiyaa gaarii huup'issa bagga biittaa bee; bootsa paratuu goochchiyaa gaarii away doliyaa bagga bee; wanc'c'o paratuu goochchiyaa gaarii k'ay gedissa bagga bee» yaagiide zaareedda. 7 He paratuu keseedda wode, biittaa ubbaa yuuyyiide s'omoosanaw paachchuriino. Kiitanchchay unttuntta, «Biite, biittaa ubbaa yuuyyiide s'omoosite» yaageedda. Unttunttu biittaa ubbaa yuuyyiide wochcheeddino. 8 Hewaappe guyyiyaan, kiitanchchay bare k'aalaa d'ok'k'u ootsi taakko waassiide, «Be'a, huup'issa bagga biittaa beedda paratuu barenttu beedda huup'issa bagga gadiyaan S'oossaa Ayaanaa shemppisseeddino» yaageedda.

K'eesiyaa Ubbaa Kaappuwaa Iyyaasu Bolla
C'aaneteedda Hassayissuwaa Kalachchaa

(6:9-15)

9 Med'inaa Godaa k'aalay taakko, k'aykka hawaadan yaagiid yeedda; 10 «Baabloone omooduwaappe simmeedda Helddaayi, S'oobbiinne Yadaayi immiyaa imotaa akka; he gallassikka S'afaaniyaa na'aa Iyoosiyaasa golle ba. 11 Unttunttuppe akkeedda biraappenne work'k'aappe kallachchaa med'd'a; Iyos'edeek'a na'aa, k'eesiyaa ubbatuu kaappuwaa Iyyaasu huup'iyaan wotsa. 12 Aw, ‹Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Be'a, Aa suntsay Tashiyaa geetettiyaa itti bitanii bare de'iyaa saan dic'c'ana; I Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa zaari kees's'ana.* 13 Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa kees's'anawe Aa; I kaatiyaadan bonchchuwaa mayyiide, bare kaatetuwaa araatan uttananne mooddana. K'ay I bare araataan uttiide k'eesetetsan ootsana; unttunttu laa"u barenttu k'ofaan ittuwaa gidana» yaagee› yaaga. 14 He kallachchay Helddaaya, S'oobbiyaa, Yadaayanne S'afaaniyaa na'aa Iyoosiyaasa hassayissiyaawaa gidiide, Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaan de'ana» yaageedda.

15 He wode haako san de'iyaawanttu Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa kees's'iide maaddanaw yaana. Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaykka taana hinttekko kiitteeddawaa hintte hewan erana. Med'inaa Godaw, hintte S'oossaw, hintte polo azazettooppe, hewe hanana.

7

Likke Gidenna S'oomaanne Sintsaw Imetteedda Hidootaa

1 Daariyoose kaateteedda oyddentso laytsan, Kisileewa giyaa udduppuntsa aginaan, oyddentso gallassan Med'inaa Godaa k'aalay Zakkaraasakko yeedda. 2 Beeteele katamaa Asay Sars's'ees'ena, Regeemi-Melekanne unttunttunna ittippe de'iyaa asatuwaa Med'inaa Godaappe anjjuu yaana mala woossanaw kiitteeddino. 3 K'ay Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaan ootsiyaa k'eesetuwaanne timbbitiyaa odiyaawantta, «Daro laytsaappe ootsaade gam"eeddawaadan, taani ha"ikka aggenaan ichcheshentso aginaan yeekkanawunne s'oomanaw bessii?» yaagiide oochchanaadan kiitteeddino.

4 Hewaappe guyyiyaan, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa k'aalay hawaadan yaagiid taakko yeedda; 5 «Biittan de'iyaa asaa ubbaanne k'eesetuwaa hawaadan yaagaade oochcha; ‹Hintte he aad'd'eeda laappun tammu laytsaa giddon ichcheshentso aginaaninne laappuntsa aginaan s'oomeeddawaanne yeekkeeddawaa taw s'oomeedditee? 6 Hintte miyaa wodenne ushiyaa wode, hinttenttoo miitanne ushiita gidennee. 7 Yerusaalame katamaaninne Aa yuushshuwaan de'iyaa katamatuwaan Asay de'eedda wode, unttunttu ishaliide de'eedda wodenne Neegeebeninne away doliyaa bagga zik'k'a gadiyaan Asay de'eedda wode, Med'inaa Goday bare timbbitiyaa odiyaawanttu baggana odeedda k'aalay hawaa gidennee?› yaaga» yaageedda.

Azazettenan Is's'eeddawe Omoodettanaw Gaaso Gideedda

8 Med'inaa Godaa k'aalay k'aykka Zakkaraasakko hawaadan yaagiid yeedda; 9 «Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday kase hawaadan yaageedda; ‹Tumu pirddaa pirddite. Hintte giddon ittuu ittoo keekatetsaanne maarotetsaa ootsite. 10 Am"etuwaa, aata aawuu bayinna naanatuwaa, betetuwaanne hiyyeesatuwaa naak'k'oppite. K'ay hintteppe ooninne bare ishaa bollan iitabaa ootsanaw bare wozanaan k'oppoppo› yaageedda» yaagiid yeedda.

11 Shin unttunttu sisennan is's'eeddino; k'ay zokkiyaa zaareeddinonne sisennaadan, barenttu haytsaakka tuc'c'eeddino. 12 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday bare Ayyaanan kase bare timbbitiyaa odiyaawanttu baggana kiitteedda higgiyaanne k'aalaa sisenna mala, unttunttu barenttu wozanaa zaallaadan miniseeddino. Hewaa diraw, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa mataappe wolk'k'aama hank'k'uu unttunttu bolla yeedda.

13 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taani s'eeseedda wode, unttunttu sisennan is's'eeddawaadan, unttunttu s'eeseedda wode, taanikka sisikke. 14 Taani gotiyaa ahaade, unttuntta unttunttu eribeenna kawutetsatuwaa giddon laalaad; biittay Asay yaanne haanne simerettenna mela biittaa gideedda; hewaadan haniide, ha lo"o biittay mela gideedda» yaagee.

8

Yerusaalame Ooras's'ana

1 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa k'aalay k'aykka taakko, hawaadan yaagiid yeedda; 2 «Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday, ‹Taani S'iyooniw loytsa mishettay; taana I mishuu s'uuggee› yaagee. 3 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Taani S'iyoone simmana; Yerusaalame giddon de'ana. K'ay Yerusaalamekka Ammanettiyaa Katamaa geetettana; Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa derii k'ay Geeshsha Deriyaa geetettiide s'eesettana› yaagee.

4 «Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹C'imiide guufiyan biyaa attuma asaynne mac'c'a Asay kasewanttuwaadan k'aykka Yerusaalame dabaaban uttana. 5 Yerusaalame katamaa ogetuu kaassaa kaa'iyaa attuma naanatuwaaninne mac'c'a naanatuwaan kumana› yaagee. 6 Ubbaappe Wolk'k'aamay Med'inaa Goday, ‹Hawe hak'a asaappe atteedawanttoo maalalissiyaabaa gidooppenne, taw maalalissiyaabaa gidenna› yaagee Ubbaappe Wolk'k'aamay Med'inaa Goday. 7 Ubbaappe Wolk'k'aamay Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Be'ite, taani ta asaa away wulliyaa bagga biittaappenne away doliyaa bagga gadiyaappe ashshana. 8 Unttunttu Yerusaalame giddon de'anaadan ahana. Unttunttu ta asaa gidana; taanikka unttunttu S'oossaa, ammanettiyaanne s'illo S'oossaa gidana› yaagee» yaagiid yeedda.

9 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hinttenoo, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa baasuwaa baasiya gallassappe doommiide, timbbitiyaa odiyaawanttu odeedda k'aalaa siseeddawanttoo, hintte kushiyaa minisiide polite. 10 Ayaw gooppe, he gallassatuwaappe kase baggan asaw dirgguu baawa; mehiyawukka keraa c'iggay baawa; k'ay taani asaa ubbaa ittuwaa ittuwaa bolla morkketetsaan dentsa wotseedda diraw, geliyaawawunne kesiyaawoo saruu baawa. 11 Shin ha"i taani ha asaappe atteedawantta kase ootseeddawaadan ootsikke. Taani Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaa oday.

12 «Unttunttu barenttu zeretsaa saruwaan zerana; unttunttu woyniyaa turaykka bare ayfiyaa ayifana; biittaykka katsaa darissiide mokkana; salotuukka iraa bukkana. Ha asaappe atteedawanttoo taani ha ubbaa anjjuwaa immana. 13 Hinttenoo Yihudaa asatoo, hinttenoo Israa'eeliyaa asatoo, kawutetsatuwaa giddon hintte shek'etteeddawaantta gidiide de'eeddita; shin ha"i taani hinttena ashshana; hinttekka anjjetteedawantta gidana. Yayyoppite! Hintte kushiyaakka minisite!» yaagee.

14 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Hintte mayzza aawotuu taana hank'k'etseedda wode, unttunttu bollan iitabaa ahana gaade k'achcheeda k'ofaa laammennan ootseeddawaadan, 15 hewaadankka ha"i taani Yerusaalamewunne Yihudaw lo"obaa ootsanaw k'ofaa k'achchaad. Simmi yayyoppite! 16 Hintte ootsanaw koshshiyaawe hawantta: ittuu ittuwaanna tumuwaa haasayite; hintte pirddaa golliyaankka tumuwaanne saruwaa ahiyaa pirddaa pirddite;* 17 ittuu ittuwaa k'ohanaw iitabaa hintte wozanaan mak'ettoppite; wordduwaan c'aak'k'iyaawaa dosoppite. Hewantta ubbaa taani Med'inaa Goday is's'ay» yaagee.

18 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa k'aalay k'aykka taakko, hawaadan yaagiid yeedda; 19 «Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Oyddentso, ichcheshentso, laappuntsonne tammantso aginatuwaan hintte s'oomeedda s'oomatuu Yihudaa asaw pashikkissiyaa wodenne nashechchiyaa gibiraa gidanawaa. Hewaa diraw, hintte tumatetsaanne sarotetsaa dosite› yaagee.

20 «Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹Asay, ubbaa k'ay daro katamatuwaan de'iyaa Asay biro Yerusaalame yaana. 21 Itti kataman de'iyaa Asay hara kataman de'iyaa asaakko biide, «Med'inaa Goda anjjuu yaana mala woossanawunne Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa koyanaw ane beeto; taanikka bay» yaagana. 22 K'ay daro asaynne wolk'k'aama kawutetsatuu Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa koyanawunne woossanaw Yerusaalame yaana› yaagee.

23 «Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; ‹He gallassatuwaan dumma dumma k'aalan haasayiyaa kawutetsatuwaa ubbaappe tammu asatuu yiide, itti Ayihuda bitaniyaa mayuwaa mac'araa oyk'k'iide, «S'oossay hinttenana de'iyaawaa nuuni siseedda diraw, ane nuunikka neenana beeto» yaagana› yaagee» yaagiid yeedda.

9

Masihiyaa Yuussaanne S'oossaa
Kawutetsay Bessiyaawaadan Eretussaa

1 Hadiraaka giyaa biittaynne Damask'k'o katamay murettanawaa S'oossay odeedda pirddaa k'aalay hawaa.** Sooriyaa waanna katamay Damask'k'uukka Med'inaa Godaassa gidiyaa diraw, Israa'eeliyaa zaratuwaa s'alalaa gidennaan asaa ubbaa ayfii pude Med'inaa Godaakko s'eellee. 2 K'ay he pirdday Hadiraakana zawatiyaa Hamaata katamaa bollakka gakkana; unttunttu aad'd'eeda eranchcha gidooppenne, S'iiroosanne Sidoona katamatuwaakka ha pirdday gakkana. 3 S'iiroosa katamay daro mino geessuwaa gimbbeedda. K'ay biraa biittaadan dooreedda; work'k'aakka ogiyaa urk'k'aadan guuppeedda. 4 Shin iza shiishsheeddawaa ubbaa Goday wurssi akkana; izi abbaa wolk'k'aa d'ayssana; katamaykka taman meetettana.

5 Ask'k'aloona katamay hewaa be'iide yayana; Gaaza katamaykka be'iide un"etsana; k'ay Ek'iroona katamaykka hidoota d'ayana. Gaaza bare kaatiyaa d'ayana; Ask'k'aloona katamaykka mela gidanawaa.* 6 Ashddooda kataman walaka Asay de'ana.

Taani, «Piliss's'eematuwaa otoruwaakka d'ayssana. 7 Taani suutsaa unttunttu doonaappe, diggetteedda k'umaa unttunttu achchaappe diggana. Unttunttuppe atteedawaanttu nu S'oossaa asaa gidana. K'ay Yihudaa yara mala gidana. Ek'iroona Asay Yaabuusa asaadan, ta asaa gidana. 8 Hewaappe guyyiyaan, olanchchatuu kantsennaadan, taani ta gadiyaa naagana. Taani ta huup'iyaan naagiyaa diraw, laa"entso ooninne ta asaa uk'k'unnenna» yaagee.

Yiyaa Kaatiyaa

9 Neenoo S'iyoone katamateenne Yerusaalame katamatee, ilila!* Be'a, s'ooneedda ne s'illo kaatii neekko yee. Ne kaatii ashkke gidiide, hariyaa bolla, hariyaa maraa bolla uttiide, neekko yee.

10 Taani, «paraa gaaretuwaa Israa'eeliyaappe, olaa paratuwaakka Yerusaalameppe d'ayissana; olaa wonddaafiikka me"erettana. K'ay ne kaatii kawutetsatoo saruwaa awaayana; I ha abbaa gas'aappe hini abbaa gas'aa gakkanawunne Efiraas'iisa Shaafaappe sa'aa gas'aa gakkanaw mooddana yaagee.*

S'oossay Bare Asaa Ashshana

11 «Neena gidooppe, k'ay taani neenana c'aak'k'eteedda c'aak'uwaa suutsaa diraw, ne asatuwaa unttunttu k'ashetteedda haatsay bayinna ollaappe taani kessaade yeddana.* 12 Hinttenoo hidootan de'iyaa k'ashetto asatoo, hintte geessuwaakko simmite; kasewaa diraw dakkuwaa ak'uwaa hinttenttoo immanawaa hachchi taani hinttenttoo awaayay. 13 Ayaw gooppe, taani Yihudaa wonddaafiyaadan, Israa'eeliyaakka wonddaafiyaa pootsaadan go'ettana. S'iyoonee, taani ne naanatuwaa Giriike gadiyaa naanatu bolla dentsana; neenakka wolk'k'aama olanchchaa mashshaa mala ootsana» yaagee.

14 He wode Med'inaa Goday unttunttu bolla k'onc'c'ana; Aa wonddaafiikka walk'k'antsaadan walk'k'ammana. Ubbaa Maariyaa Med'inaa Goday malakataa punnana; gedissa bagga gotii aad'd'iyaawaadankka aad'd'ana. 15 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday unttuntta naagana. Unttunttukka barenttu morkkatuwaa wurssana; yambbarshshan oliyaawanttakka yed'd'ana. Unttunttu barenttu morkkatuwaa suutsaa woyniyaa eessaadan ushana; suutsay keriyaan kumiyaawaadan kumana; k'ay yarshshiyaa sa'an gukkiyaawaadan gukkana.

16 He gallassi Med'inaa Goday unttunttu S'oossay unttuntta ashshana; ayaw gooppe, unttunttu Aa asaa wudetuwaa. Kallachchaa bolla de'iyaa alleek'k'uwaadan, S'oossaa gadiyaa bollan unttunttu p'oolana. 17 Unttunttu waaniide lo"anne malaa puula gidanddinooshsha! Wodalla naanatuwaa katsay, wodoro naanatuwaakka woyniyaa eessay aac'issana.

10

Med'inaa Goday Bare Asaa Anjjana

1 Balgguu gakkiyaa wode, Med'inaa Goday iraa immanaadan woossite. Med'inaa Goday Iraa tookkeedda shaariyaa kiittee; k'ay I asaw iraa immee; ataakilttiyaakka shoyk'aan mokissee. 2 Soo eek'aa misiletuu odiyaawe hada; kaayiyaawanttu worddo sas'aa be'iino; akumetiyaawanttukka worddo akumuwaa odiino; hada mintsetsuwaakka mintsetsiino. Hewaa diraw, Asay duus's'eedda dorssaadan toyilakattee; unttuntta heemmiyaawe bayinna diraw, unttunttu k'ohettiino.

3 Ta hank'k'uu hentsanchchatuwaa bolla ees's'i keseedda; he kaaletsiyaawantta taani murana. Ayaw gooppe, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday bare dorssaa wude gidiyaa Yihudaa asaa I heemmee; I unttuntta olaw salppeedda bare wolk'k'aama paraa mala ootsana. 4 Yihudaa asaa giddoppe kaaletsiyaawanttu kesana; unttunttu golliyaw godaa s'ap'uwaa minisiyaa shuchchaadan, dunkkaaniyaa d'ogeeddawaadaaninne olaa miishshaadan mino gidanawaa. 5 Unttunttu ogiyaa urk'k'aa yed'd'iyaa mino olanchchatuwaa mala gidanawantta; Med'inaa Goday unttunttunna de'iyaa diraw, unttunttu olettana; paraa asatuwaakka s'oonana.

6 «Taani Yihudaa asaa mintsetsana; Yooseefo asaakka ashshana; taani unttunttoo k'arettiyaa diraw, unttunttu zaaraade ahana; k'ay unttunttukka taani unttuntta kasekka aggabeennabaa mala gidanawaa. Taani Med'inaa Godaa unttunttu S'oossaa gidiyaa diraw, unttunttu woosaa sisana. 7 Efireemaa Asay mino olanchchaa mala gidanawaa; woyniyaa eessaa usheedda asaadan, unttunttu wozanay nashettana. Unttunttu naanaykka hewaa be'iide, hashshu gaana; unttunttu wozanay Med'inaa Godaan nashettana.

8 «Taani ta asaa suyk'k'aade s'eesana; yaataade, unttuntta ittippe shiishshana. Ayaw gooppe, taani unttuntta wozaad; unttunttu kasewaadankka c'ora gidanawantta. 9 Taani unttuntta Ayihuda gidenna kawutetsatuwaa giddon laalinttokka, unttunttu barenttu de'iyaa haako gadiyaan taana hassayana; k'ay unttunttukka unttunttu naanaykka pas'a attananne barenttu biittaa simmana. 10 Taani unttuntta Gibs'e gadiyaappe zaarana; Asoore biittaappekka taani unttuntta shiishshana. Unttunttoo uttiyaa sa'ay d'ayana gakkanaw, taani unttuntta Gala'aade biittaaninne Liibaanoosa gadiyaan kuntsana. 11 Unttunttu meto abbaa giddona aad'd'ishshin, taani S'oossay abbaa beetaa shoc'ana; c'iimma gideedda Nayle Shaafaykka melana. Asoore biittaa otoruu giiyana; Gibs'e kaatetuwaa s'am"aykka me"ana. 12 Taani unttuntta Med'inaa Godaan minisana; unttunttukka Aa suntsan hamettana. Taani Med'inaa Goday hawaa oday» yaagee.

11

Pirddaa Leemisuwaa

1 Neenoo, Libaanoosaa, tamay ne zigatuwaa maana mala, ne penggetuwaa dooyaa! 2 Neenoo s'idiyaw, zigay kunddi kichcheedda diraw, k'ay he bonchchuwaa mitsatuukka d'ayikichcheedda diraw, aayye gaade yeekka! Hinttenoo Baasaane gadiyaa wolatoo, he konssoseedda woray k'ans's'etti kichcheedda diraw, aayye giide yeekkite. 3 Hentsanchchatuu zilaassaa sisite; ayaw gooppe, unttunttu bonchchuu d'ayeedda! Gaammotuu gudiyaawaakka sisite; ayaw gooppe, Yorddaanoosa woray d'ayikichcheedda.

Keekanne Iita Hentsanchchatuwaa

4 Med'inaa Goday ta S'oossay taana hawaadan yaageedda; «He shukettanaw de'iyaa dorssatuwaa wudiyaa heemma. 5 Unttuntta shammiyaawanttu shukkino; murettenan attino. K'ay zal"iyaawanttukka, ‹Nuuni duretteeddo; Med'inaa Goday galatetto› yaagiino; haray attina, unttunttu hentsanchchatuukka unttunttoo k'arettikkino» yaageedda.

6 Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «Taanikka hawaappe sintsanaw ha gadiyaan de'iyaa asaw k'arettikke; taani asaa ubbaa ittuwaa ittuwaa kushiyaaninne kaatiyaa kushiyan aatsaade immana. Unttunttu gadiyaa bayizzana; taanikka itti asanne unttunttu kushiyaappe ashshikke» yaagee.

7 Hewaa diraw, taani shukettanaw de'iyaa dorssatuwaa, ubbaa k'ay wudiyaa giddon tuggateeddawantta heemmiyaawaa gidaad. K'ay laa"u gatimatuwaa akkaade unttunttuppe ittuwaa Keekkatetsaa gaade suntsaad; laa"entsuwaakka Ittippetetsaa gaade suntsaad. Yaataade dorssaa wudiyaa heemmaad. 8 Hewaappe guyyiyaan, taani itti aginaa giddon heezzu hentsanchchatuwaa diggaad. Ayaw gooppe, unttunttu hanotetsay taw danddayettibeenna; yaatina, unttunttukka taana is's'eeddino. 9 Yaata simmaade taani dorssatuwaa, «Taani hinttena laa"entso heemmikke; hayk'k'iyaawe hayk'k'o; bayiyaawe bayo; attiyaawekka ittuu ittuwaanna meetettiide wuro» yaagaad.

10 Simmaade taani kawutetsatuwaa ubbaanna c'aak'k'eteedda c'aak'uwaa mentseeddawaa bessanaw Keekkatetsaa giyaa ta gatimaa akkaade mentsaad. 11 Hewaa diraw, he gallassikka c'aak'uwaa mentsi aggeeda; yaatina, he wode un"etti utteedda taana s'eeliyaa dorssatuu be'iide, hawe Med'inaa Godaa k'aalaa gidiyaawaa ereeddino. 12 Taani unttunttu, «Immanaw besse gooppe, ta dirgguwaa hammite; koshshenna gooppekka, aggi bashite» yaagaad. Unttunttu ta dirgguwaa hattamu s'agaraa biraa taw immeeddino.**

13 Yaatina, Med'inaa Goday taana, «Unttunttu hewaa kessana gi mayettiide immeedda he kad'eteedda biraa Med'inaa Godaa Golliyaa shaluwaa minjjiyaa golliyaa gidduwaa ola» yaageedda. Taani he hattamu s'agaraa biraa afaade, Med'inaa Godaa Golliyaa shaluwaa minjjiyaa golliyaa giddo olaad. 14 Hewaappe guyyiyaan, taani Yihudaappenne Israa'eeliyaappe gidduwaan de'iyaa ishatetsay me"eeddawaa bessanaw Ittippetetsaa giyaa ta laa"entso s'am"aa mentsaad.

15 K'aykka Med'inaa Goday taana, «Laa"entsuwaakka azalla hentsanchchaa miishshatuwaa akka. 16 Ayaw gooppe, taani ha gadiyaan itti hentsanchchaa dentsana. Shin I waayettiyaa dorssatuwaa maaddenna; laaletteeddawantta shiishshenna; wobbiyaawaa koolenna; pas'aakka mizenna. I hewaa aggiide, mod'd'eeddawantta shukki shukkiide mee; unttunttu shuk'uliyaakka k'ans's'ee. 17 Dorssaa wudiyaa yeggi basheedda he laafa patsenna hentsanchchaw aayye ana! Aa k'esiyaanne Aa ushechcha ayfiyaa bollan mashshay wod'd'o. Aa k'esii silo; Aa ushechcha ayifiikka tippi giide to'o» yaageedda.

12

Yerusaalame S'oonuwaa

1 Hawe Israa'eeliyaabaa odiyaa Med'inaa Godaa k'aalaa. Salotuwaa mic'c'eeddawe, sa'aakka med'd'eeddawe, asaa giddonkka ayaanaa med'd'eedda Med'inaa Goday hawaadan yaagee; 2 «Be'a, taani Yerusaalame katamaa Aa yuushshuwaan de'iyaa asaa ubbaa ushina ganddigaarissiyaa woyniyaa eessaa tigiyaa wanc'c'aa mala ootsana; Yerusaalame doodettiyaa wode, Yihudaa katamatuukka doodettana. 3 He gallassi taani Yerusaalame Katamaa asaa ubbaw dees'o shuchchaa mala ootsana; Aa dentsiyaa ubbay barew deshettana. K'ay sa'aa kawutetsatuu ubbay Aa olettanaw ittippe shiik'ana. 4 He gallassi taani paraa ubbaa dagantsana; paraa toggiyaawanttakka gooshshana. Hewaa taani Med'inaa Goday oday. Yihudaa asaa taani ta keeka ayifiyaan s'eelana; shin morkkatuwaa paratuwaa ubbaakka k'ook'issana. 5 He wode Yihudaan kaaletsiyaawanttu barenttu wozanaan, ‹Yerusaalame Asay Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaan, barenttu S'oossan, minotetsaa demmeeddino› yaagana.

6 «He gallassi taani Yihudaan kaletsiyaawantta mitsaa dooriyaa giddon de'iyaa s'iifaanne mirk'k'etuwaa giddon lac'ottiyaa s'omppiyaa ootsana. Unttunttu barenttu ushechchan haddirssaaninne barenttu yuushshuwaan de'iyaa asaa ubbaa maana; shin Yerusaalame katamay Asay saro de'iyaasaa gidanawaa.

7 «Daawita golliyaa bonchchuunne Yerusaalamen de'iyaawanttu bonchchuu Yihudaa asaa bonchchuwaappe aad'd'enna mala, taani Med'inaa Goday kasetaade Yihudaa asaw s'oonuwaa immana. 8 He gallassi unttunttu giddon daro laafa giyaa asikka Daawita mala mino gidanaadan, taani Med'inaa Goday Yerusaalamen de'iyaawanttoo gonddalle gidana. Daawita golletuukka S'oossaa mala, unttuntta kaaletsiyaa Med'inaa Godaa kiitanchchaa mala gidana. 9 He gallassi taani Yerusaalame olanaw denddiyaa kawutetsatuwaa ubbaa d'ayissanaw denddana.

Barenttu C'addeeddawoo Yeekkeedda Yeekuwaa

10 «Taani Daawita golletuwaa bollanne Yerusaalamen de'iyaa asaa bolla aad'd'o keekatetsaanne woosaa ayaanaa gussana; hewaa diraw, unttunttu barenttu c'addeeddawaa be'iyaa wode, Asay bare mes's'i itti na'aw yeekkiyaawaadan yeekkana; k'ay bare bayira na'awukka kayyottiyaa asaadan kayyottana.** 11 He gallassi Yerusaalamen yeekettiyaa yeekku Magido Dembban Hadaadi-Rimmoonassi yeeketteedda yeekuwaa keeshshaa wolk'k'aama gidanawaa. 12 Biittan de'iyaa itti itti zarii barew barew yeekkana; Daawita zaratuu barew, unttunttu machchetuukka barew, Naataana zaratuu barew, unttunttu machchetuukka k'ay barew yeekkana. 13 K'aykka Leewiyaa zaratuu barew, unttunttu machchetuukka barew, Shim"a zaratuu barew, unttunttu machchetuukka barew yeekkana. 14 K'ay atteeda zarii ubbaykka barew barew yeekkana; unttunttu machchetuukka barew barew yeekkana» yaagee.

13

Nagaraappe Geeyyussaa

1 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaadan yaagee; «He gallassi Daawita golletuwaanne Yerusaalamen de'iyaawantta nagaraappenne tunatetsaappe geeshshanaw pulttuu pulttana. 2 He gallassi taani unttunttu laa"entso hassayettennaadan, eek'atuwaa suntsaa gadiyaappe d'ayissana. K'ay timbbitiyaa odiyaawanttanne tuna ayaanaa gadiyaappe d'ayissana. Taani Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Goday hawaa oday. 3 K'aykka ooninne, Taani timbbitiyaa odiyaawaa gooppe, Aa yeleedda aawunne aata Aa, ‹Neeni Med'inaa Godaa suntsan wordduwaa odiyaa diraw, pas'a de'akka› yaagana; yaagiide I timbbitiyaa odishin, Aa yeleedda aawunne aata Aa c'addiide wod'ana. 4 He gallassi worddo timbbitiyaa odiyaa wode, bare be'eedda sas'aa gaasuwaan yeellatana; k'ay c'immanaw isikiyaana de'iyaa waaruwaakka mayyenna. 5 Shin I, ‹Taani na'atetsaadeppekka doommaade biittaa ootsiyaa goshshanchchaappe attina, timbbitiyaa odiyaawaa gidikke› yaagana. 6 Itti Asay Aa, ‹Yaatina, ha ne bollan de'iyaa madutsay ayee?› yaagiide oochchooppe, I, ‹Hawe taani ta laggetuwaa son madus's'eeddawaa› yaagana» yaagee.

Hentsanchchay Shoc'etteedda

7 Ubbaappe Wolk'k'aama Goday hawaadan yaagee; «Mashshaw, taw mata gidiyaa ta dorssaa heemmiyaawaa bolla beegotta! dorssatuu laalettanaadan, dorssaa heemmiyaawaa shoc'a. Taanikka he guutsaa dorssatuwaa bollan ta kushiyaa dentsana.* 8 Biittaa ubbaan de'iyaa heezzu kushe asaappe laa"u kushii shoc'ettiide hayk'k'ana; itti kushe s'alalay pas'a attana. Taani Med'inaa Goday hawaa oday. 9 Ha atteeda heezzentso kushe asaa taani taman yeggana; biray taman geeyiyaawaadan, unttuntta geeshshana; k'ay work'k'ay paac'ettiyaawaadankka paac'c'ana. Hewaappe guyyiyaan, unttunttu ta suntsan woosana; taanikka unttuntta sisana. Taani, ‹Hawanttu ta asatuwaa› yaagana. Unttunttukka, ‹Med'inaa Goday nu S'oossaa› yaagana» yaagee.

14

Yerusaalamonne Kawutetsatuwaa

1 Be'ite, Med'inaa Godaa gallassay yee; he wode hintteppe bonk'k'eeddawaa hintte s'eellishin, unttunttu shaakki akkana. 2 S'oossay kawutetsatuwaa ubbaa Yerusaalame bollan olaw shiishshana; katamay oyk'k'ettana; golletuukka bonk'k'ettanawaa; mac'c'a asaanakka Asay wolk'k'an gakettana. Katamaa asaappe baggay omoodettiide baana; shin atteeda Asay katamaappe kesenna. 3 Hewaappe guyyiyaan Med'inaa Goday kesiide, kasekka olaa gallassi olettiyaawaadan, he kawutetsatuwaanna olettana. 4 He gallassi Aa gedetuu Yerusaalameppe away wulliyaa baggana de'iyaa Dabire Zayite Deriyaa bolla ek'k'ana. Dabire Zayite Deriikka away wulliyaa baggappe away doliyaa bagga gakkanaw, laa"u kesiide p'alk'k'ettana; loytsi aakko wombbay med'ettana; yaatooppe deriyaw baggay huup'issa bagga, k'ay baggaykka gedissa bagga sher"i gaana. 5 He wombbay biide As'eela gakkana; hintte he wombbaanna aad'd'iide bak'atana. Beni Yihudaa Kaatiyaa Ooziyaana laytsaa biittay k'aas's'ina, hintte mayzza aawotuu bak'ateeddawaadan, hinttekka bak'atana. Hewaappe guyyiyaan, Med'inaa Goday ta S'oossay yaana; k'ay geeshshatuu ubbaykka aanana ittippe yaana.

6 He gallassi meeguu, shachchaynne d'umay de'enna; 7 he gallassay k'amminne gallassi bayinna, Med'inaa Goday eriyaa dumma gallassaa gidanawaa; he gallassi k'ammaykka poo'o gidanawaa.

8 He gallassi de'uwaa haatsay Yerusaalameppe goggana; aappe baggay Mas'iniyaa Abban gelana; k'ay baggay Meediteraane Abban gelana. He haatsay balgguwaan boniyaan goggiidde de'ana.* 9 K'ay Med'inaa Goday sa'aa ubbaa bolla kaatetana; he gallassi itti Med'inaa Godaa s'alalay de'ana; Aa suntsaykka mes's'i ittuwaa gidanawaa.

10 Gebaa'appe doommiide, Yerusaalameppe gedissa baggana de'iyaa Rimoona giyaa katamaa gakkanaw de'iyaa biittay ubbay dembbattana. Shin Yerusaalame Biiniyaama Penggiyaappe biide, beni penggiyaa baggana Zooziyaa Penggiyaa gakkanawunne, k'ay Hanaani'eela Adussa Gimbbiyaappe biide, kaatiyaa woyniyaa gum"iyaasaa gakkanaw, bare sa'aan d'ok'k'u giide de'ana. 11 Yerusaalame, Asay de'iyaasaa gidana; hewaappe guyyiyaan iza d'ayukku; izin de'iyaa asaykka hirggi bayinnan saro de'ana.*

12 Med'inaa Goday Yerusaalamenna oletteedda asaa ubbaa shoc'ana boshay hawaa: unttunttu ek'uwaan de'ishshin, unttunttu ashuu wook'k'ana; unttunttu ayfii c'ooc'iyaan, unttunttu ins's'arssaykka unttunttu kookkiyaan wook'k'ana. 13 He gallassi Med'inaa Goday unttunttu wolk'k'aama dagamaa dagantsana; Asay ubbay ittuu ittuwaa kushiyaa oyk'k'iide, ittuu ittuwaanna olettana. 14 Yihudaa Asay Yerusaalame bagga gidiide olettana. K'ay yuushshuwaan de'iyaa kawutetsatuwaa ubbatuwaa ak'uwaa, work'k'aa, biraanne mayuwaa paydu bayinnawaa omoodiide shiishshana. 15 Ha boshaa mala boshay paratuwaa bolla, bak'ulotuwaa bolla, gaalotuwaa bolla, haretuwaa bollanne morkketuu dunkkaaneeddasan de'iyaa mehiyaa ubbaa bolla yaana.

16 Hewaappe guyyiyaan, Yerusaalamenna oletteedda kawutetsatuwaa ubbaappe pas'a atteeda ubbay Kaatiyaw, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaw goyinnanawunne Daasiyaa Ba'aalaa bonchchanaw laytsan laytsan Yerusaalame baana.* 17 K'ay ha sa'aan de'iyaa asaappe ooninne Kaatiyaw, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaw goyinnanaw Yerusaalame beennan d'ayooppe, he asaw iray bukkenna. 18 Gibs'e biittaa asaykka biide goyinnennan is's'ooppe iray bukkenna, Daasiyaa Baalaa bonchchanaw beennan is's'iyaa asaa Med'inaa Goday shoc'iyaa boshay unttunttu bollankka yaana. 19 Daasiyaa Baalaa bonchchanaw beennan is's'iyaa Gibs'enne hara kawutetsatuu ubbay murettana muruu hawaa gidanawaa.

20 He gallassi paratuwaa k'ood'iyaan aatsiya daalatuwaa bollankka, «Med'inaa Godaw Geeyeeddawaa» geetettiide s'aafettana. Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaan de'iyaa katsiyaa ototuukka yarshshiyaa sa'aa sintsan de'iyaa geeshsha keretuwaa mala gidanawaa. 21 Yerusaalameninne Yihudaan de'iyaa oto ubbay Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaw geeshsha gidanawaa; yaatooppe yarshshuwaa yarshshiyaa Asay ubbay yiide, he ototuwaa akkiide, yarshshuwaa ashuwaa unttunttun katsanna. He gallassi Ubbaappe Wolk'k'aama Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa giddon ay zal"anchchaynne de'enna.

* 1:1 Izr. 4:24—5:1; 6:14

* 1:8 Sas'. 6:2-8

* 3:1 Izr. 5:2; Sas'. 12:10

* 3:2 Dat. 9

* 3:8 Erm. 23:5; 33:15; Zak. 6:12

* 3:10 Mik. 4:4

* 4:3 Sas'. 11:4

* 4:6 Izr. 5:2

* 4:10 Sas'. 5:6

* 4:11 Sas'. 11:4

* 6:2 Sas'. 6:4, 5

* 6:3 Sas'. 6:2

* 6:5 Sas'. 7:1

* 6:12 Erm. 23:5; 33:15; Zak. 3:8

* 8:16 Efe. 4:25

* 9:1 Isa. 17:1-3; Erm. 49:23-27; Amo. 1:3-5

* 9:1 Isa. 23:1-18; Hiz. 26:1—28:26; Iyu. 3:4-8; Amo. 1:9-10; Mat. 11:21-22; Luk'. 10:13-14

* 9:5 Isa. 14:29-31; Erm. 47:1-7; Hiz. 25:15-17; Iyu. 3:4-8; Amo. 1:6-8; Sof. 2:4-7

* 9:9 Mat. 21:5; Yoh. 12:15

* 9:10 Maz. 72:8

* 9:11 Kes. 24:8

* 11:12 Mat. 26:15

* 11:12 Mat. 27:9-10

* 12:10 Yoh. 19:37; Sas'. 1:7

* 12:10 Mat. 24:30; Sas'. 1:7

* 13:7 Mat. 26:31; Mar. 14:27

* 14:8 Hiz. 47:1; Yoh. 7:38; Sas'. 22:1

* 14:11 Sas'. 22:3

* 14:16 Wog. 23:39-43

Milkkiyaasa

1

2

3

4

Milkkiyaasa Timbbitiyaa

Geluwaa

Timbbitiyaa odiyaa Milkkiyaasa mas'aafay beetteeddawe Kiristtoosi yelettanaappe kase ichcheshentso s'eetu laytsaana gidishin, Yerusaalamen de'iyaa Geeshsha Gollii laa"entso oosetteeddawaappe guyyiyaana. Milikkiyaasa Giyaa suntsaa biletsay, «Taani Kiitteeddawaa» guusaa. Timbbitiyaa odiyaawe minisiide k'ofissiyaawe k'eesatuu kka yenkko asaykka S'oossaanna c'aak'k'eteedda c'aak'uwaa ooratsanawaa. S'oossaa Asay bare de'uwaankka bare goynankka yeda gidiide, bayeeddawe eretteeddawaa. K'eesetuukka yenkko asaykka bessiyaa yarshshuwaa shiishshennan aggiyaawaaninne I unttunttoo immeedda kaalesuwaan beennaaninne de'ennaan is's'iyaawan S'oossaa naak'k'eeddino. Hewaa diraw, S'oossay ogiyaa giigissanawunne bare c'aak'uwaa awaayanaw kiitettiyaawaa kasetiide nabiyaa baggana odee; asaa bolla pirddanawunne asaa geeshshanaw I yaana.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Goday Israa'eeliyaw De'iyaa K'aalaa C'aak'uwaa Siik'uu D'iishetussaa 1:1-5

Israa'eelata Amanetabeena Diraw Seeray Gakeedda 1:6—2:16

Godaa Yuusay Awaayetussaa 2:17—4:6

1

Goday Israa'eeliyaw De'iyaa K'aalaa C'aak'uwaa Siik'uu D'iishetussaa

(1:1-5)

1 Med'ina Goday Milkkiyaasa baggana Israa'eeliyaa asaa bolla odeedda timbbitiyaa kiitay hawaa. 2 Med'ina Goday bare asaa, «Taani hinttena siik'aaddi» yaagee.**

Shin hintte, «Neeni nuuna ayan siik'aaddi?» yaagiita.

Med'ina Goday, «Eesay Yaak'ooba ishaa gidenneeyee? Gidooppenne taani Yaak'ooba siik'aaddi; 3 shin Eesaa is's'aaddi. Taani Eesaa deretuwaa mela udaad; Aa gadiyaakka worakanatuu de'iyaa bazzuwaa udaad» yaagee.

4 Eesaa zeretsaa gidiyaa Eedoomatuu, «Nu katamatuu koletteeddino; shin nuuni unttuntta zaaretsiide kees's'ana» yaagana.

Ubbaappe Wolk'k'aama Med'ina Goday, «Unttunttu zaaretsiide kees's'anawantta; shin taani kolana. Asay unttuntta, ‹Ha biittay, iita biittaa; ha biittaa asaykka Med'ina Goday med'inaw hank'k'etteedda asaa› yaagana» yaagee.

5 Hewaa hintte hintte ayifiyaan be'iide, «Med'ina Goday Israa'eeliyaa biittaa zawaappe karennakka wolk'k'aama» yaagana.

Israa'eelata Amanetabeenna Diraw Seeray Gakkeedda

(1:6—2:16)

6 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'ina Goday, «Hinttenoo, ta suntsaa kawushshiyaa k'eesatoo, na'ay bare aawuwaa, k'oomaykka bare godaa bonchchee. Yaatina, taani hinttenttoo aawuwaa gidooppe, hintte taana bonchchiyaa bonchchuu ane? K'ay taani hinttenttoo goda gidooppe, hintte taw yayyiyaa yashshay anee? yaatiide k'ay, ‹Nuuni ne suntsaa wootiide kawushsheeddoo?› yaagiita. 7 Hintte taw yarshshiyaa sa'aa bollan tuneedda yarshshuwaa shiishshiyaawaan ta suntsaa kawushsheeddita.

«K'aykka hintte, ‹Nuuni neena wootiide tunisseeddoo?› yaagiita.

«Hintte Med'ina Godaw shiishshiyaa Gaytay kad'etteeddawaa gidennee yaagiide k'oppiyaawan taana tunisseeddita. 8 Hintte yarshshuwaa yarshshiyaa wode, k'ook'aa woy hargganchchaa woy wobba gideedda mehiyaa yarshshooppe, hewe iitabaa gidennee? Hintte hewaa mala mehiyaa hintte kaappo imotaa ootsiide immintto, I hewaa nashechchaan akkanawaa hinttenttoo malatii?» yaagee Med'inaa Goday.*

9 K'aykka Ubbaappe Wolk'k'aama Med'ina Goday, «S'oossay hinttenttoo k'arettana mala, ha"i Aa woossite. Won hintte hewaa malabaa ootsina, I hinttew zaaranawaa malatii?» yaagee.

10 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'ina Goday, «Hintte taw yarshshiyaa sa'aa bollan c'oo tamaa eetsiyaawaappe, hintteppe itti uray Geeshsha Golliyaa penggiyaa gorddiyaawaa gideerenneeshsha! Taani hinttenan nashettikke; hintte yarshshiyaa yarshshuwaakka akkikke» yaagee.

11 K'aykka Ubbaappe Wolk'k'aama Med'ina Goday, «Away doliyaasaappe biide wulliyaasaa gakkanaw, ta suntsay kawutetsatuwaa giddon wolk'k'aama. Sa'aa ubbaan asatuu taw is'aanaa c'uwissiino; geeshsha yarshshuwaakka yarshshiino; ayaw gooppe, ta suntsay kawutetsatuwaa giddon wolk'k'aama» yaagee.

12 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'ina Goday, «Shin hintte, ‹Med'ina Godaw shiishshiyaa Gaytay tuna; aan wotsiyaa yarshshuukka kad'etteeddawaa› yaagiide Aa kawushsheeddita. 13 K'ay hintte, ‹Hawe daaburssiyaawaa› yaagi k'iliic'iide, hintte siid'iyaan sim"iita.

«Hintte bonk'k'i akkeeddawaa woy wobbaa woy hargganchcha imotaa ootsiide shiishshiita. Yaatina, taani hintte kushiyaappe hewaa akkoo? 14 Taw yarshshana giide shiik'etteedda attuma dorssay Aa wudiyaa giddon de'ishshin, sheneyiyaabay de'iyaa dorssaa yarshshiyaa he c'immiyaawe shek'etteeddawaa gido! Ayaw gooppe, taani Ubbaappe Wolk'k'aama Med'ina Godaanne Wolk'k'aama Kaatiyaa; ta suntsaykka kawutetsatuwaa giddon yayetteeddawaa» yaagee.

2

1 K'aykka Ubbaappe Wolk'k'aama S'oossay hawaadan yaagee; «K'eesetoo, ha"i ha azazuu hinttessa. 2 Ta suntsaa bonchchanaw hintte sisennaan is's'ooppenne hintte wozanaan k'oppennaan is's'ooppe, taani hintte bolla shek'k'aa kiittana; hintte anjjuwaakka taani shek'k'ana. Hintte hintte wozanaan taana bonchchanaw k'oppibeenna diraw, taani ha"ikka hinttena shek'k'a diggaad. 3 Be'ite, taani hintte zeretsatuwaa murana. Hintte yarshshoo aheedda mehiyaa toc'iyaakka hintte som"iyaan laalana; hinttekka he toc'iyaanna ittippe Aa oliyaa sa'aa baana. 4 He wode ta c'aak'k'uu Leewiyaanna minniide de'anaadan, taani hinttenttoo ha azazuwaa kiitteeddawaa hintte erana» yaagee.*

5 «Taani Leewiyaanna c'aak'k'eteedda c'aak'k'uu de'uwaanne sarotetsaa c'aak'uwaa; I taw yayanaadan, taani unttuntta aw immaaddi; ikka taw yayyeeddanne ta suntsaakka bonchcheedda.* 6 Tumuwaa higgii Aa doonaan de'eedda; Aa ins's'arssankka wordduu beettibeenna. I taananna sarotetsaaninne suuretetsaan hametteedda; k'ay c'oratuwaakka nagaraappe zaareedda. 7 K'eesay Ubbaappe Wolk'k'aama Med'ina Goday kiitteeddawaa gideedda diraw, Aa doonay eratetsaan kumanaw koshshee; asaykka higgiyaa Aa doonaappe tamaaranaw bessee» yaagee Ubbaappe Wolk'k'aama Med'ina Goday.

8 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'ina Goday hawaadan yaagee; «Shin k'eesatoo, hintte ogiyaappe wora simmeeddita; hintte timirttiyankka c'oratuwaa d'ubbeeddita; taani Leewiyaanna c'aak'k'eteedda c'aak'uwaakka koleeddita. 9 Hewaa diraw, hintte ta ogiyaan hamettennan is's'eeddaanidan, hintte tamaarissiyaa higgiyankka asaa ubbaa itti likke s'eellennan is's'eeddaanidan, taani hinttena asaa ubbaa sintsan kad'etteeddawanttanne kawusheeddawantta udaad» yaagee.

Asay Med'ina Godaan Ammanettibeenna

10 Nuw ubbaw itti aawuu de'ee gidenneeyye? Nuuna itti S'oossay med'd'eedda gidenneeyye? Yaatina, nuuni nu mayzza aawotuwaa c'aak'uwaa koliyaawan ittuu ittoo ayaw ammanettennan is's'eettoo? 11 Yihudaa Asay ammanettibeenna; k'ay Israa'eeliyaaninne Yerusaalamen Asay tunatetsaa ootseedda; ayaw gooppe, Yihudaa Asay S'oossay dosiyaa Geeshsha Golliyaa tunisseedda; k'ay allaga s'oossaw goyinniyaa mac'c'a naanatuwaakka akkeedda. 12 Hawaa ootsiyaawe oona gidooppekka, Med'ina Goday Aa Yaak'ooba maabaraappe d'ayisso; he Asay Ubbaappe Wolk'k'aama Med'ina Godaw yarshshuwaa ahiyaawaa gidooppekka, Med'ina Goday Aa shoddo.

13 K'ay hintte ootsiyaa harabay ayee gooppe, Med'ina Goday hintte yarshshuwaakko s'eellenna diraw, woy Aa akkena diraw, yarshshiyaa sa'aa yeekuwaan, afotsaaninne zilaassan kuntsiita. 14 Hintte, «I ayaw nu yarshshuwaa akkenee?» yaagiide oochchooppe, gaasuu hawaa: hintte hintte yalagatetsan akkina itta gideedda machchattinna machchattinna he wode c'aak'k'eteedda c'aak'uwaa koleeddita; Hewoo Med'ina Goday markka. 15 Med'ina Goday hinttewunne hintte machatiwukka machatiwukka itti bollaynne itti ayyaanay de'anaadan ootsibeenneeye? Hewaa ayaw ootseedee? Geeshsha zeretsay de'anaadaana gidennee? Hewaa diraw, hintteppe ooninne bare yalagatetsan akkeedda machchattinna c'aak'k'eteedda c'aak'k'oo ammanettennawaa gidennaadan naagetto. 16 Ayaw gooppe, «Taani Med'ina Goday, Israa'eeliyaa S'oossay, asinaynne machchata bilettiyaawaa is's'ay; hewe iitabaa» yaagee. Hewaa diraw, Ubbaappe Wolk'k'aama Med'ina Goday, «Hintte machchattinna machchattinna c'aak'k'eteedda c'aak'k'oo ammanettennawantta gidennaadan naagettite» yaagee Ubbaappe Wolk'k'aama Med'ina Goday.

Godaa Yuusay Awaayetussaa

(2:17—4:6)

17 Hintte hintte haasayan Med'ina Godaa daabursseeddita.

Shin hintte, «Nuuni Aa wootiide daabursseeddoo?» yaagiita.

Hintte Aa daabursseeddawe, «Iitaa ootsiyaawanttu ubbay Med'ina Godaa sintsan lo"a; k'ay ikka unttunttun nashettee» yaagiyaawaan woy, «Tumuwaa pirddiyaa S'oossay hak'an de'ii?» yaagiyaawaana.

3

1 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'ina Goday, «Be'ite, ta biyaa ogiyaa giigissanaadan, taani kiittiyaa asaa kasetaade yeddana; k'ay hintte koyiyaa Godaykka hintte k'oppennaan de'ishshin, bare Geeshsha Golliyaa puttu gaana. Hintte nashettiyaa, k'aalaa c'aak'uwaa kiitanchchay yaana» yaagee.*

2 Shin I biraanne work'k'aa siilissiide geeshshiyaa tamaa malanne mayuwaa meec'c'iyaa saamonaa mala gidiyaa diraw, I yiyaa gallassi danddayanawe oonee? K'ay I k'onc'c'iyaa wode Aa sintsan ek'k'anaw danddayiyaawe oonee?* 3 I biraanne work'k'aa geeshshiyaawaadaaninne tigiyaawaadan uttiide, Leewiyaa zaratuwaa geeshshana; unttunttu Med'ina Godaw likke yarshshuwaa yarshshana gakkanaw, I unttuntta geeshshana. 4 Yaatooppe beni wodetuwaadaninne aad'd'eedda laytsatuwaadan, Yihudaa asaynne Yerusaalame Asay yarshshiyaa yarshshuu Med'ina Godaa nashechchiyaawaa gidanawaa.

5 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'ina Goday, «Hewaappe guyyiyaan, taani pirddaa pirddanaw hinttekko yaade, muruniyaawanttu bolla, woshummiyaawanttu bolla, wordduwaan c'aak'k'iyaawanttu bolla, oosanchchatoo bessiyaa dirgguwaa immennan diggiyaawanttu bolla, asinay hayk'k'eedda am"attonne aata aawuu hayk'k'eedda naanatuwaa tuggayiyaawanttu bolla, betiyaa pirddaa geellayiyaawanttu bollanne taw yayyenawanttu bolla ellekka markkattana» yaagee.

Asiraataa Imotaa

6 K'aykka Ubbaappe Wolk'k'aama Med'ina Goday, «Taani Med'ina Goday laamettikke; hewaa diraw, hinttenoo Yaak'ooba zaretoo, hintte d'aykkita. 7 Hintte mayzza aawotuwaa wodiyaappe doommiide, hintte ta wogaappe wora simmeeddita; aakka naagibeykkita. Ha"i taakko simmite; taanikka hinttekko simmana» yaagee.

Shin hintte, «Nuuni waan simmanne?» yaagiide oochchiita.

8 Med'ina Goday, «Asay Med'ina Godaa wuu"ii? Shin hintte taana wuu"iita» yaagee.

K'aykka hintte, «Nuuni neena wooti wuu"eettoo? yaagiita» yaagee.

Ubbaappe Wolk'k'aama S'oossay, «Hintte asiraataaninne imotaan taana wuu"iita. 9 Hintte Israa'eeliyaa Asay ubbay taana wuu"iyaa diraw, hintte shek'etteeddawaantta. 10 Ta Geeshsha Golliyaan k'umay de'anaadan, asiraataa ubbaa yeesiyaan yeggite. Yaatiide taani saluwaa maskkootiyaa dooyaade anjjuwaa hinttenttoo palahissaade gussana d'ayooppe, taana hewan paac'c'ite.* 11 Hintte biittay mokkiyaa katsaa bayzzenaadan, taani hintte diraw katsaa bayizziyaabaa ubbaa seerana; gaden de'iyaa woyniyaa turaykka ayifiyaa diggenna. Taani Ubbaappe Wolk'k'aama Med'ina Goday hawaa oday. 12 Hintte biittay de'anaw nashechchiyaa biittaa gidiyaa diraw, kawutetsatuu ubbay hinttena, ‹Anjjetteeddawantta› yaagana» yaagee.

Med'ina Goday Bare Asaa
Maaranaw Odeedda K'aalaa

13 Med'ina Goday hawaadan yaagee; «Hintte ta bolla s'ala k'aalaa haasayeeddita.

«Yaatiide k'ay, ‹Nuuni ne bolla waagi haasayeeddo?› yaagiide oochchiita.

14 «K'aykka hintte, ‹S'oossaw ootsiyaawe hada. Aa azazuwaa naagiyaawaaninne Ubbaappe Wolk'k'aama Med'ina Godaa sintsan kayyottiide hamettiyaawan nuuni ayaa go"etteettoo? 15 Nuuni otorettiyaawanttu anjjettiina be'eetto; iitaa ootsiyaawanttukka ishaliide de'iyaawaa s'alalaa gidennaan, S'oossaa paac'c'iiddekka kessi akkiino› yaagiita» yaagee.

16 He wode Med'ina Godaw yayyiyaawanttu ittuu ittuwaanna haasayeeddino; Med'ina Godaykka hayzziide siseedda. Med'ina Godaw yayyeeddawanttunne Aa suntsaakka bonchcheeddawantta hassayissiyaa mas'aafay Aa sintsan s'aafetteedda. 17 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'ina Goday, «Unttunttu tawaa gidanawantta; taani ootsiyaa gallassi unttunttu taw dummateedda asaa gidanawantta; aawuu barew ootsiyaa bare na'aa maariyaawaadan, taani unttuntta maarana. 18 He wode hintte zaaretsiidekka s'illuwaappenne nagaranchchaappe gidduwaan de'iyaa zawaanne S'oossaw azazettiyaawanttuppenne azazettenawanttuppe gidduwaan de'iyaa zawaa be'ana» yaagee.

4

Med'ina Godaa Gallassay Matatteedda

1 Ubbaappe Wolk'k'aama Med'ina Goday hawaadan yaagee; «Be'ite, c'ooc'iyaa tamaadan ees's'iyaa gallassay matatteedda; otorettiyaawanttunne iitaa ootsiyaawanttu ubbay utulaa mala gidanawaa. He yiyaa gallassay unttuntta s'uuggana; unttunttoo s'ap'uwaa s'eeraakka ashshenna. 2 Shin hinttenttoo, ta suntsaw yayyiyaawanttoo Aa k'efiyaa giddon patsiyaabay de'iyaa s'illotetsaa away mokkana. Hinttekka ak'uwaappe biletteedda galo maraadan buraak'ana. 3 Taani ootsiyaa gallassi, nagaranchchatuu hintte gediyaappe garssa baggana bidintsaa mala gidanawantta; hinttekka unttuntta yed'd'anita. Taani Ubbaappe Wolk'k'aama Med'ina Goday hawaa oday.

4 «Israa'eeliyaa asaa ubbaw Siinaa Deriyaa bollan taani ta k'oomaa Muse baggana azazeedda azazuwaanne higgiyaa hassayite.

5 «Be'ite, gitanne bonchchetteedda s'oossaa gallassay yaanaappe kasetaade, taani hinttew timbbitiyaa odiyaa Eelaasa kiittana.* 6 I yiide, taani yaade biittaa shek'an shoc'ennaadan, aawotuwaa wozanaa naanatuwaakko, naanatuwaa wozanaakka aawotuwaakko zaarana» yaagee Ubbaappe Wolk'k'aama Med'ina Goday.

* 1:2 Rom. 9:13

* 1:2 Isa. 34:5-17; 63:1-6; Erm. 49:7-22; Hiz. 25:12-14; 35:1-15; Amo. 1:11-12; Abd. 1-14

* 1:8 Zar. 15:21

* 2:4 Pay. 3:11-13

* 2:5 Pay. 25:12

* 3:1 Mat. 11:10; Mar. 1:2; Luk'. 1:76; 7:27

* 3:2 Iyu. 2:11; Sas'. 6:17

* 3:10 Wog. 27:30; Pay. 18:21-24; Zar. 12:6; 14:22-29; Nah. 13:12

* 4:5 Mat. 11:14; 17:10-13; Mar. 9:11-13; Luk'. 1:17; Yoh. 1:21

Maatoossa Mishiraachchuwaa

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

Maatoossi S'aafeedda

Mishiraachchuwaa K'aalaa

Geluwaa

Maatoossi s'aafeedda mishiraachchuu, Yesuusi yaana geetettiyaa hidootay kase odetti utteedda d'aliyaa gidiyaawaanne S'oossay kase Ec'a C'aak'uwaan bare asaw immeedda hidootaa k'aalaa poleeddawe Yesuusa baggana gidiyaawaa odiyaa mishiraachchuwaa k'aalaa oyk'k'eeddawaa. Ha mishiraachchuwaa k'aalay Yesuusi unttunttu giddon yelettiide dic'c'eeddawe Ayihudatuu s'alalaassa gidennaan, alamiyaa ubbaan de'iyaa asaassa.

Maatoossi s'aafeedda Mishiraachchuwaa K'aalay daro akeekan s'aafetteedda mas'aafaa. Yesuusa yeletaan doommiide, I s'ammak'etteeddawaanne I paac'etteeddawaa odi simmiide, Galiilaan I k'aalaa odeeddawaa, tamaarisseeddawaanne hargganchchatuwaa patseeddawaa odee. Hewaappe kaalliide Yesuusi Galiilaappe Yerusaalame beeddawaanne I ha alamiyaan gam"eedda wurssetsaa saaminttaan haneedda yewatuwaa k'onc'c'issee. Hewanttukka I kak'ettowaa, hayk'k'eeddawaanne denddeeddawaa odiino.

Ha Mishiraachchuwaa K'aalay Yesuusa, S'oossaa higgiyaa biletsaa immanaw maatay de'iyaawaanne S'oossaa Kawutetsaabaa erissiyaa wolk'k'aama tamaarissiyaawaa ootsiide shiishsheedda. Aa timirttiyaappe dariyaa baggay, dumma dumma ogiyaan giigetteedda ichcheshu saan shaakettee.

1. S'oossaa kawutetsaan de'ana asaa eeshshaa, oosuwaa, maataanne wurssetsaa kaac'aa odiyaa Deriyaa Bolla Timirttiyaa (Mat. 5:1—7:28).

2. Tammanne laa"u Yesuusa kaalliyaawanttu Mishiraachchuwaa K'aalaa tamaarissanaw beedda wode unttunttoo imetteedda kaaletsuwaa (Mat. 10).

3. S'oossaa kawutetsaabaa tamaarissishshin shiik'eedda dumma dumma leemisatuwaa (Mat. 13).

4. Yesuusa kaalliyaawanttubaa billi odiyaa timirttiyaa (Mat. 18).

5. Ha"i wodiyaa wurssetsaanne S'oossaa Kawutetsaa yuussaa s'eelliyaawaan imetteedda timirttiyaa (Mat. 24-25).

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Yesuusi Kiristtoosa guyye zeretsaanne yeletaa 1:1—2:23

S'ammak'iyaa Yohaannisa oosuwaa 3:1-12

Yesuusi s'ammak'ettowaanne paac'ettowaa 3:13—4:11

Yesuusi oosuwaa Galiilaan doommowaa 4:12—18:35

Yesuusi Galiilaappe Yerusaalame boowaa 19:1—20:34

Yerusaalameninne izi yuushshuwaan Yesuusa wurssetsaa saaminttaa 21:1—27:66

Nu Godaa Yesuusa dendduwaanne k'onc'c'etsaa 28:1-20

1

Yesuusi Kiristtoosa Yeletaa Maaraa

(Luk'. 3:23-38)

1 Hawe Daawita zariyaanne Abraahaame zare gideedda Yesuusi Kiristtoosa yeletaa odiyaa mas'aafaa.

2 Abraahaame, Yisaak'a yeleedda; Yisaak'i, Yaak'ooba yeleedda; Yaak'oobi, Yihudaanne Aa ishatuwaa yeleedda. 3 Yihuday Ti'imaarippe Paareesanne Zaraaha yeleedda; Paareese, Hes'iroona yeleedda; Hes'iroone, Raama yeleedda. 4 Raame Aminaadaaba yeleedda; Aminaadaabe, Na'asoona yeleedda; Na'asoone, Selimoona yeleedda. 5 Selimoone, Ra'aabo geetettiyaa mishirattippe Boo'eeza yeleedda; Boo'eezi, Uruuto* geetettiyaa mishirattippe Iyyoobeedda yeleedda; Iyyoobeede, Issey yeleedda. 6 Issey Kaatiyaa Daawita yeleedda.

Kaatiyaa Daawite, Ooriyaa machchattippe Solomona yeleedda. 7 Solomone, Robi'aama yeleedda; Robi'aame, Aabiyaa yeleedda; Abii, Asaafa yeleedda. 8 Aasaafe, Yoosaafees'a yeleedda; Yoosaafees'e, Iyyooraama yeleedda; Iyyooraame, Ooziyaana yeleedda. 9 Ooziyaane, Iyyoo'aataama yeleedda; Iyyoo'aataame, Akaaza yeleedda; Akaazi, Hizk'k'iyaasa yeleedda. 10 Hizk'k'iyaase Minaasa yeleedda; Minaase, Amoos'a yeleedda; Amoos'e, Iyyoosiyaasa yeleedda. 11 Israa'eeliyaa Asay omoddettiide, Baabloone gadiyaa beedda wode, Iyyoosiyaase Ikkoniyaananne* Aa ishatuwaa yeleedda.*

12 Baabloone omooduwaappe guyyiyaan, Ikkoniyaananne Salaatiyaala yeleedda; Salaatiyaale, Zerubaabeela yeleedda. 13 Zerubaabeeli, Abiyuuda yeleedda; Abiyuude, Eeliyaak'eema yeleedda; Eeliyaak'eemi, Azoora yeleedda. 14 Azoore Saadook'a yeleedda; Saadook'e, Akiima yeleedda; Akiime Eliyuuda yeleedda. 15 Eliyuude, Ali'aazara yeleedda; Ali'aazare, Maataana yeleedda; Maataane, Yaak'ooba yeleedda. 16 Yaak'oobi, Kiristtoosa geetettiyaa Yesuusa yeleedda Mayraamo oochcheedda Yooseefa yeleedda.

17 Simmi yeletay ubbay Abraahaamoppe Daawita gakkanaw tammanne oyddu yeletaa; Daawiteppe doommiide, Asay Baabloone gadiyaa omoddettiide beedda wodiyaa gakkanaw tammanne oyddu yeletaa; Asay Baabloone gadiyaa omoddettiide beedda wodiyaappe Kiristtoosi† yeletteedda wodiyaa gakkanaw tammanne oyddu yeletaa.

Yesuusi Kiristtoosa Yeletaa

(Luk'. 2:1-7)

18 Yesuusi Kiristtoosa yeletay hawaa mala; Aa daaya Mayraama Yooseefoo ooshetta k'ashetta uttaaddu. He wode Yooseefonna gakettennaan de'aadde, Geeshsha Ayyaanan shahaaraaddu. 19 Izo giigissi wotseedda Yooseefo s'illo asaa‡ gideedda diraw, izo kawushshanaw koyyibeenna; iibaa k'onc'c'issennaan izo agganaw k'oppeedda. 20 Shin I hewaa k'oppishin, Godaa kiitanchchay akumuwaan§ aanana gakettiide, «Daawite na'aa Yooseefoo, Mayraama Geeshsha Ayyaanan shahaareedda diraw* izo akkanaw yayyoppa. 21 Iza attuma na'aa yelanawunnu; neenikka, I asaa nagaraappe ashshiyaa diraw Aa suntsaa Yesuusa gaade s'eesanaassa» yaageedda.*

22-23 K'ay Goday nabiyaa baggana, «Wodoratta shahaaranawunnu; na'aakka yelanawunnu; Aa suntsaykka Ammaneela geetettanawaa» yaageeddawe polettana mala, hawe ubbay haaneedda; «Ammaneela» yaagiyaawe, «S'oossay nuunanna de'ee» yaagiyaawaa.*

24 Yooseefo gem"ishuwaappe beegottiide, Godaa kiitanchchay barena azazowaadan, Mayraamo bare golle afeedda. 25 Shin na'ay yelettana gakkanaw Yooseefo izikko shiik'ibeenna; k'ay na'aakka Yesuusa giide suntseedda.*

2

Dolahaa Baggappe Yeedda S'oolinttiyaa Paydiyaa Asatuwaa

1 Yesuusi Yihudaa gadiyaan Beeteleeme geetettiyaa katamaan Heroodise kawutiide de'iyaa wode yeletteedda; hewaappe guyyiyaan, s'oolinttiyaa paydiyaa asay* awayifii doliyaa baggappe Yerusaalame yiide, 2 «Ayihuda kaatiyaa gidanaw yeletteedda na'ay hak'an de'ii? Nuuni awayifii doliyaa baggana keseedda Aa s'oolinttiyaa be'iide, aw goyinnanaw yeeddo» yaagiide oochcheeddino.

3 Kaatiyaa Heroodise, hewaa sisiide dagammeedda; Yerusaalamen de'iyaa Asay ubbaykka wozanaa bayeeddino. 4 Heroodise k'eesatuwaa kaappatuwaa ubbatuwaanne Muse higgiyaa tamaarissiyaawantta s'eesiide, «Kiristtoosi hak'an yelettanddeeshsha?» yaagiide oochcheedda.

5-6 Unttunttu zaariide, «Yihudaa gadiyaan Beeteleeme katamaan yelettanawaa. Nabii,

« ‹Yihudaa gadiyaan de'iyaa Beeteleeme,

neeni Yihudaa gadiyaan de'iyaa wolk'k'aama katamatuwaappe laafakka.

Israa'eeliyaa mooddiyaawe neeppe kesanawaa›

giide s'aafeedda» yaageeddino.*

7 Hewaappe kaala, Heroodise awayifii doliyaa baggappe yeedda asatuwaa geeman s'eesiide, s'oolinttii unttunttoo beetteedda wodiyaa unttunttuppe geeshshiide ereedda. 8 Yaatiide Beeteleeme unttuntta yeddiidde, «Biide na'aa loytsi koyyite; Aa demmeedda wode taanikka baade aw goyinnanaadan, taanakka erissite» yaageedda.

9 Unttunttu kaatii geeddawaa sisi biidde ogiyaan awayifii doliyaa baggana unttunttu kase be'eedda s'oolinttiyaa be'eeddino; na'ay de'iyaasaa gakkiide ek'k'ana gakkanaw, s'oolinttii unttuntta kaaletseedda. 10 Unttunttu he s'oolinttiyaa be'eedda wode, zaway baynna daro nashechchaa nashetteeddino. 11 Golle geliide, na'ay bare daay Mayraaminna de'iyaawaa be'eeddino; gulbbatiide aw goyinneeddino; hewaappe kaala, barenttu saas'iniyaa dooyyiide, work'k'aa, is'aanaanne kawaraa† aw imotaa shiishsheeddino.

12 Unttunttu Heroodisakko simmenna mala, S'oossay akumuwaan unttuntta, «Hinttena erite» giina hara ogiyaanna barenttu gade simmeeddino.

Gibs'e Betussaa

13 Unttunttu beeddawaappe guyyiyaan, Godaa kiitanchchay akumuwaan Yooseefoo beettiide, «Heroodise na'aa wod'anaw koyyiyaa diraw, denddaade na'aanne Aa daayo akkaade Gibs'e gadiyaa beta; taani new odana gakkanaw, yaan de'ashsha» yaageedda.

14-15 Yooseefo k'amma denddiide, na'aanne Aa daayo akkiide, Gibs'e gadiyaa beedda; Goday nabiyaa baggana, «Taani ta na'aa Gibs'e gadiyaappe s'eesaad» yaageeddawe polettana mala, Heroodise hayk'k'ana gakkanaw I yaan de'eedda.*

Heroodise K'eeri Naanaa Wod'iseedda

16 Hewaappe guyyiyaan, Heroodise awayifii doliyaa baggappe yeeddawanttu barena c'immeeddawaa ereedda wode, daro hank'k'ettiide, s'oolinttii kase beetteedda wodiyaa unttunttuppe siseeddawaadan, wotaadaratuwaa yeddiide, Beeteleemeninne yuushshuwaan de'iyaa laa"u laytsaa attuma naanaanne laa"u laytsaappe garssanna de'iyaa attuma naanaa ubbaa wod'iseedda.

17-18 Nabiyaa Ermaasi,

«Yeekuunne zilaassay Raama geetettiyaa katamaan sisetteedda;

Raaheela bare naanaw yeekkaw.

Unttunttu hayk'k'idiggo diraw,

agga giina, aggenaan is's'aaddu»

giide odeeddawe poletteedda.*

Gibs'eppe Simaa

19 Heroodise hayk'k'eeddawaappe guyyiyaan, Godaa kiitanchchay Gibs'en Yooseefoo akumuwaan beettiide 20 Aa, «Dendda; na'aanne Aa daayo akkaade, Israa'eeliyaa gadiyaa simma. Na'aa wod'anaw koyyiyaawanttu hayk'k'i diggeeddino» yaageedda. 21 Yooseefo denddiide, na'aanne Aa daayo akkiide, Israa'eeliyaa simmeedda.

22 Shin Yooseefo Arkkelawoosi bare aawuwaa Heroodisa oydiyaan Yihudaa gadiyaan kawuteeddawaa siseedda wode, yaa baanaw yayyeedda; S'oossay aw akumuwaan hinttena erite giina, Galiilaa gadiyaa beedda. 23 Nabatuu, «Asay Aa, ‹Naazireetiyaa asaa›‡ giide s'eesana» yaageeddawe polettana mala, Naazireete geetettiyaa katamaa biide de'eedda.*

3

S'ammak'iyaa Yohaannisi K'aalaa Odeedda

(Mar. 1:1-8; Luk'. 3:1-18; Yoh. 1:19-28)

1-2 He wode S'ammak'iyaa Yohaannisi asaa, «Saluwaa kawutetsay matatteedda diraw, hintte nagaraappe simmite» yaagiidde, Yihudaa mela biittaan odiidde yeedda.* 3 Ayaw gooppe, nabiyaa Isiyaase, Yohaannisabaa odiidde,

«Ittuu mela biittaan bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide,

‹Godaa ogiyaa giigissite.

I hemettana loossuwaakka

aw sitti ootsite› geedda»

yaageedda.*

4 Yohaannisaw gaaluwaa isikiyaa dadetteedda mayuu de'ee; k'ay bare s'eessan dafuwaa danc'c'eedda; I miyaa k'umaykka booliyaanne bazzuwaa eessaa.* 5 Asay he wode Yerusaalameppe, Yihudaa gadiyaa ubbaa saappenne Yorddaanoosa Shaafaa heeraan de'iyaa gadiyaa ubbaappe aakko yiino. 6 Barenttu nagaraa paas'ina, Yorddaanoosa Shaafaan asaa s'ammak'eedda.

7 Shin Yohaannisi daro Parisaawatuunne* Saduk'aawanatuu† s'ammak'ettanaw barekko yiyaawantta be'iide, «Ha shooshshatoo, S'oossaa hank'k'uu yaana haniyaawaappe attana mala, hinttew oonee odeeddawe? 8 Simmi hintte, hinttenttu nagaraappe simmeeddawaa erissiyaa oosuwaa, ootsite. 9 Hintte hinttenttu wozanaan, ‹Abraahaame nu aabba› giide k'oppiyaawaa hinttew malatoppo. Ayaw gooppe, taani hinttenttoo oday; S'oossay ha shuchchatuwaappe Abraahaamoo naanaa ootsi dentsanaw danddayee. 10 Bees'i mitsaa s'ap'uwaan k'ans's'anaw giigi utteedda; lo"o ayfiyaa ayfena mitsaa ubbay k'ans's'ettiide, tamaan yegettana.

11 «Hintte hinttenttu nagaraappe simmiyaawaa bessanaw, taani hinttena haatsaan s'ammak'ay; shin taappe guyyenna yiyaawe, hinttentta Geeshsha Ayyaanaaninne tamaan s'ammak'ana.‡ I taappe daro minnee; Aa c'aammaa tookkanawukka taani bessiyaa asaa gidikke. 12 Aa kushiyan katsaa ses's'iyaa layday de'ee. Uddumaan de'iyaa katsaa loytsi geeshshee; bare zarggaa diyiyaan k'olana; shin dalaa to'enna tamaan guuddana» yaageedda.

Yesuusi S'ammak'etteedda

(Mar. 1:9-11; Luk'. 3:21-22)

13 Yesuusi he wode Yohaannisan s'ammak'ettanaw, Galiilaappe Yorddaanoosa geetettiyaa shaafaa aakko beedda. 14 Shin Yohaannisi, «Taani neenan s'ammak'ettanaw bessiyaa wode, neeni taakko yay?» yaagiide, Aa digganaw koyyeedda.

15 Shin Yesuusi zaariide Aa, «Nuuni s'illotetsaa oosuwaa ubbaa hawaadan polanaw bessiyaa diraw, ha"i taw eeno ga» yaageedda. Yohaannisikka aw eeno geedda.

16 Yesuusi s'ammak'ettowaappe guyyiyaan, ellekka haatsaappe keseedda; saluu dooyettina, S'oossaa Ayyaanay harap'p'iyaadan saluwaappe wod'd'iide bare bolla yiyaa wode be'eedda; 17 k'ay saluwaappe, «Taani siik'iyaa, taana nashechchiyaa, ta Na'ay hawaa» yaagiyaa k'aalay yeedda.*

4

Yesuusi Paac'etteedda

(Mar. 1:12-13; Luk'. 4:1-13)

1 Hewaappe guyyiyaan, s'alahiyaan paac'ettana mala, Geeshsha Ayyaanay Asay de'enna sa'aa Yesuusa afeedda. 2 Yesuusi oytamu gallassaanne oytamu k'ammaa s'oomowaappe guyyiyaan koshatteedda. 3 S'alahii yiide Aa, «Neeni S'oossaa Na'aa gidooppe, ane ha shuchchatuwaa ukitsaa gidana mala ga» yaageedda.

4 Shin Yesuusi zaariide, «S'oossaa mas'aafaan, ‹Asay S'oossay haasayiyaa k'aalaa ubbaan de'anaappe attin, ukitsaa s'alalaan de'enna› yaagetti s'aafetteedda» yaageedda.*

5 Hewaappe guyyiyaan, s'alahii Yesuusa geeshsha katamaa afi Geeshsha Golliyaa s'eeraan essiide, 6 «Neeni S'oossaa Na'aa gidooppe, ane duge kundda. Ayaw gooppe, S'oossaa mas'aafaan,

« ‹S'oossay bare kiitanchchatuwaa

new azazanawaa›

k'ay ‹Unttunttu ne gedii shuchchaan d'ubettenna mala,

barenttu kushiyan neena dentsanawantta›

yaagetti s'aafetteedda» yaageedda.*

7 Yesuusi zaariide Aa, «K'aykka S'oossaa mas'aafaan, ‹Godaa ne S'oossaa paac'c'oppa› yaagetti s'aafetteedda» yaageedda.*

8 K'ay s'alahii Yesuusa itti daro wolk'k'aama deriyaa s'eeraa kessiide, ha alamiyaan de'iyaa kawutetsaa ubbaanne unttunttu bonchchuwaa 9 bessiide Aa, «Neeni taw gulbbataade goyinnooppe, taani hawaa ubbaa new immana» yaageedda.

10 He wode Yesuusi zaariide Aa, «Laa ha Sees'aanaw haakka; ayaw gooppe, S'oossaa mas'aafaan, ‹Godaw, ne S'oossaw goyinna; Aa s'alalaa gosheta› geetetti s'aafetteedda» yaageedda.*

11 Hewaappe guyyiyaan, s'alahii Yesuusa aggina, kiitanchchatuu yiide, aw ootseeddino.

Yesuusi Bare Tamaarissiyaa Oosuwaa Galiilaan Doommeedda

(Mar. 1:14-15; Luk'. 4:14-15)

12 Yohaannisi k'ashetteeddawaa Yesuusi siseedda wode, Galiilaa geetettiyaa gadiyaa beedda. 13 Naazireeteppe kesiide, K'ifirinaahooma katamaa biide, yaan de'eedda; K'ifirinaahoomi Zaabiloonaninne Nifttaaleeme gadiyaan de'iyaa Galiilaa abbaa mataan de'ee. 14 Hawe haneeddawe nabiyaa Isiyaasi,

15 «Zaabiloone gadiyaaninne Nifttaaleeme gadiyaan,

abbaa ogiyaan Yorddaanoosa Shaafaappe hefintsa baggan,

Ayihuda gidenna Asay de'iyaa Galiilaan,

16 d'umaan de'iyaa asay,

wolk'k'aama poo'uwaa be'eedda.

K'ay hayk'uwaa kuway de'iyaa gadiyaan utteeddawanttoo

poo'uu keseedda»

yaageeddawe polettana malaasa.*

17 He wodiyaappe doommiide Yesuusi,

«Hintte nagaraa paas'ite; ayaw gooppe,

saluwaa kawutetsay matatteedda diraassa»

giide k'aalaa oduwaa doommeedda.

Yesuusi Barena Kaalliyaa Oyddatuwaa S'eegeedda

(Mar. 1:16-20; Luk'. 5:1-11)

18 Yesuusi Galiilaa Abbaa mataanna aad'd'iidde, laa"u ishatuu P'es'iroosa geetettiyaa Simooninne Aa ishaa Inddiraasi, moliyaa oyk'k'iyaawantta gido diraw, dabbaa* abbaan yeggiyaawantta be'eedda. 19 Unttuntta, «Taana kaallite; taani hinttena moliyaa oyk'k'iyaawaadan asaa taakko ahiyaa ogiyaa tamaarissana» yaageedda. 20 Unttunttu ellekka barenttu dabbaa aggiide, Yesuusa kaalleeddino.

21 Yesuusi hewaappe sintsakko biidde, hara laa"u ishatuwaa, Zabddiyoosa naanaa Yaak'oobanne Aa ishaa Yohaannisa be'eedda; unttunttu barenttu aawuwaa Zabddiyoosanna haatsaa bollan biyaa wonggiriyaa giddon barenttu dabbaa giigissiyaawantta be'iide, s'eeseedda. 22 Unttunttu ellekka haatsaan biyaa wonggiriyaanne barenttu aawuwaa aggiide, Yesuusa kaalleeddino.

Yesuusi C'ora Asaa Tamaarisseeddanne Patseedda

(Luk'. 6:17-19)

23 Yesuusi Ayihuda woosa golletuwaan tamaarissiidde, kawutetsaa mishiraachchuwaa k'aalaa odiiddinne k'ay harggiyaa ubbaappenne sakuwaa ubbaappe asaa patsiidde, Galiilaa gadiyaa ubbaan yuuyyeedda. 24 Aa waarii Sooriyaa gadiyaa ubbaa gakkeedda; dumma dumma harggiyaan oyk'ettiide harggeedda asaa ubbaa, s'alahatuwaan oyk'etteeddawantta, yiic'uwaa sakuu de'iyaawantta, k'ay gunddeeddawantta Asay Yesuusakko aheedda; I unttuntta patseedda. 25 C'ora Asay Galiilaappe, tammu katamatuwaappe, Yerusaalameppe, Yihudaappenne Yorddaanoosappe hefintsan de'iyaa gadiyaappe Yesuusa kaalleeddino.

5

Yesuusi Deriyaa Bollan Gidiide Tamaarisseedda Timirttiyaa

(5:1—7:29)

1 Yesuusi c'ora asaa be'iide, pude deriyaa kesiide utteedda. Aa kaalliyaawanttu aakko shiik'eeddino. 2 Unttuntta hawaadan yaagi tamaarissuwaa doommeedda.

Tumu Anjjuwaa Akkiyaa Asatuwaa

(Luk'. 6:20-23)

3 «Barenttu ayaanaa de'uwaan,

hiyyeesaa gideeddawaa eriyaawanttu anjjetteeddawantta;

ayaw gooppe, saluwaa kawutetsay unttunttussa.

4 Kayyottiyaawanttu anjjetteeddawantta;

ayaw gooppe, S'oossay unttuntta minisana.*

5 Ashikke gideeddawanttu anjjetteeddawantta;

ayaw gooppe,

unttunttu sa'aa laattana.*

6 S'illotetsaa koshattiyaawanttunne saamettiyaawanttu,*

anjjetteeddawantta;

ayaw gooppe, S'oossay unttuntta kalissana.

7 Maariyaawanttu anjjetteeddawantta;

ayaw gooppe,

S'oossay unttuntta maarana.

8 Wozanaa geeshshatuu anjjetteeddawantta;

ayaw gooppe,

unttunttu S'oossaa be'ana.

9 Asaa sigetsiyaawanttu anjjetteeddawantta;

ayaw gooppe, S'oossay unttuntta,

bare naanaa giide s'eesana.

10 S'illotetsaa diraw,

yederssettiyaawanttu anjjetteeddawantta;

ayaw gooppe, saluwaa kawutetsay unttunttussa.†

11 «Hintte taana kaalliyaa diraw, Asay hinttena boriyaa wodenne waayissiyaa wode, k'ay hintte bolla iitabaa ubbaa wordduwaan haasayiyaa wode, hintte anjjetteeddawantta. 12 Hinttew saluwaan wolk'k'aama woytay de'iyaa diraw, nashettite; hashshu giite; ayaw gooppe, Asay hintteppe kase de'eedda nabatuwaa hewaadan yedersseeddino.

Mas'iniyaanne Poo'uwaa Leemisuwaa

(Mar. 9:50; Luk'. 14:34-35)

13 «Asaa ubbaw hintte mas'ine mala; shin mas'inii mal"ana d'ayooppe, zaariide Aa wooti mal"etsanee? Kare olina, Asay Aa yed'd'i hamettanaappe attin, sintsaw ayinne maaddenna.

14 «Ha alamew hintte poo'o; deriyaa huup'iyaan kees'etteedda katamay geemmana danddayenna. 15 S'omppiyaa s'omppiide, soyin de'iyaa asaa ubbaw poo'ana mala, d'ok'k'iyaa saan wotseeppe attin, kammiyaa miishshaa giddon k'um"i wotsiyaa Asay ooninne baawa. 16 Hewaadankka, Asay hintte ootsiyaa lo"o oosuwaa be'iide, saluwaan de'iyaa hintte Aawuwaa bonchchana mala, hintte poo'uu asaa sintsaan poo'o.

Muse Higgiyaabaa

17 «Taani Muse higgiyaanne nabatuu tamaarissiyaawaa‡ d'ayissanaw yeeddawaa hinttew malatoppo; taani polanaw yeeddawaappe attin, d'ayissanaw yabeykke. 18 Ayaw gooppe, taani hinttew tumuwaa oday; saluunne sa'ay aad'd'ana gakkanaw, k'ay ubbabaykka polettana gakkanaw,§ higgiyaappe itti c'achchaykka woy k'eeri pidoliikka aad'd'enna. 19 Hewaa diraw, ha azazuwaa ubbaappe guus's'iyaa itti azazuwaa mentsiyaa uray ooninne, k'ay haratuukka barewaadan hananaadan tamaarissiyaa uray ooninne, saluwaa kawutetsaan ubbaappe guutsa gidana; shin azazuwaa ootsiyaawenne haranttukka ootsanaadan tamaarissiyaawe ooninne saluwaa kawutetsaan d'ok'k'a gidana. 20 Ayaw gooppe, hintte s'illotetsay Muse higgiyaa tamaarissiyaawanttu s'illotetsaappenne Parisaawatuwaa s'illotetsaappe darana d'ayooppe, saluwaa kawutetsaa hintte mule gelennawaa taani oday.

21 «Beni asaw, ‹Asaa wod'oppa; asaa wod'eedda ooninne pirddettana› geeddawaa siseeddita.* 22 Shin taani hinttew oday; bare ishaa hank'k'ettiyaa ubbay pirddettana; bare ishaa boriyaa ubbay shangguwaa pirddaw shiik'ana; k'ay bare ishaa, ‹D'ullowe› giyaa ubbay Gaannamiyaa tamaa pirddaw shiik'ana. 23 Hewaa diraw, neeni yarshshiyaasaan yarshshishshin, ne ishaa naak'k'eeddabay new hewaan hassayettooppe, 24 ne yarshshuwaa hewaan aggaade ba; kasetaade ne ishaanna sigetta digga; hewaappe kaala yaade, ne yarshshuwaa yarshsha.

25 «Neena mootiyaawaanna wodii de'ishshin elle aanana sigetta digga; hewe d'ayooppe, I neena daannaa sintsa aatsana; k'ay daannay neena polisew aatsi immina, polisii neena k'asho gollen yeggana. 26 Taani new tumuwaa oday; neeni itti santtimii attenaan, ne maggac'c'uwaa wurssaade c'iggana gakkanaw, mulekka k'asho golleppe kesakka.

Woshummaabaw Imetto Timirttiyaa

27 « ‹Woshummoppa› geeddawaa siseeddita.* 28 Shin taani hinttew yaagay; ‹Mac'c'awuno s'eelliide amottiyaa ubbay, bare wozanaa giddon he wode iinanna woshummeedda.› 29 Ne ushechcha ayfii neena nagaraa oosisooppe, neeppe wooc'aade olaa agga; ayaw gooppe, ne bollay mulekka Gaannamiyaa tamaan olettiyaawaappe, aappe ittuu pac'c'intto new lo"a.* 30 K'ay ne ushechcha kushii neena nagaraa oosisooppe, neeppe k'ans's'aade olaa agga; ayaw gooppe, ne bollay mulekka Gaannamiyaa tamaan olettiyaawaappe, aappe ittuu pac'c'intto new lo"a.

Machchiyaa Yeddennaadan Imetto Timirttiyaa

(Mat. 19:9; Mar. 10:11-12; Luk'. 16:18)

31 « ‹K'ay bare machchatto yeddiyaa ooninne izo yeddiyaa paramaa immo› geetetteedda.* 32 Shin taani hinttew yaagay; ‹Bare machchata woshummennaan de'ishshin yeddiyaa ooninne izo woshumma kessee; k'ay asinay yeddeedda mishiratto akkiyaawe ooninne woshummee.›*

C'aak'k'ennaadaan Imetto Timirttiyaa

33 «K'ay beni asaw, ‹Wordduwaan c'aak'k'oppa; shin ne Godaw c'aak'k'eeddawaa pola› geeddawaa siseeddita.* 34 Shin taani hinttew yaagay; ‹Ubbakka c'aak'k'oppite›; saluu S'oossaa kawutetsaa oydiyaa gidiyaa diraw, ‹Saluwaan c'aak'k'oppite› 35 k'ay sa'ay Aa gedii yed'd'iyaa sa'aa gidiyaa diraw, ‹Sa'aan c'aak'k'oppite›; k'aykka, Yerusaalame wolk'k'aama kaatiyaa katamaa gidiyaa diraw, ‹Yerusaalamenikka c'aak'k'oppite.›* 36 Neeni itti binnanaakka bootsa woy karetsa kessanaw danddayenna diraw, ‹Ne huup'iyankka c'aak'k'oppa.› 37 Shin hintte, ‹Ee› woy, ‹Gidenna› giite; hawanttuppe haray Sees'aanaappe yee.

Iitaa Iitan Zaarennaadan Imetto Timirttiyaa

(Luk'. 6:29-30)

38 « ‹Ayifiyaa diraw ayifiyaa; achchaa diraw achchaa› geeddawaa siseeddita.* 39 Shin taani hinttew yaagay; ‹Hinttew iitabaa ootsiyaa uraw iitan zaaroppite; ooninne ne ushechcha bagga shayiyaa bak'k'ooppe, ne haddirssa bagga shayiyaakka Aa bessa; 40 ne shaamic'c'iyaa akkanaw itti uray neena mootooppe, he uraw ne kootiyaakka gujja imma. 41 Ooninne neena itti saatiyaa ogiyaa barenanna baanaadan wolk'k'antsooppe, aanana laa"u saatiyaa ogiyaa ba. 42 Neena woossiyaa uraw imma; k'ay neeppe tal"ana koyyiyaa urawukka diggoppa.›

Morkkiyaa Siik'ana Mala Imetto Timirttiyaa

(Luk'. 6:27-36)

43 « ‹Ne laggetsatuwaa siik'a; ne morkkiyaa morkka› geeddawaa siseeddita.* 44-45 Shin taani hinttew yaagay; saluwaan de'iyaa hintte Aawoo naanaa gidana mala, hintte morkkatuwaa siik'ite; hinttena shek'k'iyaawantta anjjite; hinttena is's'iyaawanttoo lo"obaa ootsite; hinttena yederssiyaawanttoo, S'oossaa woossite; ayaw gooppe, iita asawukka lo"o asawukka S'oossay bare aawaa awas's'issee; k'ay s'illatookka nagaranchchatookka bare iraa bukissee. 46 Hintte hinttena siik'iyaawanttu s'alalaa siik'ooppe, hinttew ay woytay de'ii? Haray atto, nagaranchchatuukka hewaadan ootsiino. 47 Hintte hinttenttu ishatuwaa s'alalaa sarotooppe, haratuu ootsiyaawaappe aad'd'iyaabaa ayaa ootseeditee? Haray atto, Ayihude gidenna asaykka hewaadan ootsee. 48 Hewaa diraw, saluwaan de'iyaa hintte Aawuu polo gidowaadan, hinttekka polo gidite.*

6

Hiyyeesaw Immiyaa Maaraa Tamaarissuwaa

1 «Hintte lo"o oosuwaa asaa bessanaw asaa sintsaan ootsenna mala naagettite; hewe d'ayooppe, saluwaan de'iyaa hintte Aawuu hinttew gatiyaa immenna.

2 «Hewaa diraw, hintte awudenne hiyyeesaw immiyaa wode, lo"a malatiyaa iitatuu barentta bonchchissanaw, Ayihuda woosa golleninne ogiyaan haraani be'ettanaw ootsiyaawaadan ootsoppite; taani hinttew tumuwaa oday; unttunttu barenttu gatiyaa akki diggeeddino. 3-4 Shin neeni hiyyeesaw immiyaa wode, geeman immanaadan, ne ushechcha kushii ootsiyaawaa haddirssa kushii eroppo.* Geeman ootseeddawaa be'iyaa ne Aabbu, ne lo"o oosuwaa gatiyaa zaaranawaa.

Woosaabaa

(Luk'. 11:2-4)

5 «S'oossaa woossiidde, lo"a malatiyaa iitatuwaadan hanoppite; ayaw gooppe, barentta Asay be'ana mala, Ayihuda woosa golleninne ogiyaa doonaan ek'k'iide, S'oossaa woossiyaawaa dosiino; taani hinttew tumuwaa oday; unttunttu barenttu gatiyaa ubbaakka akkeeddino. 6 Shin neeni S'oossaa woossiyaa wode, ne golle gela; ifitsaa k'achchaade, beettena ne Aawuwaa woossa; geeman oosettowaa be'iyaa ne Aabbu new immanawaa.

7 «S'oossaa hintte woossiyaa wode, S'oossaa ammanenna asaadan, c'oo mela zaaretsuwaa darissoppite; unttunttu haasayaa daruwaan sisettee giide k'oppiino. 8 Hewaa diraw, he asaadan hanoppite; ayaw gooppe, hintte Aabbu hinttena koshshiyaawaa hinttenttu woossanaappe kasetiide eree.

9 «Simmi hinttenttu hawaa mala woosaa woossite;

« ‹Saluwaan de'iyaa nu Aabboo,

ne geeshsha suntsay anjjetto.

10 Ne Kawutetsay yo;

ne shenii saluwaan haneeddawaadan,

saankka hano.

11 Gallassaan gallassan koshshiyaa k'umaa

nuw hachche imma.

12 Nuuni nuuna naak'k'owanttoo

atto yaagiyaawaadan,

neenikka nu naak'uwaa atto ga.

13 Nuuna iitabaappe ashshappe attin,

paac'iyaan gelissoppa.

Kawutetsay, wolk'k'aynne bonchchuu

med'inawukka neessa.

Amen"i.›

14 «Hinttenttu hinttena naak'k'eedda hara asaa naak'uwaa atto gooppe, saluwaan de'iyaa hinttenttu Aawuukka hinttew atto gaana.

15 «Shin hinttenttu hinttena naak'k'eedda hara asaa naak'uwaa atto gaana d'ayooppe, hinttenttu Aawuukka hintte naak'uwaa atto geena.*

S'oomaabaa

16 «K'ay hinttenttu s'oomiyaa wode, lo"a malatiyaa iitatuwaadan, kayyottiyaawaa malatoppite; ayaw gooppe, unttunttu s'oomiyaawaa Asay be'ana mala, barenttu som"iyaa bullaalissiino; taani hinttenttoo tumuwaa oday; unttunttu barenttu gatiyaa akkeeddino.

17-18 «Shin hinttenttu s'oomiyaa wode, hinttenttu Aabbu hintte s'oomiyaawaa erooppe attin, Asay erenna mala, hintte som"iyaa meec'ettite; hintte huup'iyaakka okettite; yaatooppe, beettena hintte Aawuu hinttenttu ootsiyaawaa geeman be'iide, hintte gatiyaa immanawaa.

Saluwaan De'iyaa Miishshaabaa

(Luk'. 12:33-34)

19 «Miishshaa bil"ay miyasaaninne biratay shi'iide bayizziyaasan, kayisuukka bookkiide wuu"iyaasan, ha sa'aan hinttenttu huup'iyaw dagayoppite.* 20 Shin bil"ay meennasaaninne shi'enna saan, kayisuukka bookkiide wuu"enna saan hinttenttu huup'iyaw saluwaan miishshaa dagayite. 21 Ayaw gooppe, ne wozanay ne miishshay de'iyaa saan de'ana.

Bollaa Poo'uwaabaa

(Luk'. 11:34-36)

22 «Bollaa poo'uu ayfiyaa; hewaa diraw, ne ayfii pas'a gidooppe, ne bollaa ubbay poo'o gidana. 23 Shin ne ayfii pas'a gidana d'ayooppe, ne bollaa ubbay d'umana; simmi neenan de'iyaa poo'uu d'umooppe, d'umay ay keenaa daranee!

De'oo Hirgganaw Bessena

(Luk'. 16:13; 12:22-31)

24 «Laa"u godatoo moodettanaw danddayiyaawe ooninne baawa; ayaw gooppe, ittuwaa is's'iide, yekkuwaa siik'ee; woy ittuwaa bonchchiidde, yekkuwaa kad'ee; itti Asay S'oossawunne shaloo moodettanaw danddayenna.

25 «Hewaa diraw, taani hinttenttoo oday; hintte de'oo maanabawunne ushanabaw, woy hintte bollaw mayyanabaw hirggoppite; shemppuu k'umaappe aad'd'ennee? K'ay bollay mayuwaappe aad'd'ennee? 26 Paalliyaa kafatuwaa s'eellite; unttunttu zerikkino; c'akkikkino; diyyiyankka k'olikkino; shin saluwaan de'iyaa hinttenttu Aawuu unttuntta mizee; hinttenttu unttunttuppe loytsi darikkitee? 27 Hinttenttu giddon darssi hirggiide, bare geesaa bolla itti wad'aa gujjanaw danddayiyaawe oonee?

28 «Ayaw mayoo hirggiitee? Dembban de'iyaa c'iishshatuu wooti dic'c'iinontto, akeeki s'eellite; unttunttu daaburikkino woy puuttuwaa suk'k'ikkino.* 29 Shin taani hinttenttoo oday; haray atto, Solomone hewaa keena bonchchetteeddawaa gidiidde, he c'iishshatuwaappe ittuwaa malaakka mayyibeenna. 30 Shin laafa ammanuu de'iyaawanttoo, S'oossay, hachche de'iide, wontti tamaan ees's'iyaa dembbaa maataa mayzziyaawe, hinttena unttuwaappe aatsiide wooti mayzzennee? 31 Simmi, ‹Nuuni ayaa maanee? Woy ayaa ushanee? Woy ayaa mayyanee?› yaagiide hirggoppite. 32 Ayaw gooppe, he ubbabaa S'oossaa ammanennawanttu darissiide koyyiino; he ubbay hinttena koshshiyaawaa saluwaan de'iyaa hinttenttu Aawuu eree. 33 Shin kasetiide, S'oossaa kawutetsaanne Aa s'illotetsaa koyyite; I hinttenttoo he ubbabaa immana. 34 Hewaa diraw, wonttibaw hirggoppite; ayaw gooppe, wontti gallassay barew hirggana; gallassaa ubbawukka Aa huup'ew gidiyaa waayyii de'ee.

7

Hara Asaa Bolla Pirddanaw Koshshenna

(Luk'. 6:37-42)

1 «S'oossay hinttenttu bolla pirddenna mala, hinttekka haratuwaa bolla pirddoppite. 2 Ayaw gooppe, hinttenttu haratuwaa bolla pirddiyaawaadan, S'oossay hinttenttu bolla pirddana; k'ay hinttenttu haratoo immanaw makkiyaabaan I hinttew makkana. 3 Ne ayfiyaan de'iyaa tuussaa be'akka; shin ne ishaa ayfiyaan de'iyaa suullaa ayaw s'eellay? 4 Woy ne ayfiyaan tuussay de'ishshin, neeni ne ishaa, ‹Taani ne ayfiyaappe suullaa kessoo› waanaade gaanaw danddayay? 5 Laa ha lo"uwaa malatiyaa iitaw! Kasetaade ne ayfiyaappe tuussaa kessa digga; hewaappe guyyiyaan, ne ishaa ayfiyaappe suullaa kessanaw geeshshaade s'eellanaw danddayaa.

6 «Geeshshabaa kanatoo immoppite; unttunttu guyye simmiide, hinttena sa"ana. K'ay ink'k'uwaa geetettiyaa hinttenttu al"o shuchchaa guduntsatuwaa sintsan oloppite; unttunttu barenttu gediyaan yed'd'ana.

Woossite, Koyyite, Kariyaakko Yiide S'eesite

(Luk'. 11:9-13)

7 «Woossite; hintte akkana. Koyyite; hintte demmana. Kariyaakko yiide s'eesite; hinttew penggii dooyettana. 8 Ayaw gooppe, woossiyaa ubbay akkana; koyyiyaa uray demmana; k'ay kariyaakko yiide s'eesiyaa uraw penggii dooyettana. 9 Woy hinttenttu giddon bare na'ay, ‹Ukitsaa imma› gooppe, shuchchaa immiyaa aawuu de'ii? 10 K'ay, ‹Moliyaa imma› gooppe, aw shooshshaa immanawee? 11 Hinttenttu iita gidiidde, hinttenttu naanaatoo lo"obaa immiyaawaa erooppe, yaatina, saluwaan de'iyaa hinttenttu Aawuu barena woossiyaawanttoo lo"obaa wooti darssi immennee!

12 «Hewaa diraw, hara Asay hinttew ootsanaw koyyiyaa ubbabaa hinttekka asaw ootsite; ayaw gooppe, Muse higgiyaa biletsaynne nabatuu tamaarissiyaawe hawaa.

Un"a Penggiyaabaa

(Luk'. 13:24)

13 «Un"a penggiyaanna gelite. Ayaw gooppe, bayetsaw afiyaa penggii aakuwaa; ogiikka wogaa. Hewaanna geliyaa asaykka c'ora.

14 «Shin, de'oo afiyaa penggii un"a; ogiikka s'untsaa. K'ay hewaa demmiyaawanttukka guutsa.

Mitsay Bare Ayfiyaan Erettee

(Luk'. 6:43-44)

15 «Bolla baggana dorssaa malatiide, hinttekko yiyaa worddo nabatuwaappe naagettite; shin unttunttu garssa baggana wallatuwaa mala. 16 Unttunttu ayfiyaa ayfiyaawaan hintte unttuntta erana; aguntsay woddentsaa ayfiyaa ayfena; gomi"oriikka kookkiyaa ayfiyaa ayfena. 17 Hewaadankka, lo"o mitsaa ubbay lo"o ayfiyaa ayfee; shin iita mitsay iita ayfiyaa ayfee. 18 Lo"o mitsay iita ayfiyaa ayfanaw danddayenna; k'ay iita mitsaykka lo"o ayfiyaa ayfanaw danddayenna. 19 Lo"o ayfiyaa ayfena mitsaa ubbay k'ans's'ettiide, tamaan yegettana. 20 Hewaa diraw, hintte unttunttu ayfiyaa ayfiyaawaan unttuntta eranita.

21 «Saluwaan de'iyaa Ta Aabbu geeddawaa ootsiyaa uray saluwaa kawutetsaa gelanaappe attin, ‹Godaw, Godaw› giyaa ubbay gelenna. 22 Pirddaa gallassi daro Asay taana, ‹Godaw, Godaw, nuuni ne suntsan S'oossay kiittowaa odibeykkoo? Ne suntsan s'alahatuwaa kessibeykkoo? K'ay nuuni S'oossay ootsiyaa maalalissiyaabaa ne suntsaan ootsibeykkoo?› yaaganawantta. 23 Taani he wode unttuntta, ‹Taani hinttena ubbakka erikke; iitabaa ootsiyaawanttu hintte ta matappe haakkite› yaagana.*

Laa"u Mala Gollatuwaa

(Luk'. 6:47-49)

24 «Hewaa diraw, hawaa ta k'aalaa sisiide ootsiyaa ubbay mino zaallaa bolla bare golliyaa kees's'eedda wozanaama asaa mala. 25 Iray bukkiide, di'uu di"eedda; c'arkkuukka c'arkkiide, he golliyaa sugeedda. Shin gollii mino zaallaa bolla kees'etteedda diraw, kunddibeenna.

26 «Hawaa ta k'aalaa sisiide ootsenna Asay ubbay, bare golliyaa shafiyaa bolla kees's'eedda booza asaa mala. 27 Iray bukkiide, di'uu di"eedda; c'arkkuukka c'arkkiide, he golliyaa sugina, gollii ellekka kunddeedda. He gollii wolk'k'aama kunddetsaa kunddeedda.»

28 Yesuusi bare haasayiyaawaa wursseedda wode, Asay I tamaarissiyaawaan maalaletteeddino. 29 Ayaw gooppe, I unttuntta tamaarissiidde, Muse higgiyaa tamaarissiyaawanttudan gidennaan, maatay de'iyaa asaadan tamaarisso diraassa.

8

Yesuusi Oolluu Oyk'k'eedda Bitaniyaa Patseedda

(Mar. 1:40-45; Luk'. 5:12-16)

1 Yesuusi deriyaappe wod'd'eedda wode, c'ora Asay Aa kaalleedda. 2 He wode oolluu* oyk'k'eedda itti bitanii Yesuusakko yi Aa sintsaan gulbbatiide, «Godaw, ne shene gidooppe, taana patsaade geeshshanaw danddayaa» yaageedda.

3 Yesuusi bare kushiyaa yeddi Aa bochchiide, «Taani koyyay; pas'aade geeyya!» yaageedda. Ellekka oolluu bitaniyaa yeddi aggeedda. 4 Yesuusi Aa, «Simmi hawaa oossinne odoppa; shin k'eesaakko baade ne pas'aade geeyyeeddawaa Aa bessa; ne pas'aade geeyyeeddawaa asaa erissanaw Muse azazeedda yarshshuwaa S'oossaw yarshsha» yaageedda.*

Yesuusi S'eetuwaa Kaappuwaa K'oomaa Patseedda

(Luk'. 7:1-10)

5-6 Yesuusi K'ifirinaahooma katamaa geleedda wode, itti Roomaa gade S'eetuwaa Kaappuu aakko yiide, «Ta Godaw, ta k'oomaa bollay gunddina, daro sakettiidde, soyin giseedda; hayya godo taw patsaarikkii» yaagi woosseedda.

7 Yesuusi, «Taani baade Aa patsana» yaageedda.

8 Shin s'eetuwaa kaappuu zaariide, «Ta Godaw, neena ta soy gelissanaw taw bessena; shin neeni k'aalaa s'alalaa haasaya; ta k'oomay pas'anawaa. 9 Ayaw gooppe, taani taappe bollanna de'iyaawanttoo eeno giyaa asaa; k'ay taappe garssaanna wotaadaratuu de'iino. Taani ittuwaa, ‹Ba!› gooppe bee; k'ay yekkuwaa, ‹Haaya!› gooppe yee; ta k'oomaa, ‹Hawaa ootsa!› gooppe ootsee» yaageedda.

10 Yesuusi hewaa siseedda wode maalalettiide, barena kaalliyaa asaa, «Taani hinttew tumuwaa oday; taani hawaa mala ammanuwaa haray atto, Israa'eeliyaa gadiyankka be'abeykke. 11 C'ora Asay awayifii doliyaa baggappenne wulliyaa baggappe yiide, Abraahaamona, Yisaak'ananne Yak'oobanna saluwaa kawutetsaa gaytaan ittippe uttanawantta yaagay. 12 Shin kawutetsaan de'anaw bessiyaa Asay wolk'k'aama d'umaa garssa kare olettana; hewaan unttunttu yeekkananne barenttu achchaa d'ak'anawantta» yaageedda.

13 Hewaappe kaala Yesuusi s'eetuwaa kaappuwaa, «Ne soy ba; neeni ammaneeddawaadan new hano» yaageedda; s'eetuwaa kaappuwaa k'oomay he saatiyankka pas'i aggeedda.

Yesuusi C'ora Asatuwaa Unttunttu
Harggiyaappe Patseedda

(Mar. 1:29-34; Luk'. 4:38-41)

14 Yesuusi P'es'iroosa soy biide, Aa bollotatta k'os'uwaa harggaade giseeddawunno be'eedda. 15 Izi kushiyaa Yesuusi bochchina, k'os'uu izo bashi aggeedda; izakka denddaade aw miyaabaa giigissaaddu.

16-17 Sa'ay omarsseedda wode, Asay iita ayyaanatuu oyk'k'eedda c'ora asaa Yesuusakko aheedda; nabiyaa Isiyaasi, «I nu daaburaa barew akkeedda; k'ay nu harggiyaakka tookkeedda» yaageeddawe polettana mala, Yesuusi iita ayyaanatuwaa bare k'aalaan kessiide, harggeedda asaa ubbaakka patseedda.*

Yesuusa Kaalliyaawantta Gakkiyaa Metuwaa

(Luk'. 9:57-62)

18 Yesuusi c'ora Asay bare yuushshuwaan de'iyaawantta be'iide, abbaappe hefintsa pinnana mala, barena kaalliyaawantta azazeedda. 19 Hewaappe guyyiyaan Muse higgiyaa tamaarissiyaa ittuu aakko yiide, «Tamaarissiyaawoo, neeni biyaasaa ubbaa taani neena kaallana» yaageedda.

20 Yesuusi Aa, «Worakanatoo ollay de'ee; kafatuwaassikka keetsay de'ee; shin Taw, Asaa Na'aw, shemppa akkiyaasaykka baawa» yaageedda.

21 K'ay kaalliyaawanttuppe ittuu Yesuusa, «Godaw, taani sintsata baade ta aabba mooganaw ba yaagaarikkii» yaageedda.

22 Shin Yesuusi Aa, «Neeni taana kaala; hayk'k'eeddawanttu barenttu anhaa moogino» yaageedda.

Yesuusi Gotuwaanne Beetaa C'o"u Ootseedda

(Mar. 4:35-41; Luk'. 8:22-25)

23 Yesuusi wonggiriyaan geloode, Aa kaalliyaawanttu aanana beeddino. 24 Beetay wonggiriyaa mittana gakkanaw, abbaan wolk'k'aama hobbii denddeedda; shin Yesuusi gem"isheedda. 25 Aa kaalliyaawanttu aakko biide, gem"ishuwaappe dentseeddino; hewaappe simmiide Aa, «Godaw, nuuni d'ayeetto; nuuna ashshaarikkii» yaageeddino.

26 Yesuusi unttuntta, «Ha ammanuu pac'c'eeddawanttoo, ayaw yayyiitee?» yaageedda. Hewaappe guyyiyaan denddiide, gotuwaanne beetaa aggite giina, gotuunne beetay c'o"u geedda.

27 Asay maalalettiide, «Hawe laa haray atto, gotuunne beetay azazettiyaawe ayba asee?» yaageeddino.

Yesuusi Iita Ayyaanay Oyk'k'eedda
Laa"u Asatuwaa Patseedda

(Mar. 5:1-20; Luk'. 8:26-39)

28 Yesuusi Galiilaa abbaappe hefintsan de'iyaa Gerggesenoona geetettiyaa gadiyaa pinneedda; iita ayyaanatuu oyk'k'eedda laa"u asatuu he gadiyaan de'iyaawanttu duufuwaappe kesiide, aanana gaketteeddino. Unttunttu daro iita gidiyaa diraw, ooninne he ogiyaanna aad'd'anaw danddayibeenna. 29 Unttunttu barenttu k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, «S'oossaa Na'aw, nuunanna new ayi allaallii de'ii? Wodii gakkennaan nuuna muranaw yaaddii?» yaageeddino.

30 Unttunttuppe laafaa haakkiyaasan guduntsaa wudii heemettee. 31 Iita ayyaanatuu Yesuusa, «Neeni nuuna kessiyaawaa gidooppe, hini guduntsaa wudiyaa giddo yeddaarikkii» yaagiide woosseeddino.

32 Yesuusi unttuntta, «Biite!» giina unttunttu bitanatuwaappe kesi biide, guduntsatuwaan geleeddino. Guduntsaa wudii ubbay kakaa lank'k'iyaanna kajjottiidde, abbaan geliide, mitetti aggeeddino.

33 Guduntsaa wudiyaa heemmiyaawanttu bak'atiide katamaa bi aggeeddino; beeddasaan iita ayyaanatuu oyk'k'eedda asatuu haneeddabaa ubbaa odeeddino. 34 Hewaa siseedda katamaan de'iyaa Asay ubbay Yesuusanna gakettanaw keseeddino; Aa be'eedda wode, barenttu gadiyaappe baana mala woosseeddino.

9

Yesuusi Bollay Gunddeedda Bitaniyaa Patseedda

(Mar. 2:1-12; Luk'. 5:17-26)

1 Hawaappe kaala Yesuusi wonggiriyaan geliide, abbaa pinniide, bare katamaa yeedda. 2 Amareeda Asay bollay gunddeedda itti bitaniyaa shanchchamaan tookkiide, Yesuusakko aheeddino; Yesuusi unttunttu ammanuwaa be'iide, bollay gunddeedda bitaniyaa, «Ta na'aw, yayyoppa; ne nagaray atto geetetteedda» yaageedda.

3 Higgiyaa tamaarissiyaawanttuppe ittuu ittuu barenttu wozanaan, «Laa ha bitanii S'oossaa bolla iitabaa haasayeettee!» yaagi k'oppeeddino.

4 Yesuusi unttunttu k'ofaa eriide, unttuntta hawaadan yaageedda; «Hinttenttu hintte wozanaan hawaa mala iitabaa ayaw k'oppiitee? 5 ‹Ne nagaray atto geetetteedda› yaagiyaawe mateeyee? Woy, ‹Dendda ek'k'aade hametta› yaagiyaawe matee? 6 Shin sa'aa bollan nagaraa atto gaanaw taw, Asaa Na'aw, maatay de'iyaawaa taani hinttena erissana» yaagiide, hewaappe guyye I he bollay gunddeedda bitaniyaa, «Dendda ek'k'a; yaataade ne shanchchamaa tookkaade, ne golle ba» yaageedda.

7 Gunddeedda bitaniikka denddi ek'k'iide, bare golle beedda. 8 Shin daro Asay hewaa be'iide yayyeeddino; asaw hawaa mala maataa immeedda S'oossaa galateeddino.

Yesuusi Leewiyaa Maatoossa S'eeseedda

(Mar. 2:13-17; Luk'. 5:27-32)

9 Yesuusi hewaanna aad'd'iidde, Maatoossa yaagiyaawe k'aras'aa k'ans's'iyaa saan utteeddawaa demmiide Aa, «Taana kaala» yaageedda.

Maatoossikka denddi ek'k'iide, Aa kaalleedda.

10 Yesuusi Maatoossa gollen k'umaa maanaw utti de'ishshin, k'aras'aa akkiyaa c'ora asaynne nagaranchchatuu yiide, aanananne Aa kaalliyaawanttunna ittippe gaytaan utteeddino. 11 Itti itti Parisaawatuu hewaa be'iide, Yesuusa kaalliyaawantta, «Hinttena tamaarissiyaawe k'aras'aa k'ans's'iyaawanttunnanne nagaranchchatuwaanna k'umaa ayaw ittippe mii?» yaageeddino.

12 Shin Yesuusi unttunttu yaagiyaawaa sisiide, «Hargganchchatuwaappe attin, pas'atoo aakimii koshshenna. 13 Shin hinttenttu biide, S'oossaa Mas'aafay, ‹Taani maarotetsaa koyyayippe attin, yarshshuwaa koyyikke› yaagiyaawe waagiyaawentto erite; ayaw gooppe, taani nagaranchchatuwaa s'eesanaw yeeddawaappe attin, s'illatuwaa s'eesanaw yabeykke» yaageedda.

S'oomaabaa Oochcheedda Ooshaa

(Mar. 2:18-22; Luk'. 5:33-39)

14 He wode Yohaannisa kaalliyaawanttu Yesuusakko yiide, «Nuuninne Parisaawatuu ubbaa wode s'oomeetto; shin neena kaalliyaawanttu ayaw s'oomikkinoo?» yaagiide Aa oochcheeddino.

15 Yesuusi unttuntta, «Bullachchaa yeedda Asay machchatto akkiyaawe barenttuna de'ishshin, kayyottanaw danddayiinoo? Danddayikkino; shin machchatto akkiyaawaa unttunttu matappe afana wodii yaana; unttunttu he wode s'oomanawantta» yaageedda.

16 «Ec'a mayuwaa bolla ooratsa d'efiyaa wotsiide sikkiyaa Asay baawa; ayaw gooppe, ooratsa d'efii ec'a mayuwaa peed'ereetsana; peed'etsaykka kasewaappe daranawaa. 17 Ho"o woyniyaa eessaa ec'a ogoruwaan naa"iyaa Asay baawa. Shin naa"ooppe, he woyniyaa eessay ogoruwaa daakkana; barewukka woofettana; ogoruukka bayanawaa. Shin, ho"o woyniyaa eessaa ooratsa ogoruwaan naa"anaw bessee; laa"uukka baykkino» yaageedda.

Yaa'iroosa Naattibaanne Yesuusa Mayuwaa
Bochcheedda Mishirattibaa

(Mar. 5:21-43; Luk'. 8:40-56)

18 Yesuusi unttunttoo hewaa odishin, Ayihude Woosa Golle kaappatuwaappe ittuu aakko yi Aa sintsaan gulbbatiide, «Ta naatta ha"i hayk'k'aaddu; shin neeni yaade ne kushiyaa izi bolla wotsaarikkii; iza de'uwaan de'anawunnu» yaageedda.

19 Yesuusi denddiide, barena kaalliyaawanttunna ittippe bitaniyaa kaalliide beedda. 20 He wode tammanne laa"u laytsaa kumentsaa, izi bollaappe suutsay goggiyaa itti mishiratta guyyenna shiik'aade, Yesuusa mayuwaa mac'araa bochchaaddu. 21 Hawaa iza ootsowe, iza bare wozanaan, «Taani Aa mayuwaa s'alalaa bochchantto pas'ana» yaagaade k'oppaaddu.

22 Shin Yesuusi yuuyyi izo s'eelliide, «Ta naattee, yayyoppa; neena ne ammanuu patseedda» yaageedda. He man''iyaan mishiratta pas'aa aggaaddu.

23 Yesuusi Ayihuda Woosa Golle kaappuwaa soy gakkeedda wode, yeekuwaan dinkkaa punniyaa asaanne yeekkiyaa asaa be'iide, 24 «Kare kesite; guutsa naatta gem"ishshaadduppe attin, hayk'k'abeykku» yaageedda. Hewaappe guyyiyaan Asay Aa bolla darii miic'c'eedda. 25 Shin c'ora asaa kare I kesseeddawaappe guyyiyaan, golle geliide, naatti kushiyaa oyk'k'eedda; naattakka dendda aggaaddu. 26 He waarii, he man''iyaan he gadiyaan ubbaan sisetteedda.

Yesuusi Laa"u K'ook'atuwaa Patseedda

27 Yesuusi hewaanna aad'd'iide biyaa wode, laa"u k'ook'atuu barenttu k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, «Daawite na'aw, nuuna maaraarikkii» yaagiidde Aa kaalleeddino.

28 Yesuusi golle geleedda wode, k'ook'atuu aakko yeeddino; Yesuusi unttuntta, «Taani hawaa ootsanaw danddayiyaawaa ammaniitee?» yaageedda.

Unttunttu, «Ee Godaw» yaagi zaareeddino.

29 Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi unttunttu ayfiyaa bare kushiyaan bochchiide unttuntta, «Hinttew hinttenttu ammanuwaadan hano» yaageedda. 30 Unttunttu ayfii dooyetti aggeedda; Yesuusi unttunttoo, «Hawaa oossinne odoppite» yaagiide minisiide odeedda. 31 Shin unttunttu biide, he gadiyaa ubbaan Yesuusabaa odeeddino.

Yesuusi Itti Duudiyaa Patseedda

32 Unttunttu kesiide biyaa wode, amareeda Asay iita ayyaanay oyk'k'ina duudeedda bitaniyaa Yesuusakko aheeddino. 33 Yesuusi iita ayaanaa kesseeddawaappe guyyiyaan, duude bitanii haasayeedda. Asay, «Hawe ooratsabaa; hawaa malabay Israa'eeliyaa gadiyaan ubbakka hanibeenna» yaagi maalaletteeddino.

34 Shin Parisaawatuu, «I iita ayyaanatuwaa kaappuwaa wolk'k'aan s'alahatuwaa kessee» yaageeddino.*

Yesuusi Asaw K'aretteedda

35 Yesuusi unttuntta Ayihuda woosa golletuwaan tamaarissiiddenne kawutetsaa wonggalaa mishiraachchuwaa odiidde, k'ay harggiyaa ubbaappenne sakuwaa ubbaappe asaa patsiidde, wogga katamatuwaaninne k'eeri katamatuwaa ubbaan yuuyyeedda.* 36 C'ora asaa be'iide, heemmiyaa Asay baynna dorssaadan Asay hirggettiyaa dirawunne asaa maaddiyaabay baynna diraw, asaw k'aretteedda.* 37 Yaatiide barena kaalliyaawantta, «K'oychchaw gakka katsay dara; shin c'akkiyaa Asay guutsa. 38 Simmi katsaa Goday katsaa c'akkanaw oosanchchatuwaa yeddana mala, Aa woossite» yaageedda.

10

Yesuusi Kiitteedda Tammanne Laa"u Asatuwaabaa

(Mar. 3:13-19; Luk'. 6:12-16)

1 Yesuusi bare tammanne laa"u kaalliyaawantta s'eesiide, unttunttu iita ayaanaa kessana mala, k'ay harggiyaa ubbaanne sakuwaa ubbaa patsana mala, unttunttoo maataa immeedda. 2 Yesuusi kiitteedda tammanne laa"atuwaa suntsay, koyrowe P'es'iroosa geetettiyaa Simoonanne Aa ishaa Inddiraasa, Zabddiyoosa naanaa, Yaak'oobanne Yohaannisa, 3 Pilip'p'oosa, Barttalamoosa, Toomaasa, k'aras'aa akkiyaa Maatoossa, Ilppiyoosa na'aa Yaak'oobanne Taadoosa; 4 bare gadew k'arettiyaa Simoonanne Yesuusa aatsi immeedda Ask'k'orootu Yihudaa.

Yesuusi Kiitteedda Tammanne Laa"atuu Tamaarissanaw Kiitetteeddino

(Mar. 6:7-13; Luk'. 9:1-6)

5 Yesuusi ha tammanne laa"atuwaa hawaadan yaagiide kiitteedda; «Ayihuda gidenna asaa gadiyaa booppite; k'ay Samaaretuwaa katamaakka geloppite; 6 hewaa diraa bayeedda dorssaakko, Israa'eeliyaa asaakko 7 biide, ‹Saluwaa kawutetsay mateedda› yaagiide odite.* 8 Hargganchchatuwaa patsite; anhaa hayk'uwaappe dentsite; oolluu oyk'k'eeddawantta patsite; iita ayyaanatuwaakka kessite. Hinttenttu c'oo akkeeddita; c'oo immite. 9 Work'k'aa woy biraa woy santtimiyaa hinttenttu kiisiyaan oyk'k'oppite; 10 woy ogew k'arc'c'iitiyaa, woy laa'entsiyaa mayuwaa, woy c'aammaa woy s'am"aa oyk'k'oppite. Ayaw gooppe, oosanchchaw koshshiyaabay k'umaa.*

11 «Hinttenttu geliyaa katamaan woy k'eeri katamaa ubbaan hinttena mokkanaw nashettiyaawe oonentto akeekan s'omoosite; hinttenttu hewaappe kesana gakkanaw, hewaan uttite. 12 K'ay golle geliidde sarotite. 13 He gollen de'iyaa Asay hinttena mokkooppe, hinttenttu saroteedda sarotay unttuntta gakko. Shin unttunttu hinttena mokkennaan is's'ooppe, hinttenttu saroteedda sarotay hinttew guyye simmo. 14 K'ay itti itti gollii woy katamay hinttena mokkennaan woy hinttenttu odiyaawaa sisennaan is's'ooppe, he golleppe woy he katamaappe kesiidde, hinttenttu gediyaappe baanaa shoc'ite. 15 Taani hinttew tumuwaa oday; S'oossay pirddiyaa gallassi he katamaa asaappe, Sodoomaa katamaa asawunne Gamoora katamaa asaw pirddaa kawushissana.*

Goday Yaanaappe Kasetiide, Yederssuunne Metuu Hanana

(Mar. 13:9-13; Luk'. 21:12-17)

16 «Be'ite! Taani hinttena dorssaa wallatuwaa giddo yeddiyaawaadan yedday. Hewaa diraw, shooshshaadan c'inc'c'a gidite; k'ay harap'p'iyaadan, ashikke gidite. 17 Shin asaappe naagettite. Ayaw gooppe, Asay hinttena pirddaa gollew aatsiide immana; k'ay bare Ayihuda woosa golletuwaankka hinttena lissuwaan peeddana.* 18 Gadiyaa ayissiyaawanttu sintsaaninne kaatatuwaa sintsaan ta diraw hinttenttu ek'k'iide, unttunttoonne Ayihuda gidenna asaa sintsaan taw markka gidanita. 19 Shin unttunttu hinttena pirddaw aatsiyaa wode, hinttenttu haasayanabaa he saatiyaan S'oossay hinttew immiyaa diraw, hinttenttu gaanabawunne woy waagiide haasayanenttonne hirggoppite. 20 Ayaw gooppe, hinttenttun ak'iide haasayiyaawe hinttenttu Aawuwaa Geeshsha Ayyaanaappe attin, haasayiyaawanttu hinttentta gidikkita.

21 «Ishay bare ishaa, aawuu bare na'aa bolla denddana; naanay barenttu aattinne aawuwaa bolla denddiide, unttuntta wod'isana. 22 K'ay Asay ubbay hinttentta ta suntsaa diraw is's'ana; shin wurssetsay gakkanaw genc'c'iyaawe attanawaa. 23 Unttunttu hinttena itti katamaappe yederssooppe, hara katamaa biite. Ayaw gooppe, taani hinttew tumuwaa gay; taani, Asaa Na'ay, yaana gakkanaw, hinttenttu hintte oosuwaa Israa'eeliyaa katamaa ubbaan ootsiide wurssikkita.

24 «Tamaariyaawe barena tamaarissiyaawaappe darenna; k'oomaykka bare godaappe darenna. 25 Tamaariyaawe barena tamaarissiyaawaa keena gidiyaawe, k'oomaykka bare godaa keena gidiyaawe aw gidana; unttunttu golle godaa Bi'eel-Zebuula giide s'eesooppe, Aa golle asaa waagi s'eesaneeshsha!

Oossi Yayyanaw Bessintto

(Luk'. 12:2-7)

26 «Simmi asaw yayyoppite; ayaw gooppe, gentsi wotseeddabay k'onc'c'iyaa kesennaan attena; k'oseeddabaykka erettennaan attena. 27 Taani hinttenttoo d'umaan odiyaabaa poo'uwaan haasayite; hinttew haytsaan saasukkiide odeeddawaa, d'ok'k'asaan awaayite. 28 Ashuwaa wod'iyaawanttoo yayyoppite; unttunttu, shemppuwaa wod'anaw danddaykkino. Shin shemppuwaanne ashuwaa Gaannamiyan d'ayissanaw danddayiyaa S'oossaw yayyite. 29 Laa"u suunniyaa kafatuu santtimiyaan zal"ettikkinoo? Hinttenttu Aawuwaa sheniyaa gidana d'ayooppe, he suunniyaa kafatuwaappe ittinnakka sa'aan wod'd'aade bayukku. 30 Shin haray atto, hinttenttu huup'iyaan de'iyaa binnaanay ubbaykka payduwaan de'ee. 31 Simmi yayyoppite; daro suunniyaa kafatuwaappe hinttenttu aad'd'iita.

Kiristtoosabaa Markkattanaw Bessee

(Luk'. 12:8-9)

32 «Hewaa diraw, asaa sintsaan tabaa markkattiyaa oossi gidooppenne, taanikka saluwaan de'iyaa ta Aabbu sintsan markkattana; 33 shin asaa sintsaan taana kaddiyaa oonanne taanikka k'ay saluwaan de'iyaa ta Aabbu sintsaan Aa kaddana.*

34 «Taani sa'aw sarotetsaa ahanaw yeeddawaa hinttew malatoppo; taani tooraa ahanaw yeeddawaappe attin, sarotetsaa ahanaw yabeykke. 35 Ayaw gooppe, taani na'aa Aa aabbuppe, naatto izi daayippe, na'aa machchattokka izi bollotattippe shaakkanaw yaad;* 36 asaw morkketuu Aa golle asatuwaa gidanawantta.

37 «Bare aabba woy bare daayo taappe aatsiide siik'iyaawe tawaa gidanaw bessena; bare attuma na'aa woy bare mac'c'a naatto taappe aatsiide siik'iyaawe tawaa gidanaw bessena. 38 Bare mask'k'aliyaa tookkiide, ta geeduwaa kaallennawe tawaa gidanaw bessena. 39 Bare shemppuwaa ashshiyaawe bayizzanawaa; shin ta diraw bare shemppuwaa bayizziyaawe ashshanawaa.

40 «Hinttentta mokkiyaawe taana mokkee; k'ay taana mokkiyaawe taana kiitteeddawaa mokkee. 41 Nabiyaa, nabiyaa suntsaan mokkiyaawe, nabiyaa gatiyaa aanana gishettanawaa; k'ay s'illuwaa, s'illuwaa suntsaan mokkiyaawe, s'illuwaa gatiyaa aanana gishettanawaa. 42 Ooninne ha taana kaalliyaawanttuppe guus's'iyaa ittoo, haray atto buliyaa haatsaa s'alalaa ushanaw immooppekka, taani hinttenttoo tumuwaa gay; I bare gatiyaa akkana» yaageedda.

11

S'ammak'iyaa Yohaannisappe Yesuusakko
Kiitetteedda Asatuwaa

(Luk'. 7:18-35)

1 Yesuusi bare tammanne laa"u kaalliyaawantta azaziyaawaa poleedda wode, hewaappe denddiide, katamatuwaan tamaarissanawunne odanaw beedda.

2 S'ammak'iyaa Yohaannisi k'asho gollen de'iidde, Kiristtoosi ootseeddawaa sisiide, barena kaalliyaawantta aakko kiittiide, 3 «Yaanawe neeneeyye? Woy haraa naaganee?» yaagi oochchanaadan ootseedda.

4 Yesuusi zaariide, unttunttoo hawaadan yaageedda; «Biide hinttenttu be'iyaawaanne sisiyaawaa Yohaannisaw odite; 5 k'ook'atuu s'eelliino; wobbatuu hamettiino; oolluu oyk'k'eeddawanttu pas'iide geeyyiino;* tullatuu sisiino; hayk'k'eeddawanttu denddiino; hiyyeesatuu wonggalaa mishiraachchuwaa sisiino.* 6 Tabaa sid'enna uray anjjetteeddaawaa» yaageedda.

7 Yohaannisa kaalliyaawanttu simmi beedda wode, Yesuusi Yohaannisabaa shiik'eedda asaw hawaadan yaagi haasayeedda; «Ayaa be'anaw Asay de'enna mela biittaa keseedditee? C'arkkuu k'aatsiyaa mak'k'aa be'anaw keseedditee? 8 Yaatina, ayaa be'anaw keseedditee? Lo"iyaa mayuwaa mayyeedda bitaniyaa be'anaw keseedditee? Lo"iyaa mayuwaa mayyeeddawanttu kaatatuwaa gollen de'iino. 9 Yaatina, ayaa be'anaw keseedditee? Nabiyaa be'anaw keseedditee? Ee, Taani hinttew oday; nabiyaappekka aad'd'iyaawaa be'eeddita. 10 Ayaw gooppe, S'oossaa Mas'aafan,

« ‹S'oossay, «Be'a, taani kiittiyaawaa

neeppe sintsaw yeddana.»

I new ogiyaa giigissanawaa› yaageedda

geetettiide Yohaannisabay s'aafetteedda.»*

11 Taani hinttenttoo tumuwaa oday; aatti uluwaappe yeletteedda asaa ubbaan S'ammak'iyaa Yohaannisappe aad'd'iyaawe ooninne denddibeenna; shin saluwaa kawutetsaan ubbaappe laafiyaawe aappe aad'd'ana. 12 S'ammak'iyaa Yohaannisa wodiyaappe doommiide, hachche gakkanaw, saluwaa kawutetsatta daro naak'ettaw; min baas'etiyaawanttu izo demmiino. 13 Ayaw gooppe, nabatuu ubbatuunne Muse higgii Yohaannisa wodii gakkanaw, timbbitiyaa haasayeeddino; 14 simmi hinttenttu unttunttu haasayowaa ammananawaa gidooppe, yaanawaa geetetteedda Eelaas ha Yohaannisa.* 15 Sisiyaa haytsay de'iyaawe siso!

16 «Shin taani ha wodiyaa asaa ayaanna leemisoo? Unttunttu k'oc'aan uttiyaa naanaa malatiino; unttunttu barenttu laggetsatuwaa s'eesiide, 17 ‹Nuuni hinttenttoo his'is'iyaa punneeddo; shin duribeykkita; yeekuwaa yetsaakka kesseeddo; shin yeekkibeykkita› yaagiino. 18 Ayaw gooppe, Yohaannisi s'oomiidenne woyniyaa eessaa ushennaan yiina unttunttu, ‹Aa bolla iita ayyaanay de'ee› yaageeddino. 19 Taani, Asaa Na'ay, maaddenne ushaadde yiina, unttunttu taana, ‹Ha nafisaamaanne woyniyaa eessaa ushiyaawaa be'ite; k'aras'aa k'ans's'iyaawanttunnanne nagaranchchatuwaanna siik'ettee› yaagiino; shin S'oossaa aad'd'eedda eratetsay bare oosuwaan tuma gidiide beettee» yaageedda.

Ammanennaan Is's'eedda Diraw Toshetteedda Katamatuwaa

(Luk'. 10:13-15)

20 Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi bare malaataappe dariyaa bagga ootseedda katamatuwaan de'iyaa Asay barenttu nagaraappe simmibeenna diraw, unttuntta hawaadan yaagiide, tooshiyaa doommeedda; 21 «Koraaziine katamaw, new aayyero; Beetesayda katamaw, newukka aayyero; ayaw gooppe, hinttenttu bolla S'oossay ootseedda malaatay S'iiroosa katamaaninne Sidoonaa katamaan oosettowaa gidintto, unttunttu maak'iyaa mayyiide, bidintsaa okettiide, beni barenttu nagaraappe simmanawanttashshin.* 22 Taani hinttew oday; pirddaa gallassi S'oossay hintteppe S'iiroosa katamawunne Sidoonaa katamaw pirddaa kawushissana. 23 K'ay K'ifirinaahooma katamaw, neeni saluwaa pude d'ok'k'u gaanaw koyaad? Neeni Si'ooliyaa duge yegettana; ayaw gooppe, ne bolla S'oossay ootseedda malaatay Sodoomaa katamaan oosettowaa gidintto, Sodoomaa katamay hachche gakkanaassikka de'anawaashshin.* 24 Taani hinttew oday; pirddaa gallassi S'oossay neeppe Sodoomaw pirddaa kawushissana» yaageedda.

Yesuusan Shemppuwaa Demmiyaawaa

(Luk'. 10:21-22)

25 Yesuusi he wode zaariide, hawaadan yaageedda; «Ta Aabboo, saluwaa sa'aa Godaw, neeni hawaa aad'd'eedda eranchchatuwaappenne akeekanchchatuwaappe gentsaade, erenna naanaatoo k'onc'c'isseedda diraw, neena galatay; 26 Ee ta Aabboo, ayaw gooppe, hawe ne sheniyaadan oosetteedda.

27 «Ta Aabbu taw ubbabaa immeedda; Aawuwaappe haray Na'aa erenna; Na'aappenne Na'ay Aawuwaa k'onc'c'issanaw koyyiyaa asaappe attin, haray Aawuwaa erenna.

28 «Daaburanchchatoo, dees'uwaa tookkowanttoo ubbatoo, taakko haa yiite; taani hinttentta shemppissana. 29 Taani garanne ta wozanaan ashikke gido diraw, ta morgge mitsaan waas'ettite; taappe tamaarite; hinttenttu sheemppookka hintte shemppuwaa demmana.* 30 Ayaw gooppe, ta morgge mitsay giigaa; k'ay taani hinttentta toosseeddawekka kawushsha» yaageedda.

12

Sambbataabaw Shiik'eedda Ooshaa

(Mar. 2:23-28; Luk'. 6:1-5)

1 Yesuusi he wode Sambbata gallassi, tisha banggaa giddonna aad'd'ishshin Aa kaalliyaawanttu koshattiide, tisha banggaa duutsiide, muussaa doommeeddino.* 2 Shin Parisaawatuu hewaa be'iide Yesuusa, «Be'a, neena kaalliyaawanttu Sambbata gallassi ootsanaw woga gidennabaa ootsiino» yaageeddino.

3 Shin Yesuusi unttunttoo hawaadan yaageedda; «Daawitenne aanana de'iyaawanttu koshatteedda wode, Daawite ootseeddawaa nabbabi beykkitee?* 4 Daawite S'oossaa golle geliide, k'eesatuwaa s'alalay maanaappe attin, inne aanana de'iyaawanttu maanaw woga gidenna S'oossaw yarshsheedda k'umaa meedda.* 5 Woy Sambbataa ubbaan Geeshsha Golliyaan de'iyaa k'eesatuu Sambbataa wogaa mentsiyaawaa, k'ay unttunttoo hewe bayizzo gidennawaa Muse higgiyan nabbabi beykkitee?* 6 Shin taani hinttew oday; Geeshsha Golliyaappe aad'd'iyaawe hawaan de'ee. 7 S'oossaa Mas'aafay, ‹Taani maarotetsaa koyyayippe attin, yarshshuwaa koyyikke› yaagiyaawe waagiyaawentto hinttenttu eriitentto, bayizzuu baynna asaa bolla pirddikkita.* 8 Ayaw gooppe, taani, Asaa Na'ay, Sambbataa Godaa» yaageedda.

Yesuusi Kushii Gunddeedda Bitaniyaa Patseedda

(Mar. 3:1-6; Luk'. 6:6-11)

9 Yesuusi hewaappe denddiide, Ayihuda woosa golle beedda. 10 Hewaan kushii gunddeedda itti bitanii de'ee; Yesuusa mootanaw gaasuwaa koyyiyaa asatuu, «Sambbataan, hargganchchaa patsiyaawe wogee?» yaagiide Aa oochcheeddino.

11 Yesuusi unttuntta, «Hinttenttu giddon itti dorssay de'iyaa uray, he dorssay Sambbata gallassi ollaan kunddooppe, oyk'k'iide kessennawe oonee? 12 Yaatina, Asay dorssaappe wooti loytsiide darennee! Hewaa diraw, Sambbata gallassi lo"obaa ootsiyaawe woga» yaageedda. 13 Hewaappe guyyiyaan bitaniyaa, «Ne kushiyaa piddi ootsa» yaagina bitanii piddi ootsowaappe guyyiyaan, Aa kushii yekko kushiyaawaadankka pas'i aggeedda. 14 Shin Parisaawatuu kare kesiide, Yesuusa wooti wod'anentto mak'k'eteeddino.

S'oossay Dooreedda Aylliyaa

15 Shin Yesuusi unttunttu zoretaa eriide, hewaappe aggiide biyaa wode, daro Asay Aa kaalleedda; harggeedda ubbaa patseedda. 16-17 S'oossay nabiyaa Isiyaasa baggana odeeddawe polettana mala, Yesuusi asatoo, «Tabaa hara asaw odoppite» yaageedda. 18 S'oossay Isiyaasa baggana hawaadan yaageedda;

«Taani dooreedda ta ayilii,

taani siik'iyaa, taana nashechchiyaawe haweku.

Taani ta Ayaanaa Aa bolla wotsana.

I suure pirddaa asaw ubbaw odanawaa.*

19 I palumettenna; woy waassenna.

Bare k'aalaakka ogiyaan sissenna.

20 Suure pirdday s'ooni kesana gakkanaw,

tinc'c'etteedda mak'k'aa mentsenna;*

k'ay c'uwattiyaa muk'aaddaa k'unc'c'uutiyaakka I toyissenna.

21 Ayihuda gidenna Asay ubbay,

Aa bolla barenttu hidootaa wotsana»

yaageedda.

Yesuusabaanne Bi'eel-Zebuulabaa

(Mar. 3:20-30; Luk'. 11:14-23)

22 Hewaappe guyyiyaan, amareeda asatuu iita ayyaanay oyk'k'ina duudeedda itti k'ook'a bitaniyaa Yesuusakko aheeddino; Yesuusi he duude bitaniyaa patseedda; bitaniikka haasayaanne s'eelaa doommeedda. 23 Asay ubbay maalalettiide, «Laa hawe Daawite na'aa gidanddeeshsha?» yaageeddino.

24 Shin Parisaawatuu hewaa sisiide, «Ha bitanii iita ayyaanatuwaa kaappuu ‹Bi'eel-Zebuuli› barew wolk'k'aa immina, s'alahatuwaa kessee» yaageeddino.

25 Shin Yesuusi unttunttu k'ofaa eriide, unttuntta hawaadan yaageedda; «Bare giddon shaakettiyaa kawutetsay ubbay d'ayana; k'ay bare giddon shaakettiyaa katamay woy gollen de'iyaa asaykka minnenna. 26 K'ay Sees'aanay Sees'aanaa kessiyaawaa gidooppe, bare giddon shaakettee; yaatina, Aa kawutetsay waaniide min ek'k'anawee? 27 Taw Bi'eel-Zebuuli wolk'k'aa immina, taani s'alahatuwaa kessiyaawaa gidooppe, hinttenttu asaw wolk'k'aa ooni immina s'alahatuwaa kessanee? Hewaa diraw, unttunttu hintte bolla pirddana. 28 Shin S'oossaa Geeshsha Ayyaanay taw wolk'k'aa immina, taani s'alahatuwaa kessiyaawaa gidooppe, simmi S'oossaa kawutetsay hintte bolla yi diggeedda.

29 «Woy Asay kasetiide, wolk'k'aama asaa k'achchennaan de'iidde, Aa golle geliide, Aa miishshaa bonk'k'anaw waaniide danddayii? K'achcheeddawaappe guyyiyaan, Aa miishshaa bonk'k'anaw danddayee.

30 «Ta bagga gidenna uray tawaa is's'ee; k'ay taananna ittippe shiishshennawe laalee. 31 Hewaa diraw, taani hinttew oday; S'oossay asaw ay nagaraa gidinakka, k'ay ay bore gidinakka atto gaana; shin Geeshsha Ayaanaa boriyaawaa atto geena. 32 Ta bolla, Asaa Na'aa bolla, iitabaa haasayiyaa O nagaraanne S'oossay atto gaana; shin Geeshsha Ayaanaa bolla iitabaa haasayiyaa O nagaraanne sa'aan gidina, saluwankka S'oossay atto geena.

Lo"o Mitsay Bare Ayfiyaan Erettee

(Luk'. 6:43-45)

33 «Lo"o ayfiyaa demmanaw lo"o mitsaa dichchanaw bessee; iita mitsaa hinttenttu dichchooppe, iita ayfiyaa demmanita; ayaw gooppe, mitsay erettiyaawe bare ayfiyaa ayfiyaawaana. 34 Shooshshatoo, hinttenttu iita gidiidde, wooti lo"obaa haasayanaw danddayiitee? Ayaw gooppe, doonay wozanaa giddon kumeeddawaa haasayee. 35 Lo"o Asay bare lo"o minjjuwaappe lo"obaa kessee; k'ay iita Asay bare iita minjjuwaappe iitabaa kessee. 36 Taani hinttenttoo oday; Asay bare haasayeedda maaddenna haasayaa ubbaw pirddaa gallassi zaaruwaa immanawaa. 37 Ayaw gooppe, ne haasayay neena s'illissana; woy ne haasayay ne bolla pirddissana» yaageedda.

Malaataa Be'anaw Shiik'eedda Ooshaa

(Mar. 8:11-12; Luk'. 11:29-32)

38 Hewaappe guyyiyaan, higgiyaa tamaarissiyaa itti itti asaynne Parisaawatuu zaariide Yesuusa, «Tamaarissiyaawoo, neeni malaataa ootsishshin, nuuni be'anaw koyyeetto» yaageeddino.

39 Shin I zaariide, unttunttoo hawaadan yaageedda; «Ha wodiyaa Asay iitanne S'oossaa ammanenna diraw, malaataa koyyee; nabiyaa Yoonaasa malaataappe attin, hara malaatay imettenna. 40 Yoonaasi wogga moliyaa uluwaan heezzu gallassaanne heezzu k'ammaa de'eeddawaadan, Asaa Na'aykka, biittaa giddon heezzu gallassaanne heezzu k'ammaa de'anawaa. 41 Nanawe Asay Yoonaasi odeeddawaan barenttu nagaraappe simmeedda diraw, pirddaa gallassi denddiide, hinttentta mootanawantta; beyte, Yoonaasappe aad'd'iyaawe hawaan de'ee. 42 Duge bagga gadiyaa kaatatta Solomonew de'iyaa aad'd'o eratetsaa sisanaw sa'aa gas'aappe yeedda diraw, pirddaa gallassi denddaade, hinttentta mootanawunnu; beyte, Solomoneppekka aad'd'iyaawe hawaan de'ee.*

Iita Ayyaanay Asaa Garssa Simmiide Geliyaawaa

(Luk'. 11:24-26)

43 «Iita ayyaanay asaappe keseedda wode, barew shemppiyaa sa'aa koyyiide, haatsay baynna melasaanna yuuyyee; shin demmenna. 44 He wode, ‹Taani aggaade yeedda ta golle simmana› yaagee; simmiide yiyaa wode, gollii mela de'iyaawaanne pitetti geeyyiide, giigi utteeddawaa demmee. 45 Hewaappe guyyiyaan, biide bareppe iitiyaa laappu hara ayyaanatuwaa akkiide yee; he ayyaanatuu geliide, hewaan de'iino. He bitaniyaa de'uu kasewaappe darii iitee. Ha wodiyaa iita asawukka k'ay hewaadan hanana» yaageedda.

Yesuusa Daayonne Aa Ishatuwaa

(Mar. 3:31-35; Luk'. 8:19-21)

46 Yesuusi daro asaw haasayishshin, Aa daayanne Aa ishatuu aanana haasayanaw koyyiide, karen ek'k'eeddino. 47 Hewaan de'iyaa asaappe ittuu Aa, «Ne daayanne ne ishatuu neenanna haasayanaw koyyiide, karen ek'k'eeddino» yaageedda.†

48 Shin Yesuusi zaariide, «Ta daaya oonee? Ta ishatuu oonee?» yaageedda. 49 Bare kushiyan barena kaalliyaawanttukko s'orssiide, «Beyte, ta daayanne ta ishatuu hawanttushi. 50 Ayaw gooppe, saluwaan de'iyaa ta Aabbu sheniyaa ootsiyaa ubbay, ta ishaa, ta michchatonne ta daayo» yaageedda.

13

Zeriyaawaa Leemisuwaa

(Mar. 4:1-9; Luk'. 8:4-8)

1 Yesuusi he gallassi soyippe kesiide, abbaa gas'aan utteedda. 2 Daro c'ora Asay bare yuushshuwaan yuuyyi aad'd'iide shiik'ina, wonggiriyaa giddo geliide utteedda; Asay ubbay abbaa gas'aan ek'k'eedda. 3 Asaw leemisuwaan darobaa hawaadan yaagiide odeedda; «Itti bitanii zeretsaa zeranaw keseedda. 4 I zerishshin, itti itti zeretsay ogiyaa doonaan wod'd'eedda; yaatina kafuu yiide meedda. 5 K'ay itti itti zeretsay anc'c'o gideedda biittaa bolla wod'd'eedda; daro biittay baynna diraw, he zeretsay ellekka doleedda. 6 Shin away keseedda wode c'arshshay shulleedda; adussa s'ap'uwaa yeddibeenna diraw meli aggeedda. 7 Itti itti zeretsay aguntsaa giddon wod'd'eedda; hewaan doleeddawaa aguntsay dic'c'iide c'uulleedda. 8 Itti itti zeretsay tu'e biittaan wod'd'iide doleedda; ittuu s'eetu ayfiyaa, ittuu usuppun tammuwaa, ittuu hattamuwaa ayfeedda. 9 Sisiyaa haytsay de'iyaa uray siso!» yaageedda.

Yesuusi Leemisuwaan Odo Gaasuwaa

(Mar. 4:10-12; Luk'. 8:9-10)

10 Yesuusa kaalliyaawanttu aakko shiik'iide, «Neeni ayaw asaw leemisuwaan oday?» yaageeddino.

11 Yesuusi zaariide, unttunttoo hawaadan yaageedda; «Hinttenttoo saluwaa kawutetsaa s'uuraa erussay imetteedda; shin unttunttoo imettibeenna. 12 Ayaw gooppe, de'iyaawoo gujettana; aw daranawaa; shin baynnawaappe haray atto, he de'iyaawekka aketanawaa. 13 Taani unttunttu s'eelliidde s'eellennawaadan, sisiide sisennawaadan haniyaa diraw, woy k'ay akeekena diraw unttunttoo leemisuwaan oday.

14 «Isiyaasi unttunttubaa hawaadan odowe polettanawaa;

« ‹Hinttenttu sissaa sisana;

shin hinttenttoo gelenna;

hinttenttu s'eelaa s'eelana;

shin be'ikkita.*

15 Ayaw gooppe, ha asaa wozanay guzumeedda;

barenttu haytsaa tullisseeddino;

barenttu ayifiyaakka c'iilummeeddino.

Hawe baawentto, unttunttu barenttu ayfiyaan be'ana;

barenttu haytsaan sisana;

barenttu wozanaankka akeekaana;

unttunttu taakko, S'oossaakko simmana;

taanikka unttuntta patsana›

yaagee.

16 «Shin hinttenttu ayfii s'eelliyaa dirawunne hinttenttu haytsaykka sisiyaa diraw, hinttenttu anjjetteeddawantta. 17 Taani hinttenttoo tumuwaa oday; daro nabatuunne s'illatuu hinttenttu be'iyaawaa be'anaw amotteeddino; shin be'ibeykkino. Hinttenttu sisiyaawaa sisanaw amotteeddino; shin sisibeykkino.

Yesuusi Zeriyaawaa Leemisuwaa Biletsaa Odeedda

(Mar. 4:13-20; Luk'. 8:11-15)

18 «Simmi katsaa zeriyaawaa leemisuwaa biletsay giyaawaa sisite. 19 Kawutetsaa k'aalaa sisiide, akeekena ooninne ogiyaa doonaan wod'd'eedda zeretsaa mala; s'alahiyaa kaappuu yiide, unttunttu wozanaan zeretteeddawaa mas'i diggee. 20 Anc'c'o biittaan wod'd'eedda zeretsay k'aalaa sisiide, ellekka nashechchaan akkiyaawantta malatee. 21 Shin he asatuu ha"issappe attin, unttunttun s'ap'uu baawa; k'aalaa gaasuwaan metuu woy yedesay yiyaa wode, ellekka d'ubetti aggiino. 22 K'ay aguntsaa giddon wod'd'eeddawe k'aalaa sisiyaawaa bessee; shin ha sa'aa de'oo hirggussaynne duretetsaa siik'ussay k'aalaa c'uullee; ha gaasuwaan he zeretsaykka ayfenaan atti aggee. 23 Tu'e biittaan zeretteeddawe, k'aalaa sisiide, akeekiyaa asaa bessee; ikka ayfee; ittuu s'eetuwaa, ittuu usuppun tammuwaa, ittuu hattamuwaa ayfee» yaageedda.

Zaaringgiyaa Leemisuwaa

24 Yesuusi unttunttoo hara leemisuwaa hawaadan yaagiide odeedda; «Saluwaa kawutetsay bare goshshan lo"o zeretsaa zereedda bitaniyaa malatee. 25 Shin k'amma Asay gem"ishidiggina, Aa morkkii yiide, zarggaa zereeddawaa bolla zaaringgiyaa zeriide beedda. 26 Shin zarggay doli ayfeedda wode, zaaringgii he wode beetteedda.

27 «Aa k'oomatuu aakko yiide, ‹Godaw, neeni ne goshshan lo"o zeretsaa zerabeykkii? Yaatina, zaaringgii hak'appe yeeddee?› yaageeddino.

28 «Hewaappe guyyiyaan goday, ‹Hewaa morkkii ootseedda› yaageedda.

K'oomatuu, ‹Nuuni biide shoddanaadan dosay?› yaageeddino.

29 «Shin I, ‹Aggite, zaaringgiyaa hinttenttu shoddiidde, zarggaanna shoddanita. 30 Bochchoppite; k'oyc'iyaa wodii gakkanaw, ittippe dic'c'ino. K'oyc'iyaa wodii gakkoode, taani k'oyc'iyaawantta, kasetiide zaaringgiyaa mas'ite; tamaan guuddanaw pochchiyaan pochchiyaan k'achchite; shin zarggaa shiishshiide diyiyaan k'olite› gaana» yaageedda.

Sannaafic'iyaa Geetettiyaa Mitsatti Zeretsaa Leemisuwaa

(Mar. 4:30-32; Luk'. 13:18-19)

31 Yesuusi unttunttoo hara leemisuwaa yaagiide odeedda; «Saluwaa kawutetsay sannaafic'iyaa geetettiyaa guutsa mitsatti ayfiyaa malatee; he mitsatti ayfiyaa Asay akkiide, bare goshshan zereedda. 32 He zeretsata hara zeretsaa ubbaappe guus's'aw; shin dic'c'eedda wode, hara atakilttiyaa ubbaappe daraw; kafuu yiide, izi k'ankkaan kees's'iyaawaa keena wogga mitsaa gidaaddu» yaageedda.

Irshshuwaa Leemisuwaa

(Luk'. 13:20-21)

33 K'ay Yesuusi hara leemisuwaa unttunttoo yaagiide odeedda; «Saluwaa kawutetsay itti mishiratta heezzu keriyaa d'iiliyaa akkaade, munak'k'eedda munak'ay ubbay denddana gakkanaw, aan tigeedda irshshuwaa malatee» yaageedda.

Yesuusi Leemisuwaan Tamaariseedda Gaasuwaa

(Mar. 4:33-34)

34-35 Yesuusi asaw he ubbaa leemisuwaan odeedda; leemisuu baynnaan I ittibaakka odenna; nabii,

«Taani unttunttoo haasayiyaa wode,

leemisuwaan haasayay.

Alamii med'ettoodeppe doommiide

geemmeedda yewatuwaa oday»*

yaageeddawe polettana mala, hewaa I odeedda.

Yesuusi Zaaringgiyaa Leemisuwaa Biletsaa Odeedda

36 Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi asaa aggiide, soy geleedda; Aa kaalliyaawanttu aakko biide, «Goshshan de'iyaa zaaringgiyaa leemisuwaa biletsaa nuw oda» yaageeddino.

37 Yesuusi zaariide, hawaadan yaageedda; «Lo"o zeretsaa zeriyaawe Asaa Na'aa; 38 goshshay ha alamiyaa; lo"o zeretsay S'oossaa kawutetsaa asaa; zaaringgii s'alahiyaa kaappuwaa naanaa. 39 Zaaringgiyaa zereeddawe morkkiyaa s'alahiyaa; k'oychchaa wodii, wodiyaa wurssetsaa; k'ay k'oyc'iyaawanttu kiitanchchatuwaa.

40 «Hewaa diraw, zaaringgiyaa mas'iide, tamaan guuddiyaawaadan, wodiyaa wurssetsaan hewaa mala gidanawaa. 41 Asaa Na'ay, kiitanchchatuwaa kiittanawaa; unttunttu Aa kawutetsaa giddon nagaraw gaaso gidiyaa ubbatuwaanne iitabaa ootsiyaawantta mas'iide kessanawantta. 42 Yaatiide to'enna tamaan olanawantta; hewaan unttunttu yeekkanawanttanne achchaa d'ak'anawantta. 43 He wode s'illatuu barenttu aabbu kawutetsaan awaadan poo'ana. Sisiyaa haytsay de'iyaa uray siso!

Moogetteedda Miishshaa Leemisuwaa

44 «Saluwaa kawutetsay goshshaan moogetteedda miishshaa bessee; itti bitanii he miishshaa demmiide, zaariide moogi aggeedda; daro nashettiidde biide, barew de'iyaawaa ubbaa zal"iide, he goshshaa shammeedda.

Ink'k'uwaa Geetettiyaa Daro Al"o Shuchchaa Leemisuwaa

45 «K'ay saluwaa kawutetsay ink'k'uwaa geetettiyaa daro al"o shuchchaa shammanaw koyyiyaa zal"anchchaa malatee. 46 He zal"anchchay daro al"o ink'k'uwaa demmiide, biide barew de'iyaawaa ubbaa zal"iide, Aa shammeedda.

Dabbaa Leemisuwaa

47 «K'ay saluwaa kawutetsay ubbaa k'ommo moliyaa oyk'k'iyaa, abbaan yegetteedda dabbaa malatee. 48 Molii dabbaa kumeedda wode, moliyaa oyk'k'iyaa asatuu abbaappe gas'aa kesiide utteeddino; yaatiide lo"o moliyaa k'oriide, yeggiyaa miishshaan yeggeeddino; shin iita moliyaa wora oleeddino. 49 Wodiyaa wurssetsaan hewaadan hanana; kiitanchchatuu yiide, nagaranchchatuwaa s'illatuwaa gidooppe k'oriide, 50 to'enna tamaan olanawantta; hewaan unttunttu yeekkanawanttanne achchaa d'ak'anawantta.

51 «Hawe ubbay hinttenttoo geleeddee?» yaagiide unttuntta oochcheedda.

Unttunttu, «Ee» yaageeddino.

52 I, «Hewaa diraw, saluwaa kawutetsaa s'uuraa loytsi eriyaa, higgiyaa tamaarissiyaa ubbay, bare miishshaa shiishshi wotseedda golliyaappe ooratsa miishshaanne ec'a miishshaa shaakki kessiyaa izaawa malatee» yaagi zaareedda.

Naazireeten Yesuusa Gakkeedda Is'uwaa

(Mar. 6:1-6; Luk'. 4:16-30)

53 Yesuusi ha leemisatuwaa odi wurssowaappe guyyiyaan, hewaappe denddiide, 54 bare katamaa Naazireete beedda. Ayihuda woosa gollen tamaarissiyaawaa siseedda Asay maalalettiide, hawaadan yaageedda; «Hawe ha aad'd'o eratetsaanne S'oossay ootsiyaa malaataa ootsanaw wolk'k'aa hak'appe akkeeddee? 55 Hawe anaas'iyaa na'aa gidennee? Aa daaya Mayraamo gidekkee? Aa ishatuu Yaak'ooba, Yooseefo, Simoonanne Yihudaa gidikkinoo? 56 Aa michchatuu ubbay nuunanna de'ikkinoo? Yaatina, I ha eraa ubbaa hak'appe demmeeddee?» yaageeddino. 57 Unttunttu I giyaabaa akkenaan is's'eeddino.

Shin Yesuusi he asaw, «Nabii bare gadiyaaninne bare soy asaan bonchchettenna; shin harasaa ubbaan bonchchetee» yaageedda. 58 Unttunttu ammanibeenna diraw, Yesuusi daro malaataa he saan ootsibeenna.

14

S'ammak'iyaa Yohaannisa Hayk'uwaa

(Mar. 6:14-29; Luk'. 9:7-9)

1 He wode Galiilaa gadiyaa ayissiyaa Heroodise Yesuusabaa siseedda; 2 yaatiide bare k'oomatoo, «Hawe hayk'uwaappe denddeedda S'ammak'iyaa Yohaannisa; S'oossay ootsiyaa wolk'k'aama malaataa I ootsiyaawe hewaassa» yaageedda.

3 Ayaw gooppe, Heroodisi bare ishaa Pilip'p'oosa machchatti Heeroodiyaadi gaasotaan Yohaannisa oytsi k'ashissiide, k'asho gollen yeggi wotseedda. 4 Ayaw gooppe, Yohaannisi Heroodisa, «Neeni Heeroodiyaado, ne ishaa machchatto akkanaw higgii diggee» yaageedda.* 5 Heroodisi Yohaannisa wod'anaw koyyeedda; shin Yihudaa Asay nabiyaadan Yohaannisa s'eelleedda diraw, asaw yayyeedda.

6 Shin Heroodisi yeletteedda gallassaa baalay gakkina, Heeroodiyaadi naatta asaa sintsaan duraadde Heroodisa nashechchaw. 7 Heroodisi naatto, «Neena lo"eeddawaa ayaanne gidooppe, taana oochcha; taani new immana» yaagiide iziw c'aak'k'eedda. 8 Naatta bare daay zoriyaa akkaade Heroodisa, «S'ammak'iyaa Yohaannisa huup'iyaa ha woc'iitiyaan wotsaade taw imma» yaagaaddu. 9 Kaatii aw k'aretteedda; shin bare c'aak'uwaa dirawunne barenanna maaddaan utteedda imatsaa diraw, iziw Yohaannisa huup'ii imettana mala azazeedda. 10 Kaatii kiittiide, Yohaannisa k'ood'iyaa k'asho gollen muuc'isseedda. 11 Huup'iyaa woc'iitiyaan wotsi ahiide, naattiw immeeddino; naatta he huup'iyaa bare aattikko afaaddu. 12 Yohaannisa kaalliyaawanttu yiide, Aa anhaa afiide moogeeddino; hewaappe simmiide ha yewuwaa Yesuusaw biide odeeddino.

Yesuusi Ichcheshu Sha"a Asaa Mizeedda

(Mar. 6:30-44; Luk'. 9:10-17; Yoh. 6:1-14)

13 Yesuusi hewaa sisiide, wonggiriyaan geliide, hewaappe barekka Asay baynnasaa beedda; Asay hewaa sisiide, katamaappe denddiide, gediyaan Aa kaalleeddino. 14 Yesuusi wonggiriyaappe keseedda wode, daro asaa be'iide, he asaw k'aretteedda; yaatiide unttunttunna de'iyaa hargganchchatuwaa patseedda.

15 Sa'ay omarssiyaa wode, Yesuusa kaalliyaawanttu aakko yiide, «Hawe sa'ay Asay baynnasaa; ha"i sa'ay k'ammi diggeedda; Asay ubbay k'eeri katamatuwaa biide, barenttoo k'umaa shammana mala, asaa moyzza» yaageeddino.

16 Shin Yesuusi unttuntta, «Asay baanaw koshshenna; asaw meetettiyaabaa hinttenttu immite» yaageedda.

17 Unttunttu zaariide Aa, «Nuw hawaan ichcheshu ukitsaappenne laa"u moliyaappe attin, haray baawa» yaageeddino.

18 Yesuusi unttuntta, «Hewantta, haa taakko ahite» yaageedda. 19 Asay maattaani uttana mala, Yesuusi azazeedda; ichcheshu ukitsaanne laa"u moliyaa oyk'k'iide, saluwaa pude s'eelliide, S'oossaa galateedda; he ukitsaa mentsiide, barena kaalliyaawanttoo immina, unttunttu c'ora asaw gisheeddino. 20 Asay ubbay miide kalleedda; atteedda suuppa dokkaa tammanne laa"u zambbeeliyaa kumeeddawaa dentseeddino. 21 Meedda Asay mac'c'a asaanne naanaa paydennaan, ichcheshu sha"aa gidiyaawaa keena.

Yesuusi Abbaa Bollanna Hamettiidde Beedda

(Mar. 6:45-52; Yoh. 6:15-21)

22 Yesuusi c'ora asaa moyzziidde, barena kaalliyaawantta wonggiriyaan geliide, bareppe sintsatiide, abbaappe hefintsa pinnana mala azazeedda. 23 Asaa moyzziide, S'oossaa woossanaw deriyaa huup'iyaa barekka keseedda; sa'ay k'ammi digginakka hewaan barekka de'ee. 24 Shin wonggirii he wode, abbaa bollan de'ishshin, sintsa baggana c'arkkuu c'arkkiyaa diraw, beetay wonggiriyaa yaanne haanne sugee.

25 Bayira kuttuu waassi simmina, Yesuusi abbaa bolla hamettiidde, unttunttukko yeedda. 26 Aa kaalliyaawanttu abbaa bolla I hamettishshin be'i dagammiide, «Hawe moyttilliyaa gidennee!» gi yayyiide waasseeddino.

27 Shin Yesuusi ellekka unttuntta, «Ayinne baawa; taanattee; yayyoppite!» yaageedda.

28 P'es'iroosi zaariide Aa, «Ta Godaw, hawe neena gidooppe, taani haatsaa bollanna neekko baana mala, taana azazaarikkii» yaageedda.

29 Yesuusi P'es'iroosa, «Haaya!» yaageedda.

P'es'iroosi wonggiriyaappe wod'd'iide, haatsaa bollanna hamettiidde, Yesuusakko buussaa doommeedda. 30 Shin c'arkkuwaa wolk'k'aa be'iide, yayyeedda; haatsay barena mituwaa doommeedda wode, bare kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, «Ta Godaw taana ashshaarikkii!» yaagi waasseedda.

31 He man''iyaan Yesuusi bare kushiyaa yeddi P'es'iroosa oyk'k'iide, «Laa ha ammanuu laafeeddawoo! Ayaw sid'aaddii?» yaageedda.

32 Unttunttu laa"uu wonggiriyaan geleedda wode, c'arkkuu woppu geedda. 33 Wonggiriyaa giddon de'iyaa Aa kaalliyaawanttu Yesuusa, «Neeni S'oossaa Na'aa gideeddawe tuma» yaagiide aw goyinneeddino.

Yesuusi Gensaarees'en Hargganchchaa Patseedda

(Mar. 6:53-56)

34 Unttunttu abbaa pinniide, Gensaarees'a geetettiyaa gadiyaa gakkeeddino. 35 He gadiyaa Asay Yesuusa gidiyaawaa ereeddino; hewaa heeraa gadiyaa ubbaa kiittiide, harggiyaa asaa ubbaa aakko aheeddino. 36 Harggiyaa Asay Aa mayuwaa mac'araa s'alalaa bochchana mala, Aa woosseeddino; Aa mayuwaa mac'araa bochcheedda ubbaykka pas'eedda.

15

Aawotuwaa Wogaabaa

(Mar. 7:1-13)

1 Hewaappe guyyiyaan, higgiyaa tamaarissiyaa itti itti asaynne Parisaawatuu Yerusaalameppe Yesuusakko yiide, 2 «Neena kaalliyaawanttu ayaw nu aawotuwaa wogaa bayzziinoo? Ayaw gooppe, unttunttu k'umaa maanaappe kasetiide, barenttu kushiyaa meec'ettikkino» yaageeddino.

3 Yesuusi zaariide, unttuntta hawaadan yaageedda; «Hinttenttu hintte wogaa diraw, S'oossaa azazuwaa poliyaawaa ayaw is's'iitee? 4 Ayaw gooppe S'oossay, ‹Ne aabbanne ne daayo bonchcha› k'ay, Bare aabba woy bare daayo boriyaawe hayk'k'o yaageedda.* 5-6 Shin hinttenttu, ‹Itti Asay bare aabba woy bare daayo maaddiyaabay barew de'iina, Hewe S'oossaawaa gooppe, bare aabba woy bare daayo bonchchanaw bessena› yaagiita; yaatiide hinttenttu hinttenttu wogaa polanaw S'oossaa k'aalaw azazettikkita. 7 Ha lo"a malatiyaa iita asatoo, Isiyaasi balenaan hinttenttubaw timbbitiyaa odiidde,

8 « ‹S'oossay hawaadan yaageedda;

«Hawe Asay taana,

bare bolla doonaan bonchchee;

shin unttunttu wozanay,

taappe haakuwaan de'ee.

9 Asay taw mela goyinnee;

ayaw gooppe, Asay ootseedda azazuwaa,

S'oossaa higgiyaa malatissiide,

tamaarisseeddino» geedda› »

yaageedda.*

Asaa Tunissiyaawantta

(Mar. 7:14-23)

10 Yesuusi daro asaa barekko s'eesiide, «Sisitenne akeekite; 11 asaa tunissiyaawe doonaa giddo geliyaawaa gidenna; shin asaa tunissiyaawe doonaappe kesiyaawaa» yaageedda.

12 Hewaappe guyyiyaan, Aa kaalliyaawanttu aakko yiide, «Parisaawatuu neeni haasayeeddawaa sisiide, hank'k'etteeddawaa akeekay?» yaageeddino.

13 Shin Yesuusi zaariide, «Saluwaan de'iyaa ta Aabbu tokkibeenna mitsaa ubbay shodettanawaa. 14 Unttunttoo hirggoppite; unttunttu k'ook'aa kaaletsiyaa k'ook'atuwaa; k'ook'ay k'ook'aa kaaletsooppe, laa"uukka ollaan kunddee» yaageedda.

15 P'es'iroosi zaariide, «Ha leemisuwaa biletsaa nuw odaarikkii» yaageedda.

16 Yesuusi unttuntta hawaadan yaageedda; «Hinttenttoo k'ay ha"i gakkanawukka gelibeennee? 17 Doonaana geliyaa ubbay uluwaa giddo biide, k'ay uluwaappe kare kesiyaawaa erikkitee? 18 Shin doonaappe kesiyaawe wozanaappe kesee; asaa tunissiyaawe hewaa malaa. 19 Ayaw gooppe, wozanaa giddoppe iita k'ofay, wod'iyaawe, woshummiyaawe, k'ay woshummanaw kajjeeliyaawe ubbay, wuu"iyaawe, wordduwaan markkattiyaawe, borii kesee. 20 Hewaa malatiyaawe asaa tunissiyaawaappe attin, meec'c'ibeenna kushiyaan miyaawe asaa tunissenna» yaageedda.

Kanaane Asaa Gideedda Itti Mac'c'awuni Ammanuwaa

(Mar. 7:24-30)

21 Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi hewaappe aggiide, S'iiroosanne Sidoonaa geetettiyaa katamatuu de'iyaa gadiyaa beedda. 22 Kanaane geetettiyaa gadiyaa mac'c'awunna ittinna hewaappe Yesuusakko yaade, bare kooshshaa d'ok'k'u ootsaade, «Ta Godaw, Daawita na'aw, taw k'arettaarikkii; ta naatto iita ayyaanay lo"enna oytsaa oyk'k'eedda» yaagaaddu.

23 Shin Yesuusi iziw ay k'aalaanne k'aattibeenna; Aa kaalliyaawanttu aakko yiide, «Ha mishiratta nu geeduwaa kaala kaalaade, bare kooshshaa d'ok'k'u ootsaade odaw; hewaa diraw, neeni izo yeddaarikkii» yaagiide woosseeddino.

24 Yesuusi zaariide, «Taani bayeedda dorssaw, Israa'eeliyaa asaa s'alalaw kiitettaad» yaageedda.

25 Shin iza yaade, «Ta Godaw, taana maaddaarikkii!» yaagaade aw goyinnaaddu.

26 K'ay I zaariide, «Naanaa k'umaa akkiide, kanaa maraw oliyaawe lo"a gidenna» yaageedda.

27 Mishiratta, «Ee ta Godaw, hewe tuma; shin haray atto kanaa maratuu barenttu godatuu miina, samppaappe laaletteedda suuppaa miinottennee» yaagaaddu.

28 Yesuusi zaariide izo, «Ha mishirattee, ne ammanuu wolk'k'aama; neeni koyyeeddawaadan new hano» yaageedda. Izi naatta ellekka pas'a aggaaddu.

Yesuusi C'ora Hargganchchatuwaa Patseedda

29 Yesuusi hewaappe denddiide, Galiilaa Abbaa mataa beedda; k'ay itti deriyaa bolla kesiide, hewaan utteedda. 30 Daro Asay wobbatuwaa, k'ook'atuwaa, k'uunatuwaanne duudetuwaa, k'ay hara c'oratuwaa aakko ahiide, Aa mataan wotseedda. Yesuusi unttuntta patseedda. 31 Hewaa diraw, Asay duudatuu haasayishshin, k'uunatuu suurishshin wobbatuu hamettishshin, k'ook'atuu s'eellishshin be'i maalalettiide, Israa'eeliyaa S'oossaa galateeddino.

Yesuusi Oyddu Sha"a Asaa Mizeedda

(Mar. 8:1-10)

32 Yesuusi barena kaalliyaawantta barekko s'eesiide, «Ha c'ora Asay taananna heezzu gallassay gakkanaw gam"eedda diraw, taani ha asaw k'arettay; unttunttoo ha"i miyaawe baawa. K'ay unttunttu ogiyaan daaburiide kunddenna mala, k'umaa mizennaan unttuntta mela yeddanawukka koyyikke» yaageedda.

33 Aa kaalliyaawanttu zaariide Yesuusa, «Nuuni ha bazzuwaan hawaa keena asaa kalissiyaa k'umaa hak'appe demmanee?» yaageeddino.

34 K'ay Yesuusi unttuntta, «Hinttenttoo aappun ukitsay de'ii?» yaagiide oochcheedda.

Unttunttu, «Laappu ukitsaynne moletuwaappe amareedawanttu de'iino» yaageeddino.

35 Yesuusi asaa, «Sa'aan uttite» yaageedda. 36 He laappu ukitsaanne moliyaa oyk'k'iide, S'oossaa galateedda; mentsereetsiide barena kaalliyaawanttoo immeedda; k'ay unttunttu c'ora asaw immeeddino.

37 Asay ubbay miide kalleedda; miina atteedda laappu zambbeeliyaa kumeedda suuppaa Aa kaalliyaawanttu dentseeddino. 38 Meedda Asay mac'c'a asaanne naanaa paydennaan, oyddu sha"a attuma asaa. 39 Yesuusi asaa yeddowaappe guyyiyaan, wonggiriyaan geliide, Megedoone geetettiyaa gadiyaa beedda.

16

Malaataa Be'anaw Oochcheedda Ooshaa

(Mar. 8:11-13; Luk'. 12:54-56)

1 Itti itti Parisaawatuunne Saduk'aawanatuu Yesuusakko yiide, Aa paac'c'anaw koyyeeddino; yaatiide barentta saluwaappe malaataa bessana mala woosseeddino. 2 Shin Yesuusi zaariide, unttuntta hawaadan yaageedda; «Sa'ay k'ammiyaa wode hinttenttu, ‹Saluu zo"eedda diraw, sa'ay shammanawaa› yaagiita; 3 wonttumaatsaan k'ay, ‹Saluu zo"iide gubbaneedda diraw, hachche iray bukkanawaa› yaagiita; saluwaa s'eelliide, sa'ay hananawaa eranaw danddayiita; shin ta yuussaa wodiyaa malaataa shaakki eranaw danddaykkitee?* 4 Ha wodiyaa Asay iitaynne woshummiyaawe, S'oossaw ammanettennawe, malaataa koyyee; nabiyaa Yoonaasa malaataappe attin, hara malaatay aw imettenna» yaageedda. Hewaappe simmiide, unttuntta aggiide beedda.

Parisaawatuwaanne Saduk'aawanatuwaa Irshshuwaa

(Mar. 8:14-21)

5 Aa kaalliyaawanttu abbaa pinneedda wode, k'umaa afanawaa dogeeddino. 6 Yesuusi unttuntta, «Parisaawatuwaa irshshuwaappenne Saduk'aawanatuwaa irshshuwaappe hinttentta eriide naagettite» yaageedda.

7 Unttunttu barenttu giddon, «I hawaa yaagiyaawe nuuni k'umaa ahibeena diraassa» yaagiide haasayaa doommeeddino.

8 Shin unttunttu giyaawaa Yesuusi eriide, «Ha ammanuu pac'c'eeddawanttoo, k'umay baynna diraw, ayaw hinttenttu giddon haasayiitee? 9 Ha"ikka hinttenttoo gelibeennee? Taani ichcheshu ukitsaa ichcheshu sha"a asaa mizaade kalisseeddawaa, k'ay hinttenttu aappun zambbeeliyaa kuntsiide atteedda suuppaa dentseedditentto wozanaa aatsikkitee? 10 Woy taani laappu ukitsaa oyddu sha"a asaa miza kalisseeddawaa, k'ay hinttenttu aappun zambbeeliyaa kuntsiide atteedda suuppaa dentseedditentto wozanaa aatsikkitee? 11 Taani hinttentta Parisaawatuwaa irshshuwaappenne Saduk'aawanatuwaa irshshuwaappe naagettite giyaawaappe attin, ukitsaabaa hinttenttoo haasayabeennaawaa hinttenttu waaniide akeekikkitee?» yaageedda.

12 Aa kaalliyaawanttu Yesuusi barenttoo odeeddawaa, Parisaawatuwaa timirttiyaappenne Saduk'aawanatuwaa timirttiyaappe unttunttu naagettana mala odettowaappe attin, munak'aan tigiyaa irshshuwaappe naagettana mala gidennawaa he wode akeekeeddino.

P'es'iroosa Ammanuwaanne Markkatetsaa

(Mar. 8:27-30; Luk'. 9:18-21)

13 Yesuusi K'iisaariyaa Piliip'p'oosa geetettiyaa gadiyaa gakkeedda wode, barena kaalliyaawantta, «Asay taana, Asaa Na'aa oona gii?» yaagiide oochcheedda.

14 Aa kaalliyaawanttu zaariide, «Neena itti itti asay, S'ammak'iyaa Yohaannisa yaagee; haranttu k'ay Eelaasa yaagiino; k'ay haranttu Ermaasa woy nabatuwaappe ittuwaa yaagiino» yaageeddino.

15 Yesuusi unttuntta, «Yaatina hinttenttu taana oona giitee?» yaageedda.

16 Simooni P'es'iroosi zaariide, «Neeni de'uwaa S'oossaa Na'aa Kiristtoosa» yaageedda.

17 Yesuusi zaariide, hawaadan yaageedda; «Yoona na'aa Simoonaa, hawaa new saluwaan de'iyaa ta Aabbu erisseeddawaappe attin, Asay ooninne neena erissibeenna diraw, neeni anjjetteeddaawaa. 18 P'es'iroosaa, taani new oday; neeni shuchchaa; taani ha zaallaa bolla ta woosa golliyaa kees's'ana; ta woosa golliyaa haray atto, Si'ooliyaa wolk'k'aykka s'oonanaw danddayenna. 19 Taani new saluwaa kawutetsaa k'ulppiyaa immana; neeni sa'aan hano goowe ubbay saluwaan S'oossaa sintsan hanana; shin neeni sa'aan hanoppo geeddawe saluwankka hanenna» yaageedda.

20 Hewaappe guyyiyaan, I Kiristtoosa gideeddawaa Aa kaalliyaawanttu oossinne odenna mala, unttuntta azazeedda.

Yesuusi Barena Gakkana Metuwaabaanne
Hayk'uwaabaa Koyro Oduwaa Odeedda

(Mar. 8:31-33; Luk'. 9:22-27)

21 He wodiyaappe doommiide Yesuusi, «Taani Yerusaalame biina, taana c'imatuu, k'eesatuwaa kaappatuunne higgiyaa tamaarissiyaawanttu darii waayissanaw bessee; unttunttu taana wod'anawunne taani heezzentso gallassi hayk'uwaappe denddanaw bessee» yaagiide, barena kaalliyaawanttoo geeshshiide oduwaa doommeedda.

22 P'es'iroosi Aa itti bagga zaariide, «Ta Godaw, S'oossay neena hewaappe ashsho; hawe ne bolla ubbakka yeenna» yaagiide Aa zoranaw doommeedda.

23 Shin Yesuusi guyye simmiide P'es'iroosa, «Ha Sees'aanaw, neeni ta matappe kichcha; neeni Asay dosiyaawaa k'oppiyaawaappe attin, S'oossay dosiyaawaa k'oppenna diraw, taw d'ubo gidaadda» yaageedda.

Yesuusa Kaallanaw Koshshiyaa Ogiyaa

(Mar. 8:34—9:1; Luk'. 9:23-27)

24 Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi barena kaalliyaawantta hawaadan yaageedda; «Taana kaallanaw koyyiyaa uray de'ooppe, barena kaado; yaatiide bare mask'k'aliyaa tookkiide, taana kaallo. 25 Ayaw gooppe, bare shemppuwaa ashshanaw koyyiyaa uray bayizzanawaa; shin bare shemppuwaa ta diraw bayizziyaa uray ashshanawaa. 26 Itti uray sa'aan de'iyaa ubbabaa barew shiishshiide, bare shemppuwaa bayizzooppe, Aa ayaa maaddanee? Woy itti uray bare shemppuwaa wozanaw ayaa immana danddayii? 27 Ayaw gooppe, taani, Asaa Na'ay, ta Aabbu bonchchuwaan ta kiitanchchatuwaanna yaana hanay; asaa ubbaw he wode Aa oosuwaa gatiyaa immana.* 28 Taani hinttenttoo tumuwaa gay; amareeda asatuu, taani, Asaa Na'ay, kaatiyaa gidaade yiyaawaa be'ana gakkanaw, hayk'k'ennawanttu hawaan de'iino» yaageedda.

17

Yesuusa Malay Laametteedda

(Mar. 9:2-13; Luk'. 9:28-36)

1 Yesuusi usuppun gallassaappe guyyiyaan, barenanna P'es'iroosa, Yaak'oobanne, Yaak'ooba ishaa Yohaannisa akkiide, unttunttu s'alalaa wogga deriyaa huup'iyaa kesseedda.* 2 K'ay unttunttu s'eellishshin, unttunttu sintsaan laametteedda; Aa deemuu awayfiyaadaan poo'eedda; Aa mayuukka poo'uwaadan p'ooleedda. 3 Musenne Eelaas Yesuusanna haasayishshin, ha heezzu Aa kaalliyaawanttu be'eeddino. 4 P'es'iroosi Yesuusa, «Ta Godaw, nuuni hawaan de'iyaawe nuw lo"a; neeni dosooppe, nuuni hawaan heezzu daasiyaa ittuwaa new, ittuwaa Musew, ittuwaa Eelaasaw kees's'ana» yaageedda.

5 I haasayishshin, poo'iyaa shaarii yiinne unttuntta kammi aggeedda; shaariyaa giddoppe, «Hawe taani siik'iyaa taana nashechchiyaa ta Na'aa; I giyaawaa sisite» giyaa k'aalay yeedda.*

6 Aa kaalliyaawanttu he k'aalaa siseedda wode, daro yayyiide, guufanni aggeeddino. 7 Yesuusi unttunttukko yiide, unttuntta bochchiide, «Denddite; yayyoppite» yaageedda. 8 Unttunttu d'ok'k'u giide s'eelliyaa wode, Yesuusa s'alalaappe attin, hara asaa oonanne be'ibeykkino.

9 Unttunttu deriyaappe wod'd'ishin, Yesuusi unttuntta, «Taani Asaa Na'ay, hayk'uwaappe denddana gakkanaw, ha hinttenttu be"eeddawaa oossinne odoppite» yaagiide azazeedda.

10 Aa kaalliyaawanttu Yesuusa, «Yaatina, higgiyaa tamaarissiyaawanttu ayaw, ‹Eelaas kasetiide yaanaw bessee› giinoo?» yaagiide oochcheeddino.*

11 I zaariide yaageedda; «Eelaas kaseti yiide, ubbabaa giigissanawaa. 12 Shin taani hinttenttoo oday; Eelaas hawaappe kase yi diggeedda. He wode Asay Aa, barenttoo koyyeeddawaadan ubbaa ootseeddawaappe attin Aa eribeykkino; hewaadankka, k'ay taana, Asaa Na'aa, Asay waayissanawaa» yaageedda.

13 Aa kaalliyaawanttu he wode barenttoo Yesuusi S'ammak'iyaa Yohaannisabaa odiyaawaa akeekeeddino.

Yesuusi Iita ayyaanay Oyk'k'eedda
Na'aa Patseedda

(Mar. 9:14-29; Luk'. 9:37-43)

14 Unttunttu daro asaakko yeedda wode, itti bitanii Yesuusakko yiide, Aa sintsaan gulbbatiide, 15 «Ta Godaw, ta na'aa wozanaa bayizziyaa harggii oyk'k'ina, I daro wode tamaan, k'ay daro wode haatsaan kunddiyaa diraw, I darii sakettee; Aa patsaarikkii. 16 Neena kaalliyaawanttukkokka Aa ahaad; shin patsanaw danddayibeykkino» yaageedda.

17 Yesuusi zaariide unttuntta, «Ammanenna ha wodiyaa geella asaw! Taani hinttenanna awude gakkanaw de'anee? K'ay hinttenttubaa awude gakkanaw danddayanee? Na'aa taakko haa akkiide yiite» yaageedda. 18 Yesuusi iita ayaana, «Aappe kesa» giide azazina, iita ayyaanay na'aappe kesi aggeedda; ellekka na'ay pas'i aggeedda.

19 Hewaappe guyyiyaan, Aa kaalliyaawanttu barenttu s'alala Yesuusakko yiide, «Nuuni iita ayaana kessanaw ayaw danddayibeykkoo?» yaageeddino.

20 Yesuusi unttuntta yaageedda; «Hewe hinttenttu ammanuu guus's'eedda diraassa; taani hinttenttoo tumuwaa oday; hinttenttoo sannaafic'iyaa geetettiyaa guutsa mitsatti ayfiyaa keena ammanuu de'intto, hinttenttu ha deriyaa, ‹Hawaappe yaa shiik'a› yaagintto I shiik'ana; hinttenttu ayaanne ootsanawukka danddayanita. 21 Shin hawaa malaa woosaappenne s'oomaappe harabay kessanaw danddayenna» yaageedda.

Yesuusi Bare Hayk'uwaabaa Laa'entsuwaa Odeedda

(Mar. 9:30-32; Luk'. 9:43-45)

22 Aa kaalliyaawanttu Galiilaan, ittippe shiik'i utti de'ishshin, Yesuusi unttuntta, «Taana, Asaa Na'aa, Asay asaw aatsiide immana. 23 Asay taana wod'anawaa; hewaappe guyyiyaan taani heezzentsiyaa gallassi hayk'uwaappe denddana» yaageedda. Aa kaalliyaawanttu daro k'aretteeddino.

Geeshsha Golliyaa Giiraa Giiriyaawaa

24 Yesuusinne Aa kaalliyaawanttu K'ifirinaahooma katamaa yeedda wode, Geeshsha Golliyaassi k'aras'aa akkiyaawanttu P'es'iroosakko yiide, «Hinttentta tamaarissiyaawe Geeshsha Golliyaa giiraa giirennee?» yaageeddino.*

25 I zaariide, «Giiree» yaageedda.

P'es'iroosi soy geleedda wode, Yesuusi kasetiide Aa, «Simoonaa, ne k'ofay ayee? Ha sa'aa kaatatuu k'aras'aa woy giiraa ooppe akkiinoo? Barenttu gadiyaa asaappe akkiino woy hara gadiyaa asaappe akkiinoo?» yaageedda.

26 P'es'iroosi, «Hara gadiyaa asaappe akkiino» yaageedda.

Yesuusi P'es'iroosa, «Yaatooppe, gadiyaa Asay giiranaw bessena. 27 Shin nuuni ha asatuwaa hank'k'etsanaw koyyokko; neeni abbaa baade aan dabbaa yegga; yaataade koyro kesiyaa moliyaa oyk'k'aade, Aa doonaa pook'iyaa wode, giiraw gidiyaa miishshaa neeni demmana. Hewaa akkaade, ta giiraanne ne giiraa unttunttoo imma» yaageedda.

18

Ubbaappe Aad'd'iyaawe Oonee?

(Mar. 9:33-37; Luk'. 9:46-48)

1 Aa kaalliyaawanttu Yesuusakko he wode yiide, «Saluwaa kawutetsaan ubbaappe aad'd'iyaawe oonee?» yaageeddino.

2 Yesuusi itti guutsa na'aa s'eesi unttunttu giddon essiide, hawaadan yaageedda; 3 «Taani hinttenttoo tumuwaa oday; S'oossaakko hinttenttu simmiide, guutsa naanaadan hanana d'ayooppe, saluwaa kawutetsaa ubbakka gelanaw danddaykkita. 4 Simmi ha guutsa na'aadan, barena kawushshiyaa ooninne saluwaa kawutetsaan ubbaappe aad'd'iyaawaa. 5 K'ay hawaa mala na'aa ta suntsaan mokkiyaa ooninne taana mokkee. 6 Shin taana ammaniyaa ha guutsa naanaappe ittuwaa baletsiyaa ooninne, gaac'c'iyaa wogga wos'aa bare k'ood'iyaan k'achchiide, abbaa c'iimmuwaan mitettiyaawe aw lo"a.

D'uboo Gaaso Gidiyaawaa

(Mar. 9:42-48; Luk'. 17:1-2)

7 «Alamii asaa d'ubbiyaa diraw, sa'aw aayyero; ayaw gooppe, d'ubbiyaabay yuussaa aggena; shin d'ubuu Aa gaasotaan yiyaa uraw aayyero.

8 «Neena kushii woy ne gedii neena baletsooppe, neeppe k'ans's'a ola; neeni laa"u kushiyaannanne laa"u gediyaanna med'inaa tamaan olettiyaawaappe wobba woy duus'a kushiyaanna med'inaa de'uwaa geliyaawe new lo"a. 9 K'ay ne ayfii neena baletsooppe, neeppe wooc'a kessa ola; neeni laa"u ayifiyaana Gaannamiyaa tamaan olettiyaawaappe itti ayifiyaana med'inaa de'uwaa geliyaawe new lo"a.

10 «Hinttenttu ha guutsatuwaappe ittuwaanne kad'enna mala, hinttentta naagite; ayaw gooppe, taani hinttenttoo oday; saluwaan unttunttu kiitanchchatuu ubbaa wode, saluwaan de'iyaa ta Aabbu sintsaan de'iino. 11 Ayaw gooppe, taani, Asaa Na'ay, bayeeddawaa ashshanaw yaad.

Bayeedda Dorssaa Leemisuwaa

(Luk'. 15:3-7)

12 «Itti asaw s'eetu dorssatuu de'iyaawanttuppe ittuu bayooppe, udduppu tammanne udduppunuwaa deriyaan aggiide, he bayeeddawaa koyyanaw beennee? Hinttenttu waagiitee? 13 Taani hinttenttoo tumuwaa gay; I demmooppe, bayibeenna udduppu tammanne udduppu dorssatuwaappe aatsiide, he itti dorssaan nashettee. 14 Hewaadankka, saluwaan de'iyaa hinttenttu Aabbu ha guutsatuwaappe ittuu bayanawaakka koyyenna.

Bayzzeedda Asaw Ootsanaw Bessiyaabaa

15 «Ne ishay neena naak'k'ooppe, neerekka aakko baade, Aa naak'uwaa aw oda; I newaa sisooppe, ne ishaa balaappe zaaraadda. 16 Shin I newaa sisennaan is's'ooppe, laa"u woy heezzu markkay markkattowaan yewuu ubbay tumattiyaa diraw, hara itti woy laa"u asaa neenanna ittippe afa. 17 I unttunttubaa sisennaan is's'ooppe, ubbabaa ammaniyaa asaw oda; K'ay ammaniyaa Asay giyaawaakka I sisennaan is's'ooppe, ammanenna asaadaaninne k'aras'aa shiishshiyaa asaadan Aa payda.

18 «Taani hinttenttoo tumuwaa gay; neeni sa'aan hano goowe ubbay saluwaan S'oossaa sintsaan hanana; shin neeni sa'aan hanoppo geeddawe saluwankka hanenna.

19 «K'aykka taani hinttenttoo oday; hintteppe laa"u uray sa'aan S'oossaa woossiyaawaan ay yewuwaaninne itti wozanaa gidooppe, saluwaan de'iyaa ta Aabbu hewaa hinttenttoo immana. 20 Ayaw gooppe, laa"u uray woy heezzu uray ta suntsaan shiik'iyaasaan, taani hewaan unttunttu gidduwaan de'ay» yaageedda.

Atto Giyaawaa

21 P'es'iroosi; he wode Yesuusakko yiide, «Godaw, ta ishay taana aappu kaala naak'k'ooppe taani aw atto gaanaw bessii? Laappunuwaa gakkanaw naak'k'ineeyee?» yaagiide Aa oochcheedda.

22 Yesuusi zaariide Aa, «Gidenna, taani neena laappun tammu kaala laappunuwaa gayippe attin, laappunuwaa s'alalaa giikke.*

23 «Ayaw gooppe, saluwaa kawutetsay bare k'oomatuwaanna miishshaa heetettanaw k'oppeedda kaatiyaa bessee. 24 He kaatii miishshaa heetettanaw doommeedda wode, daro miiloone biraa ac'uu de'iyaa itti bitaniyaa aakko aheeddino. 25 Shin he k'oomaw ac'uwaa c'iggiyaawe d'ayina, Aa goday he ac'uwaa c'igganaw, Aa machchattanne inne Aa naanay, k'ay aw de'iyaa ubbabay zal"ettana mala, Aa azazeedda. 26 Hewaa diraw, k'oomay bare godaa sintsaan gulbbatiide, ‹Ta godaw, hayya godo guutsa wodiyaa naagaarikkii; taani new ubbabaakka c'iggana yaagiide Aa woosseedda.› 27 Aa goday aw k'arettiide, Aa yeddi aggeedda; Aa ac'uwaakka aw maari aggeedda.

28 «Shin he k'oomay kesiide, bare laggetsaa k'oomatuwaappe ittuu bareppe s'eetu biraa santtimiyaa tal"eeddawaanna gakettiide, ‹Ne bolla de'iyaa ta miishshaa c'igga› yaagi oyk'k'iide, Aa c'uulleedda.

29 «Yaatina he Aa laggetsaa k'oomay Aa sintsaan gulbbatiide, ‹Ha"i tayishay guutsa wodiyaa naagaarikkii; taani new ubbabaakka c'iggana› yaagiide Aa woosseedda.

30 «Shin is's'i akki biide, Aa laggetsay he ac'uwaa k'ans's'ana gakkanaw, k'asho golle gelisseedda. 31 Hewaa diraw, Aa laggetsaa k'oomatuu hewaa be'iide, daro yiloteeddino; barenttu godaakko biide, I ootseedda ubbabaa aw odeeddino.

32 «Hewaappe guyyiyaan, goday he k'oomaa s'eesiide, ‹Ha iita k'oomaw, neeni taana woosseedda diraw, taani he ac'uwaa ubbaa new maaraa aggaad. 33 Taani new he ac'uwaa maareeddawaadan, neenikka ne laggetsaa k'oomaw maaranaw bessennee?› yaageedda. 34 Hewaappe simmiide aw daro hank'k'ettiide, bare ac'uwaa ubbaa I c'iggi wurssana gakkanaw, pas'a kaa'ettana mala, k'asho golle gelisseedda.

35 «Hinttenttu huup'iyaan huup'iyaan hinttenttu ishaw wozanaappe atto gaana d'ayooppe, he goday bare k'oomaa ootseeddawaadan, saluwaan de'iyaa ta Aabbukka hinttentta hewaadan ootsana» yaageedda.

19

Yesuusi Geluwaabaanne akaabaa Tamaarisseedda

(Mar. 10:1-12)

1 Yesuusi he haasayaa wurssowaappe guyyiyaan, Galiilaappe denddiide, Yorddaanoosa Shaafaappe hefintsan de'iyaa Yihudaa gadiyaa beedda. 2 Daro Asay Aa kaalliide beeddawaa hewaan patseedda.

3 Itti itti Parisaawatuu paac'c'anaw Yesuusakko yiide, «Itti Asay ay gaasuwaaninne, bare machchatto yeddanaw nu higgii azazii?» yaagiide Aa oochcheeddino.

4 Yesuusi zaariide, hawaadan yaageedda; «S'oossay koyro unttuntta med'd'iidde, attumawaanne mac'c'awuno ootseedda.* 5 Hewaa diraw, ‹Itti Asay bare aabbanne bare daayo aggiide, bare machchattinna ittippe de'ee; unttunttu laa"uu itti asaa gidiino› yaagiyaa k'aalaa nabbabibeykkitee?* 6 Hewaa diraw, unttunttu itti asaa gidiyaawaappe attin, laa"u asaa gidikkino; hewaa diraw, S'oossay ittippe de'anaadan gatsowaa Asay shaakkoppo» yaageedda.

7 Parisaawatuu Yesuusa, «Yaatina, Muse ayaw itti uray bare machchatto pirimaa peed'iide yeddana mala azazeeddee?» yaageeddino.

8 Yesuusi zaariide, «Hinttenttu hinttenttu machchatuwaa yeddana mala, Muse hinttentta azazeeddawe, hinttenttu odina sisenna guzuma gido diraappe attin, koyro hewaa mala gidenna. 9 Taani hinttenttoo oday; bare machchatto woshummennaan de'ishshin yeddiide, hararo akkiyaa ooninne woshummee; haray yeddeeddawunno akkiyaawekka woshummee» yaageedda.

10 Yesuusa kaalliyaawanttu Aa, «Asinaa gidduwaaninne machchatti gidduwaan de'iyaa wogay hewaa mala gidooppe, akkenaaninne gelennaan de'iyaawe lo"a» yaageeddino.

11 Shin Yesuusi unttuntta yaageedda; «Hewaa mala timirttii S'oossay immowanttussappe attin, asaa ubbaassa gidenna; 12 ayaw gooppe, barenttu daay uluwaappe yelettiyaa wodekka, shuufa gideeddawanttu de'iino; k'ay Asay k'aaratina mureesa gideeddawanttu de'iino; k'ay saluwaa kawutetsaa diraw, barentta shuufa ootseeddawanttu de'iino; ha timirttiyaa akkanaw danddayiyaawe ooninne akko» yaageedda.

Yesuusi K'eeri Naanaa Bolla Bare Kushiyaa Wotseedda

(Mar. 10:13-16; Luk'. 18:15-17)

13 Yesuusi he wode bare kushiyaa guutsa naanaa bolla wotsiide, S'oossaa woosana mala, itti itti Asay naanaa aakko aheedda; shin Yesuusa kaalliyaawanttu he asaa ahenna mala hank'k'etteeddino. 14 Shin Yesuusi, «K'eeri naanay taakko yiyaawaa diggoppite; ayaw gooppe, saluwaa kawutetsay hewanttu malaasa» yaageedda.

15 Hewaappe simmiide bare kushiyaa unttunttu bolla wotseeddawaappe guyyiyaan, hewaappe bashi beedda.

Yalaga, Dure Bitaniyaa Ooshaa

(Mar. 10:17-31; Luk'. 18:18-30)

16 Itti bitanii Yesuusakko yiide, «Tamaarissiyaawoo, taani med'inaa de'uwaa demmanaw lo"obaa ayaa ootsoo?» yaageedda.

17 Yesuusi Aa, «Lo"obay ayentto taana ayaw oochchay? Ittuwaa s'alalay lo"a; shin neeni med'inaw de'anaw koyyooppe, azazatuwaa naaga» yaageedda.

18 Bitanii, «Hak'awantta?» yaagiide oochcheedda.

Yesuusi zaariide, «Wod'oppa; woshummoppa; wuu"oppa; wordduwaa markkattoppa;* 19 ne aabbanne ne daayo bonchcha; ne shooruwaakka ne huup'iyaadaan siik'a» yaageedda.*

20 He yalaga bitanii Yesuusa, «Taani hewaa ubbaakka guutsatetsaappe doommaade naagaad; yaatina, taw pac'c'iyaawe ayee?» yaageedda.

21 Yesuusi bitaniyaa, «Neeni polo asaa gidanaw koyyooppe, baade new de'iyaawaa zal"aade, he miishshaa hiyyeesaw imma; neeni saluwaan durettana; yaataade yaade taana kaala» yaageedda.

22 Shin he yalaga bitanii hewaa siseedda wode, I daro dure gidiyaa diraw, k'arettiidde bashi beedda.

23 Yesuusi barena kaalliyaawanttoo, «Taani hinttenttoo tumuwaa gay; dure Asay saluwaa kawutetsaa gelanawe daro meto gidanawaa. 24 Taani gujjaadekka hinttenttoo oday; dure Asay S'oossaa kawutetsaa gelanaappe, gaaluu marppiyaa lukuwaanna aad'd'anawe matattee» yaageedda.

25 Aa kaalliyaawanttu hewaa sisi maalalettiide, «Yaatina, ooni attanaw danddayii?» yaageeddino.

26 Yesuusi unttuntta c'addi s'eelliide, «Hawe asaw danddayettenna; shin S'oossaw ubbabay danddayettee» yaageedda.

27 P'es'iroosi he wode zaariide Yesuusa, «Be'a, nuuni nuw de'iyaa ubbabaa bashiide, neena kaalleeddo; yaatiide nuuni ayaa demmaneeshsha?» yaageedda.

28 Yesuusi unttuntta hawaadan yaageedda; «Taani hinttenttoo tumuwaa gay; taani, Asaa Na'ay, ooratsa gadiyaan ta kawutetsaa oydiyaan uttiyaa wode, taana kaalleedda hinttenttukka tammanne laa"u Israa'eeliyaa zaratuwaa bolla pirddanaw, tammanne laa"u kawutetsaa oydiyaan uttanita. 29 Ta suntsaa diraw, golliyaa woy ishatuwaa woy michchatuwaa, woy aawuwaa woy aatto woy machchatto, woy naanaa woy gadiyaa aggeedda ooninne, s'eetu dakkuwaappe daruwaa akkana; k'ay med'inaa de'uwaakka laattana. 30 Shin c'oratuu ha"i sintsateeddawanttu guyyetanawantta; k'ay c'oratuu ha"i guyyen de'iyaawanttu sintsatanawantta.

20

Woynniyaa Turaa Giddon Ootsiyaa
Oosanchchatuwaa Leemisuwaa

1 «Saluwaa kawutetsay woyniyaa geetettiyaa turaa gidduwaa ootsiyaawantta uniyaa oosissanaw, wontta guuraan keseedda woyniyaa turaa godaa bessee. 2 I he oosanchchatoo hachche hachche ootseeddawaa wolk'k'aa gatiyaa c'igganaw unttunttunna giigiide, bare woyniyaa turaa gidduwaa oosissanaw unttuntta yeddeedda.

3 «K'ay heezzu saatiyaa gidoode kesiide, oosuu baynnaan k'oc'aan ek'k'eedda hara asatuwaa be'iide, 4 unttuntta, ‹Hinttenttukka k'ay ta woyniyaa turaa gidduwaa ootsanaw biite; taani hinttenttoo bessiyaa gatiyaa c'iggana› yaageedda; hewaappe guyyiyaan unttunttu beeddino. 5 Laa'entsuwaakka usuppun saatiyaaninne udduppu saatiyaan kesiide, hewaadan ootseedda. 6 Tammanne itti saatiyaa heeraan I kesiyaa wode, haranttu hewaan ek'k'eeddawantta demmiide, ‹Oosuwaa ootsennaan kumentsaa gallassaa hawaan ayaw ek'k'i peesheedditee?› yaageedda.

7 «Unttunttu, ‹Nuuna oosissiyaa Asay d'ayeedda diraw ek'k'i peesheeddo› yaageeddino.

«I, ‹Unttunttakka k'ay ta woyniyaa turaa gidduwaa ootsanaw biite› yaageedda.

8 «Sa'ay omarssiyaa wode, woyniyaa turaa goday ootsiyaawanttu kaappuwaa, ‹Oosanchchatuwaa s'eesaade, wurssetsaan oosuwaan geleeddawanttuppe doommaade koyro geleeddawantta gakkanaw, unttunttu oosuwaa dirgguwaa c'igga› yaageedda.*

9 «Tammanne itti saatiyaa heeraan oosuwaa doommeeddawanttu yiide, huup'iyaan huup'iyaan ootsiide peesheedda wolk'k'aa gatiyaa akkeeddino. 10 Koyro oosuwaa doommeedda Asay yeedda wode, daruwaa akkanaw k'oppeeddino; shin unttunttukka huup'iyaan huup'iyaan barenttu oosuwaa wolk'k'aa gatiyaa akkeeddino. 11-12 Hewaappe guyyiyaan, ‹Ha guyyeppe yeeddawanttu itti saatiyaa s'alalaa ootseeddino; kumentsaa gallassaa daaburiide c'awotteedda nuwaanna unttunttu oosuwaa dirgguwaa k'araa ootsaadda› yaagiide barentta oosuwaan gelisseeddawaa bolla zuuzummeeddino.

13 «Shin I unttunttuppe ittuwaa hawaadan yaageedda; ‹Ta laggew, taani neena naak'k'abeykke; ootsaade peesheedda wolk'k'aa gatiyaa taananna giigabeykkiyee? 14 Newaa akkaade ba; taani ha"i wurssetsaan oosuwaan geleeddawookka newaa keenaa immanaw koyyay. 15 Taani ta miishshaan ta koyyeeddawaadan ootsanaw taw maatay baawee? Woy taani lo"a gideedda diraw, neeni k'anaatay?› yaageedda.

16 «Hewaadankka, k'ay guyyeteeddawanttu sintsatanawantta; sintsateeddawanttu k'ay guyyetanawantta; ayaw gooppe, s'eesetteeddawanttu c'ora; shin dooretteeddawanttu guutsa» yaageedda.

Yesuusi Bare Hayk'uwaabaa Heezzentsuwaa Odeedda

(Mar. 10:32-34; Luk'. 18:31-34)

17 Yesuusi Yerusaalame biidde, ogiyaan barenanna biyaa tammanne laa"u barena kaalliyaawantta gas'aa kessiide, dumma unttunttoo yaageedda. 18 «Be'ite, nuuni Yerusaalame ha"i keseetto. Yaan taana, Asaa Na'aa k'eesatuwaa kaappatoonne higgiyaa tamaarissiyaawanttoo aatsiide immanawantta; unttunttu ta bolla hayk'uwaa pirddaa pirddanawantta. 19 K'ay Ayihuda gidenna asawukka taana aatsiide immanawantta; he Ayihuda gidenna Asay ta bolla k'iliic'anawanttanne taana lissuwaan shoc'anawantta; yaatiide mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishiide, taana kak'k'anawantta; taani heezzentsiyaa gallassi hayk'uwaappe denddana» yaageedda.

Zabddiyoosa Naanaa Daay Woosaa

(Mar. 10:35-45)

20 He wode Zabddiyoosa naanaa daaya bare naanaanna Yesuusakko yaaddu; Aa sintsaan gulbbataade ittibaa Aa woossaaddu.

21 Yesuusi izo, «Ayaa koyyay?» yaagiide oochcheedda.

Iza zaaraade, «Ha ta laa"u naanay ne kawutetsaan ittuu neeppe ushechcha baggana, k'ay ittuu neeppe haddirssa baggana uttino yaagaarikkii» yaagaade woossaaddu.

22 Shin Yesuusi zaariide naanaa, «Hinttenttu ayaa woossanaw bessintto erikkita. Taana gakkiyaa wolk'k'aama metuwaa metootanitee? Taani s'ammak'ettana s'ink'k'ataa s'ammak'ettanaw danddayiitee?» yaageedda.

Unttunttu, «Ee danddayana» yaageeddino.

23 Yesuusi, «Taana gakkiyaa wolk'k'aama metuwaa tumakka hinttenttu metootanita; shin taappe ushechcha baggannanne haddirssa baggana uttanawantta dooranaw taw maatay baawa; shin he sa'ay ta Aabbu immanaw giigissi wotseeddawanttussa» yaageedda.

24 Yekko tammu Yesuusa kaalliyaawanttu hewaa siseedda wode, he laa"u ishatoo hank'k'etteeddino. 25 Shin Yesuusi unttunttu ubbatuwaakka barekko s'eesiide, hawaadan yaageedda; «Ahizaabe asatuwaa kaappatuunne hawantta kaaletsiyaa asatuu barenttu asaa ayissiyaawaa eriita. 26 Hinttenttu gidduwaan hewaa mala gidenna; shin hinttenttu gidduwaan d'ok'k'atetsaa koyyiyaa ooninne hinttenttoo k'ooma gidanaw bessee. 27 K'ay hinttenttu gidduwaan ubbaappe bolla gidanaw koyyiyaawe ooninne hinttenttoo ayile gidanaw bessee. 28 Hewaadan taani, Asaa Na'ay, asaw ootsanawunne daro asaa wozanaw ta shemppuwaa immanaw yeeddawaappe attin, Asay taw ootsana mala yabeykke» yaageedda.

Yesuusi Laa"u K'ook'atuwaa Patseedda

(Mar. 10:46-52; Luk'. 18:35-43)

29 Yesuusinne Aa kaalliyaawanttu Iyyarkkoppe kesishshin, daro Asay unttuntta kaalleedda. 30 Laa"u k'ook'a asatuu ogiyaa doonaan utteeddawanttu Yesuusi hewaanna aad'd'iyaawaa sisiide, barenttu kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, «Godaw, Daawita na'aw, nuw k'arettaarikkii» yaageeddino.

31 Daro Asay unttuntta, «Hayzzite» giide hank'k'etteedda; shin unttunttu barenttu kooshshaa darii d'ok'k'u ootsiide, «Godaw, Daawita na'aw, nuuna maaraarikkii!» yaageeddino.

32 Yesuusi ogiyaan ek'k'iide, unttuntta s'eesiide, «Taani hinttenttoo ayaa ootsana mala koyyiitee?» yaageedda.

33 K'ook'atuu, «Godaw, nu ayfiyaa patsaarikkii» yaageeddino.

34 Yesuusi unttunttoo k'arettiide, unttunttu ayfiyaa bochcheedda; ellekka unttunttu ayfii s'eelli aggina, Aa kaalli aggeeddino.

21

Yesuusi Wolk'k'aama Bonchchuwaan Yerusaalame Geleedda

(Mar. 11:1-11; Luk'. 19:28-40; Yoh. 12:12-19)

1 Unttunttu Yerusaalame matiide, Debre Zayite geetettiyaa deriyaa lank'k'iyaan de'iyaa Beetefaage geetettiyaa k'eeri katamaa gakkeeddino; Yesuusi barena kaalliyaawanttuppe laa"uwaa sintsaw kiittiide, 2 unttuntta hawaadan yaageedda; «Hinttenttuppe sintsaan de'iyaa k'eeri katamaa biite; hewaan itti haratta k'ashuwaan de'ewunno izi maraanna hinttenttu bi simmo sankka demmanita; unttuntta billiide, taw akki yiite. 3 Ooninne hinttentta oochchooppe, ‹Goday hawantta koyyee› yaagite; ellekka I unttuntta yeddi agganawaa.»* 4-5 Timbbitiyaa odiyaa nabii,

«S'iyoone katamaa asaw,

‹Be'a, ne kaatii ashikke gidiide,

hariyaa bolla, hare maraa bolla uttiide,

neekko yee› yaagite»

yaagiide haasayeeddawe polettana mala, hawe haaneedda.*

6 Aa kaalliyaawanttu biide, Yesuusi barentta azazowaadan ootseeddino. 7 Harattonne hare maraa ahiide, barenttu mayuwaa unttunttu zokkiyaan wotseeddino; hewaappe simmina Yesuusi toggeedda. 8 He c'ora asaappe dariyaa baggay bare mayuwaa ogiyaan hiis's'eedda; k'ay haranttu mitsaa haytsaa kar kariide, ogiyaan yeggeeddino. 9 Yesuusappe sintsanna hamettiyaa c'ora asaynne k'ay Aa geeduwaa kaalliyaa c'ora asay, barenttu kooshshaa d'ok'k'u ootsiide,

«Daawita na'ay galatetto!

Godaa suntsaan yiyaawe anjjetteeddawaa!

S'oossay galatetto!»

yaageedda.*

10 Yesuusi Yerusaalame katamaa geleedda wode, katamaan de'iyaa Asay ubbay, «Hawe oonee?» yaagiide shabbiretteeddino.

11 Asay, «Hawe Galiilaan de'iyaa Naazireete geetettiyaa katamaappe yeedda nabiyaa Yesuusa» yaageedda.

Yesuusi Geeshsha Golliyaa Geleedda

(Mar. 11:15-19; Luk'. 19:45-48; Yoh. 2:13-22)

12 Yesuusi Geeshsha Golliyaa geliide, hewaan zal"iyaawanttanne shammiyaawantta ubbaa kare yedersseedda; k'ay miishshaa laammiyaawanttu s'arap'p'eezaanne dogommuwaa zal"iyaawanttu oydiyaa gup'p'i yeggiide, 13 unttuntta, «S'oossaa Mas'aafan, ‹Ta gollii S'oossaa woossiyaa golliyaa geetettana› yaagettiide s'aafetti utteedda; shin hinttenttu Aa bonk'k'iyaawanttu k'osettiyaa gonggoluwaa kesseeddita» yaageedda.*

14 K'ook'atuunne gedii sileeddawanttu Yesuusakko Geeshsha Golliyaa yiina, I unttuntta patseedda. 15 Shin k'eesatuwaa kaappatuunne higgiyaa tamaarissiyaawanttu Yesuusi ootsiyaa ooratsabaa be'eedda wodenne, guutsa naanay Geeshsha Golliyaan barenttu kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, «Daawita na'ay galatetto» yaagiyaawaa be'eedda wode hank'k'etteeddino.

16 Yaatiide Yesuusa, «Hawanttu giyaawaa sisay?» yaageeddino.*

Yesuusi, «Ee sisay; S'oossaa Mas'aafay, ‹Guutsa naanaynne d'ammiyaa naanay neena galatana mala, unttuntta erissaadda› yaagiyaawaa ubbakka nabbabi beykkitee?» yaageedda. 17 Yesuusi unttuntta aggiide, he katamaappe Biitaaniyaa geetettiyaa katamaa biide, yaan ak'eeda.

Ayfii d'ayeedda Balasiyaa Mitsatto

(Mar. 11:12-14, 20-24)

18 Yesuusi wontta guuraanna katamaa beedda diraw koshatteedda. 19 Ogiyaa doonaan itti balasiyaa geetettiyaa mitsatto be'iide, iikko beedda; bi gakkiyaa wode he mitsattin haytsaa s'alalaappe attin, ayfiyaa ayinne demmibeenna; izo, «Laa'entsuwaa med'inawukka ayfoppa» yaagina, he balasatta elekka mela aggaaddu.

20 Aa kaalliyaawanttu hewaa be'iide maalalettiide, «Ha balasatta waanaade itti kutsaan mela aggaaddee?» yaageeddino.

21 Yesuusi zaariide, «Taani hinttenttoo tumuwaa gay; hinttenttu ammanuu de'iyaawanttanne sid'ennawantta gidooppe, ha balasatto taani ootseeddawaa mala s'alalaa ootsikkita; shin haray atto hinttenttu ha deriyaa, ‹Denddaade abbaan kundda› ginttokka hanana; 22 hinttenttu ammaniide S'oossaa woossiyaawaa ayaa gidinttokka akkana» yaageedda.

Yesuusa Maatay Yeeddasaa

(Mar. 11:27-33; Luk'. 20:1-8)

23 Yesuusi Geeshsha Golliyaa yiide tamaarissishshin, k'eesatuwaa kaappatuunne Ayihuda c'imatuu aakko yiide, «Neeni hawaa ootsanaw new ay maatay de'ii? New ha maataa oonee immeeddawee?» yaageeddino.

24 Yesuusi zaariide unttuntta, «Taanikka hinttentta ittibaa oochchana; hinttenttu taw hewaa odooppe, taani hawaa ay maattaani ootsaytantto, hinttenttoo odana; 25 Yohaannisi s'ammak'iyaa maatay hak'appe yeeddee? S'oossaappe yeeddeyye asaappe yeeddee?» yaageedda.

Unttunttu barenttu gidduwaan palumaa doommiide, «Nuuni, ‹S'oossaappe yeedda› yaagooppe I nuuna, ‹Yaatooppe, Yohaannisi odeeddawaa ayaw ammanibeykkitee?› yaaganawaa. 26 Shin nuuni, ‹Asaappe yeedda› yaagooppe, Asay ubbay Yohaannisi nabiyaa gideeddawaa eriyaa diraw, asaw yayyeetto» yaageeddino. 27 Unttunttu Yesuusaw, «Nuuni erokko» yaagiide zaareeddino.

Yesuusi, «Taanikka hawaa ay maattaani ootsaytantto, hinttenttoo odikke» yaageedda.

Laa"u Naanaa Leemisuwaa

28 «Shin hinttenttu ayaa k'oppiitee? Laa"u naanay de'iyaa itti bitanii de'ee; he bitanii bayira na'aakko biide, ‹Ta na'aw, hachche baade ta woyniyaa turaa ootsa› yaageedda. 29 Na'ay zaariide, ‹Biikke› geedda; shin guyyeppe bare wozanaan k'oppi akkiide, woyniyaa turaa ootsanaw beedda. 30 Aawuu yekko na'aakko biide, bayiraw geeddawaadankka aw geedda; teefa na'ay zaariide, ‹Lo"a ta godaw› yaageedda; shin bibeena. 31 Ha laa"u naanaappe bare aawuu koyyeeddawaa ootseeddawe hak'awee?» yaageedda.

Unttunttu, «Bayiraa» yaageeddino.

Yesuusi unttuntta hawaadan yaageedda; «Taani hinttenttoo tumuwaa gay; k'aras'aa akkiyaawanttunne woshummiyaawanttu hintteppe sintsatiide, S'oossaa kawutetsaa gelana. 32 Ayaw gooppe, S'ammak'iyaa Yohaannisi s'illotetsaa ogiyaa tamaarissiidde, hinttekko yiina, I giyaawaa ammanibeykkita. Shin k'aras'aa akkiyaawanttunne woshummiyaawanttu I giyaawaa ammaneeddino; hinttenttu haray atto hewaa be'iidekka, hinttenttu nagaraappe simmiide, I giyiyaawaa ammanibeykkita» yaageedda.

Woynniyaa Turaa Giddon Ootsiyaa
Goshshanchchatuwaa Leemisuwaa

(Mar. 12:1-12; Luk'. 20:9-19)

33 K'aykka Yesuusi hawaadan yaageedda; «Hara leemisuwaakka sisite; woyniyaa geetettiyaa turaa tokkeedda itti bitanii de'ee; woyniyaa turaa yuushshi aatsiide direedda; k'ay he woyniyaa gumi"iyaa ollaakka bookkeedda; hewaa naagiyaa asaw adussa shuchchaa gimbbeedda. Hewaappe guyyiyaan, kotsaa ootsiyaa asaw immiide, hara gade beedda.* 34 Woynniyaa ayfiyaa mas'iyaa wodii gakkina, barena gakkiyaawaa akkiide yaana mala, bare k'oomatuwaa bare kotsaawatuwaakko kiitteedda. 35 Kotsaawatuu Aa k'oomatuwaa oyk'k'iide, ittuwaa wod'eeddino; k'ay yekkuwaa shuchchaan p'alk'k'eeddino. 36 K'aykka he bitanii kasewanttuppe dariyaa hara k'oomatuwaa kiitteedda; kotsaawatuu he k'oomatuwaakka kasewanttuwaadan ootseeddino.

37 «Shin wurssetsaan I, ‹Ta na'aa unttunttu bonchchanawantta› yaagiide bare na'aa unttunttukko kiitteedda.

38 «Shin kotsaawatuu na'aa be'iide, barenttu gidduwaan, ‹Gadiyaa laattanawe hawaa; biide Aa wod'iide, gadiyaa nuuni laattana› yaageeddino. 39 Na'aa oyk'k'iide, woyniyaa turaa giddoppe gas'aa kessiide wod'eeddino.

40 «Simmi woyniyaa turaa goday yiyaa wode, he kotsaawatuwaa wootanee?» yaagiide oochcheedda.

41 Unttunttu, «I he iita asatuwaa wod'i wurssiide, woyniyaa turay ayfiyaa wode barena gakkiyaawaa wodiyaan sheed'd'iyaa hara kotsaawatoo immana» yaageeddino.

42 Yesuusi unttuntta hawaadan yaageedda;

« ‹Gimbbiyaawanttu kad'iide is's'eedda shuchchay,

godaa s'ap'uwaa minisiyaa, ubbaappe aad'd'iyaa shuchchaa gideedda.

Hawe Goday ootseeddawaa;

k'ay nu s'eelawukka maalalissiyaawaa›

yaagiyaawaa S'oossaa mas'aafaappe ubbakka nabbabi beykkitee?*

43 «Hewaa diraw, taani hinttenttoo oday; S'oossaa kawutetsay hintteppe aketiide, lo"o ayfiyaa immiyaa asaw imettanawaa. 44 He shuchchaa bolla kunddiyaa ubbay me'erettana; k'ay he shuchchay asaa bolla kunddooppe, he kunddeedda uraa liik'issana» yaageedda.

45 K'eesatuwaa kaappatuunne Parisaawatuu Yesuusi odeedda leemisuwaa siseedda wode, barenttuwaa haasayiyaawaa ereeddino. 46 Unttunttu Yesuusa oyk'k'anaw koyyeeddino; shin Yesuusa daro Asay nabiyaa giide k'oppi utteedda diraw, he asaw yayyeeddino.

22

Akaanne Geluwaa Oduwaa Leemisuwaa

(Luk'. 14:15-24)

1 Yesuusi asaw laa'entsuwaa leemisuwaan hawaadan yaagiide haasayeedda; 2 «Saluwaa kawutetsay bare na'aw machchiyaa immanaw ubbabaa makkeedda kaatiyaa mala. 3 He kaatii bullachchaw odi wotseedda asatuwaa s'eesanaw bare k'oomatuwaa kiitteedda; shin asatuu yaanaw koyyibeykkino.

4 «K'ay hara k'oomatuwaa, ‹S'eesetteeddawantta, «Taani k'umaa giigissaaddi; ta sanggatuunne ta mod'd'o miyatuu shuketteeddino; ubbabaykka maketteedda. Bullachchaa haa yiite» yaagite› yaagiide kiitteedda. 5 Shin s'eesetteeddawanttu koyyennaan is's'iide, barenttu oosoo beeddino; ittuu bare goshshaw biina, yekkuu bare zal"ew beedda. 6 Atteeddawanttu k'ay kaatiyaa k'oomatuwaa oyk'k'i wad'd'iide wod'eeddino.

7 «Kaatii daro hank'k'etteedda; k'ay bare wotaadaratuwaa yeddiide, he shemppuwaa wod'eeddawantta wod'isiide, unttunttu katamaa guudisseedda. 8 Hewaappe guyyiyaan, bare k'oomatuwaa, ‹Bullachchay maketteedda; shin s'eesetteeddawanttu bullachchaw bessiyaa asaa gidikkino. 9 Hewaa diraw, wogga k'ad'd'aa biide, hinttenttu demmeedda asaa ubbaa bullachchaw s'eesite› yaageedda. 10 He k'oomatuu k'ad'd'aa biide, barenttu demmeedda asaa ubbaa lo"uwaa iitaa shiishshiide, bullachchaa daasiyaa kuntseeddino.

11 «Shin kaatii k'umaa maanaw utteedda asaa be'anaw geleedda wode, bullachchaa mayuwaa mayyibeenna itti bitaniyaa hewaan be'iide, 12 ‹Ta laggew, bullachchaa mayuwaa mayyennaan waanaade hawaa gelaaddii?› yaagina bitanii c'o"u geedda.

13 «Hewaappe guyyiyaan, kaatii bare k'oomatuwaa, ‹Ha bitaniyaa kushiyaanne gediyaa k'achchiide, kare d'umaa kessi olite; I hewaan yeekkananne achchaa d'ak'ana› yaageedda.

14 «Ayaw gooppe, s'eesetteeddawanttu dara; shin dooretteeddawanttu guutsa» yaageedda.

Giiraa Wooti Giiranentto Oochcheedda Ooshaa

(Mar. 12:13-17; Luk'. 20:20-26)

15 Hewaappe guyyiyaan, Parisaawatuu biide, Aa haasayaappe balaa demmiide, Aa oyk'k'ana mala mak'k'eteeddino. 16 K'ay barentta kaalliyaawanttuppenne Heroodisa baggatuwaappe amareedawantta aakko kiitteeddino. Unttunttu, «Tamaarissiyaawoo, neeni tumuwaa haasayiyaawaanne S'oossaa ogiyaa tumatetsaan tamaarissiyaawaa nuuni ereetto; ayaw gooppe, neeni asaappe asaa shaakkakkanne dummayakka. 17 Ne k'ofay ayentto nuw oda; nuuni Roome gadiyaa Kaatiyaa K'eesaarew giiraa giiriyaawe wogeeyye woga gidennee?» yaageeddino.

18 Shin Yesuusi unttunttu iita k'ofaa eriide, «Ha lo"a malatiyaa iita asatoo, ayaw taana paac'c'iitee? 19 Giiraa giiriyaa miishshaa taana bessite» yaageedda. Hewaappe guyye unttunttu biraa santtimiyaa aw aheeddino. 20 I, «Ha malaynne suntsay oowee?» yaageedda.

21 Hewaappe simmiide unttuntta oochchina, unttunttu, «Roome gadiyaa Kaatiyaa K'eesaarewaa» yaageeddino.

Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi unttuntta, «Yaatooppe, K'eesaarewaa K'eesaarew, S'oossaawaa S'oossaw immite» yaageedda. 22 Unttunttu hewaa siseedda wode, maalalettiide Aa aggiide beeddino.

Hayk'k'eeddawanttu Dendduwaabaa

(Mar. 12:18-27; Luk'. 20:27-40)

23 Hayk'k'eedda Asay denddenna giyaa Saduk'aawanatuwaappe itti itti asatuu he gallassi Yesuusakko yiide, hawaadan yaagiide, Aa oochcheeddino; 24 «Tamaarissiyaawoo, Muse, ‹Itti Asay na'aa yelennaan hayk'k'ooppe, he hayk'k'eeddawaa ishay Aa machchatto laattiide, bare ishaw na'aa yelanaw bessee› yaageedda.* 25 Nuunanna laappu ishatuu de'iino; bayiray machchatto akkiide, na'aa yelennaan hayk'k'eedda; hewaappe guyyiyaan Aa machchatto Aa ishay akkeedda. 26 K'ay laa'entsiyaawekka hayk'k'eedda; heezzetsiyaawekka, laappuntsa gakkanawukka hewaadan haneeddino. 27 Ubbaappe guyyiyaan, he mishiratta hayk'k'aaddu. 28 Yaatina, hayk'k'eedda Asay hayk'uwaappe denddiyaa gallassi he mishiratta laappunatuwaappe hak'awoo machche gidanee? Ayaw gooppe, laappunatuu ubbaykka izo akkeeddino» yaageeddino.

29 Yesuusi zaariide, hawaadan yaageedda; «S'oossaa Mas'aafatuwaa woy Aa wolk'k'aa hinttenttu erenna diraw baliita. 30 Ayaw gooppe, hayk'k'eedda Asay hayk'uwaappe denddiyaa gallassi, saluwaan de'iyaa kiitanchchatuwaa mala gidanaappe attin, attuma asaynne akkena; mac'c'a asaynne gelenna. 31-32 Shin hayk'k'eeddawanttu dendduwaabaa gidooppe, S'oossay, ‹Taani Abraahaame S'oossaa, Yisaak'a S'oossaa, Yaak'ooba S'oossaa› yaagiide hinttew odeeddawaa ubbakka nabbabi beykkitee? S'oossay pas'a de'iyaawanttu S'oossaa gidiyaawaappe attin, hayk'k'eeddawanttu S'oossaa gidenna» yaageedda.*

33 Daro Asay hewaa sisiide, Aa timirttiyaan maalaletteeddino.

Ubbaappe Aad'd'iyaa Azazuwaa

(Mar. 12:28-34; Luk'. 10:25-28)

34 Shin Yesuusi Saduk'aawanatuwaa c'o"u ootseeddawaa Parisaawatuu siseedda wode, ittisaa shiik'eeddino. 35 Unttunttu giddoppe higgiyaa tamaarissiyaa ittuu, Yesuusa paac'c'anaw ittibaa oochcheedda. 36 «Tamaarissiyaawoo, higgiyaa gidduwaan ubbaappe aad'd'iyaa azazuu hak'awee?» yaagiide Aa oochcheedda.

37 Yesuusi zaariide, hawaadan yaageedda; « ‹Neeni Godaa ne S'oossaa ne kumentsaa wozanaappe, ne kumentsaa shemppuwaappe, ne kumentsaa k'ofaappe siik'a› yaageedda.* 38 Hewe ubbaappe dariyaa azazuwaanne k'ay ubbaappe aad'd'iyaa azazuwaa. 39 K'ay laa'entsiyaa azazuukka Aa mala; hewe, ‹Neeni ne shooruwaa ne huup'iyaadaan siik'a› giyaawaa.* 40 Muse higgiyaa ubbaynne nabatuwaa timirttii ha laa"u azazatuwaan k'ashettee» yaageedda.

Kiristtoosabaa Oochcheedda Ooshaa

(Mar. 12:35-37; Luk'. 20:41-44)

41-42 Parisaawatuu ittisaa shiik'eeddasaan Yesuusi unttuntta, «Kiristtoosabaa waagiide k'oppiitee? I O na'ee?» yaagiide oochcheedda.

Unttunttu, «Kiristtoosi Daawita na'aa» yaageeddino.

43 Yesuusi unttuntta, «Yaatina, Daawite barena Geeshsha Ayyaanay haasayissina Kiristtoosa waagiide, ‹Godaa› giide s'eesii? 44 K'aykka Daawite,

«Goday ta Godaa, Taani, ‹Ne morkkatuwaa,

neeni yed'd'a ek'k'iyaawaa ootsana gakkanaw,

hawaan taappe ushechcha baggana uttaade taananna ittippe daannata geedda›

yaageedda.* 45 Daawite Kiristtoosa, ‹Godaa› giide s'eesooppe, yaatina, Kiristtoosi waaniide Daawita na'aa gidii?» yaageedda.

46 Yesuusaw itti k'aalaa zaaranaw danddayeedda itti asaynne baawa; k'ay he gallassaappe doommina, hara ooshaa Aa oochchanaw s'aleeddawe ooninne baawa.

23

Muse Higgiyaa Tamaarissiyaawanttunne Parisaawatuwaa Iitatetsaa

(Mar. 12:38-39; Luk'. 11:43-46; 20:45-46)

1 Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi shiik'eedda asawunne barena kaalliyaawanttoo hawaadan yaagiide haasayeedda; 2 «Higgiyaa tamaarissiyaawanttunne Parisaawatuu Muse higgiyaa tamaarissiyaa maataanna de'iino. 3 Hewaa diraw, hinttenttu ootsana mala, unttunttu hinttentta azaziyaa ubbabaa ootsitenne k'ay naagite; shin unttunttu ootsiyaawaadan ootsoppite; ayaw gooppe, unttunttu barenttu odiyaawaa ootsikkino. 4 Tookkanaw dees'iyaa tookuwaa unttunttu k'achchiide, asaa toossiino; shin barenttu huup'iyaan haray atto, he tookuwaa birad'd'iyan bochchanawukka koyyikkino.

5 «Shin unttunttu barenttu oosuwaa ubbaa Asay be'anaadan ootsiino; ayaw gooppe, barenttu som"iyaaninne barenttu kushiyaa k'esiyaan k'achchiyaa s'ik'isiyaanna de'iyaa kitaafaa aassiinonne barenttu mayuwaa mac'araakka adussiino.* 6 Asay barentta shoobbiide afosaan bonchcho utuwaa dosiino; k'ay Ayihuda woosa golletuwaankka daro lo"iyaa oydiyaa dosiino. 7 Asay gewaan barentta bonchchiidde sarotana malanne ‹Tamaarissiyaawoo› giide barentta s'eesanaadan koyyiino.

8 «Shin hinttentta tamaarissiyaawe ittuwaa s'alalaa gideedda dirawunne hinttenttu ubbay ishatuwaa gideedda diraw, ittuu ittuwaa, ‹Tamaarissiyaawoo› giide s'eesoppite. 9 Ha sa'aan oonanne ‹Aawuwaa› giide s'eesoppite; ayaw gooppe, hinttenttoo saluwaan de'iyaa itti Aawuu de'ee. 10 Ittuu ittuwaa, ‹Tamaarissiyaawoo› giidekka s'eesoppite; ayaw gooppe, hinttenttoo itti Goday, Kiristtoosa s'alalay de'ee. 11 Hinttenttu giddon ubbaappe dariyaawe hinttenttoo k'ooma gidanaw bessee. 12 Barena darissiyaawe ooninne tooshettana; k'ay barena toochchiyaawe ooninne d'ok'k'u gaana.

Higgiyaa Tamaarissiyaawanttunne Parisaawatuu Boretteeddino

(Mar. 12:40; Luk'. 11:39-42, 44, 52; 20:47)

13 «Lo"a malatiyaa iitatoo, higgiyaa tamaarissiyaawanttoonne Parisaawatoo, asaw saluwaa kawutetsaa hinttenttu gorddiyaa diraw, hinttenttoo aayyero; ayaw gooppe, hinttenttu huup'ewunne gelikkita; k'ay gelanaw koyyiyaawanttakka gelissikkita.

14 «Lo"a malatiyaa iitatoo, higgiyaa tamaarissiyaawanttoonne Parisaawatoo am"etuwaa golliyaa hinttenttu bonk'k'iide, hinttenttoo lo"a malatanaw S'oossaa woosaa adussiita; hewaa diraw, hinttenttoo aayyero; ubbaappe aad'd'iyaa pirddaa hinttenttu akkana.

15 «Lo"a malatiyaa iitatoo, higgiyaa tamaarissiyaawanttoonne Parisaawatoo hinttenttu itti uraa ammantsanaw abbaaninne sa'aan yuuyyiyaa dirawunne k'ay hinttenttu Aa ammantsiyaa wode, he uraa hinttenttuwaappe laa"u kushiyaa iiteedda Gaannamew na'aa ootsiyaa diraw, hinttenttoo aayyero.

16 « ‹Ooninne Geeshsha Golliyaan c'aak'k'ooppe, ayinne baawa; shin Geeshsha Golliyaan de'iyaa work'k'aan c'aak'k'ooppe, he c'aak'uu Aa gakkee› giyaa hinttenttoo k'ook'i uttiide asaa kaaletsiyaawanttoo, hinttenttoo aayyero. 17 Ha eeyatuu, ha k'ook'atuu, work'k'ay aad'd'iiyee? Work'k'aa geeshsha ootsiyaa Geeshsha Gollii aad'd'ii? 18 K'ay hinttenttu, ‹Ooninne yarshshuwaa yarshshiyaaban c'aak'k'ooppe, ayinneekka baawa; shin ooninne Aa bolla de'iyaa yarshshuwaan c'aak'k'ooppe, he c'aak'uu Aa gakkee› yaagiide tamaarissiita. 19 Ha eeyatuu, ha k'ook'atuu, yarshshuu aad'd'iiyee? Woy yarshshuwaa geeshsha ootsiyaa Aa yarshshiyaabay aad'd'ii? 20 Hewaa diraw, yarshshuwaa yarshshiyaaban c'aak'k'iyaa uray he yarshshiyaawaanikka c'aak'k'ee; k'ay Aa bolla de'iyaa ubbabankka c'aak'k'ee. 21 Geeshsha Golliyaan c'aak'k'iyaa uray, he Geeshsha Golliyaaninne Aa giddon de'iyaa S'oossaan c'aak'k'ee. 22 Saluwaan c'aak'k'iyaa uray, S'oossaa kawutetsaa oydiyaaninne he oydiyaan uttiyaawaan c'aak'k'ee.*

23 «Lo"a malatiyaa iitatoo, higgiyaa tamaarissiyaawanttoonne Parisaawatoo, hinttenttoo aayyero. Ayaw gooppe, karetsa anuugaappe, shillaariyaappenne okashiyaappe asiraataa hinttenttu immiita; shin higgiyan de'iyaa darii koshshiyaawantta aggiita; hewanttu pirddaa, maarotetsaanne s'illotetsaa. Haranttakka aggenaan, hinttenttu ootsanaw bessiyaa yewatuu hawantta. 24 Hinttenttoo k'ook'i uttiide, asaa kaaletsiyaawanttoo, hinttenttu ushshaappe uduns's'iyaa gac'c'iide, gaaluwaa mittiita.

25 «Lo"a malatiyaa iitatoo, higgiyaa tamaarissiyaawanttoonne Parisaawatoo, hinttenttoo aayyero. Ayaw gooppe, hinttenttu shaataanne keriyaa bolla bagga geeshshiita; shin Aa gidduwaan bonk'k'iyaaninne uuzetetsaan kuntseeddita. 26 Ha k'ook'a Parisaawew, shaataanne keriyaa garssaa kasetaade geeshsha digga; hewaappe guyyiyaan, bolla baggaykka geeshsha gidanawaa.

27 «Lo"a malatiyaa iitatoo, higgiyaa tamaarissiyaawanttoonne Parisaawatoo, hinttenttoo aayyero. Ayaw gooppe, kare baggana booshinchchaan okettiide, lo"o uttiide, k'ay garssa baggana hayk'k'eedda asaa mek'etsaynne wook'k'eeddabay ubbabay kumeedda duufotuwaa malatiita. 28 Hewaadankka, k'ay bolla baggana asaa ubbaw s'illuwaa malatiita; shin hinttenttoo garssa baggana lo"a malatiyaa iitatetsaynne makkalay kumi utteedda.

29 «Lo"a malatiyaa iitatoo, higgiyaa tamaarissiyaawanttoonne Parisaawatoo, hinttenttoo aayyero. Ayaw gooppe, nabatuwaa duufuwaa bolla golliyaa kees's'iita; k'ay s'illatuwaa duufuwaakka loytsiita. 30 K'ay hinttenttu, ‹Nuuni beni nu aawotuwaa wode de'eeddawantta gidintto, unttunttunna ittippe nabatuwaa wod'okko shin› yaagiita. 31 Hewaa gidooppe, nabatuwaa wod'eeddawanttu naanaa hinttenttu gideeddawaa hinttenttu huup'iyaan markkattiita. 32 Simmi hinttenttu aawotuu doommeeddawaa polikkitee!

33 «Ha shooshshatoo, shooshshaa naanaw, Gaannamiyaa pirddaappe waaniide attanitee? 34 Hewaa diraw, beyte, taani nabatuwaa aad'd'o eranchchatuwaanne higgiyaa tamaarissiyaawantta hinttekko kiittana. Unttunttuppe ittuwaa ittuwaa hinttenttu wod'ananne mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishiide kak'k'anita; k'ay ittuwaa ittuwaa hinttenttu woosa golletun lissuwaan shoc'anitanne katamaappe katamaa yederssanita. 35 Hewaa diraw, s'illuwaa Aabeela wod'oodeppe doommiide, Geeshsha Golliyaappenne yarshshiyaa saappe gidduwaan hinttenttu wod'eedda Baraakiyaa na'aa Zakkaraasa wodiyaa gakkanaw, hayk'k'eedda s'illatuwaa ubbatuwaa suutsaa diraw, hinttenttu murettanita.* 36 Taani hinttenttoo tumuwaa oday; ha ubbabay ha wodiyaa asaa bolla gakkanawaa.

Yerusaalamew Odetteedda Mino Oduwaa

(Luk'. 13:34-35)

37 «Yerusaalame katamaa asaw, Yerusaalame katamaa asaw, nabatuwaa hinttenttu wod'iita; S'oossay hinttenttukko kiitteeddawanttakka shuchchaan c'addiita; kuttatta bare maratuwaa bare k'efiyaan hap'p'iyaawaadan, taani hinttenttu asaa ittisaa shiishshanaw aappu kaala koyaadditaa! Shin taana diggeeddita. 38 Be'ite, hinttenttu gollii ubbakka ona gidanawaa.* 39 Ayaw gooppe, taani hinttenttoo oday; hinttenttu, ‹Godaa suntsaan yiyaawe anjjetteeddawaa gaana gakkanaw, laa'entsuwaa taana be'ikkita› gay» yaageedda.*

24

Yesuusi Geeshsha Gollii Kolettanawaa Kasetiide Odeedda

(Mar. 13:1-2; Luk'. 21:5-6)

1 Yesuusi Geeshsha Golliyaappe kesiide biyaa wode, Geeshsha Golliyaa dirssaa giddon de'iyaa golliyaa bessanaw Aa kaalliyaawanttu aakko yeeddino. 2 Yesuusi zaariide unttuntta, «Hewaa ubbaa be'iitee? Taani hinttenttoo tumuwaa oday; ha golletuwaan de'iyaa itti shuchchaynne attenaan ubbay kolettana» yaageedda.

Wodiyaa Wurssetsaabaa

(Mar. 13:3-13; Luk'. 21:7-19)

3 Yesuusi Debre Zayite geetettiyaa deriyaa bollan utti de'ishshin, Aa kaalliyaawanttu barenttu s'alalaa aakko yiide Aa, «Hewe awude hananentto, nuw odaarikkii; k'ay ne yuussawunne wodiyaa wurssetsaw mallay ayaa gidanee?» yaageeddino.

4 Yesuusi zaariide, unttuntta hawaadan yaageedda; «Hinttentta ooninne baletsena mala naagettite. 5 Ayaw gooppe, daro Asay ta suntsaan, ‹Taani Kiristtoosa› yaagiidde yaana; yaatiide daro asaa baletsana. 6 Matan de'iyaa olaa waasuwaanne haakuwaan de'iyaa olaa oduwaa sisanaw hinttenttu de'iita; hewaa malabay hananaw bessiyaa diraw, naagettite; hirggoppite; shin wurssetsay biraa. 7 Ayaw gooppe, itti gadiyaa Asay hara gadiyaa asaana olettana; k'ay itti kawutetsay hara kawutetsaanna olettana; koshaynne biittaa k'aatsay ubba saan de'anawaa. 8 Hewe ubbaykka koyro oytsaa mala.

9 «Asay he wode hinttentta waayissananne wod'anawaa; ta suntsaa diraw, gade ubbay hinttentta is's'anawaa.* 10 He wode c'ora Asay ammanuwaa agganawantta; barenttu giddon ittuu ittuwaa aatsiide immananne ittuu ittuwaa is's'anawaa. 11 K'ay worddo nabatuu c'oratuu denddiide, daro asaa c'immanawantta. 12 Makkalay dariyaa diraw, c'ora asaa siik'uu irs's'anawaa. 13 Shin wurssetsay gakkanaw genc'c'iyaa uray attanawaa. 14 Asaw ubbaw markka gidana mala, kawutetsaa wonggalaa mishiraachchuu sa'aa ubbaan odettanawaa; hewaappe guyyiyaan, wurssetsay gakkanawaa.»

Bashshaa Tunatetsaa

(Mar. 13:14-23; Luk'. 21:20-24)

15 «Hewaa diraw, nabiyaa Daaneel odeedda bashshaa tunatetsay geeshsha saan ek'k'eeddawaa hinttenttu be'ana; hewe waagiyaawentto, nabbabiyaawe akeeko.*

16 «Yihudaa gadiyaan he wode de'iyaawanttu deriyaakko kesino. 17 Golliyaa huup'iyaan de'iyaa uraykka bare soyin de'iyaawaa akkanaw wod'd'oppo. 18 Gaden de'iyaawe bare mayuwaa akkanaw guyye simmoppo. 19 He wode shahaara mac'c'awanttoonne d'antsiyaa mac'c'awanttoo aayyero. 20 Balgguwaan woy Sambbataan hinttenttu betenna mala, S'oossaa woossite; 21 ayaw gooppe, alamii med'ettoodeppe hachche gakkanaw de'ibeennabaynne k'ay hawaappe sintsawukka ubbaa de'enna iita waayyii he wode de'anawaa.* 22 S'oossay he gallassatuwaa payduwaa guutsiyaawe baawentto, asaa gideedda ooninne attena; shin I bare dooreedda asatuwaa diraw, he gallassatuwaa payduwaa guutsanawaa.

23 «He wode ooninne hinttentta, ‹Be'ite. Kiristtoosi hawaan de'ee› woy, ‹Hewaan de'ee› yaagooppe aawaa ammanoppite. 24 Ayaw gooppe, worddo Kiristtoosatuunne worddo nabatuu denddana; yaatiide barenttoo danddayettooppe, haray atto S'oossay dooreeddawanttakka baletsanaw wolk'k'aama malaataanne maalalissiyaabaa bessanawaa. 25 Be'ite, taani hinttew hewaa kasetaade odaaddi.

26 «Hewaa diraw, Asay hinttentta, ‹Be'ite, Kiristtoosi bazzuwaan de'ee› gooppe, yaa booppite; woy hinttentta, ‹Be'ite, k'ol"on de'ee› ginttokka, unttunttubaa ammanoppite. 27 Ayaw gooppe, walk'k'antsay awayifii doliyaa baggappe walk'k'ammiide, awayifii wulliyaa bagga gakkanaw p'olk'k'u giyaawaadan, ta yuussay, Asaa Na'aa yuussay, hewaadan hananawaa.

28 «Bakkutay de'iyaasaa shorttii shiik'ana.»

Asaa Na'ay, Kiristtoosi Laa'entsuwaa Yaana

(Mar. 13:24-27; Luk'. 21:25-28)

29 «He wode waayiyaappe guyyiyaan,

elekka away d'umaana;

agenay poo'iyaawaa agganawaa;

s'oolinttatuu saluwaappe kunddanawantta;

k'ay saluwaan de'iyaa wolk'k'atuukka k'aas'ettanawantta.*

30 He wode ta mallay, Asaa Na'aa mallay, saluwaan beettanawaa; sa'aan he wode de'iyaa asaa zarii ubbay yeekkanawantta. K'ay taani, Asaa Na'ay, wolk'k'aannanne wolk'k'aama bonchchuwaanna saluwaappe shaariyaa giddonna yiishshin, unttunttu be'ana.* 31 I bare kiitanchchatuwaa wolk'k'aama malakataanna kiittana; kiitanchchatuu alamew ha gas'aappe ya gas'aa gakkanaw, k'ay sa'aan oyddu baggappe aw dooretteedda asaa shiishshanawaa.

Goday Yaana Gallassaa Malaataa

(Mar. 13:28-31; Luk'. 21:29-33)

32 «Leemisuwaa balasatto geetettiyaa mitsattippe akeekite; balasatta aac'iya wodenne izi haytsay k'olettiyaa wode, bonii mateeddawaa hinttenttu eranita. 33 Hewaadankka, hinttenttu he ubbabaa be'iyaa wode, I matiide penggiyaa shiik'eeddawaa erite. 34 Taani hinttenttoo tumuwaa oday; ha ubbabay hanana gakkanaw, ha wodiyaa Asay hayk'k'idiggenna. 35 Saluunne sa'ay aad'd'ana; shin ta k'aalay ubbakka aad'd'enna.

Goday Yaana Gallassaa Ooninne Erenna

(Mar. 13:32-37; Luk'. 17:26-30, 34-36)

36 «Shin he gallassaanne he saatiyaa Aawuwaa s'alalaappe attin, haray atto saluwaan de'iyaa kiitanchchatuwaa gidina, woy taana Na'aa gidinakka ooninne eriyaawe baawa. 37 Ta yuussay, Asaa Na'aa yuussay, Nohe wode hanowaa mala gidanawaa.* 38 Ayaw gooppe, bashshaa haatsaa yuussaappe kase wode, Nohe markkabiyaan geleedda gallassay gakkanaw, Asay meenne usheenne; k'ay attuma Asay akkeenne mac'c'a Asay asinaa gelee. 39 Bashshaa haatsay yiide, unttuntta ubbaa afana gakkanaw, unttunttu akeekibeykkino; taani, Asaa Na'ay, yiyaa wodii, hewaa mala gidanawaa.*

40 «He wode laa"u asatuu gaden ootsiyaawanttuppe ittuwaa afana; ittuu attanawaa. 41 Laa"u mac'c'awanttu wos'aan gaac'c'iyaawanttuppe ittinno afana; ittinna attana.

42 «Simmi hintte Goday ay gallassi yaanawentto hinttenttu erenna diraw, naagi uttite. 43 Shin kayisuu k'ammaappe woyssa wodiyaan yaanentto golliyaa goday ereeddentto, bare gollii bookettenna mala, beegottiide naagi uttanawaa erite. 44 Hewaa diraw, hinttenttukka giigi uttite; ayaw gooppe, taani, Asaa Na'ay, hinttenttu k'oppenna saatiyaan yaana.

Iitanne Lo"o K'oomaa Leemisuwaa

(Luk'. 12:41-48)

45 «Yaatina, bare soy asaw k'umaa koshshiyaa wodiyaan immana mala, Aa goday suntseedda ammanetteeda wozanaama k'oomay oonee? 46 I hewaadan ootsishshin, Aa goday yiide demmiyaa k'oomay anjjetteeddaawaa. 47 Taani hinttenttoo tumuwaa oday; goday he k'oomaa barewaa ubbaa bolla suntsana. 48 Shin k'oomay iita gidooppe, ‹Ta goday gam"iide yaanawaa› yaagiide bare wozanaan k'oppiide, 49 bare laggetsaa k'oomatuwaa wad'aa doommooppe, matsottiyaawanttunna mooppenne ushooppe, 50 he k'oomaa goday I k'oppibeenna gallassaaninne I eribeenna saatiyaan yaana. 51 Hewaappe guyyiyaan Aa k'ans's'ereetsiide,* lo"a malatiyaa iita asatuu de'iyaa saan wotsina; hewaan I yeekkananne achchaa d'ak'ana.

25

Tammu Wodoratuwaa Leemisuwaa

1 «He wode saluwaa kawutetsay barenttu kuraaziyaa oyk'k'iide, machchatto akkiyaawaa mokkanaw kare keseedda tammu wodoratuwaa malatana. 2 Unttunttuppe ichcheshatuu boozatuwaa; k'ay ichcheshatuu c'inc'c'a. 3 Boozatuu barenttu kuraaziyaa oyk'k'eeddino; shin lambbaa oyk'k'ibeykkino. 4 Shin c'inc'c'atuu barenttu kuraaziyaanne s'aaramusiyaan lambbaa oyk'k'eeddino. 5 Machchatto akkiyaawe yeennaan gam"ina, he wodoratuu barentta gem"ishissina gisi aggeeddino.

6 «Bilahe gideedda wode, ‹Be'ite, machchatto akkiyaawe gakkeedda; Aa mokkanaw kare kesite› yaagiyaa wolk'k'aama c'abbuu denddeedda.

7 «He wode he wodoratuu ubbatuu beegottiide, barenttu kuraaziyaa giigisseeddino. 8 Boozatuu c'inc'c'atuwaa, ‹Nu kuraazi to'ana haniyaa diraw, hinttenttu lambbaappe nuw immeerikkitee› yaageeddino.

9 «Shin c'inc'c'atuu zaariide unttuntta, ‹Aggite, nuwunne hinttenttoo gidenna; hewaa diraa hinttew zal"iyaawanttukko biide shammi akkite› yaageeddino. 10 Hewaappe guyye booza wodoratuu lambbaa shammanaw bidiggina, machchatto akkiyaawe puttu giina, giigi utteedda ichcheshu wodoratuu aanana ittippe bullachchaa golliyaa geleeddino; ifitsaykka gorddetti aggeedda.

11 «Guyyeppe k'ay yekko wodoratuu yiide, ‹Godaw, godaw, nuw dooyaarikkii› yaageeddino.

12 «Shin machchatto akkiyaawe zaariide, ‹Taani hinttenttoo tumuwaa oday; taani hinttentta erikke› yaageedda.

13 «Simmi taani, Asaa Na'ay, yaana gallassaa woy saatiyaa hinttenttu erenna diraw, naagi uttite.

Heezzu K'oomatuwaa Leemisuwaa

(Luk'. 19:11-27)

14 «Ayaw gooppe, saluwaa kawutetsay bare k'oomatuwaa s'eesiide, barew de'iyaawaa unttunttoo sheed'd'iide, ogiyaa baana haniyaa bitaniyaa bessee. 15 Unttunttu huup'iyaan huup'iyaan unttunttu wolk'k'aa keenaa ittoo ichcheshu sha"a biraa, ittoo laa"u sha"a biraa, k'ay ittoo itti sha"a biraa immiide, bare ogiyaa beedda. 16 Ichcheshu sha"a biraa akkeedda k'oomay ellekka biide zal"iide, hara ichcheshu sha"a biraa wod'iseedda. 17 Hewaadankka, k'ay laa"u sha"a biraa akkeedda k'oomay hara laa"u sha"a biraa wod'iseedda. 18 Shin itti sha"a biraa akkeeddawe biide, ollaa bookkiide, bare godaa miishshaa moogi aggeedda.

19 «Daro wodiyaappe guyyiyaan, he k'oomatuwaa goday yiide, bare miishshaa unttunttunna heetetteedda. 20 Ichcheshu sha"a biraa akkeedda k'oomay yiide, hara ichcheshu sha"a biraa sheed'd'iide, ‹Ta godaw, neeni taw ichcheshu sha"a biraa immaadda; be'a, hara ichcheshu sha"a biraa wod'isaad› yaageedda. 21 Aa goday Aa, ‹Hayyanaashsho! Neeni lo"anne ammanettiyaa k'oomaa; neeni guutsaban ammanettaada. Taani neena darobaw kaappo ootsana; haa gelaade ne godaanna nashetta› yaageedda.

22 «K'ay laa"u sha"a biraa akkeeddawekka yiide, ‹Ta godaw, neeni taw laa"u sha"a biraa immaadda; be'a, taani hara laa"u sha"a biraa wod'isaad› yaageedda. 23 Aa goday Aa, ‹Hayyanaashsho! Neeni lo"anne ammanettiyaa k'oomaa; neeni guutsaban ammanettaada. Taani neena darobaw kaappo ootsana; haa gelaade ne godaanna nashetta› yaageedda.

24 «Itti sha"a biraa akkeeddawe k'ay yiide, ‹Ta godaw, neeni zerabeennasaappe k'oyc'iyaa asaa gidiyaawaanne katsaa laalabeennasaappe mas'iyaa mek'etsi baynna asaa gidiyaawaa taani eray. 25 Taani yayaad; yaataade baade ne biraa biittaan moogaad; be'a, ne biray haweku› yaageedda.

26 «Aa goday zaariide, Aa hawaadan yaageedda; ‹Ha iita azalla k'oomaw, taani zerabeennasaappe k'oyc'iyaa asaa gidiyaawaanne katsaa laalabeennasaappe mas'iyaa asaa gidiyaawaa eraaddii? 27 Yaatina, neeni ta miishshaa wod'isiyaawanttu matan wotseeddawaa gidintto, taani simmiyaa wode ta miishshaa wod'iyaanna akkanawaashshin atteedda. 28 Hewaa diraw, he miishshaa aappe wotsi akkiide, tammu sha"a biray de'iyaawoo immite. 29 Ayaw gooppe, de'iyaa ubbaw haray gujettana; I barew gidiyaawaappe darissiide akkana; shin baynnawoo haray atto, he aw de'iyaa guutsaykka aappe aketanawaa. 30 Go"enna k'oomaa kare d'umaa kessi olite; hewaan I yeekkananne bare achchaa d'ak'ana› yaageedda.

Wodiyaa Wurssetsaan Hanana Pirddaa

31 «Taani, Asaa Na'ay, kiitanchchatuwaa ubbatuwanna bonchchuwaan yiyaa wode, ta bonchcho kawutetsaa oydiyaan uttana.* 32 Sa'aan de'iyaa Asay ubbay ta sintsa shiik'anawantta; heemmiyaawe dorssatuwaa deeshshatuwaappe shaakkiyaawaadan, taani he asaa laa"u kessaade shaakkana. 33 K'ay dorssatuwaa taappe ushechcha baggana essaade, deeshshatuwaa taappe haddirssa baggana essana.

34 «Hewaappe guyyiyaan, taani kaatii taappe ushechcha baggana de'iyaawantta hawaadan yaagana; ‹Ta Aabbu anjjeeddawantto, haa yiide sa'ay med'ettoodeppe hachche gakkanaw, hinttenttoo giigeedda kawutetsaa laattite. 35 Ayaw gooppe, taani koshattina mizeeddita; saamettina ushsheeddita; imatsaa gidaade biinakka mokkeeddita. 36 Taani kallottina mayzzeeddita; harggina be'eeddita; k'ashettina taakko gakkiide oochcheeddita› yaagana.

37 «Hewaappe guyyiyaan, s'illatuu zaariide, Aa hawaadan yaagana; ‹Godaw, neeni koshattina, awude be'iide mizeeddoo? Woy neeni saamettina, awude be'iide ushsheeddoo? 38 Neeni imatsaa gidaade yiina awude be'iide mokkeeddoo? Woy neeni kallottina awude mayzzeeddo? 39 K'ay neeni harggina, woy k'ashettina neekko biide awude neena be'eeddoo?› yaaganawantta. 40 Taani kaatii zaaraade, ‹Taani hinttenttoo tumuwaa oday; hinttenttu ha ta ishatuwaa ubbaappe haray atto, laafiyaa ittoo ootseeddawaa gidinttokka, hewaa taw ootseeddita› yaagana.

41 «He wode, taappe haddirssa baggana de'iyaawantta taani yaagana; ‹Ha shek'etteeddawanttoo, ta matappe kichchite; biide s'alahiyaa kaappoonne Aa kiitanchchatoo giigeedda med'inaa tamaan gelite. 42 Ayaw gooppe, taani koshattina, taana mizibeykkita; saamettina ushshibeykkita. 43 Taani imatsaa gidaade biina, taana mokkibeykkita; kallottina mayzzibeykkita; k'ay harggina, k'ashettinakka taana be'ibeykkita› yaagana.

44 «He wode unttunttu k'ay hawaadan yaagiide zaaranawantta; ‹Godaw, neeni koshattina woy saamettina, woy imatsaa gidaade biina woy kallottina, woy harggina woy k'ashettina, awude be'iide, neena maaddennaan is's'eeddoo?› yaaganawantta.

45 «He wode taani kaatii zaaraade unttuntta, ‹Taani hinttenttoo tumuwaa oday; hinttenttu ha ubbaappe laafiyaa ittuwaa maaddennaan is's'eeddawe, taana maaddennaan is's'eeddawaa› yaagana. 46 Hewanttu med'inaa muraw baana; shin s'illatuu med'inaa de'oo baana» yaageedda.*

26

Yesuusa Bolla Mak'k'etteeddino

(Mar. 14:1-2; Luk'. 22:1-2; Yoh. 11:45-53)

1 Yesuusi ha timirttiyaa ubbaa wurisseedda wode, barena kaalliyaawantta, 2 «Laa"u gallassaappe guyyiyaan, Paasigaa Baalaa bonchchiyaa gallassaa gidiyaawaa eriita. He gallassi Taana, Asaa Na'aa, Asay mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishiide kak'k'anaw aatsiide immana» yaageedda.*

3 He wode k'eesatuwaa kaappatuunne gadiyaa c'imatuu K'ayaafaa geetettiyaa k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa wogga golliyaan shiik'iide, 4 asay erennaan Yesuusa oyk'k'iide, wod'anaw mak'k'eteeddino. 5 Shin unttunttu, «Asay walassaa kessenna mala, Paasigaa bonchchiyaa gallassi hewaa ootsokko» yaageeddino.

Itti Mac'c'a Mishiratta Yesuusa
Shittuwaa C'ac'c'afaaddu

(Mar. 14:3-9; Yoh. 12:1-8)

6 Yesuusi Biitaaniyaa katamaan oolluwaa harggiyaa Simoona soyin de'ishshin, 7 itti mishiratta albbass's'iroosa geetettiyaa shuchchaappe oosetteedda albbass's'iroosa baareeta kumeedda darii al"o shittuwaa akkaade yeeddawunna k'umaa I miina, he shittuwaa Yesuusa huup'iyaan c'ac'c'afaaddu. 8 Shin Yesuusa kaalliyaawanttu hewaa be'iide, «Ha shittuwaa c'oo bayizzussay ayaasee? 9 Ayaw gooppe, ha shittuwaa al"o gatiyaan zal"iide, miishshaa hiyyeesaw immanaw danddayettee» yaageeddino.

10 Yesuusi unttunttu giyaawaa eriide, unttuntta hawaadan yaageedda; «Ha mishiratto ayaw waayissiitee? Iza taw lo"obaa ootsaaddu. 11 Hiyyeesatuu ubbaa wode hinttenanna de'iino; shin taani hinttenanna ubbaa wode de'ikke;* 12 Iza ha shittuwaa ta bolla tigiyaawe taana mooganaw giigissanaassa. 13 Taani hinttenttoo tumuwaa oday; sa'aa ubbaan ha wonggalaa mishiraachchuwaa odiyaasan hak'aninne, Asay izo wozanaa aatsana mala, iza ootseeddawe odettanawaa» yaageedda.

Yihuday Yesuusa Aatsiide Immanaw Yewuwaan Giigeedda

(Mar. 14:10-11; Luk'. 22:3-6)

14 He wode tammanne laa"u Yesuusa kaalliyaawanttuppe ittuu Yihudaa Ask'k'orootu yaagettiyaawe k'eesatuwaa kaappatuwaakko 15 biide, «Taani hinttenttoo Yesuusa oytsooppe, taw ayaa immanitee?» yaagina unttunttu aw hattamu biraa k'oppiide immeeddino.* 16 Hewaappe guyyiyaan, Yihuday Yesuusa aatsi immanaw injjetiyaa wodiyaa wochchee.

Yesuusi Ayihudatuu Paasigaa Kawuwaa Barena
Kaalliyaawanttunna Meedda

(Mar. 14:12-21; Luk'. 22:7-14, 21-23; Yoh. 13:21-30)

17 Baalaa daabbuwaa miyaa gallassaa bonchchiyaa koyro gallassi, Yesuusa kaalliyaawanttu aakko yiide, «Paasigaa bonchchiyaa gallassi neeni maana k'umaa hak'an giigissanee?» yaageeddino.

18 Hewaappe guyye Yesuusi unttuntta, «Katamaa biide, itti bitaniyaa, ‹Tamaarissiyaawe neena, «Taw wodii gakkeedda; taani taana kaalliyaawanttunna Paasigaa bonchchiyaa gallassaa ne soyin aatsana» geedda› giite» yaageedda.

19 Aa kaalliyaawanttu Yesuusi barentta azazowaadan ootsiide, Paasigaa bonchchiyaa gallassi maana k'umaa giigisseeddino.

20 Sa'ay omarsseedda wode, Yesuusi tammanne laa"u Aa kaalliyaawanttunna k'umaa maanaw utteedda. 21 Unttunttu miishshin, Yesuusi unttuntta, «Taani hinttenttoo tumuwaa oday; hintteppe itti uray taana aatsiide immanawaa» yaageedda.

22 Unttunttu darii dagammiide, huup'iyaan huup'iyaan, «Godaw, tumu taaneeshsha?» guussaa doommeeddino.

23 Yesuusi zaariide, «Bare kushiyaa taananna ittippe woc'iitiyaappe yeddiide tushiyaawe taana aatsi immana.* 24 Taani, Asaa Na'ay, S'oossaa Mas'aafay hayk'k'ana geeddawaadan hayk'k'ana; shin Taana, Asaa Na'aa, aatsi immiyaa uraw aayyero; he uray yelettennaan atteeddentto aw lo"a shshin» yaageedda.

25 Aa aatsi immiyaa Yihuday zaariide, «Tamaarissiyaawoo, neeni giyaawe taanee?» yaageedda.

Yesuusi zaariide Aa, «Neeni ne huup'iyaan gaadda» yaageedda.

Godaa Kawuwaa Akkiyaa Wogaa

(Mar. 14:22-26; Luk'. 22:15-20; 1 K'or. 11:23-25)

26 Unttunttu miishshin, Yesuusi daabbuwaa akkiide, S'oossaa galateedda; he daabbuwaa mentsereetsiide, barena kaalliyaawanttoo immiidde, «Heytte; miite; hawe ta ashuwaa» yaageedda.

27 S'uu'aa akkiide, S'oossaa galateedda. Unttunttoo immiidde, «Ubbay hawaappe ushite; 28 ayaw gooppe, hawe daro asaa nagaray atto geetettana diraw gukkiyaa ta suutsaa; ta suutsay ooratsa c'aak'uwaa.* 29 Shin taani hinttenttoo oday; taani ta Aabbu kawutetsaan ooratsa woyniyaa eessaa hinttenttunna ushana gallassay gakkanaw, laa'entsuwaa ha woyniyaa eessaa ubbakka ushikke» yaageedda.

30 Mazimuriyaa yes's'owaappe guyyiyaan, Debre Zayite geetettiyaa deriyaa beeddino.

Yesuusi P'es'iroosi Kaddanawaa Kasetiide Odeedda

(Mar. 14:27-31; Luk'. 22:31-34; Yoh. 13:36-38)

31 Yesuusi he wode unttuntta, «Hachche k'amma hinttenttu ubbay taana aggiide kichchana; ayaw gooppe, S'oossaa Mas'aafay,

« ‹S'oossay dorssaa heemmiyaawaa wod'anawaa;

hewaappe guyyiyaan dorssaa wudii laalettanawaa›

yaagee.* 32 Shin taani hayk'uwaappe denddowaappe guyyiyaan, hintteppe kasetaade Galiilaa baana» yaageedda.

33 P'es'iroosi zaariide, «Unttunttu ubbatuu neena aggiide kichchanawantta; taani neena ubbakka yeggaade kichchikke» yaageedda.

34 Yesuusi P'es'iroosa, «Taani new tumuwaa oday; hachche k'amma kuttuu waassanaappe kase, neeni taana heezzu kaala kaadanaassa» yaageedda.

35 P'es'iroosi zaariide, «Taani haray atto, neenanna ittippe hayk'k'inttokka, neena ubbakka kaddikke» yaageedda. K'ay Yesuusa kaalliyaawanttu ubbatuukka hewaadan geeddino.

Yesuusi Geetesemaaniyaan Woosseedda

(Mar. 14:32-42; Luk'. 22:39-46)

36 Yesuusi he wode barena kaalliyaawanttunna Geetesemaaniyaa geetettiyaasaa biide unttuntta, «Taani hini baade S'oossaa woossishin, hinttenttu hawaan uttishshite» yaageedda. 37 Hewaappe guyye P'es'iroosanne Zabddiyoosa naanaa laa"uwaa barenanna afiide, daro kayyuwaanne ugaa doommeedda. 38 K'ay unttuntta, «Taani hayk'k'ana gakkanawukka kayyottay; hawaan beegottiide, taananna naagite» yaageedda.

39 Laafaa sintsakko shiik'iide, sa'aan guufanniide, «Ta Aabboo, danddayettiyaawaa gidooppe, ha s'uu'aa taappe digga; shin neeni koyyiyaawaadan hanoppe attin, taani koyyiyaawaadan hanoppo» yaagiide S'oossaa woosseedda.

40 Yesuusi barena kaalliyaawanttukko simmiide yeedda; gem"ishowantta demmiide P'es'iroosa, «Hinttenttu itti saatenttonnekka gem"ishennaan taananna naaganaw danddayibeykkitee? 41 Paac'iyaan hinttenttu gelenna mala, minnitenne S'oossaa woossite; ayyaanay giigi utteedda; shin asatetsaa eeshshay daaburanchchaa» yaageedda.

42 Yesuusi k'ay laa'entsuwaa biide, «Ta Aabboo, taani ha wolk'k'aama metuwaa akkenaan de'ishshin s'uu'aa dentsanaw danddayettenawaa gidooppe, neeni giyaawe hano» yaagiide S'oossaa woosseedda. 43 K'aykka simmi yiide, Aa kaalliyaawanttu ayfiyaa gem"ishuu goozi wotseedda diraw, gem"ishowantta demmeedda.

44 K'aykka unttuntta yeggi biide, hezentsuwaa kase k'aalaa zaariide, S'oossaa woosseedda. 45 Hewaappe guyyiyaan, barena kaalliyaawanttoo yiide, «Ha"i gakkanawukka gem"ishiiteenne shemppiitee? Be'ite, Taana, Asaa Na'aa, nagaranchcha asatoo aatsiide immiyaa wodii gakkeedda. 46 Denddina boytte; be'ite, taana aatsi immiyaawe haweku gakkeedda» yaageedda.

Yesuusi Bare Morkketuwaan Oyk'etteedda

(Mar. 14:43-50; Luk'. 22:47-53; Yoh. 18:3-12)

47 Yesuusi hewaa biro haasayishshin, tammanne laa"u Aa kaalliyaawanttuppe ittuu, Yihuday, gakki wod'd'eedda; k'ay k'eesatuwaa kaappatuunne gadiyaa c'imatuu kiittina, mashshaanne s'am"aa oyk'k'eedda c'ora Asay aanana ittippe yeedda. 48 Yesuusa aatsi immiyaawe he c'ora asaa, «Taani yeriyaawe Aa; Aa oyk'k'ite» yaagiide mallaa odi wotseedda.

49 Ellekka Yesuusakko shiik'iide, «Tamaarissiyaawoo, saro de'ay» yaagiide Aa yeri akkeedda.

50 Yesuusi Yihudaa, «Ta laggew, neeni ootsanabaa ootsa agga» yaageedda.

Hewaappe guyyiyaan, he c'ora Asay shiik'iide, Yesuusa loytsi oyk'k'eedda. 51 Yesuusanna de'iyaawanttuppe ittuu bare mashshaa kessiide k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa k'oomaa haytsaa k'ans's'i oleedda. 52 Yesuusi he wode Aa hawaadan yaageedda; «Ne mashshaa akkeeddasaani zaaraade wotsa; ayaw gooppe, mashshaa dentsiyaa ubbay mashshaan hayk'k'ana. 53 Ta Aabbu daro sha"a kiitanchchatuwaa itti kutsaan yeddiide, taana maaddana mala, taani Aa woossanaw danddayiyaawaa erikkii? 54 Yaatina, S'oossaa k'aalay hawaadan hananaw bessee yaageeddawe waaniide polettanaw danddayii?» yaageedda.

55 Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi hewaan shiik'eedda c'ora asaa hawaadan yaageedda; «Taana kayiso kessiide, kayisuwaa oyk'k'iyaawaadan oyk'k'anaw mashshaanne s'am"aa oyk'k'iide yeedditee? Taani Geeshsha Golliyaan tamaarissaadde, gallassan gallassan hinttenttunna ootsiyaa wode taana oyk'k'ibeykkita; 56 shin hawe ubbay haneeddawe nabatuu S'oossaa k'aalaan s'aafeeddawe polettanaassa» yaageedda.

Yesuusa kaalliyaawanttu he wode ubbatuu Aa yeggi beeddino.

Yesuusi Pirddaa Shanggoo Aad'd'eedda

(Mar. 14:53-65; Luk'. 22:54-55, 63-71; Yoh. 18:13-14, 19-24)

57 Yesuusa oyk'k'eeddawanttu k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa K'ayaafaakko, higgiyaa tamaarissiyaawanttunne c'imatuu shiik'eeddasaa aakkiide beeddino. 58 Shin P'es'iroosi k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa dirssaa giddo gakkanaw, haakuwaan Aa kaalleedda; yewuwaa wurssetsaa be'anaw dirssaa giddo geliide, naagiyaawanttunna utti aggeedda.

59 K'eesatuwaa kaappatuunne shiik'eedda Asay ubbay Yesuusa wod'anaw Aa bolla wordduwaa markkaa demmanaw koyyeeddino. 60 Shin haray atto c'ora Asay yiide, Aa bolla wordduwaan markkattinakka aappe ayinne demmibeykkino. Guyyeppe laa"atuu yiide, 61 «Ha bitanii, ‹Taani S'oossaa Geeshsha Golliyaa kolaade, heezzu gallassaan zaaraade kees's'anaw danddayay› geedda» yaageeddino.

62 K'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuu denddi ek'k'iide Yesuusa, «Hawanttu neena mootiyaa mootoo new zaariyaabay baawee?» yaageedda. 63 Shin Yesuusi c'o"u geedda; k'aykka k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuu Aa, «Taani neena de'uwaa S'oossaa suntsaan c'allay; neeni S'oossaa Na'aa Kiristtoosa gidooppe nuw oda» yaageedda.

64 Yesuusi zaariide, «Neeni ne huup'ewukka gaadda; shin taani hinttenttoo oday; hawaappe sintsaan, hinttenttu taana, Asaa Na'aa, wolk'k'aama S'oossaappe ushechcha baggana utteeddawaanne saluwaa shaariyaanna yiishshin be'ana» yaageedda.*

65 Hewaappe guyyiyaan, k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuu bare mayuwaa peed'i oliide, «Hawe boreedda; nuuna hawaappe sintsan ayaw hara markkaa koshshii? I ha"i boriyaawaa hinttenttu siseeddita. 66 Hinttenttu k'ofay ayee?» yaageedda.

Unttunttu, «Aw hayk'uu bessee» yaagiide zaareeddino.*

67 Hewaappe guyyiyaan, unttunttu Aa deemuwaan c'uchchiide, Aa dechcheeddino; haranttu k'ay Aa bak'k'iide,* 68 «Kiristtoosaa! Neeni neena nabe gaasashshin, neena shoc'eeddawe oonentto ane nuw oda!» yaageeddino.

P'es'iroosi Yesuusa Kaddeedda

(Mar. 14:66-72; Luk'. 22:56-62; Yoh. 18:15-18, 25-27)

69 P'es'iroosi golliyaappe karenna dirssaa giddon utti de'ishshin, itti k'oomata aakko yaade, «Neenikka Galiilaa Yesuusanna ittippe de'aa» yaagaaddu.

70 Shin I unttunttu ubbaa sintsaan he k'oomato, «Neeni giyaawe ayentto taani erikke» yaagiide kaadeedda.

71 K'ay biide dirssaa penggiyaakko kesishshin, hara k'oomata Aa be'aade, hewaan de'iyaa asatoo, «Ha bitanii Naazireetiyaa Yesuusanna de'ee» yaagaaddu.

72 P'es'iroosi laa'entsuwaa c'aak'k'iidde, «Taani hewaa bitaniyaa erikke» yaageedda.

73 Laafaa gam"ishin, hewaan ek'k'eedda Asay P'es'iroosakko yiide, «Neenikka tuma unttunttunna ittippe de'aa; ayaw gooppe, neeni haasayiyaa haasayaykka neena erissee» yaageeddino.

74 Hewaappe guyyiyaan P'es'iroosi, «Taani hewaa bitaniyaa erikke!» yaagiide, barena shek'aanne c'aak'uwaa doommeedda.

He wode ellekka kuttuu waassi aggeedda. 75 P'es'iroosi barena Yesuusi, «Neeni kuttuu waassanaappe kase heezzu kaala taana kaadanaassa» geeddawaa hassayiide, kare kesiide, seeletti yeekkeedda.

27

Yesuusi P'ilaas'oosa Sintsa Pirddaw Shiik'eedda

(Mar. 15:1; Luk'. 23:1-3; Yoh. 18:28-32)

1 Wontta guuraan k'eesatuwaa kaappatuu ubbatuunne gadiyaa c'imatuu Yesuusa wod'anaw mak'k'eteeddino; 2 unttunttu Yesuusa k'achchi afiide, gadiyaa ayissiyaa P'ilaas'oosaw aatsi immeeddino.

3 Yesuusa he wode oytseedda Yihuday P'ilaas'oosi Yesuusa bolla pirddeeddawaa be'iide, «Aayyeero! Oytsennaan aggaarikkitaa!» yaagiide, he man''iyaan hattamu biraa k'eesatuwaa kaappatoonne gadiyaa c'imatoo guyye zaariide, 4 «Taani geeshsha asaa oytsaade nagaraa ootsaad» yaageedda.

Shin unttunttu Aa, «Hewe nuw ayaa metee? Hewe ne shene» yaageeddino.

5 Yihuday biraa Geeshsha Golliyaan oli aggeedda; unttunttu matappe biide, suletti hayk'k'eedda.

6 K'eesatuwaa kaappatuu biraa akkiide, «Ha biray suutsaa miishshaa gidishin, nuuni Geeshsha Golliyaa miishshaanna gatsiyaawe woga gidenna» yaageeddino. 7 Hewaappe guyye ittippe zorettiide, imatsaa asaw moogo gadiyaa ootsanaw urk'k'aappe miishshaa med'd'iyaawanttu gadiyaa shammeeddino. 8 Hewaa diraw, he gadii hachche gakkanawukka, suutsaa gadiyaa geetettiide s'eesettee.

9 Nabiyaa Ermaasi, «Unttunttu aw immanaw k'oppeedda hattamu shuchchaa biraa akkiide, 10 Goday taana azazowaadan, urk'k'aappe miishshaa med'd'iyaawanttu gadiyaa shammanaw immeeddino» geetettowe he wode poletteedda geedda.*

P'ilaas'oosi Yesuusa Ubbabaa Oochcheedda

(Mar. 15:2-5; Luk'. 23:3-5; Yoh. 18:33-38)

11 Yesuusi gadiyaa ayissiyaawaa sintsa shiik'ina, gadiyaa ayissiyaawe Aa, «Neeni Ayihudatuwaa kaatee?» yaagiide oochcheedda.

Yesuusi Aa, «Neenikka gade'aa» yaageedda.

12 K'eesatuwaa kaappatuunne gadiyaa c'imatuu Aa mootina, unttunttoo ayinne zaaruwaa immibeenna. 13 He wode, P'ilaas'oosi Yesuusa, «Hawanttu neena mootiyaabaa ubbaa sisikkii?» yaageedda.

14 Yesuusi haray atto, itti k'aalaakka zaarennaan is's'ina, gadiyaa ayissiyaawanttu darii maalaletteedda.

Yesuusi Hayk'oo Pirddetteedda

(Mar. 15:6-15; Luk'. 23:13-25; Yoh. 18:39-40; 19:1-16)

15 Gadiyaa ayissiyaawe Paasigaa bonchchiyaa gallassaan, Asay koyyiyaa itti uraa k'ashuwaappe billiyaa wogay de'ee. 16 He wode itti Barbbaana geetettiyaa Yesuusi daro eretteedda iita bitanii k'asho gollen de'ee. 17 Hewaa diraw, c'ora Asay ittisaa shiik'eeddasaan P'ilaas'oosi, «Taani hinttenttoo Barbbaana giyaa Yesuusa billoo, woy Kiristtoosa geetettiyaa Yesuusa billoo?» yaagiide asaa oochcheedda. 18 Ayaw gooppe, unttunttu k'anaatiide Yesuusa ootseeddawaa I eree.

19 P'ilaas'oosi pirddaa gollen utti de'ishshin, Aa machchata aw, «He s'illo bitaniyaa ayinne ootsoppa; ayaw gooppe, taani hachche k'amma akumuwaan aabaan daro metootaad» yaagaade kiittaaddu.

20 Shin k'eesatuwaa kaappatuunne gadiyaa c'imatuu P'ilaas'oosi Barbbaana billiide, Yesuusa wod'anaadan, shiik'eedda Asay Aa woosana mala, asaa c'immeeddino.

21 P'ilaas'oosi zaariide unttuntta, «Taani unttunttu laa"atuwaappe hinttew oona billanaadan koyyiitee?» yaagina unttunttu, «Barbbaana billanaadan koyyeetto» yaageeddino.

22 P'ilaas'oosi, «Yaatina, Kiristtoosa geetettiyaa Yesuusa wootoo?» yaagiide unttuntta oochchina ubbay, «Mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishettiide kak'etto» yaageeddino.

23 P'ilaas'oosi asaa, «Ayaw? Ay iitabaa ootseedee?» yaageedda.

Shin Asay kasewaappekka barenttu kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, «Mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishettiide I kak'etto» yaageeddino.

24 Walassay denddanawaappe attin, ayinne hanennawaa P'ilaas'oosi be'iide, haatsaa akkiide, «Ha bitanii hayk'k'iyaawaan taani gelikke; hewaa hinttenttu erite» yaagiide shiik'eedda asaa sintsaan bare kushiyaa meec'etteedda.*

25 Shiik'eedda Asay ubbay zaariide, «Aa suutsaa gomii nuunanne nu naanaa gakko» yaageedda.

26 Hewaappe guyyiyaan, P'ilaas'oosi Barbbaana unttunttoo billeedda; lissuwaan Yesuusa shoc'iide, mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishiide kak'k'anaw unttunttoo aatsiide immeedda.

Wotaadaratuu Yesuusa Bolla K'iliic'eeddino

(Mar. 15:16-20; Yoh. 19:2-3)

27 Hewaappe guyyiyaan, P'ilaas'oosa wotaadaratuu Yesuusa gadiyaa ayissiyaawaa beeruwaa afina, wotaadaratuu ubbay Aa miyyiyaan yuuyyi aad'd'iide ek'k'eeddino. 28 Aa mayuwaa k'aari akkiide, zo'o mayuwaa Aa mayzzeeddino. 29 K'ay aguntsaa kalachchaa giigissiide, Aa huup'iyaan wotseeddino; Aa ushechcha kushiyan mak'k'aa s'am"aa oytsiide, Aa sintsan gulbbatiide, «Ayihudatuwaa kaatew, saro de'ay!» yaagiide, Aa bolla k'iliic'eeddino. 30 Aa bolla c'uchcheeddino; he mak'k'aa s'am"aa akkiide, Aa huup'iyaa shoc'eeddino. 31 Unttunttu Aa bolla k'iliic'eeddawaappe guyyiyaan, zo'o mayuwaa aappe k'aari akkiide, Aa mayuwaa Aa mayzzeeddino; k'ay mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishiide Aa kak'k'anaw afeeddino.

Yesuusi Kak'etteedda

(Mar. 15:21-32; Luk'. 23:25-43; Yoh. 19:17-27)

32 Unttunttu kare kesiide, itti Simoona geetettiyaa K'ereena gade asaa demmiide, Yesuusa mask'k'aliyaa wolk'k'aan toosseeddino. 33 Golggootaa geetettiyaasaa gakkeeddino. «Golggootaa» yaagettiyaawe «Huup'iyaasaa» giyaawaa. 34 Hewaan unttunttu c'ammeedda woyniyaa eessaa Yesuusaw ushanaw immeeddino; I hewaa gans's'i s'eelliide, ushennaan is's'eedda.*

35 Unttunttu mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishiide Aa kak'k'owaappe guyyiyaan, Aa mayuwaa shaakkiide, saamaa yeggiide akkeeddino.* 36 Hewaappe guyyiyaan, Aa naaganaw hewaan utti aggeeddino. 37 K'ay, «Hawe Ayihudatuu Kaatiyaa Yesuusa» yaagiide mootuu s'aafettowaa Aa huup'e baggana wotseeddino. 38 Yesuusanna he wode laa"u kayisatuwaa ittuwaa aappe ushechcha baggana, k'ay ittuwaa aappe haddirssa baggana, mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishiide kak'k'eeddino.

39 Ogiyaanna aad'd'iyaa Asay Yesuusa kad'iide, barenttu huup'iyaa k'aatsiidde boreeddino.* 40 «Geeshsha Golliyaa kolaade heezzu gallassaa giddon kees's'iyaawoo, ne huup'iyaa ashsha; neeni S'oossaa Na'aa gidooppe, ane mask'k'aliyaa bollappe wod'd'a» yaageeddino.*

41 Hewaadankka, k'eesatuwaa kaappatuu higgiyaa tamaarissiyaawanttunnanne c'imatuwaanna ittippe Yesuusa bolla k'iliic'iidde, hawaadan yaageeddino; 42 «Harantta ashsheeda; shin barena ashshanaw danddayenna. I Israa'eeliyaa kaatiyaa; ane mask'k'aliyaa bollappe ha"i wod'd'o; nuunikka k'ay aan ammanana. 43 S'oossaan I ammanettee; S'oossay Aa ashshanaw koyyooppe ane ashsho; ayaw gooppe, I barena, ‹Taani S'oossaa Na'aa› gee» yaageeddino.*

44 K'ay haray atto, aanana mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishettiide kak'etteedda kayisatuukka hewaadan giide, Aa bolla k'iliic'eeddino.

Yesuusi Hayk'k'eedda

(Mar. 15:33-41; Luk'. 23:44-49; Yoh. 19:28-30)

45 Usuppun saatiyaappe doommiide, udduppu saatiyaa gakkanaw, biittay ubbay d'umeedda. 46 Udduppu saate gidiyaa heeraan Yesuusi bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, «Elohee, Elohee, laamaa sabak'itaanii?» yaageedda. Hewaa guussay, «Ta S'oossaw, ta S'oossaw, taana ayaw c'o"u gaad?» guussaa.*

47 Hewaan ek'k'eedda asaappe ittuu hewaa sisiide, «Ha bitanii Eelaasa s'eesee» yaageedda. 48 He man''iyaan unttunttuppe ittuu wos's'iidde, ispponjjiyaa akkiide, c'aala woyniyaa eessaa giddo yeggiide, hewaa mak'k'aa s'am"aa s'eeraan wotsiide, ushshanaw Aa doonaakko shiishsheedda.* 49 Shin yekkonttu, «Ane de'ashsha, Eelaas Aa ashshanaw yaanawentto be'ana» yaageeddino. 50 Yesuusi laa'entsuwaa bare k'aalaa d'ok'k'u ootsi waassiide, hayk'k'i aggeedda.

51 Akeekite; Geeshsha Golliyaan kak'etteedda gaaridduu k'ommoppe duge gakkanaw, laa"u kesiide, pooshetti wod'd'eedda; sa'ay k'aas's'eedda. K'ay zaallaykka p'alk'k'etteedda;* 52 c'ora duufuu dooyetteedda. S'oossaa asaappe c'oratuu hayk'k'eeddawanttu, hayk'uwaappe denddeeddino. 53 Unttunttu duufuwaappe kesiide, Yesuusi hayk'uwaappe denddowaappe guyyiyaan, geeshsha katamaa beeddino; hewaan unttuntta c'ora Asay be'eedda.

54 S'eetuwaa kaappuunne aanana Yesuusa naagiyaa wotaadaratuu sa'ay k'aas's'iyaawaanne hewaan haneeddawaa ubbaa be'eedda wode daro yayyeeddino; yashshaa gaasuwaan, «Tumu hawe S'oossaa Na'aa» yaageeddino.

55 Hewaan c'ora mac'c'awanttu, Galiilaappe doommiide, Yesuusa maaddiidde kaalliyaawanttu, haakuwaan ek'k'iide s'eelliino. 56 Unttunttu giddon Magdala geetettiyaa katamaappe yeedda Mayraama, Yaak'oobanne Yooseefo daaya Mayraamanne Zabddiyoosa naanaa daaya de'iino.

Yesuusi Moogetteedda

(Mar. 15:42-47; Luk'. 23:50-56; Yoh. 19:38-42)

57 Sa'ay omarssiyaa wode, Yooseefo geetettiyaa itti dure bitanii, Armmaatiyaasa katamaa bitanii yeedda; I bare huup'ewukka Yesuusa kaalliyaawaa. 58 Yooseefo P'ilaas'oosakko biide, Yesuusa anhaa akkanaw woosseedda; P'ilaas'oosi Yooseefoo imettana mala azazeedda. 59 Yesuusa anhaa akkiide, geeshsha mooguwaa mayuwaan 60 s'aas'iide barew moogettanaw shuchchaa wooc'eedda ooratsa gonggoluwaa giddon Aa anhaa wotseedda; k'ay he gonggoluwaa doonaan wogga shuchchaa gonddorssi wotsiide, bashi beedda. 61 Magdala katamaappe yeedda Mayraamanne yekko Mayraama hewaan gonggoluwaakko simmiide utteeddino.

62 Sambbataw giigettiyaa gallassaappe wonttetsa gallassi, k'eesatuwaa kaappatuunne Parisaawatuu P'ilaas'oosanna gakettiide, hawaadan yaageeddino; 63 «Godaw, he wordduu pas'a de'iyaa wode, ‹Taani heezzu gallassaappe guyyiyaan, hayk'uwaappe denddana› yaagowaa nuuni hassayeeddo.* 64 Hewaa diraw, Aa moogeedda gonggoluwaa heezzu gallassaa gakkanaw, loytsi naagana mala azazaarikkii; hewe d'ayooppe Aa kaalliyaawanttu biide, Aa anhaa wuu"iide asaw, ‹Hayk'uwaappe denddeedda› yaaganawantta; laa'entsiyaa balay kase balaappe ubbaa yaa iitana» yaageeddino.

65 P'ilaas'oosi unttuntta, «Hinttenttoo naagiyaawanttu de'iino; biide hinttenttoo danddayettiyaa keenaa naagishshite» yaageedda.

66 Hewaappe guyye unttunttu biide, shuchchaa bolla maatafaa attamiide, k'ay naagiyaawaa yaan wotsiide, Yesuusa moogeedda gonggoluwaa naagisseeddino.

28

Yesuusi Hayk'uwaappe Denddeedda

(Mar. 16:1-10; Luk'. 24:1-12; Yoh. 20:1-10)

1 Sambbatay aad'd'ina Wogaa gallassi wontta bakkaaliyan, Magdala geetettiyaa katamaappe yeedda Mayraamanne yekko Mayraama Yesuusi moogetteedda gonggoluwaa be'anaw beeddino. 2 Godaa kiitanchchay saluwaappe wod'd'eedda diraw, sa'ay daro k'aas's'eedda; he kiitanchchay yiide, shuchchaa gonddorssi oliide, Aa bolla kesi utteedda. 3 Aa malay walk'k'antsaa malatee; Aa mayuukka shachchaadan bootsaa. 4 Naagiyaawanttu kiitanchchaw yashshaa kokkoriide, hayk'k'eedda asaadan haneeddino.

5 Kiitanchchay mac'c'awantta hawaadan yaageedda; «Yayyoppite; ayaw gooppe, mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishiide kak'k'eedda Yesuusa hinttenttu koyyiyaawaa taani eray. 6 I hawaan baawa; ayaw gooppe, I bare geeddawaadankka hayk'uwaappe denddi diggeedda; haa yiide, I moogetti gisosaa be'ite. 7 Hinttenttu ha"i ellekka biide, Yesuusa kaalliyaawanttoo, ‹Yesuusi hayk'uwaappe denddi diggeedda. K'ay I hintteppe kasetiide, Galiilaa bee; hinttenttu Aa yaan be'ana› yaagiide odite. Be'ite, taani hinttenttoo odaaddi» yaageedda.

8 Unttunttu yayyiiddinne k'ay daro nashettiidde, Yesuusi moogetteedda gonggoluwaa matappe ellekka kichchiide, Yesuusa kaalliyaawanttoo odanaw wos's'eeddino.

9 He man''iyaan Yesuusi unttunttunna gakettiide unttuntta, «Saro de'iitee» yaagi aggeedda; unttunttu aakko shiik'i Aa gediyaa oyk'k'iide, aw goyinneeddino. 10 Yesuusi he wode unttuntta, «Yayyoppite; ta ishatuu Galiilaa baana mala, biide unttunttoo odite; unttunttu taana yaan be'anawantta» yaageedda.

11 He mac'c'awanttu biyaa wode, gonggoluwaa naagiyaa wotaadaratuwaappe amareedawanttu katamaa biide, haneeddawaa ubbaa k'eesatuwaa kaappatoo odeeddino. 12 K'eesatuwaa kaappatuu c'imatuwaanna ittippe shiik'i zorettiide, wotaadaratoo daro miishshaa immiide, 13 « ‹Nuuni gem"ishuwaan de'ishshin Aa kaalliyaawanttu k'amma yiide, Aa anhaa wuu"eeddino› yaagite. 14 Ha yewuwaa gadiyaa ayissiyaawe sisooppe, nuuni aw odi ammantsana; k'ay hinttentta ayinne hirggissennaadan ootsana» yaageeddino.

15 Wotaadaratuu miishshaa akkiide, barenttoo odeeddawaadan ootseeddino. Ha yewuu Ayihudatuwaa mataan hachche gakkanaw, odettiidde de'ee.

Yesuusi Barena Kaalliyaawanttoo Beetteedda

(Mar. 16:14-18; Luk'. 24:36-49; Yoh. 20:19-23; Kit. 1:6-8; 1 K'or. 15:3-8)

16-17 Shin tammanne itti Aa kaalliyaawanttu Yesuusi barentta biite geedda Galiilaa gadiyaa biide Aa be'eedda wode, aw goyinneeddino; shin unttunttuppe ittuu ittuu sid'eeddino.*

18 Yesuusi unttunttukko shiik'iide, unttuntta hawaadan yaageedda; «Maatay ubbay saluwaaninne sa'aan taw imetteedda. 19 Hewaa diraw, hinttenttu biide, asaa ubbaa taana kaalliyaawantta ootsite; Aawuwaa suntsaan, Na'aa suntsaaninne Geeshsha Ayaanaa suntsaan unttuntta s'ammak'ite.* 20 Taani hinttentta azazeeddabaa ubbaa unttunttu naagana mala, unttuntta tamaarissite; taani wodiyaa wurssetsay gakkanawukka ubbaa wode hinttenttunna de'iyaawaa akeekite» yaageedda.

* 1:5 Uru. 4:18-22; 1 Od. 2:13-15

* 1:11 Hewaa guussay, Yo'aakina giyaawaa; k'ay payduwaa 12 de'iyaawookka biletsay ittuwaa.

* 1:11 2 Kat. 24:14-15; 2 Od. 36:10; Erm. 27:20

† 1:17 Kiristtoosa, giyaawe Giriike k'aalaanna gidoode, Mesih guussay Ibiraayiss's'e k'aalaanna gidiide laa"uwaa biletsaykka «Oketteeddawaa» guussaa.

‡ 1:19 Yooseefo s'illo asaa giyaa k'ofaw heezzu ogiyaan biletsay imettana danddayee: 1. S'oossaabaw ubbaw eeno giide azazettiyaa asaa; amaliyaa lo"o asaa. 2. Garaa (k'aretanchchaa). 3. Lo"uwaa. Hewaa guussay, ubbaa kaala lo"obaa ootsiyaa asaa guussa.

§ 1:20 Akumuwaan guussay, c'ookka go"enna akumuwaa gidennaadan Ayihudatuwaa akumuwaa guussay, S'oossay likke k'onc'c'iyaa ogiyaa.

* 1:20 Geeshsha Ayyaanan shahaareedda diraw, guussay iza hawaa gakkanaashshin yelettanaadan naagiyaa Na'ay, S'oossaa Geeshsha Ayyaanaappe yee guussaa.

* 1:21 Luk'. 1:31

* 1:22-23 Isa. 7:14

* 1:25 Luk'. 2:21

* 2:1 S'oolinttiyaa paydiyaa asaa guussay, eretteedda maaraa biletsaan eranchcha asatuwaa guussaa.

* 2:5-6 Mik. 5:2

† 2:11 Is'aanaanne kawaraa: Is'aanay, maaddiyaa d'iiliyaa gidiide, tamaan yeggiyaa wode sawanaassa; kawaraykka sawoo maaddiyaa d'iiliyaa gidiide shittuwaadan maaddee.

* 2:14-15 Hos. 11:1

* 2:17-18 Erm. 31:15

‡ 2:23 Hawaa geeddawe oonentto erettenna.

* 2:23 Mar. 1:24; Luk'. 2:39; Yoh. 1:45

* 3:1-2 Mat. 4:17; Mar. 1:15

* 3:3 Isa. 40:3

* 3:4 1 Kat. 1:8

* 3:7 Parisaawatuwaa: Guussay Ayihuda asatuwaa kaaletsiyaa asatuwaa giddoppe gidiide Geeshsha K'aalaan kase Ec'a C'aak'uwaa giddon de'iyaa K'aalaa Wogaa ubbaan ammaniyaawantta.

† 3:7 Saduk'aawanatuwaa: Guussay Ayihuda asatuwaa kaaletsiyaa asatuwaa giddoppe gidiide Geeshsha K'aalaan kase Ec'a C'aak'uwaa giddon de'iyaa K'aalaa Wogaappe Muse s'aafeedda koyro ichcheshu mas'aafatuwaa giddon de'iyaa Wogatuwaa s'alalaan ammaniyaawantta.

‡ 3:11 Geeshsha Ayyaanaaninne tamaan s'ammak'ana: Guussay Yesuusi yiide asaa garssa ayaanaa asatetsaa laammiyaawaa tamaarissiyaawaa.

* 3:17 Dom. 22:2; Maz. 2:7; Isa. 42:1; Mat. 12:18; 17:5; Mar. 1:11; Luk'. 9:35

* 4:4 Zar. 8:3

* 4:6 Maz. 91:11-12

* 4:7 Zar. 6:16

* 4:10 Zar. 6:13

* 4:16 Isa. 9:1-2

* 4:18 Dabbaa: Hawaa guussay moliyaa p'iranaw woy oyk'k'anaw haatsaan yeggiyaa amaaraatsuwan marabiyaa giyaawaa.

* 5:4 Isa. 61:2

* 5:5 Maz. 37:11

* 5:6 Hawaa biletsay S'oossaw eeno giyaawantta woy lo"obaa woy tumobaa ootsiyaawantta guussaa.

† 5:10 Saluwaa kawutetsay unttunttussa: Guussay he asatuu saluwaa kawutetsaa laattanaw danddayiyaawantta gidiyaawaa bessee.

‡ 5:17 Muse higgiyaanne nabatuu tamaarissiyaawaa: Guussay Ayihudiyaa Geeshsha Mas'aafaa; hewenneekka Ec'a C'aak'uwaa.

§ 5:18 Ubbabaykka polettana gakkanaw: Guussay k'aalay tamaarissiyaa ubbay tumatetsaan k'onc'c'ana gakkanaw.

* 5:21 Kes. 20:13; Zar. 5:17

* 5:27 Kes. 20:14; Zar. 5:18

* 5:29 Mat. 18:9; Mar. 9:47

* 5:31 Zar. 24:1-4; Mat. 19:7; Mar. 10:4

* 5:32 Mat. 19:9; Mar. 10:11-12; Luk'. 16:18; 1 K'or. 7:10-11

* 5:33 Wog. 19:12; Pay. 30:2; Zar. 23:21

* 5:35 Isa. 66:1; Maz. 48:2

* 5:38 Kes. 21:24; Wog. 24:20; Zar. 19:21

* 5:43 Kes. 19:18

* 5:48 Kes. 19:2; Zar. 18:13

* 6:3-4 Ushechcha kushii ootseeddawaa haddirssa kushiikka eroppo, Guussay S'oossaappe attin, ooninne eroppo guussaa.

* 6:15 Mar. 11:25-26

* 6:19 Iya. 5:2-3

* 6:28 1 Kat. 10:4-7; 2 Od. 9:3-6

* 7:23 Maz. 6:8

* 8:2 Oolluu oyk'k'eedda asaa bollay boos's'ee. Hawe sakkiyaa Asay he wode de'uwaan asaana de'iyaa wogaa ubbaappe shaakettiide de'ee. K'aykka geeshsha gidenna geetettiide hara asaan s'eesettee.

* 8:4 Wog. 14:1-32

* 8:16-17 Isa. 53:4

* 9:34 10:25; 12:24; Mar. 3:22; Luk'. 11:15

* 9:35 Mat. 4:23; Mar. 1:39; Luk'. 4:44

* 9:36 Pay. 27:17; 1 Kat. 22:17; 2 Od. 18:16; Hiz. 34:5; Mar. 6:34

* 10:7 Luk'. 10:4-12

* 10:10 1 K'or. 9:14; 1 S'im. 5:18

* 10:15 Mat. 11:24; Dom. 19:24-28

* 10:17 Mar. 13:9-11; Luk'. 12:11-12; 21:12-15

* 10:33 2 S'im. 2:12

* 10:35 Mik. 7:6

* 11:5 Pas'iide geeyyiino giyaawaa loytsi akeekanaw 8:2 s'adenna de'iyaa biletsaan s'aafetteeddawaa be'ana danddayettee.

* 11:5 Isa. 35:5-6; 61:1

* 11:10 Mil. 3:1

* 11:14 Mil. 4:5; Mat. 17:10-13; Mar. 9:11-13

* 11:21 Isa. 23:1-18; Hiz. 26:1—28:26; Iyu. 3:4-8; Amo. 1:9-10; Zak. 9:2-4

* 11:23 Isa. 14:13-15; Dom. 19:24-28

* 11:29 Erm. 6:16

* 12:1 Zar. 23:25

* 12:3 1 Sam. 21:1-6

* 12:4 Wog. 24:9

* 12:5 Pay. 28:9-10

* 12:7 Mat. 9:13; Hos. 6:6

* 12:18 Isa. 42:1-4

* 12:20 A. Tinc'c'etteedda mak'k'aa mentsenna; hawaa guussay, maaduu baynnawanttoonne daaburanchchatoo Yesuusi keekanne garaa guussa. B. C'uwattiyaa muk'aaddaa k'unc'c'uutiyaakka I toyissenna guussay, Yesuusi daaburanchchatoo guzuma gidennaadan keeka guussaa.

* 12:42 1 Kat. 10:1-10; 2 Od. 9:1-12

† 12:47 Itti itti Geeshsha Mas'aafaa biletsaan ha payduu baawa.

* 13:14 Isa. 6:9-10

* 13:34-35 Maz. 78:2

* 14:4 Wog. 18:16; 20:21

* 15:4 Kes. 20:12; 21:17; Zar. 5:16; Wog. 20:9

* 15:9 Isa. 29:13

* 16:3 Itti itti Geeshsha Mas'aafaa beni biletsatuwaan Yesuusa k'aalatuu ha paydatuwaan baawa.

* 16:27 25:31; Maz. 62:12; Rom. 2:6

* 17:1 2 P'es'. 1:17-18

* 17:5 Dom. 22:2; Zar. 18:15; Maz. 2:7; Isa. 42:1; Mat. 3:17; 12:18; Mar. 1:11; Luk'. 3:22

* 17:10 Mil. 4:5

* 17:24 Kes. 30:13; 38:26

* 18:22 Dom. 4:24

* 19:4 Dom. 1:27; 5:2

* 19:5 Dom. 2:24

* 19:18 Kes. 20:13-16; Zar. 5:17-20

* 19:19 Kes. 20:12; Zar. 5:16; Wog. 19:18

* 20:8 Wog. 19:13; Zar. 24:15

* 21:3 Goday: Haratuwaa godaa guussaa.

* 21:4-5 Zak. 9:9

* 21:9 Maz. 118:25, 26

* 21:13 Isa. 56:7; Erm. 7:11

* 21:16 Maz. 8:2

* 21:33 Isa. 5:1-2

* 21:42 Maz. 118:22-23

* 22:24 Zar. 25:5

* 22:31-32 Kes. 3:6

* 22:37 Zar. 6:5

* 22:39 Wog. 19:18

* 22:44 Maz. 110:1

* 23:5 Mat. 6:1; Pay. 15:37-41; Zar. 6:8

* 23:22 Isa. 66:1; Mat. 5:34

* 23:35 Dom. 4:8; 2 Od. 24:20-21

* 23:38 Erm. 22:5

* 23:39 Maz. 118:26

* 24:9 Mat. 10:22

* 24:15 Dan. 9:27; 11:31; 12:11

* 24:21 Dan. 12:11; Sas'. 7:14

* 24:29 Isa. 13:10; 34:4; Hiz. 32:7; Iyu. 2:10, 31; 3:15; Sas'. 6:12-13

* 24:30 Dan. 7:13; Zak. 12:10-14; Sas'. 1:7

* 24:37 Dom. 6:5-8

* 24:39 Dom. 7:6-24

* 24:51 Aa k'ans's'ereetsiide: Guussay kessi kare olanawaa giyaawaa.

* 25:31 Mat. 16:27; 19:28

* 25:46 Dan. 12:2

* 26:2 Kes. 12:1-27

* 26:11 Zar. 15:11

* 26:15 Zak. 11:12

* 26:23 Maz. 41:9

* 26:28 Kes. 24:8; Erm. 31:31-34

* 26:31 Zak. 13:7

* 26:64 Dan. 7:13

* 26:66 Wog. 24:16

* 26:67 Isa. 50:6

* 27:10 Zak. 11:12-13

* 27:24 Zar. 21:6-9

* 27:34 Maz. 69:21

* 27:35 Maz. 22:18

* 27:39 Maz. 22:7; 109:25

* 27:40 Mat. 26:61; Yoh. 2:19

* 27:43 Zar. 22:8

* 27:46 Maz. 22:1

* 27:48 Maz. 69:21

* 27:51 Kes. 26:31-33

* 27:63 Mat. 16:21; 17:23; 20:19; Mar. 8:31; 9:31; 10:33-34; Luk'. 9:22; 18:31-33

* 28:16-17 Mat. 26:32; Mar. 14:28

* 28:19 Kit. 1:8

Mark'k'oossa Mishiraachchuwaa

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Mark'k'oossi S'aafeedda

Mishiraachchuwaa K'aalaa

Geluwaa

Mark'k'oossi s'aafeedda mishiraachchuu koyro doommiiddikka, «Hawe S'oossaa Na'aa Yesuusi Kiristtoosa mishiraachchuwaa k'aalaw doometsaa» yaagee. Ha mishiraachchuwaa k'aalaa giddon Yesuusi oosuwaa asanne maatay de'iyaa asaa gidiide shiik'eedda. Yesuusa maatay Aa timirttiyaan, s'alahiyaa c'itaa bolla aw de'iyaa wolk'k'aaninne asaa nagaraa atto giyaawaan be'etteedda. Yesuusi, «Taani Asaa Na'ay yeeddawe, asaa, nagaraa ayiletetsaappe la"a kessanaw ta de'uwaa aatsaade immanaassa» yaagiide I bare huup'ew haasayeedda.

Mark'k'oossi Yesuusa taarikiyaa suurenne wolk'k'aa kumeedda ogiyaan odeedda. I gaanaw koyyo k'ofaykka Yesuusa k'aalaanne timirttiyaa gidennaan I ootseedda maalalissiyaa oosatuwaa bollana. S'ammak'iyaa Yohaannisa taarikiyaa, Yesuusa s'ink'k'ataanne paac'iyaa k'antsaan erissi simmiide, Yesuusa timirttiyaanne patsuwaabaa aassiide odeedda. Wodiyaappe guyyiyaan Yesuusa kaalliyaawanttu Aa loytsi eri beeddawaa keena aanana ek'ettiyaawanttu Aa loytsi is's'eeddino. Wurssetsaa shemppatuu Yesuusa de'uwaan wurssetsaa saaminttaa giddon poletteedda oosatuwaa; hewanttukka Aa kak'k'etsaabaanne Aa dendduwaabaa odiyaawantta.

Mark'k'oossa mishiraachchuwaa wurssetsaan k'inifiyaa giddon de'iyaa 16:9-20 paydatuu Geeshsha K'aalaa itti itti biletsaa s'alalaan de'iyaawantta.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Mishiraachchuwaa doometsaa 1:1-13

Yesuusi oosuwaa Galiilaan doommeeddawaa 1:14—9:50

Yesuusi Yerusaalamen ootsowaa 10:1-52

Yerusaalameninne izi yuushshuwaan Yesuusa wurssetsaa saaminttaa 11:1—15:47

Godaa Yesuusa dendduwaa 16:1-8

Hayk'uwaappe denddeedda Godaa k'onc'c'etsaanne saluwaa buussaa 16:9-20

1

S'ammak'iyaa Yohaannisa Awaayuwaa

(Mat. 3:1-12; Luk'. 3:1-18; Yoh. 1:19-28)

1 S'oossaa Na'aa* Yesuusi Kiristtoosa wonggalaa mishiraachchuwaa doometsaa.

2 Nabiyaa Isiyaasi s'aafeedda Mas'aafan S'oossay,

«Be'a; ta kiittiyaawaa taani neeppe sintsaw yeddana.

I new ogiyaa kessanawaa.*

3 Itti bitanii biittaa bazzuwaan bare kooshshaa d'ok'k'u ootsiide,

‹Godaa ogiyaa giigissite.

I hamettana loossuwaakka,

aw suurissite› geeddawaadan»

haneedda.

4 S'ammak'iyaa Yohaannisi asaa s'ammak'iiddinne, «S'oossay hintte nagaraa atto gaana mala, hinttenttu nagaraappe simmiide s'ammak'ettite» yaagi k'aalaa odiidde biittaa bazzuwaan kesi wod'd'eedda. 5 Yihudaa gadiyaan de'iyaa Asay ubbaynne Yerusaalame katamaa Asay ubbay Yohaannisakko yeeddino. Barenttu nagaraakka paas'ina, Yohaannisi he asaa Yorddaanoosa Shaafaan s'ammak'eedda.

6 Yohaannisi gaaluwaa isikiyaappe dadetteedda mayuwaa mayyiide, bare s'eessan dafuwaa danc'c'eedda; k'ay booliyaanne wora eessaa meedda.* 7 Yohaannisi k'aalaa odiidde, «Taappe guyyenna daro minniyaawe yee; haray atto, Aa c'aammaakka gediyaappe kessa tookkanaw taani bessikke. 8 Taani hinttentta haatsaan s'ammak'ay; shin I hinttentta Geeshsha Ayyaanan s'ammak'anawaa» yaageedda.

Yesuusi S'ammak'etteeddawaanne Paac'etteeddawaa

(Mat. 3:13-17; 4:1-11; Luk'. 3:21-22; 4:1-13)

9 Yesuusi he wode Galiilaa gadiyaan de'iyaa Naazireete katamaappe yiina, Yohaannisi Yorddaanoosa Shaafaan Aa s'ammak'eedda. 10 Yesuusi haatsaappe kesosaanna saluu dooyettishiinanne Geeshsha Ayyaanay bare bolla harap'p'iyaadan wod'd'ishin be'eedda. 11 K'ay saluwaappe, «Taani siik'iyaa ta Na'ay neena; taana nebay nashechchee» yaagiyaa k'aalay sisetteedda.*

12 Ellekka Geeshsha Ayyaanay Asay bayinna mela sa'aa Aa yeddeedda. 13 Yesuusi Asay bayinna saan barena Sees'aanay paac'c'ishshin, oytamu gallassaa gatseedda; du'aannakka de'eedda; kiitanchchatuukka yiide, aw ootseeddino.

Yesuusi Moliyaa Oyk'k'iyaa Oyddu Asatuwaa S'eeseedda

(Mat. 4:12-22; Luk'. 4:14-15; 5:1-11)

14 Yohaannisi k'ashettowaappe guyyiyaan, Yesuusi S'oossaa kawutetsaa wonggalaa mishiraachchuwaa odiidde, Galiilaa gadiyaa biide, 15 «Wodii gakkeedda; S'oossaa kawutetsaykka matatteedda. Hinttenttu nagaraappe simmiide, wonggalaa mishiraachchuwaa ammanite» yaageedda.

16 Yesuusi Galiilaa Abbaa lank'k'iyaanna aad'd'iidde, moliyaa oyk'k'iyaawantta, Simoonanne Aa ishaa Inddiraasa, barenttu dabbaa abbaan yeggiyaawantta be'eedda. 17 Yaatiide unttuntta, «Taana kaallite; taani hinttentta moliyaa oyk'k'iyaawaadan asaa taakko ahiyaa ogiyaa tamaarissana» yaageedda. 18 Hewaappe guyyiyaan unttunttu ellekka barenttu dabbaa aggiide, Yesuusa kaalleeddino.

19 Yesuusi guutsaa sintsawukko biide, Zabddiyoosa naanaa laa"u ishatuwaa, Yaak'oobanne Yohaannisa wonggiriyaa giddon barenttu dabbaa giigissiyaawantta be'eedda. 20 I be'osankka unttuntta s'eesina, barenttu aawuwaa, Zabddiyoosa, Aa oosanchchatuwanna wonggiriyaa giddon aggiide, Yesuusa kaalliide beeddino.

Iita Ayyaanay Oyk'k'eedda Bitanii Pas'eedda

(Luk'. 4:31-37)

21 Unttunttu K'ifirinaahooma geetettiyaa katamaa yiide geleeddino; Yesuusi Sambbata gallassay gakko wode, Ayihuda woosa golle geliide, tamaarissuwaa doommi aggeedda. 22 Barew maatay de'iyaa asaadan, asaa I tamaarissiyaawaappe attin, higgiyaa tamaarissiyaawanttudan tamaarissenna diraw, Asay Aa timirttiyaan maalaletteedda.

23 He wode iita ayyaanay de'iyaa itti bitanii Ayihuda woosa golle gelosaannakka bare kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, 24 «Naazireetiyaa Yesuusaa, Neeni nuuppe ayaa koyyay? Nuuna d'ayissanaw yaad? Neeni oonentto eray; neeni S'oossaappe kiitetteedda geeshsha gidikkii!» yaageedda.

25 Yesuusi he iita ayaanaa, «Hayzza; bitaniyaappe kesa» yaagiide azazeedda.

26 Iita ayyaanay bitaniyaa buc'ereetsi, darii waasissiide, aappe kesi aggeedda. 27 Asay ubbay maalalettiide, «Hawe ayee? Ha bitanii bare maattaani haray atto, iita ayyaanatuwaakka azazeedda; unttunttukka k'ay aw azazettiino; hawe aybe ooratsa timirttee?» yaagiide, bare giddon ittuu ittuwaa oochcheedda.

28 Galiilaa gadiyaan de'iyaa heeray ubbay ellekka Yesuusa waariyaa siiseeddino.

Yesuusi Daro Hargganchchatuwaa Patseedda

(Mat. 8:14-17; Luk'. 4:38-41)

29 Yesuusi Ayihuda woosa golliyaappe kesosaan, Yaak'oobannanne Yohaannisanna ittippe Simoonanne Inddiraasa soy bi aggeedda. 30 Simoona bollotatta k'os'uwaa harggaade giseeddawunnibaa I yaa gakkosaannakka aw odi aggeeddino. 31 I izikko shiik'iide, izi kushiyaa oyk'k'iide, izo dentsi esseedda; k'os'uu izo aggina, iza unttunttoo ootsaaddu.

32 Harggeedda asaa ubbaanne iita ayyaanatuu oyk'k'eedda asaa ubbaa omarssi away wulleeddawaappe guyyiyaan, Asay aakko aheeddino. 33 Katamaan de'iyaa Asay ubbay he kariyaa shiik'eedda. 34 Yesuusi dumma dumma harggiyaan oyk'etteedda c'ora asaa patsiide, c'ora s'alahatuwaakka kesseedda. I Kiristtoosa gidiyaawaa iita ayyaanatuu ereedda diraw, unttuntta haasayissennaan diggeedda.

Yesuusi Galiilaan Tamaarisseedda

(Luk'. 4:42-44)

35 Yesuusi guura wonttumaatsaan denddiide, soyippe kesiide, Asay baynnasaa biide yaan S'oossaa woosseedda. 36 Simooninne aanana de'iyaawanttu Aa koyyiidde beeddino. 37 Unttunttu Aa demmiide, «Asay ubbay neena koyyee» yaageeddino.

38 Hewaappe guyye Yesuusi k'ay unttuntta, «Hewaa heeraan de'iyaa hara katamatuwaa boytte; taani hewaan k'aalaa odanaw bessee; ayaw gooppe, taani yeeddawe hewaassa» yaageedda. 39 Ayihuda woosa golletuwaan k'aalaa odiiddinne iita ayyaanatuwaa kesiide, Galiilaa gadiyaa ubbaa yuuyyeedda.

Yesuusi Oolluu Oyk'k'eedda Bitaniyaa Patseedda

(Mat. 8:1-4; Luk'. 5:12-17)

40 Oolluu oyk'k'eedda itti bitanii Yesuusakko yiide, Aa sintsan gulbbatiide, «Neeni koyyooppe, taana geeshsha patsanaw† danddayaa» yaagiide woosseedda.

41 Yesuusi aw k'aretteedda; bare kushiyaa yeddi, Aa bochchiide, «Taani koyyay; geeyya; pas'a!» yaageedda. 42 Ellekka oolluu bitaniyaa yeddi aggina, bitanii geeyyi pas'i aggeedda. 43 Yesuusi darii hank'k'ettiide, ellekka Aa kessi yeddeedda. 44 I bitaniyaa, «Neena era! Hawaa oossinne odoppa; shin baade ne bollaa k'eesaa bessa; k'ay neeni ha"i geeshsha gideeddawaa asaa erissanaw, Muse azazeedda yarshshuwaa yarshsha» yaageedda.

45 Shin bitanii biide, yewuwaa ubba saan asaa ubbaw oduwaanne laaletsaa doommeedda; hewaa diraw, Yesuusi k'onc'c'iyaa kesiide, katamaa gelanaw danddayibeenna; shin Asay bayinnasaa gas'aan de'eedda; k'ay Asay ubba saappe aakko yeeddino.

2

Yesuusi Bollay Sileedda Bitaniyaa Patseedda

(Mat. 9:1-8; Luk'. 5:17-26)

1 Amareeda gallassaappe guyyiyaan, «Yesuusi K'ifirinaahooma guyye simmiide, soyin de'ee» giyaa haasayay sisetteedda. 2 Gollii akkenaan is's'ina, haray atto, kariikka un"ana gakkanaw c'ora Asay shiik'eedda; hewanttoo Yesuusi k'aalaa odee. 3 Oyddu asatuu bollay sileedda itti bitaniyaa tookkiide, aakko aheeddino. 4 Asay c'oreedda diraw, bitaniyaa Yesuusakko afanaw unttunttoo danddayettennan is's'ina, Yesuusi de'iyaa baggana golliyaa k'aariide, kaaraa lukkeeddino; he lukkeeddasaanna bitaniyaa I giseedda shanchchamaanna duge wotseeddino. 5 Yesuusi unttunttu ammanuwaa be'iide, he bollay sileedda bitaniyaa, «Ta na'aw, ne nagaray atto geetetteedda» yaageedda.

6 Higgiyaa tamaarissiyaawanttuppe hewaan utteedda ittuu ittuu barenttu wozanaan, 7 «Laa ha bitanii hawaa mala iitabaa S'oossaa bolla ayaw haasayii? S'oossaa s'alalaappe attin, haray oonee nagaraa atto gaanaw danddayiyaawe?» yaagiide k'oppeeddino.

8 Unttunttu barenttu wozanaan hewaadan k'oppowaa Yesuusi ellekka bare ayyaanan eriide, unttuntta «Hinttenttu hintte wozanaan ayaw hewaadan k'oppiitee? 9 Bollay sileedda bitaniyaa, ‹Ne nagaray atto geetetteedda› giyaawe mateeyee? Woy, ‹Dendda ek'k'aade ne shanchchamaa tookkaade hametta› giyaawe matee? 10 Shin taani, Asaa Na'aw, sa'aa bollan nagaraa atto gaanaw maatay de'iyaawaa taani hinttentta erissana» yaagiide he bollay sileedda bitaniyaa, 11 «Neena gay; dendda ek'k'a; yaataade ne shanchchamaa tookkaade ne soy ba» yaageedda.

12 Bitanii ellekka denddi ek'k'iide, bare shanchchamaa tookkiide, Asay ubbay s'eellishshin biina Asay ubbay maalalettiide, «Nuuni hawaa malabaa ubbakka be'i erokko» yaagiide S'oossaa galateeddino.

Yesuusi Leewiyaa S'eeseedda

(Mat. 9:9-13; Luk'. 5:27-32)

13 Yesuusi gujjikka Galiilaa Abbaa doonaa beedda; Asay ubbay aakko yeeddawantta tamaarisseedda. 14 Hewaanna aad'd'iidde, Ilppiyoosa na'aa Leewiyaa, giyaawe k'aras'aa k'ans's'iyaa saan utteeddawaa demmiide, «Taana kaala» yaageedda. Hewaappe guyye Leewii denddi ek'k'iide, Aa kaalleedda.

15 Yesuusi k'umaa maanaw Leewiyaa soyin utteedda wode, k'aras'aa akkiyaa c'ora asaynne nagaranchchatuu aanananne Aa kaalliyaawanttunna ittippe utteeddino. Aa kaalliyaawanttu giddon hewanttu mala asatuu dareeddino. 16 Higgiyaa tamaarissiyaa itti itti Parisaawatuu Yesuusi nagaranchchatuwaannanne k'aras'aa akkiyaawanttunna k'umaa miishshin be'iide, «I ayaw nagaranchchatuwaannanne k'aras'aa akkiyaawanttunna k'umaa mii?» yaagiide, Aa kaalliyaawantta oochcheeddino.

17 Yesuusi unttunttu giyaawaa sisiide, «Hargganchchatuwaappe attin, pas'a asaw aakimii koshshenna; taani nagaranchchatuwaa s'eesanaw yeeddawaappe attin, s'illatuwaa s'eesanaw yabeykke» yaagiide unttunttoo zaareedda.

S'oomaabaa Eranaw Shiik'eedda Ooshaa

(Mat. 9:14-17; Luk'. 5:33-39)

18 S'ammak'k'iyaa Yohaannisa kaalliyaawanttunne Parisaawatuu s'oomiino; amareeda asatuu Yesuusakko yiide, «Yohaannisa kaalliyaawanttunne Parisaawatuwaa kaalliyaawanttu s'oomiino; shin neena kaalliyaawanttu ayaw s'oomikkinoo?» yaageeddino.

19 Yesuusi unttuntta «Bullachchaa yeedda asatuu machchatto akkiyaawe barenttuna de'ishshin, s'oomanaw danddayiinoo? Machchatto akkiyaawe unttunttunna de'ishshin, s'oomanaw danddaykkino. 20 Shin machchatto akkiyaawaa unttunttu matappe afana wodii yaanawaa; unttunttu he wode s'oomanawantta.

21 «Ec'a mayuwaa bolla ooratsa d'efiyaa wotsi sikkiyaa Asay baawa; ec'aa wotsi sikkooppe, ooratsa d'efii ec'a mayuwaa peed'ereetsee; peed'etsaykka koyrowaappe darana. 22 K'ay ho"o woyniyaa eessaa ec'a ogoruwaan naa"iyaa Asay baawa; shin naa"ooppe, he woyniyaa eessay ogoruwaa daakkee; barewukka woofettee; ogoruukka bayee; shin ho"o woyniyaa eessaa ooratsa ogoruwaan naa'ettee» yaageedda.

Sambbataabaa Eranaw Shiik'eedda Ooshaa

(Mat. 12:1-8; Luk'. 6:1-5)

23 Yesuusi itti Sambbata gallassi tisha banggaa giddonna aad'd'ishshin, Aa kaalliyaawanttunna aanana biidde, banggaa tishaappe duusaa doommeeddino.* 24 Parisaawatuu Yesuusa, «Be'a; neena kaalliyaawanttu Sambbata gallassi higge gidennabaa ayaw ootsiinoo?» yaageeddino.

25 Yesuusi unttuntta, «Daawite koshattiide, miyaabaa koyyeedda wode, barenanna de'iyaawanttunna ootseeddawaa ubbakka nabbabi beykkitee?* 26 Abiyaataari k'eesatoo ubbatoo kaappo gideedda wode, Daawite S'oossaa golliyaa geliide, k'eesatuwaa s'alalay maanaappe attin, ooninne maanaw higge gidennawaa Godaa sintsan wotseedda k'umaa miide, barenanna de'iyaawanttookka immeedda» yaageedda.*

27 K'aykka Yesuusi unttuntta, «Sambbatay asaw med'etteeddawaappe attin, Asay Sambbataw med'ettibeenna. 28 Hewaa diraw, taani, Asaa Na'ay, haray atto, Sambbatawukka Godaa» yaageedda.

3

Kushii Sileedda Bitaniyaa

(Mat. 12:9-14; Luk'. 6:6-11)

1 Yesuusi Ayihuda woosa golliyaa shirettikka geleedda; hewaan kushii sileedda itti bitanii de'ee. 2 Itti itti Asay Yesuusa mootanaw koyyiide, kushii sileedda bitaniyaa Sambbataan I patsooppe be'anaw naagee. 3 Yesuusi he kushii sileedda bitaniyaa, «Dendda ek'k'aade sintsaw haaya» yaageedda. 4 Hewaappe guyyiyaan asaa, «Sambbataan lo"obaa ootsiyaawe wogeeyye iitabaa ootsiyaawe wogee? Asaa shemppuwaa ashshiyaawe wogeeyye wod'iyaawe wogee?» yaagiide oochcheedda.

Shin Asay c'o"u geedda. 5 Yesuusi hank'k'ettiide, unttuntta yuushshi aatsi s'eelliide, unttunttu odina sisennawantta gidiyaa diraw, unttunttoo darii kayyotteedda; he bitaniyaa, «Ne kushiyaa piddi ootsa» yaageedda; bitanii piddi ootsina, Aa kushii pas'i aggeedda. 6 Parisaawatuu Ayihuda woosa golliyaappe kare kesiide, Yesuusa wooti wod'anentto Heroodisanna de'iyaawanttunna mak'k'eteeddino.

Asay Abbaa Lank'k'iyaan Yesuusakko Shiik'eeddino

7 Yesuusi barena kaalliyaawanttunna Galiilaa Abbaa beedda; Galiilaappe c'ora Asay Aa kaalleedda. 8 K'aykka c'ora Asay Yihudaappe, Yerusaalameppe, Eedomiyaasappe, Yorddaanoosa Shaafaappe hefintsa baggappe, S'iiroosa katamaappenne Sidoonaa katamaappe Yesuusi ootseeddawaa sisiide, aakko yeedda. 9 Yesuusi c'ora Asay barena sugi un"etsenna mala, barena kaalliyaawantta wonggiriyaa barew gam"etsana mala azazeedda. 10 Daro asaa I patseedda diraw, harggiyaa Asay ubbay Aa bochchanaw sugerettee. 11 Iita ayyaanay de'iyaa asatuukka Aa be'eedda wode ubbaan Aa sintsan guufanniide, barenttu k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, «Neeni S'oossaa Na'aa gidikkii!» yaageeddino.

12 Yesuusi he iita ayyaanatuu barebaa asaw odiide, barena k'onc'c'iyaa kessenna mala, unttuntta minisiide azazeedda.

Yesuusi Bare Kiittiyaawantta Dooreedda

(Mat. 10:1-4; Luk'. 6:12-16)

13 Yesuusi deriyaa bolla kesiide, bare koyyeedda asatuwaa barekko s'eeseedda; hewaappe guyye aakko beeddino. 14-15 Unttunttu barenanna de'ana malanne k'aalaa odanaw unttuntta kiittana mala, iita ayyaanatuwaa asaappe kessanaw unttunttoo maatay de'ana mala, tammanne laa"u asatuwaa dooreedda.

16 I dooreedda tammanne laa"atuu hawantta: P'es'iroosa yaagiide suntseedda Simoona, 17 Bo'aanerggeessa yaagiide suntseedda Zabddiyoosa naanaa Yaak'oobanne Yaak'ooba ishaa Yohaannisa. «Bo'aanerggeessa» giyaawe «Wolk'k'aama asatuwaa» giyaawaa. 18 Inddiraasanne Pilip'p'oosa, Barttalamoosanne Maatoossa, Toomaasanne Ilppiyoosa na'aa Yaak'ooba, Taadoosanne bare biittaw seelettiyaa Simoona, 19 Yesuusa aatsi immeedda Yihudaa Ask'k'oroota.*

Yesuusanne Bi'eel-Zebuula

(Mat. 12:22-32; Luk'. 11:14-23; 12:10)

20 Yesuusi soy beedda; laa'entsuwaakka k'ay c'ora Asay shiik'ina, inne Aa kaalliyaawanttunna haray atto, k'umaa maanawukka danddaybbeykkino; 21 asay Aa, «Gooyee» giyaa diraw, Aa dabbattuu hewaa sisiide, Aa akkanaw beeddino.

22 Higgiyaa tamaarissiyaa itti itti asatuu Yerusaalameppe yiide, «Yesuusa bolla Bi'eel-Zebuuli de'ee» yaageeddino; k'ay, «S'alahatuwaa kaappuu barew wolk'k'aa immina, iita ayyaanatuwaa kessee» yaagiide haasayeeddino.*

23 Yesuusi asaa barekko s'eesiide, leemisuwaa odiidde, «Sees'aanay Sees'aanaa wooti kessanaw danddayi? 24 Itti kawutetsay bare giddon shaakettooppe, he kawutetsay ek'k'anaw danddayenna; 25 k'ay itti golle asaykka bare giddon shaakettooppe, he golle asaykka ek'k'anaw danddayenna. 26 Sees'aanay barenanna walak'ettiide shaakettooppe, bayanaappe attin, de'ana danddayenna.

27 «Shin wolk'k'aama asaa golle geliide kasetiide Aa k'achchennaan de'iidde, Aa miishshaa bonk'k'anaw danddayiyaa Asay baawa; k'achcheeddawaappe guyyiyaan, Aa golliyaa bonk'k'anaw danddayee.

28 «Taani hinttenttoo tumuwaa gay; S'oossay asaa naanaw nagaraa ubbaanne unttunttu boriyaa boriyaa* ubbaa atto gaana; 29 shin Geeshsha Ayaanaa bolla iita boriyaa haasayiyaa oossinne med'inaw nagaraa gidanaappe attin, S'oossay ubbakka atto geena» yaageedda.* 30 Yesuusi hewaa geeddawe, itti itti asatuu, «Yesuusa bolla iita ayyaanay de'ee» yaageedda diraassa.

Yesuusa Daayonne Ishatuwaa

(Mat. 12:46-50; Luk'. 8:19-21)

31 Yesuusa daayanne Aa ishatuu yiide, karen ek'k'i aakko asaa kiittiide, Aa s'eesisseeddino. 32 C'ora Asay Aa matan utteeddino; he kiitetteeddawe Aa, «Be'a; ne daayanne ne ishatuu karen ek'k'iide, neenanna gakettanaw koyyiino» yaageedda.

33 Yesuusi zaariide, «Ta daaya oonee? K'ay ta ishatuu oonee?» yaageedda. 34 Bare matan utteedda asaa yuushshi aatsi s'eelliide, «Be'ite; ta daayanne ta ishatuu hawanttushi. 35 S'oossay koyyiyaawaa ootsiyaa ubbay ta ishaa, ta michchatonne ta daayo» yaageedda.

4

Zeretsaa Zeriyaawaa Leemisuwaa

(Mat. 13:1-9; Luk'. 8:4-8)

1 Yesuusi shirettikka Galiilaa Abbaa mataan tamaarissuwaa doommeedda; c'ora Asay bare miyyiyaan yuuyyi aad'd'iide shiik'i uttina, abbaan de'iyaa wonggiriyaa giddo geliide, aan utteeddino; k'ay he Asay ubbay abbaa miyyiyaan de'ee.* 2 I unttuntta darobaa leemisuwaan tamaarissiidde,

3 «Sisite; itti bitanii zeretsaa zeranaw keseedda. 4 I zerishshin, itti itti zeretsay ogiyaa doonaan wod'd'eedda; hewaa kafuu yiide meedda. 5 Itti itti zeretsay anc'c'o biittaa bolla wod'd'eedda; daro biittay baynna diraw, he zeretsay ellekka mokkeedda. 6 Away keseedda wode shulleedda; adussa s'ap'uwaa yeddibeenna diraw, meli aggeedda. 7 Itti itti zeretsay aguntsaa giddon wod'd'eedda; hewaan mokkeeddawaa aguntsay dic'c'iide c'uullina, ayfenaan atteedda. 8 Itti itti zeretsay tu'e biittaan zerettiide mokkeedda; dic'c'iide ittuu hattamuwaa, ittuu usuppun tammuwaa ayfina, ittuu s'eetuwaa ayfeedda.» 9 K'aykka Yesuusi, «Sisanaw haytsay de'iyaa uray siso» yaageedda.

Yesuusi Leemisuwaan Odeedda Gaasuwaa

(Mat. 13:10-17; Luk'. 8:9-10)

10 Tammanne laa"u Yesuusa kaalliyaawanttunne I odeeddawaa siseedda hara asatuu I barekka de'ishshin aakko shiik'iide, he leemisuwaa biletsaa Aa oochcheeddino. 11-12 Yesuusi unttunttoo, «Hinttenttoo S'oossaa kawutetsaa s'uuraa yewuwaa eray imetteedda; shin haratuu kawutetsaappe karenna de'iyaawanttu, s'eelaa s'eelliidde be'enna mala, k'ay sissaa sisiiddikka akeekena mala, unttunttu shirettiide S'oossaakko simmina, I unttunttu nagaraa atto geena mala, unttunttoo ubbabay leemisuwaan odettee» yaageedda.*

Zeriyaawaa Leemisuwaa Biletsaa

(Mat. 13:18-23; Luk'. 8:11-15)

13 Yesuusi unttuntta, «Ha leemisuwaa erikkitee? Yaatina, leemisuwaa ubbaa wooti eranitee? 14 Zeriyaawe S'oossaa k'aalaa zeree. 15 K'aalay zerettiyaa ogiyaa doonaan de'iyaawanttu hawantta; unttunttu k'aalaa sisiyaa wode, Sees'aanay ellekka yiide, unttunttu wozanaan zeretteedda k'aalaa afi diggeedda. 16 Hawaadankka k'ay anc'c'otiyaa biittaan zeretteeddawanttu hawantta; unttunttu k'aalaa sisiide, ellekka nashechchaan akkiino. 17 Unttunttu ha"iw de'iinoppe attin, unttunttoo mino s'ap'uu baawa; guyyeppe k'aalaa gaasuwaan waayyii woy yederssuu yiyaa wode, unttunttu ellekka d'ubetti aggiino. 18 K'ay aguntsaa giddon zeretteeddawanttu hawantta; unttunttu k'aalaa sisiyaawantta. 19 Shin ha sa'aa de'oo hirggiyaawe duretetsaa dosiyaawenne harabaa amottiyaawe unttunttu wozanaan geliide, k'aalaa c'uullina ayfenaan atti aggeedda. 20 Shin tu'e biittaan zeretteeddawanttu k'aalaa sisiide akkiyaawantta; ittuu hattamuwaa, ittuu usuppun tammuwaa ayfina, ittuu s'eetuwaa ayfeedda» yaageedda.

S'omppiyaa Leemisuwaa

(Luk'. 8:16-18)

21 Yesuusi gujjiide, «S'omppiyaa ahiide, gillaappe woy arssaappe garssanna wotsiyaa Asay de'ii? D'ok'k'asaan wotsennee? 22 Ayaw gooppe, k'oseeddabay ubbay k'onc'c'iyaa kesanawaa; k'ay geeman wotseeddabay ubbay beettenaan attena. 23 Sisanaw haytsay de'iyaa uray de'ooppe siso» yaageedda.

24 K'aykka unttuntta, «Hinttenttu sisiyaawaa akeekiide sisite; S'oossay hintte makkeedda k'un"aan hinttenttoo makkanawaa. I hinttenttoo darissiide immana; 25 de'iyaa uraw gujji immana; baynnawaappe haray atto, aw de'iyaa he guutsattokka akki diggana» yaageedda.

Dic'c'iyaa Zeretsaa Leemisuwaa

26 Yesuusi k'aykka, «S'oossaa kawutetsay gaden katsaa zeriyaa asaa mala. 27 He bitanii k'amma gem"ishee; guura denddee; I bare huup'ew waanintto erennaan, he zeretsay mokkeenne dic'c'ee. 28 Biittay katsaa barekka mokkeenne ayfee; koyro c'arshshay c'aaree; guyyeppe ayfanaw kuukumee; k'ay wurssetsaan kumentsaa ayfiyaa ayfee. 29 Shin katsay gakkiyaa wode, katsaa shiishshiyaa wodii gakkeedda diraw, bitanii ellekka baac'aan c'akuwaa geli aggeedda» yaageedda.*

Sannaafic'iyaa Zeretsaa Leemisuwaa

(Mat. 13:31-34; Luk'. 13:18-19)

30 Yesuusi, «Nuuni S'oossaa kawutetsaa ayaa malatee gaanee? Woy ayaanna leemisanee? 31 S'oossaa kawutetsay sannaafic'iyaa ayfatto malatee. He ayfatta zeriyaa wode, sa'aan de'iyaa mitsaa ayfiiyaa ubbaappekka guus's'aw; 32 henno zerina mokkaade hara atakilttiyaa ubbaappe daraw; daro daashshaa daashaw. Kafuu izi k'ankkaa kuwaan golliyaa kees's'ana danddayee» yaageedda.

33 Yesuusi hawaa mala daro leemisuwaan Asay sisanaw danddayiyaawaa keenaa, bare k'aalaa odeedda. 34 Asaw leemisuu baynnaan odenna; shin Yesuusi barena kaalliyaawanttu s'alalaanna de'iyaa wode, unttunttoo ubbabaa billiide odee.

Yesuusi Beetaa C'o"u Ootseedda

(Mat. 8:23-27; Luk'. 8:22-25)

35 He gallassi sa'ay omarssina, Yesuusi barena kaalliyaawantta «Abbaappe hefintsa pinnoytte» yaageedda. 36 Aa kaalliyaawanttu asaa aggiide, Yesuusi kase geli utteedda wonggiriyaan geliide, Yesuusa barenttuna afeeddino; hara wonggiratuukka hewaan de'iino. 37 Wolk'k'aama gotuu denddina, beetay wonggiriyaa shoc'ina, haatsay kumana gakkanaw wonggiriyaa giddo geleedda. 38 He wode Yesuusi wonggiriyaan guyye baggana borkkotsaa borkkotiide gem"isheedda. Yesuusa kaalliyaawanttu Aa dentsiide, «Tamaarissiyaawoo, nuuni d'ayiyaa wode c'o"u gaade s'eellay?» yaageeddino.

39 I beegottiide gotuwaa, «C'o"u ga» giide, abbaakka, «Woppu ga» geedda; gotuukka c'o"u giina, ubbabaykka woppu geedda. 40 Yesuusi barena kaalliyaawantta «Ayaw hawaadan yayyiitee? Hinttenttu waan ammanikkitee?» yaageedda.

41 Unttunttu daro yayyiide barenttu giddon, «Hawe laa haray atto, gotuunne abbay azazettiyaawe oonee?» yaageeddino.

5

Yesuusi Iita Ayyaanay Oyk'k'eedda
Bitaniyaa Patseedda

(Mat. 8:28-34; Luk'. 8:26-39)

1 Yesuusinne Aa kaalliyaawanttu abbaappe hefintsaw pinniide, Gerggesenoona geetettiyaa gadiyaa gakkeeddino. 2 Asaa moogiyaa duufuu de'iyaasaappe iita ayyaanay de'iyaa itti bitanii kesiide, Yesuusi wonggiriyaappe keseedda wode, Yesuusanna gaketteedda. 3 Bitanii he duufuu de'iyaa saan ak'i peeshiide, yaan de'ee; Aa ooninne haray atto, santsalataan k'achchanawukka danddaybbeenna. 4 Ayaw gooppe, I daro wode uk'k'unaaninne santsalataan k'ashettiide de'ee; shin santsalataa duseretseedda; uk'k'unnaakka mentsereetseedda; Aa s'oonanaw danddayeeddawe ooninne baawa. 5 I ubbaa wode gallassinne k'amma, he duufuu de'iyaasaaninne deriyaa bolla waassee; bare bollaakka shuchchaan gaaree.

6 Yesuusa haakuwaan be'eedda wode, aakko wos's'i yiide aw goyinneedda. 7 He bitanii bare kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, «Ubbaappe Bolla S'oossaa Na'aw, Yesuusaa, neenanne taana ayee gatsii? Taana murenna mala, taani neena S'oossaa suntsan woossay» yaageedda. 8 I hewaa ayaw geeddee gooppe, Yesuusi Aa, «Laa ha iita ayyaanaw, ha bitaniyaappe kesa» yaageeddawaassa.

9 Yesuusi Aa, «Ne suntsay oonee?» yaagiide oochcheedda.

I, «Nuuni c'ora gidiyaa diraw, ta suntsay Leegiyoona» yaageedda. 10 Iita ayyaanatuwaa he gadiyaappe kessi yeddenna mala, Yesuusa minisiide woosseedda.

11 He deriyaa bollan c'ora guduntsaa wudii heemettee; 12 iita ayyaanatuu Yesuusa, «Nuuna hini guduntsaa wudiyaakko yeddaarikkii; unttunttun biide gelana» yaagiide woossina, 13 Yesuusi, «Biite» yaageedda. Iita ayyaanatuu bitaniyaappe kesiide, guduntsatuwaan geleeddino; laa"u sha"a gidiyaa guduntsaa wudii kakaa huup'iyaanna kajjottiidde, abbaan geliide, mitetti aggeedda.

14 Guduntsaa wudiyaa heemmiyaawanttu bak'atiide, haneeddawaa katamaaninne katamaappe gas'aa gadiyaan odeeddino; hewaa be'anaw Asay yeedda. 15 Asay Yesuusakko yiide, c'ora iita ayyaanatuu beni oyk'k'eedda bitanii bare wozanay simmina, mayuwaa mayyiide, hewaan utteeddawaa be'iide, ubbay yayyeedda. 16 Hewaa be'eedda asatuu iita ayyaanatuu oyk'k'eedda bitanii haneeddawaanne k'ay guduntsaa wudiyaabaa he asaw odeeddino. 17 Hewaa diraw, Asay barenttu gadiyaappe Yesuusi baana mala, woosaa doommeedda.

18 Yesuusi wonggiriyaan gelishshin, iita ayyaanatuu oyk'k'eedda bitanii Yesuusanna de'ana mala, Yesuusa woosseedda. 19 Shin Yesuusi is's'iide Aa, «Ne soy simmaade, Goday new ay mala wolk'k'aamabaa ootseeddenttonne k'ay I new ay mala keekentto ne soy asaw oda» yaageedda. 20 Bitanii biide, Tammu Katamaa* giyaa saan yuuyyiide, Yesuusi barew ay mala wolk'k'aamabaa ootseeddentto, oduwaa doommeedda; I odeeddawaa siseedda Asay ubbay maalaletteedda.

Yaa'iroosa Naattonne Yesuusa Mayuwaa Bochcheedda Mishiratto

(Mat. 9:18-26; Luk'. 8:40-56)

21 Yesuusi simmiide, wonggiriyaan geliide, abbaa pinneeddawaappe guyyiyaan, c'ora Asay abbaa mataan Aakko yuuyyi aad'd'iide shiik'eeddino. 22 Yaa'iroosa giyaawe, Ayihuda woosa golliyaa kaappatuwaappe ittuu, Yesuusa be'eedda wode aakko yi Aa gediyaan kunddiide, 23 «Ta naatta harggaade hayk'k'anaw; iza pas'iide lo"o de'ana mala, yaade ne kushiyaa izi bolla wotsaarikkii» yaagiide Yesuusa minisiide woosseedda.

24 Yesuusi Yaa'iroosanna beedda; I biishshin c'ora Asay Aa kaalliidde metootseeddino.

25 Tammanne laa"u laytsaa ubbaa izi bollaappe suutsay goggiyaa itti mishiratta de'aw. 26 C'ora aakimatuu izo aakimishshinkka, iza pas'a kaa'ettaaddu; bare miishshaa ubbaa wurssinakka iziw haa iiteeddawaappe attin, ayinne izo maaddibeenna. 27 He mishiratta Yesuusabaa sisaade, asaa giddonna Yesuusappe guyyenna yaade, Aa mayuwaa bochchaaddu. 28 Ayaw gooppe iza, «Taani haray atto, Aa mayuwaa bochchooppekka pas'ana» yaagaade k'oppaaddu.

29 Iippe goggiyaa suutsay ellekka ek'k'i aggeedda; iza bare waayiyaappe pas'eeddawaa bare bollaan eraa aggaaddu. 30 Yesuusi bareppe wolk'k'ay kesseeddawaa bare huup'ew eriide, ellekka c'ora asaa giddon guyye simmiide, «Ta mayuwaa bochcheeddawe oonee?» yaageedda.

31 Yesuusa kaalliyaawanttu Aa, «Asay neena sugiyaa wode be'aadde, ‹Taana oonee bochcheeddawe?› yaagay?» geeddino.

32 Yesuusi hewaa oonee ootseeddenttonne be'anaw yuushshi aatsiide s'eelleedda; 33 shin mishiratta barew haneeddawaa eraade, yashshaa kokkoraadde yaade Yesuusa sintsan guufannaaddu; k'ay tumatetsaan haneeddawaa ubbaa aw odaaddu. 34 Yesuusi izo, «Ta naattee, neena ne ammanuu patseedda; saruwaan ba; ne waayiyaappenne pas'a» yaageedda.

35 Yesuusi biro hewaa giishshin, Ayihuda woosa golliyaa kaappuwaa soyippe kiitetteedda asatuu yiide, «Ne naatta hayk'k'adiggaaddu; simmi tamaarissiyaawaa ayaw daaburssay?» yaageeddino.

36 Shin Yesuusi unttunttu giyaawaa sisiide, Ayihuda woosa golliyaa kaappuwaa, «Ammano s'alalaa ammanappe attin, yayyoppa» yaageedda. 37 Yesuusi P'es'iroosappe, Yaak'oobappenne Yaak'ooba ishaa Yohaannisappe haray ooninne barena kaallenna mala diggeedda. 38 Unttunttu Ayihuda woosa golliyaa kaappuwaa soy gakkeedda wode, Yesuusi Asay loytsi yeekkiyaawaanne zilaaliyaawaa be'eedda. 39 Geliide asaa, «Ayaw loytsi yeekkiitee? Naatta gem"ishshaadduppe attin, hayk'k'abeykku» yaageedda.

40 Hewaappe guyye Asay Aa bolla miic'c'eedda; shin asaa ubbaa kare kessiide, naatti aawuwaanne aatto hewaan barenanna de'iyaa Aa kaalliyaawanttanne akkiide, naatta de'iyaasaa geleedda. 41 Yesuusi naatti kushiyaa oyk'k'iide, «S'aalitaa, k'uumii»† yaageedda; hewaa biletsay, «Guutsa naattee, taani neena dendda gay» giyaawaa.

42 Naatta ellekka dendda ek'k'aade hamettaaddu; iza tammanne laa"u laytsaa naatto; hewe haniyaawaan Asay daro maalaletteedda. 43 Yesuusi hewaa unttunttu oossinne odenna mala, unttuntta minisi azaziide, «Iziw miyaabaa immite» yaageedda.

6

Yesuusa Naazireeten Akkenaan Is's'eeddino

(Mat. 13:53-58; Luk'. 4:16-30)

1 Yesuusi hewaappe kesiide, bare gadiyaa Naazireete katamaa beedda; Aa kaalliyaawanttukka Aa kaalliide beeddino. 2 Sambbataa gallassi Ayihuda woosa golliyaan tamaarissuwaa doommeedda; I tamaarissiyaawaa siseedda c'ora Asay maalalettiide, «Hawe ha ubbabaa hak'appe demmeeddee? Ha aw imetteedda aad'd'o eratetsay ayee? S'oossay ootsiyaa malaataa I wooti ootsii? 3 Hawe anaas'iyaa* gidennee? Mayraami na'aa, Yaak'ooba ishaa, Yoosa ishaa, Yihudaa ishaa, Simoona ishaa gidennee? Aa michchatuu nuunanna hawaan de'iyaawantta gidikkinoo?» yaagiide, I giyaawaa akkenaan is's'eeddino.

4 Yesuusi he asaw, «Nabii bare gadiyaan, bare dabbatuwaaninne barenttu soy asaan bonchchettennawaappe attin, ubba saan bonchchetee» yaageedda. 5 I hewaan bare kushiyaa amareeda asatuwaa bolla wotsiide, unttuntta patseeddawaappe attin, c'ora malaataa ootsanaw ayinne danddaybbeenna. 6 Asay ammanibeenna diraw maalaletteedda.

Yesuusi Tammanne Laa"u Barena Kaalliyaawanttu Tamaarissanaadan Kiitteedda

(Mat. 10:5-15; Luk'. 9:1-6)

Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi hewaa heeraan de'iyaa k'eeri katamatuwaan yuuyyi yuuyyiide, asaa tamaarisseedda. 7 Yesuusi tammanne laa"u barena kaalliyaawantta barekko s'eesiide, laa"uwaa laa"uwaa kiitteedda; k'ay unttunttoo iita ayyaanatuwaa kessiyaa maataa immeedda. 8 Unttuntta, «Ogiyaa s'am"aappe attin, k'umaa, k'arc'c'iitiyaa, hinttew miishshaa ayaanneekka oyk'k'oppite. 9 Hinttenttu gediyaan c'aammaakka wotsite; shin laa"u mayuwaa mayyoppite» yaageedda. 10 K'aykka unttuntta, «Hinttentta Asay hak'an mokkooppenne, hewaappe kesana gakkanaw, he golliyaan utti aggite. 11 Hinttentta Asay mokkennasaa woy hintte odiyaabaa sisennasaa hak'a gidooppekka, he gadiyaan de'iyaa asaw hewe markka gidana mala, hewaappe kesiidde, hintte gediyaappe baanaa shoc'ite»† yaageedda.

12 Tammanne laa"u Aa kaalliyaawanttu biide, Asay barenttu nagaraappe simmanaadan, k'aalaa odeeddino. 13 Unttunttu asaappe daro iita ayyaanatuwaa kessiide, harggiyaa asaa c'ora zayitiyaa okkiide patseeddino.*

S'ammak'iyaa Yohaannisa Hayk'uwaa

(Mat. 14:1-12; Luk'. 9:7-9)

14 Asay Yesuusa suntsaa dentsiyaa diraw, Kaatiyaa Heroodise hewaa ubbaa siseedda; itti itti asay, «S'ammak'iyaa Yohaannisi hayk'uwaappe denddeedda; hewoo aw wolk'k'aama malaataa ootsiyaa wolk'k'ay de'ee» yaageedda.

15 Shin haranttu Aa, «Hawe Eelaasa» yaageeddino.

Haranttu k'ay, «Hawe beni wode nabatuwaa malatiyaa nabiyaa» yaageeddino.

16 Shin Heroodise hewaa siseedda wode, «Hewe taani k'ood'iyaa muuc'isseedda s'ammak'iyaa Yohaannisa. I hayk'uwaappe pas'eedda» yaageedda.

17 Ayaw gooppe, Heroodise bare ishaa Pilip'p'oosa machchatto Heroodiyaado akki wotseedda; Heroodise izi diraw, bare huup'ew asaa kiittiide, Yohaannisa oytsiide, k'ashissi wotseedda. 18 Ayaw gooppe, Yohaannisi Heroodisa, «Neeni ne ishaa machchatto akkanaw bessena» yaagi wotseedda.

19 Heroodiyaada Yohaannisaw uluwaan morkkiyaa oyk'k'aade Aa wod'isanaw koyaaddu; shin danddayabeykku. 20 Yohaannisi s'illo asanne geeshsha asaa gideeddawaa Heroodise ereedda diraw, aw yayyiide, loytsi naagi wotseedda; Yohaannisi giyaawaa sisiide, bare wozanaan darssi metootiiddekka aabaa nashechchaan siseedda.

21 Heroodise bare yeletteedda gallassi, gadiyaa ayissiyaawanttoo, shaalak'atoonne Galiilaan de'iyaa wolk'k'aama asaw shoobiyaa giigisseedda wode, wurssetsaan Heroodiyaada injje gallassaa demmaaddu. 22 Heroodiyaadi naatta imatsaa mokkiyaasaa gela duraadde, Heroodisanne Aa imatsatuwaa nashechchaaddu; Hewaappe guyye kaatii naattiw, «Neena lo"eeddawaa ayaa gidooppenne taana oochcha; taani new immana» yaageedda. 23 K'ay iziw darii c'aak'k'iide, «Neeni oochcheeddawaa ayaa gidooppekka, taani new immana; haray atto, ta kawutetsaappe bagga gidooppekka, taani new immana» yaageedda.

24 Naatta kare kesaade bare daayo, «Ayaa imma goo?» yaagaade oochchaaddu.

I daaya, «S'ammak'iyaa Yohaannisa huup'iyaa imma ga» yaagaaddu.

25 Naatta ellekka kaatiyaakko baade Aa, «S'ammak'iyaa Yohaannisa huup'iyaa woc'iitiyaan wotsaade, neeni ha"i taw immanaadan koyyay» yaagaaddu.

26 Hewaappe guyye kaatii darii k'aretteedda; shin bare c'aak'uwaa dirawunne bare imatsatuwaa diraw iziw c'aak'k'eedda c'aak'uwaa kolanaw koyyibeenna. 27 Hewaa diraw, ellekka naagiyaawaa kiittiide, Yohaannisa huup'iyaa ahana mala azazeedda; naagiyaawe k'asho golle biide, Yohaannisa k'ood'iyaa muuc'eedda. 28 He muuc'eeddawaa woc'iitiyaan wotsi ahiide, naattiw immeedda; naatta k'ay bare aattiw immaaddu. 29 Yohaannisa kaalliyaawanttu hewaa siseedda wode yiide, Aa anhaa afiide moogeeddino.

Yesuusi Ichcheshu Sha"a Asaa Miziide Kalisseedda Taarikiyaa

(Mat. 14:13-21; Luk'. 9:10-17; Yoh. 6:1-14)

30 Yesuusi kiitteeddawanttu simmiide, Yesuusanna gakettiide, barenttu ootseeddabaanne barenttu tamaarisseeddabaa ubbaa Yesuusaw odeeddino. 31 Biyaa asaynne yiyaa Asay darina, haray atto k'umaa maanawukka unttuntta gatsennaan is's'eedda diraw, Yesuusi unttuntta, «Nuurekka guutsaa shemppi akkanaw Asay baynnasaa boytte»‡ yaageedda. 32 Yesuusinne unttunttu barenttu s'alalaa wonggiriyaan uttiide, Asay baynnasaa beeddino.

33 Unttunttu biishshin, c'ora Asay unttuntta be'iide ereedda; katamaa ubbaappe gediyaan wos's'iidde, unttunttu biyaasaa unttunttuppe kasetiide gakkeeddino. 34 Yesuusi wonggiriyaappe kesiide, c'ora asaa be'eedda; Asay heemmiyaa Asay baynna dorssaa mala gideedda diraw, k'arettiide asaa darobaa tamaarissuwaa doommeedda.*

35 Sa'ay omarssiyaa wode, Yesuusa kaalliyaawanttu aakko yiide, «Hawe sa'ay Asay baynna sa'aa; ha"i sa'aykka k'ammi diggeedda; 36 asay heeraanne k'eeri katamatuwaa giddo biide, barenttoo miyaabaa shammana mala, asaa moyzza» yaageeddino.

37 Shin Yesuusi zaariide unttuntta, «Asaw miyaabaa hintte immite» yaageedda.

Hewaappe guyye unttunttu, «Nuuni biide, laa"u s'eetu biraa santtimiyaa§ k'umaa shammiide, Asay maanaw immanee?» yaagiide Aa oochcheeddino.

38 Yesuusi unttuntta, «Hinttenttoo aappun daabbuu de'ii? Biide be'ite» yaageedda.

Unttunttu be'iide, «Ichcheshu daabbuwaanne laa"u moliyaa» yaageeddino.

39 Yesuusi barena kaalliyaawantta asaa ubbaa c'itan c'itan shaakki shaakkiide, maataan utissana mala azazeedda. 40 Asay s'eetuu s'eetuunne ishatamuu ishatamuu c'itan c'itan utteeddino. 41 Yesuusi ichcheshu daabbuwaanne laa"u moliyaa oyk'k'iide, pude saluwaa s'eelliide, S'oossaa galateedda; daabbotuwaa mentsiide asaw gishana mala, barena kaalliyaawanttoo immeedda; k'ay laa"u moliyaakka unttunttu ubbaw shaakkeedda. 42 Asay ubbay miide kalleeddino. 43 Hewaappe guyye atteedda daabbotuwaa dokkaynne moliyaa dokkay tammanne laa"u zambbeeliyaa kumeeddawaa Yesuusa kaalliyaawanttu dentseeddino. 44 Daabbuwaa meedda attuma Asay ichcheshu sha"a.

Yesuusi Abbaa Bollan Hamettiidde Beedda

(Mat. 14:22-33; Yoh. 6:15-21)

45 Ellekka Yesuusi he c'ora asaa moyzziide, barena kaalliyaawanttu wonggiriyaan geliide, abbaappe hefintsan de'iyaa Beetesayda giyaa katamaa bareppe sintsatiide baanaadan azazeedda. 46 Unttuntta moyzzeeddawaappe guyyiyaan, S'oossaa woossanaw zooziyaa keseedda.

47 Sa'ay k'ammiyaa wode wonggirii wombbaa gidduwaan de'ishshin, Yesuusi wombbaappe gas'aan barekka de'ee. 48 C'arkkuu Aa kaalliyaawanttukko c'arkkiyaa diraw, barena kaalliyaawantta wombbaa beetay metootsiyaawaa Yesuusi be'iide, kuttuu waassana haniyaa wode wombbaa bollan hamettiidde, unttunttukko yeedda; unttuntta yeggi aad'd'anaw koyyeedda. 49 Shin wombbaa bollan I hamettishshin, unttunttu Aa be'iide, barenttoo moyttilliyaa malatina waasseeddino. 50 Ayaw gooppe, unttunttu ubbay Aa be'iide, yashshaa kokkoreeddino; shin ellekka Yesuusi unttuntta, «Ayinne baawa; taanattennee yayyoppite» yaageedda. 51 Yesuusi unttunttunna ittippe wonggiriyaan gelina, c'arkkuu woppu geedda; unttunttu daro maalaletteeddino. 52 Ayaw gooppe, unttunttu wozanay jolleedda diraw, unttunttu ukitsaabaa akeekibeykkino.

Yesuusi Gensaarees'en Hargganchchatuwaa Patseedda

(Mat. 14:34-36)

53 Unttunttu abbaa pinniide, Gensaarees'a giyaa biittaa gakkeeddino; yaan wonggiriyaa gas'aa shiishshi k'achcheeddino. 54 Unttunttu wonggiriyaappe wod'd'iyaawaan, Asay ellekka Yesuusa erinne 55 hewaa heeraan de'iyaa gadiyaa ubbaan wos'erettiide, hargganchchatuwaa shanchchamaan tookkiide, «Yesuusi de'ee» giina siseeddasaa ahuwaa doommeedda. 56 Yesuusi beedda sa'aa ubbaan k'eeri katamaan gidina, wolk'k'aama katamaan gidina, heeraa giddon gidinakka, geyaa denbbaan Asay hargganchchatuwaa aakko afee. Yesuusi bare mayuwaa mac'araa gidooppenne hargganchchatuwaa boshissana mala, Asay Aa woosseedda; bochcheedda ubbay pas'eedda.

7

Yesuusi Asaa Wogaappe Koshshennawaa P'alk'k'eedda

(Mat. 15:1-9)

1 Parisaawatuunne Yerusaalameppe yiide, Muse higgiyaa tamaarissiyaa amareeda asatuu Yesuusakko shiik'eeddino. 2 Yesuusa kaalliyaawanttuppe ittuu ittuu tuna kushiyan, hewaa giyaawe meec'ettennaan k'umaa miyaawantta* be'eeddino.

3 Ayaw gooppe, Parisaawatuunne Ayihuda Asay ubbay barenttu aawotuwaa wogaa naagiide, barenttu kushiyaa loytsi meec'ettennaan miikkino. 4 K'ay geyaappe yiidekka meec'ettennaan de'iidde miikkino. K'ay unttunttu barenttu aawotuwaappe akkeedda hara c'ora wogay de'ee; hewekka wanc'c'aa, keriyaa, birataappe med'd'eedda miishshaanne arssaa meec'c'iyaa wogaa.

5 Parisaawatuunne Muse higgiyaa tamaarissiyaawanttu Yesuusa, «Neena kaalliyaawanttu ayaw nu aawotuwaa wogaa kaallennaan is's'iide, barenttu kushiyaa meec'ettennaan k'umaa miinoo?» yaagiide oochcheeddino.

6-7 Yesuusi unttuntta hawaadan yaageedda; «Isiyaasi timbbitiyaa odeedda wode, hinttenttubaa, lo"a malatiyaa iitatubaa s'aafeeddawaadankka,

« ‹S'oossay, «Hawe Asay taana,

bare bolla doonaan bonchchee.

Shin unttunttu wozanay taappe haakuwaan de'ee;

asay taw mela goyinnee.

Ayaw gooppe, Asay ootseedda azazuwaa,

S'oossaa higgiyaa malatissiide tamaarissee» geedda›

yaagiide timbbitiyaa tumuwaa odeedda.*

8 «S'oossaa azazuwaa hintte aggiide, asaa wogaa minisiide naagiita» yaageedda.

9 K'aykka Yesuusi, «Hinttenttu hintte wogaa naaganaw S'oossaa azazuwaa aggiita. 10 Ayaw gooppe Muse, ‹Ne aabbanne ne daayo bonchcha› K'ay, ‹Bare aabbanne bare aatto boriyaawe hayk'uwaan muretto› yaageedda.* 11 Shin itti uraw bare aawuwaa woy bare aatto maaddiyaabay de'ishshin I, ‹Hawe k'urbbaaniyaa; hawaa guussay S'oossaabaa giyaawaa› gooppe, 12 I bare aawuwaa woy bare aatto wodeppe maaddanawaa ayinne koyyikkita. 13 Ha hanotaan hintte hinttenttu wogaa naaganaw, S'oossaa k'aalaa koliide, hewaa mala darobaa ootsiita» yaageedda.

Asaa Tunissiyaawantta

(Mat. 15:10-20)

14 Yesuusi c'ora asaa k'aykka barekko s'eesiide, «Ubbay taani giyaawaa sisitenne akeekite. 15 Asaappe kesiyaawe asaa tunissiyaawaappe attin, kareppe asaa giddo geliide, asaa tunissiyaabay ayinne baawa; 16 sisanaw haytsay de'iyaa uray ooninne siso» yaageedda.

17 Yesuusi c'ora asaa aggiide soy geleedda wode, Aa kaalliyaawanttu he leemisuwaabaa Aa oochcheeddino. 18 I unttuntta, «Hinttenttookka k'ay gelibeennee? Kareppe asaa wozanaan geliyaabay ayinne asaa tunissanaw danddayennawaa akeekiitee? 19 Ayaw gooppe, k'umay asaa uluwaa giddo geliide, karew kesiyaawaappe attin, asaa wozanaa giddo gelenna» yaageedda. Hawaadankka Yesuusi k'umaa ubbay tuna gidennawaa erisseedda.

20 K'aykka Yesuusi hawaadan yaageedda; «Asaa tunissiyaabay asaa wozanaa giddoppe kesiyaabaa. 21 Ayaw gooppe, asaa wozanaa giddoppe kesiyaawe iita k'ofaa; woshummiyaawaa; wuu"iyaawaa; wod'iyaawaa; c'aaratetsaa; 22 yoratetsaa; uuziyaa woy barena dosiyaawaa; iitatetsaa woy c'immiyaawaa; geniyaa; mac'c'awaa amottiyaawaa; k'anaatiyaawaa; boriyaawaa woy zigiriyaawaa; ayyuwaa; eeyatetsaa. 23 Ha iitabay ubbay asaa wozanaa giddoppe kesiide, asaa tunissee» yaageedda.

Itti Giriike Mishiratti Ammanuwaa

(Mat. 15:21-28)

24 Yesuusi hewaappe aggiide, S'iiroosanne Sidoonaa giyaa katamatuwaa matan de'iyaa gadiyaa biide, itti golliyaa geleedda; k'ay I yaan de'iyaawaa ooninne eranawaa koyyibeenna; shin k'osettiide gam"anaw danddayibeenna. 25 Shin bare guutsa naatti bolla iita ayyaanay de'iyaa itti mishiratta Yesuusabaa sisaade, ellekka aakko yaanne Aa gediyaan guufanna aggaaddu. 26 He mishiratta Ayihuda asaa gidukku; Aa yeletteeddawekka Sooriyaa giyaa gadiyaanna; Aa bare naattippe s'alahiyaa kessana mala, Yesuusa woossaaddu.

27 Shin Yesuusi zaariide, «Naanay kasetiide k'umaa kallino; ayaw gooppe, naanaa k'umaa akkiide, kanatoo† oliyaawe lo"a gidenna» yaageedda.

28 Mishiratta zaaraade, «Tumakka ta Godaw, haray atto samppaa miyyiyaan de'iyaa kanatuukka naanatuwaappe atteedda suuppaa miino» yaagaaddu.

29 Yesuusi k'ay izo, «Ha neeni haasayeedda k'aalaa diraw, s'alahii ne naattippe keseedda; simmi ne soy ba» yaageedda.

30 Mishiratta bare soy biyaa wode, izi naattippe s'alahii kesina, hiis'an giseeddawunno demmaaddu.

Yesuusi Tullenne Duude Gideedda Itti Bitaniyaa Patseedda

31 Yesuusi S'iiroosa gadiyaappe kesiide, Sidoonaannanne Tammu Katamaa giyaa gadiyaanna kantsiide, Galiilaa Abbaakko beedda. 32 Asay tullenne duude gideedda bitaniyaa Yesuusakko ahiide, bare kushiyaa Aa bollan wotsana mala, Yesuusa woosseeddino. 33 Yesuusi barekka he bitaniyaa c'ora asaappe gas'aa kessiide, bare birad'd'iyaa Aa haytsaan yeddeedda; k'ay c'uchchaa c'uchchiide, Aa ins's'arssaa bochcheedda. 34 Saluwaa pude s'eelliide, tookki shemppiide, «Eftahi»‡ yaageedda; hewaa giyaawe dooyetta giyaawaa. 35 Bitaniyaa haytsay ellekka dooyetti aggeedda; k'ay Aa haasayenna ins's'arssaykka biletti aggeedda; bitanii ayinne waayettennan haasayii aggeedda.

36 Yesuusi asaw, «Hawaa oossinne odoppite» yaagiide odeedda; shin I darssi minisi odina, Asay k'ay oduwaa yaa darisseedda. 37 Hewaa siseedda Asay ubbay daro maalalettiide, «Ubbabaakka I loytsi ootsee. Haray atto tulliyaakka sissee; k'ay duudiyaakka haasayissee» yaageeddino.

8

Yesuusi Oyddu Sha"a Asaa Mizeedda

(Mat. 15:32-39)

1 He wode, c'ora Asay k'ay Yesuusakko shiik'eedda; asaw miyaabay d'ayina, Yesuusi barena kaalliyaawantta barekko s'eesiide, 2 «Ha c'ora Asay taananna heezzu gallassay gakkanaw gam"iide, miyaabaa ayinne demmibeenna diraw, taani unttunttoo k'arettay. 3 Taani unttuntta koshaanna soy yeddooppe, biidde ogiyaan daaburiide kunddana; ayaw gooppe, ittuu ittuu haako saappe yeedda» yaageedda.

4 Aa kaalliyaawanttu zaariide, «Ha Asay bayinna saan ha asaa ubbaa mizanaw gidiyaa k'umaa demmanaw danddayiyaawe oonee?» yaageeddino.

5 Yesuusi unttuntta, «Hinttenttoo aappun daabbuu de'ii?» yaagiide oochcheedda.

Unttunttu, «Laappu daabbuu de'ee» yaageeddino.

6 Yesuusi asaa, «Sa'aan uttite» yaagiide azazeedda; k'ay laappu daabbuwaa akkiide, S'oossaa galateedda; he daabbuwaa mentsiide, asaw gishana mala, barena kaalliyaawanttoo immeedda. Yesuusa kaalliyaawanttu he c'ora asaw gisheeddino. 7 Unttunttoo k'aykka amareeda suuppaa moletuu de'iino; Yesuusi hewanttookka S'oossaa galatiide, asaw gishana mala, barena kaalliyaawantta azazeedda. 8 Asay ubbay miide kallina atteedda dokkay laappu zambbeeliyaa kumeeddawaa Aa kaalliyaawanttu dentseeddino. 9 K'umaa meedda Asay oyddu sha"a gidana; hewaappe guyyiyaan, Yesuusi asaa yeddeedda. 10 I k'ay barena kaalliyaawanttunna ellekka wonggiriyaan geliide, Dalmmanutaa* giyaa gadiyaa beedda.

Parisaawatuu Barenttoo Malaatay Oosettana Mala Oochcheeddino

(Mat. 16:1-4)

11 Parisaawatuu yiide, Yesuusanna palumaa doommeeddino.

Yesuusa paac'c'anaw koyyiide, saluwaappe malaataa barentta bessana mala oochcheeddino. 12 Yesuusi darssi tookki shemppiide, «Ha wodiyaa Asay ayaw malaataa koyyii? Taani hinttenttoo tumuwaa oday; ha wodiyaa asaw malaatay ubbaakka imettenna» yaageedda. 13 K'ay unttuntta hewaan aggiide, zaari wonggiriyaan geliide, abbaappe hefintsa pinneedda.

Parisaawatuwaa Irshshuwaanne Heroodisa Irshshuwaa

(Mat. 16:5-12)

14 Yesuusa kaalliyaawanttu k'umaa afanawaa dogeeddino; unttunttoo wonggiriyaa giddon itti ukitsaappe haray baawa. 15 Yesuusi unttuntta, «Hinttentta erite; Parsaawatuwaa irshshuwaappenne Heroodisa† irshshuwaappe naagettite» yaagiide azazeedda.

16 Unttunttu barenttu giddon, «I hawaa giyaawe nuw k'umay baynna diraassa» yaagiide haasayaa doommeeddino.

17 Yesuusi unttunttu giyaawaa eriide, «Hinttenttoo daabbuu bayinnawaa ayaw haasayiitee? Ha"i gakkanaw hinttew gelennee? Woy akeekikkitee? Hintte wozanay jolleeddee? 18 Hinttenttoo ayfii de'ee; be'ikkitee? K'ay haytsay de'ee; sisikkitee? Hinttenttoo hassayettennee?* 19 Taani ichcheshu daabbuwaa ichcheshu sha"a asaw mentsa immeedda wode, aappun zambbeeliyaa kumeedda dokkaa dentseedditee?» yaageedda.

Unttunttu, «Tammanne laa"u zambbeeliyaa kumeedda dokkaa dentseeddo» yaageeddino.

20 «Taani k'aykka laappu daabbuwaa oyddu sha"a asaw mentsaade immeedda wode, aappun zambbeeliyaa kumeedda dokkaa dentseedditee?» yaageedda.

Unttunttu, «Laappu zambbeeliyaa kumeedda dokkaa dentseeddo» yaageeddino.

21 I k'ay, «Ha"ikka akeekibeykkitee?» yaageedda.

Yesuusi Beetesaydan Itti K'ook'aa Patseedda

22 Yesuusinne Aa kaalliyaawanttu Beetesayda giyaa katamaa beeddino; asatuu k'ook'a bitaniyaa Yesuusakko ahiide, he bitaniyaa bochchana mala, Aa woosseeddino. 23 Yesuusi k'ook'a bitaniyaa kushiyaa oyk'k'iide, heeraappe gas'aa kesseedda; Aa ayfiyaan c'uchchiide, bare kushiyaa Aa bolla wotsiide, «New ayentto beettii?» yaagiide oochcheedda.

24 Bitanii d'ok'k'iide, «Taani asaa be'ay; shin Asay hamettiidde, mitsaa malatee» yaageedda.

25 Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi shirettiide bitaniyaa ayfiyaan bare kushiyaa wotseedda. Aa ayfii pas'eedda; bitaniikka loytsi s'eelleedda; k'ay ubbabaakka geeshshiide be'eedda. 26 Yesuusi bitaniyaa, «Heeraa geloppa» yaagi Aa soy yeddeedda.

P'es'iroosa Ammanuwaanne Aa Markkatetsaa

(Mat. 16:13-20; Luk'. 9:18-21)

27 Yesuusi barena kaalliyaawanttunna K'iisaariyaa Piliip'p'oosa de'iyaa k'eeri heeratuwaa beedda; I biishshin ogiyaan Yesuusi, «Taana Asay oona gii?» yaagiide barena kaalliyaawantta oochcheedda.

28 Aa kaalliyaawanttu, «Itti itti Asay neena, ‹S'ammak'iyaa Yohaannisa› gee; haranttu, ‹Eelaasa› giino; k'ay haranttu, ‹Nabatuwaappe ittuwaa› giino» yaageeddino.

29 Yesuusi unttuntta, «Hintteshi taana oona giitee?» yaagiide oochcheedda.

P'es'iroosi, «Neeni Dooretteedda Kiristtoosa» yaagiide zaareedda.

30 Yesuusi, «Tabaa oossinne odoppite» yaagiide unttuntta azazeedda.

Yesuusi Barena Gakkana Metuwaabaanne
Waayiyaabaa Koyruwaa Haasayee

(Mat. 16:21-28; Luk'. 9:22-27)

31 Yesuusi barena kaalliyaawantta, «Taani, Asaa Na'ay, darii waayettanaw bessee; c'imatuu, k'eesatuwaa kaappatuunne higgiyaa tamaarissiyaawanttu taana is's'anaw bessee; unttunttu taana wod'anawunne taani heezzentsiyaa gallassaappe guyyiyaan, hayk'uwaappe denddanaw bessee» yaagiide tamaarissuwaa doommeedda. 32 Hewaa I unttunttoo geeshshiide odeedda; P'es'iroosi Aa itti bagga zaariide, zoretaa doommeedda.

33 Shin Yesuusi guyye simmiide, barena kaalliyaawantta s'eelliide P'es'iroosa, «Ha Sees'aanaw, kichcha ta matappe! Neeni Asay k'oppiyaawaa k'oppaasappe attin, S'oossay k'oppiyaawaa gidenna» yaageedda.

Yesuusa Kaalussay Oochchiyaa Gatiyaa

(Mat. 10:38-39; 16:24-28; Luk'. 9:23-27; 14:26-27)

34 Yesuusi c'ora asaanne barena kaalliyaawantta barekko s'eesiide, «Taana kaallana koyyiyaa uray de'ooppe, barena kaddo; yaatiide bare mask'k'aliyaa tookkiide, taana kaallo. 35 Ayaw gooppe, bare shemppuwaa‡ ashshana koyyiyaa uray bayizzanawaa; shin ta dirawunne wonggalaa mishiraachchuwaa diraw bare shemppuwaa bayizziyaa uray ashshanawaa. 36 Itti uray sa'aan de'iyaa ubbabaa barew shiishshiide, bare shemppuwaa bayizzooppe, Aa ayaa maaddanee? 37 Itti uray bare shemppuwaa wozanaw ayaa immana danddayi? 38 S'oossaa ammanenna ha nagaranchcha yeletaa wodiyaan, itti uray taananinne ta k'aalaan yeellatooppe, taanikka, Asaa Na'ay, k'ay ta Aawuwaa bonchchuwaan geeshsha kiitanchchatuwaanna yiyaa wodekka, aan yeellatana» yaageedda.

9

Yesuusa Malay Laametteeddawaa Odiyaa Taarikiyaa

(Mat. 17:1-13; Luk'. 9:28-36)

1 Yesuusi unttuntta, «Taani hinttenttoo tumuwaa gay; amareeda asatuu S'oossaa kawutetsay wolk'k'aanna yiyaawaa be'ennaan hayk'k'ennawanttu hawaan de'iino» yaageedda.

2 Yesuusi usuppun gallassaappe guyyiyaan, barenanna P'es'iroosa, Yaak'oobanne Yohaannisa akkiide, unttunttu s'alalaa wolk'k'aama deriyaa bolla kesseedda; unttunttu sintsaan laametteedda;* 3 Aa mayuukka p'ooleedda; sa'aan mayuwaa meec'c'iyaa ooninne geeshshanaw danddayennawaa keenaa darii boos's'eedda. 4 He heezzu Yesuusa kaalliyaawanttu, Eelaasinne Muse Yesuusanna haasayiyaawantta be'eeddino.

5 P'es'iroosi Yesuusa, «Tamaarissiyaawoo, nuuni hawaan de'iyaawe nuw lo"a; nuuni heezzu daasatuwaa ittuwaa new, ittuwaa Musew, k'ay ittuwaa Eelaasaw kees's'ana» yaageedda. 6 I waaganenttonne eribeenna; ayaw gooppe, ikka yekkonttukka darii yayyeeddino.

7 Hewaappe guyyiyaan, shaarii yiide unttuntta kammina shaariyaappe, «Hawe taani siik'iyaa ta Na'aa; I giyaawaa sisite» giyaa k'aalay yeedda. 8 Ellekka unttunttu yuushshi aatsi s'eelliyaa wode, Yesuusappe attin, haraa oonanne barenttu matan be'ibeykkino.

9 Unttunttu deriyaappe wod'd'ishin, Yesuusi unttuntta, «Taani, Asaa Na'ay, hayk'uwaappe denddana gakkanaw, hintte be'eeddabaa oossinne odoppite» yaagiide azazeedda.

10 I azazeeddawaa unttunttu, « ‹Eeno› giide, ha hayk'uwaappe denddiyaawaa giyaawe waagiyaawee» yaagiide, barenttu giddon haasayetteeddino.

11 Unttunttu Yesuusa, «Higgiyaa tamaarissiyaawanttu ayaw, ‹Eelaas kasetiide yaanaw bessee› giinoo?» yaagiide oochcheeddino.

12 I zaariide yaageedda; «Tumakka, Eelaas kaseti yiide, ubbabaa giigissee; yaatina, ayaw S'oossaa Mas'aafay, ‹Asaa Na'ay darii waayettananne is's'ettana› yaagii? 13 Shin taani hinttenttoo oday; Eelaas yeedda; k'ay aabay S'oossaa Mas'aafan s'aafetteeddawaadankka, Asay Aa bare koyyeeddabaa ootseedda» yaageedda.

Yesuusi Iita Ayyaanay Oyk'k'eedda Na'aa Patseedda

(Mat. 17:14-21; Luk'. 9:37-43)

14 Yesuusi, P'es'iroosi, Yaak'oobinne Yohaannisi yekko Yesuusa kaalliyaawanttukko simmiide yiyaa wode, c'ora Asay he kaalliyaawanttu yuushshuwaan ek'k'eeddawaanne higgiyaa tamaarissiyaa amareeda asatuu unttunttunna palumettiyaawantta be'eeddino. 15 He c'ora Asay Yesuusa be'eedda wode maalaletti dagammiide, ellekka aakko wos's'i yiide, Aa saroteedda. 16 Yesuusi barena kaalliyaawantta «Unttunttunna ayaa palumettiitee?» yaagiide oochcheedda.

17 He c'ora asaa giddoppe itti bitanii zaariide, «Tamaarissiyaawoo, ta na'aa bollan haasayaa diggiyaa iita ayyaanay de'iyaa diraw, Aa neekko akkaade yaad. 18 Ha iita ayyaanay Aa oyk'k'iyaa wode ubbaan, Aa olee; Aa doonaannakka hoommuu paarottee; k'ay achchaa garc'c'issee; bollaakka zoolissee. Aappe ha iita ayaanaa kessana mala, neena kaalliyaawanttoo odaaddi, shin kessanaw danddaybbeykkino» yaageedda.

19 Yesuusi zaariide unttuntta, «Ammanenna ha wodiyaa asaw! Taani hinttenttunna awude gakkanaw de'anee? K'ay hinttenttubaa awude gakkanaw danddayanee? Na'aa taakko haa akki yiite» yaageedda. 20 Unttunttu na'aa aakko aheeddino; he iita ayyaanay Yesuusa be'iide elekka na'aa kokkorssii aggeedda; na'ay sa'aan kunddiide, doonaana hoommuu goppu giishshin gonddoretteedda. 21 Yesuusi he na'aa aawuwaa, «Hawe ne na'aa oyk'k'oodeppe woyssa wode gidanee?» yaagiide oochcheedda.

Na'aa aabbu, «I na'atetsaan de'iyaa wodiyaappe doommeedda. 22 Aa wod'anaw daro wode tamaaninne haatsaan oleedda; shin neeni danddayooppe, nuw k'arettaade nuuna maaddaarikkii» yaageedda.

23 Yesuusi Aa, «Neeni danddayooppe gay? Ammaniyaa asaw ubbabay danddayettee» yaageedda.

24 Ellekka na'aa aabbu bare kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, «Taani ammanay; shin gujja ammananaadan, taana maaddaarikkii» yaageedda.

25 Yesuusi Asay dari dari biyaawaa be'iide, iita ayaanaa, «Na'aa tullenne duude ootseedda ayyaanaw, ha na'aappe kesa gaade neena ta azazay; k'ay zaaretsaade aan geloppa» yaageedda.

26 He iita ayyaanay waassiide, na'aa darssi kokkorssiide, aappe keseedda. Na'ay hayk'k'eeddawaa malatina, daro asay, «Na'ay hayk'k'eedda» yaageedda. 27 Shin Yesuusi na'aa kushiyaa oyk'k'iide dentsina, na'ay denddi ek'k'eedda.

28 Yesuusi soy geleeddawaappe guyyiyaan, Aa kaalliyaawanttu Yesuusa dumma, «Nuuni he iita ayaanaa kessanaw ayaw danddaybeykkoo?» yaagiide oochcheeddino.

29 Yesuusi zaariide, «Hewaa malay woossappenne s'oomaappe attin, harabaan kesanaw danddayenna» yaageedda.

Yesuusi Barena Gakkana Metuwaabaanne
Hayk'uwaabaa Laa'entsuwaa Odeedda

(Mat. 17:22-23; Luk'. 9:43-45)

30 Unttunttu hewaappe denddiide, Galiilaanna aad'd'iide beeddino; Yesuusi bare de'iyaasaa ooninne erana mala koyyibeenna. 31 Ayaw gooppe, I barena kaalliyaawantta «Taana, Asaa Na'aa, Asay asaw aatsiide immananne wod'ana; taani k'ay heezzu gallassaappe guyyiyaan, hayk'uwaappe denddana» yaagiide tamaarissee.

32 Shin unttunttoo I giyaawe gelibeenna; k'ay Aa oochchanawukka yayyeeddino.

Ubbaappe Aad'd'iyaawe Oonee?

(Mat. 18:1-5; Luk'. 9:46-48)

33 Unttunttu K'ifirinaahooma giyaa katamaa beeddino; soy geleeddawaappe guyyiyaan, Yesuusi unttuntta, «Ogiyaan ayaa palumettiitee?» yaagiide oochcheedda. 34 Shin unttunttu biidde ogiyaan, «Nu giddon nu ubbaappe aad'd'iyaawe oonee?» yaagiide palumetteedda diraw, c'o"u geeddino. 35 Yesuusi uttiide, tammanne laa"u barena kaalliyaawantta s'eesiide unttuntta, «Ooninne sintsaw aad'd'ana koyyooppe, ubbaappe guyye aad'd'iide, he ubbaw k'ooma gidanaw bessee» yaageedda.

36 Itti guutsa na'aa oyk'k'iide, unttunttu giddon esseedda; he guutsa na'aa idimmiide unttuntta, 37 «Hawanttu mala guutsa naanaappe ittuwaa ta suntsan mokkiyaa ooninne taana mokkee; k'ay taana mokkiyaa ooninne taana kiitteeddawaa mokkiyaawaappe attin, ta s'alalaa mokkenna» yaageedda.

Yesuusi, «Nubaa Ek'ettenna Uray Nu Bagga» Yaageedda

(Luk'. 9:49-50)

38 Yohaannisi Aa, «Tamaarissiyaawoo, itti Asay ne suntsan iita ayyaanatuwaa kessiyaawaa nuuni be'iide, nu bagga gidenna diraw, Aa diggeeddo» yaageedda.

39 Shin Yesuusi yaageedda; «Ooninne ta suntsan malaataa ootsiide, ellekka ta bolla iitabaa haasayanaw danddayiyaawe bayinna diraw diggoppite; 40 ayaw gooppe, nubaa ek'ettenna uray nu bagga. 41 Taani hinttenttoo tumuwaa oday; hintte tawantta Kiristtoosawantta gidiyaa diraw, ooninne hinttenttoo ta suntsan buliyaa haatsaa ushanaw immooppekka, bare gatiyaa akkanawaa.

Nagaraa Gaasuwaa

(Mat. 18:6-9; Luk'. 17:1-2)

42 «Taana ammaniyaa ha guutsatuwaappe ittuwaa baletsiyaa oonanne, gaac'c'iyaa wogga wos'aa Aa k'ood'iyaan k'achchiide, abbaan Aa oliyaawe aw lo"a. 43-44 Ne kushii neena baletsooppe, k'ans's'a ola; neeni laa"u kushiyaanna* k'ay ubbakka to'enna Gaannamiyaa tamaan geliyaawaappe, duus'a kushiyaanna de'uwaa geliyaawe new lo"a. 45-46 Ne gedii neena baletsooppe, k'ans's'a ola; neeni laa"u gediyaanna ubbakka to'enna Gaannamiyaa tamaan yegettiyaawaappe, dooma gidaade de'uwaa geliyaawe new lo"a. 47-48 Ne ayfii neena baletsooppe, wooc'a ola; neeni laa"u ayfiyaana ubbakka to'enna Gaannamiyaa tamaan yegettiyaawaappe, itti ayfiyaana S'oossaa kawutetsaa geliyaawe new lo"a.

49 «K'umaan mas'iniyaa yeggiyaawaadan, tamay asaa ubbaa bolla yegettana. 50 Mas'inii lo"a; shin I mal"ana d'ayooppe, zaariide Aa wooti mal"etsanitee? Hinttenttun mas'inii de'o;† yaatiide ittuu ittuwaanna sarotetsaan de'ite» yaageedda.

10

Machchatto Yeddanaw Bessena

(Mat. 19:1-2; Luk'. 16:18)

1 Yesuusi hewaappe denddiide, Yorddaanoosa Shaafaappe hefintsa baggana Yihudaa gadiyaa beedda. C'ora Asay shirettiide aakko shiik'ina, kase I ootsiyaawaadankka he asaa tamaarissuwaa doommeedda.

2 Itti itti Parisaawatuu paac'c'anaw Yesuusakko yiide, «Itti Asay bare machchatto yeddanaw nuw higgii azazii?» yaagiide Aa oochcheeddino.

3 I zaariide, «Muse hinttentta waagi azazeeddee?» yaageedda.

4 Unttunttu, «Muse, ‹Itti Asay bare machchatto paramaa immiide yeddo› geedda» yaageeddino.*

5 Yesuusi zaariide unttuntta, «Hinttenttu odina sisennawantta gidiyaa diraw, Muse ha azazuwaa hinttenttoo s'aafeedda. 6 Shin S'oossay koyro med'd'iyaa wode, attuma asanne mac'c'a asaa ootsiide, unttuntta med'd'eedda.* 7 Hewaa diraw, itti Asay bare aabbanne bare daayo aggiide, bare machchattinna ittuwaa gidee; 8 unttunttu laa"atuu itti asho gidiino; hewaa diraw, unttunttu itti asaa gidiyaawaappe attin, laa"u asaa gidikkino.* 9 Hewaa diraw, S'oossay ittippe gatseeddawaa Asay shaakkoppo» yaageedda.

10 Unttunttu soy simmeedda wode, Yesuusa kaalliyaawanttu ha yewuwaabaa Yesuusa zaari oochcheeddino. 11 Yesuusi unttuntta, «Bare machchatto yeddiide, hararo akkiyaa uray ooninne izinna woshummee. 12 K'ay mac'c'awunakka bare asinaappe kesaade hara asinaa gelooppe woshummaw» yaageedda.

Yesuusi Guutsa Naanaa Anjjeedda

(Mat. 19:13-15; Luk'. 18:15-17)

13 Yesuusi guutsa naanaa bochchana mala, itti itti Asay naanaa aakko aheedda; shin Yesuusa kaalliyaawanttu he asaa seereeddino. 14 Yesuusi hewaa be'iide, barena kaalliyaawantta hank'k'etteedda; unttuntta, «Guutsa naanay taakko yiyaawantta diggoppite; ayaw gooppe, S'oossaa kawutetsay hawanttu malaasa. 15 Taani hinttenttoo tumuwaa gay; S'oossaa kawutetsaa guutsa na'aadan akkena uray ooninne he kawutetsaa ubbakka gelenna» yaageedda. 16 Guutsa naanaa idimmiide, bare kushiyaa unttunttu bolla huup'iyaan huup'iyaan wotsiide, unttuntta anjjeedda.

Miishshaa Siik'ussay Ahiyaa Metuwaa

(Mat. 19:16-30; Luk'. 18:18-30)

17 Yesuusi baanaw keseedda wode, itti bitanii wos's'iidde yi Aa sintsan gulbbatiide, «Lo"o tamaarissiyaawoo, med'inaa de'uwaa laattanaw taani ayaa ootsoo?» yaagiide Aa oochcheedda.

18 Yesuusi, «Ayaw taana lo"oo gay? S'oossaa s'alalaappe attin, hara lo"uu ooninne baawa. 19 S'oossaa azazuwaa, ‹Wod'oppa; woshummoppa; wuu"oppa; wordduwaa markkattoppa; c'immoppa; ne aabbanne ne daayo bonchcha› yaagiyaawaa eraasa» yaageedda.*

20 Bitanii Yesuusa, «Tamaarissiyaawoo, taani hewaa ubbaa na'atetsaappe doommaade ha"i gakkanawukka naagay» yaageedda.

21 Yesuusi bitaniyaa doseedda; Aa c'addi s'eelliide, «New ittibay pac'c'eedda; baade new de'iyaabaa ubbaa zal"aade, he miishshaa hiyyeesaw imma; neeni saluwaan durettana. Yaatowaappe guyyiyaan yaade taana kaala» yaageedda. 22 Shin bitanii hewaa sisiide, I daro dure gidiyaa diraw, bare som"iyaa d'umissiide, nashettennan aggiide beedda.

23 Yesuusi barena kaalliyaawantta yuushshi aatsi s'eelliide, «Daro dure Asay S'oossaa kawutetsaa gelanaw waan metanddeeshsha!» yaageedda.

24 Aa kaalliyaawanttu Aa haasayaa sisiide maalaletteeddino; shin Yesuusi k'aykka unttuntta, «Naatoo, S'oossaa kawutetsaa gelanaw wooti metanddeeshsha!* 25 Dure Asay S'oossaa kawutetsaa gelanawaappe, gaaluu marppiyaa s'oo'iyaanna aad'd'anawe matattee» yaageedda.

26 Yesuusa kaalliyaawanttu maalalettiide, «Yaatina, oonee attanaw danddayiyaawe?» yaagiide ittuu ittuwaa oochcheeddino.

27 Yesuusi unttuntta c'addi s'eelliide, «Hawe S'oossaw danddayettiyaawaappe attin, asaw danddayettenna; ayaw gooppe, S'oossaw ubbabaykka danddayettee» yaageedda.

28 P'es'iroosi Yesuusa, «Be'a; nuuni nubaa ubbaa aggiide, neena kaalleeddo» yaageedda.

29 Yesuusi, «Taani hinttenttoo tumuwaa gay; ta dirawunne wonggalaa mishiraachchuwaa diraw, golliyaa woy ishatuwaa woy michchatuwaa, woy aawuwaa woy aatto woy machchatto, woy naanaa woy gadiyaa aggeeda Asay ooninne, 30 ha"i ha wodiyaan s'eetu dakkuwaappe dariyaa golletuwaa, ishatuwaa, michchatuwaa, aatto, naanaa, gadiyaa, k'ay metuwaakka akkanawaa. Sintsappe yaana wodiyaankka med'inaa de'uwaa akkanawaa. 31 Shin c'oratuu ha"i sintsan de'iyaawanttu guyye aad'd'ana; k'ay c'oratuu ha"i guyyen de'iyaawanttu sintsaw aad'd'ana» yaageedda.

Yesuusi Barena Gakkana Metuwaabaanne
Hayk'uwaabaa Heezzentsuwaa Odeedda

(Mat. 20:17-19; Luk'. 18:31-34)

32 Unttunttu Yerusaalame biidde, ogiyaan de'iino; Yesuusi barena kaalliyaawanttuppe sintsanna hamettee. Unttunttu maalaletteeddino; Aa kaalliyaawanttu yayyeeddino. Zaariide tammanne laa"u barena kaalliyaawantta gas'aa kessiide, barena gakkanabaa dummayiide unttunttoo hawaadan yaagiide odeedda; 33 «Be'ite; nuuni Yerusaalame ha"i kesoytte; yaan taana, Asaa Na'aa, k'eesatuwaa kaappatoonne Muse higgiyaa tamaarissiyaawanttoo aatsiide immana. Unttunttu ta bollan hayk'uwaa pirddaa pirddana; k'ay ayihuda gidenna asawukka taana aatsiide immana. 34 He Ayihuda gidenna Asay ta bolla k'iliic'ananne c'uchchana; taana lissuwaan shoc'ananne wod'ana; taani k'ay heezzu gallassaappe guyyiyaan, hayk'uwaappe denddana.»

Yaak'oobinne Yohaannisi Woosseedda Woosaa

(Mat. 20:20-28)

35 Zabddiyoosa naanay Yaak'oobinne Yohaannisi Yesuusakko yiide, «Tamaarissiyaawoo, nuuni neena woossiyaabaa ubbabaa nuw ootsaarikkii» yaageeddino.

36 Yesuusi unttuntta, «Taani hinttenttoo ayaa ootsoo?» yaageedda.

37 Unttunttu Aa, «Ne bonchcho kawutetsaan neeni uttiyaa wode, nuuppe ittuwaa neeppe ushechcha baggana k'ay ittuwaa haddirssa baggana utissaarikkii» yaageeddino.

38 Shin Yesuusi unttuntta, «Hinttenttu ayaa woossanaw bessinttokka erikkita; taani ushanaw bessiyaa metuwaa s'uu'aa ushanaw danddayiitee? K'ay taani s'ammak'ettanaw bessiyaa s'ink'k'ataa† s'ammak'ettanaw danddayiitee?» yaageedda.

39 Hewaappe guyye unttunttu zaariide, «Ee danddayeetto» yaageeddino.

Yesuusi k'ay, «Taani ushanaw bessiyaa metuwaa s'uu'aa hintte ushana; taani s'ammak'ettanaw bessiyaa s'ink'k'ataakka hintte s'ammak'ettana. 40 Shin taappe ushechcha baggannanne haddirssa baggana uttanawantta dooriyaawe taana gidikke; shin he sa'ay S'oossay immanaw giigissi wotseeddawanttussa» yaageedda.

41 Yekko tammu Yesuusa kaalliyaawanttu hewaa siseedda wode, Yaak'oobanne Yohaannisa hank'k'etteeddino. 42 Yesuusi unttuntta ubbaa barekko s'eesiide, hawaadan yaageedda; « ‹Ayihuda gidennawantta mooddiyaawantta› giide k'oppiyaawanttunne hewantta kaaletsiyaa asatuu barenttu asaa mooddiyaawaa eriita. 43 Shin hintte giddon hewaa mala gidenna; hintte giddon woggatana koyyiyaa ooninne hinttenttoo k'oomaa gidanaw bessee. 44 K'ay hintte giddon ubbaappe bolla gidana koyyiyaa ooninne hintte ubbaw ayile gidanaw bessee. 45 Ayaw gooppe, haray atto taani, Asaa Na'aykka, asaw ootsanawunne c'oratuwaa wozanaw yeeddawaappe attin, Asay taw ootsana mala yabeykke» yaageedda.

Yesuusi K'ook'aa Bars's'amoosa Ayfiyaa Patseedda

(Mat. 20:29-34; Luk'. 18:35-43)

46 Unttunttu Iyarkko giyaa katamaa beeddino; Yesuusi barena kaalliyaawanttunnanne c'ora asaana Iyarkkoppe kesishshin, S'imoosa na'ay k'ook'ay, Bars's'amoosa giyaawe, ogiyaa doonaan woossiidde utteedda. 47 Bars's'amoos Naazireetiyaa Yesuusa gideeddawaa sisiide, bare kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, «Daawite na'aa‡ Yesuusaa, taana maaraarikkii!» yaagussaa doommeedda.

48 C'ora Asay Aa, «Hayzza!» giide hank'k'etteedda.

Shin, I bare kooshshaa kasewaappekka darssi d'ok'k'u ootsiide, «Daawite na'aw, taana maaraarikkii!» yaageedda.

49 Yesuusi ogiyaan ek'k'iide, «Aa haa s'eesite» yaageedda.

Unttunttu k'ook'aa, «Ayinne baawa; dendda ek'k'a; neena s'eesee» yaagiide s'eeseeddino. 50 K'ook'ay bare mayuwaa oli aggiide, guppi denddi ek'k'iide, Yesuusakko beedda.

51 Yesuusi Aa, «Taani new ayaa ootsanaw koyyay?» yaageedda.

K'ook'ay, «Tamaarissiyaawoo, taani s'eellanawaa koyyay» yaageedda.

52 Yesuusi Aa, «Ba; ne ammanuu neena patseedda» yaageedda. Ellekka Aa ayfii s'eelli aggina, ogiyaan Yesuusa kaalli aggeedda.

11

Yesuusi Wolk'k'aama Bonchchuwaan Yerusaalame Geleedda

(Mat. 21:1-11; Luk'. 19:28-40; Yoh. 12:12-19)

1 Unttunttu Yerusaalame matiidde, Debre Zayite Deriyaa matan de'iyaa Beetefaagenne Biitaaniyaa gakkeeddino; Yesuusi barena kaalliyaawanttuppe laa"uwaa sintsaw kiittiide, 2 «Hinttenttuppe sintsan de'iyaa heeraa biite; yaa gelosaanna ooninne ubbaa toggibeenna k'ashuwaan de'iyaa hare maraa hintte demmana; Aa billi haa akkiide yiite. 3 Ooninne hinttentta, ‹Hewaa ayaw ootsite?› yaagiide oochchooppe, ‹Godaw* hawe koshshee; ellekka zaari haa yeddanawaa› yaagite» yaageedda.

4 Unttunttu biide, hare maraa penggiyaa matan ogiyaan k'achchi wotseeddawaa demmiide billeeddino. 5 Hewaan ek'k'eedda itti itti asatuu unttuntta, «Hare maraa wootanaw billiitee?» yaageeddino. 6 Yesuusa kaalliyaawanttu Yesuusi barentta azazeeddawaa odina, asatuu yeddi aggeeddino. 7 Unttunttu hare maraa Yesuusakko ahiide, barenttu mayuwaa Aa zokkiyaan wotseeddino; Yesuusi he hare maraa toggeedda. 8 C'ora Asay barenttu mayuwaa ogiyaan hiis'eedda; k'ay haranttuu mitsaa haytsaa kar kariide, ogiyaan hiis's'eeddino. 9 Yesuusappe sintsanna hamettiyaa asaynne Aa geeduwaa kaalliyaa Asay barenttu kooshshaa d'ok'k'u ootsiide,

«S'oossay galatetto!

Godaa suntsan yiyaawe anjjetteeddawaa.*

10 Godaa suntsan yiyaa nu aawuwaa

Daawite kawutetsay anjjetteeddawaa.

Saluwaa ubbaappe bolla saluwaan

de'iyaa S'oossay galatetto»

yaageeddino.

11 Yesuusi Yerusaalame biide, Geeshsha Golliyaa geleedda; k'ay ubbabaa yuuyyi yuuyyi s'eelleeddawaappe guyyiyaan, sa'ay k'ammiyaa diraw, tammanne laa"u Yesuusa kaalliyaawanttunna Biitaaniyaa beedda.

Yesuusi Shek'k'eedda Balasiyaa Mitsatto

(Mat. 21:18-19)

12 Wonttetsa gallassi unttunttu Biitaaniyaappe kesiide biishshin, Yesuusi koshatteedda. 13 Haakuwaan itti balasiyaa giyaa mitsatto haytsaa mayya utteeddawunno be'iide, ooni eri I bolla ayfii beettooppenne giide, be'anaw izikko beedda; shin izikko I biyaa wode, haytsaa s'alalaappe attin, ayinne ayfiyaa demmibeenna; ayaw gooppe, balasii ayfiyaa wodii gakkibeenna. 14 Yesuusi he balasatto, «Neeppe shirettiide med'inaw ooninne ayfiyaa mooppo» yaageedda. Yesuusa kaalliyaawanttu I giyaawaa siseeddino.

Yesuusi Geeshsha Golliyaan Zal"iyaawantta Kesseedda

(Mat. 21:12-17; Luk'. 19:45-48; Yoh. 2:13-22)

15 Unttunttu Yerusaalame beeddino; Yesuusi Geeshsha Golliyaa geliide, hewaan zal"iyaawanttanne shammiyaawantta kare yederssuwaa doommeedda; k'ay miishshaa laammiyaawanttu s'arap'p'eezaanne dogommuwaa zal"iyaawanttu oydiyaa aatsi yeggiide, 16 ooninne ayentto tookkiide, Geeshsha Golliyaa gibbiyaa giddonna aad'd'anawaa diggeedda. 17 Yesuusi asaa hawaadan yaagiide tamaarisseedda: «S'oossaa Mas'aafan, ‹Ta gollii Ayihuda gidenna Asay ubbay S'oossaa woossiyaa golle geetettana› yaagettiide s'aafeetti utteedda; shin hintte Aa bonk'k'anchchatuu k'osettiyaa gonggoluwaa kesseeddita.»*

18 K'eesatuwaa kaappatuunne Muse higgiyaa tamaarissiyaawanttu hewaa sisiide, Aa wod'ana ogiyaa koshshaa doommeeddino; shin c'ora Asay I tamaarissiyaawaan maalalettiyaa diraw, aw yayyeeddino.

19 Sa'ay omarsseedda wode, Yesuusinne Aa kaalliyaawanttu katamaappe gas'aa keseeddino.

Balasiyaa Giyaa Mitsatta Melaaddu

(Mat. 21:20-22)

20 Unttunttu wonttetsa gallassi guura ogiyaanna aad'd'iidde, he balasatta s'ap'uwaanna mela diggeeddawunno be'eeddino. 21 P'es'iroosi hassayiide, «Tamaarissiyaawoo, be'a; neeni shek'k'eedda balasatta mela diggaaddu» yaageedda.

22 Yesuusi zaariide, unttuntta hawaadan yaageedda; «S'oossaa ammanite. 23 Taani hinttenttoo tumuwaa gay; ooninne bare wozanaan sid'ennaan bare geeddabay hananawaa ammaniide, ha deriyaa, ‹Denddaade abbaan kundda› gooppe hanana. 24 Hewaa diraw, S'oossaa hintte woossiyaabaanne oochchiyaabaa ubbaa akki diggowaadan ammanite; hintte akkana. 25 S'oossaa woossanaw hintte ek'k'iyaa wode, saluwaan de'iyaa hintte Aawuu hintte nagaraa atto gaana mala, ooninne hinttentta naak'k'eeddabay de'ooppe, aw atto giite. 26 Shin asaa nagaraa hintte atto gaana d'ayooppe, saluwaan de'iyaa hintte Aawuukka hintte nagaraa hinttenttoo atto geena.»

Yesuusi Ayaa Maattaani Ootsii Giyaa Ooshaa

(Mat. 21:23-27; Luk'. 20:1-8)

27 Unttunttu k'aykka Yerusaalame beeddino; Yesuusi Geeshsha Golliyaan hamettishshin, k'eesatuwaa kaappatuu, Muse higgiyaa tamaarissiyaawanttunne c'imatuu Yesuusakko yeeddino. 28 Aa, «Neeni hawaa ootsanaw new ay maatay de'ii? Woy new ha maataa immeeddawe oonee?» yaageeddino.

29 Yesuusi zaariide unttuntta, «Taanikka hinttentta ittibaa oochchana; taw odite; taani k'ay hawaa ay maataan ootsaytantto, hinttenttoo odana. 30 Yohaannisi s'ammak'iyaa maataa akkeeddawe S'oossaappeeyye woy asaappee? Taw odite» yaageedda.

31 Unttunttu barenttu giddon palumaa doommiide, «Nuuni, ‹S'oossaappe yeedda› yaagooppe, I nuuna, ‹Yaatina, Yohaannisi odeeddawaa ayaw ammanibeykkitee?› yaagana. 32 Shin, ‹Asaappe yeedda gaanee?› » yaageeddino; k'ay Asay ubbay Yohaannisi nabiyaa gideeddawaa eriyaa diraw, asaw yayyeeddino. 33 Hewaa diraw, unttunttu Yesuusaw, «Nuuni erokko» yaagiide zaareeddino.

Yesuusi, «Taanikka hawaa ay maataan ootsaytantto, hinttenttoo odikke» yaageedda.

12

Woynniyaa Turaa Tokkiyaa Oosanchchatuwaa Leemisuwaa

(Mat. 21:33-46; Luk'. 20:9-19)

1 Yesuusi unttunttoo oduwaa leemisuwaan yaagiide doommeedda; «Itti bitanii woyniyaa giyaa turaa tokkiide, dirssaa yuushshi aatsiide direedda; k'ay he woyniyaa gumi"iyaa ollaakka bookkeedda; hewaa naagiyaa asaw naagiyaasaa kees's'eedda; hewaappe guyyiyaan, kotsaa ootsiyaa asaw immiide, hara gade beedda.* 2 Woynniyaa ayfiyaa mas'iyaa wodii gakkina, barena gakkiyaawaa akkiide yaana mala, itti k'oomaa bare kotsaawatuwaakko kiitteedda. 3 Kotsaa ootsiyaawanttu Aa k'oomaa oyk'k'i wad'd'iide, kushe mela yeddeeddino. 4 Laa'entsuwaa hara k'oomaa unttunttukko kiitteedda; unttunttu he k'oomaa huup'iyaa p'alk'k'iide pokkissi yeddeeddino. 5 Woynniyaa turaa goday k'aykka hara k'oomaa kiitteedda; he k'oomaa wod'eeddino; k'ay hara c'oratuwaakka hewaadan ootseeddino; ittuwaa ittuwaa wad'd'iide, haratuwaa wod'eeddino.

6 «Woynniyaa turaa godaw kiittanaw ubbaappe wurssetsaan I darii siik'iyaa Aa na'aa s'alalay atteedda; I, ‹Unttunttu ta na'aa bonchchennaan aggikkino› giide, bare na'aa unttunttukko kiitteedda.

7 «Shin kotsaa ootsiyaawanttu barenttu giddon, ‹Laattanawe hawaa; biide Aa wod'oytte; aw de'iyaawe nuwaa gidana!› yaageeddino. 8 Na'aa oyk'k'i wod'iide, Aa anhaa woyniyaa turaa giddoppe gas'aa kessi oleeddino.

9 «Simmi woyniyaa turaa goday wootanee? Yiide he kotsaawatuwaa wod'i wurssiide, woyniyaa turaa kotsaa ootsiyaa hara asaw immanawaa.

10-11 « ‹Gimbbiyaawanttu kad'i is's'eedda shuchchay

godaa s'ap'uwaa minisiyaa,

ubbaappe aad'd'iyaa shuchchaa gideedda.

Hawe Goday ootseeddawaa;

k'ay nuunakka maalalissiyaawaa›

yaagiyaawaa S'oossaa mas'aafaappe nabbabi beykkitee?»

yaageedda.*

12 K'eesatuwaa kaappatuu, higgiyaa tamaarissiyaawanttunne c'imatuu Yesuusi he leemisuwaa barenttun leemiseeddawaa ereedda diraw, Aa oyk'k'anaw koyyeeddino; shin asaw yayyiide, bashi beeddino.

Giiraa Giiranee Agganee Giyaa Ooshaa

(Mat. 22:15-22; Luk'. 20:20-26)

13 K'ay Aa haasayaappe balaa demmana mala, Parisaawatuwaappenne Heroodisa baggatuwaappe* amareedawanttu aakko kiittina yiide, 14 «Tamaarissiyaawoo, neeni tumuwaa haasayiyaawaanne asaappe asaa shaakkennawaa nuuni ereetto; ayaw gooppe, neeni asaa dummayakka; k'ay S'oossaa ogiyaa tumatetsaan tamaarissaa. Nuuni Roomaa Kaatiyaa K'eesaarew giiraa giiriyaawe wogeeyye woga gidennee? Giiraa giiraneeyee digganee?» yaageeddino.

15 Shin unttunttu lo"a malatiyaa iita asaa gideeddawaa Yesuusi eriide, «Taana ayaw paac'c'iitee? Itti santtimiyaa haa taakko ahite; taani ane be'ana» yaageedda. 16 Unttunttu aw aheeddino; «Ha malaynne suntsay oowee?» yaagiide unttuntta oochcheedda.

Unttunttu, «K'eesaarewaa» yaageeddino.

17 Yesuusi zaariide unttuntta, «Yaatooppe, K'eesaarewaa K'eesaarew, S'oossaawaa S'oossaw immite» yaagina unttunttu aabaa maalaletteeddino.

Hayk'uwaappe Dendduwaa Ooshaa

(Mat. 22:23-33; Luk'. 20:27-40)

18 Hayk'k'eedda Asay denddenna giyaa Saduk'aawanatuwaappe itti itti asatuu Yesuusakko yiide, hawaadan yaagiide, Aa oochcheeddino; 19 «Tamaarissiyaawoo, Muse nuw higgiyaa s'aafiidde, ‹Machchatto akkeedda Asay na'aa yelennaan hayk'k'ooppe, he hayk'k'eeddawaa ishay Aa machchatto laattiide, bare ishaw na'aa yelanaw bessee› yaagiyaawaa s'aafeedda.* 20 Itti wode laappu ishatuu de'iyaawanttuppe bayiray machchatto akkiide, na'aa yelennaan hayk'k'eedda. 21 Laa'entsiyaa ishay izo akkeedda; ikka na'aa yelennaan hayk'k'eedda; heezzentsiyaawekka hewaadan haneedda. 22 Laappunatuukka izo akkiide, na'aa yelennaan hayk'k'eeddino; ubbaappe guyyiyaan, k'ay he mishiratta hayk'k'aaddu. 23 Yaatina, hayk'k'eedda Asay hayk'uwaappe denddiyaa wode, iza unttunttuppe hak'awoo machche gidanee? Ayaw gooppe, laappunatuukka izo akkeeddino».

24 Yesuusi zaariide unttuntta, «Hinttenttu balettiyaawe, S'oossaa Mas'aafatuwaanne Aa wolk'k'aa erenna diraassa! 25 Ayaw gooppe, hayk'k'eedda Asay hayk'uwaappe denddiyaa wode, saluwaan de'iyaa kiitanchchatuwaa mala gidanaappe attin, attuma asaynne akkena; mac'c'a asaynne gelenna. 26 Shin hayk'k'eeddawanttu dendduwaabaa gidooppe, Muse mas'aafan s'aafetteedda s'aragay miyaa buuraabaa odiyaa sa'aan, S'oossay Musa, ‹Taani Abraahaame S'oossaa, Yisaak'a S'oossaa, Yaak'ooba S'oossaa› gidiyaawaa ubbakka nabbabi beykkitee?* 27 I pas'a de'iyaawanttu S'oossaa gidiyaawaappe attin, hayk'k'eeddawanttu S'oossaa gidenna; hintte darssi baleeddita» yaageedda.

Ubbaappe Aad'd'iyaa Azazuwaa

(Mat. 22:34-40; Luk'. 10:25-28)

28 Higgiyaa tamaarissiyaawanttuppe ittuu unttunttu palumettiyaawaa shiik'iide siseedda; k'ay Yesuusi unttunttoo lo"o zaareeddawaa sisiide, «Azazuwaa ubbaappe aad'd'iyaa azazuu hak'awee?» yaagiide Yesuusa oochcheedda.

29 Yesuusi zaariide, Aa «Azazuwaa ubbaappe aad'd'iyaa azazuwaa, ‹Israa'eeliyaa Asay sisite, Goday nu S'oossay itti Godaa.* 30 Hinttenttu Godaa hintte S'oossaa hintte kumentsaa wozanaappe, hintte kumentsaa shemppuwaappe, hintte kumentsaa k'ofaappe, hintte kumentsaa wolk'k'aappe siik'ite› yaagee. 31 K'ay azazuwaa ubbaappe aad'd'iyaa laa'entso azazuu hawaa; ‹Neeni ne shooruwaa ne huup'iyaadan siik'a› giyaawaa; hawanttuppe aad'd'iyaa hara azazuu baawa» yaageedda.*

32 Higgiyaa tamaarissiyaawe Yesuusa yaageedda; «Tamaarissiyaawoo, tumuwaa gaadda; neeni ‹S'oossay itti S'oossaa s'alala. Aappe attin, haray baawa› geeddawe tuma.* 33 S'oossaa kumentsaa wozanaappe, kumentsaa k'ofaappenne kumentsaa wolk'k'aappe dosiyaawenne k'ay bare shooruwaakka bare huup'iyaadan siik'iyaawe, guuddiyaa yarshshuwaappenne hara yarshshuwaa ubbaappe aad'd'ee» yaageedda.*

34 Yesuusi higgiyaa tamaarissiyaawaa zaaruu aad'd'o eranchcha asaa zaaruwaa gideeddawaa be'iide, «Neeni S'oossaa kawutetsaappe haakkabeykka» yaageedda; hewaappe guyyiyaan, Yesuusa harabaa oochchanaw ooninne s'alibeenna.

«Yesuusi O Na'ee» Yaagiyaa Ooshaa

(Mat. 22:41-46; Luk'. 20:41-46)

35 Yesuusi Geeshsha Golliyaan tamaarissiidde, «Higgiyaa tamaarissiyaawanttu Kiristtoosa wooti Daawite na'aa giinoo? 36 Daawite barena Geeshsha Ayyaanay haasayissina,

« ‹Goday ta Godaa, «Taani ne morkkatuwaa,

neeni yed'd'a ek'k'iyaabaa ootsana gakkanaw,

hawaan taappe ushechcha baggana, bonchchettaade utta» geedda›

yaageedda.* 37 Daawite bare huup'ew Kiristtoosa, ‹Godaa› giide s'eesooppe, yaatina, Kiristtoosi waaniide, Daawite na'aa gidii?» yaageedda.

C'ora Asay Yesuusi giyaawaa nashechchaan siseedda.

Yesuusi, «Muse Higgiyaa Tamaarissiyaawanttuppe Naagettite» Yaageedda

(Mat. 23:1-36; Luk'. 20:45-47)

38 Yesuusi tamaarissiidde, «Higgiyaa tamaarissiyaawanttuppe naagettite; unttunttu adussa mayuwaa mayyiide yuuyyiyaawaanne geyaa heerankka Asay unttuntta bonchchiidde sarotiyaawaa dosiino. 39 Unttunttu Ayihuda woosa golletuwaan darii lo"iyaa oydiyaa dosiino; k'ay Asay barentta imatsatetsaan mokkiyaasankka bonchcho sa'aa dosiino. 40 Unttunttu am"etuu golliyaa bonk'k'iidde, barenttoo lo"a malatanaw S'oossaa woosaa adussiino; unttunttu ubbaappe aad'd'iyaa muraa akkanawantta» yaageedda.

Am"atti Mis'uwaataa

(Luk'. 21:1-4)

41 Yesuusi Geeshsha Golliyaan imotaa yeggiyaa saas'iniyaa matan uttiide, Asay bare miishshaa he saas'iniyaan yeggiyaawaa be'eedda; c'ora dure Asay daro miishshaa he saas'iniyaan yeggeeddino. 42 Itti hiyyeesaa am"atta yaade, itti santtimiyaan laamettiyaa laa"u sembberatuwaa he saas'iniyaan yeggaaddu. 43 Yesuusi barena kaalliyaawantta s'eesiide, «Taani hinttenttoo tumuwaa gay; imotaa saas'iniyaan yeggeedda asaa ubbaappe ha hiyyeesaa am"atta darissaade yeggaaddu. 44 Ayaw gooppe, haratuu ubbay barenttoo palaheedda miishshaappe yeggeeddino; shin iza bare pac'aappe, barew de'iyaa de'uwaa mulekka imma aggaaddu» yaageedda.

13

Yesuusi Geeshsha Gollii Kolettanawaa Kasetiide Odeedda

(Mat. 24:1-2; Luk'. 21:5-6)

1 Yesuusi Geeshsha Golliyaappe kesishshin, Aa kaalliyaawanttuppe ittuu Aa, «Tamaarissiyaawoo, hawe aybe lo"o shuchchatenttonne k'ay aybe lo"o shuchchaa gollatuwaa be'ay!» yaageedda.

2 Yesuusi zaariide, «Ha wolk'k'aama shuchchaa gollatuwaa be'ay? Ha gollatuwaan de'iyaa itti shuchchaynne attenaan ubbay kolettana» yaageedda.

Goday Yaanaappe Kasetiide Gakkana Yederssuwaanne Waayiyaa

(Mat. 24:3-14; Luk'. 21:7-19)

3 Yesuusi Geeshsha Golliyaappe hini baggana Debre Zayite Deriyaa bollan utteedda wode, P'es'iroosi, Yaak'oobi, Yohaannisinne Inddiraasi barenttu s'alala aakko yiide Aa, 4 «Hewe awude hananentto, nuw odaarikkii; k'ay hewe ubbay polettana wodiyaa erissiyaa mallatuu ayaa gidanee?» yaagiide oochcheeddino.

5 Yesuusi k'ay unttunttoo hawaadan yaagiide, oduwaa doommeedda; Hinttentta ooninne baletsena mala naagettite. 6 C'ora asatuu ta suntsan, «Taani Kiristtoosa» yaagiidde yaanawaa; c'ora asaa baletsana. 7 Matan de'iyaa olaa kooshshaanne haakuwaan de'iyaa olaa oduwaa hintte sisiyaa wode, hirggoppite; hewaa malabay hananaw bessee; shin wurssetsay biraa. 8 Ayaw gooppe, itti gade Asay hara gade asaana olettana; k'ay itti kawutetsay hara kawutetsaanna olettana; biittaa k'aatsay ubba saan de'ana; koshaykka de'ana; shin hewe koyro yeluwaa oytsaa mala.

9 Shin hintte hinttenttu huup'ew naagettite; ayaw gooppe, Asay hinttentta oyk'k'iide, pirddaa gollew aatsiide immana; k'ay bare Ayihuda woosa golletuwankka hinttentta lissuwaan shoc'ana; gadiyaa mooddiyaawanttu sintsaaninne kaatatuwaa sintsan ta diraw hintte markkattanaw ek'k'ana. 10 Mishiraachchuwaa k'aalay koyronna asaw ubbaw odetti digganaw bessee. 11 Unttunttu hinttentta pirddaa golle ahiyaa wodenne aatsiide immiyaa wode, wooti haasayanitentto koyronna hirggoppite; he saatiyaan S'oossay hinttenttoo immiyaabaa haasayite. Ayaw gooppe, Geeshsha Ayyaanay haasayanaappe attin, haasayiyaawanttu hinttentta gidikkita.

12 Ishay bare ishaa, aawuu bare na'aa wod'isana; k'ay naanay barenttu aawotuwaa bollaninne barenttu aayetuwaa bolla denddiide, unttuntta wod'isana. 13 Asay ubbay hinttentta ta suntsaa diraw is's'ana; shin wurssetsay gakkanaw genc'c'iyaawe attana.

Yerusaalame Gakkana Wolk'k'aama Iita Metuwaa

(Mat. 24:15-28; Luk'. 21:20-24)

14 Shin nabiyaa Daaneel odeedda bashshaa tunatetsay ek'k'anaw bessenasan ek'k'ishshin hintte be'iyaa wode, hewe waagiyaawentto, nabbabiyaawe akeeko; Yihudaa gadiyaan he wode de'iyaawanttu deriyaakko betino.* 15 Golliyaa huup'iyaan de'iyaa uraykka ittibaa akkanaw duge wod'd'iide, bare soy geloppo. 16 Gaden de'iyaawekka bare mayuwaa akkanaw guyye simmoppo. 17 He wode shahaara mac'c'awanttoonne d'antsiyaa mac'c'awanttoo aayyeero. 18 Shin hawe ubbay haniyaa wodii balgguwaa gidenna mala, S'oossaa woossite; 19 ayaw gooppe, S'oossay sa'aa koyro med'd'eeddawaappe doommiide, ha"i gakkanaw, ubbakka de'ibeenna metuu, k'ay hawaappe sintsawukka ubbaa de'enna metuu asaa bolla he wode de'ana.* 20 Goday he gallassatuwaa payduwaa guutsiyaawe baawentto, asaa gideedda ooninne attena; shin I bare dooreedda asatuwaa diraw, he gallassatuwaa payduwaa guutseedda.

21 He wode ooninne hinttentta, «Be'ite; Kiristtoosi hawaan de'ee» woy, «Be'ite; Kiristtoosi, hewaan de'ee» yaagooppe, hewaa ammanoppite. 22 Ayaw gooppe, worddanchcha Kiristtoosatuunne worddo nabatuu denddiide barenttoo danddayettooppe, haray atto S'oossay dooreeddawanttakka baletsanaw malaataanne maalalissiyaabaa bessana. 23 Shin hintte naagettite; taani hinttenttoo ubbabaa kasetaade odaaddi.

Kiristtoosa Laa'entso Yuussaa

(Mat. 24:29-31; Luk'. 21:25-28)

24 Shin he wode he waayiyaappe guyyiyaan,

away d'umana;

agenay poo'iyaawaa aggana;*

25 S'oolinttatuu saluwaappe kunddana.

K'ay saluwaan de'iyaa wolk'k'atuukka k'aas'ettana.*

26 He wode taani, Asaa Na'ay, wolk'k'aama wolk'k'aannanne bonchchuwaanna shaariyaa giddonna yiishshin, unttunttu be'ana.* 27 He wode taani kiitanchchatuwaa sa'aa oyddu bagga kiittana; sa'aa gas'aappe saluwaa gas'aa gakkanaw, S'oossay dooreedda asaa shiishshana.

Wodiyaa Wurssetsay Gakkeeddawaa
Malaataa Bessiyaa Balasiyaa Mitsatto

(Mat. 24:32-35; Luk'. 21:29-33)

28 Leemisuwaa balasatto giyaa mitsattippe tamaarite; balasatta aac'iya wodenne izi haytsay hayttiyaa wode, bonii mateeddawaa hintte eriita. 29 Hawaadankka hintte he ubbabay haniyaawaa be'iyaa wode, I* matattiide penggiyaa shiik'eeddawaa† erite. 30 Taani hinttenttoo tumuwaa oday; ha ubbabay hanana gakkanaw, ha wodiyaa yeletay hayk'k'idiggenna. 31 Saluunne sa'ay aad'd'ana; shin ta k'aalay ubbakka aad'd'enna.

Wurssetsa Gallassaanne Saatiyaa Ooninne Erenna

(Mat. 24:36-44)

32 Shin he gallassaanne he saatiyaa Aawuwaa s'alalaappe attin, haray atto saluwaan de'iyaa kiitanchchatuwaa gidina, woy taana Na'aa gidinakka ooninne eriyaabay baawa. 33 He wodii awude gidanentto, hintte erenna diraw, naagettite; minnite; S'oossaa woossite. 34 Ta yuussay bare golliyaa aggiide, ogiyaa biyaa bitaniyaa mala; bitanii bare k'oomatoo huup'iyaan huup'iyaan oosuwaa immiide, unttuntta bare oosoo kaappo ootseedda; k'ay kariyaa naagiyaawekka minisiide naagana mala azazeedda.

35 Hewaa diraw, minnite; ayaw gooppe, golliyaw omarssa gidina, woy k'amma bilahe gidina, woy kuttuu waassiyaa wode gidina, woy guura wonttumaatsaan gidina awude yaanentto, hintte erikkita. 36 Hinttenttu akeekenaan I yooppe, hinttentta gem"isheeddawantta demmenna mala minnite. 37 Taani hinttenttoo odiyaawaa asaa ubbaw oday; minnite.

14

Kiristtoosa Bolla Mak'k'etteeddino

(Mat. 26:1-5; Luk'. 22:1-2; Yoh. 11:45-53)

1 Paasigaa Baalaa giyaawaa bonchchiyaa gallassaynne C'aalibeenna ukitsaa muussaa bonchchiyaa baalaa gallassay gakkanaw laa"u gallassay atteedda; k'eesatuwaa kaappatuunne higgiyaa tamaarissiyaawanttu Asay erennaan Yesuusa oyk'k'iide wod'ana ogiyaa koyyiino.* 2 «Asay walassaa kessenna mala, Paasigaa bonchchiyaa gallassi hewaa ootsokko» yaageeddino.

Yesuusa Shittuwaa Okkeedda Mishiratto

(Mat. 26:6-13; Yoh. 12:1-8)

3 Yesuusi Biitaaniyaa gadiyaan oolluwaa harggiyaa Simoona soyin k'umaa maanaw utteedda wode, itti mishiratta albass's'iroosa baaretaa kumeedda narddoosa giyaa darii al"o shittuwaa* akkaade yaaddu; he albbass's'iroosa baareeta mentsaade shittuwaa Yesuusa huup'iyaan tigaaddu. 4-5 Hewaan de'iyaa asaappe ittuu ittuu hank'k'ettiide, «Ha shittuwaa c'oo ayaw bayizzay? Ha shittuwaa heezzu s'eetu biraa santtimiyaan† zal"iide, miishshaa hiyyeesaw immanaw danddayettee» yaagiide barenttu giddon haasayiino; yaatiide he mishiratto darssi hank'k'etteeddino.

6 Shin Yesuusi hawaadan yaageedda; «Ha mishiratto ayinne gooppite; izo ayaw metootsiitee? Iza taw lo"obaa ootsaaddu. 7 Hiyyeesatuu ubbaa wode hinttenttunna de'iino; hintte koyyeedda wode awudenne unttuntta maaddanaw danddayiita; shin taani ubbaa wode hinttenttunna de'ikke.* 8 Iza barew danddayetteeddawaa ootsaaddu; k'ay ta asatetsay moogettanaappe kasetaade moogoo giigissanaw shittuwaa okkaaddu. 9 Taani hinttenttoo tumuwaa oday; sa'aa ubbaan wonggalaa mishiraachchuwaa odiyaasan hak'aninneekka, Asay izo k'oppana mala, ha iza ootseeddawe odettana» yaageedda.

Yihudaa Ask'k'orootu Yesuusa
Aatsiide Immanaw Zoretaa Eeno Geedda

(Mat. 26:14-16; Luk'. 22:3-6)

10 Tammanne laa"u Yesuusa kaalliyaawanttuppe ittuu Yihudaa Ask'k'orootu‡ giyaawe, Yesuusa k'eesatuwaa kaappatoo aatsiide immanaw unttunttukko beedda. 11 Unttunttu hewaa siseedda wode nashettiide, «Nuuni new miishshaa immana» yaageeddino; Yihudaa Ask'k'orootu Yesuusa aatsiide immanaw injjetiyaa wodiyaa wochchee.

Yesuusi Barena Kaalliyaawanttunna
Paasigaa K'umaa Meedda

(Mat. 26:17-25; Luk'. 22:7-14, 21-23; Yoh. 13:21-30)

12 C'aalibeenna ukitsaa miyaa baalaa gallassaa bonchchiyaa koyro gallassi, Paasigaa k'umaa maanaw dorssaa shukkiyaa wode, Yesuusa kaalliyaawanttu Aa, «Paasigaa bonchchiyaa gallassi neeni maana k'umaa nuuni hak'a biide giigissanee?» yaagiide oochcheeddino.

13 Yesuusi barena kaalliyaawanttuppe laa"atuwaa hawaadan yaagiide kiitteedda; «Katamaa biite; hintte biishshin, otuwaan haatsaa tookkeedda itti bitanii hinttenttunna gakettanawaa; Aa kaallite. 14 I biide geliyaa golliyaawuwaa, ‹Tamaarissiyaawe neena, «Taani taana kaalliyaawanttunna Paasigaa k'umaa maanaw ta imatsaa kifilii hak'anee?» yaagee› yaagite. 15 Golliyaawuu hinttentta pook'iyaa bollan de'iyaa giigi utteedda aako kifiliyaa bessana; hewaan nuw giigissite» yaageedda.

16 He laa"u Yesuusa kaalliyaawanttu kesiide, katamaa beeddino; Yesuusi barenttoo odeeddawaadankka ubbabaa demmiide, Paasigaa k'umaa giigisseeddino.

17 Sa'ay omarssiyaa wode Yesuusi tammanne laa"u barena kaalliyaawanttunna yaa beedda. 18 Unttunttu uttiide samppaappe k'umaa miishshin, Yesuusi unttuntta, «Taani hinttenttoo tumuwaa oday; hinttenttuppe ittuu taananna miyaawe, taana aatsiide immanawaa» yaageedda.*

19 Aa kaalliyaawanttu loytsi sisettina, huup'iyaan huup'iyaan Aa, «Tumu taaneeshsha?» giyaawaa doommeeddino.

20 Yesuusi zaariide, «I ha hinttenttu tammanne laa"atuwaappe ittuwaa; I taananna ittippe tushanaw bare daabbuwaa shaataan yeddiyaawaa. 21 Taani, Asaa Na'ay, S'oossaa mas'aafay hayk'k'ana geeddawaadan hayk'k'ana; shin taana, Asaa Na'aa, aatsiide immiyaa uraw aayyeero; he uray yelettennaan atteeddentto, aw lo"a shin» yaageedda.

Godaa Kawuwaa Akkiyaa Wogaa

(Mat. 26:26-30; Luk'. 22:14-20; 1 K'or. 11:23-25)

22 Unttunttu miishshin, Yesuusi daabbuwaa akkiide, S'oossaa galateedda; he daabbuwaa mentsiide, barena kaalliyaawanttoo immiidde, «Heytte; hawe ta ashuwaa» yaageedda.

23 S'uu'aa akkiide, S'oossaa galatiide, unttunttoo immeedda; ubbay he s'uu'aappe usheeddino. 24 Yesuusi, «Hawe ooratsa c'aak'uwaan§ c'ora asaa diraw gukkiyaa ta suutsaa.* 25 Taani hinttenttoo tumuwaa oday; taani S'oossaa kawutetsaan ooratsa woyniyaa eessaa ushana gallassay gakkanaw, laa'entsuwaa ha woyniyaa eessaa ubbakka ushikke» yaageedda.

26 Mazimuriyaa yes's'eeddawaappe guyyiyaan, Debre Zayite Deriyaa beeddino.

P'es'iroosi Kaddanawaa Yesuusi Kasetiide Odeedda

(Mat. 26:31-35; Luk'. 22:31-34; Yoh. 13:36-38)

27 Yesuusi barena kaalliyaawanttoo,

«Hinttenttu ubbay taana yeggiide wos's'anita; ayaw gooppe,

S'oossaa Mas'aafay, ‹S'oossay dorssaa heemmiyaawaa wod'ana;

hewaappe guyyiyaan dorssay ubbay laalettana gee›

yaageedda.* 28 Shin taani hayk'uwaappe denddeeddawaappe guyyiyaan, hinttenttuppe kasetaade Galiilaa baana» yaageedda.

29 P'es'iroosi zaariide, «Unttunttu ubbatuu neena yeggiide booppekka, taani neena mulekka yeggikke» yaageedda.

30 Yesuusi P'es'iroosa, «Taani new tumuwaa oday; hachche k'amma kuttuu laa'entsuwaa waassanaappe kase, neeni taana heezzu gede kaddanaassa» yaageedda.

31 Shin P'es'iroosi kasewaappekka minisiide, «Taani haray atto, neenanna ittippe hayk'k'inttokka, neena mulekka kaddikke» yaageedda. K'ay haratuu ubbatuukka hewaadan geeddino.

Yesuusi Geetesemaaniyaan Woosseedda

(Mat. 26:36-46; Luk'. 22:39-46)

32 Geetesemaane giyaa sa'aa beeddino; Yesuusi barena kaalliyaawantta «Taani S'oossaa woossanaw, hinttenttu hawaan uttishshite» yaageedda.

33 Yesuusi P'es'iroosa, Yaak'oobanne Yohaannisa barenanna afeedda; darii kayyotteeddanne metooteedda. 34 K'ay unttuntta, «Taani hayk'k'ana gakkanawukka kayyottay; hawaan takkishshite; gem"ishoppite» yaageedda.

35 Guutsaa sintsakko shiik'iide, sa'aan guufanniide, danddayettiyaawaa gidooppe, he wodii bareppe aad'd'ana mala, S'oossaa woosseedda. 36 K'aykka, «Abbabboo,* ta Aabboo, ubbabay new danddayettee; ha s'uu'aa taappe digga; shin ne sheniyaadan hanoppe attin, ta sheniyaadan hanoppo» yaageedda.

37 Yesuusi barena kaalliyaawanttukko simmi yiide, gem"isheeddawantta demmiide P'es'iroosa, «Simoonaa, gem"ishshaaddii? Neeni itti saatenttonne naaganaw danddayabeykkii? 38 Paac'iyaan hintte gelenna mala, naagettitenne S'oossaa woossite; ayyaanay giigi utteedda; shin ashuu daaburanchcha» yaageedda.

39 K'aykka biide kasewaadankka S'oossaa woosseedda. 40 Aa kaalliyaawanttukko guyye simmiide I yiyaa wode, gem"isheeddawantta demmeedda; unttunttu ayfiyaa gem"ishuu goozi wotseedda diraw, aw ayaa haasayiinonttokka eribeykkino.

41 Heezzentsuwaa unttunttukko yiide, «Ha"i gakkanawukka gem"ishiiteenne shemppiitee? Gidana; wodii gakkeedda; be'ite, taana, Asaa Na'aa, nagaranchcha asatuwaa kushiyaan aatsiide immiyaa wodii gakkeedda. 42 Denddina boytte; be'ite, taana aatsiide immiyaawe haweku gakkeedda» yaageedda.

Yesuusi Bare Morkketuwaa Kushiyan Oyk'etteedda

(Mat. 26:47-56; Luk'. 22:47-53; Yoh. 18:3-12)

43 Yesuusi hewaa biro haasayishshin, tammanne laa"u Aa kaalliyaawanttuppe ittuu, Yihudaa Ask'k'orootu, ellekka gakki wod'd'eedda; k'ay k'eesatuwaa kaappatuu higgiyaa tamaarissiyaawanttunne c'imatuu kiittina, mashshaanne s'am"aa oyk'k'eedda c'ora Asay aanana ittippe yeedda. 44 Yesuusa aatsi immiyaawe he c'ora asaw, «Taani yeriyaawe Aa; Aa oyk'k'iide loytsi naagiide, afite» yaagiide mallaa odi wotseedda.

45 Yihudaa Ask'k'orootu gakkosaannakka Yesuusakko shiik'iide, «Tamaarissiyaawoo» yaagiide Yesuusa yeri akkeedda. 46 He c'ora Asay Yesuusa minisi oyk'k'eedda. 47 Shin matan ek'k'eeddawanttuppe ittuu bare c'ubiyaa shoddinne k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa k'oomaa shoc'iide, Aa haytsaa k'ans's'i oleedda.

48 Yesuusi zaariide, he shiik'eedda c'ora asaa, «Taana bonk'k'anchcha kessiide, bonk'k'anchchaa oyk'k'iyaawaadan oyk'k'anaw c'ubiyaanne s'am"aa oyk'k'iide yeedditee? 49 Taani Geeshsha Golliyaan tamaarissaadde, gallassan gallassan hinttenttunna de'iyaa wode taana oyk'k'ibeykkita; shin S'oossaa Mas'aafatuu geeddawe polettanaw bessee» yaageedda.

50 Yesuusa kaalliyaawanttu ubbatuu Aa yeggiide bi aggeeddino.

51 Nas'alaa s'alalaa mayyeedda itti yalaga bitanii Yesuusa kaalliyaawaa Asay oyk'k'eedda. 52 Shin he bitanii nas'alaa oliide, kallo s'iira wos's'eedda.

Yesuusa Pirddiyaa Shanggatuwaakko Afeeddino

(Mat. 26:57-68; Luk'. 22:54-55, 63-71; Yoh. 18:13-14, 19-24)

53 Asay Yesuusa k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa soy, k'eesatuwaa kaappatuwaa ubbatuu, c'imatuunne higgiyaa tamaarissiyaawanttu shiik'eeddasaa afeeddino. 54 P'es'iroosi k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa dirssaa gidduwaa gakkanaw haakuwaan Aa kaalleedda; yaan naagiyaawaanna tamaa kashiidde, utti aggeedda.

55 K'eesatuwaa kaappatuunne hewaan shiik'eedda Asay ubbay Yesuusa wod'anaw Aa bolla markkaa koyyeeddino; shin ayinne demmibeykkino. 56 Ayaw gooppe, c'ora asatuu Aa bollan wordduwaa markkatteeddino; shin unttunttu markkatetsay itti mala gidenna.

57-58 Itti itti asatuu denddi ek'k'iide Yesuusa bolla, «I, ‹Taani Asay kees's'eedda ha Geeshsha Golliyaa kolaade, Asay kees's'ibeenna hara Geeshsha Golliyaa heezzu gallassaa giddon kees's'ana› giishshin, nuuni siseeddo» yaagiide wordduwaa markkatteeddino. 59 Shin haray atto unttunttu markkatetsay hewaan itti mala gidibeenna.

60 K'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuu asaa ubbaa sintsan denddi ek'k'iide Yesuusa, «Hawanttu neena mootiyaa mootoo new zaariyaabay baawee?» yaagiide oochcheedda. 61 Shin Yesuusi c'o"u giide, ayinne zaaribeenna; k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuu Aa, «Anjjetteedda S'oossaa Na'ay Kiristtoosi neenee?» yaagiide laa'entsuwaa oochcheedda.

62 Yesuusi zaariide, «Ee, taana; hintte taana, Asaa Na'aa, wolk'k'aama S'oossaappe ushechcha baggana uttide'ishshinanne saluwaa shaariyaanna yiishshin be'ana» yaageedda.*

63 K'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuu bare mayuwaa peed'i oliide, «Nuuna hawaappe sintsan ayaw hara markkaa koshshii? 64 Hinttenttu Aa boriyaa siseeddita; hintte k'ofay ayee?» yaageedda; unttunttu ubbay, «I hayk'k'ana bessee» yaagiide Aa bolla pirddeeddino.*

65 Unttunttuppe ittuu ittuu Aa bolla c'ushetsaa doommeeddino; Aa ayfiyaa kammi dechchiide, «Neena dechcheeddawe oonee? Ane timbbitiyaa oda!» yaageeddino; k'ay naagiyaawanttukka Aa k'ins's'alliyaa bak'k'iidde afeeddino.

P'es'iroosi Yesuusa Kaddeedda

(Mat. 26:69-75; Luk'. 22:56-62; Yoh. 18:15-18, 25-27)

66 P'es'iroosi dirssaa giddon hirkkinna de'ishshin, k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa mac'c'a k'oomatuwaappe ittinna yaaddu. 67 P'es'iroosi tamaa kashiyaawaa be'aade, c'adda s'eellaade, «Neenikka Naazireetiyaa Yesuusanna ittippe de'aa» yaagaaddu.

68 Shin P'es'iroosi, «Neeni giyaawe ayentto taani erikke; taw akeeketenna» yaagiide kaddeedda; yaatiide dirssaa penggiyaakko keseedda; kuttuukka waasseedda.†

69 He k'oomata P'es'iroosa be'aade, Aa matan ek'k'eedda asatuwaa, «Ha bitaniikka unttunttunna de'ee» gaade gujjaade oduwaa doommaaddu. 70 Shin P'es'iroosi k'aykka kaddeedda.

Guutsaa gam"ishin, matan ek'k'eedda asatuu laa'entsuwaa P'es'iroosa, «Neeni tuma unttunttunna ittippe de'aa; ayaw gooppe, neeni Galiilaa gadiyaa asaa» yaageeddino.

71 Shin P'es'iroosi, «Taani hewaa hintte giyaa bitaniyaa erikke!» yaagiide barena shek'aanne c'aak'uwaa doommeedda.

72 Ellekka kuttuu laa'entsuwaa waassi aggeedda; P'es'iroosi barena Yesuusi, «Neeni kuttuu laa'entsuwaa waassanaappe kase heezzu gede taana kaddanaassa» geeddawaa hassayiide, darii yeekkeedda.

15

Yesuusa P'ilaas'oosakko Afeeddino

(Mat. 27:1-2, 11-14; Luk'. 23:1-5; Yoh. 18:28-38)

1 Wontta guuran ellekka k'eesatuwaa kaappatuu c'imatuwaannannee Muse higgiyaa tamaarissiyaawaanttunna hewaan shiik'eedda Ayihuda shanggatuwaa ubbaanna mak'k'ettiide, Yesuusa k'achchi afiide, P'ilaas'oosaw aatsiide immeeddino.

2 P'ilaas'oosi Aa, «Neeni Ayihudatuwaa kaatee?» yaagiide oochcheedda.

Yesuusi zaariide Aa, «Ne giyaawaadana» yaageedda.

3 K'eesatuwaa kaappatuu Yesuusa daroban mooteeddino. 4 P'ilaas'oosi shirettiide Yesuusa, «New zaariyaabay baawee? Unttunttu ne bolla woyissa mootuwaa ahintto be'ikkii?» yaagiide oochcheedda.

5 Shin Yesuusi harabaa zaarennaan is's'ina, P'ilaas'oosi maalaletteedda.

Yesuusa Bolla Hayk'uwaa Pirddeeddino

(Mat. 27:15-26; Luk'. 23:13-25; Yoh. 18:39-40; 19:1-16)

6 P'ilaas'oosaw Paasigaa Baalaa bonchchiyaa gallassaan Asay koyyiyaa itti uraa k'ashuwaappe billiyaa wogay de'ee. 7 He wode itti Barbbaana giyaa bitanii walassaa kessiide shemppuwaa wod'eedda asatuwaana ittippe k'asho golliyaan de'ee. 8 Shiik'eedda c'ora Asay P'ilaas'oosi kase erettowaadankka barenttoo maarotaa ootsana mala, Aa oochcheeddino. 9 P'ilaas'oosi asaa zaariide, «Taani hinttenttoo Ayihudatuwaa kaatiyaa billiyaawaa koyyiitee?» yaagiide oochcheedda. 10 Ayaw gooppe, k'eesatuwaa kaappatuu Yesuusa k'anaatiide aatsi immeeddawaa P'ilaas'oosi ereedda.

11 Shin k'eesatuwaa kaappatuu Yesuusa kotaa Barbbaana billanaadan, he shiik'eedda Asay P'ilaas'oosa woosana mala, asaa mak'k'eeddino. 12 P'ilaas'oosi laa'entsuwaa zaariide, «Yaatina, ha Ayihuda kaatiyaa hinttenttu giyaawaa wootoo?» yaageedda.

13 Asay P'ilaas'oosaw zaari zaari barenttu kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, «Aa kak'k'a» yaageeddino.

14 P'ilaas'oosi asaa, «Ayaw? I ay iitabaa ootseedee?» yaageedda.

Shin Asay kasewaappekka bare kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, «Aa kak'k'a» yaageeddino.

15 P'ilaas'oosi asaa nashechchanaw koyyiide, Barbbaana asaw billeedda; yaatiide lissuwaan Yesuusa wotaadaratuwaan shoc'issiide, kak'k'ana mala unttunttoo aatsi immeedda.

Wotaadaratuu Yesuusa K'iliic'eeddino

(Mat. 27:27-31; Yoh. 19:2-3)

16 Hewaappe guyyiyaan, wotaadaratuu Yesuusa gadiyaa mooddiyaawaa gibbiyaa afiide, hara wotaadaratuwaa ubbaa ittippe s'eeseeddino. 17 K'ay zo'o mayuwaa Aa mayzzeeddino; aguntsaa kalachchaa giigissiide, Aa huup'iyaan wotseeddino. 18 Hewaappe guyyiyaan Aa, «Ayihudatuwaa kaatew, sarotay new gido» yaagi sarotiidde, Aa k'iliic'uwaa doommeeddino. 19 Yesuusa huup'iyaa mak'k'aa s'am"aan shoc'eeddino; k'ay Aa bollan c'uchcheeddino; gulbbatiide aw goyinneeddino. 20 Aa bolla k'iliic'eeddawaappe guyyiyaan, zo'o mayuwaa aappe k'aari akkiide, Aa mayuwaa Aa mayzzeeddino; yaatiide mask'k'aliyaa bollan misimaariyan d'ishiide, Aa kak'k'anaw afeeddino.

Yesuusa Kak'k'eeddino

(Mat. 27:32-44; Luk'. 23:26-43; Yoh. 19:17-27)

21 Unttunttu biide, Iskkinddiranne Rufoosa yeleedda aawuwaa, itti Simoona giyaa K'ereena gadiyaa asay, gas'aappe katamaa yiyaawaanna gakettiide, Yesuusa mask'k'aliyaa wolk'k'aan toosseeddino.* 22 Yaatiide Golggootaa geetettiyaasaa Yesuusa afeeddino. «Golggootaa» giyaawe «Huup'iyaa Gosiyaasaa»* giyaawaa. 23 Kawaraa giyaa d'alii walaketteedda woyniyaa eessaa Yesuusaw ushanaw immeeddino; shin I ushennaan is's'eedda. 24 Unttunttu Aa kak'k'eeddino; k'ay oona oona gakkanentto eranaw Aa mayuwaa shaakkiide, saamaa yeggeeddino.*

25 Unttunttu Aa kak'k'iyaa wode, wonttaappe heezzu saate. 26 «Ayihudatuwaa kaatiyaa» yaagi Aa mootiyaa s'aafuu s'aafeetti utteedda. 27 Yesuusanna laa"u kayisatuwaa ittuwaa aappe ushechcha baggana, k'ay ittuwaa aappe haddirssa baggana mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishiide kak'k'eeddino. 28 S'oossaa Mas'aafay, «Iitabaa ootseedda asatuwaana I paydetteedda» yaagiyaawe poletteedda.*

29 Ogiyaanna aad'd'iyaa Asay Yesuusa kad'iide, barenttu huup'iyaa k'aatsiidde boreeddino; «Simmi, Geeshsha Golliyaa kolaade heezzu gallassaa giddon kees's'iyaawoo,* 30 ane mask'k'aliyaa bollappe wod'd'aade, ne huup'iyaa ashsha» yaageeddino.

31 Hawaadankka k'eesatuwaa kaappatuu Muse higgiyaa tamaarissiyaawaanttunna ittippe Yesuusa bolla, «Hara asatuwaa ashsheeda; shin barena ashshanaw danddayenna; 32 nuuni be'iide ammanana mala, Kiristtoosi Israa'eeliyaa kaatii, ane mask'k'aliyaa bollappe ha"i wod'd'o» giide k'iliic'eeddino. K'ay haray atto, aanana mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishettiide kak'etteeddawanttukka Aa bolla k'iliic'eeddino.

Yesuusa Hayk'uwaabaa

(Mat. 27:45-56; Luk'. 23:44-49; Yoh. 19:28-30)

33 Usuppun saatiyaappe doommiide, udduppu saatiyaa gakkanaw, gadiyaa ubbay d'umeedda. 34 Udduppu saatiyaan Yesuusi bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, «Elohee, Elohee, laamaa sabak'itaanii?»† yaageedda. Hewaa giyaawe, «Ta S'oossaw, ta S'oossaw, taana ayaw aggaaddii?» giyaawaa.*

35 Hewaan ek'k'eedda asaappe ittuu ittuu hewaa sisiide, «Be'ite; Eelaasa s'eesee» yaageedda. 36 He asaappe ittuu wos's'i yiide, zanzzaa malatiyaawaan c'aala woyniyaa eessaa kuntseedda; hewaa mak'k'aa gatimaa s'eeraan wotsiide, «De'ishshite ane; Eelaas mask'k'aliyaappe Aa wotsanaw yaanenttonne ane be'oytte» yaagiidde Yesuusa doonaakko ushshanaw shiishsheedda.*

37 Yesuusi k'aalaa d'ok'k'u ootsi waassiide, hayk'k'i aggeedda.

38 Geeshsha Golliyaan k'ashetteedda gaaridduu k'ommoppe duge gakkanaw, laa"u kesiide pooshetti wod'd'eedda.* 39 Mask'k'aliyaappe sintsa baggana hewaan ek'k'eedda itti s'eetuwaa Kaappuu, hewaa keenaa Yesuusi waassiide hayk'k'eeddawaa be'eedda wode, «Ha bitanii tumu S'oossaa Na'aa» yaageedda.

40 Hewaan haakuwaan ek'k'iide s'eelliyaa amareeda mac'c'awanttu de'iino; unttunttu giddon Magdala giyaa katamaappe yeedda Mayraama, teefa Yaak'oobanne Yoosa daaya Mayraamanne Salooma de'iino. 41 He mac'c'a asatuu Yesuusi Galiilaan de'iyaa wode, Aa kaalleeddawanttanne Aa maaddeeddawantta; k'ay Yesuusanna ittippe Yerusaalame beedda hara c'ora mac'c'a asatuu hewaan de'iino.

Yesuusa Mooguwaabaa

(Mat. 27:57-61; Luk'. 23:50-56; Yoh. 19:38-42)

42-43 Sa'ay omarsseedda wode, hewaan shiik'eedda asaan bonchchetteedda itti Yooseefo giyaa bitanii, S'oossaa kawutetsay yaanawaa naagi utteeddawe, Armmaatiyaasa giyaa katamaa Asay yeedda; he gallassay wonttetsa Sambbataw giigettiyaa gallassaa gideedda diraw, Yooseefo s'aliide P'ilaas'oosakko biide, Yesuusa anhaa akkanaw woosseedda. 44 P'ilaas'oosi, Yesuusi elekka hayk'k'i diggeeddawaa siseedda wode maalaletteedda; s'eetuwaa kaappuwaa s'eesiide, «I hayk'k'oodeppe gam"eeddee?» yaagiide oochcheedda. 45 P'ilaas'oosi Yesuusi hayk'k'eeddawaa s'eetuwaa kaappuwaappe sisiide, Aa anhaa Yooseefo akkanaadan ootseedda. 46 Yooseefo mooguwaa mayuwaa shammeedda; Yesuusa anhaa mask'k'aliyaappe wotsi mayuwaan s'aas'iide, shuchchaa wooc'eedda asaa moogiyaa gonggoluwaa giddon Aa anhaa wotseedda; k'ay he gonggoluwaa doonaan wolk'k'aama shuchchaa gonddorssiide wotseedda. 47 Magdala katamaappe yeedda Mayraamanne Yoosa daaya Mayraama Yesuusa anhaa unttunttu hak'an wotsintto be'iino.

16

Yesuusi Hayk'uwaappe Denddeedda

(Mat. 28:1-8; Luk'. 24:1-12; Yoh. 20:1-10)

1 Sambbatay aad'd'eeddawaappe guyyiyaan, Magdala katamaappe yeedda Mayraama, Yaak'ooba daaya Mayraamanne Salooma biide, Yesuusa anhaa okkanaw shittuwaa shammeeddino. 2 Wogaa gallassi wonttumaatsa daro guuran s'alk'k'ii kesishshin, he gonggoluwaa beeddino. 3 Unttunttu barenttu giddon ittuu ittuwaanna, «Gonggoluwaa doonaappe nuw shuchchaa oonee gonddorssiide digganaweeshsha?» yaagiide haasayiino.

4 Unttunttu s'eelliyaa wode, he daro wolk'k'aama shuchchaa gonddorssidiggeeddawaa be'eeddino. 5 Yesuusi moogetteedda gonggoluwaa giddo geliyaa wode, itti wodalla bitanii bootsa mayuwaa mayyiide, ushechcha baggana utteeddawaa be'iide dagammeeddino.

6 Shin I unttuntta, «Dagammoppite. Mask'k'aliyaa bolla kak'etteedda Naazireetiyaa Yesuusa hinttenttu koyyiyaawaa eray. I hawaan baawa; denddi diggeedda. Unttunttu Aa wotseeddasaa hawaa be'ite. 7 Shin biide Yesuusi barena kaalliyaawanttoonne P'es'iroosaw, ‹Yesuusi hinttenttuppe kasetiide Galiilaa bee; I hinttenttoo odeeddawaadankka hinttenttu Aa yaan be'ana› yaagiide hawaa odite» yaageedda.

8 Mac'c'a asatuu yashshaan kokkoriidde, Yesuusi moogetteedda gonggoluwaappe kesiide bak'ati aggeeddino; k'ay unttunttu yayyeedda diraw, asaw hewaa oossinne ayinne odibeykkino.

Mac'c'a asatuu biide, barenttoo odetteeddabaa ubbaa P'es'iroosawunne aanana de'iyaawanttoo k'antsaan odeeddino; hewaappe guyyiyaan, Yesuusi bare huup'ew barena kaalliyaawanttu bolla, med'inaw ashshiyaa laamettenna geeshsha mishiraachchuwaa k'aalaa, away mokkiyaasaappe wulliyaasaa gakkanaw kiitteedda.

Yesuusi Magdala Mayraamiw Beetteedda

(Mat. 28:9-10; Yoh. 20:11-18)

9 Yesuusi hayk'uwaappe denddeeddawaappe guyyiyaan, Wogaa gallassi guura, laappu iita ayyaanatuwaa kesseedda Magdala katamaappe yeedda Mayraamiw kasetiide beetteedda. 10 Iza baade kase aanana de'iyaawanttoo, k'arettiiddinne yeekkiidde utteeddawanttoo odaaddu; 11 shin Yesuusi pas'a de'iyaawaanne iziw beetteeddawaa unttunttu siseedda wode, Izi oduwaa tuma gibeykkino.

Yesuusi Laa"u Barena Kaalliyaawanttoo Beetteedda

(Luk'. 24:13-35)

12 Hewaappe guyyiyaan, unttunttuppe laa"atuu katamaappe kesiide biishshin, ogiyaan Yesuusi koyrowaappe dummatiide, unttunttoo beetteedda. 13 Unttunttu guyye simmiide, haratoo odeeddino; shin hewanttu unttunttu oduwaa tuma gibeykkino.

Yesuusi Tammanne Itti Barena Kaalliyaawanttoo Beetteedda

(Mat. 28:16-20; Luk'. 24:36-49; Yoh. 20:19-23; Kit. 1:6-8)

14 Guyyeppe tammanne itti Yesuusa kaalliyaawanttu k'umaa miishshin, Yesuusi unttunttoo beetteedda. Unttunttoo ammanuu baynna diraw, I unttuntta seereedda; k'ay hayk'uwaappe I denddeeddawaa be'eeddawanttu unttunttoo odina, unttunttu ammanennaan is's'eedda dirawunne odina sisennawantta gidiyaa diraw, I unttuntta seereedda.

15 I unttuntta hawaadan yaageedda; «Alamiyaa ubbaa biide, asaa ubbaw wonggalaa mishiraachchuwaa k'aalaa odite. 16 Ammanowenne s'ammak'ettowe attana; shin ammanennawaa bolla S'oossay pirddana. 17 Taanan ammaniyaawanttu ha malaatatuwaa ootsanawantta: unttunttu ta suntsan iita ayyaanatuwaa kessanawantta; k'ay unttunttu dumma dumma ooratsa k'aalaan haasayanawantta. 18 Unttunttu shooshshaa oyk'k'oopekka, woy ayaanne wod'iyaa marzziyaa ushinttokka unttuntta k'ohenna. K'ay unttunttu barenttu kushiyaa hargganchchatuwaa bolla wotsana; he hargganchchatuu pas'ana» yaageedda.

Yesuusi Saluwaa Pude Keseedda

(Luk'. 24:50-53; Kit. 1:9-11)

19 Godaa Yesuusi barena kaalliyaawanttunna haasayeeddawaappe guyyiyaan, S'oossay Aa pude saluwaa afina, S'oossaappe ushechcha baggana utteedda. 20 Aa kaalliyaawanttu biide, ubba saan wonggalaa mishiraachchuwaa odeeddino. Godaykka unttunttunna ittippe ootsee; unttunttu odiyaa k'aalaykka tuma gideeddawaa unttunttu ootsiyaa malaatatuwaan erisseedda.*

* 1:1 S'oossaa Na'aa: Beni S'aafetteedda itti itti biletsaan hawe baawa.

* 1:2 Mil. 3:1

* 1:6 2 Kat. 1:8

* 1:11 Dom. 22:2; Maz. 2:7; Isa. 42:1; Mat. 3:17; 12:18; Mar. 9:7; Luk'. 3:22

† 1:40 Taana geeshsha patsa: Hawaa guussay, ha harggii k'ofetteeddawe laamettanaw danddayenna eretteedda gade wogaanne maaraan, hara asaa k'ofaan itti Asay geeshsha gidenna gaana mala odiyaawaa.

* 2:23 Zar. 23:25

* 2:25 1 Sam. 21:1-6

* 2:26 Wog. 24:9

* 3:19 14:10

* 3:22 Mat. 9:34; 10:25

* 3:28 Boriyaa boriyaa: Guussay S'oossaa bollan Asay haasayiyaa iita, balanne geella haasayaa.

* 3:29 Luk'. 12:10

* 4:1 Luk'. 5:1-3

* 4:11-12 Isa. 6:9-10

* 4:29 Iyu. 3:13

* 5:20 Tammu Katamaa: Hawanttu itti c'ita gideedda katamatuu Sammaariyaappenne Galiilaa gadiyaa away doliyaa baggana de'iyaawantta gidiide, hewanttun de'iyaa asatuwaa eeshshaykka Giriike asatuwaa de'uwaa ogiyaa kaalliyaawaa bessee.

† 5:41 S'aalitaa, k'uumii: Ha k'aalatuu Aramaayike geetettiyaa k'aalaan Yesuusa wodiyaan Paalasttiine gaden haasayettiyaawaa. S'aalitaa giyaawenne k'uumi giyaawe amaaratsuwaa k'aalaa gidenna. Shin Giriikiyaa k'aalaa.

* 6:3 Anaas'iyaa: Giriike biletsaan shuchchaa woy urk'k'aa melissiide med'd'iyaa asaa giide go"ettee.

† 6:11 Hintte gediyaappe baanaa shoc'ite: Hawe Asay is's'eeddawaa bessiyaawaa.

* 6:13 Yak'. 5:14

‡ 6:31 Asay baynnasaa: Hawe Galiilaa geetettiyaa wombbaappe pudehaa dola baggana de'ee. 6:45 s'eellite.

* 6:34 Pay. 27:17; 1 Kat. 22:17; 2 Od. 18:16; Hiz. 34:5; Mat. 9:36

§ 6:37 Biraa santtimiyaa: Beni wodiyaan asaa gadiyaan itti gallassaa uniyaa ootsi peesheedda asaw itti biraa santtimii imettee. Mat. 20:2 s'eellite.

* 7:2 Meec'ettennaan k'umaa miyaawantta: Ayihude asatuwaa wogaan meec'ettenna kushiyan k'umaa muussay tunaadan paydettee. Hewoo k'umaa maanappe kasenna kushiyaa meechchaa loytsi minisiino.

* 7:6-7 Isa. 29:13

* 7:10 Kes. 20:12; 21:17; Wog. 20:9; Zar. 5:16

† 7:27 Kanatoo: Ha k'aalaa itti itti Ayihude asay, Ayihude gidenna asatoo go"etiyaawaa.

‡ 7:34 Eftahi: Ha k'aalay Yesuusi ha alamiyaan de'iidde tamaarissiyaa wode, go"ettiyaa Aramaayike yaagettiyaa k'aalaan haasayeeddawaa.

* 8:10 Dalmmanutaa: Hawe erettenna sa'aa.

† 8:15 Heroodisa: Hawe Heroodise Anttip'aasa geetettiyaa wogga Heroodisa geetettiyaawaa na'aa.

* 8:18 Erm. 5:21; Hiz. 12:2; Mar. 4:12

‡ 8:35 Shemppuwaa: Giriikiyaa k'aalaan izaawa woy asaa shemppuwaa geetetti biletteedda.

* 9:2 2 P'es'. 1:17-18

* 9:43-44 Hara Geeshsha Mas'aafaa biletsatuu, gus's'unii mule hayk'k'ennasaanne k'ay mulekka to'enna Gaannamiyaa tamaan, yaagee. 9:45, 47 s'eellite.

† 9:50 Hinttenttun mas'inii de'o: Hawaa guussay Yesuusan ammaniyaawanttu barenttu ammanuwaappe denddo gaasuwaan unttunttu bolla metuu gakkinttokka ittuu ittuwaanna sarotetsaan de'anaw bessee.

* 10:4 Zar. 24:1-4; Mat. 5:13

* 10:6 Dom. 1:27; 5:2

* 10:8 Dom. 2:24

* 10:19 Kes. 20:12-16; Zar. 5:16-20

* 10:24 Wooti metanddeeshsha: Hawaa itti itti biletsay barew de'iyaabaan ammanettiyaa asaa yaagee.

† 10:38 S'ink'k'ataa: Hawaa guussay Yesuusa gakkeedda metuwaa s'uu'aa guussaa.

‡ 10:47 Daawite na'aa: Ayihude asatuu S'oossaan Okettowe Daawite zeretsaappe yelettanawaa yaagiide k'ooppiyaa diraw, S'oossaan Okettowe «Daawite na'aa» yaagetti s'eesettee.

* 11:3 Godaa: Hawaa guussay hariyaa godaa.

* 11:9 Maz. 118:25-26

* 11:17 Isa. 56:7; Erm. 7:11

* 12:1 Isa. 5:1-2

* 12:10-11 Maz. 118:22-23

* 12:13 Heroodisa baggatuwaa: Hawantta guussay he wode de'iyaa kawutetsaa polottikaa baggana kase wogga Heroodisanne Aa na'aa Herood Anttip'aasa baggatuwaanne unttuntta kaalliyaa asatuwaa.

* 12:19 Zar. 25:5

* 12:26 Kes. 3:6

* 12:29 Zar. 6:4-5

* 12:31 Wog. 19:18

* 12:32 Zar. 4:35

* 12:33 Hos. 6:6

* 12:36 Maz. 110:1

* 13:14 Dan. 9:27; 11:31; 12:11

* 13:19 Dan. 12:1; Sas'. 7:14

* 13:24 Isa. 13:10; Hiz. 32:7; Iyu. 2:10, 31; 3:15; Sas'. 6:12

* 13:25 Isa. 34:4; Iyu. 2:10; Sas'. 6:13

* 13:26 Dan. 7:13; Sas'. 1:7

* 13:29 I: Yesuusa guussaa.

† 13:29 Matattiide penggiyaa shiik'eeddawaa: Guussay, Yesuusa yuussay mateedda guussaa.

* 14:1 Kes. 12:1-27

* 14:3 Darii al"o shittuwaa: Guussay loytsi sawiyaawaa guussaa.

† 14:4-5 Biraa santtimiyaa: 6:37S'eellite.

* 14:7 Zar. 15:11

‡ 14:10 Yihudaa Ask'k'orootu: 3:19S'eellite.

* 14:18 Maz. 41:9

§ 14:24 Ooratsa c'aak'uwaa: S'oossay bare asaw Yesuusa hayk'uwaa baggana k'aalaa geleedda ooratsa k'aalaa c'aak'uwaa. Hewenneekka Aa gakkiyaa s'uu'aa, I bare suutsaa gussiide aatsi immeedda Aa de'uwaa. Hewenneekka, nu ec'a asatetsay ubbay laamettina, ooras's'eedda S'oossaa higgii nu wozanaan s'aafetteeddawaa odee.

* 14:24 Kes. 24:8; Erm. 31:31-34

* 14:27 Zak. 13:7

* 14:36 Abbaa: Guussay Giriike k'aalankka «Abbaa» gidiyaa wode, Aramaayike k'aalaani «Aabba» giyaawaa.

* 14:62 Dan. 7:13

* 14:64 Wog. 24:16

† 14:68 Kuttuukka waasseedda: Ha k'aalay beni biletteedda itti itti biletsaan baawa.

* 15:21 Rom. 16:13

* 15:22 «Huup'iyaa Gosiyaasaa» Geetettiyaawe, asaa huup'iyaa malatiyaa shuchchay hewaan de'iyaa diraw, huup'iyaa gosiyaasaa geetetteedda.

* 15:24 Maz. 22:18

* 15:28 Isa. 53:12

* 15:29 Maz. 22:7; 109:25; Mar. 14:58; Yoh. 2:19

† 15:34 Elohee, Elohee, laamaa sabak'itaanii: Ha k'aalatuu Yesuusi ha alamiyaan ashuwaa mayyiide simerettiyaa wode haasayettiyaa Aramaayike geetettiyaa k'aalaan haasayettowaa.

* 15:34 Maz. 22:1

* 15:36 Maz. 69:21

* 15:38 Kes. 26:31-36

* 16:20 Itti itti beni Geeshsha Mas'aafatuwan ha paydatuu baawa.

Luuk'aasa Mishiraachchuwaa

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

Luuk'aasi S'aafeedda

Mishiraachchuwaa K'aalaa

Geluwaa

Luuk'aasi s'aafeedda mishiraachchuu, Yesuusa koyro yaanawaa yaagetti nabatuwaan aabay odetteeddawaa, daro wodiyaappe naagetteedda hidootaw huup'e gideeddawe, Israa'eeliyaa Asay naagiidde de'iyaa S'oossaan Oketteeddawe, asaa zeretsaa ubbaa ashshiyaawaa gidiyaawaa k'onc'c'issee. Yesuusi S'oossaa Aawuwaappe hiyyeesatoo mishiraachchuwaa k'aalaa odanaw kiitetteeddawaa gidiyaawaanne ha Mishiraachchuwaa K'aalay asaw de'iyaa dumma dumma metuwaa k'aariyaa wolk'k'aa oyk'k'eeddawaa gidiyaawaa Luuk'aasi odee. Luuk'aasa Mishiraachchuwaa K'aalaa giddon, Yesuusa yuussaabaa odiyaa koyro shemppatuwaaninne k'aykka Yesuusi saluwaa pude keseeddawaa odiyaa wurssetsaa shemppatuwaan loytsiide, odetteeddawe nashechchaabaa. Yesuusi saluwaa keseeddawaappe guyyiyaan ammanuwaabay waan dic'c'eeddenttonne waan aakkeeddentto odiyaa taarikiyaa ha mas'aafaa s'aafeedda bitanii Yesuusi Kiitteeddawanttu Oosuwaa mas'aafaan odeedda.

Kiitanchchatuwaa yetsaabay, Yesuusi yeletteedda wode wudiyaa heemmiyaawanttu biide be'eeddawaa odiyaa taarikii, Yesuusi na'atetsaan de'iidde Geeshsha Golliyaa beeddabay, k'aretanchcha Saamiraawiyaanne bayiide beetteedda na'aa taarikii Luuk'aasa Mishiraachchuwaa s'alalaan beettiyaawantta. Ha Mishiraachchuwaa K'aalaa giddon ha gas'aappe hini gas'aa gakkanaw huup'e gidiide s'eeletteeddabay woosaabaa, Geeshsha Ayaanaabaa, Yesuusa oosuwaa giddon mac'c'a asaw de'iyaa sabaanne S'oossay nagaraa atto yaagiyaabaa.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Geluwaa 1:1-4

S'ammak'iyaa Yohaannisanne Yesuusa yeletaa 1:5—2:52

S'ammak'iyaa Yohaannisa oosuwaa 3:1-20

Yesuusa s'ink'k'ataanne paac'iyaa 3:21—4:13

Yesuusi oosuwaa Galiilaan doommowaa 4:14—9:50

Yesuusi Galiilaappe Yerusaalame boowaa 9:51—19:27

Yerusaalameninne izi yuushshuwaan Yesuusa wurssetsaa saaminttaa 19:28—23:56

Godaa Yesuusa dendduwaa, k'onc'c'etsaanne saluwaa buussaa 24:1-53

1

1-4 Bonchchetteedda Toofiloosa, koyro barenttu ayfiyaan be'eeddawanttunne barenttu k'aalaan markkatteeddawanttu nuw odeeddino. S'aafetteedda yewuwaa ta baggan ubbaa S'ap'uwaappe bidda s'eellowaappe guyye, taarikiyaa maaraa naageedda ogiyaan new s'aafanaw lo"a gideeddawe taw beetteedda.

S'ammak'iyaa Yohaannisa Yeletay Koyro Odetteedda

5 Yihudaa gadiyaa Kaatiyaa Heroodisa wodiyaan,* Aabiyaa k'eesatetsaa oosuwaa baggappe gideedda Zakkaraasa geetettiyaa itti k'eesay de'ee.* Machchattakka Elssaabees'o geetettiyaa Aaroone yaraappe yeletteeddawunno. 6 Laa"atuukka Godaa azazuwaanne seeraa darissiide naagiyaawanttanne kad'ee banttaan S'oossaa sintsan de'iyaa s'illatuwaa. 7 Gidoppe attin Elssaabees'a mantsa gido diraw, yeluu unttunttoo baawa. Laa"atuukka laytsaa sugeeddawantta.

8 Itti gallassi Zakkaraasi bare bagga kaallaan S'oossaa sintsan K'eesatetsan ootsiyaa wode, 9 bare K'eesatetsaa wogaa dooyaadan Geeshsha Golliyaa geliide is'aanaa c'uwissuwaa† saamay Aa gakkeedda. 10 Is'aanay c'uwiyaa wode Asay ubbay karen ek'k'iide woossi de'ee.

11 Godaa kiitanchchay is'aanaa yarshshuwaa saappe ushechchanna ek'k'iide aw beetteedda. 12 Zakkaraasikka be'eedda wode dagammiide yashshaan mitetteedda. 13 Kiitanchchaykka k'ay yaageedda, «Zakkaraasaa, yayyoppa; ne woosay sisetteedda, ne machchata Elssaabees'a attuma na'aa yelanawunnu. 14 Aa yeletaan nashetaynne ishaluu new hananawaa; c'oratuukka I yeletto diraw hashshu gaanawantta; 15 Ikka Godaa sintsan dara gidanawaa. Matsoyiyaa woyniyaa ushshaa gido haraa matsoyiyaa ushshaa ayinne ushenna; bare daay uluwaan de'ishshin Ayaanaa Geeshshay aan kumanawaa.*

16 «Israa'eeliyaa asatuwaappekka c'oratuwaa unttunttu Godaa S'oossaakko, I zaaranawaa. 17 Ikka giigenna asaa Godaw giigissanaw, aawotuwaa wozanaa naanatuwaakko, azazettenawanttakka s'illotetsaa eraakko zaaranaw, Eelaasa‡ ayyaanaaninne wolk'k'aan Godaappe sintsanna bee.»*

18 Zakkaraasikka kiitanchchaa, «Taani c'imaad, tamachchattakka bare laytsaan sugeeddawunno, hawaa taani ayaan eranitaa?» geedda.

19 Kiitanchchaykka zaariide, «Taani S'oossaa sintsan ek'k'iyaa Gabreela; hawaa mishiraachchuwaa new odanaw neekko kiitettaad;* 20 Hekko he wodiyaan hanana ta k'aalaa ne ammanabeenna diraw, ha yewuu hanana gallassay gakkanaw neeni duude gidanaassa; haasayanawukka danddayakka» geedda.

21 He wode asay, Zakkaraasi Geeshsha Golliyaappe kesennaan ayaw gam"eeddentto maalalettiidde naagiino. 22 Keseedda wodiyaankka haasayanaw danddaybbeenna; Geeshsha Golliyaan sas'aa I be'eeddawaa akeekeeddino; ikka haasayanaw danddayibeennawaa s'orssi bessiide, duude gidiide de'eedda.

23 Zakkaraasikka bare oosuwaa wodiyaa wursso wode, bare golle simmeedda. 24 Hewaappe guyyiyaan Aa machchata Elssaabees'a shahaaraade ichcheshu agenaa barena gentsaaddu. 25 Elssaabees'akka, «Ta tooshiyaa asaa giddoppe digganaw§ Goday bare maarotetsaan taana s'eello wode, hawaadan taw ootseedda» gaaddu.

Yesuusa Yeletay Kasetiide Odetteedda

26 Usuppuntsa agenaan S'oossaa kiitanchchaa Gabreel Galiilaa gadiyaan Naazireete Katamaa 27 Daawita yaraappe gideedda Yooseefo geetettiyaa bitanew ooshetta k'ashetteedda wodorattikko S'oossaa matappe kiitetteedda; wodoratti suntsaykka Mayraamo geetettee.* 28 Kiitanchchaykka Mayraamikko yiide, «Darissaade dosettawunnee, sarotetsay new gido; Godaykka neenanna gatso de'ee; Neenikka mac'c'awanttu giddon anjjetteeddawunno»* yaageedda.

29 Mayraamakka Aa haasayaappe denddowaan darissa dagamaade, «Hawe ayaa mala sarotaa gidanee» gaade yewuwaa k'oppaaddu. 30 Kiitanchchay izo, «Hanne Mayraamee, S'oossaa matan sabaa demmaadda yayyoppa. 31 Neeni shahaaraade, attuma na'aa yelanaassa; Aa suntsaakka Yesuusa gaanaassa.* 32 Ikka dara gidanawaa; Ubbaappe D'ok'k'a S'oossaa Na'aa geetettana; Godaa S'oossay Aa aabbu Daawita kawutetsaa oydiyaa aw immanawaa. 33 Ikka Yaak'ooba gollen med'inaw kawutanawaa; Aa kawutetsawukka wurssetsay baawa» yaageedda.*

34 Mayraamakka kiitanchchaa, «Taani wodoratto gido diraw, hawe wooti hananawee?» yaagaaddu.

35 Kiitanchchaykka zaariide iziw, «Ayaanaa Geeshshay ne bolla yaanawaa; D'ok'k'a S'oossaa wolk'k'ay neenan shemppanawaa. Hewaa diraw, neeppe yelettiyaawe geeshsha S'oossaa Na'aa geetettana. 36 Ne dabbatta Elssaabees'a bare c'imatetsaa wodiyaan attuma na'aa shahaaraaddu. Mantsa geetetteeddawunna Elssaabees'a shahaaroodeppe usuppuntsa agenaa oyk'k'aaddu. 37 S'oossaa s'ooniyaa yewuu baawa»* yaageedda.

38 Mayraamakka, «Taani Godaa ayilatto; neeni goowaadan hano» gaaddu. Hewaappe guyyiyaan kiitanchchay izi matappe beedda.

Mayraamakka Elssaabees'o Oochchanaw Baaddu

39 Mayraamakka he agenaa giddon denddaade killi zoozetiyaa Yihudaa gaden de'iyaa itti katamaa elleella kesaaddu. 40 Zakkaraasa golle gelaade Elssaabees'o sarotaaddu. 41 Elssaabees'akka Mayraami sarotaa siseedda wode, izi uluwaan de'iyaa shahaaray guppeedda; Elssaabees'akka Ayaanaa Geeshshaan kumaaddu. 42 Bare kooshshaakka d'ok'k'u ootsaade, «Neeni mac'c'awanttu giddoppe anjjetteeddawunno. Neeppe yelettiyaawekka anjjettowaa. 43 Neeni ta Godaa daaya taakko yaanaw taani oonee? 44 Hekko ne sarotaa kooshshay ta haytsaan sisetteedda wode, ta uluwaan de'iyaa shahaaray nashechchaan guppeedda. 45 Goday polettee giide iziw odeeddawaa ammaneeddawunna iza anjjetteeddawunno» yaagaaddu.

Mayraami Galataa Yetsaa

(1:46-53)

46 Mayraamakka,

«Ta shemppatta ta Godaa bonchchaw,

47 Ta ayyaanaykka ta S'oossaa, ta d'aliyaan,

loytsa nashettaw.

48 Ikka bare ayilatti tooshiyaa s'eelleedda.

Hachcheppe doommiide yeletay ubbay

anjjetteeddawunnee giino.

49 Wolk'k'aama gideedda I,

daro yewuwaa taw ootseedda;

Aa suntsaykka geeshsha.

50 Aa maarotay yayyiyaawanttoo,

yeletaappe yeletay gakkanaw de'ee.

51 Bare wolk'k'aan mino kiitaa kiitetteedda;

barenttu wozanaa k'ofaan otorettiyaawantta,

laaleedda.

52 Mooddiyaawantta kawutetsaa maataa oydiyaappe wotseedda;

ashikkatuwaakka k'ay d'ok'k'u d'ok'k'u ootseedda.

53 Koshatteeddawantta lo"o yewuwaan kalisseedda;

duratuwaa k'ay mela yedersseedda.

54 Bare maarotetsaa k'oppiide,

bare ayiliyaa Israa'eeliyaa maadeedda.

55 Nu aawaatoo I odeeddawaadan,

Abrahaamewunne Aa yaraw geeddawaa,

med'inaw naagana diraassa»

yaagaaddu.

56 Mayraamakka heezzu agenaa keena Elssaabees'i matan gam"owaappe guyyiyaan bare golle simmaaddu.

S'ammak'iyaa Yohaannisa Yeletaa

57 Elssaabees'iwukka yeliyaa wodii gakkina, attuma na'aa yelaaddu. 58 Izi shooratuunne izi dabbo gideeddawanttu, Goday maarotetsaa iziw ootseeddawaa sisiide izinna ittippe nashetteeddino.

59 Hosppuntsa gallassaan na'aa k'as's'aranaw yeeddino; Aa, aawuwaa suntsaan Zakkaraasa giide suntsanaw koyyeeddino.* 60 Aa daaya k'ay, «Hanenna, Yohaannisa geetettanaw koshshee» yaagaaddu.

61 Unttunttukka izo, «Ne dabbatuwaappe hachche gakkanaw ittuukka ha suntsaan s'eesettibeenna» yaageeddino.

62 Aa aabba, oona giyaa suntsan s'eegettanaw koyyintto s'orssi oochcheeddino.

63 Aa aabbukka s'aafiyaabaa oochchi akkiide, «Na'aa suntsay Yohaannisa» giide s'aafina, ubbatuukka yewuwaan maalaletteeddino. 64 Hewankka Zakkaraasa doonay dooyetteedda, Aa ins's'arssaykka bilettina haasayaa doommeedda, S'oossaakka galateedda.

65 Aa shooratuukka de'iyaasaa ubbaan yashshaan kumeeddino. Ha yewuukka zoozetiyaa Yihudaa gadiyaa ubbaan darii haasayetteedda. 66 Hawaakka siseeddawanttu ubbatuu, «Ha na'ay ayaa gidaneeshsha?» yaagiide yewuwaa barenttu wozanaan oyk'k'eeddino; S'oossaykka aanana de'iyaawaa ereeddino.

Zakkaraasa Galataanne Timbbitiyaa Oduwaa

67 Yohaannisa aabbu Zakkaraasi Ayaanaa Geeshshaan kumiide timbbitiyaa yaagi odeedda:

68 «Israa'eeliyaa Goday S'oossay anjjetto;

yiide bare asaa s'omooseeddanne wozeedda.

69 Bare ayiliyaa Daawite golliyaan;

wolk'k'aama ashshiyaawaa nuw giigisseedda.

70 Hawekka beni Godaa geeshsha nabatuwaa doonaan odettowaadan,

71 I nuuna, nu morkkatuwaappenne,

nuunanna ek'ettiyaawanttu kushiyaappe ashshanaassa.

72 Hawaakka I ootseeddawe, nu aawaatoo,

maarotetsaa bessanaassanne,

bare geeshsha c'aak'uwaa wozanaa aatsanaassa.

73 Nu aawuwaa Abraahaamoo,

c'aak'k'eedda c'aak'uwaa k'oppanaw,

74 nu morkkatuwaa kushiyaappe kesiide,

yashshay banttaan aw ootsanaadan,

maataa nuw immeedda.

75 Hawenneekka, nuuna nu wodiyaa ubbaan,

geeshshatetsaaninne s'illotetsaan,

bare sintsaan essana diraassa.

76 Zaariidekka, neenoo, ta na'aw,

D'ok'k'a S'oossaa nabiyaa geetettanaassa;

ogiyaa giigissanaw Godaappe sintsanna,

baanaassa.

77 Asaa nagaraa maariyaa atotetsaa eraa,

unttunttoo immanaassa.

78 Hewekka killippe yeedda poo'uu,

nuuna s'omooseeddawe,

nu S'oossaa maarotetsaanne k'aretaa gaasuwaana.

79 Aa poo'uukka d'umaaninne hayk'uwaa kuwaan,

utteeddawanttoo poo'issee;

nu gediyaakka sarotetsaa ogiyaan suurissee.»

80 Na'aykka dic'c'iide, ayaanaan minneedda; Israa'eeliyaa asaw beetteedda gallassay gakkanaw mela biittaan de'eedda.

2

Yesuusa Yeletaabaa

(Mat. 1:18-25)

1 He wode* Roomaa kawutetsaa garssan de'iyaa Asay ubbay suntsaa s'aafettanaadaninne paydettanaadan Awugiss's'oose K'eesareppe† azazuu keseedda. 2 Hewenneekka, K'ereneyoose‡ Sooriyaa gadiyaa mooddiyaa wode haneedda koyro asaa payduwaa.

3 Hawaa diraw itti itti Asay s'aafettanaw bare katamaa bare katamaa beedda. 4 Yooseefokka Daawita golliyaappenne yaraappe gidiyaa diraw Galiilaa Awuraajjaan de'iyaa Naazireete katamaappe denddiide Daawita katamaa gideeddawunnikko Yihudaan de'iyaa Beeteleeme geetettiyaa katamaa keseedda. 5 He wode yeliyaa wodii mateedda aw ooshetta utteedda Mayraamakka aanana ittippe baaddu. 6 Unttunttu hewaan de'ishshin iziw yeliyaa wodii gakkii aggeedda. 7 Izakka Bayira Na'aa§ gideedda attuma Na'aa yelaaddu; imatsay shemppiyaa sa'aa demmabeenna diraw, na'aa mayuwaan s'aas'aade Gap'atiyaan* k'eraaddu.

Wudiyaa Heemmiyaawanttanne Kiitanchchatuwaa

8 He gadiyaan k'amma barenttu wudiyaa heemmiidde dembban ak'iyaawanttu de'iino. 9 S'oossaa kiitanchchay k'oppennaan yiide unttunttu miyyiyaan ek'k'eedda; Godaa bonchchuu unttunttu yuushshuwaan poo'eedda wode, wolk'k'aama yashshay unttuntta oyk'k'eedda. 10 Kiitanchchay unttuntta, «Yayyoppite, asaw ubbaw haniyaa daro nashechchiyaa mishiraachchuwaa taani hinttenttoo ahaad. 11 Hachche Daawita katamaan ashshiyaawe yeletteedda. Ikka Godaa Kiristtoosa. 12 Hawe hinttenttoo malla gido: Gac'ino na'ay mayuwaan s'aas'ettiide gap'atiyaa giddon giseeddawaa demmanita» yaageedda.

13 K'oppennaan c'ora S'oossaa kiitanchchatuu koyro kiitanchchaanna ittippe k'onc'c'eeddino.

14 S'oossaakka galatiide, hawaadan geeddino:

«Bonchchuu S'oossaw

bolla saluwaan gido.

Sa'aan I dosiyaa asaw

sarotetsay gido»

yaageeddino.

15 Kiitanchchatuu unttunttuppe shaakettiide saluwaa kesowaappe guyye, wudiyaa heemmiyaawanttu, «Goday nuw k'onc'c'isseeddawaa, hawaa haneedda yewuwaa be'anaw Beeteleeme boytte» geetetteeddino.

16 Unttunttukka elleelliide beeddino. Mayraamonne Yooseefo demmiide, gacino na'aykka gap'atiyaan giseeddawaa be'eeddino. 17 Hewaappe guyyiyaan guutsa na'aa diraw odetteeddawaa k'onc'c'issiide odeeddino. 18 Hawaa siseedda ubbay unttunttu odeedda yewuwaan maalaletteeddino. 19 Mayraama k'ay hawaa ubbaa bare wozanaan oyk'k'aade k'oppaadde gam"aaddu. 20 Wudiyaa heemmiyaawanttukka ubbaa yewuu unttunttoo odetteeddawaadan hanina demmo diraw, siseeddawoonne be'eeddawoo ubbaw S'oossaa bonchchiiddinne galatiidde simmeeddino.

21 Na'aw hosppun gallassaa gidina k'as's'arettiyaa wodii gakko wode, I aatti uluwaan attanaappe kase, kiitanchchay kesso suntsaan, Yesuusa geetetteedda.*

Yesuusi Geeshsha Golliyaan S'oossaw Sheed'etteedda

22 Muse wogaa maaraadan geeyyiyaa wodii† poletteedda wode Yooseefonne Mayraama gac'ino na'aa S'oossaw sheed'd'anaw Yerusaalame akki beeddino. 23 Hewenneekka Godaa wogaan, «Attuma na'aa gideedda bayira na'ay‡ ubbay S'oossaw dummateeddawaa gidanawaa» geetetti s'aafetteeddawaadaaninne,* 24 k'aykka Godaa wogaan, «Laa"u dogommatuwaa woy laa"u harap'p'e maratuwaa» geetettowaadan, Godaw yarshshuwaa yarshshanaw afeeddino.

25 He wode s'illonne genc'c'a gideedda Simoona geetettiyaa itti bitanii Yerusaalamen de'ee. Ikka, Israa'eeliyaa asaw atotetsaa hidootaa naagiyaawaanne Ayaanaa Geeshshay Aa bollaan shemppeedda asaa. 26 Godan oketteedda Kiristtoosa be'ennaan hayk'k'ennawaa Ayaanaa Geeshshaan aw k'onc'c'isseedda.

27 Ikka he wode Ayaanaa Geeshshay kaaletsina, Geeshsha Golliyaa geleedda. Na'aa yelawanttu eriyaa wogaa maaraadan, koshshiyaawaa aw polanaw guutsa na'aa Yesuusa oyk'k'iide gelo wode,

28 Simoone mokki akki na'aa idimmiide S'oossaa galatiidde hawaa yaageedda:

29 «Godaw, Neeni k'aalaa gelo maaraadan,

ha"i taana ne ayiliyaa saruwaan neekko afa.

30-31 Gaasuukka, ta ayfatuu,

asaa ubbaa sintsan Neeni giigisseedda,

ashshiyaa hidootaa be'eeddino.

32 Hewekka Israa'eeliyaa gidenna asaw,

k'onc'c'etsaa immiyaa poo'uwaa.

K'ay Ne asaw Israa'eelew bonchchuwaa.»

33 Yooseefonne Aa daaya Aa diraw haasayetteedda yewoo maalaletteeddino. 34 Simoonikka anjjiide Mayraamo, «Hawe Na'ay Israa'eeliyan c'oratoo dendduwaassinne kunddetsaw gaaso gidanaw, k'aykka iitaa haasayiyaawanttoo malla gidanaw dooretteedda. 35 C'oratookka wozanaa k'ofay k'onc'c'owaa gidanaw, ne shemppuukka mashshaan k'ans's'owaadan seelettanawaa» yaageedda.

36 K'aykka Aaseera yaraappe gideedda Paanu'eela naatta Haanno geetettiyaa nabatta de'aw; Izakka loytsa c'imaaddu. Bare wodorotetsaan geleedda asinaana laappu laytsaa de'eeddawunno. 37 Izi laytsaykka hosppun tammanne oydduwaa gidana gakkanaw gallassaanne k'ammaa geeshsha golliyaappe shaakettennaan s'oomaaninne woosaan kiitettaadde am"e§ gidaade gam"aaddu.

38 He wodekka shiik'aade S'oossaa galataaddu; K'aykka Yerusaalame Asay wozettanaw naagiyaawanttoo ubbatoo gac'ino Na'aa Yesuusabaa odaaddu.

Yooseefonne Mayraama Naazireete Simmeeddino

39 Yooseefonne Mayraama Godaa higgiyan azazetteeddawaa ubbaa polowaappe guyye Galiilaa Awuraajjaan de'iyaa barenttu katamaa Naazireete simmeeddino.* 40 Guutsa na'aykka dic'c'iiddenne minniidde beedda; aad'd'o eraankka kumeedda; S'oossaa aad'd'o keekatetsay Aa bollaan shemppeedda.

Guutsa Na'aa Yesuusi Geeshsha Golliyaan

41 Yooseefonne Mayraama laytsaan laytsaan Paasigaa Baalaa bonchchanaw Yerusaalame katamaa biino.* 42 Na'awukka tammanne laa"u laytsaa gido wode dooyaadan baalaw hini Yerusaalame keseeddino. 43 Baalaa polowaappe kaala barenttu golle unttunttu simmoode guutsa na'aa Yesuusi Yooseefonne Mayraama erennaan Yerusaalamen atti aggeedda. 44 Unttunttunna ittippe de'iyaawaa malatina itti gallassaa ogiyaa hametteeddino. Guyyeppe k'aykka barenttu dabbatuwaannanne barenttu siik'ettiyaawanttu matan koshshaa doommeeddino.

45 D'ayo wode koyyiidde hini Yerusaalame simmeeddino. 46 Heezzu gallassaappe guyye, tamaarissiyaawanttu giddon Yesuusi uttiide unttunttu giyaawaa sisiiddenne unttuntta oochchiidde Geeshsha Golliyaa garssan de'iyaawaa be'eeddino. 47 Sisiyaawanttu ubbatuukka, Aa akeekaaninne Aa zaaruwaan maalaletteeddino.

48 Yooseefonne Aa daaya Aa be'o wode maalaletteeddino. Aa daayakka, «Ta Na'aw, ayaw nuuna hawadan ootsay? Ne aabbunne tanne Neena koyyiidde, daro metooteeddo» yaagaaddu.

49 Yesuusikka unttunttoo, «Ayaw taana koyyiitee? Ta aabbu gollen* de'anaw taw koshshiyaawaa eribeykkitee?» yaagi zaareedda. 50 Hewaa yaagi odooppe attin, unttunttoo I odeedda yewuu ayaa gintto gelibeenna.

51 Hewaappe simmiide, unttunttunna ittippe hini Naazireete beedda; hewankka unttunttoo azazettee. Aa daayakka hewaa ubbaa bare wozanaan wotsaaddu. 52 Yesuusikka eraaninne geesan, sabaanikka S'oossaanne asaa sintsan dic'c'eedda.*

3

S'ammak'iyaa Yohaannisi Yesuusaw Ogiyaa Giigissee

(Mat. 3:1-12; Mar. 1:1-8)

1 S'ibaariyoosa geetettiyaa kaatii kawuteedda tammanne ichcheshetsiyaa laytsaan P'ens's'enaawiyaa P'ilaas'oosi Yihudaa mooddiyaa wode, Heroodise Galiilaan oyddentsiyaa shaakuwaa mooddiyaa wode, Aa ishay Pilip'p'oosikka Is'uuriyaaninne S'irkkonddoosan oyddentsiyaa shaakuwaa mooddiyaa wode, Lisaaniyoosikka Abileenen oyddentsiyaa shaakuwaa mooddiyaawaa gidiide mooddi de'ishshin, 2 Haanninne K'eyyaafay k'eesatuwaa kaappatuwaa* gidiide de'ishshin, S'oossaa k'aalay Zakkaraasa na'aa Yohaannisakko mela biittaan yeedda. 3 Yohaannisi Yorddaanoosa Shaafaa heeraa ubbaa biide, «Hintte nagaray atto geetettana mala nagaraa paas'iide s'ammak'ettite» yaagi tamaarisseedda.

4 Nabiyaa Isiyaasa mas'aafan s'aafetteedda k'aalaadan,*

«Mela biittaan waassiyaa bitaniyaa kooshshay,

‹Godaw ogiyaa giigissite;

Aa ogiyaakka suurissite.

5 Ollay ubbay kumo;

deriinne zoozii denbbaa gido,

giigenna ogii ubbay giigo,

hanchchiro ogii ubbay liik'o.

6 Hewaa gidooppe,

Asay ubbay S'oossay ashshiyaawaa be'ana› »

yaageedda.

7 Hawaa diraw Yohaannisi Aa kushiyan s'ammak'ettanaw keseedda asaw hawaadan oduwaa doommeedda, «Henttenoo, shooshshaa naatoo; yiyaa hank'k'uwaappe attana mala hinttentta ooni mak'k'eeddee?* 8 Simmi hinttenttu nagaraappe simmeeddawanttoo bessiyaa ayfiyaa ayfite. Hinttenttu wozanaan Abraahaamo nu aabbu de'ee gooppite. S'oossay Abraahaamoo† naanaa ha shuchchatuwaappe dentsanaw danddayee yaagaade taani hinttenttoo oday. 9 Ha"i ubbaa bees'i mitsaa s'ap'uwaan k'ans's'anaw giigi utteedda; simmi lo"o ayfiyaa ayfena mitsay ubbay k'ans's'ettiide tamaan olettanawaa.»*

10 «Yaatina ha"i nu ayaa udanee?» yaagiide Aa c'ora Asay oochcheedda.

11 Yohaannisikka, «Laa"u mayuu de'iyaawe baynnawoo immo; k'umay de'iyaawekka baynnawoo gisho» yaagi zaareedda.

12 K'aras'aa shiishshiyaawanttukka s'ammak'ettanaw yiide, «Tamaarissiyaawoo, nu ayaa udanee?» yaagi oochcheeddino.*

13 I unttunttoo, «Geetettowaappe aad'd'o k'aras'aa aatsi shiishshoppite» yaagi odeedda.

14 Hewaappe kaala wotaadaratuu, «Nuunishi, ayaa udanee?» yaagi Aa oochcheeddino.

Yohaannisikka, «Asaa shaluwaa naak'uwaan bonk'k'i akkoppite, oonanne wordduwaan mootoppite, hinttenttu dirgguu hinttenttoo gidana» yaagi zaareedda.

15 He wode Asay ubbay Kiristtoosa yuussaa naagiidde de'iyaa diraw Yohaannisa, «Hawekka Kiristtoosa gidennaan attena» yaagiide barenttu wozanaan maleeddino. 16 Yohaannisi ubbatuwaakka, «Taani haatsaan s'ammak'ay; gidoppe attin taappe wolk'k'aamaynne taanikka Aa c'aammaa k'ashuwaa billana danddayennawe‡ biro yaanawaa; ikka Ayaanaa Geeshshaaninne tamaan s'ammak'anawaa; 17 Aa kushiyan katsaa dalaappe shaakki geeshshiyaa layday de'ee. Katsaa uddumaan bukkowaa geeshshi punniide ayfiyaa diyiyaan k'olee; shin dalaa to'enna tamaan guuddee.»

18 Yohaannisikka hara c'ora k'aalaan c'ora asaa mak'k'iidde mishiraachchuwaa k'aalaa odeedda.

Heroodise S'ammak'iyaa Yohaannisa K'achcheedda

19 Galiilaa mooddiyaa Heroodisa k'ay bare ishaa Pilip'p'oosa machchatto Herodiyaado I akkeedda dirawunne haraakka c'ora iita kiitaa kiitetto diraw, Yohaannisi seereedda. 20 Hawaa diraw ha ubbaa gujjiide Heroodise Yohaannisa k'asho golle gelisseedda.*

Yohaannisi Yesuusa S'ammak'eedda

(Mat. 3:13-17; Mar. 1:9-11)

21 Asay ubbay s'ammak'etti simmowaappe guyyiyaan Yesuusi s'ammak'etteedda. I woossi de'ishshinkka saluu dooyetti aggeedda. 22 Geeshsha Ayyaanaykka harap'p'iyaa malatiide Aa bollaan wod'd'eedda. Saluwaappekka, «Ta dosiyaa na'ay neena; neenan Taani nashettay» yaagiyaa k'aalay yeedda.*

Yesuusa Yeletay Kase Guyye
Mayzzaappe De'iyaa Payduwaa

(Mat. 1:1-17)

23 Yesuusi tamaarissuwaa doommoode aw hattamu laytsaa gideedda; c'ora asaykka barenttoo malatowaadan Aa Yooseefo na'aa yaagiino; Yooseefo Eele na'aa; 24 Eele Maate na'aa; Maate Leewiyaa na'aa; Leewii Milkke na'aa; Milkke Yoona na'aa; Yooni Yooseefo na'aa; 25 Yooseefo Maataatiyaa na'aa; Maataati Amoos'e na'aa; Amoos'e Naahoome na'aa; Naahoome Esiliime na'aa; Esiliime Naage na'aa; 26 Naage Maa'aate na'aa; Maa'aate Maataatiyyu na'aa; Maataatiyyu Seemeye na'aa; Seemeyi Yooseefo na'aa; Yooseefo Yooda na'aa; 27 Yoodi Yoonaana na'aa; Yoonaani Reese na'aa; Reese Zerubaabeela na'aa; Zerubaabeeli Salaatiyaala na'aa; Salaatiyaale Neele na'aa; 28 Neeli Milkke na'aa; Milkke Haadde na'aa; Haadde Yoosaase na'aa; Yoosaase K'oosaama na'aa; K'oosaami Elmaadoome na'aa; Elmaadoome Eere na'aa; 29 Eere Yoosee'e na'aa; Yoosee'e, Eli'eezera na'aa; Eli'eezere, Yooraame na'aa; Yooraami Maas'aate na'aa; Maas'aate Leewiyaa na'aa; 30 Leewii Simoona na'aa; Simoone Yihudaa na'aa; Yihuday Yooseefo na'aa; Yooseefo Yoonaana na'aa; Yoonaani Eeliyaak'eema na'aa; 31 Eeliyaak'eemi Meeliya na'aa; Meeliye Mayinaana na'aa; Mayinaani Maas'aate na'aa; Maas'aate Naataane na'aa; Naataane Daawite na'aa; 32 Daawite Issey na'aa; Issey Iyyoobeedda na'aa; Iyoobeedi Boo'eeza Na'aa; Boo'eezi Salmoona na'aa; Salmooni Nahishoona na'aa; 33 Nahishooni Aminaadaaba na'aa; Aminaadaabi Raama na'aa; Raami Ariina na'aa; Ariinay Hezroona na'aa; Hezrooni Pereeza na'aa; Pereezi Yihudaa na'aa; 34 Yihuday Yaak'ooba na'aa; Yaak'oobi Yisaak'a na'aa; Yisaak'i Abraahaamo na'aa; Abraahaamo Taara na'aa; Taari Naakoora na'aa; 35 Naakoori Seeroohe na'aa; Seeroohi Ragawa na'aa; Ragawi Pelega na'aa; Pelegi Abeera na'aa; Abeeri Saalla na'aa; 36 Saalli K'aynaana na'aa; K'aynaani Arfaakisiide na'aa; Arfaakisiide Seeme na'aa; Seemi Nohe na'aa; Nohe Laameehe na'aa; 37 Laameehi Maatusaala na'aa; Maatusaali Heenooke na'aa; Heenooki Yaareedda na'aa; Yaareed Malaali'eela na'aa; Malaali'eeli K'aynaana na'aa; 38 K'aynaani Heenoosa na'aa; Heenoosi Seete na'aa; Seeti Addaama na'aa; Addaami S'oossaa na'aa.

4

Yesuusaw Shiik'eedda S'alahiyaa Paac'iyaa

(4:1-13; Mat. 4:1-11; Mar. 1:12, 13)

1 Yesuusi Geeshsha Ayyaanaan kumiide Yorddaanoosa Shaafaappe simmeedda; Ayyaanaan mela sa'aa kaalesettiide beedda. 2 Hewaan oytamu gallassaa daabiloosan paac'etteedda. He gallassatuwaan ayaanne mibeenna diraw wurssetsaa poluwaa heeraan I koshatteedda.

3 Daabiloosikka, «Neeni S'oossaa Na'aa gidooppe ha shuchchaa, ‹Ukitsaa gida› gaade azaza» yaageedda.

4 Yesuusikka, « ‹Asay S'oossaa K'aalaa ubbaappe attin ukitsaa s'alalaan de'enna› geetetti S'oossaa K'aalaan s'aafetteedda» yaagi zaareedda.*

5 Daabiloosikka d'ok'k'a gideedda deriyaa Yesuusa kessiide alamiyaa kawutetsaa ubbaa lip'o ayfii simmanaw besseedda. 6 Daabiloosikka, «Ha kawutetsaa maataynne bonchchuu ubbay taw imetteedda. Taani ta dosiyaa oossinne immana; newukka immana. 7 Hewaa gidiyaa diraw, ne ta sintsaan taw goyinnooppe ha ubbay neessa gidanawaa» yaageedda.

8 Yesuusikka zaariide, « ‹Godaa S'oossaw goyinna, Aa s'alalaa Godaya› geetetti S'oossaa K'aalaan s'aafetteedda» yaageedda.

9-11 Daabiloosikka Yesuusa Yerusaalame afiide Geeshsha Golliyaa huup'iyaa kessiide,

« ‹S'oossay neena naagana mala,

kiitanchchatuwaa kiittanawaa,

unttunttukka ne gedii shuchchaan d'ubettenna mala,

barenttu kushiyaan neena dentsanawantta› yaagettiide,

Geeshsha Mas'aafaan s'aafetteedda;

ane Neeni S'oossaa Na'aa gidooppe,

hawaappe duge neena ola»*

yaageedda.

12 Yesuusikka zaariide, « ‹Ne Godaa S'oossaa paac'c'oppa› geetetteedda» yaageedda.

13 Daabiloosikka paac'iyaa ubbaa wurssowaappe guyye guutsa wodew Yesuusappe shaaketteedda.

Yesuusi Galiilaan Oosuwaa Doommeedda

(Mat. 4:12-17; Mar. 1:14, 15)

14 Yesuusikka Ayaanaa wolk'k'aan Galiilaa gadiyaa simmeedda. Aa waariikka yuushshuwaan de'iyaa ubbaa gakkeedda. 15 Yesuusikka Ayihudatuwaa Woosa Golliyaan tamaarissiide asaan ubbaan galatetteedda.

Naazireeten Yesuusa Is's'eeddino

(Mat. 13:53-58; Mar. 6:1-6)

16 I bare dic'c'o katamaa Naazireete yeedda; kase ootsiyaawaadankka sambbata gallassi Ayihudatuwaa woosa golle geliide nabbabanaw denddiide ek'k'eedda. 17-19 Nabiyaa Isiyaasan s'aafettiide s'aas'etteedda mas'aafaa aw immeeddino. He mas'aafaa billiide:

«Taani hiyyesatoo mishiraachchuwaa odanaw

oketteedda diraw Godaa Ayyaanay Ta bollan de'ee.

K'ashetteeddawanttoo biletsaa,

k'ook'atoo s'eelana mala odanaw,

k'aykka naak'etteeddawantta naak'uwaappe

kessana mala dosetteedda Godaa laytsaa

odana mala, Taana kiitteedda»

geetetti s'aafetteeddasaa demmeedda.*

20 Mas'aafaakka s'aas'iide Ayihudatuwaa woosa golliyaan ootsiyaawoo immiide utteedda. Ayihudatuwaa woosa golliyaan de'iyaa Asay ubbay Aa c'addi s'eelleedda. 21 Yesuusikka, «Hachche hinttew nabbabettina hinttenttu siseedda k'aalay poletteedda» yaageedda.

22 Ubbay aw markkatteeddino. Aa doonaappe kesiyaa aad'd'o keekatetsaa k'aalaappe denddeeddawaan maalalettiidde, «Hawe Yooseefo na'aa gidennee?» geeddino.

23 Yesuusikka sid'e banttaan ha leemisuwaan, «Hinttenttu taw ‹D'aliyaa Godaw, ne huup'iyaa patsa, neeni K'ifirinaahooman ootsina nu sisowaa ubbaa ha ne katamaankka k'ay ootsa› yaagiide odiita» yaageedda. 24 K'aykka, «Tumuwaa yaagay, nabii bare yeletto gadiyaan gammakka bonchchettenna.*

25 «Yewuwaan k'ay tumuwaa oday: Eelaasa wodiyaan heezzu laytsanne usuppun agenaa iray bukkennaan is's'ina sa'aa ubbaan wolk'k'aama koshay geleedda wode, Israa'eelen c'ora am"atuu de'iino.* 26 Eelaasikka Sidoonaa gadiyaan de'iyaa Seraafta heeraa itti am"attikko kiitetteeddappe attin ookkonne kiitettibeenna.* 27 Nabiyaa Elssaa'a wodiyaankka Israa'eeliyaan c'ora oolluwaa harggiyaan* oyk'etteeddawanttu de'iino; Sooriyaa biittaan de'iyaa Ni'imaaneppe attin unttunttuppe ooninne pas'i beenna» yaageedda.*

28 Ayihudatuwaa woosa golliyaan de'iyaawanttu ubbatuu hawaa sisiide darissiide hank'k'etteeddino. 29 Unttunttu denddiide Yesuusa katamaappe gas'aa kessiide duge olanaw katamay kees'etteedda deriyaa huup'iyaa afeeddino. 30 Shin Yesuusi unttunttu gidduwaanna aad'd'iide beedda.

Iita Ayyaanay Oyk'k'eedda Bitaniyaa

(4:31-37; Mar. 1:21-28)

31 Hewaappe guyyiyaan Yesuusi Galiilaa gadiyaan de'iyaa K'ifirinaahooma katamaa beedda. Sambbata gallassaankka asaa tamaarisseedda. 32 I tamaarissiyaa timirttii maataan gidiyaa diraw siseedda Asay ubbay maalaletteeddino.*

33 Ayihudatuwaa woosa golliyaan iita ayyaanay oyk'k'eedda bitanii de'ee; bare kooshshaa d'ok'k'u ootsi waassiide, 34 «Hayya godo aggaarikkii Naazireetiyaa Yesuusa; nuw neenanna ay ittippetetsay de'ii? Nuuna bayizzanaw yaad? Neeni oonentto eraad; Neeni S'oossaa Aawuu kiitteedda geeshsha gidikkii!» yaageedda.

35 Yesuusikka, «C'o"u ga, aappekka kesa» yaagi seereedda. Iita ayyaanay bitaniyaa unttunttu gidduwaan kunddissiide ayinne k'ohennaan aappe keseedda.

36 Asay ubbay maalalettiide ittuu ittoo, «Hawe ayaa k'aalee? Barew de'iyaa maataaninne wolk'k'aan iita ayyaanatuwaa seeree; k'ay iita ayyaanaykka kesee» yaagiidde haasayeeddino. 37 Aa waariikka he yuushshuwaan de'iyaa gadiyaa ubbaa gakkeedda.

Yesuusi C'ora Hargganchcha Asaa Patseedda

(Mat. 8:14-17; Mar. 1:29-34)

38 Yesuusi Ayihudatuwaa woosa golliyaappe denddiide Simoona golliyaa geleedda, Simoona bollotatta wolk'k'aama k'os'uwaa harggiyaan harggettaade giseeddawunniw Yesuusi izo patsanaadan Asay Aa woosseedda. 39 I matan ek'k'iide k'os'uwaa harggiyaa seerina, harggii yeddiisheedda; he wodiyaankka denddaade unttunttoo kiitettaaddu.

40 Away wullo wodiyaan dumma dumma harggiyaan oyk'k'etteedda harganchchatuwaa ubbaa aakko aheeddino; ikka ittuwaa ittuwaa bolla bare kushiyaa wotsiide patseedda. 41 Iita ayyaanatuukka, «Neeni Kiristtoosa S'oossaa Na'aa» yaagi waassiidde c'ora asaappe keseeddino. I Kiristtoosa gidowaa unttunttu ereedda diraw haasayenna mala diggeedda.

Yesuusi Galiilaan Tamaarisseedda

(Mat. 4:23-25; Mar. 1:35-39)

42 Sa'ay wontto wode Asay baynnasaa beedda; Asay ubbay Aa koyyiidde I de'iyaasaa yeeddino. Barenttuppe shaaketti beennaadan digganaw koyyeeddino. 43 I k'ay, «Hini hara katamatoo baade S'oossaa Kawutetsaa mishiraachchuwaa K'aalaa odanaw koshshee; taani kiitetteeddawe hawaa diraassa» yaageedda.

44 Galiilaan de'iyaa Ayihudatuwaa woosa gollen K'aalaa tamaarissiidde gam"eedda.

5

Yesuusi Koyro Barena Kaalliyaawantta Dooreedda

(Mat. 4:18-22; Mar. 1:16-20)

1 Itti gallassi Yesuusi Gensaarees'e Abbaa* gas'aan ek'k'iide de'ishshin c'ora Asay aakko shiik'iide S'oossaa k'aalaa sisanaw sugetti de'iino.* 2 He wode laa"u wonggiratuu† Abbaa gas'aan ek'k'owaa I be'eedda; moliyaa p'iriyaawanttu k'ay wonggiratuwaappe wod'd'iide barenttu dabbaa meec'c'i de'iino. 3 Yesuusi wonggiratuwaa giddoppe Simoonawunno gideeddawunnin geliide sa'aappe yaa abbaakko guutsaa shiishshanaadan oochcheedda. Hewaappe guyye wonggiriyaa bollan uttiide asaa tamaarissuwaa doommeedda.

4 Tamaarissuwaa betsowaappe guyyiyaan Simoona, «Wonggiriyaa yaa abbaa c'iimmuwaakko shiishshite; hinttenttu dabbaakka moliyaa p'iranaw olite» yaageedda.

5 Simoonikka, «Godaw, k'ammaa kummentsaa daaburi ak'iide ayinekka oyk'k'ibeykko; shin ha"i Neeni goowaadan dabbaa oleetto» yaagi zaareedda.*

6 Hewaadankka ootseedda wode, daro c'ora moliyaa oyk'k'eeddino. Unttunttu dabbatuukka duus'erettanaw haneeddino.* 7 Hara wonggiriyaan de'iyaa laggetsatuu yiide maaddanaadan wutteeddino; unttunttu laa"u wonggiratuwaankka moliyaa kuntsina wonggiratuu mitettussaa doommeeddino.

8 Simooni P'es'iroosikka hawaa be'eedda wode Yesuusa gulbbatan kunddiide, «Godaw, taani nagaranchcha asaa gido diraw taappe shaaketta» yaageedda. 9 Hawaa geeddawe inne aanana ittippe de'iyaawanttu ubbay barenttu oyk'k'eedda moliyaa c'oratetsaan maalaletteeddino. 10 Hewaadankka k'ay Simoona laggetsaa gideeddawanttu Zabddiyoosa naanatuu Yaak'oobinne Yohaannisi maalaletteeddino.

Yesuusikka Simoona, «Yayyoppa hawaappe guyyiyaan asaa p'iriyaawaa gidanaassa» geedda.

11 Unttunttukka wonggiratuwaa haatsaappe gas'aa kessiide, ubbabaa aggiide Yesuusa kaalleeddino.

Yesuusi Oolluu Oyk'k'eedda Bitaniyaa Patseedda

(Mat. 8:1-4; Mar. 1:40-45)

12 Yesuusi katamatuwaappe ittuwaan de'ishshin oolluu‡ bollaa ubbaa meedda bitanii de'iyaawe Yesuusa be'iide Aa sintsankka kunddiide, «Godaw, neeni koyyooppe taana patsanaw danddayaa» yaagiide woosseedda.

13 Yesuusikka bare kushiyaa yeddi bochchiide, «Dosay geeyya!» geedda. Heman"iyankka oolluu Aa yeddeedda.

14 Yesuusi Aa, «Hawaa oossinne odoppa. Shin k'eesaakko baade neena bessa. Hewaappe guyye oolluwaa harggiyaappe pas'eeddawoo markka gidanaadan Muse higgiyan azazetteedda yarshshuwaa shiishsha» geedda.

15 Gido shin Aa waarii loytsi aakkiide beedda; daro c'ora asaykka Yesuusi odiyaawaa sisanawunne barenttu harggiyaappe pas'anaw shiik'eeddino. 16 Yesuusi c'ora wode geemasaa biide woossee.

Yesuusi Bollay Sileedda Bitaniyaa Patseedda

(5:18-26; Mat. 9:2-8; Mar. 2:3-12)

17 Itti gallassi Yesuusi tamaarissiidde de'ishshin Galiilaappenne Yihudaa heeraa ubbaappe, Yerusaalame yeedda Parisaawatuunne higgiyaa tamaarissiyaawanttu utti de'ishshin hargganchchatuwaa patsana mala S'oossaa Aawuwaa wolk'k'ay aw imetteedda. 18 He wode bollay sileedda§ itti bitaniyaa amareeda Asay shanchchamaan tookki ahi golle gelissiide Yesuusa sintsan wotsanaw koyyeeddino. 19 Asaa c'oratetsaappe denddeeddawaan Yesuusakko shiik'anaw danddayibeykkino. Hewaa diraw bollaw gi"i golliyaa kaaraa* k'aariide Aa, shanchchamaanna asaa giddon Yesuusa sintsaan wotseeddino.

20 Yesuusikka unttunttu ammanuwaa be'iide, «Ha bitanew, ne nagaray atto geetetteedda» yaageedda.

21 Muse higgiyaa tamaarissiyaawanttunne Parisaawatuu, «Hawe S'oossaa boriyaawe oonee? Itti S'oossaappe attin nagaraa atto gaanaw ooni danddayii?» yaagi k'ofaa doommeeddino.

22 Yesuusikka unttunttu k'ofaa ero diraw hawaadan geedda, «Ayaw hinttenttu wozanaan hawaadan k'oppiitee? 23 ‹Ne nagaray atto geetetteedda› gaanawaappenne ‹Denddaade ba› gaanawaappe hak'awe matee? 24 Yewuwaan k'ay hawaa taani geeddawe, Asaa Na'ay biittaa bollan nagaraa maaranaw maatay de'iyaawaa hinttenttu eranaadana.» Hewaappekka gunddeedda bitaniyaa, «Dendda ne shanchchamaa tookkaade ne golle ba gay» yaageedda.

25 Gunddaykka asaa sintsaan denddowaashshin bare shanchchamaa tookkiide S'oossaa galatiidde bare soy beedda. 26 Ha wode ubbatuukka darii maalaletteeddino; S'oossaakka galatiidde, «Hachche malabaa be'eeddo» yaagiide yashshaan kumeeddino.

Yesuusi Leewiyaa Dooreedda

(5:27-32; Mat. 9:9-13; Mar. 2:13-17)

27 Hewaappe guyyiyaan Yesuusi kesiide beedda; Leewiyaa geetettiyaa k'aras'aa shiishshiyaawe, k'aras'aa shiishshiyaasan uttowaa be'iide, «Taana kaala» geedda. 28 Ikka denddiide ubbabaa aggiide Aa kaalleedda.

29 Hewaappe simmiide Leewii bare gollen daro shoobiyaa giigisseedda; c'ora k'aras'aa shiishshiyaawanttunne hara c'ora asaykka unttunttunna uttiide mi de'iino. 30 Parisaawatuunne higgiyaa tamaarissiyaa, unttunttunna ootsiyaawanttu, Yesuusa kaalliyaawanttu bollan, «Ayaw k'aras'aa k'ans's'iyaawanttunnanne nagaranchchatuwaanna miiteennee ushiitee?» yaagiide zuuzummeeddino.*

31 Yesuusikka, «Hargganchcha asaappe attin pas'a asaw aakimiyaa koshshenna. 32 Taani yeeddawe, nagaranchchatuu barenttu nagaraa paas'iide simmanaadaanappe attin, s'illatuwaa s'eesanaw yabeykke» yaagi zaareedda.

Yesuusi S'oomaabaa Ooshetteedda

(5:33-39; Mat. 9:14-17; Mar. 2:18-22)

33 Hawaappe guyyiyaan Yesuusa, «Yohaannisa kaalliyaawanttunne Parisaawatuwaa kaalliyaawanttu ubbaa wode s'oomiinonne woossiino; shin Neena kaalliyaawanttu k'ay ubbaa gallassi miinonne ushiino» yaagiide oochcheeddino.

34 Yesuusikka, «Mishiray unttunttunna de'ishshin miyaatatuu s'oomanaw danddayiinoo? 35 Yewuwaan k'ay mishiray unttunttuppe shaakettiide baana wodii yaanawaa; he wode s'oomanawantta» yaagi zaareedda.

36 Yesuusikka kaalliyaa leemisuwaa odeedda: «Ooratsa mayuwaappe peed'i akkiide ec'a mayuwaa bollan d'eppiyaawe baawa; gaasuukka hawaada ootsooppe ooratsa mayuwaa peed'ee; ooratsa d'efiikka ec'a mayuwaan giigenna. 37 Hawaadankka ec'eedda c'ilggiyaan† ooratsa woyniyaa eessaa wotsiyaawe baawa; wotsooppe k'ay ooratsa woyniyaa eessay c'ilggiyaa d'uussee; eessaykka gukkee; c'ilggaykka bayee. 38 Ooratsa woyniyaa eessaa, ooratsa c'ilggiyaan wotsanaw bessee. 39 Ec'a woyniyaa eessaa ushiide ooratsa koyyiyaawe ooninne baawa; gaasuukka ec'ay mal"ee giyaa diraw.»

6

Yesuusa Kaalliyaawanttu Sambbataan Tishaa Duutseeddino

(Mat. 12:1-8; Mar. 2:23-28)

1 Sambbata gallassi Yesuusi barena kaalliyaawanttunna ittippe itti goshshaa gidduwaanna aad'd'iyaa wode Aa kaalliyaawanttu zarggaappe tishaa duutsiide barenttu kushiyan shigechchiide muussaa doommeeddino. 2 Parisaawatuwaa giddoppe, «Sambbata gallassaan ootsanaw woga gidennawaa ayaw ootsiitee?» yaageeddino. 3 Yesuusi, «Kaatiyaa Daawitenne ittippe de'iyaawanttu koshatteedda wode ootseeddawaa nabbabi beykkitee? 4 Daawite S'oossaa golliyaa geliide k'eesatuwaappe attin hara Asay meennaadan digetteedda, S'oossaw yarshshetteedda k'umaa meedda. Ittippe de'iyaawanttukka I imminaade meeddino» yaagi zaareedda.*

5 Hawaappe kaalliide Yesuusi, «Asaa na'ay sambbataw Godaa!» geedda.

Yesuusi Kushii Gunddeedda Bitaniyaa Patseedda

(Mat. 12:9-14; Mar. 3:1-6)

6 Hara sambbata gallassaan Yesuusi Ayihudatuwaa woossiyaa golliyaa geliide tamaarissi de'ee. Hewankka ushechcha kushii sileedda bitanii de'ee. 7 Higgiyaa tamaarissiyaawanttunne Parisaawatuu Yesuusa mootiyaa gaasuwaa demmanaw I sambbataan asaa patsooppe be'ana giide naagi de'iino. 8 Ikka unttunttu k'ofaa eriide kushii sileedda bitaniyaa, «Dendda asaa gidduwaan ek'k'a» yaageedda. Bitaniikka denddi ek'k'eedda.

9 Hewaappe simmiide Yesuusi, «Haninttonne sambbata gallassaan lo"obaa ootsanaw bessiiyee iitabaa ootsanaw bessii? Shemppuwaa ashshanaw bessiiyee wod'anaw bessii?» yaageedda. 10 Yesuusi bare yuushshuwaan de'iyaa asaa ubbaa s'eellowaappe guyyiyaan bitaniyaa, «Ne kushiyaa mic'c'a!» yaageedda. Ikka mic'c'iide pas'eedda.

11 Unttunttu loytsi hank'k'eettiide Yesuusa bolla ootsanawaa barenttu giddon mak'k'eteeddino.

Yesuusi Tammanne Laa"u Kiitetteeddawantta Dooreedda

(Mat. 10:1-4; Mar. 3:13-19)

12 He wodiyaan Yesuusi deriyaa bolla woossanaw keseedda; hewankka k'ammaa kumentsaa S'oossaakko woossiidde ak'eeda. 13 Sa'ay wonttowaan barena kaalliyaawantta s'eeseedda. Hewanttuppekka tammanne laa"atuwaa dooriide, «Kiitetteeddawantta»* yaagiide suntseedda. 14 Unttunttu suntsaykka: P'es'iroosa giide I suntseedda Simoona, Aa ishaa Inddiraasa, Yaak'ooba, Yohaannisa, Pilip'p'oosanne Barttalamoosa, 15 Maatoossa, Toomaasa, Ilppiyoosa na'aa Yaak'ooba, bare gadew seelettiyaa Simoona, 16 Yaak'ooba na'aa Yihudaanne Yesuusa aatsi immeedda ask'k'orootu Yihudaa.†

Yesuusi C'ora Asaa Tamaarisseeddanne Patseedda

(Mat. 4:23-25)

17 Yesuusikka unttunttunna ittippe deriyaappe wod'd'iide dembbasaan ek'k'eedda. Aa kaalliyaawanttuppekka c'ora Asay hewaan de'ee. K'aykka Aappe sisanawunne barenttu harggiyaappe pas'anaw Yihudaa gadiyaappe, Yerusaalame katamaappe, abbaa matan de'iyaa S'iiroosappenne Sidonaappe yeedda c'ora Asay hewaan de'iino. 18 Ha asaykka Aa sisanawunne barenttu harggiyaappe pas'anaw yeeddino. Tuna ayyaanan oyk'ettiide metootiyaawanttukka pas'eeddino. 19 Wolk'k'ay aappe kesiide ubbaa patsiyaa diraw Asay ubbay Aa bochchanaw koyyee.

Anjjuwaabaanne Metuwaabaa

(Mat. 5:1-12)

20 Barena kaalliyaawantta s'eelliide yaageedda:

«Hinttenttu mank'k'atuu anjjetteeddawantta;

Ayaw gooppe, S'oossaa kawutetsay hinttenttuwaa.

21 Hinttenttu ha"i koshattiyaawanttu anjjetteeddawantta;

gidini kaallanita; hinttenttu ha"i yeekkiyaawanttu

anjjetteeddawantta;

gidini miic'c'anita.

22 «Asaa na'aa diraw hinttentta Asay is's'iyaa wodenne toochchiyaa wode, hinttenttu suntsaakka iitaan dentsiyaa wode, anjjetteeddita. 23 Saluwaan hinttenttu akkana woytay dara gidiyaa diraw he gallassi nashechchaan guppite; gaasuukka kase hinttenttu aawotuu nabatuwaa bollan hawaadan ootsiidde de'eeddino.

24 «Yewuwaan k'ay, dure asatoo hinttenttoo aayye;

hinttenttu ishalo de'uwaan de'eeddita.

25 Hinttenttoo ha"i kalleeddawanttoo aayye;

gidini koshattanita;

hinttenttoo ha"i miic'c'iyaawanttoo aayye;

gidini kayyottanitanne yeekkanita.

26 Asay ubbay hinttenttu lo"otetsaabaa haasayiyaa wode,

hinttenttoo aayye;

kase hinttenttu aawotuu worddo nabatoo,

hawaadan ootseeddino.

Morkkiyaa Siik'anaw Bessee

(Mat. 5:38-48; 7:12)

27 «Shin Taani odiyaawaa sisiyaawanttoo yaagay: hinttenttu morkkatuwaa dosite; hinttena is's'iyaawanttoo, lo"uwaa ootsite; 28 hinttena shek'k'iyaawantta anjjite, hinttena naak'k'iyaawanttoo, woossite. 29 Itti bagga shayiyaa bak'k'iyaawoo, laa'entsuwaakka bessa; ooninne ne kootiyaa akkiyaawoo, ne shaamic'c'iyaakka diggoppa.

30 «New de'iyaawaa neena woossiyaawoo, imma; newaa akkeeddawaa, zaara gaade oochchoppa. 31 Asay hinttenttoo ootsana mala hinttenttu dosiyaawaadan, hinttenttukka haraw hawaadan ootsite.

32 «Hinttentta dosiyaawantta s'alalaa dosooppe ay galatay de'ii? Hawaa gidooppe nagaranchchatuukka barena dosiyaawantta dosiino. 33 Hinttenttoo lo"obaa ootsiyaawanttu s'alalaw hinttenttu lo"obaa ootsooppe hewoo ay galatay de'ii? Nagaranchchatuukka hawaadan ootsiino. 34 Tal"iide hinttew zaaranaw danddayiyaawanttu s'alalaw tal"ooppe ay galatay de'ii? Bare tal"eeddawaa zaariide akkanaw nagaranchchatuukka barenttu garssan tal"ettiino. 35 Shin hinttenttu, hinttenttu morkkiyaa dosite; unttunttookka lo"obaa ootsite; hinttenttuppe tal"owaa zaariid akkanaw k'oppoppite. Hawaa hinttenttu polooppe hinttenttoo gatii daranawaa. K'ay hinttenttu Ubbaappe Bolla S'oossaa naanaa gidanita. I iitatoonne galatennawanttookka keeka. 36 Hinttenttu aabbu maariyaawaa gidowaadan hinttenttukka maariyaawantta gidite.

Hara Asaa Pirddanaw Bessena

(Mat. 7:1-5)

37 «O bollankka pirddoppite, hinttenttu bollankka pirddettenna; haraa bolla kunaaniyaa ootsoppite; hinttenttu bollankka kunaani oosettenna. Atto giite; S'oossay hinttenttoo atto gaana. 38 Immite; hinttenttoo imettana. Hinttenttu makkeedda makaan hinttenttoo makettana. Bak'k'i naak'k'ina siilli kumi palah laalettiyaa makaa hinttenttu kiwuwaan idintsana» geedda.

39 K'aykka Yesuusi hawaappe kaalliyaa leemisuwaa odeedda; «K'ook'ay k'ook'aa kaaletsanaw danddayii? K'ook'ay k'ook'aa kaaletsooppe laa"atuukka oyk'ettiide ollaan kunddikkinoo?* 40 Tamaariyaawe barena tamaarissiyaawaappe aad'd'enna; tamaariyaawe min tamaarooppe barena tamaarissowaa mala gidanaw danddayee.

41 «Ne ayfiyaa giddon de'iyaa tuussaa kessennaan de'aadde hara ne laggiyaa ayfiyaa giddon de'iyaa suullaa ayaw s'eellay? 42 Ne ayfiyaa garssan de'iyaa tuussaa be'ennaan hara asaakko shiik'aade, ‹Ta ishaw, ne ayfiyaa garssappe suullaa ta kessoo?› yaaganaw woota danddayay? Ha lo"uwaa malatiyaa iitaw, koyrottaade ne ayfiyaa giddon de'iyaa tuussaa kessa. Hewaappe guyyiyaan ne ishaa ayfiyaa giddon de'iyaa suullaa kessanaw geeshshaade s'eellanaw danddayaa.

Mitsattonne Iza Ayfeedda Ayfiyaa

(Mat. 7:16-20; 12:33-35)

43 «Lo"o mitsay iita ayfiyaa ayfena; hewaadankka iita mitsay lo"o ayfiyaa ayfanaw danddayenna. 44 Mitsay ubbay bare ayfiyaa ayfiyaawaan erettee. Aguntsaappe woddentsaa ayfii mas'ettenna; hawaadankka, s'undduk'k'iyaappe‡ laadiyaa ayfiyaa mas'anaw danddayettenna.* 45 Lo"o Asay bare lo"o wozanaappe lo"o yewuwaa haasayee. K'ay iita Asay bare iita wozanaappe iita yewuwaa haasayee. Ayaw gooppe, Asay bare doonaan haasayiyaawe bare wozanaan kumeeddawaa doonay haasayiyaa diraassa.

Laa"u K'ommo Golliyaa Kees's'iyaa Asaa

(Mat. 7:24-27)

46 «Taani odowaa ootsikkita, shin ayaw Godaw, Godaw, yaagiide Taana s'eegiitee? 47 Taakko yiyaa ubbay ta k'aalaakka sisiide oosuwaan peeshshiyaawe oona malatintto ta hinttentta bessana; 48 ikka golliyaa kees's'iide daro ollaa bookkiide zaallaa bolla ginbbiide kees's'eedda asaa malatee; di'uu di"iide he golliyaa suginakka, mino zaallaa bolla kees'etto diraw k'aatsanaw danddaybbeenna. 49 K'ay Ta k'aalaa sisiide oosuwaan peeshshenna uray baasuu banttasaa shafiyaa bollan golliyaa kees's'eeddawaa malatee. Di'uu di"iide he golliyaa sugo wode elekka kunddeedda; he golliikka iita wodaa woddiide bayeedda» yaageedda.

7

Yesuusi S'eetuwaa Kaappuwaa K'oomaa Patseedda

(Mat. 8:5-13; Yoh. 4:43-54)

1 Yesuusikka hawaa ubbaa asaa sintsan haasay wurssowaappe guyyiyaan hini K'ifirinaahooma beedda. 2 Hewankka itti s'eetuwaa kaappuu de'ee. I daroppe dosiyaa Aa k'oomay harggiide hayyanaw mateedda. 3 Ikka Yesuusabaa siseedda wode, bare k'oomaa woossiide patsana mala Yihudaa c'imatuwaa hini aakko kiitteedda.

4 Unttunttukka Yesuusakko yiide, «Ha bitanii, Neeni Aa maaddanaadan daroppe koyyeedda; 5 gaasuukka nu asaa I daroppe dosiide Ayihudatuwaa woossiyaa golliyaa kees'issowekka Aa» yaagiide daroppe woosseeddino.

6 Yesuusikka unttunttunna ittippe beedda. Ikka hini golliyaa heeraa gakkeedda wode s'eetuwaa kaappuu bare laggetsatuwaa barekko s'eesiide, «Ta Godaw, daaburoppa; ayaw gooppe, neena ta golliyaa kaaraappe garssa baggana gelissanaw taw bessena. 7 Hawaa diraw ne sintsaan ek'k'anawukka haray atto bessiyaawaa gidikke. Shin neeni k'aalaa s'alalaa oda; ta k'oomaykka pas'anawaa. 8 Taani taappe bollanna maatay de'iyaawanttoo eeno gaade de'iyaa asaa. Taappe garssannakka taani kiitissiyaa wotaadaratuu de'iino. Ittuwaa, ‹Ba› yaagiyaa wode, bee; haraakka k'ay, ‹Haaya› gooppe yee. Ta k'oomaykka, hawaa ‹Ootsa› giyaa wode azazettee; ootsee» yaageedda.

9 Yesuusikka hawaa sisiide Aa yewuwaan maalaletteedda; guyye simmiide Aa kaalliyaa daro asaa, «Taani hinttenttoo tumuwaa gay; taani hawaa mala ammanuwaa haray atto, Israa'eeliyaa garssankka be'abeykke» yaageedda. 10 Kase kiitetteedda asatuukka s'eetuwaa kaappuwaa golle guyye simmiyaa wode, Aa k'oomay pas'owaa be'eeddino.

Yesuusi Am"atti Na'aa Hayk'uwaappe Dentseedda

11 Wonttisa gallassi Yesuusi barena kaalliyaawanttunnanne c'ora asaana ittippe Nayno geetettiyaa katamato beeddino. 12 Yesuusi katamaa gakkana s'eetuwaa wode, Asay hayk'k'eedda anhaa tookkiide keseeddino. Hayk'k'owekka bare daayiw mes's'i itti na'aa; aatakka asinay baynna am"atto. Daro katamaa asaykka izo kaalleeddino.

13 Yesuusikka izo be'eedda wode k'arettiide, «Yeekkoppa!» yaageedda. 14 Shiik'iide shanchchamaa bochcheedda; tookkowanttukka ek'k'eeddino. Yesuusi, «Neenoo yalagaw, dendda gay!» yaagina, 15 bitanii suuri utteedda. Haasayaakka doommeedda. Yesuusikka Aa, Aa daayiw immeedda.

16 Ubbaykka yashshaan kumiide, «Wolk'k'aama nabii nu garssan denddeedda; S'oossaykka bare asaa ashshanaw yeedda!» yaagiide S'oossaa galateeddino. 17 Hewenneekka Yesuusa waarii Yihudaa yuushshuwaan de'iyaa gadiyaa ubbaan sisetteedda.

S'ammak'iyaa Yohaannisa

(Mat. 11:1-19)

18 Yohaannisa kaalliyaawanttu hanowaa ubbaa aw odeeddino. Yohaannisikka barena kaalliyaawanttuppe laa"atuwaa s'eesiide, 19 «Yaanawe neeneeyye? Woy nuuni haraa naaganee?» yaagi, unttunttu oochchana mala hini Yesuusakko kiitteedda.

20 Asatuukka Yesuusakko yiide, «S'ammak'iyaa Yohaannisi, yaana geetetteeddawe neeneeyye? Woy haraa naaganee? Yaagiide oochchana mala neekko kiitteedda» yaageeddino.

21 He wodiyaan Yesuusi c'ora asaa dumma dumma harggiyaappe patseedda; tuna ayyaanatuwaakka asaappe kesseedda; c'ora k'ook'atuwaa ayfiyaa dooyyeedda. 22 Yesuusikka Yohaannisi kiittowanttoo, «Biide hinttenttu be'eeddawaanne siseeddawaa Yohaannisaw odite; k'ook'atuu s'eellanawantta; gunddatuu hamettanawantta; oolluu oyk'k'owanttu geeyyanawantta; tulleeddawanttu sisanawantta; hayk'k'eeddawanttu denddanawantta; hiyyeesatookka mishiraachchuwaa k'aalay odettanawaa. 23 Taanan d'ubettenna Asay ubbay anjjetteeddawantta» yaageedda.

24 Yohaannisi kiitteeddawanttu bidiggowaappe guyyiyaan Yesuusi asaw Yohaannisabaa oduwaa doommeedda: «Ayaa be'anaw biittaa bazzuwaa keseedditee? C'arkkuu k'aatsiyaa uusuntsaa? 25 Woy ayaa be'anaw keseedditee? Lo"o mayuwaa mayyeedda asaa de'uwaa? Lo"o mayuwaa mayyeeddawanttunne barena giigissiyaawanttu kaatiyaa gollen de'iino. 26 Woy ayaa be'anaw keseedditee? Nabiyaa be'anaw keseedditee? Ee; taani hinttenttoo yaagay; hinttenttu be'anaw kesowe nabiyaappekka aad'uwaa. 27 S'oossaa Mas'aafan, ‹Ne ogiyaa neeppe sintsanna giigissiyaa kiitanchchaa neeppe sintsayaade kiittana› geetetti Yohaannisabay s'aafetteeddawe hawaa. 28 Mac'c'awanttuppe yeletteeddawanttu garssan s'ammak'iyaa Yohaannisappe aad'd'iyaa ooninne baawa. S'oossaa kawutetsaan k'ay ubbaappe laafa geetettiyaawekka aappe aad'd'anawaa» yaageedda.

29 Haray atto shin k'aras'aa kessiyaawanttu attenaan hawaa Yesuusi haasayowaa siseedda ubbay Yohaannisa kushiyan s'ammak'ettowanttu S'oossaw bessiyaa bonchchuwaa immeeddino.* 30 Shin higgiyaa tamaarissiyaawanttunne Parisaawatuu Yohaannisan s'ammak'ettibeenna diraw, S'oossay unttunttoo k'oppeeddawaa is's'eeddino.

31 Yesuusi, «Simmi Taani ha wodiyaa asaa ayaanna leemisoo? Unttunttu ayaa malatiinoo? 32 Unttunttu geyaasan uttiide ittuu ittuwaa s'eesiide, ‹Suusulliyaa hinttenttoo punninakka

kaa'ibeykkita;

yeekuwaa yetsaa kesseeddoshshinkka

yeekkibeykkita

yaagettiyaa naanaa malatiino› geedda.

33 S'ammak'iyaa Yohaannisi k'umaa meennaan woyniyaa eessaakka ushennaan yiina, ‹Aa bollaan gaaleenay de'ee› yaageeddita. 34 Taani Asaa Na'ay maaddenne ushaadde yiina, ‹Hawe nafisaamaa; woyniyaa eessaakka ushiyaawaa; k'aras'iyaawanttoonne nagaranchchatoo dabbuwaa› yaagiita. 35 Gidoppe attin S'oossaa aad'd'o eratetsay bare oosuwaan tuma gidiide beetteedda» yaageedda.

Parisaawiyaa Simoona

36 Parisaawatuwaappe ittuu barenanna k'umaa maana mala shoobbina, Yesuusi Aa soy biide maanaw utteedda. 37 He katamaan nagaranchchaa geetetteedda itti mishiratta de'ewunna, Yesuusi Aa soyin utteeddawaa sisaade, albbass's'iroosa geetettiyaa shuchchaappe oosetteedda albbass's'iroosa baareeta kumeedda shittuwaa akkaa yaaddu. 38 Guyyenna Aa gediyaa mataan ek'k'aade, yeekkaadde Aa gediyaakka bare afotsaan okaa doommaaddu; izi afotsay bayizzeedda Aa gediyaakka bare huup'iyaa binnanaan k'uc'c'aaddenne Aa gediyaa yeraade gediyaan shittuwaakka c'ac'c'afaaddu.* 39 Yesuusa bare soy s'eeseedda Parisaawiikka hawaa be'iide, «Hawe nabiyaa gideeddentto, hanna Aa bochchiyaa mishiratta oonenttonne k'aykka iza nagaranchchaa gidiyaawaa I erana shin» yaageedda.

40 Yesuusikka zaariide, «Simoona, taani new odiyaa yewuu de'ee» yaagina,

Simoonikka, «Tamaarissiyaawoo, oda» yaageedda.

41 Yesuusi, «Itti bitaniyaappe miishshaa tal"eedda laa"u asatuu de'iino. Ittuwaa matan ichcheshu s'eetu diinaari, k'ay yekkuwaa matan ishatamuu de'ee. 42 Laa"atookka c'iggiyaawe d'ayina, laa"atuwaa ac'uwaakka maari aggeedda. Hawanttuppe hak'awe loytsi dosiyaawaa malatii?» yaageedda.

43 Simoonikka zaariide, «Daruwaa aggowaa malatee» yaageedda. Yesuusikka, «Tumuwaa zaaraadda» yaageedda.

44 Yesuusi mishirattikko s'eelliide, Simoona hawaadan yaageedda; «Hanno mishiratto be'aaddii? Taani ne golle yiina haray atto shin haatsaakka ta gediyaw imma beykka; shin iza bare afotsaan ta gediyaa irs's'issaaddu; bare huup'iyaa binnanaankka k'uc'c'aaddu. 45 Neeni Taana yera beykka; shin iza taani geloodeppe doommaade ta gediyaa yeriyaawaa agga beykku. 46 Neeni ta huup'iyaan zayitiyaa okka beykka; shin iza ta gediyaan shittuwaa c'ac'c'afaaddu. 47 Hawaa diraw ta hinttenttoo oday: daroppe iza doseeddawaa diraw, daro nagaray iziw de'iyaawe maaretteedda; guutsay maarettiyaawe guutsaa dosee» yaageedda.

48 Yesuusi mishiratto, «Ne nagaray k'uc'etteedda» yaageedda.

49 Yesuusanna ittippe k'umaa maanaw utteeddawanttu barenttu wozanaan, «Nagaraa maaranaw danddayiyaawe hawe oonee?» yaageeddino.

50 Yesuusi mishiratto, «Ne ammanuu neena ashsheeda, sarotetsaan ne golle ba» yaageedda.

8

Yesuusa Kaalleedda Mac'c'awantta

1 Yesuusi hawaappe simmiide, sabbakiiddinne S'oossaa kawutetsaa mishiraachchuwaa k'aalaa katamaaninne heeraan odiidde aad'd'eedda. Tammanne laa"u Yesuusa kaalliyaawanttukka aanana ittippe de'iino. 2 Iita ayyaanaappenne wolk'k'aama harggiyaappe pas'eeddawanttu itti itti mac'c'awanttukka de'iino. Hewanttukka: Laappu s'alahii keseedda Magdala geetettiyaa katamaappe yeedda Mayraamonne, 3 Heroodisa golliyaan suntsaa gideedda Kuuza machchatti Yohaanno, Soosina geetettewunnanne hara c'oratuwaanna ittippe gidiide, Yesuusanne Aa kaalliyaawantta miishshaan maaddeeddino.

Zeretsaa Leemisuwaa

(Mat. 13:1-9; Mar. 4:1-9)

4 C'ora Asay daro katamatuwaappe shiik'iide, Yesuusakko yeedda wodiyaan leemisuwaan, 5 «Zeriyaawe zeretsaa zeranaw keseedda. Zeriyaa wode itti itti zeretsay, ogiyaa doonaan wod'd'iide yed'etteedda. Yaatina saluwaa kafuu hewaa meedda. 6 Haray k'ay zaallaa bolla wod'd'iide doleedda wode koshshiyaa haatsaa demmenna diraw meleedda. 7 Hara zeretsay aguntsaa garssan wod'd'eedda. Aguntsay ittippe dic'c'iide mitteedda. 8 Haray lo"iyaa tu'e biittaan wod'd'eedda. Dolowaappe guyyiyaan, zerettowaappe s'eetu kushiyaa dakkuwaa mokkeedda» yaageedda.

Yesuusi Leemisuwaan Haasayeedda Gaasuwaa

(Mat. 13:10-17; Mar. 4:10-12)

Yesuusi hawaa haasayiidde, «Haytsay de'iyaa ubbay siso» yaagi k'aalaa d'ok'k'u ootsiide waasseedda.

9 Aa kaalliyaawanttu, «Ha leemisuu ayaa guussee?» yaagi Aa oochcheeddino. 10 Ikka zaariide,*

«Hinttenttoo S'oossaa kawutetsaa s'uuraa eray imetteedda; shin haratoo, s'eelliiddikka erenna mala, sisiiddikka akeekena mala leemisuwaan oday» yaageedda.

Yesuusi Zeretsaa Leemisuwaa Billiide Odeedda

(Mat. 13:18-23; Mar. 4:13-20)

11 Yesuusi, «Zeretsaa leemisuu hawaa: Zeretsay S'oossaa k'aalaa. 12 Ogiyaa gas'aan wod'd'eedda zeretsay, guutsa wodew k'aalaa sisiyaa asaa; ellekka s'alahii yiinne, unttunttu sisowaan ammani attena malanne k'aalay wozanaappe dogettana mala ootsee. 13 Zaallaa bollan wod'd'eedda zeretsay, koyro k'aalaa nashechchaan sisiyaawantta. Hewanttukka guutsa wodiyaa ammaninnee paac'ii gakkiyaa wodiyaan s'ap'uu bantta diraw ellekka ammanuwaa kaddiino. 14 Aguntsaa garssan wod'd'eedda zeretsay, k'aalaa sisiyaawantta; shin de'uwaa hirggaynne duretetsaa ishaluu c'uulleeddawantta. Hewanttu lo"o ayfiyaa immanaw danddaykkino. 15 Lo"o tu'e biittaan wod'eedda zeretsay bessiyaawe, lo"anne s'illo wozanaan k'aalaa sisiide naagiyaa asaanne he k'aalaan min ek'k'iide lo"o ayfiyaa ayfiyaawantta.

S'omppiyaa

(Mar. 4:21-25)

16 «S'omppiyaa satsiide ittibaan k'um"i aggiyaawe woy arssaappe garssanna wotsiyaawe ooninne baawa.* 17 K'onc'c'ennaan k'osuwaan attiyaabay itti yewuunne baawa. Erettennaaninne beettiyaasaa kesennaan attanabay ayinne baawa.* 18 Hewaa gidiyaa diraw loytsi akeekaan sisite. Wozanaappe sisiyaawoo ubbaw gujji akeekay imettana; akeekenawaappe he aw de'iyaawaa malatiyaa akeekayikka aketanawaa» yaageedda.*

Yesuusa Daayonne Aa Ishatuwaa

(Mat. 12:46-50; Mar. 3:31-35)

19 He wodiyaan aatanne ishatuu Yesuusanna gakettanaw aakko yeeddino; shin asaa c'oratetsaappe denddo gaasuwaan Aa demmanaw danddaybbeykkino. 20 Itti bitanii, «Ne daayanne ne ishatuu neenanna gakettanaw koyyo diraw karen yiide ek'k'eeddino» yaagi odeedda.

21 Ikka, «Ta daayanne ta ishatuu, S'oossaa k'aalaa sisiide oosuwaa bollan peeshshiyaawantta» yaagi zaareedda.

Yesuusi Beetaa C'o"u Ootseedda

(Mat. 8:23-27; Mar. 4:35-41)

22 Itti gallassi Yesuusi barena kaalliyaawanttunna ittippe wonggiriyaa geliide, «Abbaappe hefintsa boytte» geedda. Unttunttukka denddiide hametaa doommeeddino. 23 Pinni de'iyaa wode, Yesuusi gem"isheedda. Abbaan gotuwaa c'arkkuu denddo diraw, wonggiriyaa garssan haatsay kumina daro metooteeddino. 24 Unttunttu Yesuusakko shiik'iide, «Godaw, Godaw! Nuuni bayoyttettee!» yaagiide Aa beegotseeddino.

Ikka beegottiide gotuwaanne haatsaa beetaa seerina, gotuunne haatsaa beetay ek'k'eedda; ubbabaykka c'o"u geedda. 25 Ikka, «Hinttenttoo ammanuu hak'an de'ii?» yaageedda.

Unttunttukka yayyi maalalettiide ittuu ittuwaa, «Hawaadan c'arkkuunne haatsay c'o"u giite giina azazettiyaawe hawe oonee?» yaagetteeddino.

Yesuusi S'alahii Oyk'k'eedda Bitaniyaa Patseedda

(Mat. 8:28-34; Mar. 5:1-20)

26 Galiilaa Abbaappe hefintsanna de'iyaa Gerggesenoona geetettiyaa gadiyaa, Yesuusinne Aa kaalliyaawanttu, wonggiriyaan pinniide gakkeeddino. 27 He haatsaappe pinni sa'aa wod'd'o wode, iita ayyaanan oyk'etteedda itti bitanii, katamaappe kesiide aanana gaketteedda. Daro wodiyaappe doommiide mayuwaa mayyennaan kallo golliyaa aggiide duufuwaan de'ee.

28 Yesuusa demmowaappe guyyiyaan, waassi Aa sintsaan guufanniide wolk'k'aama kooshshaan, «Wolk'k'aama S'oossaa na'aa Yesuusaa, tawunne new aybe ittippetetsay de'ii? Taana waayissoppaarikkii; ta neena woossay» yaageedda. 29 I hewaa ayaw geeddee gooppe, bitaniyaa yeggi kesana mala Yesuusi Aa azazo diraassa.

Iita ayyaanay bitaniyaa oyk'k'oodeppe daro wode gido diraw, birataa santsalataan gediyaanne kushiyaa k'ashettiide naagettee. Santsalataa duutsi akkiide iita ayyaanay kaaletsina bazzuwaa bee.

30 Yesuusikka, «Ne suntsay oonee?» yaagi oochcheedda. Ikka c'ora iita ayyaanay geli utto diraw, «Leegiyoona»* yaageedda. 31 Barentta Yesuusi, «Hini c'iimmo ollaa biite» yaagenna mala woosseeddino.

32 Hewaan de'iyaa zooziyaa gas'aan hemettiyaa c'ora guduntsatuu de'iino. C'ora tuna ayyaanatuu, he guduntsatuwaa garssa, «Gelite» gaana mala Yesuusa woosseeddino. Ikka, «Biide gelite» geedda. 33 Iita ayyaanatuukka bitaniyaappe kesiide guduntsatuwaa garssa geleeddino. Guduntsaa wudiikka lank'k'iyaappe kajjottiidde ellekka abbaan mitetteeddino.

34 Guduntsaa heemmiyaawanttu hanowaa ubbaa be'o wode harasaa biide, he katamaaninne yuushshuwaan hanowaa odeeddino. 35 Ayee haneeddentto be'anaw kesiide, Asay Yesuusakko yeeddino. Iita ayyaanay keseedda bitanii, Aa wozanay simmina mayuwaa mayyiide Yesuusa gediyaa mataan uttowaa be'iide yayyeeddino.

36 Iita ayyaanan oyk'etteedda bitanii wooti pas'eeddentto be'eedda asay, hara asaw odeeddino. 37 Gerggesenoona gadiyaaninne he heeraan de'iyaa Asay ubbay darii yayyeedda diraw, Yesuusi barenttu matappe baana mala woosseeddino. Ikka wonggiriyaan geliide beedda. 38 Iita ayyaanay keseedda bitaniikka Yesuusanna baana giide, Aa woosseedda; shin Yesuusi, 39 «Ne golle simmaade S'oossay new ootso wolk'k'aamabay ayentto markkatta» yaagi yeddeedda.

Hayk'k'eedda Naattonne Sakettiyaa Mishiratto

(Mat. 9:18-26; Mar. 5:21-43)

40 Yesuusi simmeedda wode Asay ubbay naagi de'iyaa diraw, Aa mokki akkeeddino. 41 He wode, Ayihude asaa woosa gollew suntsaa gideedda Yaa'iroosa yaagettiyaa bitanii aakko yeedda. Ikka Yesuusa gediyaa sintsaan kunddiide, bare golle gelana mala woosseedda. 42 Gaasotetsaykka tammanne laa"u laytsay kumeedda aw de'iyaa itti naatta hayk'k'anaw mata utto diraassa.

Yesuusi biyaa wode c'ora Asay Aa yuushshuwaan sugettiidde metootseeddino. 43 He asaa giddon he wodiyaan tammanne laa"u laytsaa ubbaa suutsay goggiyaa mishiratta de'aw. Bare de'iyaa shaluwaa ubbaa d'aliyaa eriyaawanttoo wurssinakka patsanaw danddayowe ooninne baawa.

44 Guyyenna yaade Aa mayuwaa mac'araa bochchaaddu; he man''iyaan iippe goggiyaa suutsay ek'k'i aggeedda. 45 Yesuusi, «Oonee taana bochchowe?» yaageedda.

Ubbay kaddina P'es'iroosi, «Godaw, Asay sugettiidde metootiyaa wode, ‹Oonee taana bochchowe› yaagay?» geedda.

46 Shin Yesuusi, «Itti Asay taana bochcheedda; wolk'k'aykka taappe kesowaa taani eray» yaageedda. 47 Mishirattakka, Yesuusa iza bochchowe erettennaan attibeenawaa eraade, kokkoraadde yoonna Yesuusa sintsan kunddaa aggaaddu. Ayaa gaasuwaan Yesuusa bochchaaddentto iza pas'owaa ubbaa asaa sintsan odaaddu.

48 Ikka iziw, «Ha mishirattee! Ne ammanuu neena patseedda; saro ba» yaageedda.

49 Yesuusi haasay de'ishshin, Ayihuda asaa ammaniyaawanttu suntsaa soyippe itti bitanii yeeddawe, «Ne naatta hayyaaddu; simmi tamaarissiyaawaa metootsoppa» yaageedda.

50 Yesuusi hawaa sisiide, «Yaa'iroosaa, ammanappe attin, yayyoppa! Iza pas'anawunnu» yaagi zaareedda.

51 Soy geliide: P'es'iroosappe, Yaak'oobappe, Yohaannisappe, naatti aabbuppenne naatti daayippe attin, ooninne gelanaaddan eeno gibeenna. 52 Ubbay he naattiw yeekkiiddenne kayyottiid de'iino. Shin Yesuusi, «Yeekkoppite, gisaadduppe attin hayyabeykku» yaageedda.

53 Iza hayk'k'eeddawaa eriide Aa bolla miic'c'eeddino. 54 Gidoppe attin Yesuusi izi kushiyaa oyk'k'iide, «Ha naattee, beegotta!» yaageedda. 55 Izi shemppuukka simmina ellekka dendda ek'k'ina maanabaa immana mala, Yesuusi azazeedda. 56 Izi aabbunne izi daaya maalaletteeddino; shin Yesuusi unttuntta, hano yewuwaa oossinne odenna mala azazeedda.

9

Yesuusi Barena Kaalliyaa Tammanne Laa"atuwaa Kiitteedda

(Mat. 10:5-15; Mar. 6:7-13)

1 Yesuusi tammanne laa"u Aa kaalliyaawantta ittippe barekko s'eesiide, s'alahiyaa ubbaa asaappe kessanawunne harggiyaawantta patsana mala wolk'k'aanne maataa immeedda. 2 S'oossaa kawutetsaabaa odanawunne hargganchchatuwaa patsana mala unttuntta kiitteedda. 3 I unttuntta kiittiidde, «Ogiyaa biidde, s'am"aa gidinakka, woy k'arc'c'iitiyaa, woy k'umaa, woy miishshaa gidinakka ayaanne oyk'k'oppite; laa'entsiyaa mayuwaakka oyk'k'oppite.* 4 Hinttena Asay hak'an mokkooppenne, hewaappe kesana gakkanaw, hinttenttu geleedda golliyaan gam"ite. 5 He katamaa Asay hinttena mokkennaan is's'ooppe, hewaappe kesiidde, unttunttu hinttena mokkennaan is's'owoo markka gidana mala, hinttenttu gediyaappe baanaa shoc'i diggiide biite» yaageedda.

6 Aa kaalliyaawanttu biide, k'eeri katamaa ubbaan mishiraachchuwaa k'aalaa odiiddenne hargganchchaa patsiidde yuuyyeeddino.

Heroodise Ootseeddabaa

(Mat. 14:1-12; Mar. 6:14-29)

7 Ha"i Galiilaa biittaa kaatiyaa Heroodisekka haneedda yewuwaa sisiide yatti geedda. Gaasotetsaynnekka itti itti asay, «Yohaannisi hayk'uwaappe denddeedda» yaagee. 8 Hara asay, «Eelaasi kesiide beetteedda» yaagiyaa wode, haranttu k'ay, «Beni nabatuwaappe ittuu hayk'uwaappe denddeedda» yaagiino. 9 Heroodisekka, «Taani Yohaannisa k'ood'iyaa k'ans's'issa diggaaddishshin, hawaadan Asay haasayiyaa bitanii oonee?» yaagiide, Yesuusa be'anaw koyyeedda.

Yesuusi Ichcheshu Sha"a Asaa Miziide Kalisseedda

(Mat. 14:13-21; Mar. 6:30-44; Yoh. 6:1-14)

10 Yesuusi kiittowanttu simmiide, unttunttu ootseeddawaa ubbabaa Yesuusaw odeeddino. Ikka unttuntta akkiide, Beetesayda yaagettiyaa katamaa matan de'iyaa takkasaa beedda. 11 Asay I de'iyaasaa eriide kaallina, unttuntta mokki akkiide S'oossaa kawutetsaabaa odeedda; harggiyaappe pas'anaw bessiyaawanttakka patseedda.

12 Sa'ay omarssiyaa wode, Yesuusa kaalliyaa tammanne laa"atuu aakko yiide, «Ha Asay ubbay nu yuushshuwaan de'iyaa heeraa giddonne k'eeri katamatuwaa giddo biide, ak'iyaasaanne k'umaa demmana mala moyzza; ayaw gooppe nuuni hawaan Asay baynnasaan de'eetto» yaageeddino.

13 Shin Yesuusi unttuntta, «Asaw meetettiyaabaa hinttenttu immite» yaageedda.

Unttunttu zaariide, «Ane biide, ha ubbaa asaw k'umaa shammenaan d'ayooppe nuw ichcheshu sooluwaappenne laa"u moliyaappe haray baawa; hewoo nuuni ha c'ora asaw k'umaa shammana mala koyyay?» yaageeddino. 14 (Gaasuukka, hewaan de'iyaa Asay ichcheshu sha"aa keena.)*

Yesuusi barena kaalliyaawantta, «Ishatamu ishatamu asaa c'itan c'itan shaakki shaakki utissite» yaageedda.

15 Unttunttukka I goowaadan ubbaa asaakka utisseeddino. 16 Yesuusikka ichcheshu soolluwanne laa"u moliyaa oyk'k'iide, pude saluwaa bonggotti s'eelliidde S'oossaa galateedda; duutsiide, asaw gishana mala Aa kaalliyaawanttoo immeedda. 17 Asay ubbaykka miide kalleeddino. Unttunttuppe atteedda dokkaa, tammanne laa"u samppaa kumeeddawaa dentseeddino.

P'es'iroosi Yesuusabaa Awaayeedda

(Mat. 16:13-19; Mar. 8:27-29)

18 Itti gallassi Yesuusi barekka woossiyaa wode, Aa kaalliyaawanttukka aanana ittippe de'ishshin, «Asay taana oona giinoo?» giide unttuntta oochcheedda.

19 Unttunttu zaariide, «Asay neena s'ammak'iyaa Yohaannisa yaagee; hara Asay k'ay Eelaasa† yaagee; haray k'ay beni nabatuwaappe ittuu denddeedda yaagee» yaageeddino.*

20 Yesuusi unttuntta, «Hintteshi, taana oona giitee?» yaageedda.*

P'es'iroosikka zaariide, «Neeni S'oossay okkeedda Kiristtoosa» yaageedda.

Yesuusa Kaalliyaawanttu Hananaw Bessiyaabaa

(Mat. 10:38-39; 16:24-26; Mar. 8:34-38; Luk'. 14:26-27)

21 Yesuusikka unttuntta, «Hawaa oossinne odoppite» yaagi minisi azaziidde, 22 «Taani, Asaa Na'ay, daro metuwaa akkanaw bessee; c'imatuwaan, k'eesatuwaa kaappatuwaaninne Muse higgiyaa tamaarissiyaawanttun is's'ettanaw koshshee; unttunttu taana wod'anawantta; taanikka heezzentso gallassi hayk'uwaappe denddanaw bessee» yaageedda.

23 Yesuusikka asaa ubbaa,* «Taana kaallanaw dosiyaawe de'ooppe, bare huup'iyaa kaddo; bare mask'k'aliyaa‡ gallassaan gallassaan tookkiide taana kaallo. 24 Bare shemppuwaa ashshanaw dosiyaawe ubbay bayizzee; shin ta diraw bare shemppuwaa bayizziyaawe ubbay ashshee. 25 Itti uray ha alamiyaabaa ubbaa ashshiide bare shemppuwaa bayizzooppe woy barew pac'issooppe, ayaa maaddii? 26 Asay taananinne ta k'aalaan yeellatooppe, taani Asaa Na'ay, ta bonchchuwaannanne geeshsha kiitanchchatuwaa bonchchuwaanna yiyaa wode aan yeellatanawaa. 27 Taani hinttenttoo tumuwaa yaagay; hawaan de'iyaa asaappe, S'oossaa kawutetsaa be'ana gakkanaw hayk'uwaa hayk'k'ennawanttu ittuu ittuu de'iino» yaageedda.

Yesuusa Malay Laametteedda

(Mat. 17:1-8; Mar. 9:2-8)

28 Yesuusi hawaa goowaappe guyyiyaan, itti saaminttaa keena gam"iide, P'es'iroosanne Yohaannisa, Yaak'oobakka akkiide, woossanaw deriyaa huup'iyaa keseedda.* 29 I woossishin, Aa deemuwaa malay laametteedda; Aa mayuukka boos's'iide p'olk'k'eedda. 30 K'oppennaan laa"u asatuu, Musenne Eelaas kesi beettiide, Yesuusanna haasay de'iino. 31 Unttunttu bonchchuwaan k'onc'c'i beettiide, Yesuusi S'oossaa k'ofaa polanaw Yerusaalamen hayk'k'anawaa§ aanana haasayeeddino. 32 P'es'iroosanne aanana ittippe de'iyaawantta gem"ishuu geeroyeeddashshin, ellekka beegottiide Aa bonchchuwaanne aanana gatso ek'k'eedda laa"u asatuwaa be'eeddino. 33 He laa"u asatuu, Yesuusa miyyiyaappe shaakettiyaa wode, P'es'iroosi Yesuusa, «Godaw, hawaan de'iyaawe nuw lo"a gidiyaa diraw, heezzu daasiyaa ittuwaa new, ittuwaa Musew, ittuwaa Eelaasaw kees's'ana» yaageedda.

34 P'es'iroosi hewaa haasay de'ishshin, shaarii yiide unttuntta kammi aggina Yesuusa kaalliyaawanttu yayyeeddino. 35 Shaariyaappekka, «Taani dooreedda ta Na'ay hawaa; I giyaawaa sisite» yaagiyaa k'aalay yeedda.

36 K'aalay sisettowaappe guyyiyaan, Yesuusi bare s'alalaa gidiide beetteedda; unttunttukka yewuwaa barenttu wozanaan oyk'k'iide he wodiyaan ooninnekka ayaanne odibeenna.

Yesuusi Iita Ayyaanaan Oyk'etteedda
Laa"u Asatuwaa Patseedda

(Mat. 17:14-18; Mar. 9:14-27)

37 Wonttetsa gallassi, Yesuusinne heezzu Aa kaalliyaawanttu deriyaappe duge wod'd'iyaa wode, c'ora Asay Yesuusanna gaketteedda. 38 He wode asaappe itti bitanii bare kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, «Tamaarissiyaawoo, taw de'iyaawe itti na'aa gido diraw, neeni Aa be'ana mala neena woossay; 39 k'ay iita ayyaanay wozanaa aatsenan denddiide Aa waasissee; doonaana paaroyana gakkanaw Aa kokkorssiide, ubbaa gallassi metootsiyaawaappe attin, Aa elle yeddenna. 40 Neena kaalliyaawanttu he iita ayaanaa kessana mala, taani unttuntta woossaad; shin danddaybbeykkino» yaageedda.

41 Yesuusi zaariide unttuntta, «Ammanenna ha wodiyaa desha asaw, taani hinttenanna awude gakkanaw de'anee? K'ay hinttenttubaa awude gakkanaw danddayanee? Ne na'aa haa akkaaya» yaageedda.

42 Na'ay yiidde de'ishshin, iita ayyaanay Aa sa'aan oliide kokkorsseedda; Yesuusi iita ayaanaa agga gi na'aa patsiide Aa aabboo zaariide immeedda. 43 Asay ubbaykka S'oossaa wolk'k'aama wolk'k'aappe denddowaan maalaletteeddino.

Yesuusi Bare Hayk'uwaabaa Laa'entsuwaa Odeedda

(Mat. 17:22-23; Mar. 9:30-32)

44 «Taana Asaa Na'aa, Asay asaa kushiyaan aatsiide immanawaa; hinttenttu ha yewuwaa dogoppite» yaageedda. 45 Shin I giyaawaa unttunttu akeekibeykkino. Unttunttoo gelenna mala unttunttuppe geemmeedda diraw, ha yewuwaa Yesuusa oochchanaw yayyeeddino.

Ubbaappe Aad'd'iyaawe Ooneeshsha? Yaagiyaa Ooshaa

(Mat. 18:1-5; Mar. 9:33-37)

46 Aa kaalliyaawanttu, «Nu giddoppe dariyaawe oonee?» yaagiide palumetteeddino.* 47 Yesuusi unttunttu wozanaa k'ofaa eriide, guutsa na'aa ahiide, bare matan essiide, 48 «Ha guutsa na'aa ta suntsaan mokkiyaawe ooninne taana mokkeedda; k'ay taana mokkiyaa ubbay, taana kiitteedda ta aabba mokkee. Hinttenttu ubbaappe guus's'iyaawe ubbaappe dara» yaageedda.

Hinttenttu Giyaawaa P'alk'k'enna
Uray Hinttenttu Bagga

(Mar. 9:38-40)

49 Yohaannisikka zaariide, «Godaw, itti Asay ne suntsaan iita ayyaanatuwaa kessiyaawaa nuuni be'iide, nu bagga gidenna diraw, Aa diggeeddo» yaageedda.

50 Shin Yesuusi Aa, «Hinttenttu giyaawaa p'alk'k'ennawe hinttenttu bagga gidiyaa diraw, Aa diggoppite» yaageedda.

Sammaariyaa Katamaa Asatuu Yesuusa Mokkanaw Koyyibeykkino

51 Yesuusi saluwaa biyaa wodii matina, bare wozanaa k'ofaa Yerusaalamekko zaareedda. 52 Bareppe sintsaw ubbaa yewuwaa giigissana mala, kiitettiyaa asaa Sammaariyaa katamaa kiitteedda. 53 Shin I Yerusaalame baanaw denddeedda diraw, Asay Aa mokkibeykkino. 54 Aa kaalliyaawanttu Yaak'oobinne Yohaannisi hewaa be'iide, «Godaw, nuuni Eelaasi ootsowaadan,* tamay saluwaappe yiide unttuntta maanaadan s'eesana mala koyyay?» yaageeddino.

55 Shin Yesuusi guyye simmiide, unttuntta seereedda.† 56 «Taani, Asaa Na'ay, asaa shemppuwaa ashshanaw yoowaappe attin, bayizzanaw yabeykke» yaageedda. Unttunttu harasaan de'iyaa k'eeri katamaa beeddino.

Yesuusa Kaalliyaawantta Gakkiyaa Paac'iyaa

(Mat. 8:19-22)

57 Unttunttu ogiyaanna biishshin, itti bitanii Yesuusa, «Godaw, neeni biyaasaa ubbaa taani neena kaallana» yaageedda.

58 Yesuusi Aa, «Worakanatoo ollay, saluwaa kafatookka gollii de'ee; shin taani, Asaa Na'ay, gela shemppa akkiyaa sa'ay taw baawa» yaageedda.

59 Yesuusi hara uraa, «Taana kaala» yaageedda.

Shin, bitanii, «Godaw, taani kasiyaan baade ta aabba moogana» yaageedda.

60 Yesuusi, «Hayk'k'owantta barenttu hayk'k'owanttu moogino; neeni baade, S'oossaa kawutetsaabaa oda» yaageedda.

61 K'ay hara bitanii, «Godaw, taani neena kaallana; shin koyruwaan ta soy asaa baade sarotana» yaageedda.*

62 Shin Yesuusi Aa, «Booraa goshanaw doommowe ooninne guyye s'eellooppe S'oossaa kawutetsaw bessena» yaageedda.

10

Mishiraachchuwaa K'aalaw Kiitetteedda Asatuwaa

1 Hawaappe kaala Goday hara laappun tammu* asaa suntsiide laa"uwaa laa"uwaa ootsiide I baanaw de'iyaa katamaa ubbaa kiitteedda. 2 Yesuusi unttuntta,*

«K'oychchaw gakkeedda katsay dara; kiitettiyaa Asay guutsa. Simmi k'oyc'ettiyaa katsaa Goday, k'oychchaw kiitettiyaawantta yeddana mala woossite. 3 Taani dorssatuwaadan wallatuwaa giddo hinttena kiittay, biite.* 4 Hinttenttu ogew ayaanne oyk'k'oppite: borssaa, k'arc'c'iitiyaa, c'aammaa, gidinakka oyk'k'oppite; asaana sarotettiidde ogiyaan wodiyaa wurssoppite.†*

5 «Hinttenttu geliyaa golle ubbaa kasiyaan, ‹Sarotetsay ha gollew gido› yaagite. 6 He golliyaan sarotetsaa dosiyaa Asay de'ooppe, hinttenttu sarotay he golliyaan ak'anawaa; koyyennawaa gidooppe, hinttenttu sarotay hinttenttoo simmanawaa. 7 He golliyaan unttunttoo de'iyaawaappe miiddinne ushiidde de'ishshite; oosanchchaw Aa dirgguwaa c'iggay koshshee; itti golliyaappe hara golliyaa yuuyyoppite.*

8 «Ay katamaanne hinttenttu geliyaa wode, Asay hinttena mokki akkiide mizanaw shiishshowaa ayaanne miite. 9 He katamatin de'iyaa hargganchchatuwaa patsiidde asaw, ‹S'oossaa Kawutetsay hinttekko mateedda›‡ yaagiide odite. 10 Yewuwaan k'ay ay katamaanne geloode, Asay hinttentta mokki akkenawantta gidooppe he katamaa k'ad'd'aakko kesinnee, 11 ‹Nuuni hinttena yeellayanaw, haray atto nu gediyaa bollan de'iyaa hinttenttu katamaa baanaakka hinttenttoo k'ok'k'ofeetto§; yewuwaan k'ay, S'oossaa Kawutetsay hinttenttukko mateeddawaa erite› yaagite.* 12 Pirddaa gallassi ha katamattippe Sodoomaa katamaa gakkeedda muray kawushanawaa yaagaade taani hinttew oday.*

Ammanennaan Is's'eedda Katamatuwaa

(Mat. 11:20-24)

13 «Aayye new Koraaziine; aayye new Beetesayde; hinttenttun haneedda malaatatuu S'iiroosa katamaaninne Sidoonaa katamaan haneeddentto, hewaan de'iyaa asatuu kayyuwaa mayuwaa mayyiide, bidintsaa bollan uttiide, benippe barenttu nagaraappe simmanawanttashshin. 14 Hawaa diraw, murettiyaa gallassi hinttenttuppe aatsiide S'iiroosa katamawunne Sidoonaa katamaw muray kawushanawaa. 15 Hanne K'ifirinaahoome, neeni saluwaa pude d'ok'k'u gaanaw koyaad? Duge Si'ooliyaa wod'd'anaassa.*

16 «Hinttenttu giyaawaa sisiyaa asay, taani giyaawaa sisee; hinttentta is's'iyaa uray taana is's'ee; taana is's'iyaa uray taana kiitteeddawaakka is's'ee» yaageedda.*

Aa Kaalliyaawanttu Kiitetteeddasaappe Simmeeddino

17 Laappun tammu asatuukka, «Godaw, iita ayyaanatuukka ne suntsaan nuw azazetteeddino» yaagiidde nashechchaan simmeeddino.

18 Yesuusikka unttunttoo, «Sees'aanay walk'k'antsaadan saluwaappe wod'd'ishin be'aaddi. 19 Simmi shooshshaanne sogguwaa yed'd'anaadan hinttenttu morkkiyaa s'alahiyaa wolk'k'aa s'oonana mala maataa immaaddi. Hinttentta k'ohanawe ayinneekka de'enna. 20 Gidoppe attin hinttenttu suntsay saluwaa maziggobiyaan s'aafetto diraw, nashettiteppe attin iita ayyaanatuu azazetto diraw nashettoppite» yaageedda.

Yesuusi Bare Nashechchaa K'onc'c'isseedda

(Mat. 11:25-27; 16:13-17)

21 He wodiyaan Yesuusi Ayaanaa Geeshshaan daro nashettiide, «Saluwaanne sa'aa Godaw, neeni ha yewuwaa tamaarowanttuppenne aad'd'o eranchchatuwaappe gentsaade, k'eeri naanaw k'onc'c'isso diraw, neena galatay; Ee, ta Aabboo, ayaw gooppe, hawaa ootsanaw ne lo"o shene gideedda.

22 «Ubbaa yewuu taw ta Aabbuppe imetteedda. Na'ay oonentto Aawuwaappe attishshin ooninne eriyaawe baawa; hewaadankka Aawuu oonentto Na'aappenne I k'onc'c'issanaw koyyo uraappe attin, haray ooninne eriyaawe baawa» yaageedda.

23 Kaalliiddekka Yesuusi barena kaalliyaawanttukko simmi wod'd'iide, unttunttu s'alalaa, «Hinttenttu be'iyaawaa s'eelliyaa ayfatuu anjjetteeddawantta. 24 Ta hinttew odiyaawe ayee gooppe, c'ora nabatuunne kaatatuu hinttenttu be'iyaawaa be'anaw amotteeddinoshshin be'ibeykkino; hinttenttu sisiyaawaakka sisanaw amotteeddino; shin sisibeykkino» yaageedda.

Asaw K'arettiyaa Sammaariyaa Bitaniyaa

25 Itti gallassi higgiyaa eriyaawe ittuu Yesuusa paac'c'anaw aakko yiide, «Tamaarissiyaawoo, med'inaa de'uwaa laattanaw, taani ayaa ootsoo?» yaagi oochcheedda.

26 Yesuusi zaariide, «Muse higgiyaa mas'aafan s'aafettowe ayee? Neeni ayaa gaade billay?» yaageedda.

27 Bitaniikka, «Muse higgiyaa mas'aafay, ‹S'oossaa ne Godaa polo ne wozanaappe, polo ne shemppuwaappe, polo ne wolk'k'aappenne polo ne k'ofaappe siik'a; hewaadankka ne laggetsaakka ne huup'iyaadan dosa› gee» yaageedda.*

28 Yesuusi Aa, «Likke, tumuwaa gaadda; simmi neenikka hawaa ootsa; de'uwaan de'anaassa» yaageedda.

29 Muse higgiyaa tamaarissiyaa bitanii k'ay barena s'illo ootsanaw koyyiide Yesuusa, «Hanoshshin, ta laggetsay oonee?» yaagiide oochcheedda.

30 Yesuusi zaariide, «Itti bitanii Yerusaalameppe Iyyarkko biidde de'ishshin, ogiyaa bollan paannatuu Aa demmiide, Aa mayuwaa k'aarowaappe guyye shoc'iide, hayk'k'anaw pollu goode oliide beeddino. 31 K'oppennaan itti k'eesay he ogiyaanna bide'iyaawe, shoc'ettiide kunddeedda bitaniyaa be'eedda wode, ayaanne ootsenaan miyyiyaanna aad'd'iide beedda. 32 Hewaadankka itti Leewii he ogiyaanna bide'ee. Ikka bitaniyaa be'iide, miyyeti aad'd'eedda. 33 Shin Sammaariyaa asaa gideedda itti bitanii, he baggana aad'd'iidde, ha bitaniyaakko yeedda. Aa be'eedda wode aw k'aretteedda.* 34 Aakkokka shiik'iide, zayitiyaanne woyniyaa eessaa* Aa maytsaan tigiide, k'achcheedda. Hewaappe guyye bare hariyaa togissiide, imatsay ak'iyaa golliyaa akki beedda; hewaan bid'ayiidde naageedda. 35 Wonttetsa gallassi guutsa biraa bare kiisiyaappe kessiide, imatsay ak'iyaa golliyaa godaw immiide, ‹Ha bitaniyaa taw loytsa bid'ayaa; hawaappe daruwaa neeni kessooppekka, taani simmiyaa wode new c'iggana› yaageedda.

36 «Simmi ha heezzu asatuwaappe, paannatuwaa kushiyan shoc'ettiide kunddeedda bitanew, lagge gideeddawe hak'awaa malatii?» yaageedda.

37 Higgiyaa tamaarissiyaawekka, «He aw k'arettowaa» yaageedda.

Yesuusikka Aa, «Simmi baade neenikka hewaadan ootsa» yaageedda.

Yesuusi Marttinne Mayraami Soy Beedda

38 Yesuusi barena kaalliyaawanttunna ogiyaa biidde, itti heeraa garssa gakkeedda. Hewaan Martto geetettiyaa itti mishiratta bare gollen mokkaaddu.* 39 Iziwukka Mayraamo geetettiyaa michchata de'aw; hennakka Yesuusa gediyaa mataan uttaade, I odiyaawaa hayzzaadde de'aw. 40 Martta k'ay soybaa giigissaadde daabura de'aw; hewaa diraw Yesuusakko shiik'aade, «Hanna ta michchata, kiitaa ubbaa ta bolla olina, taani taarekka labbanoode s'eellaadde c'o"u gay? Hayyanaa taana maaddanaadan iziw oda» yaagaaddu.

41 Yesuusikka zaariide izo, «Marttee, Marttee, neeni c'ora yewuwaa k'oppaadde hirggaa; k'aykka metootaa. 42 Shin koshshiyaawe ittibaa; Mayraama bareppe ooninne akkena lo"obaa dooraaddu» yaageedda.

11

Yesuusi Woosaabaa Tamaarisseedda

(Mat. 6:9-13; 7:7-11)

1 Itti gallassi Yesuusi ittisaan woosaa woossi de'ee. Woosaa wurssowaappe guyye Aa kaalliyaawanttuppe ittuu, «Godaw! Yohaannisi barena kaalliyaawantta woosaa tamaarissowaadan, nuunakka neeni waagi woossanentto tamaarissa» yaageedda.

2 Ikka unttuntta, «S'oossaa woossiidde yaagi woossite:

« ‹Saluwaan de'iyaa nu aabboo,

ne suntsay anjjetto;

ne kawutetsay yo;

ne shenii saluwaan hanowaadan saankka hano;

3 Gallassaan gallassaan koshshiyaa k'umaa,

nuw hachche imma;

4 Nuuni nuuna naak'k'eeddawanttuwaa,

ubbaa atto goowaadan,

neenikka nu naak'uwaa atto yaaga;

nuuna iitaappe naagappe attin,

paac'iyaan gelissoppa›

yaagite» yaageedda.

5 K'aykka Yesuusi barena kaalliyaawantta, «Hinttenttuppe ittoo siik'o laggii de'intto giddo bilahiyaan aakko yiide, ‹Ta siik'o laggew, taw heezzu sooluwaa tal"a; 6 Ayaw gooppe, itti ta laggetsay yiina Aa miziyaawaa d'ayaad› yaagi woosseedda goytte. 7 Bare gollen de'iyaa Aa siik'o laggii soyippe haasayiidde, ‹Taana metootsoppa; penggii k'ashetteedda; tanaanaykka taananna giseeddino; hewaa diraw taani denddaade new ayinne immanaw danddaykke› gaanawee? 8 Taani hinttenttoo odiyaawe ayee gooppe, I aw siik'o laggiyaa gido diraw, immennenttonneekka un"etso diraw I koyyiyaawaa ubbaa immee. 9 Hawaa diraw, ‹Woossite, hinttenttookka imettanawaa; koyyite, demmanita; kariyaa yiide s'eesite, hinttenttoo dooyettanawaa› yaagay. 10 Gaasuukka, woossiyaa ubbay akkanawaa; koyyiyaa uraykka demmanawaa; kariyaa yiide s'eesiyaa uraw, penggii dooyettanawaa.

11 «Hinttenttu giddoppe bare na'aw, moliyaa woossina shooshshaa, k'umaa imma giina shuchchaa immiyaa aawuu de'ii? 12 Woy k'uuk'ulliyaa woossina sogguwaa immiyee? 13 Hinttenttu iita gidi de'iidde hinttenttu naanaw lo"obaa immiyaawaa erooppe, yaatina saluwaan de'iyaa hinttenttu aawuu barena woossiyaawanttoo Ayaanaa Geeshsha wooti darissiide immanddeeshsha?» yaageedda.

Yesuusanne Bi'eel-Zebuula

(Mat. 12:22-30; Mar. 3:20-27)

14 Itti gallassi Yesuusi itti bitaniyaappe duudissiyaa ayaanaa kessowaappe guyye duude bitanii haasayaa doommina, Asay maalaletteedda. 15 Shin unttunttuppe ittuu ittuu, «Gaaleenatuwaa kaappuwaa Bi'eel-Zebuuli aw wolk'k'aa immina gaaleenatuwaa kessee» yaageeddino.*

16 Ittuu ittuu k'ay Yesuusa paac'c'anaw saluwaappe malaataa bessanaadan aappe koyyeeddino.* 17 Shin Yesuusikka unttunttu k'ofaa eriide unttuntta hawaa yaageedda: «Bare giddon shaakettiyaa kawutetsay ubbay d'ayanawaa; shaakettiyaa golliikka kunddee. 18 Yaatina Sees'aanaa kawutetsay bare giddon shaakettooppe Aa kawutetsay wooti ek'k'anawee? Hinttenttu taana, ‹S'alahiyaa kaappuwaa Bi'eel-Zebuuli new wolk'k'aa immina kessaa› yaagi haasayiita. 19 Simmi taani bi'eel-zebuula wolk'k'aan gaaleenatuwaa kessiyaawaa gidooppe hinttenttu naanay O wolk'k'aan kessanawanttee? Hawaa gidiyaa diraw, unttunttu hinttenttu bollan pirddiyaawantta gidanawantta. 20 Shin taani gaaleenatuwaa kessiyaawe S'oossaa wolk'k'aanna gidooppe, simmi S'oossaa kawutetsay hinttenttukko yeeddawaa erite.

21 «Wolk'k'aama Asay bessiyaawaadan minniide bare golliyaa naagooppe, Aa shaluu loytsi naagettanawaa. 22 Yewuwaan k'ay aappe minuwaa dariyaawe yiide Aa k'ohooppenne s'oonooppe I ammanetteeda tooraanne gonddalliyaa aappe wotsi akkiide, aw de'iyaa miishshaa gishetti akkee.

23 «Ta bagga gidennawe taananna ek'ettee; taananna shiishshi beennawekka laalee.*

Tuna Ayyaanay Kase Yeggi Beedda
Asaakko Simmiide Yiyaa Gaasuwaa

(Mat. 12:43-45)

24 «Tuna ayyaanay asaappe keseedda wode, barew shemppiyaa sa'aa koyyiidde, haatsay banttasaanna aad'd'i bee. Shemppiyaa sa'aa demmennaan attooppe, ‹Taani kase yegga keseedda ta golliyaa simmana› yaagee; 25 simmiyaa wodekka gollii pitettiide giigowaa demmee. 26 Hewaappe kaala, biide haraa aappe iita laappu tuna ayyaanatuwaa akki yaa geliide, hewaan de'iino; he bitaniyaa de'uu koyrowaappe kaallawe iitowaa gidee» yaageedda.

27 Yesuusi hawaa haasay de'ishshin, itti mishiratta c'ora asaa giddoppe bare kooshshaa d'ok'k'u ootsaade, «Neena yeleeddawunnanne d'antseedda ne daaya anjjetteeddawunno» yaagaaddu. 28 Yesuusi k'ay, «Anjjetteeddawanttu S'oossaa k'aalaa sisiide azazettiyaawantta» yaagi zaareedda.

S'oossaappe Oosetto Malaataa

(Mat. 12:38-42; Mar. 8:12)

29 C'ora Asay shiik'o wode Yesuusi, «Ha yeletay iita; ooratsa malaataa koyyee; shin nabiyaa Yoonaasa malaataappe haray imettenna.* 30 Gaasuukka Yoonaasi Nanawe katamaa asaw malaataa gidowaadan, Taani, Asaa Na'aykka, ha yeletaw malaataa gidana.* 31 Away mokkiyaasaa s'eelliyaa wode, ushechcha duge bagganna de'iyaa gadiyaa kaatatta Solomonew de'iyaa aad'd'o eratetsaa sisanaw biittaa gas'aappe yeedda diraw, pirddaa wode ha yeletaan denddaade pirddanawunnu; be'ite, Solomoneppekka aad'd'iyaawe hawaan de'ee.* 32 Nanawe Asay pirddaa wode hinttenttu bolla denddiide pirddanawantta; ayaw gooppe, unttunttu Yoonaasi odowaa sisiide barenttu nagaraa paas'i simmeedda diraassa; be'ite, Yoonaasappe aad'd'iyaawe hawaan de'ee.*

Bollaa Poo'issiyaa S'omppiyaa

(Mat. 5:15; 6:22-23)

33 «Soy geliyaa asaw poo'anaadan, S'omppiyaa s'omppiide d'ok'k'asaan wotsanaappe attin, geemasaan woy poo'uwaa kammiyaa yewuwaappe garssanna wotsiyaawe ooninne baawa.* 34 Ne asatetsaw ne ayfii s'omppiyaa mala; ne ayfii pas'a gidooppe ne kumentsaa asatetsaykka poo'uwaa demmee; shin ne ayfii harggooppe ne kumentsaa asatetsaykka d'umaa. 35 Akeeka; hewaa gidiyaa diraw, ne garssan de'iyaa poo'uu d'umennaadan naagetta. 36 Simmi ne asatetsay ubbay poo'uwaan kumeeddawaa gidooppenne, d'umeedda asatetsay neenan baynnawaa gidooppe, ne asatetsay ubbay, s'omppii bare poo'uwaa ne bollan poo'issiyaawaadan, ne bollan wagagga poo'uwaa gidanawaa» yaageedda.

Yesuusi Parisaawatuwaanne Muse Higgiyaa Tamaarissiyaawantta Kunaaneedda

(Mat. 23:1-36; Mar. 12:38-40; Luk'. 20:45-47)

37 Yesuusi haasayaa wurssowaappe kaala, itti Parisaawe bitanii bare gollen k'umaa maanaadan ataalleedda; Yesuusikka ittippe geliide gaytaan utteedda.* 38 Parisaawiikka Yesuusa k'umaa maanaappe kasiyaan kushiyaa meec'etti beennawaa be'iide maalalettina, 39 Godaykka, «Hinttenttoo Parisaawatoo, s'uu'aanne shaataa bolla bagga geeshshiita; shin hinttenttu garssay uuziyaaninne iitatetsaan kumeedda. 40 Hinttenttoo eeyatoo! Bolla bagga med'd'eeddawe garssaa med'd'ibeennee? 41 Shin hinttenttu s'uu'aaninne shaataa garssan de'iyaawaa hiyyeesatoo immite; he wode ubbabaykka hinttew geeshsha gidanawaa.

42 «Shin hinttenttoo Parisaawatoo, hinttew aayye! Ayaw gooppe, anuugaappenne s'alotiyaappe, aguppiyaa do'uwaappe, tammu kushiyaappe itti kushiyaa S'oossaw immiita; shin tumu pirddaanne S'oossaa siik'iyaawaa hinttenttu aggiita. Yewuwaan k'ay hewaa aggenaan hawaa ootsanaw bessee.*

43 «Hinttenttoo Parisaawatoo, hinttew aayye! Ayaw gooppe, Ayihuda asaa woosa gollen bonchcho utuwaa, geyaa giddonkka bonchcho sarotaa koyyiita.

44 «Asay erennaan bollanna hamettiyaa beettena duufuwaa malatiyaa diraw hinttew aayye!» yaageedda.

45 Muse higgiyaa tamaarissiyaawanttuppe ittuu, «Tamaarissiyaawoo, neeni hawaa yaaga haasayo diraw nuuna boraadda» yaagi zaareedda.

46 Yesuusi, «Hinttenoo higgiyaa eriyaawanttoo, henttew aayye! Ayaw gooppe, Asay tookkiide danddayenna dees'o tookuwaa haraa toossiita; shin hinttenttu hintte huup'ew birad'd'iyankka bochchikkita.

47 «Hinttenttu aawotuu wod'eedda nabatuwaa duufuwaa loytsiyaa diraw hinttew aayye! 48 Simmi hinttenttu aawotuu nabatuwaa wod'ina, hinttenttu unttunttu duufuwaa bollan golliyaa kees's'iyaa diraw, Nabatuwaa oosuu lo"a yaagiide, unttunttuwaa markkattiita. 49 Hawaa diraw, S'oossaa aad'd'o eratetsay, Taani nabatuwaanne Yesuusi kiittowantta unttunttukko kiittana; unttunttukka hewanttuppe ittuwaa ittuwaa wod'anawantta; ittuwaa ittuwaa metootsanawantta yaageedda. 50 Hawaa gidiyaa diraw, ha alamii med'ettoodeppe doommiide gukkeedda nabatuwaa suutsaw ha yeletay ooshettee. 51 Aabeelappe doommiide yarshshuwaasaappenne geeshsha golliyaappe gidduwaan gukkeedda Zakkaraasa suutsaa gakkanaw koyettee.† Ee! Taani gay; ha yeletay hawoo ooshettiyaawaa.

52 «Hinttenttoo Muse higgiyaa eriyaawanttoo, hinttew aayye! Ayaw gooppe eraa penggiyaa dooyyiyaa k'ulppiyaa akkeeddita. Hinttenttu hintte huup'ewukka gelibeykkita; k'ay gelanaw koyyiyaawanttakka diggeeddita» yaageedda.

53 Yesuusi hewaappe kesowaappe guyyiyaan, higgiyaa tamaarissiyaawanttunne Parisaawatuu Aa ooshaan urgguntsusaanne ek'ettussaa doommeeddino. 54 Aa doonaappe lo"ennabay kesooppe oyk'k'anaw geeddiino; shin demmibeykkino.

12

Lo"a Malatiyaa Iitatetsaappe Naagettana Mala Seeraa

(Mat. 10:26, 27)

1 He wodiyaan c'ora sha"aan paydettiyaa Asay ittuu ittuwaa yed'd'ana gakkanaw shiik'i de'ishshin, Yesuusi barena kaalliyaawanttoo koyro odanaw doommiidde, «Parisaawatuwaa irshshuwaappe naagettite; hawekka lo"a malatiyaa unttunttu immiyaa iita timirttiyaa.* 2 Shin ayaaninne kameteedda yewuu k'onc'c'iyaa kesennaan attena; k'aykka geemmeedda yewuu erettennaan attena. 3 Hewaa diraw hintte d'umaan haasayowe ubbay, gallassi poo'uwaan sisettanawaa; hinttenttu Asay baynnasaan hini giso golliyaan haytsaan saasukkowe ubbay d'ok'k'u geedda sisettiyaa k'onc'c'esaan awaayetanawaa.

Itti S'oossaa S'alalaw Yayana Bessee

(Mat. 10:28-31)

4 «Taanaadan ammaniyaawanttoo, taani hinttew yaagay; ha"i ashuwaa wod'iyaawantta, hewaappe kaala k'ay ayaanne ootsanaw danddayennawantta yayyoppite. 5 Yewuwaan k'ay hinttenttu oossi yayyanaw bessintto taani hinttentta erissana; hewekka wod'owaappe guyyiyaan gaannamiyan olanaw maatay de'iyaa S'oossaa s'alalaw yayyite; Ee, aw yayyite yaagay.

6 «Ichcheshu suunniyaa kafatuu santtimiyaan shamettikkinooyye? Hewanttuppe ittinnonne usa S'oossay dogenna. 7 Shin haray atto hinttenttu huup'iyaan de'iyaa binnaanay ubbaykka paydetteeddawaa; hawaa diraw yayyoppite; hinttenttu c'ora suunniyaa kafatuwaappe dariita.

Yesuusan Ammaniyaawanttanne Aa Is's'iyaawantta

(Mat. 10:32, 33; 12:32; 10:19, 20)

8 «Taani hinttew oday; tabaa asaa sintsan markkattiyaawoo oossinne Taanikka Asaa Na'ay, k'ay S'oossaa kiitanchchatuwaa sintsan markkattana; 9 shin asaa sintsan taana kaddiyaawantta taanikka asaa na'ay, k'ay S'oossaa kiitanchchatuwaa sintsan kaddana.

10 «Ta bolla, asaa na'aa bolla, boriyaa k'aalaa haasayiyaawe de'ooppe Aa naak'uu atto geetettana; shin Geeshsha Ayaanaa bolla boriyaa k'aalaa haasayiyaawe de'ooppe k'ay Aa naak'uu atto geetettenna.*

11 «Asay hinttentta Ayihude woossiyaa golliyaakko, gadiyaa ayissiyaawanttukkonne maatay de'iyaawanttu sintsa pirddaw shiishshiyaa wode, ‹Waagi zaaraneeshsha? Woy ayaa giide haasayaneeshsha?› yaagiide hirggoppite; 12 ayaw gooppe, hinttena Ayaanaa Geeshshay hinttenttu he saatiyaan haasayanaw bessiyaabaa tamaarissanawaa» yaageedda.*

Dure Bitaniyaa Boozatetsaa Odiyaa Leemisuwaa

13 Asaa garssappe itti bitanii Yesuusa, «Tamaarissiyaawoo, nu aabbu hayk'k'ina nuuni laattana mala atteeddabaa, taw gishana mala hayya godo ta ishaw oda» yaageedda.

14 Yesuusi k'ay, «Ha bitanew, hinttenttu bollan pirddiyaawaa gidanaadanne hewaa hinttew gishanaadan taana oonee suntseeddawe?» yaageedda.

15 Gujjiidekka ubbatuwaa, «Asaa shemppoo shaluwaa duretetsay de'uwaa immenna diraw, yaaretiyaawaappenne yorattiyaawaappe naagettite; duretetsaa amuwaa ubbaappekka hinttena naagite» yaageedda.

16 Kaalliiddekka hawaadan yaagi leemisuwaa unttunttoo odeedda: «Aw de'iyaa biittay darissiide katsaa mokkeedda itti dure bitanii de'ee. 17 Ha bitanii, ‹Taw ta katsaa wotsanaw gidiyaa sa'ay banttawaa diraw ayaa ootsooshsha?› yaagiide, bare wozanaan k'oppeedda; 18 hawaadan yaagi maleedda; ‹Taani wootane gooppe, taw de'iyaa yeesiyaa kolaade, hara aakkiyaa yeesiyaa med'd'ana yaagiide maleedda; hewaan ta katsaanne taw de'iyaa miishshaa ubbaa wotsana. 19 Yaataade taana, «Ne kaac'ay daro lo"a; new daro wodiyaw gidiyaa mas'uwaa shiishshaadda; simmi shemppaade ma, usha, nashetta» gaana› yaageedda.

20 «Shin S'oossay Aa, ‹Ha boozaw, hachche k'amma neeni hayk'k'a. Yaatina ha neeni shiishsheedda mas'uu ubbay oossi gidanawee?› yaageedda.

21 «Barew biittaa bollan shaluwaa shiishshiyaawe, S'oossaa sintsan k'ay mank'k'o gideedda Asay ha bitaniyaa mala» yaageedda.

Ubbaa Wode S'oossaan Ammanettussaa Koshshee

(Mat. 6:25-34)

22 Hawaappe kaala Yesuusi barena kaalliyaawantta, «Hawaa diraw, ta hinttew oday: hinttenttu pas'a de'anaw ayaa maanee? Hinttenttu bollaw ayaa mayyanee? yaagiide hirggoppite.

23 «Gaasuukka, shemppuu k'umaappe, k'ay asatetsay mayuwaappe aad'd'ennee? 24 Ane k'uuratuwaa s'eellite; unttunttu zerikkino; c'akkikkino; unttunttoo katsaa shiishshiyaa sa'ay woy yeesii baawa; hanoppe attin, unttuntta S'oossay mizee; hinttenttu kafatuwaappe daroppe darikkitee? 25 Hinttenttuppe darii k'oppiide daro wodiyaa de'anaw danddayiyaawe oonee?

26 «Simmi hinttenttu ha laafabaa ootsanaw danddayennawantta gidooppe ayaw harabaw hirggettiitee? 27 C'iishshatuu wooti dic'c'iinontto ane s'eellite; unttunttu kiitaan daaburikkino; puuttuwaa suk'k'ikkino; gido shin taani hinttew odiyaawe, Solomone hewaa keena bonchchetteeddawaa* gidiide, he c'iishshatuwaappe ittuwaa malaanne mayyibeenna.* 28 Hinttenttoo laafa ammanuu de'iyaawanttoo, yaatooppe S'oossay hachche beettiide, wontti tamaan ees's'anaw olettiyaa, denbbaan doliyaa maataa hawaadan mayzziyaawaa gidooppe, hinttentta wootiide unttunttuppe aatsiide mayzzennee?

29 «Hawaa diraw, ‹Ayaa maanee? Ayaa ushanee?› yaagiide ubbaa wode koyyoppitenne hirggoppite. 30 Ayaw gooppe, hawaa demmanaw ha alamiyaan de'iyaa S'oossaan ammanettena Asay hirggettiino. Hinttenttoo hawe ubbay koshshiyaawaa saluwaan de'iyaa hinttenttu aawuu eree. 31 Hewaa haniyaawaa aggiide, S'oossaa kawutetsaa koyyite; I hinttentta koshshiyaawaa ubbaa immanawaa.

Sa'aan Bare Duretetsaan
Ammanettowe Saluwaan Waanii?

(Mat. 6:19-21)

32 «Hinttenttu guutsa gidinttonne, saluwaa hinttenttu aawuu bare kawutetsaa hinttenttoo immanaw nashetteedda diraw yayyoppite.

33 «Hinttew de'iyaawaa zal"iide mank'k'oo immite; kayisuu shiik'ennasaan, bil"aykka meennasaan, saluwaan wurenna miishshaa dagayiidde, ec'enna k'arc'c'itatuwaa hinttenttu huup'ew wotsite. 34 Ayaw gooppe, hinttenttu wozanay hintte miishshay de'iyaa saan de'anawaa.

Mino Oosanchchaa

35 «Hintte s'eessay danc'c'ettowaa, hintte s'omppiikka poo'eeddawaa gido.* 36 Hinttenttukka, barenttu Goday yiide penggiyaa k'os's'iyaa wode, ellekka dooyyanaw bullachchaappe simmana gakkanaw naagiyaa oosanchchatuwaa malatite.* 37 Barenttu Goday soy yeedda wode beegotti de'ishshin demmiyaa he oosanchchatuu anjjetteeddawantta. Taani tumuwaa gay; I unttuntta, ‹Uttite› giide, bare danc'c'uwaa minisiide unttunttoo k'umaa aatsiide shoobbanawaa. 38 Goday hekka bilahiyaan woy hekka bilahiyaappe kaala yeedda wode, beegottiide genc'c'i naagiidde beettiyaa k'oomatuu anjjetteeddawantta. 39 Hawaa k'ay erite; kayisuu ay saatiyaan yintto golliyaawuu erintto, gollii bookettiyaa wode c'o"u giide s'eellennashshin.* 40 Asaa na'ay k'oppenna saatiyaan yaanawaa; hinttenttu giigetti naagite» yaageedda.

41 P'es'iroosikka «Godaw, ha leemisuwaa neeni odiyaawe nu s'alalaassee haraa ubbawukka ittippe oday?» yaageedda.

42 Godaykka, «Simmi unttunttu bare soy asaw k'umaa immanaw bessiyaa saatiyaan immana mala, Aa goday suntsiyaa ammanetteedanne eranchcha miziyaa k'oomay oonee?» yaageedda. 43 Goday simmiyaa wode hawaadan kiitettiina demmiyaa k'oomay I anjjetteeddawaa. 44 Taani hinttew tumuwaa oday; de'iyaa mas'uwaa ubbaa bollan Aa suntsanawaa. 45 Yewuwaan k'ay he k'oomay, «Ta goday elle yeenna; gam"anawaa» yaagi bare wozanaan k'oppooppenne attumanne mac'c'a k'oomatuwaa shochchaa doommooppe, k'aykka koyyowaadan muussaanne ushshaa, matsottussaakka doommooppe, 46 he k'oomaa goday, I k'oppenna gallassinne sid'ibeenna saatiyaan yaanawaa; he wodiyaan Aa k'ans's'ereetsiide, Aa gishuwaa kaac'aakka ammanennawanttunna ittisaa udanawaa.

47 Bare godaa sheniyaa eriide giigennawenne Aa sheniyaadan kiitettenna k'oomay, I iita d'oobaa d'oobettanawaa. 48 Eribeennawe k'ay d'oobettanaw bessiyaawaa ootseeddawe, guutsaa d'oobettee. Darobay imetteedda asaa ubbaappe, aappe darobay koyettee; wolk'k'aama hadaray imettowaappe, aappe darissiide koyettee.

49 Yesuusi, «Taani yeeddawe, ha sa'aa bolla tamaa satsanaassa; ha"ikka ees's'eeddentto, taana ay keena nashechchanaweeshsha. 50 Taani s'ammak'ettana metuwaa s'ink'k'atay polettana gakkanaw waanaade un"ettaytaa!* 51 Ha sa'aa taani yeeddawe, sarotetsaa ahanaassa malatiiyee? Hinttew malatoppo. Taani yoowe, sarotaw gidennaan shaakkanaassappe attin. 52 Ayaw gooppe, ha"ippe doommina itti golliyaan de'iyaa ichcheshu asatuu shaakettanawantta; heezzatuu laa"atuwaa bolla, laa"atuukka heezzatuwaa bolla denddiide walak'ettanawantta. 53 Aawuu na'aa bolla, na'aykka aawuwaa bolla, aata naatti bolla, naattakka aatti bolla, bollotatta na'aa machchi bolla, na'aa machchakka bollotatti bolla, walassaan denddiide shaakettanawantta» yaageedda.*

Wodiyaa Hanotaa Eruwaa

(Mat. 16:2-3)

54 K'aykka Yesuusi asaw, «Away wulliyaa baggana hintte shaariyaa be'ooppe, ‹Ha"i ha saatiyaan hekko wolk'k'aama iray bukkana hanee› yaagiita; tumukka k'ay bukkee. 55 Duge baggana c'arkkuu c'arkkoode, ‹Hachche shammanawaa› yaagiita; geetettowaadankka k'ay hanee. 56 Hinttenoo lo"a malatiyaa iitatoo, sa'aanne saluwaa s'eelliide, hananawaa eriita; shin ha wodiyaabaa wooti eranaw danddaykkitee?

Sigatetsaabaanne Mootuwaabaa

(Mat. 5:25-26)

57 «Wode hinttenttu s'illo gideedda yewuwaa hinttenttoo ayaw pirddikkitee? 58 Ne morkkiyaanna ittippe pirddiyaa daannaa sintsan shiik'anaw boode, biro ogiyaa bolla de'ishshin sigetta digga. Hewe d'ayooppe neena goochchiide pirddiyaa daannaakko afana; daannaykka polisew aatsi immanawaa; polisii k'asho gollen yegganawaa. 59 Taani new odiyaawe, wurssetsaa ac'uwaa c'iggana gakkanaw hewaappe kesakka» yaageedda.

13

Nagaraappe Simmenna Ubbay D'ayana

1 He wodiyaan itti itti asatuu Yesuusakko yiide P'ilaas'oosi Galiilaa asaa wod'iide unttunttu suutsaa yaarshshuwaanna ittippe walakkeeddawaa aw odeeddino. 2 Yesuusikka zaariide, «Hawanttu Galiilaa asatuu hayk'k'eedda diraw, yaatina unttunttoo hara Galiilaa asaa ubbaappekka aad'd'iide nagaranchchatuwaa gidowantta malatiinoo? 3 Taani yaagay, hawaadan gidenna; yewuwaan k'ay hintte nagaraa paas'iide nagaraappe simmennaan is's'ooppe, hinttenttu ubbatuukka hewaadan hayk'k'iita. 4 Woy Salihooma gimbbii unttunttu bolla kunddiide, wod'eedda tammanne hosppun asatuwaa Yerusaalamen de'iyaawanttu ubbaappe aad'd'iide naak'k'owantta malatiinoo? 5 Hawaadan gidenna yaagay; yewuwaan k'ay nagaraa paas'ana d'ayooppe ubbatuukka hawaadan bayanita» yaageedda.

6 Yesuusikka hawaadan yaagi leemisuwaa odeedda, «Itti bitanew woyniyaa turaa goshshaa gaden toketteedda balasiyaa geetettiyaa ayfii meetettiyaa mitsatta de'aw; he bitaniikka mitsatta ayfaaddenttonne giide yeeddawe, ayinneekka ayfiyaa demmibeenna. 7 Woynniyaa turaa naagiyaawaa I, ‹Taani ha balasiyaa geetettiyaa mitsattippe ayfiyaa demmanaw heezzu laytsaa simerettaade ayaanne demmabeykke. Hewaa diraw deka dentsa digga; ayaw biittaa c'oo melissay?› yaageedda. 8 Naagiyaawekka zaariide, ‹Godaw, taani I yuushshuwaa harumanawunne pituwaa olanaw, ha laytsaa s'alalaw basha. 9 Sintsaw ayfooppe lo"a; shin ayfenaan is's'ooppe dekettu› geedda» yaageedda.

Yesuusi K'uuna Mishiratto Sambbata
Gallassaa Patseedda

10 Yesuusikka itti Sambbataa gallassi Ayihuda woosa gollatuwaappe ittuwaan tamaarissi de'ee. 11 Hewaanikka tammanne hosppun laytsaa kumentsaa tuna ayyaanay k'uunisseedda mishiratta de'aw. Izakka suuraade ek'k'anaw ayinne danddayabeykku. 12 Yesuusikka izo be'eedda wode s'eesiide, «Ha mishirattee, ne harggiyaappe pas'aadda» yaageedda. 13 Yesuusi bare kushiyaa izi bolla wotsina, he wode suura sitti ga ek'k'aade bare S'oossaa galataaddu.

14 Shin Ayihuda woosa golle kaappuu k'ay Yesuusi Sambbataan patseeddawaa diraw hank'k'etti zaarowaashshin asatuwaa, «Kiitettanaw bessiyaa usuppun gallassatuu de'iino; he gallassatun yiide pas'iteppe attin Sambbataan gidenna» yaageedda.*

15 Godaykka zaariide, «Ha lo"a malatiyaa iita asatoo, hinttenttuppe ittuukka Sambbata gallassi booraa magaduwaappe woy hariyaa gaas'aataappe billiide haatsaa ushshanaw afennee? 16 Hanna Abraahaamo yaraa gideeddawunna, tammanne hosppun laytsaa kumentsaa s'alahii k'achcheeddawunna sambbata gallassi he k'ashuwaappe bilettanaw bessekkee?» yaageedda. 17 Hawaa odeedda wode ek'ettiyaawanttu ubbay yeellateeddino; Asay ubbay k'ay I ootseedda maalalissiyaa oosuwaan ubbaan nashetteeddino.

Sannaafic'iyaa Ayfiyaa Zeretsaa Leemisuwaa

18 Yesuusikka, «S'oossaa kawutetsay ayaa malatii? I ayaa malatintto, taani hinttentta woota bessoo? 19 S'oossaa kawutetsay sannaafic'iyaa geetettiyaa k'eeri mitsatti ayfiyaa malatee. He mitsatti ayfiyaa Asay akkiide goshshaa garssan zereedda; zerettoonna dic'c'aade wogga mitsaa gidaaddu; yaatina saluwaa kafatuukka izi aac'aa bolla barenttoo golliyaa kees's'eeddino» yaageedda.

Irshshuwaa Leemisuwaa

(Mat. 13:33)

20 Yesuusikka zaariide, «S'oossaa kawutetsay ayaa malatintto, taani hinttentta woota bessoo? 21 Itti mishiratta heezzu keriyaa d'iiliyaa akkaade, munak'k'eedda munak'ay ubbay denddana gakkanaw, aan tigeedda irshshuwaa malatee» yaageedda.

Un"a Penggiyaabaa

(Mat. 7:13, 14, 21, 22)

22 Hewaappe kaala Yesuusi Yerusaalame biide, wogga katamaaninne k'eeri katamaan de'iyaa asaa tamaarissiidde aad'd'eedda. 23 He wode itti bitanii shiik'iide Aa, «Godaw, S'oossaa pirddaappe attiyaawanttu guutsa asaa s'alalee?» yaageedda.

Hewaappe guyye Yesuusi unttuntta,

24 «Taani hinttenttoo oday; un"a penggiyaanna gelanaw baas'etite. C'ora Asay gelanaw koyyiino; shin danddaybbeykkino. 25 Golliyaawuu denddiide, ifitsaa k'achchowaappe guyye hinttenttu karen ek'k'iide, ‹Godaw, Godaw, nuw dooyaarikkii› yaagiide s'eessaa doommiyaa wode, ikka zaariide, ‹Hak'appe yeedditentto, taani hinttentta erikke› yaaganawaa.

26 «He wode hinttenttu, ‹Nuuni neenanna ittippe meeddo; usheeddo; neeni nu heerankka tamaarissaadda› yaaganawantta.

27 «Yesuusi k'ay, ‹Taani hinttenttoo oday; hinttenttu hak'appe yeedditentto, taani hinttentta erikke; ubbatuukka makkalanchchatuu ta mataappe haakkite› yaagaanawaa.*

28 «Abraahaamo, Yisaak'i, Yaak'oobinne nabatuu ubbay hinttenttu karen ek'k'ishshin, S'oossaa kawutetsaan de'iyaawantta hinttenttu be'iyaa wode, hinttenttoo yeekonne achchaa d'ak'uwaa gidanawaa.*

29 «Asay away doliyaasaappenne wulliyaasaappe, k'ay killibaggappenne hirkkibaggappe yiide, S'oossaa kawutetsaa gaytaan uttiino. 30 Be'ite; guyyeteeddawanttu, sintsatanawantta; sintsateeddawanttu k'ay guyyetanawantta» yaageedda.*

Yesuusi Yerusaalamen Ootseeddabaa

(Mat. 23:37-39)

31 He wode Parisaawatuwaappe ittuu ittuu Yesuusakko yiide, «Heroodise neena wod'anaw koyyiyaa diraw, hawaappe ba digga» yaageeddino.

32 Yesuusi zaariide, «Biide he worakanaw, ‹Hachchenne wontti iita ayyaanatuwaa kessana; hargganchchatuwaakka patsana; heezzentso gallassi ta oosuwaa wurssana› yaagite. 33 Hanoppe attin nabii Yerusaalameppe harasaan hayk'k'anaw bessena diraw, taani hachche, wonttinne wonttipeeshi ogiyaa bolla de'anaw bessee.

34 «Yerusaalame katamaa asaw, Yerusaalame katamaa asaw, Nabatuwaa wod'iyaawanttoo, hinttenttukko kiitettowantta shuchchaan c'addiyaawanttoo, kuttatta bare maratuwaa bare k'efiyaappe garssanna shiishsha hap'p'iyaawaadan, taani hinttenttu naanaa itti gadiyaa shiishshanaw aappu gede koyaadditaa! Shin taana diggeeddita. 35 Be'ite; S'oossay hinttenttu golliyaa ayinne olibeenna; taani hinttenttoo yaagay; hinttenttu, ‹Godaa suntsaan yiyaawe anjjetteeddawaa› gaana gakkanaw, taana be'ikkita» yaageedda.

14

Yesuusi Hargganchchaa Sambbataan Patseedda

1 Sambbata gallassi Parisaawatuwaa suntsatuwaappe ittuwaa golle Yesuusi k'umaa maanaw geleedda wode, ayaa kiitettintto be'anaw asatuu naagi de'iino. 2 Bollay gaafina metootiyaa itti bitanii Yesuusappe sintsanna de'ee. 3 Yesuusi higgiyaa tamaarissiyaawanttanne Parisaawatuwaa, «Sambbataan patsanaw danddayetti danddayettennee?» giide oochcheedda.

4 Unttunttukka c'o"u geeddino. I he bitaniyaa bollaa bochchi patsiide Aa moyzzeedda. 5 Yesuusi unttuntta, «Hinttenttuppe harii woy booray ollaan kunddintto, Sambbataa giide elleelli kessennawe oonee?» geedda.*

6 Unttunttukka ha yewoo itti zaaruwaanne immanaw danddayibeykkino.

Ashikketetsaabaa

7 Yesuusi shoobettowanttu bonchchosaa dooriyaa wode s'eeliide, 8 «Ooninne bullachchaa s'eesooppe, bonchchetteeddasaan uttoppa; ooni eri neeppe aatsiide bonchchettowe s'eesetteeddawaa gidanawaa.* 9 Neenanne aanne s'eesawe yiide, ‹Hawo, utuwaa aw yeedda› yaagina; he wodiyaan yeellataade s'adenna de'iyaa saan utuwaa doommaasa; 10 Yewuwaan k'ay neeni s'eeseetto wode neena s'eesowe yiide, ‹Ta laggew, killi d'ok'k'asaan utta› gaana mala, baade ubbaappe hokasaan utta; he wode neenanna ittippe utteeddawanttu ubbatuwaa sintsan new bonchchuu imettanawaa; 11 Bare huup'iyaa d'ok'k'u ootsiyaa ubbay tooshettanawaa; bare huup'iyaa toochchiyaawanttu d'ok'k'u giino» yaagi leemisuwaa unttunttoo odeedda.*

12 Yesuusi barena s'eeseeddawaa zaariide, «Neeni laas'aa woy kawuwaa giigisseedda wode, ne laggetsatuwaa woy ne ishatuwaa woy dure ne shooratuwaa s'eesoppa; ayaw gooppe, unttunttu neena barenttu taraan s'eesiide kushiyaa c'iggana danddayiino. 13 Shin ataalliyaabaa giigisseedda wode, hiyyeesatuwaa, gunddatuwaa, doomatuwaanne k'ook'atuwaa s'eesa. 14 Unttunttu new kushiyaa zaaranaw danddayennawantta gidiyaa diraw, neeni anjjettanaassa. S'illatuu hayk'uwaappe denddiyaa wode S'oossay new kushiyaa zaaranawaa» yaageedda.

Wolk'k'aama Baalaa Leemisuwaa

(Mat. 22:1-10)

15 Yesuusi haasayaa wurssiyaa wode, k'umaa maanaw utto asaappe ittuu hawaa sisiide, «S'oossaa kawutetsaa gaytaan uttiyaawe anjjetteeddawaa» geedda.

16 Yesuusikka hawaadan geedda; «Itti bitanii daro lo"o kawuwaa giigissiide, c'ora asatuwaa s'eeseedda. 17 Kawuwaa wodii gakkina, kase s'eesettowantta, ‹Ha"i kawuu giigeedda, haayite› giide s'eesana mala bare gollen kiitettiyaa k'oomaa unttunttukko kiitteedda. 18 Shin ubbatuukka ittippe, beennaadan aggana mala woosseeddino; koyro bitanii k'oomaw odiidde, ‹Taani biittaa shammeedda diraw baade be'anaw koshshee; hewaa diraw hayya godo taw hank'k'ettoppaarikki› geedda.

19 «Laa'entsiyaawe k'ay, ‹Taani ichcheshu waatsa booratuwaa shammeeddawantta waas'a be'anaw biyaa diraw, hayya godo taw hank'k'ettoppaarikki› geedda.

20 «Haray k'ay, ‹Taani machchatto akkeedda diraw, yaanaw daanddayabeykke› geedda.

21 «K'oomaykka yiide bare godaw, hanowaa ubbaa odeedda. He wode Goday daro hank'k'ettiide, bare golliyaan kiitettiyaa k'oomaa, ‹Hini katamaa ogiyaanne loosso ogiyaa elleellaade kesa; mank'k'atuwaanne gunddatuwaa, doomatuwaanne k'ook'atuwaa haa akkaade ya› geedda.

22 «Aa k'oomaykka, ‹Godaw, neeni taana azazowaadan ootsaad; shin ha"ikka hara asaa akkiyaa sa'ay de'ee› geedda. 23 Godaykka bare k'oomaa, ‹Ta gollii kumanaadan hini ogiyaappe kare bagganne dirssaa gas'aa ubbaa kesaade, asaa ta golle akkaade ya. 24 Ayaw gooppe, koyro ta golle shoobetteeddawanttuppe itti asaynne ta k'umaa meenna› geedda» yaageedda.

Yesuusa Kaallanaw Barena Yarshshussaa Koshshee

(Mat. 10:37-38)

25 C'ora Asay Yesuusanna ittippe bide'iyaa wode, ikka asaakko guyye simmiide, 26 «Ooninne taakko yiyaawe de'ooppe bare aabbanne aatto, bare machchattonne bare naanaa, bare ishatuwaanne michchatuwaa, bare de'uwaa ashshenaan taappe aatsi dosooppe, taana kaalliyaawaa geetettanaw danddayenna.* 27 Ooninne bare mask'k'aliyaa tookkiide, ta geeduwaa kaallennaan d'ayooppe, taana kaalliyaawaa gidanaw danddayenna.*

28 «Hinttenttuppe ittuu shuchchaa golliyaa kees's'anaw koyyooppe, kiitaa wurssanaw gidiyaa shaluwaa kasetiide utti heettennawe oonee? 29 Hewe d'ayooppe, golliyaa doommiide, kiitaa wurssanaw wolk'k'ay is's'ooppe, 30 be'eeddawanttu ubbay, ‹Ha bitanii kees's'anaw doommeedda; shin kiitaa wurssanaw danddaybbeena› giide k'iliic'iino.

31 «Woy tammu sha"a olanchchatuwaa oyk'k'eedda itti kaatii, hara laatamu sha"a olanchchatuwaa oyk'k'eeddawanttunna olettanaw danddayooppenne koyronna, taani s'oonanee s'oonikkitaashsha giide utti k'oppennee? 32 Barew danddayettennaan d'ayooppe, olaw yiyaa yekko kaatii haakuwaan de'ishshin kiittiide sigettanaw woossee. 33 Simmi hawaadankka hinttenttuppe ooninne barew de'iyaawaa ubbaa aggenawe, taana kaalliyaawaa gidanaw danddayenna.

Go"enna Mas'iniyaabaa

(Mat. 5:13; Mar. 9:50)

34 «Mas'inii lo"a; shin lok'ilok'ennaan d'ayooppe, laa'entso Aa wooti lok'ilok'issanaw danddayettii? 35 Biittawukka lo"enna; tu'eyanawukka maaddennawaa gido diraw, Asay Aa oli aggee. Sisiyaa haytsay de'iyaawe hawaa siso» yaageedda.

15

Bayeedda Dorssaa

(Mat. 18:12-14)

1 Itti gallassi, k'aras'aa shiishshiyaawanttunne nagaranchchatuu ubbay Yesuusa sisanaw aakko shiik'eeddino. 2 Parisaawatuunne Muse higgiyaa tamaarissiyaawanttu, «Ha bitanii, nagaranchchatuwaa shiishshiyaawaanne unttunttunna k'umaa miyaawaa» yaagiide zuuzummeeddino.* 3 Yesuusikka leemisuwaan zaaruwaa hawaadan yaagi odeedda:

4 «S'eetu dorssay de'iyaa uray hinttenttu giddoppe de'intto hewaappe ittuu bayintto udduppu tammanne udduppunuwaa denbbaan aggiide bayeeddawaa beettana gakkanaw koyyennawe oonee? 5 Demmeedda wode nashechchaan bare hashiyaa bollan dorssaa tookki, 6 bare golle simmiide, bare dosiyaawanttanne shooratuwaa ittippe s'eesiide, ‹Bayeedda ta dorssaa demmo diraw, taananna ittippe nashettite› yaagiide odee. 7 Hewaadankka nagaraa paas'etsaa koshshenna udduppu tammanne udduppu s'illatuwaappe aatsiide nagaraa paas'iyaa itti nagaranchchaan saluwaan daro nashechchay gidanawaa.

Bayiide Beetteedda Santtimiyaa

8 «K'aykka tammu nahaasiyaa santtimii* de'iyaa mishiratta tammuwaappe ittuu bayintto demmana gakkanaw s'omppiyaa s'omppaade, golliyaa pittaade loytsa koyyennawunna iza oonee? 9 Izakka demmeedda wodiyaan bare dosiyaawanttanne bare shooratuwaa ittippe s'eesaade, ‹Taappe bayeedda santtimiyaa demmeedda diraw, taananna ittippe nashettite› yaagaade odaw. 10 Hewaadankka nagaraa paas'iyaa itti nagaranchchaa gaasotetsaan S'oossaa kiitanchchatuwaa sintsan nashechchay hananawaa» yaageedda.

Baya Na'aa

11 Gujjiide Yesuusi, «Laa"u naanay de'iyaa itti bitanii de'ee; 12 unttunttuppekka teefa na'ay, ‹Ne mas'uwaappe taana gakkiyaawaa imma› geedda. Aawuukka bare mas'uwaappe naanaatoo gisheedda. 13 Guutsa wodiyaappe guyyiyaan teefa na'ay barena gakkeeddawaa ubbaa shiishshi akkiide hini haako gade beedda; hewaan bare akkeedda miishshaa ubbaa laali wurssi aggeedda. 14 Ikka de'iyaawaa ubbaa wursseeddawaappe guyyiyaan he gaden wolk'k'aama koshay geleedda; ikka metuwaan un"ettussaa doommeedda. 15 Hawaa diraw he gaden de'iyaawanttuppe ittuwaakko shiik'iide, ‹Taana new k'oomaa ootsaarikkii?› yaagina, bitaniikka bare guduntsaa wudiyaa heemmana mala Aa dembbaa yeddeedda. 16 Guduntsaa wudii miyaa hal"uwaa maanaw amotteedda; shin hewenttokka aw immiyaawe beettibeenna.

17 «Bare bayizzuwaa ero wode, ‹K'umay s'ooniide sa'aan attiyaa ta aabboo ootsiyaawanttu aappunee; shin taani hawaan koshaan hayk'k'ana mataytaa? 18 Denddaade ta aabbukko baanee› hawaadan yaagana; ‹Ta aabboo, S'oossaakka neenakka naak'k'aad; 19 Hannippe guyye ne na'aa yaagettaade s'eesettanaw bessikke; new kiitettiyaawanttuppe ittuwaadan taana wotsaarikkii gaana› geedda. 20 He man''iyaan denddiide bare aabbukko yeedda.

«I biro haakuwaan de'ishshin, aawuu be'iide, aw k'aretteedda; aakko wos's'i biide, Aa idimmi yereedda.

21 «Na'aykka, ‹Ta aabboo, taani S'oossaakka neenakka naak'k'aad; hannippe guyye ne na'aa geetettaade s'eesettanaw bessikke› yaageedda.

22 «Shin aawuu bare oosanchchatuwaa, ‹Elleelli biide, ubbaappe dooretteedda lo"o mayuwaa ahiide, Aa mayzzite; Aa birad'd'iyan migiduwaa, Aa gediyankka c'aammaa† wotsite. 23 Mod'd'eedda korumaa ahiide shukkite; moytte, nashettoytte. 24 Ayaw gooppe, hawe ta na'ay hayk'k'eedda; shin ha"i pas'eedda; bayeedda; shin ha"i beetteedda› yaagina, nashechchaa doommeeddino.

25 «He wodiyaan, bayira na'ay gaden de'iyaawe yiide gollekko matiyaa wode, yetsaanne duruwaa kooshunchchaa siseedda. 26 Ikka yewuu ayentto eranaw koyyiide, k'oomatuwaappe ittuwaa s'eesiide, ‹Hawe ayee?› giide oochcheedda. 27 K'oomatuukka, ‹Ne ishay saro yeedda diraw, ne aabbu mod'd'o korumaa aw shukkeedda› yaagi odeeddino.

28 «Bayira na'ay hank'k'ettiide golle gelikke yaagi is's'ina, aawuu karew kesiide, gelanaadaa woosseedda. 29 Shin I zaariide bare aabba, ‹Hekko hawaa keena wodiyaa k'oomaadan new kiitettaad; ne azazowaappe ittuwaannekka pac'issa beykke; ta laggetsatuwaanna ittippe nashettana mala haray atto itti deeshshaa bul"uwaanne taw imma beykka; 30 shin hawe ne na'ay ne miishshaa c'aaratuwaanna ittippe diifissiide yiina, d'iiko booraa shukkaadda› yaageedda.

31 «Aawuukka Aa, ‹Ta na'aw, neeni ubbaa gallassaa taananna ittippe de'aa; taassa gideeddabay ubbaykka newaa. 32 Shin hawe ne ishay, hayk'k'eeddawe pas'o dirawunne bayeeddawe beetto diraw, nuuni miiddinne ushiidde nashettanaw bessee› yaageedda» giide odeedda.

16

Garssanna Suntsatetsaa Akkeedda
C'inc'c'a Bitaniyaa

1 Yesuusi barena kaalliyaawanttoo odiidde, «Itti dure bitanii, bare golliyaa ubbaa bolla suntseedda itti bitanii de'ee; shin ha bitanii Aa miishshaa bayizzee yaagiyaa zigirssay Aa gakkeedda; 2 hewaa diraw bare suntseedda bitaniyaa s'eesiide, ‹Hawe taani sisiyaa yewuu ayee? Hannippe guyye neeni ta Golliyaaninne ta miishshaa bolla taappe garssanna suntsettaade kiitettanaw danddayabeenna diraw, hachche gakkanaw kiitetteeddawaa heettaade sheed'd'a› yaageedda.

3 «Suntsetteeddawe bare wozanaan, ‹Ta goday taana suntsatetsaappe kolana hanee; shin ta waanooshsha? Goshanaw wolk'k'ay taw baawa; woossanaw k'ay taw pokkee. 4 Ta ootsanabaa ta eray; I taana suntsatetsaappe kessooppe, barenttu golle biina, taana mokkiyaa laggetsatuwaa taani demmana› yaageedda.

5 «Bare godaappe shaluwaa tal"eedda asatuwaa huup'iyaan huup'iyaan s'eesiide, koyro bitaniyaa, ‹Neeni ta godaappe woyssa keena shaluwaa tal"aaddii?› yaageedda.

6 «Ikka, ‹Taani s'eetu baareetaa kumeedda zayitiyaa tal"aad› yaageedda.

«Suntsetteedda bitaniikka, Neeni paramana warak'ataa hey; uttaade ellekka ‹Ishatama› gaade s'aafa yaageedda.

7 «Hewaappe hara bitaniyaa, ‹Neeni aappunuwaa tal"aaddii?› yaageedda.

« ‹S'eetu k'un"aa zarggaa› yaageedda.

«Suntsaykka, ‹Warak'ataa hey; hosppun tamma gaade s'aafa› yaageedda.

8 «He suntsay c'inc'c'atetsaan ootseedda diraw, Aa goday Aa galateedda; ayaw gooppe, ha alamiyaa Asay barenttuwoo poo'uwaa asaappe aad'd'eedda c'inc'c'atuwaa.

9 «Taani hinttenttoo yaagay, ‹Ha alamiyaa shaluu wuriyaa wode, med'inaw wurenna golliyaan hinttentta mokkana mala, ha miishshaan hinttenttoo laggiyaa demmite. 10 Laafa yewuwaan ammanetteedawe, woggabaankka ammanettee. Shin laafa yewuwaan ammanettibeennawe, woggabaankka ammanettena. 11 Simmi hinttenttu ha alamiyaa shaluwaan ammanettennawaa gidooppe, tumatetsaa shaluwaa hinttenttoo oonee hadaraa giide immanawe? 12 Hinttenttu hara asaa shaluwaan ammanettennawaa gidooppe, hinttenttu miishshaa oonee hinttenttoo immanawe?› geedda.

13 «Itti kaala laa"u godatoo k'oomatanaw danddayiyaawe ay k'oomaykka baawa; ayaw gooppe, ittuwaa is's'iide, haraa dosee; woy ittuwaa bonchchiidde, haraa kad'ee; S'oossawunne shaloo moodettanaw danddaykkita» yaageedda. 14 Shaluwaa dosiyaa Parisaawatuu hawaa ubbaa sisiide, Yesuusa bolla k'iliic'eeddino. 15 Shin Yesuusi unttuntta, «Hinttenttu asaa sintsan hinttentta s'illo asaa ootsiyaawantta; shin S'oossay hinttenttu wozanaa eree; ayaw gooppe, asaa sintsan bonchchetteeddawe S'oossaa sintsan tuna gidee.

Muse Higgiyaabaanne Geluwaa Akaabaa

(Mat. 5:31-32; 11:12-13; Mar. 10:11-12)

16 «Muse higgiyaanne nabatuu s'aafeedda mas'aafaa* Yohaannisa wodiyaa gakkanaw Asay azazettiidde de'eeddino; hewaappe kaala k'ay S'oossaa kawutetsay odetteedda; Asay ubbay yaa gelanaw keesetee.* 17 Shin higgiyaappe ittibay attiyaawaappe saluunne sa'ay aad'd'iyaawe matattee.*

18 «Bare machchatto billiide hararo akkiyaawe ubbay woshummee; k'ay asinaappe biletteedda mac'c'awuno akkiyaawe ooninnekka woshummee.*

Dure Bitaniyaabaanne Mank'k'o Gideedda Ali'aazarabaa

19 «Gatii loytsiide al"o gideedda mayuwaa mayyiiddinne gallassaan gallassaan otoruwaan nashettiidde de'iyaa itti dure bitanii de'ee. 20 K'aykka kumentsaa asatetsan maytsay de'iyaa itti Ali'aazara geetettiyaa hiyyeesay, ha dure bitaniyaa kariyaan giseedda. 21 Ha dure bitaniyaa samppaappe laaletteedda suuppaa maanaw amottee; haray atto kanatuukka yiide Aa maytsaa laac'c'iino.

22 «Ha hiyyeesaa bitanii hayk'k'ina, kiitanchchatuu Aa Abraahaamo bagga bonchchosaa afeeddino; dure bitaniikka k'ay hayk'k'iide moogetteedda. 23 Si'ooliyaan daro seelettiidde de'ishshin, d'ok'k'u giide haakuwaan Ali'aazara, Abraahaamo baggan de'iyaawaa be'eedda.

24 «Ikka bare kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, ‹Abraahaamo, ta aabboo, taw k'aretta. Ha tamaa seelaan metoota de'iyaa diraw, Ali'aazar bare birad'd'iyaa s'eeraa haatsaan bochchiide, ta ins's'arssaa irs's'issanaadan hayyanaa taakko kiittaarikkii› yaageedda.

25 «Abraahaamo k'ay, ‹Ta na'aw, neeni pas'a de'aadde, lo"o de'uwaa de'ina, Ali'aazar lo"enna meto de'uwaa de'eeddawaa k'oppa. Ha"i k'ay I hawaan nashettiyaa wode, neeni metuwaa bolla de'aa.

26 « ‹Hawaappe haray k'ay, hawaappe yaa hinttenttukko aad'd'anaw koyyiyaawanttu aad'd'ennaadan, yaan de'iyaawanttukka k'ay haa nuukko pinnennaadan, nu giddoninne hinttenttu giddon wogga aafuu med'etteedda› yaageedda.

27 «Dure bitaniikka, ‹Abraahaamo, simmi hewaa gidooppe, neeni Ali'aazara ta aabbu golle yeddana mala, neena woossay. 28 Ayaw gooppe, taw ichcheshu ishatuu de'iyaa diraw, unttunttu k'ay ha metuwaasaa yeenna mala, unttunttoo Ali'aazar biide markkatto› yaageedda.

29 «Abraahaamo k'ay, ‹Musenne nabatuu s'aafeedda mas'aafay unttunttoo de'ee; he mas'aafay giyaawaa unttunttu sisiino› yaageedda.

30 «Dure bitanii, ‹Hi"ii; Abraahaamo, ta aabboo, hewaa gidenna; shin itti bitanii hayk'uwaappe denddiide, unttunttukko bintto, unttunttu barenttu nagaraa paas'iide, simmanawantta› yaageedda.

31 «Abraahaamokka, ‹Unttunttu Musenne nabatuu s'aafeedda mas'aafaa sisennawaa gidooppe, haray atto itti uray hayk'uwaappe denddi yinttokka ammanikkino› geedda» yaageedda.

17

Nagaraabaa Yesuusi Odeedda

(Mat. 18:6, 7, 21, 22; Mar. 9:42)

1 Yesuusi barena kaalliyaawantta, «Asaa baletsiyaawe yeennaan attena; shin baletsiyaawaa ahiyaa uraw aw aayye; 2 He bitanii ha guutsatuwaappe ittuwaa baletsiyaawaappe, gaac'c'iyaa wos'aa bare k'ood'iyaan k'ashettiide abbaan mitettiyaawe aw lo"a. 3 Hintte huup'ew naagettite.

«Ne ishay neena naak'k'ooppe, Aa zora. K'ay nagaraappe I simmooppe, aw atto yaaga. 4 Itti gallassi I neena laappu gede naak'k'iide, laappu gedekka, ‹Neena ta naak'k'aad, taana maara› giidde neekko yooppe, aw atto ga» yaageedda.

5 Kiitetteeddawanttukka Godaa, «Nuw ammanuwaa gujja» yaagiide oochcheeddino.

6 Godaykka, «Hinttew sannaafic'iyaa ayfiyaa keena ammanuu de'intto, hinttenttu ha boo'iyaa, ‹Hawaappe shodettaade, abbaan tooketta› gintto hinttew eeno gaana» yaageedda.

K'oomay Ootsanaw Bessiyaa Oosuwaa

7 K'aykka Yesuusi, «Hintteppe goshiyaawe woy miyaa heemmiyaa k'oomay de'iyaa Asay hak'et de'ooppe, goshsha gadeppe woy miyaa gadeppe simmo wode ellekka, ‹Haaya shemppa akka, k'umaa maanaw utta› yaagiyaawe oonee? 8 Yewuwaan k'ay, ‹Ta maana kawuwaa giigissa; ta maananne ushana gakkanaw minnaade taana ek'k'aade miza. Hewaappe guyye new ma, usha› yaagiyaawaa gidennee? 9 He k'oomay kiitetteeddabaa ootseedda diraw, he bitanii galatanaw bessennee? 10 Hewaadankka hintte k'ay Asay hinttena kiitto oosuwaa ootseedda wode, ‹Nuuni maaddenna k'oomatuwaa; nu ooso s'alalaa ootseeddo› yaagite» yaageedda.

Yesuusi Oolluu Oyk'k'eedda Tammu Asatuwaa Patseedda

11 Yesuusi Yerusaalame biidde, Galiilaappenne Sammaariyaa giyaa gadatuwaappe gidduwaanna aad'd'eedda. 12 I itti guutsa katamato geliyaa wodiyaan, haakuwaan ek'k'eedda tammu oolluwaan oyk'etteeddawanttu Aa be'eeddino. Unttunttukka haakuwaan ek'k'iide, 13 barenttu kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, «Yesuusa, Godaw, hayya godo nuuna patsaarikkii!» yaageeddino.

14 Yesuusi unttuntta be'iide, «Biide, hinttenttu bollaa k'eesatuwaa bessite» yaageedda.

Unttunttukka k'eesatuwaakko bide'iidde oolluwaappe pas'eeddino.*

15 Unttunttuppe ittuu bare harggiyaappe pas'eeddawaa be'iide, bare kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, S'oossaa bonchchiidde simmeedda. 16 Galatiiddekka Yesuusa gediyaa matan gulbbateedda. He bitanii Sammaariyaa asaa.

17 Yesuusi zaariide, «Tammuu pas'ibeykkinoo? Yaatina udduppunatuu hak'an de'iinoo? 18 Ayihuda asaa gidenna Sammaariyaa bitaniyaappe attin, S'oossaa bonchchanaw simmeeddawanttu baawa guussee?» yaageedda. 19 Yesuusi Aa, «Dendda ba; ne ammanuu neena patseedda» yaageedda.

S'oossaa Kawutetsaa Yuussaabaa

(Mat. 24:23-28, 37-41)

20 Parisaawatuu itti gallassi, «S'oossaa kawutetsay awude yaannee?» giide oochchina Yesuusi, «S'oossaa kawutetsay hinttenttu naagiyaa ogiyaan yeenna» yaagi zaareedda. 21 K'aykka, «Ooninne, ‹S'oossaa Kawutetsay hawaan de'ee›, woy ‹Hewaan de'ee› gaanaw danddayenna; S'oossaa Kawutetsay hinttenttu wozanaa giddon de'ee» yaageedda.

22 Yesuusi barena kaalliyaawanttoo odiidde, «Asaa Na'ay k'onc'c'iyaa gallassatuwaappe ittuwaa be'anaw hinttenttu amottiyaa wodii yaana; shin be'ikkita. 23 K'ay unttunttu hinttena, ‹Haweku hawaana› woy ‹Hewaana› yaaganawantta. Shin unttuntta kaalliide, unttunttunna booppite. 24 Walk'k'antsay saluwaan wolk'k'aamiyaa wode, ha gas'aappe hini gas'aa poo'uu poo'iyaawaadan, asaa na'aa yuussaykka hewaadan hananawaa. 25 Shin koyrottiide Asaa Na'ay daro metuwaa metootanawunne he wodiyaan de'iyaa yeletaan is's'ettanaw bessee.

26 «Nohe wodiyaan hanowaadankka, Asaa Na'ay k'onc'c'iyaa gallassankka hewaadan hananawaa.* 27 Nohe markkabiyaa gelo gallassay gakkanaw unttunttu, miiddinne ushiidde, akkiiddinne akettiidde de'ishshin, bashshaa haatsay yiide ubbaa asaakka bayizzeedda.*

28 «Hewaadankka, Loos'e* wodiyaan, Asay miiddinne ushiidde, zal"iidde, tokkiiddinne golliyaa kees's'iide de'eeddino. 29 Shin Loos'e, Sodoomaappe keso gallassaan k'ay saluwaappe tamaynne ees's'iyaa bonk'k'o shuchchay bukkeedda; ubbabaakka miide wursseedda.*

30 «Asaa na'ay k'onc'c'iyaa gallassaankka hawaadan hananawaa. 31 He gallassaan, golliyaa huup'iyaan de'iyaawe, golle garssan de'iyaa miishshaa akkanaw wod'd'oppo; hawaadankka goshsha gaden de'iyaawe, guyye simmoppo.* 32 Ane Loos'e machchattibaa k'oppite!* 33 Bare shemppuwaa ashshanaw koyyiyaa ubbay, bayizzee; bare shemppuwaa bayizziyaa ubbay, de'uwaan naagee.* 34 Ta hinttew odiyaawe ayee gooppe, he k'ammaan laa"u asatuu itti gisuwaan gisanawantta; unttunttuppe ittuu akettina laa'entsiyaawe attanawaa. 35 Laa"u mac'c'a asatuu itti wos'aan gaac'c'anawantta; ittinna akettina, ittinna attanawunnu. 36 Laa"u asatuu goshsha garssan de'iino; ittuu aketanawaa, laa'entsiyaawe attanawaa» yaageedda.*

37 Aa kaalliyaawanttu Yesuusa, «Godaw, hewe hak'an hananawee?» yaageeddino.

Ikka zaariide, «Bakkutay de'iyaasaa shorttii shiik'anawaa» yaageedda.

18

Mank'k'o Gideedda Am"attibaanne
Makkalanchcha Daannaabaa

1 Yesuusi barena kaalliyaawanttoo, salettenaan ubbaa gallassi woossanaadan leemisuwaan odeedda. 2 Ikka, «Itti katamaan S'oossaw yayyenawe, asaakka bonchchenna itti daannay de'ee. 3 He katamaan am"e mishiratta de'aw. Izakka he daannaakko yaade, ‹Ta morkkewunne taw de'iyaa yewuwaa pirddaa› yaagaaddu.

4 «Daro wodiyaan iziw pirddennaan is's'eedda. Shin bare wozanaan k'oppiide, ‹Taani, ubbaa S'oossaw yayana d'ayooppekka, asaakka k'ay bonchchana d'ayooppe, 5 ha am"e mishiratta taana labbantsiyaa dirawunne ubbaa wode taakko yaade taana daaburssenna mala, taani iziw pirddana› geedda.

6 «He makkalanchcha daannay goowaa akeekite. 7 S'oossay gallassinne k'amma barentta maaddana mala, danddayaan aakko waassiyaa doorettawanttoo pirddenneeyye? I unttunttoo ellekka zaarennee? 8 Taani hinttenttoo yaagay; unttunttoo elleelli pirddana; shin Asaa Na'ay yiyaa wode ha biittaan ammanuwaa demmaneeshsha?» yaageedda.

Otorettiyaa Parisaawiyaanne Barena
Kawushisseedda K'aras'aa K'ans's'iyaa Bitaniyaa

9 Barentta geeshsha giide ammanettiyaawanttoonne haraa ubbaa darii kad'iyaawanttoo, Yesuusi ha leemisuwaa odeedda: 10 «Laa"u asatuu woossanaw geeshsha golliyaa* geleeddino. Hewanttuppe ittuu Parisaawiyaa; ittuu k'ay k'aras'aa k'ans's'iyaawaa. 11 Parisaawii denddi ek'k'iide bare wozanaan woossiidde, ‹S'oossaw, taani hara asaadan: bonk'k'iyaawanttudan, makkaliyaawanttudan, woshummiyaawanttudan, woy hawaadan k'aras'aa shiishshenna diraw neena galatay. 12 Saaminttaan laa"u kaala s'oomay; taani demmiyaa ubbaappe tammu kushiyaappe ittuwaa immay› yaageedda.

13 «Shin k'aras'iyaa bitanii haakuwaan ek'k'iide, bare ayfiyaan pude saluwaa d'ok'k'u giide s'eellanawukka koyyibeenna. Shin bare tiraa bak'k'iidde, ‹S'oossaw, taani nagaranchchaa; taana maara› yaageedda. 14 Taani hinttenttoo odiyaawe ayee gooppe, kase bitaniyaappe aad'd'iide ha bitanii s'illo gidiide bare golle simmeedda; barena d'ok'k'u ootsiyaa ubbay kawushana; barena k'ay kawushissiyaa uray d'ok'k'u gaana» yaageedda.

Yesuusi Guutsa Naanaa Anjjeedda

(Mat. 19:13-15; Mar. 10:13-16)

15 Yesuusi bare kushiyaa wotsiide anjjana mala Asay guutsa naanaa akkiide aakko yeeddino. Aa kaalliyaawanttukka be'iide, asaa ahenna mala geeddino. 16 Yesuusi k'ay guutsa naanaa barekko s'eesiide, «Guutsa naanay taakko yaana mala aggite, diggoppite; S'oossaa kawutetsay hawanttu malaasa. 17 Taani hinttenttoo tumuwaa oday; S'oossaa kawutetsaa guutsa na'aadan akkenawanttu ubbay he kawutetsaa mulekka gelenna» yaageedda.

18 Yihudaa biittaa Mooddiyaawanttuppe ittuu, «Lo"o tamaarissiyaawoo, taani med'inaa de'uwaa laattanaw ayaa ootsanaw bessii?» yaagiide Yesuusa oochcheedda. 19 Yesuusikka aw, «Ayaw taana lo"oo, yaagay? Itti S'oossaappe attin, lo"uu ooninne baawa; 20 S'oossaa azazatuwaa, ‹Woshummoppa, wod'oppa, wuu"oppa, wordduwaa markkattoppa, ne aabbanne ne daayo bonchcha yaagiyaawaa eraa› » yaagiide zaareedda. 21 Bitanii zaariide, «Hawaa ubbaa, na'atetsaappe doommaade naagaad» yaageedda.

22 Yesuusikka hawaa sisiide, «Ittibay neeni biroon ootsennaan attowe de'ee; hewenneekka, new de'iyaawaa ubbaa zal"aade mank'k'atoo imma; hawaa ootsooppe saluwankka neeni durettana; hewaappe guyye ta geeduwaa kaala» yaageedda. 23 He bitanii k'ay hewaa sisiide daro dure gido diraw daro kayyotteedda.

24 Yesuusikka ha bitanii daro kayyottowaa be'iide, «Dure Asay S'oossaa kawutetsaa gelanaw wooti metanddeeshsha! 25 Dure Asay S'oossaa kawutetsaa gelanawaappe gaaluu marppiyaa s'oo'iyaanna aad'd'anawe matattee» yaageedda. 26 Hewaa siseedda asay, «Simmi ooni attanaw danddayii?» yaageeddino.

27 Ikka k'ay zaariide, «Asaw danddayettennawe S'oossaw danddayettee» yaageedda. 28 P'es'iroosi zaariide, «Simmi nuuni nuw de'iyaa ubbaa aggiide neena kaalleeddo» yaageedda. 29 Ikka, «Tumuwaa gay, S'oossaa kawutetsaa diraw bare golliyaa, woy barena yelawantta, woy bare machchiyaa, woy bare naanaa, woy ishatuwaa aggeeddawe, 30 ha wodiyaan daro dakkuwaa, sintsa yiyaa kawutetsaankka med'inaa de'uwaa akkenawe ooninne baawa» yaageedda.

Yesuusi Bare Hayk'uwaabaa
Heezzentsuwaa Odeedda

(Mat. 20:17-19; Mar. 10:32-34)

31 Yesuusikka tammanne laa"u barena kaalliyaawantta barekko s'eesiide, «Simmi Yerusaalame baana; Asaa Na'aabaykka nabatuu mas'aafan s'aafetteeddabay ubbay yaan polettana. 32 Ayihude gidennawanttoo Aa aatsi immana, k'iliic'ana, daro metootsana, Aa bollan c'uchchana; 33 shoc'owaappe guyyiyaan wod'ana, heezzentsiyaa gallassi I denddana» yaageedda.

34 Unttunttukka ha yewuwaappe ayaanne akeekibeykkino; hayk'uukka unttunttoo akeekettibeenna diraw I haasayobaakka eribeykkino. 35 Yesuusi Iyarkkokko mateedda wodiyaan, itti k'ook'a bitanii woossiidde ogiyaa gas'aan utteedda. 36 C'ora Asay aad'd'iyaawaa sisiide, «Hawe ayeeshsha?» yaagi oochcheedda. 37 Asaykka aw, «Naazireetiyaa Yesuusi hawaanna aad'd'i de'ee» yaagi zaareeddino.

38 Ikka, «Daawite na'aa Yesuusaa, taana maaraarikkii» giide waasseedda. 39 Aappe sintsanna biidde de'iyaawanttukka, c'o"u gaanaadan hank'k'etteeddino. I k'ay, «Daawite na'aw, taana maaraarikkii» giide darii waasseedda.

40 Yesuusikka ek'k'iide, barekko ahanaadan asaw odeedda. 41 Yesuusakko I s'eetuwaa wodiyaan, Yesuusi, «Taani new ayaa ootsanaadan koyyay?» yaagiide Aa oochcheedda.

Ikka zaariide, «Godaw, s'eellanaw koyyay» geedda.

42 Yesuusikka, «S'eella, ne ammanuu neena patseedda» yaageedda. 43 He wodiyaankka s'eelli aggeedda; S'oossaakka bonchchiidde Aa geeduwaa kaalleedda.

Asay ubbay bitaniyaa s'eelliide, S'oossaa galateeddino.

19

Yesuusanne Zakkiyoosa

1 Yesuusi hini Iyyarkko katamaa geliide, hewaanna aad'd'i de'ee. 2 Suntsay Zakkiyoosa geetettiyaa itti dure bitanii hewaan de'ee. Ikka k'aras'iyaawanttoo kaappuwaa. 3 Zakkiyoosi Yesuusa geetettiyaawe hak'awentto be'anaw koyyishshin k'antsa gideeddawaa diraw, asaa c'oratetsaappe denddowaan be'anaw danddayibeenna. 4 Yesuusi he ogiyaanna aad'd'iyaa diraw, sintsaw aad'd'iide itti boo'iyaa bolla keseedda.

5 Yesuusi he sa'aa gakkiide, d'ok'k'u gi pude s'eelliide, «Zakkiyoosa, hachche ne gollen peeshanaw bessiyaa diraw elle wod'd'a» yaageedda. 6 Ikka elleelli boo'iyaappe wod'd'iide, nashechchaan Yesuusa mokkeedda. 7 Hewaan de'iyaa asaa ubbay hawaa be'iide, «Hawe nagaranchchaa gollen geliide imatsaa gidiide shoobettana hanee» giide ubbatuukka zuuzuntsaa doommeeddino.

8 Zakkiyoosikka k'ay ek'k'iide Godaa, «Godaw, simmi taw de'iyaawaa ubbaappe bagga hiyyesatoo immana; ooppennekka wordduwaan akkeeddawaa gidooppe, oyddu dakkuwaa udaade zaarana» yaageedda.

9 Yesuusikka Zakkiyoosaw odiidde, «Neenikka Abraahaamo sheeshshaa gidiyaa diraw, hachche atotetsay ha golle asaw yeedda. 10 Ayaw gooppe, Asaa Na'ay bayeeddawaa koyyanawunne ashshanaw yeedda» yaageedda.*

Tammu K'oomatuwaa Leemisuwaa

(Mat. 25:14-30)

11 Asay hawaa sisiide de'ishshin Yesuusi, hini Yerusaalame s'eetuwaa dirawunne unttunttoo S'oossaa kawutetsay ha"ikka k'onc'c'iyaawaa malato diraw leemisuwaa odeedda.* 12 Hawaadan yaagi doommeedda; «Itti wolk'k'aama bitanii barew kawutetsaa bonchchuwaa akkiide simmanaw, hini haako gadiyaa beedda. 13 Bare k'oomatuwaa giddoppe tammuwaa s'eesiide, unttunttoo tammu miinaa* geetettiyaa miishshaa immowaashshin, ‹Taani simmaade yaana gakkanaw, ha miishshaan zal"ishshite› yaageedda.

14 «Shin Aa gadiyaa Asay Aa is's'o diraw, ‹Ha bitanii nu bolla kaatetanaadan nuuni koyyokko› yaagiide, guyyenna I de'iyaasaa asaa kiitteeddino. 15 Gidoppe attin, ha bitanii kaate gidiide hini bare gade simmeedda. He k'oomatuu huup'iyaan huup'iyaan I immo miishshaan zal"iide ay keena wod'iseeddinontto eranaw s'eesisseedda.

16 «Koyro k'oomay shiik'iide, ‹Godaw, neeni taw immeedda tammu miinaa wod'iyaa tammuwaa demmaad› yaageedda. 17 Aa Goday Aa, ‹Hayyanaashsho! Neeni lo"o k'oomaa; neeni guutsa yewuwaan ammanetteedawaa gidaade beetto diraw, tammu katamatuwaa bollan maatay new imetteedda› yaageedda.

18 «Laa'entsiyaawekka shiik'iide, ‹Godaw, neeni taw immeedda ichcheshu miinaa geetettiyaa miishshay ichcheshuwaa wod'd'eedda› yaageedda. 19 Aa Godaykka Aa, ‹New ichcheshu katamatuwaa bollan maatay imetteedda› yaageedda. 20 Hara heezzentsiyaa k'oomay shiik'iide, ‹Godaw, c'urk'k'aan s'aas'a wotseedda ne miishshaa hawaa be'a. 21 Ayaw gooppe, neeni wotsabeennasaappe akkiyaawaa; zerabeennawaa k'oyc'iyaa mek'etsi baynna asaa gidiyaa diraw, new yayaad› yaageedda.

22 «Godaykka, ‹Ha iita k'oomay; neeni haasayo k'aalaan ne bolla taani pirddana. Wotsabeennawaa akkiyaawaa, zerabeennawaa k'oyc'iyaa mek'etsi baynna asaa gidiyaawaa erooppe, 23 taani yaade ta miishshaa wod'iyaanna akkana mala, ayaw wod'isiyaawanttoo immabeykkii?› yaageedda.

24 «Godaykka, hewaan ek'k'owantta, ‹Ha miishshaa aappe wotsi akkiide tammu miinay de'iyaawoo immite› yaageedda. 25 Unttunttukka, ‹Godaw, aw tammu miinay de'ee› yaageeddino.

26 «Ikka, ‹Taani hinttenttoo odiyaawe, de'iyaawoo ubbaw gujettanawaa; baynnawaappe k'ay he de'iyaawekka aketanawaa.* 27 Yewuwaan k'ay taani unttunttu bollan kawutennaadan koyyeedda ta morkkatuwaa taakko ahiide ta sintsaan shukkite› geedda» yaageedda.

Yesuusi Daro Bonchchuwaan Yerusaalame Geleedda

(Mat. 21:1-11; Mar. 11:1-11; Yoh. 12:12-15)

28 Yesuusi hawaa goowaappe kaala hini Yerusaalame kesanaw barena kaalliyaawanttuppe sintsatiide beedda. 29 Debre Zayite geetettiyaa deriyaa matan de'iyaa hini Beetefaagen Biitaaniyaa geetettiyaa heeraa katamatuwaakko shiik'eedda wode barena kaalliyaawanttuppe laa"atuwaa, 30 «Hinttenttuppe sintsan de'iyaa k'eeri katamatuwaa biite; yaa hinttenttu geliyaa wode, ooninne biro uttibeenna hare maray k'ashetti utteeddawaa demmanita; Aa billiide haa akki yiite. 31 Ooninne hinttentta, ‹Hawaa ayaw billiitee?› giide oochchooppe, ‹I bare godaw† koshshiyaa diraassa› yaagite» yaageedda.

32 Kiitetteeddawanttukka biide, Yesuusi unttunttoo odowaadan hanina demmeeddino. 33 Unttunttu hare maraa billiyaa wode be'iide hariyaa Goday, «Hare maraa ayaw billiitee?» yaageedda. 34 Unttunttukka, «Godaw hawe koshshee» yaagiide, 35 hare maraa Yesuusakko aheeddino; barenttu mayuwaa Aa bollan wotsiide Yesuusa hariyaa togisseeddino. 36 Asaykka Yesuusi biyaa ogiyaa bolla barenttu mayuwaa hiis's'eeddino.‡

37 I Debre Zayite geetettiyaa deriyaa dugetsaa afiyaa ogiyaa mateedda wode, daro c'ora gideedda Aa kaalliyaawanttu be'eedda S'oossay ootseedda malaataw ubbaw nashettiide, barenttu kooshshaa d'ok'k'u ootsiide,

38 «Godaa suntsaan yiyaa kaatii,

anjjetteeddawaa;

saluwaan sarotay gido.

K'ay killi d'ok'k'a saluwaan de'iyaa,

S'oossay bonchchetto»

yaageeddino.*

39 Asaa garssan de'iyaa itti itti Parisaawatuu Yesuusa, «Tamaarissiyaawoo, neena kaalliyaawantta c'o"u ootsaarikkii» yaageeddino. 40 Ikka zaariide, «Taani hinttenttoo oday, unttunttu c'o"u gooppe, shuchchaykka waassanawaa» yaageedda. 41 Yesuusi Yerusaalame mateedda wode, katamato be'iide, yeekkiidde, 42 «Ne sarotaw gidiyaawaa neeni hachche eraaddintto lo"a; shin ha"i hewe ne ayfiyaappe geemmeedda. 43 Ayaw gooppe, ne bolla yaana wodii de'ee; he wode neena is's'iyaawanttu ne yuushshuwaan dirssaa diriide, yaappenne haappenne dooddiide, neena un"etsiyaa wodii yaanawaa. 44 Neenanne ne dirssaa garssan de'iyaa ne asaa mentsereetsana. S'oossay neena be'anaw yeedda wodiyaa neeni erabeenna diraw, neena is's'iyaawanttu shuchchaa ubbaa ittuwaa ittuwaa bollappe dentsiide laalanawaa» yaageedda.

Yesuusi Geeshsha Golliyaan Zal"iyaawantta Yedersseedda

(Mat. 21:12-17; Mar. 11:15-19; Yoh. 2:13-22)

45 Hawaappe kaala Yesuusi geeshsha golliyaa geliide, zal"iyaawantta hewaappe kesseedda. 46 Yesuusi zaariide, « ‹Ta gollii S'oossaa woossiyaa golliyaa gidanawaa› geetettiide S'oossaa k'aalaan s'aafetteedda. Shin hinttenttu Aa paannuwaa gonggoluwaa ootseeddita» yaageedda.* 47 Yesuusi ubbaa wode geeshsha golliyaan tamaarissi de'ishshin, k'eesatuwaa kaappatuu, Muse higgiyaa tamaarissiyaawanttunne asaa ayissiyaawanttu Aa wod'anaw koyyiino.* 48 Shin Asay ubbay Aa haasayaappe ittuunne attenaan sisi utto diraw, Aa wod'iyaa ogiyaa unttunttu d'ayeeddino.

20

Yesuusa Maataa Bolla Denddeedda Ooshaa

(Mat. 21:23-27; Mar. 11:27-33)

1 Itti gallassi Yesuusi asaa geeshsha golliyaan tamaarissiiddenne mishiraachchuwaa k'aalaa odiidde de'iyaa wode, k'eesatuwaa kaappatuunne Muse higgiyaa tamaarissiyaawanttu gadiyaa c'imatuwaanna ittippe Yesuusakko yeeddino. 2 Unttunttukka, «Ha yewuwaa neeni ootsiyaawe ay maataanentto oda; ha maataakka new immeeddawe I oonee?» yaagiide oochcheeddino. 3 Ikka, «Ta hinttena itti ooshaa oochchiyaawe de'iyaawaa ane zaarite. 4 Yohaannisa s'ink'k'atay S'oossaappee woy asaappee?» yaagi oochcheedda.

5 Unttunttu bare giddon mak'k'ettiidde, «S'oossaappe gooppe, hewaa gidooppe ‹Ayaw ammanibeykkitee› nuuna yaaganawaa; 6 ‹Asaappe› gooppe, Asay ubbay Yohaannisi nabiyaa gidiyaawaa ammaniyaa diraw shuchchaan nuuna dechchanawantta» yaageeddino. 7 Hawaassi, «Hak'appe yeeddentto erokko» giide aw zaareeddino. 8 Yesuusikka, «Hawaa gidooppe taanikka, taani O maataan ha yewuwaa ootsaytantto hinttenttoo odikke» yaageedda.

9 Hawaappe simmiide Yesuusi asaw ha leemisuwaa yaagi oduwaa doommeedda:* «Itti bitanii daro woyniyaa turatuwaa tokkeedda. Goshshanchchatoo kotsaw immiide, I hini hara gadiyaa biide c'ora wodiyaa gam"eedda. 10 Woynnii ayfiyaa ayfo wode, woyniyaa goshshaa Goday barena gakkiyaawaa ahanaadan itti k'oomaa kotsaawatuwaakko kiitteedda. Kiitetti beeddawaakka d'oobbiide, mela kushiyaa yeddeeddino. 11 Hewaappe hara k'oomaa kiitteedda. Unttunttu hewaakka k'ay d'oobbiide, toochchiide, mela kushiyaa yeddeeddino. 12 Ha"ikka haraa heezzentsiyaa k'oomaa kiitteedda. Unttunttukka k'ay Aa masuntsiide, hini kare oleeddino.

13 «He woyniyaa turaa Godaykka, ‹Simmi ayaa ootsoo? Ane ha"i ta dosiyaa na'aa kiittana; ooni eri Aa bonchchooppenne› geedda. 14 Goshshanchchatuu k'ay na'aa be'eedda wode, ‹Hawe Aa laattiyaawaa gido diraw, hayite wod'oytte; hewaappe guyye, biittay nuussa gidanawaa› giide zoretteeddino. 15 Woynniyaa turaa sa'aappe, hini karew kessiide Aa wod'eeddino.

«Woynniyaa turaa Godaykka unttuntta ayaa ootsanddeeshsha? 16 Yooppe he goshshanchchatuwaa, wod'anawaa; woyniyaa turaa sa'aakka haranttoo immanawaa» yaageeddino.

Asatuukka hawaa siso wode, «Hawaa malabaa ahoppo» yaageeddino. 17 Yesuusikka hini unttunttukko s'eelliide,

« ‹Simmi shuchchaa golliyaa kees's'iyaawanttu kad'eedda shuchchay,

I waanna golliyaa minisiyaa huup'e shuchchaa gideedda›

geetettiide s'aafetteeddawaa biletsay ayee?* 18 Ha shuchchaa bollan kunddiyaa ubbay me'erettee; shuchchaykka Aa bollan kunddiyaa ubbay bunchchettanawaa» yaageedda.

Giiraa, Giiranee Agganee Giyaa Ooshaa

(Mat. 22:15-22; Mar. 12:13-17)

19 Muse higgiyaa s'aafiyaawanttunne k'eesatuwaa kaappatuu Yesuusi haasayeedda leemisuu, unttunttu bollan geetettowaa ero diraw, he saatiyankka Aa oyk'k'anaw koyyeeddino. Shin asaw yayyeeddino. 20 Yesuusa, he gadiyaa mooddiyawoonne Aa maataw aatsiide immanaw Aa doonaappe kesiyaa k'aalaan oyk'k'anaw injjetiyaa wodiyaa naagiino. Hewaa diraw geeshsha malatiidde oytsanaw wochchiyaawantta kiitteeddino. 21 He kiitettowanttukka Yesuusa, «Tamaarissiyaawoo, neeni tuma yewuwaa haasayiyaawaanne tamaarissiyaawaa, hewaadankka k'ay S'oossaa ogiyaa tumatetsaan tamaarissiyaawaanne oossinne dummayennawaa nuuni ereetto. 22 K'aykka unttunttu, Roomaa kaatiyaa K'eesaarew giiraa c'igganaw koshshii woy koshshennee?» yaagi oochcheeddino.

23 I k'ay unttunttu deshatetsaa eriide, 24 «Ane taana itti diinaariyaa* bessite; hewaa bollan de'iyaa misiliinne s'aafettowe oona bessii?» geedda. 25 Unttunttukka, «K'eesaarewaa» giide zaareeddino. Inneekka, «Hewaa gidooppe: K'eesaarewaa, K'eesaarew immite; S'oossaawaa, S'oossaw immite» yaageedda. 26 Unttunttukka, I haasayeedda K'aalaan asaa sintsan oyk'k'anaw danddayibeykkino. Aa zaaruwaan maalalettiide c'o"u geeddino.

Hayk'uwaappe Dendduwaabaa Ooshaa

(Mat. 22:23-33; Mar. 12:18-27)

27 Saduk'aawanatuppe ittuu ittuu Yesuusakko yiide, ooshaa aw shiishsheeddino.* 28 Unttunttukka Yesuusa,* «Tamaarissiyaawoo, itti bitanii machchatto akkiide na'aa yelennaan hayyiyaawaa gidooppe, mishiratto hewaa ishay laataa akki na'aa yeliide bare ishaw zeretsaa wotsana mala Muse nuw s'aafeedda. 29 Itti wodiyaan laappu ishatuu de'iyaawanttuppe, bayiray machchatto akkiide yelennaan hayk'k'i aggeedda. 30 Laa'entsiyaawekka izo laatteedda. 31 Heezzentsiyaawekka k'ay izo akkeedda; laappunatuukka izo akkiide na'aa yelennaan hayk'k'eeddino. 32 Wurssetsaan mishirattakka hayk'k'a aggaaddu. 33 Simmi laappunatuukka he mishiratto akkeedda diraw, hayk'uwaappe denddeedda wode, iza oossi machche gidanee?» yaagi oochcheeddino.

34 Yesuusikka, «Ha alamiyaa naanay akkiinonne akettiino. 35 Shin hayk'uwaappe denddiide, sintsappe yiyaa wodiyaan de'anaw bessiyaawanttu akkikkinonne akettikkino. 36 Unttunttu S'oossaa kiitanchchaa malatiide de'iyaa diraw, hewaappe simmiide hayk'k'ikkino. Hayk'uwaappe denddiyaawantta gidiyaa diraw unttunttu S'oossaa naanaa. 37 Muse, S'oossay aw k'onc'c'eedda woraabaa s'aafeedda taarikiyaa garssan, Godaa S'oossaa, ‹Abraahaamo S'oossaa, Yisaak'a S'oossaa, Yaak'ooba S'oossaa› yaagiide s'eesussay, hayk'k'awanttu denddiyaawaa bessee.* 38 Ubbaykka aw hayk'k'i beennawantta gidiyaa diraw, I hayk'k'ibeennawanttu S'oossaappe attin, hayk'k'owanttuwaa gidenna» yaageedda.

39 Itti itti Muse higgiyaa s'aafeeddawanttukka, «Tamaarissiyaawoo, lo"uwaa haasayaadda» yaageeddino. 40 Hawaappe simmiide, ittuukka Aa oochchanaw s'alowe baawa.

Yesuusi Oonee Giyaa Ooshaa

(Mat. 22:41-46; Mar. 12:35-37)

41 Hawaappe kaala Yesuusi unttuntta, «Asay Kiristtoosa wooti ‹Daawite na'aa› yaagiinoo? 42-43 Gaasotetsaynneekka, Daawite bare huup'ew Mazimure Mas'aafaa garssan,

« ‹Goday ta Godaa, «Taani ne morkkatuwaa,

ne gediyaappe garssanna de'anaadan ootsana gakkanaw,

ta ushechchaan utta» geedda›

yaageedda.

44 «Simmi Daawite Kiristtoosa, ‹Godaa›, giide s'eesiyaawaa gidooppe, wooti aw na'aa gidana danddayii?» yaageedda.

Muse Higgiyaa Tamaarissiyaawanttuppe
Naagettana Mala, Yesuusi Seereedda Seeraa

(Mat. 23:1-36; Mar. 12:38-40)

45 Asay ubbay sisishshin barena kaalliyaawanttoo, 46 «Muse higgiyaa tamaarissiyaawanttuppe naagettite; unttunttukka, adussa k'amishiyaa mayyiide yuuyyanaw, geyay de'iyaa saan bonchcho sarotaa akkanaw, woossiyaa gollen bonchcho oydiyaan uttanaw, shoobetteeddasan bonchchosaa koyyiyaawantta. 47 Hewanttukka am"atuwaa golliyaa kalloyiyaawantta; barentta bessanaw woosaa adussiyaawantta; unttuntta iita pirdday naage» yaageedda.

21

Am"attibaanne Izi Imotaa

(Mar. 12:41-44)

1 Yesuusi d'ok'k'u giide s'eelliyaa wode, dure Asay geeshsha golliyaan imotaa shiishshiyaa miishshaa giddon barenttoo de'iyaawaappe unttunttu yeggiyaa wode be'eedda. 2 K'aykka itti hiyyeesaa am"e mishiratta laa"u sembberiyaa hewaan yeggiyaa wode be'iide, 3 «Ta hinttew tumuwaa gay, ha hiyyeesaa am"e mishiratta, ooppenne daruwaa immaaddu. 4 Ha Asay ubbay barenttoo palahowaappe immeeddino; shin iza bare hiyyeesateshaa wolk'k'aan barew de'iyaawaa ubbaa immaaddu» yaageedda.

Geeshsha Gollii Kolettanawaa Yesuusi Kasetiide Odeedda

(Mat. 24:1-2; Mar. 13:1-2)

5 Aa kaalliyaawanttuppe ittuu ittuu, «Geeshsha gollii lo"o shuchchaaninne baalaa shiik'uwaa imotaan lo"eeddawaa» yaagi haasayiyaa wode Yesuusi, 6 «Hawe hinttenttu be'iyaawe ubbay kolettennaan, shuchchay shuchchaa bollan keelettiide attena wodii yaanawaa» yaageedda. 7 Unttunttukka, «Tamaarissiyaawoo, simmi hawe hananawe awudee? K'aykka hawe hananaw mallay ayee?» yaagiid oochcheeddino.

Yesuusi Metuwaa Wodiinne Nashechchaa Wodii Yaanawaa Odeedda

(Mat. 24:3-13; Mar. 13:3-13)

8 Ikka, «Ooninne baletsennaadan naagettite; c'ora asay, ‹Taani Kiristtoosa› yaagiidde k'aykka, ‹Wodii mateedda› yaagiidde ta suntsaan yaanawantta; hinttenttu k'ay unttuntta kaalloppite. 9 Olaa yewuwaanne asaa makkalaabaa sisiyaa wode dagammoppite; hawe koyro hananaw bessiyaawaa gido diraappe attin wurssetsay biraa» yaageedda.

10 Hewaappe kaalliide asaw, «Asay asaa bolla, kawutetsaykka kawutetsaa bolla, denddanawaa; 11 wolk'k'aama biittaa k'aatsay hananawaa; koshaynne harggii, dumma dummasaan med'ettanawaa; yashshiyaa yewuunne ubbaakka wolk'k'aama malaatay saluwaappe hananawaa.

12 «Hawe ubbay hananaappe kasiyaan k'ay Asay hinttentta oyk'k'anawantta, metootsanawantta; hini Ayihudatuwaa woosa golle asaw aatsi immanawantta; k'asho gollekka gelissanawantta; kaatatuwaa sintsaninne mooddiyaawanttu sintsan shiishshanawantta; hawe ubbay ta suntsaa gaasuwaan hinttentta gakkanawaa. 13 Hawekka markkattanaw hinttew lo"o kaac'aa gidanawaa. 14 Hawaa gidiyaa diraw, ay zaaruwaa immanee giidde koyrottiide hinttenttu un"ettenna mala hawaa wozanaa aatsite. 15 Ek'ettiyaawanttu ubbay, ek'ettanawunne lakanaw danddayenna k'aalaanne aad'd'o c'inc'c'atetsaa taani hinttenttoo immana.* 16 Hinttentta yeleeddawanttunne hinttenttu ishatuu, hinttenttu dabbatuunne hinttenttu laggetsatuukka attenaan hinttentta aatsi immanawantta; hinttenttuppekka ittuwaa ittuwaa wod'anawantta. 17 Ta suntsaa diraw asaa ubbaa matan is's'etteeddawantta gidanita. 18 Yewuwaan k'ay hinttenttu huup'iyaa binnanaappekka ittinnanne bayukku. 19 Min ek'k'iide hinttenttu shemppuwaa ashshiita.

Yesuusi Yerusaalame Bayetsaabaa Odeedda

(Mat. 24:15-21; Mar. 13:14-19)

20 «Yerusaalame olaa asaan dooddetteedda wode, izi bayetsay mateeddawaa erite. 21 He wode Yihudaan de'iyaawanttu deriyaakko bak'atino; katamaan de'iyaawanttu k'ay hewaappe kesino; baalaagariyan de'iyaawanttukka yaa katamaakko geloppino; 22 S'oossaa k'aalaan s'aafetteeddawe ubbay polettanaadan hawe haluwaa kesiyaa wodiyaa.* 23 Biittaa bollan wolk'k'aama metuu hananawaa; ha"i de'iyaa asaa bollan hank'k'uu yaanawaa; hewaa diraw he wodiyaan shahaarowanttoonne d'antsiyawanttoo aayye! 24 Asay ubbay mashshaan hayk'k'anawantta; S'oossaa erenna gadiyaa ubbatuukka omooduwaan baanawantta; Yerusaalamekka Ayihuda gidennawanttu wodii polettana gakkanaw, unttunttun yed'etteeddawunno gidanawunnu.

Kiristtoosa Laa'entso Yuussaa

(Mat. 24:29-31; Mar. 13:24-27)

25 «Awaa, agenaaninne s'oolinttiyaa bolla malaatay hananawaa; abbaappenne beetaa kooshshaappe denddo gaasuwaan biittaa bollan de'iyaa Asay ubbay un"ettanawantta; hirgganawantta.* 26 Saluwaa wolk'k'ay ubbay k'aas's'iyaa* diraw Asay yashshaaninne alamiyaa bolla ayee yaanaweeshsha yaagiidde naaguwaan daaburanawantta. 27 He wode Asaa Na'ay wolk'k'aaninne wolk'k'aama bonchchuwaan shaariyaan yiyaa wode be'anawantta.* 28 Hinttenttukka, ha yewuu polettussaa doommiyaa wode, wozuu s'eetuwaa diraw sitti giide ek'k'ite; pude d'ok'k'u giide s'eellite» geedda.

Balasiyaa Geetettiyaa Mitsaa Leemisuwaa

(Mat. 24:32-35; Mar. 13:28-31)

29 Kaalliiddekka, hawaa yaagi leemisuwaa odeedda, «Woddentsaappenne hara mitsaa ubbaappe s'eellite; 30 Haytsay aac'ina be'iyaa wode, he wode bonii mateeddawaa hinttenttu eriita. 31 Hewaadankka k'ay yewatuu polettiyaawaa be'iyaa wode, S'oossaa Kawutetsatta mateeddawunno erite.

32 «Taani hinttew tumuwaa gay; hawe ubbay polettana gakkanaw ha yeletay aad'd'enna. 33 Saluunne sa'ay aad'd'ana; shin ta k'aalay aad'd'enna. 34 Simmi zaway baynna de'uwaan, ushshaa daruwaanne de'uwaaban un"ettishshin hinttenttu wozanay leppennaadaninne he gallassay p'iriyaadan k'oppennaan hinttena gakkennaadan naagettite; 35 Hawe biittaa ubbaan de'iyaawanttu ubbatuwaa bollan gakkanawaa. 36 Simmi yiyaa iitabaa ubbaappe hinttenttu attanaadaaninne asaa na'aa sintsankka ek'k'anaw danddayana mala, ubbaa wode min woossite» yaageedda.

37 Yesuusi gallassi gallassi geeshsha golliyaan tamaarissiide, k'amma k'amma Debre Zayite yaagettiyaa deriyaakko kesiide ak'ee. 38 Asay ubbay Aa sisanaw guuran yaa geeshsha golliyaa aakko yiino.

22

Kiristtoosa Wod'anaw Mak'k'etteeddino

(Mat. 26:1-5; Mar. 14:1-2; Yoh. 11:45-53)

1 Paasigaa geetettiyaa magaage Ukitsaa Miyaa Baalay mateedda.* 2 K'eesatuwaa kaappatuunne Muse higgiyaa s'aafiyaawanttu Yesuusa wooti wod'anentto, wod'iyaa ogiyaa geeman koyyiino; shin asaw yayyiino. 3 S'alahiikka tammanne laa"u kaalliyaawanttuppe ittuwaa gideedda Ask'k'orootu Yihudaan geleedda. 4 Ikka biide, Yesuusa wooti aatsi immanentto k'eesatuwaa kaappatuwaannanne geeshsha golliyaa naagiyaawanttu kaappatuwaanna ittippe haasayeedda. 5 Unttunttukka nashettiide, miishshaakka Yihudaw immanaw wuletteeddino. 6 Ikka eeno geedda; Asay baynna saan Yesuusa aatsi immanaw injjetiyaa wodiyaa koyyee.

Yesuusi Ayihudatuwaa Paasigaa Maanaw Giigetteedda

(Mat. 26:17-25; Mar. 14:12-21; Yoh. 13:21-30)

7 Magaage Ukitsaa Miyaa Baalaa bonchchiyaa wodii gakkeedda; he wodiikka Paasigaw dorssaa shukkanaw bessiyaa wodiyaa. 8 Yesuusi P'es'iroosanne Yohaannisa, «Paasigaa k'umaa nuuni maanaadan biide giigissite» giide kiitteedda.

9 Unttunttukka zaariide, «Hak'an giigissanaadan koyyay?» yaagi oochcheeddino. 10 Ikka, «Hinttenttu, katamaa geliyaa wode otuwaanna haatsaa tookkeedda bitanii* hinttenttunna gakettanawaa; I geliyaa golliyaa Aa kaalliide gelite; 11 He golliyaawaakka, ‹Tamaarissiyaawe neena, «Taani, taana kaalliyaawanttunna ittippe Paasigaa k'umaa miyaa imatsaa kifilii hak'a baggana de'ii?» yaagee› giite. 12 He bitaniikka pook'iyaa bollan de'iyaa hiis'etti utteedda aako kifiliyaa hinttentta bessanawaa; hewaanikka sa'aa giigissite» yaageedda.

13 Unttunttu biide, Yesuusi goowaadankka bitaniyaa demmiide Paasigaa k'umaa giigisseeddino. 14 Paasigaa k'umay meetettiyaa saatii gakko wode, tammanne laa"u kiitettowanttunna ittippe k'umaa maanaw utteedda. 15 Ikka, «Taana metuu gakkanaappe kasiyaan hinttenttunna ha Paasigaa k'umaa maanaw daro amottaadde de'ay. 16 Ayaw gooppe, ta hinttew odiyaawe, hawe S'oossaa kawutetsaan polettana gakkanaw, taani laa'entsuwaa hawaappe miikke» yaageedda.

17 S'uu'aa akkiide, S'oossaa galatiide, «Hawaa heytte, hinttenttu gidduwaan gishetti ushite. 18 Ayaw gooppe, ta hinttenttoo yaagay, S'oossaa Kawutetsay yaana gakkanaw, hachcheppe doommaade woyniyaa eessaa ushikke» yaageedda.

19 K'ay magaage ukitsaa akkiide, S'oossaa galateedda; he ukitsaa mentsi unttunttoo immiidde, «Hawe hinttenttoo imettiyaawe ta ashuwaa; hawaan taana k'oppana mala hawaa miite» yaageedda. 20 Kawuwaa moowaappe guyyiyaan, kasewaadan s'uu'aa dentsi unttunttoo immiide, hawaadan yaageedda: «Ha s'uu'ay, ta hinttenttu diraw gussiyaa ta suutsaa k'ofetsiyaa ooratsa c'aak'uwaa.* 21 Shin be'ite, taana aatsi immanaw de'iyaa bitanii gaytaan taananna ittippe mee. 22 Ayaw gooppe, taani Asaa Na'ay S'oossay goowaadan bay; shin taana aatsiide immiyaa uraw aw aayye» yaageedda. 23 Unttunttu giddoppe hewaa ootsanaw de'iyaawe oona gidanentto, barenttu giddon ooshaa doommeeddino.

Ubbaappe Aad'd'iyaawe Oonee? Yaagiyaa Ooshaa

24 K'ay barenttu giddoppe ooni aad'd'intto yaagettiyaa palumay unttunttu giddon keseedda. 25 Yesuusi unttuntta yaageedda: «Ha alamiyaa mooddiyaawanttu barenttu asaa bolla godattiino; unttuntta mooddiyaawanttu keekatuwaa geetettiino. 26 Shin hinttenttu hawaadan hanoppite; yewuwaan k'ay hinttenttuppe d'ok'k'a gideeddawe hintte ubbaappe guus's'iyaawaa; hinttentta mooddiyaawekka, hinttenttoo k'oomaadan hano.*

27 «K'umaa maanaw utteeddawaappenne k'umaa asaw aatsiyaawaappenne ooni bonchchettii? K'umaa maanaw utteeddawaa gidennee? Taani k'ay hinttenttu giddon k'umaa aatsiyaa k'oomaa mala. 28 K'ay taani paac'ettiyaa wodiyaan hinttenttu taananna ittippe min ek'k'eeddawantta. 29-30 Aa kawutetsaa oydiyaan uttana mala Ta aabbu taana suntsowaadan, Taani k'ay Ta kawutetsaan ta gaytaappe maanaadaaninne ushanaadan, tammanne laa"u Israa'eeliyaa yaratuwaa bolla pirddiidde, kawutetsaa oydiyaan uttana mala hinttentta suntsaad» yaageedda.

P'es'iroosi Kaadanawaa Yesuusi Kasetiide Odeedda

(Mat. 26:31-35; Mar. 14:27-31; Yoh. 13:36-38)

31 Goday, «Simoonaa, Simoonaa, taani odiyaawaa sisa; s'alahii hinttentta Asay zarggaa hal"iyaawaadan, hal"anaw S'oossaa woosseedda. 32 Shin taani ne ammanuu bayennaadan ne diraw gaannataaddi. Neeni taakko simmiyaa wode ne ishatuwaa minisa» yaageedda. 33 Simooni zaariide, «Godaw, taani neenanna k'ashettanawunne neenanna ittippe hayk'k'anaw giiga uttaad» yaageedda.

34 Yesuusi k'ay, «P'es'iroosa, taani new yaagay; hachche bilahiyaan, kuttuu waassanaw heezzu gede taana neeni, ‹Aa taani erikke› gaade kaadanaassa» yaageedda. 35 Yesuusi barena kaalliyaawanttoo, «Korojjuu, k'arc'c'iitiinne c'aammay banttaan taani hinttentta kiitto wode, hinttenttoo ittibay pac'c'owe de'ii?» yaageedda.

Unttunttukka, «Ittibaynne nuw pac'c'ibeenna» yaageeddino.*

36 Ikka zaariide, «Ha"i k'ay korojjuu de'iyaawe akki bo; k'arc'c'iiti de'iyaawekka hewaadan ootso; baynnawe k'ay bare mayuwaa zal"iide mashshaa shammo. 37 Ayaw gooppe ta hinttew yaagay, ‹Hawe makkalanchchatunna ittippe paydetteedda› yaagetti S'oossaa Mas'aafan s'aafetteeddawe, taanan polettennaan attena. Ee, taw geetetteeddawe ha"i polettanawaa» yaageedda.*

38 Aa kaalliyaawanttu, «Godaw, hawaan laa"u mashshay de'ee» yaagina ikka, «Hewe gidanawaa» yaageedda.

Yesuusi Debre Zayite Deriyaan Woosseedda

(Mat. 26:36-40; Mar. 14:32-42)

39 Yesuusi katamaappe kesiide, hara gallassi biyaawaadankka Debre Zayite beedda. K'ay Aa kaalliyaawanttukka Aa geeduwaa beeddino. 40 He sa'aa gakkiide, «Paac'iyaan hinttenttu gelennaan attana mala, woossite» yaageedda. 41 Shuchchaa olina gakkiyaasaa keena unttunttuppe haakki beedda. Gulbbatiide, 42 «Ta Aabboo, neeni koyyiyaawaa gidooppe, ha metuwaa s'uu'aa taappe digga; shin ta shene gidoppo; ne shene gidoppe attin» yaagiide woosseedda. 43 Saluwaappe yiide minisiyaa kiitanchchay aw beetteedda. 44 Bare wozanaa giddon seelettiidde, darii woosseedda. I c'awottiyaa c'awuukka sa'aa bollan s'okiyaa suutsaa malateedda.

45 Woosaappe denddiide, barena kaalliyaawanttukko guyye biide, unttunttu daroppe k'aretteedda diraw, daaburiide gem"ishowantta s'eelliide, 46 «Ayaw gem"ishiitee? Paac'iyaan gelennaadan denddi woossite» yaageedda.

Yesuusi Bare Morkketuwaa Kushiyan Oyk'etteedda

(Mat. 26:47-56; Mar. 14:43-50; Yoh. 18:3-11)

47 Yesuusi hewaa haasay de'ishshin, c'ora Asay yeeddino. Tammanne laa"u Aa kaalliyaawanttuppe ittuwaa gideedda Yihudaa geetettiyaawe he asaa kaaletsiide yeranaw Yesuusakko shiik'eedda. 48 Yesuusi k'ay, «Yihudaw, neeni taana Asaa Na'aa yeraade aatsa immay?» yaageedda.

49 Aa yuushshuwaan de'iyaa Aa kaalliyaawanttu hanettiyaa yewuwaa be'o wode Aa, «Godaw, ha asaa nuuni mashshaan k'ans's'anee?» yaageeddino. 50 Unttunttuppe ittuu, K'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa k'oomaa shoc'iide, Aa ushechcha haytsaa k'ans's'i oleedda.

51 Yesuusi k'ay zaariide, «Aggite, bashite» yaageedda. Bitaniyaa haytsaakka bochchiide patseedda. 52 Yesuusikka barekko yeedda k'eesatuwaa kaappatoo, geeshsha golliyaa naagiyaawanttoo, suntsatoonne gadiyaa c'imatoo, «Paannuwaa oyk'k'iyaawaadan mashshaanne s'am"aa oyk'k'iide yiitee? 53 Geeshsha golliyaan taani gallassaan, gallassaan hinttenttunna de'iyaa wode, taana oyk'k'ibeykkita; shin ha"i hawe hinttenttu wodenne d'umaa wolk'k'aa wode» yaageedda.

P'es'iroosi Yesuusa Kaddeedda

(Mat. 26:57-58, 69-72; Mar. 14:53-54, 66-72; Yoh. 18:12-18, 25-27)

54 Yesuusa oyk'k'i k'achchiide, K'eesatuwaa ubbaa kaappuwaa golle afiide gelisseeddino. P'es'iroosikka unttunttuppe guyye haakuwaan unttunttu geeduwaa kaallee. 55 Dirssaa giddon tamaa eetsiide, ittippe utti de'ishshin, P'es'iroosi unttunttu giddon yiide utti aggeedda. 56 Tamay poo'iyaa baggana P'es'iroosi uttiide de'ishshin, itti k'oomata loytsa s'eellaade, «Hawekka aanana ittippe de'ee» yaagaaddu.

57 P'es'iroosi k'ay, «Hanne mishirattee, taani Aa erikke» yaagi kaddeedda. 58 Guutsa wodiyaappe guyyiyaan, hara bitanii P'es'iroosa be'iide, «Neeni unttunttunna gatso de'aa» yaagina:

P'es'iroosi k'ay, «Hawo bitanew, taani aanana gatso de'ikke» yaageedda.

59 Itti saate gidiyaawaa gam"iide hara bitanii k'onc'c'issiide, «I Galiilaa gade asaa gidiyaa diraw, ha bitanii aanana ittippe de'iyaawe tuma» yaageedda. 60 P'es'iroosi k'ay, «Ha bitanew, neeni giyaawe ayentto taani erikke» yaageedda. He wodiyaan I birokka haasay de'ishshin, ellekka kuttuu waassi aggeedda. 61 Goday guyye simmiide, P'es'iroosa s'eelleedda. P'es'iroosi Goday barena, «Hachche kuttuu waassana gakkanaw, heezzu gede taana kaddanaassa» geedda Godaa k'aalay aw k'ofetti aggeedda. 62 P'es'iroosi dirssaappe kare kesiide, seelettiide yeekkeedda.

63 Yesuusa oyk'k'eedda Asay k'iliic'iinonne shoc'iino. 64 Aa ayfiyaa goozi bak'k'iide, «Neena bak'k'eeddawe oonee? Nabiyaa gidooppe neena dechchawaa ane oda» yaagiide Aa oochcheeddino. 65 K'ay Aa hara c'ora boriyaa boreeddino.

Yesuusa Pirddaw Afeeddino

(Mat. 26:59-66; Mar. 14:55-64; Yoh. 18:19-24)

66 Sa'ay wonttina gadiyaa c'ima asatuu, k'eesatuwaa kaappatuunne Muse higgiyaa tamaarissiyaawanttu, Yesuusa barenttu shiik'eeddasaa afiide, 67 «Kiristtoosi neenee? Ane nu oda» yaageeddino.

Shin I, «Taani hinttenttoo odooppe taana ammanikkita; 68 K'ay hinttentta taani oochchooppe odikkita; woy k'ashuwaappe taana billikkita. 69 Shin ha saatiyaappe doommina taani Asaa Na'ay, ha"ippe doommaade, wolk'k'aama S'oossaa ushechcha baggana uttana» yaageedda.

70 Unttunttu ubbay Yesuusa, «Yaatina neeni S'oossaa Na'ee?» yaageeddino.

Ikka zaariide, «Taani S'oossaa Na'aa gidowaa hinttenttu haasayeeddita» yaageedda. 71 Unttunttukka, «Nuuni nu huup'ew Aa doonaappe siseeddo; hawaappe sintsaw ay markkaa koshshii?» yaageeddino.

23

P'ilaas'oosi Yesuusa oochcheedda

(Mat. 27:1, 2, 11-14; Mar. 15:1-5; Yoh. 18:28-38)

1 Hewaan shiik'eedda ubbatuukka ittippe denddiide, Yesuusa P'ilaas'oosakko afeeddino. 2 Unttunttukka, «Ha bitanii nu asaa baletsiide, Asay Roome biittaa kaatiyaa K'eesaraw giiraa immenna mala diggiide, k'ay, ‹Taani Kiristtoosa› yaagishin demmeeddo» yaagiide mootuwaa doommeeddino.

3 P'ilaas'oosikka Yesuusa, «Hawo, Ayihudatuwaa kaatii neenee?» yaagiide oochcheedda.

Yesuusi zaariide Aa, «Neeni ga de'aassa» yaageedda. 4 P'ilaas'oosi k'eesatuwaa kaappatoonne asaw odiidde, «Taani ha bitaniyaa bollan ayinne iita oosuwaa demmabeykke» yaageedda.

5 Gidoppe attin unttunttu, «Ha bitanii Galiilaappe doommiide, haray atto hawaa gakkanawukka, Yihudaa gadiyaa ubbaa bare timirttiyaan k'aatsiidde de'ee» yaagiide minisi odeeddino.

Yesuusi Heroodisa Sintsa Shiik'eedda

6 P'ilaas'oosikka hawaa sisiide, «I Galiilaa asee?» yaagiide eranaw oochcheedda. 7 P'ilaas'oosi Heroodise mooddiyaa gadiyaappe Yesuusi yeeddawaa ereedda wode, Heroodisekka k'ay he wodiyaan Yerusaalamen de'iyaa diraw, aakko Yesuusa yeddeedda.

8 Heroodise daro wodiyaappe doommiide Yesuusa be'anaw amotti de'iyaa diraw, Aa be'eedda wode daroppe nashetteedda. Yesuusa waariyaa siseeddawaa diraw, I ooratsabaa ootsishshin be'anaw hidootaan gam"eedda. 9 Heroodise Yesuusa darobaa oochcheedda; shin Yesuusi aw ayaanne zaaribeenna. 10 K'eesatuwaa kaappatuunne Muse higgiyaa tamaarissiyaawanttu hewaan ek'k'iide, Yesuusa loytsi mootiidde de'iino. 11 Heroodisenne Aa wotaadaratuu Yesuusa kad'iide, Aa bolla k'iliic'eeddino. Bonchchetteedda mayuwaa Aa mayzziide, P'ilaas'oosakko zaariide yeddeeddino. 12 Heroodisenne P'ilaas'oosi hawaappe kasenna morkkiyaan de'iino; shin he gallassi sigetteeddino.

Yesuusa Hayk'k'ana Mala Mooteeddino

(Mat. 27:15-26; Mar. 15:6-15; Yoh. 18:39—19:16)

13 P'ilaas'oosi k'eesatuwaa kaappatuwaa, ayissiyaawanttanne hara c'ora asaa ittippe s'eesiide, 14 Hawaadan yaageedda, « ‹Ha bitanii asaa makkalatetsaw dentsetsee›, yaagiide taakko aheeddita; taanikka hinttenttu sintsaan bidda s'eellaade, hinttenttu shiishsheedda mootuwaan itti balaanne Aa bollan demmabeykke. 15 K'ay Heroodisekka Aa bollan ayinne demmibeenna diraw, haa nuukko zaari yeddeedda; hinttenttu be'iyaawaadankka, ha bitanii Aa hayk'oo gatsiyaabaa ayinne ootsibeenna. 16 Hawaa diraw taani Aa muraade billana» yaageedda. 17 *

18 Asay ubbay ittippe gidiide, «Ha bitaniyaa yaa digga! Barbbaana giyaa Yesuusa nuw billa!» yaagiide c'abbotteeddino. 19 Barbbaan katamaan walassaa dentsiide, asaa wod'eedda diraw, k'ashetteeddawaa.

20 P'ilaas'oosi Yesuusa billanaw koyyiide, asaw laa'entsuwaa gujjiide haasayeedda. 21 Shin unttunttu, «Mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishaade kak'k'a! Kak'k'a!» yaagi waasseeddino.

22 P'ilaas'oosikka heezzentsuwaa unttuntta, «Ayaw? Ha bitanii ootseedda iita oosuu ayee? Taani Aa hayk'oo gatsiyaa naak'uwaa ayinne aappe demmabeykke; hawaa diraw, Aa muraade billa yeddana» yaageedda. 23 Shin unttunttu barenttu kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, kak'ettanaadaan darii waasseeddino. Unttunttu waasuukka P'ilaas'oosa k'ofaa laammeedda. 24 Hawaa diraw, P'ilaas'oosikka unttunttu ooshay simmanaadan Yesuusa bollan pirddeedda. 25 Asaa makkalaw dentsetsiiddenne shemppuwaa wod'iide, k'ashetteedda bitaniyaa bilettanaadan unttunttu woosso diraw, he bitaniyaa billeedda. Shin Yesuusa barenttu sheniyaadan koyyowaa ootsana mala, aatsi immeedda.

Yesuusi Mask'k'aliyan Kak'etteedda

(Mat. 27:31-44; Mar. 15:21-32; Yoh. 19:17-27)

26 Yesuusa oyk'k'i afiidde de'ishshin, Simoona geetettiyaa K'ereena bitanii heeraappe yiidde de'ishshin demmiide, mask'k'aliyaa toossiide Yesuusanna baana mala ootseeddino. 27 Daro c'ora asaynne yeekkiyaa mac'c'awanttu guyyenna kaalliino. 28 Yesuusi guyye simmiide unttunttoo, «Hinttenoo, Yerusaalame mac'c'awanttoo, hinttenttu huup'ewunne hinttenttu naanaw yeekkiteppe attin, taw yeekkoppite; 29 ‹Mantsa gideeddawanttunne yelibeenna uluu, d'antsibeenna d'antsay, anjjetteeddawantta› geetettiyaa wodii yaanawaa. 30 He wodiyaan, ‹Zoozatoo, nu bolla woddite; zukkullatuwaakka, nuuna k'osite› yaaganita.* 31 Simmi k'ayye mitsaan hawaadan hanooppe, mela mitsaan waananawee?» yaageedda.

32 Yesuusanna ittippe kak'k'etana mala, iita oosuwaa ootseedda hara laa"u asatuwaakka afeeddino. 33 K'eeraanew geetettiyaasaa gakkeedda wodiyaan, Yesuusa kak'k'eeddino. Iitaa ootsowanttakka, ittuwaa ushechchanna, yekkuwaa haddirssanna kak'k'eeddino.

34 Yesuusi, «Ta Aabboo, unttunttu barenttu ootsiyaawaa erenna diraw, unttunttu nagaraa atto ga» yaageedda.

Unttunttukka Aa mayuwaa saamaa yegettiide gishetti akkeeddino. 35 Asay ek'k'i s'eellishshin, gadiyaa mooddiyaawanttu, «Harantta ashshee; S'oossaan dooretteedda Kiristtoosi Aa gidooppe, ane bare huup'iyaa ashshennee?» yaagiide k'iliic'eeddino.

36 K'ay wotaadaratuukka shiik'iide k'iliic'eeddino; c'ammeedda woyniyaa eessaa aw ahi immiide, 37 «Hawo, neeni Ayihuda kaatiyaa gidooppe, ne huup'iyaa ashsha!» yaageeddino.

38 Huup'issannakka, «Hawe Ayihuda kaatiyaa» yaagiyaa s'aafuwaa s'aafeeddino. 39 Iitaa ootsiide kak'etteeddawanttuppe ittuu, boriiddinne toochchiidde, «Hawo neeni Kiristtoosa gidikkii? Ane Aa gidooppe, ne huup'iyaanne nuuna ashsha» yaageedda.

40 Yekkuu k'ay Aa, «Neeni hawaa malatiyaa pirddaa bolla de'aaddekka S'oossaw yayyikkii? 41 Nuuni kiitetteedda balaan muraa akkiidde de'eetto; nuw bessiyaa muraa bollan de'eetto; shin ha bitanii itti iitabaanne ootsibeenna» yaagi zaareedda.

42 I Yesuusa, «Neeni ne kawutetsaa wolk'k'aan yiyaa wode, taana k'oppa» yaageedda. 43 Yesuusikka, «Taani new tumuwaa oday, hachche taananna ittippe gannatiyaan de'anaassa» yaageedda.

Yesuusa Hayk'uwaa

(Mat. 27:45-56; Mar. 15:33-41; Yoh. 19:28-30)

44 He wode usuppun saate gidiyaa keena; hewaappe udduppu saatiyaa gakkanaw, biittaa ubbaa bollan d'uma gideedda. 45 Awaykka bare poo'uwaa diggeedda; geeshsha golliyaa gaaridduukka peed'ettiide laa"uwaa keseedda. 46 Yesuusikka daro d'ok'k'u geedda k'aalaan waassiide, «Ta Aabboo, taani ta shemppuwaa ne kushiyaan aatsa immay!» yaagi simmowaappe guyyiyaan I hayk'k'eedda.

47 S'eetuwaa kaappuu haneedda yewuwaa be'eedda wode, «Ha bitanii tumakka s'illo asaa» yaagiide S'oossaa galateedda. 48 Hawaa be'anaw ittisaa shiik'eedda Asay ubbay haneedda yewuwaa be'iide, barenttu tiraa bak'k'iidde simmeeddino. 49 Yesuusa eriyaa Asay ubbaynne Galiilaappe doommiide Aa kaalleedda mac'c'awanttu hawaa s'eelliide, haakuwaan ek'k'eeddino.

Yesuusi Moogetteedda

(Mat. 27:57-61; Mar. 15:42-47; Yoh. 19:38-42)

50 Ayihuda shanggatuwaa gideeddawanttuppe ittuu, Yooseefo geetettiyaa lo"anne s'illo bitanii de'ee. 51 Ha bitanii shanggatuwaa mak'k'uwaanne unttunttu oosuwaan ittippetetsaa ootsibeenna. S'oossaa kawutetsaa yuussaa hidootaan naagiidde de'ee. 52 Yooseefokka P'ilaas'oosakko biide, Yesuusa anhaa akkanaw woosseedda. 53 Akkanaadan geetettowaappe guyye, anhaa bollappe wotsiide, lo"o mooguwaa mayuwaan s'aas'iide, shuchchaappe wooc'ettiide med'etteedda, ooninne kase moogettibeenna ollaa giddon wotseedda. 54 Gallassaykka sambbataa mokkanaw giigiyaa gallassaa; sambbataykka gelana hanee.

55 Galiilaappe doommiide Yesuusanna ittippe yeedda mac'c'awanttu kaalliidde, duufuwaan Aa anhaa wootiide wotseeddinontto be'eeddino. 56 Unttunttu hawaappe soy simmiide, shittuwaanne okkiyaawaa anhaw giigisseeddino.

Higgiyaa maaraadan sambbata gallassi shemppeeddino.

24

Yesuusi Hayk'uwaappe Denddeedda

(Mat. 28:1-10; Mar. 16:1-8; Yoh. 20:1-10)

1 Saaminttaappe koyro gallassaa, mac'c'awanttu giigisseedda shittuwaa oyk'k'iide darii guuriide duufuwaakko beeddino. 2 Shuchchaykka duufuwaa doonaappe gonddorettina be'eeddino. 3 Unttunttu duufuwaa garssa ollaa gelo wode, Godaa Yesuusa anhaa demmibeykkino. 4 Mac'c'awanttu sid'iidde de'ishshin, wac'iwac'iyaa mayuwaa mayyeedda laa"u asatuu, k'oppennaan unttunttu miyyiyaan ek'k'eeddino.

5 Mac'c'awanttukka yashshaappe denddowaan sa'aa s'eelliidde de'ishshin, laa"u asatuu, «De'uwaan de'iyaawaa, Aa ayaw hayk'k'owanttu giddoppe koyyiitee? 6-7 I denddeedda; hawaan baawa. K'aykka Galiilaan de'iyaa wodiyaan, ‹Asaa na'ay nagaranchchatuwaa kushiyan aad'd'i imettanawaa; mask'k'aliyaa bollan kak'ettanawaa, heezzentso gallassi hayk'uwaappe denddanawaa› yaagettowaa k'oppite» yaageeddino.

8 Mac'c'awanttukka he wode k'aalaa akeekeeddino. 9 Unttunttukka duufuwaappe simmiide ha ubbaa yewuwaa tammanne itti kiitettowanttoonne unttuntta kaalliyaawanttoo ubbatoo odeeddino. 10 Hawaa Yesuusi kiittowanttoo odeeddawanttu: Magdalappe yeedda Mayraamo, Yohaanno, Yaak'ooba daayo Mayraamonne unttunttunna ittippe de'iyaa hara Mac'c'awantta. 11 Unttunttoo mac'c'awanttu odiyaa k'aalay k'aajjiyaawaa malatina ammanibeykkino.

12 Shin he wode P'es'iroosi denddiide duufuwaakko wos's'eedda. Yaa gakkiide hokki s'eelliyaa wode, garssan mooguwaa mayyo s'alalay de'iyaawaa be'eedda. Hano yewuwaankka maalalettiide, golle simmeedda.

Emaahuusa Ogiyaan Yesuusi
Laa"u Asatoo K'onc'c'eedda

(Mar. 16:12, 13)

13 He gallassi Yesuusa kaalliyaawanttuppe laa"u asatuu Yerusaalameppe laa"u saatiyaa haakkiyaa Emaahuusa geetettiyaa heeraa biidde; 14 ittuu ittuwaanna haneedda yewuwaa ubbaa haasay de'iino. 15 Unttunttu haasayiiddinne zorettiidde de'ishshin, Yesuusi bare huup'ew yiide unttunttu miyyiyaa shiik'iide unttunttunna biidde de'ee. 16 Shin unttunttu bare ayfiyaan s'eelliidde Aa gidiyaawaa shaakki eranaw danddaybbeykkino.

17 Yesuusi, «Hinttenttu ogiyaa bollan ittuu ittuwaanna haasayiyaawe ayee?» yaagi oochcheedda. Unttunttukka dagamaan lechchummiide ek'k'eeddino. 18 Unttunttuppe ittuu K'eliyoop'aa geetettiyaawe, «Ha gidduwaan Yerusaalamen hano yewuwaa erennawe ne s'alalay ha gadew imatsee?» yaagi zaareedda.

19 Yesuusi, «I ayee?» yaagina, unttunttukka, «S'oossaa sintsaninne asaa ubbaa sintsan k'aalaaninne kiitaan mino nabiyaa gideedda Naazireetiyaa Yesuusabaa haasayeetto. 20 Aakka k'eesatuwaa kaappatuunne nuuna mooddiyaawanttu hayk'uwaa pirddaw aatsi immeeddino; mask'k'aliyaa bollan wod'eeddino. 21 Nuuni kasenna, ‹Israa'eeliyaa asaa wozanawaa› yaagi hidootowe Aa; shin ha yewuu hanettiide aad'd'oodeppe heezzu k'amma gideedda. 22 Nu giddoppe itti itti mac'c'awanttu nuuna maalalisseeddino. Unttunttu guuraan hini duufuwaa beeddino, 23 shin Yesuusa anhaa unttunttu d'ayo wode shiretti simmiide, I denddeedda; yaagiyaawaa kiitanchchatuu odishin be'eeddo yaagi odeeddino. 24 Nu giddoppekka itti itti Asay duufuwaa biide unttunttu goowaadan hanina be'eeddino; shin Yesuusa anhaa demmibeykkino» yaageeddino.

25 Yesuusi unttunttoo, «Hinttenoo, akeekena asatoo, hinttenttu wozanaan nabatuu odowaa ubbaa elle ammanennawanttoo; 26 Kiristtoosi ha metuwaa akkanawunne bare bonchchuwaakko gelanaw bessennee?» yaageedda. 27 Hewaappe simmiide Yesuusi Muse mas'aafatuwaappenne Nabatuu s'aafeedda mas'aafatuwaappe doommiide, S'oossaa Mas'aafatuwaa ubbaan s'aafetteedda barebaa unttunttoo billiide odeedda.

28 Unttunttu bide'iyaa heeraa mateedda wode, Yesuusi harasaa biyaawaa malateedda. 29 He wode unttunttu Aa, «Gallassay k'ammiidde de'iyaa diraw, omarssay mateedda; nuunanna ittippe ak'a!» yaagi minisi woosseeddino. Hawaa diraw, ikka unttunttunna ittippe ak'anaw geleedda. 30 Unttunttu ittippe gaytaan utteedda wode, daabbuwaa dentsiide anjjeedda; mentsiide unttunttoo immeedda. 31 Unttunttu ayfiikka Aa akeekaana mala dooyettina, Yesuusa gidiyaawaa ereeddino. Ikka unttunttu sintsaappe geemmeedda. 32 Unttunttukka ittuu ittuwaa, «K'ad'd'aan ittippe nu de'ishshin, nuuna I haasayissiyaa wodiyaaninne S'oossaa mas'aafatuwaakka nuw k'onc'c'issiide I odiyaa wodiyaan, nu wozanaa giddon tamaadan seellee gidennee?» geetetteeddino.

33-34 He wodiyaankka denddiide Yerusaalame simmeeddino. Yesuusi kiitto tammanne ittatoonne unttunttunna ittippe de'iyaawanttoo, «Goday tumuwaakka denddeedda, Simoonawukka beetteedda» yaagiide hewaan ittippe shiik'i utteeddawantta demmeeddino.

35 He laa"atuu, k'ad'd'aan haneeddawaanne Yesuusi daabbuwaa mentsiyaa wode wooti Aa ereeddinontto unttunttoo odeeddino.

Yesuusi Barena Kaalliyaawanttoo Beetteedda

(Mat. 28:16-20; Mar. 16:14-18; Yoh. 20:19-23; Kit. 1:6-8)

36 Hawaa unttunttu haasay de'ishshin, Yesuusi unttunttu giddon ek'k'iide, «Sarotetsay hinttew gido» yaageedda. 37 Unttunttoo moyttilliyaa be'owaa malatina dagammiide, yashshaan kumeeddino. 38 Ikka unttuntta, «Ayaw dagammiitee? Ayaa diraw hinttenttu wozanay sid'ii? 39 Taani Yesuusa gidiyaawaa eranaw, ane ta kushiyaanne ta gediyaa be'ite; taanan hinttenttu be'iyaawaadan, moyttillew ashuunne mek'etsay baawa. Ane taana hinttenttu kushiyaan oyk'k'i be'ite» yaageedda.

40 Hawaa yaagi simmiide, bare kushiyaanne bare gediyaa besseedda. 41 Unttunttukka nashechchaappe denddowaan, ammanennaan maalaletti de'ishshin I, «Hawaan meetettiyaawe hinttenttoo de'ii?» yaagi unttuntta oochcheedda. 42 Unttunttukka, s'iis'etteedda moliyaappe laafa puruwaa aw immeeddino. 43 Ikka akkiide unttunttu sintsaan meedda.

44 Ikka, «Taani hinttenttunna ittippe de'aadde, ‹Muse mas'aafaan, nabatuwaa mas'aafaaninne k'aalaan s'aafetto mazimuretuwaan ta diraw s'aafetteedda ubbay polettanaw bessee› yaagaade hinttenttoo odeedda yewuu hawaa» yaageedda.

45 He wodiyaankka S'oossaa Mas'aafatuwan geetettowaa akeekaana mala, unttunttu wozanaa dooyyeedda. 46 Unttunttoo, « ‹Kiristtoosa metuu gakkanawaa; heezzentsiyaa gallassi hayk'uwaappe denddanawaa. 47 Aa Aa suntsan nagaraa paas'etsaynne maarotaa demussay Yerusaalameppe doommiide asaw ubbaw odettanawaa› yaagettiide s'aafetteedda.

48 «Hinttenttukka hawoo markkatuwaa. 49 Ta hinttenttoo, Ta aabbu k'aalaa geleedda hidootaa yeddana; hewe gakkanawunne hinttenttoo wolk'k'ay saluwaappe imettana gakkanaw, Yerusaalame katamaan naagishshite» yaageedda.

Yesuusi Saluwaa Simmiide Beedda

(Mar. 16:19, 20; Kit. 1:9-11)

50 Hawaappe guyyiyaan, Biitaaniyaa geetettiyaa katamaa gakkanaw, unttuntta afeedda; bare kushiyaa mic'c'iide unttuntta anjjeedda. 51 Unttunttuppe shaakettiide, saluwaa beedda. 52 Unttunttu aw goyinniide, daro nashechchaan Yerusaalame simmeeddino. 53 K'ay pac'c'ennan S'oossaa galatiidde, Geeshsha Golliyaan de'eeddino.

* 1:5 Yihudaa: Hawaan Yihudaa gadiyaa geetetteeddawe Filss's'eeme gadiyaa ubbaa bessiyaawaa.

* 1:5 1 Od. 24:10

† 1:9 Is'aanaa c'uwissuwaa: Hawaa guussay c'uway woosaa kotaa S'oossaakko gakkee giide wonttanne omarssi wode c'uwissiyaa wogaa.

* 1:15 Pay. 6:3

‡ 1:17 Eelaasa: Hawe geetetteeddawe, kase Ec'a C'aak'uwaa mas'aafaan Nabiyaa Eelaas ooratsabaa ootsiyaa wolk'k'aan eretteeddawaa diraassa.

* 1:17 Mil. 4:5, 6

* 1:19 Dan. 8:16; 9:21

§ 1:25 Ta tooshiyaa asaa giddoppe digganaw: Asinaa geleedda mishiratta na'aa yelennaan attooppe, Isiraa'eeliyaa asaa k'ofaan, «S'oossay izo muri de'ee» yaagettaw.

* 1:27 Mat. 1:18

* 1:28 Neenikka mac'c'awanttu giddon anjjetteeddawunno: Ha k'ofay beni c'imeedda Giriikiyaa mas'aafaan baynnawaa gidiyaa diraw, itti itti Inggilizeetsuwaaninne Amaaraatsuwaa mas'aafaankka baawa.

* 1:31 Mat. 1:21

* 1:33 2 Sam. 7:12, 13, 16; Isa. 9:7

* 1:37 Dom. 18:14

* 1:59 Wog. 12:3

* 2:1 He wode, Geetettowe S'ammak'iyaa Yohaannisi yeletti simmiide biro guutsatetsaan de'ishshin Yesuusi yeletto wodiyaanna.

† 2:1 K'eesaara: Giyaa suntsay kaatiyaa guussa. Hewenneekka c'ora gadiyaa mooddiyaa wolk'k'ay de'iyaa c'ora kaatatuwaa kaatiyaa guussaa.

‡ 2:2 K'ereneyoosa: Geetettiyaawe Roomaa kaatii Awugiss's'oose, Sooriyaa geetettiyaa Yihudaanne Galiilaa Awuraajjatuwaa oyk'k'eedda gadiyaan suntsayeeddawaa.

§ 2:7 Bayira na'aa: Isiraa'eeliyaa Asay yeletteedda na'aa ubbaa golliyaankka S'oossaw bessiyaawaa giino.

* 2:7 Gap'atiyaa: Ha miishshay miyay miyaabay sa'aan laalettennaan maana mala yeggiide immiyaabaa.

* 2:21 Wog. 12:3; Luk'. 1:31

† 2:22 Geeyyiyaa wodii: Ayihudatuwaa mac'c'a Asay attuma na'aa yelowaappe guyyiyaan, «Geeshsha gidukku» yaagi k'oppiino. K'aykka he na'ay k'as's'arettana gakkanaw iza soyippe kesennaadaan oosettaw. Ha wodii, geeyyiyaa wodiyaa geetettee.

‡ 2:23 Bayira na'ay: 2:7S'eellite.

* 2:23 Kes. 13:2, 12

§ 2:37 Am"e: Am"e guussay asinay hayk'k'ina gelennaan gam"eedda mac'c'awuno. Ha payduwaan s'aafetteedda mishiratta laappu laytsaa s'alalaa asinaana gam"owaappe guyye 84 laytsaa ubbaa am"e gidaade gam"aaddu.

* 2:39 Mat. 2:23

* 2:41 Kes. 12:1-27; Zar. 16:1-8

* 2:49 Ta aabbu gollen: Guussay, Ta aabbu kiitteedda oosuwaa polanaw bessee guussaa.

* 2:52 1 Sam. 2:26; Lem. 3:4

* 3:2 K'eesatuwaa kaappatuu Haanninne K'eyyaafay: Haanna kaappotetsaa wodii Yesuusi yelettanaappe kase 6-15 laytsaa gakkanaassa. K'eyyaafaa geetettiyaa Haanna bolluu 18-37 laytsaa kaappo gidiide Yesuusa yeletaappe kase gam"eedda.

* 3:4 Isa. 40:3-5

* 3:7 Mat. 12:34; 23:33

† 3:8 Abraahaamoo naanaa: Ayihuda asatuu barentta S'oossay dooreedda asaa yaagi k'oppiino. Gaasuunnekka, beni hidootaa k'aalay S'oossaappe nu aabbu Abraahaamoo imetteedda yaagiide k'oppiyaa diraassa.

* 3:9 Mat. 7:19

* 3:12 Luk'. 7:29

‡ 3:16 Aa c'aammaa k'ashuwaa billana danddayennawe: Hawe k'oomaa woy danggaas'iratti oosuwaa.

* 3:20 Mat. 14:3-4; Mar. 6:17-18

* 3:22 Dom. 22:2; Maz. 2:7; Isa. 42:1; Mat. 1:17; Mar. 1:11; Luk'. 9:35

* 4:4 Zar. 8:3

* 4:9-11 Maz. 91:11-12

* 4:17-19 Isa. 61:1-2

* 4:24 Yoh. 4:44

* 4:25 1 Kat. 17:1

* 4:26 1 Kat. 17:8-16

* 4:27 Oolluwaa harggiyaa: S'oossaa k'aalay tamaarissettiyaa wodiyaa ubbaan, «Oolluwaa» giyaa k'aalay galbbaa bollan sakkiyaa sakuwaa ubbaw akettiyaawaa.

* 4:27 2 Kat. 5:1-14

* 4:32 Mat. 7:28, 29

* 5:1 Gensaarees'e Abbaa: Galiilaa Abbaw imetteedda dumma suntsaa.

* 5:1 Mat. 13:1, 2; Mar. 3:9, 10; 4:1

† 5:2 Wonggiriyaa: Wonggiriyaa geetettowe, wogga haatsaa woy abbaa bollaan Asay hefintsa bagga pinnanaw go"ettiyaa miishshaa. Hayk'k'o Asay moogettiyaawaa gidennawaa eranaw koshshee.

* 5:5 Yoh. 21:3

* 5:6 Yoh. 21:6

‡ 5:12 Oolluwaa: 4:27S'eellite.

§ 5:18 Bollay sileedda: Hawaa guussay Giriike k'aalaan «Paralumoo'ay» geetettiyaawaa. Ha k'aalaa biletsay Inggilizeetsuwaan «Paraalayizid» guussaa. Ha laa"atuwaakka Dawurootsuwan biletsaa immoode, keechcheeddawaa woy k'aas's'enna mala daabureeddawaa guussaa.

* 5:19 Kaaraa: Ha payduwaan geetetteedda golliyaa kaaray Dawurowaa mala gidennaadan, Palasttiine gaden golliyaa bollan de'iyaa kaaray gede k'erettiide kees'ettee. Hewe yaatiide k'ay dufettiide gas'aan gas'aan hara mitsay tec'ettina loytsi kees'ettee. Hewaa mala kees'ay ooratsa k'aalaa c'aak'uwaa wodiyaan eretteeddawaa.

* 5:30 Luk'. 15:1, 2

† 5:37 C'ilggiyaa: Hawoo Dawurootsuwan imettiyaa gujja biletsay eessaa naa"iyaa ogoruwaa.

* 6:4 Wog. 24:9

* 6:13 Kiitetteeddawantta: Hawaa guussay tammanne laa"u Yesuusi kiitteedda hawaaratuwaa guussaa.

† 6:16 Ask'k'orootu: Hawaa guussay Ayihuda gadiyaan de'iyaa Ask'k'orootu geetettiyaa gadiyaappe yeennaan attena guussa. Ha suntsaa biletsay, «Worddanchchaa». K'aykka, «Hayk'oo aatsi immiyaawaa» guussaa.

* 6:39 Mat. 15:14

‡ 6:44 S'undduk'k'iyaa: Ha mitsay gomi"oriyaa zariyaa gidiide Aa ayifii ayawunne maaddennawaa.

* 6:44 Mat. 12:34

* 7:29 Mat. 21:32; Luk'. 3:12

* 7:38 Mat. 26:7; Mar. 14:3; Yoh. 12:3

* 8:10 Isa. 6:9

* 8:16 Mat. 5:15; Luk'. 11:33

* 8:17 Mat. 10:26; Luk'. 12:2

* 8:18 Mat. 25:29; Luk'. 19:26

* 8:30 Leegiyoona: Ha suntsay Giriike geetettiyaa k'aalaappe aketeedda. Suntsaa biletsay «C'ora» guussaa.

* 9:3 Luk'. 10:4-11

* 9:14 Ichcheshu sha"a: Israa'eeliyaa wogaan mac'c'awenne k'eeri naanay paydettenna diraw, ichcheshu sha"aa guussay mac'c'awaanne k'eeri naanaa paydennaan kumeeddawaa. Ha payduu de'iyaa koyro maaray beni mas'aafaa ittuwaa ittuwaan baawa.

† 9:19 Eelaasa: Ha nabii I hayk'k'oodeppe daro wodeppe guyye, Yesuusi Kiristtoosi biittaa bollan tamaarissiidde deriyaa bolla woosaw kesiide laametti boos's'eeddawaappe guyye baggaan aanananne Musenna haasayeedda. Hewaa guussay hayk'k'i simmiide daro c'ora wodiyaappe guyye pas'a k'onc'c'eedda guussaa.

* 9:19 Mat. 14:1, 2; Mar. 6:14, 15; Luk'. 9:7, 8

* 9:20 Yoh. 6:68, 69

* 9:23 Mat. 10:38; Luk'. 14:27

‡ 9:23 Mask'k'aliyaa: Hawaa guussay, itti Asay bare laytsaa ubbaan S'oossaa kaalliidde shaakettennaan tookkanaw bessiyaa metuwaanne waayiyaa.

* 9:28 2 P'es'. 1:17, 18

§ 9:31 Hayk'k'anawaa: Giriike mas'aafaa k'ofaan hawaa guussay, «Yesuusi saluwaa biyaawaa»; hawe k'ay I hayk'uwaappe denddiyaawaanne yaatiide saluwaa biyaawaa ubbaa shiishshi oyk'k'eedda k'ofaa.

* 9:46 Luk'. 22:24

* 9:54 Eelaas ootsowaadan: Itti itti Geeshsha Mas'aafaa biletsaan, «Ha asaa wurssanaw» yaagee.

† 9:55 Unttuntta seereedda: Itti itti Geeshsha Mas'aafaan de'iyaa biletsay, «Neeni ayi mala ayyaanentto, neena erikkii? Asaa Na'ay asaa shemppuwaa ashshanaw yeeddappe attin, bayizzanaw yibeenna» yaagee.

* 9:61 1 Kat. 19:20

* 10:1 Laappun tammu: Itti itti Geeshsha Mas'aafaa biletsaan, «Laappun tamanne laa"a». Ayihuda wogaan biittaa bollan de'iyaa asaa zeretsay laappun tamma. Shin kase Ec'a Giriike Mas'aafaa biletsaan de'iyaawe, «Laappun tammanne laa"a». Ooni eri Yesuusi bare k'aalaa alamiyaa yuushshuwaan gatsanaw ha payduwaanna k'ara asaa suntsiide kiittennan aggena yaagiyaa k'ofay de'ee.

* 10:2 Mat. 9:37, 38

* 10:3 Mat. 10:16

† 10:4 Asaana sarotettiidde ogiyaan wodiyaa wurssoppite: He gallassaan garatetsaan ootsiyaa sarotay wodiyaa loytsi miyaa diraw, hawe haasayetteedda.

* 10:4 Mat. 10:7-14; Mar. 6:8-11; Luk'. 9:3-5

* 10:7 1 K'or. 9:14; 1 S'im. 5:18

‡ 10:9 S'oossaa Kawutetsay hinttekko mateedda: Hawaa guussay, «S'oossaa Kawutetsay hawaan woy hinttenttu giddon de'ee» guussaa.

§ 10:11 Baanaakka hinttenttoo k'ok'k'ofeetto: Hawaa guussay, is'uwaa bessiyaawaa.

* 10:11 Kit. 13:51

* 10:12 Dom. 19:24-28; Mat. 10:15; 11:24

* 10:15 Isa. 14:13-15

* 10:16 Mat. 10:40; Mar. 9:37; Luk'. 9:48; Yoh. 13:20

* 10:27 Wog. 19:18; Zar. 6:5

* 10:33 2 Od. 28:15

* 10:34 Zayitiyaanne woyniyaa eessaa: Ooratsa C'aak'uwaa wodiyaan hawanttu d'alliyaawantta geetettiide akettiino. Ubbaa hawaan s'aafetteedda zayitii, ooratsa d'aliyaa malaataa geetettee. Yak'. 5:14 s'eellite.

* 10:38 Yoh. 11:1

* 11:15 Mat. 9:34; 10:25

* 11:16 Mat. 12:38; 16:1; Mar. 8:11

* 11:23 Mar. 9:40

* 11:29 Mat. 16:4; Mar. 8:12

* 11:30 Yon. 3:4

* 11:31 1 Kat. 10:1-10; 2 Od. 9:1-12

* 11:32 Yon. 3:5

* 11:33 Mat. 5:15; Mar. 4:21; Luk'. 8:16

* 11:37 Gaytaan utteedda: K'umaa maanaw utteedda guussa.

* 11:42 Wog. 27:30

† 11:51 Ayihudatuwaa Mas'aafatuwaa garssan doometsaa mas'aafay koyro mas'aafaa. Ikka, Aabeeli asaa ubbaappe koyruwaan ishay Aa wod'eeddawaa odee. Ayihudatuwaa Geeshsha Mas'aafatuwaan wurssetsaa mas'aafay Laa'entsiyaa Oduwaa Mas'aafaa. He mas'aafaan Zakkaraasi wurssetsaan hayk'k'eeddawaa odiyaa diraassa Luuk'aasi Aabeelappe Zakkaraasa gakkanaw geeddawe.

* 12:1 Mat. 16:6; Mar. 8:15

* 12:10 Mat. 12:32; Mar. 3:29

* 12:12 Mat. 10:19-20; Mar. 13:11; Luk'. 21:14-15

* 12:27 Solomone hewaa keena bonchchetteeddawaa: Ayihuda Asay Solomone bare de'eedda laytsaa ubbaan daro duretetsaan de'eedda giide k'oppiino.

* 12:27 1 Kat. 10:4-7; 2 Od. 9:3-6

* 12:35 Mat. 25:1-13

* 12:36 Mar. 13:34-36

* 12:39 Mat. 24:43, 44

* 12:50 Mar. 10:38

* 12:53 Mik. 7:6

* 13:14 Kes. 20:9, 10; Zar. 5:13, 14

* 13:27 Maz. 6:8

* 13:28 Mat. 22:13; 25:30; 13:28, 29; Mat. 8:11, 12

* 13:30 Mat. 19:30; 20:16; Mar. 10:31

* 14:5 Mat. 12:11

* 14:8 Lem. 25:6, 7

* 14:11 Mat. 23:12; Luk'. 18:14

* 14:26 Mat. 10:37

* 14:27 Mat. 10:38; 16:24; Mar. 8:34; Luk'. 9:23

* 15:2 Luk'. 5:29-30

* 15:8 Nahaasiyaa santtimii: Giriike k'aalaa biletsaan ittinna, itti gallassaa muumiyaa ootsi peesheedda wolk'k'aa oosanchchaw c'igetiyaa miishshaa keenaa gidiyaawaa odee.

† 15:22 Migiduwaa, c'aammaa: Ha k'aalatuu na'aa aabbu, Aa polo wozanaappe akkowaa bessiyaawantta. Migiduu, he na'ay gollen de'iyaa asatuwaa ubbaappe lo"o s'eeletteeddawaa bessee. C'aammay k'ay, I bare aabboo ayile gidennaadan na'aa gidiyaawaa bessee. Ayilatuu he wode c'aammaa wotsikkino.

* 16:16 Muse higgiyaanne nabatuu mas'aafaa: Ayihudatuwaa Geeshsha Mas'aafatuwaa; hewantta guussay Ec'a C'aak'uwaa mas'aafaa.

* 16:16 Mat. 11:12, 13

* 16:17 Mat. 5:18

* 16:18 Mat. 5:32; 1 K'or. 7:10, 11

* 17:14 Wog. 14:1-32

* 17:26 Dom. 6:5-8

* 17:27 Dom. 7:6-24

* 17:28 Nohe, Loos'e: S'oossay biittaa bashshaa haatsaan bayizzeedda wode, I Nohane Aa golle asaa ashsheeda. S'oossay Sodoomaanne Gamoora katamatuwaa, izin de'iyaa iitaa asatuwaa ubbaa tamaan bayizzeedda wode, Loos'anne Aa golle asaa ashsheeda (Dom. 19:1-29 s'eellite).

* 17:29 Dom. 18:20—19:25

* 17:31 Mat. 24:17, 18; Mar. 13:15, 16

* 17:32 Dom. 19:26

* 17:33 Mat. 10:39; 16:25; Mar. 8:35; Luk'. 9:24; Yoh. 12:25

* 17:36 Mat. 24:40

* 18:10 Woossanaw geeshsha golliyaa: Ayihuda Asay ubbaa wode Geeshsha Golliyaan wontta guuraaninne gallassaa woossino.

* 19:10 Mat. 18:11

* 19:11 Mat. 25:14-30

* 19:13 Miinaa: Miinaa geetettiyaawe, Giriike k'aalaan Minase giyaawaa. Hawaa biletsay, he wode de'iyaa oosanchcha asaw imettiyaa heezzu agenaa dirgguwaa.

* 19:26 Mat. 13:12; Mar. 4:25; Luk'. 8:18

† 19:31 Godaw: Hawaan godaw geetettowe, hare maraa godaappeshshin, S'oossaa gidenna.

‡ 19:36 Mayuwaa hiis's'eeddino: Hawaa guussay, Ayihuda asaa wogaan, eretteeddanne bonchchettiyaa asaw oosettiyaa imatsaa mokaa wogaa.

* 19:38 Maz. 118:26

* 19:46 Isa. 56:7; Erm. 7:11

* 19:47 Luk'. 21:37

* 20:9 Isa. 5:1

* 20:17 Maz. 118:22

* 20:24 Diinaariyaa: He wode Roomaa biittaa Asay go"ettiyaa miishshaa.

* 20:27 Kit. 23:8

* 20:28 Zar. 25:5

* 20:37 Kes. 3:6

* 21:15 Luk'. 12:11-12

* 21:22 Hos. 9:7

* 21:25 Isa. 13:10; Hiz. 32:7; Iyu. 2:31; Sas'. 6:12, 13

* 21:26 Saluwaa wolk'k'ay ubbay k'aas's'ee: Hawaa guussay, beni wode asay, saluwaan de'iyaa s'oolinttii ubbay ayaanaa wolk'k'aanna de'ee giide k'oppee.

* 21:27 Dan. 7:13; Sas'. 1:7

* 22:1 Kes. 12:1-27

* 22:10 Haatsaa tookkeedda bitanii: He wode he gaden asaa gollen kiitettiyaa attuma k'oomay haatsaa tookkooppe, he gollii dure gidiyaawaa bessee.

* 22:20 Mat. 26:26-28; Mar. 14:22-24; 1 K'or. 11:23-25

* 22:26 Mat. 23:11; Mar. 9:35

* 22:35 Mat. 10:9, 10; Mar. 6:8, 9; Luk'. 9:3; 10:4

* 22:37 Isa. 53:12

* 23:17 Ha payduu, «P'ilaas'oosaw Paasigaa Baalaa bonchchuwaa gallassaan itti uraa k'ashuwaappe billiyaa dooyay de'ee» yaagee. Shin, Dawurootsuwaa Geeshsha Mas'aafaa Ooratsa C'aak'uwaa gidduwaan ha payduu s'aafettibeenna gaasuu, hara Geeshsha Mas'aafatuwaa biletsatuwaan ubbatuwaankka s'aafettibeenna diraassa.

* 23:30 Hos. 10:8; Sas'. 6:16

Yohaannisa Mishiraachchuwaa

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

Yohaannisi S'aafeedda

Mishiraachchuwaa K'aalaa

Geluwaa

Yohaannisi s'aafeedda mishiraachchuu, Yesuusi ashuwaa mayyiide asaa gidduwaan beetteedda De'uwaa S'oossaa K'aalaa gidiyaawaa k'onc'c'issee. Ha mas'aafay bare huup'ew k'onc'c'issiyaawaadan ha Mishiraachchuwaa K'aalay s'aafetteeddawe, Aa nabbabiyaa Asay Yesuusi asaa ashshiyaa d'aliyaa gidiide yaanawaa geetetteedda S'oossaa Na'aa gidiyaawaa ammanana malanne aan ammano gaasuwaan med'inaa de'uu unttunttoo de'anawaa unttunttu erana mala s'aafetteedda (20:31).

Mishiraachchuwaa K'aalaw koyro shaakuu Med'inaa S'oossaa k'aalaynne Yesuusinne ittuwaa gidiyaawaa odi simmiide, Yesuusi ashshiyaawaa gidiide yaana geetetteedda S'oossaa Na'aa gidiyaawaa bessiyaa dumma dumma malaatatuwaa shiishshee. Hewaappe kaalliide k'ay ha malaatatuwaappe beetteedda ayfiyaa odiyaa taarikatuu kaalliino. Ha kifilii itti itti Asay Yesuusan ammaniide, Aa kaalliyaawantta gideeddawaa odee; haratuu k'ay Aa ayaw is's'eeddenttonne aan ayaw ammanokko geeddentto odiino. (Shemppuwaa 13—17) Yesuusi oyk'etteedda omarssi aw Aa kaalliyaawanttunna ay keena mino ittipetetsay de'inttonne, k'ay I kak'ettanaw mateedda wonttetsa gallassi unttunttoo giigettana malanne minnana mala I haasayeedda k'aalaa odiino. Wurssetsaa shemppatuu Yesuusi oyk'etteeddawaanne pirddaw shiik'eeddawaa, Aa kak'uwaanne Aa dendduwaa, k'aykka dendduwaappe guyyiyaan barena kaalliyaawanttoo I k'onc'c'eedda hanotaa odiino.

Yohaannisi Godaa Yesuusi Kiristtoosa baggana beettiyaa Med'inaa De'uwaa k'onc'c'iyaan bessiyaa ha aad'd'o keekatetsay ha"ippe doommiide Yesuusi oge, tumanne de'o gidiyaawaa ammaniyaawanttussa. Yohaannisi s'aafeedda mishiraachchuwaa k'aalaa haratuwaappe dummayiyaawe, ayaanaa tumatetsatuwaa tamaarissanaw de'uwaa ubbaan Asay meezeteedda k'aalatuwaa go"ettiyaa diraassa. Hewanttukka, haatsaa, sooluwaa, poo'uwaa, hentsanchchaa, dorssaa, woyniyaa mitsaa, woyniyaa ayfiyaanne hewantta malatiyaawantta.

Woshummaadde oyk'etteedda mishiratti taarikiyaa 7:53—8:11 c'ora biletsatuunne beni mas'aafatuu barenttun gujjikkino; haratuu Yohaannisa mishiraachchuwaan 21:24 ppe guyyiyaan gelissiino; haranttu k'ay Luuk'aasa mishiraachchuwaa Luk'. 21:38 ppe guyyiyaan gelissiino; itti beni s'aafetteedda biletsay Yohaannisa mishiraachchuwaa 7:36 ppe guyyiyaan gelisseedda.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Ha Mas'aafaa s'aafeeddawaa k'ofaa 1:1-18

S'ammak'iyaa Yohaannisanne Yesuusa koyro kaalleeddawantta 1:19-51

Yesuusa oosuwaa doometsaa 2:1—12:50

Yerusaalameninne izi yuushshuwaan wurssetsaa gallassatuwaan haneedda Yesuusa oosuwaa 13:1—19:42

Godaa Yesuusa dendduwaanne k'onc'c'etsaa 20:1-31

Wurssetsaa k'utiyaa, Galiilaan zaariide barena kaalliyaawanttoo Yesuusi k'onc'c'eeddawaa 21:1-25

1

De'uwaa K'aalaa

1 K'aalay koyro de'ee; k'aalaykka S'oossaanna ittippe de'ee; k'aalaykka S'oossaa. 2 I koyroppekka S'oossaanna de'ee. 3 Ubbabay k'aalaa baggana med'etteedda. Med'etteeddabaan ubbabaan I baynnaan ittibaynne med'ettibeenna. 4 Aan de'uu de'ee; de'uu asaw poo'uwaa. 5 Poo'uu d'umaan poo'ee; d'umay poo'uwaa s'oonibeenna.

6 S'oossaappe kiitetti yeedda Aa suntsay Yohaannisa geetettiyaa itti bitanii de'ee.* 7 Asay ubbay Aa baggana ammanana mala, poo'uwaabaa markkattanaw yeedda. 8 Poo'uwaabaa markkattanaw yeeddappe attin, I bare huup'ew poo'uwaa gidenna. 9 Ikka tumu poo'uwaa gideeddawe asaw poo'issanaw ha sa'aa yiyaawaa.

10 K'aalay alamiyaan de'ee; S'oossay K'aalaan alamiyaa med'd'eedda; shin alamii Aa eribeenna. 11 I bare baggatuwaakko yeedda; shin unttunttu Aa shiishshi akkibeykkino. 12 Gidoppe attin I barena shiishshi akkeedda ubbatoo, bare suntsaan ammaneeddawanttoo, S'oossaa naanaa gidana mala, maataa immeedda. 13 Unttunttu S'oossaappe yeletteeddinoppe attin, Asay yeliyaa maaraan woy ashuwaa sheniyaan woy attuma asaa sheniyaa s'alalaan yelettibeykkino.

14 K'aalay asaa gidiide, aad'd'o keekatetsaaninne tumatetsaan kumiide nu gidduwaan de'eedda. Nuuni, I bare aabboo itti Na'aa gidiide akkeedda aw de'iyaa bare Aawuwaa bonchchuwaa be'eeddo.

15 Yohaannisi aabaa bare kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, «Taani, ‹Taappe kaala yiyaawe taappe bollaa; ayaw gooppe, ta yeletanaappe kasenna I de'iyaawaa› gaade hinttenttoo odowe hawaa» yaagi markkatteedda.

16 Nuuni ubbay Aa kumentsaa aad'd'o keekatetsaan palaheedda anjjuwaa akkeeddo. 17 S'oossay higgiyaa Muse baggana immeedda; shin aad'd'o keekatetsaynne tumatetsay Yesuusi Kiristtoosa baggana yeedda. 18 S'oossaa be'eedda Asay ooninne baawa; bare Aawuwaa matan de'iyaa bare huup'ew S'oossaa gideeddawe itti Na'aa s'alalay aabaa markkatteedda.

S'ammak'iyaa Yohaannisa Markkatetsaa

(Mat. 3:1-12; Mar. 1:1-8; Luk'. 3:1-18)

19 Yerusaalamen de'iyaa Ayihudatuwaa ayissiyaawanttu k'eesatuwaanne Leewatuwaa Yohaannisakko, «Neeni oonee?» giide Aa oochchana mala kiittina, Yohaannisi unttunttoo markkatteedda markkatetsay hawaa.

20 Yohaannisi, «Taani Kiristtoosa gidikke» yaagiide geeshshi markkatteeddawaappe attin, markkattussaa is's'ibeenna.

21 Unttunttu, «Yaatina, neeni oonee? Neeni Eelaasee?» yaagiide oochcheeddino.

Yohaannisi, «Aa gidikke» yaageedda.

K'aykka unttunttu, «Neeni nabee?» yaagiide oochcheeddino.

Yohaannisi, «Gidikke» yaagi zaareedda.*

22 Unttunttu, «Yaatina neeni oonee? Nuuni nuuna kiitteeddawanttoo odana mala, neeni neena oona gay?» yaageeddino.

23 Yohaannisi zaariide, «Nabiyaa Isiyaasi geeddawaadan, woraan bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide,

« ‹Godaa ogiyaa sitti ootsite!›

giyaa kooshshay tawaa»

yaageedda.*

24 K'ay Parisaawatuu kiitteedda asatuu 25 Yohaannisa, «Neeni Kiristtoosa woy, Eelaasa woy nabiyaa gidana d'ayooppe, yaatina ayaw s'ammak'ay?» yaagiide oochcheeddino.

26 Yohaannisi, «Taani haatsaan s'ammak'ay; shin hinttenttu erennawe ittuu hawaan hinttenttu gidduwaan de'ee. 27 I taappe kaala yee. Taani Aa c'aammaa k'ashuwaa billanawukka bessikke» yaagi zaareedda.

28 Hawe ubbay Yorddaanoosa Shaafaappe hefintsa bagga Yohaannisi s'ammak'iyaasaa Biitaaniyaan haneedda.

S'oossaa Orgge Dorssaa

29 Yohaannisi wonttetsa gallassi Yesuusi barekko yiyaawaa be'iide, «S'oossaa orgge dorssaa,* Alamiyaa asaa nagaraa d'ayissiyaawe, hawesh! 30 Taani, ‹Taappe kaala ittuu yaanawaa; I taappe bollaa; ayaw gooppe, ta yelettanaappe kasenna I de'iyaawaa› gaade odeeddawe hawaa. 31 I oonentto taani erikke; shin Israa'eeliyaa asaw Aa k'onc'c'issanaw haatsaan s'ammak'aadde yaad» yaageedda.

32 Yohaannisi markkattiidde, «Geeshsha Ayyaanay saluwaappe harap'p'iyaadan wod'd'ishiinanne Aa bollan uttishshin, taani be'aaddi. 33 Taani Aa erikke; shin haatsaani s'ammak'ana mala taana kiitteedda S'oossay, ‹Geeshsha Ayyaanay wod'iide, itti asaa bolla shemppishshin, neeni be'ana; ikka Geeshsha Ayyaanaan s'ammak'ee› yaagiide taw odeedda. 34 Taani hewaa be'aaddi; I S'oossaa Na'aa gidiyaawaakka markkattay» yaageedda.

Yesuusi Koyro Barena Kaalliyaawantta Dooreedda

35 Wonttetsa gallassi Yohaannisi shirettiidekka barena kaalliyaawanttuppe laa"atuwaanna ittippe ek'k'eedda; 36 I Yesuusi aad'd'ishshin be'iide, «S'oossaa dorssay hawesh!» yaageedda.

37 Yohaannisa kaalliyaa laa"atuu Yohaannisi giyaawaa sisiide, Yesuusa kaalleeddino. 38 Yesuusi barena kaalliyaawantta guyye simmi be'iide, «Ayaa koyyiitee?» yaagi oochcheedda.

Unttunttu zaariide, «Rebii, neeni hak'an de'ay?» yaageeddino. «Rebii» guussay «Tamaarissiyaawoo» giyaawaa.

39 Yesuusi unttuntta, «Haa yiide be'ite» yaageedda. Unttunttu biide, I de'iyaasaa be'eeddino; he gallassi sa'ay tammu saate heera gidiyaa diraw, unttunttu aanana peesheeddino.

40 Yohaannisi geeddawaa sisiide, Yesuusa kaalleedda laa"u asatuwaappe ittuu, Simoona P'es'iroosa ishaa Inddiraasa. 41 Inddiraase koyro bare ishaa Simoona demmiide, «Nuuni S'oossay kiitteeddawaanna gaketteeddo» yaageedda. Hewaa guussay «Kiristtoosa» giyaawaa. 42 Inddiraase Simoona Yesuusakko aheedda.

Yesuusi Simoona be'iide, «Neeni Yohaannisa na'aa Simoona; ne suntsay Keefaa geetettanawaa» yaageedda. «Keefaa» giyaawaa biletsay «P'es'iroosa» woy «Zaallaa» giyaawaa.

Yesuusi Pilip'oosanne Naatinaa'eela S'eegeedda

43 Wonttetsa gallassi Yesuusi Galiilaa baanaw k'ofaa k'achcheedda; I Pilip'p'oosanna gakettiide, «Taana kaala!» yaageedda. 44 Pilip'oosi, Inddiraasinne P'es'iroose de'eedda Beetesayda geetettiyaa katamaappe yeedda asaa.

45 Pilip'oosi Naatinaa'eelanna gakettiide, «Muse mas'aafatuwaaninne Nabatuwaa mas'aafatuwaan† aabay s'afetteeddawaadan, Yooseefo na'aa Yesuusi Naazireete katamaan de'iyaawaanna nuuni gaketteeddo» yaagi odeedda.

46 Naatinaa'eeli zaariide, «Naazireete katamaappe lo"obay kesanaw danddayii?» yaageedda.

Pilip'oosi, «Yaade be'a» yaageedda.

47 Naatinaa'eeli barekko yiyaawaa Yesuusi be'iide, «Makkalay baynna tumu Israa'eeliyaa Asay hawaa!» yaageedda.

48 Naatinaa'eeli Yesuusa, «Neeni taana hak'an eray?» yaagi oochcheedda.

Yesuusi zaariide, «Pilip'oosi neena s'eesanaappe kase, neeni balasiyaa geetettiyaa mitsaappe hirkkinna de'ishshin, taani neena be'aaddi» yaageedda.

49 Naatinaa'eeli zaariide, «Tamaarissiyaawoo, neeni S'oossaa Na'aa! Neeni Israa'eeliyaa kaatiyaa!» yaageedda.

50 Yesuusi, «Taani neena balasiyaa geetettiyaa mitsaappe hirkkinna be'aaddi geedda diraw ammanay? Neeni hawaappe aad'd'iyaawaa be'ana!» yaageedda. 51 K'aykka Yesuusi, «Taani hinttenttoo tumuwaa oday; saluu dooyettina, S'oossaa kiitanchchatuu ta bolla, Asaa Na'aa bolla, pude kesishshiinanne duge wod'd'ishiin, hinttenttu be'ana» yaageedda.*

2

Yesuusi K'aanaa Katamaa Bullachchaasaa Beedda

1 Heezzentso gallassi Galiilaa gadiyaan K'aanaa geetettiyaa katamaan bullachchay bullachchetteedda; Yesuusa daaya he bullachchaan de'aw. 2 Yesuusikka barena kaalliyaawanttunna ittippe he bullachchaa s'eesetteedda. 3 Woynniyaa ushshay wuri diggina, Yesuusa daaya Aa, «Unttunttoo woyniyaa ushshay wuri diggeedda» yaaga oochchaaddu.

4 Yesuusi zaariide, «Ta daayee, hawe ta oosuwaa gidiyaa diraw, ne yayana koshshenna. Ta wodii* biro gakkibeenna» yaageedda.

5 Yesuusa daaya kiitettiyaawanttoo, «I hinttenttoo odiyaawaa ayaa gidooppenne ootsite» yaaga odaaddu.

6 Ayihudatuu kase ootsiyaa dooyaadan, meechchaa wogaw ittuu ittuu s'eetu s'aaramusiyaa oyk'k'iyaa usuppun shuchchaa baatsatuu hewan de'iino. 7 Yesuusi kiitettiyaawantta, «Baatsatuwaan haatsaa kuntsite» yaageedda; geetettowaadankka unttunttu baatsatuwaan doonaa gakkanaw haatsaa kuntseeddino. 8 Yesuusi unttuntta, «Ha"i duuk'k'iide, bullachchaa kaappoo immite» yaageedda; unttunttu aw afiide immeeddino.

9 Bullachchaa kaappuu woyniyaa ushshaa gideedda haatsaa gans's'i s'eelliide, hak'appe yeeddentto eribeenna; shin haatsaa kuntseedda oosanchchatuu eriino. Bullachchaa kaappuu machchatto akkiyaawaa s'eesiide, 10 «Ooninne ayife gideedda woyniyaa ushshaa imatsaa asaa kasetiide ushshee; yaatiide Asay darssi usheeddawaappe guyyiyaan, k'iraariyaa ushshee. Shin neeni ayife gideedda woyniyaa ushshaa hanno gakkanaw naagaadda!» yaageedda.

11 Yesuusi bare ootseedda wolk'k'aama malaatatuwaappe hawaa koyruwaa Galiilaa gadiyaan K'aanaa geetettiyaa heeraan ootseedda; hewan bare bonchchuwaa I k'onc'c'issina, Aa kaalliyaawanttu aan ammaneeddino.

12 Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi bare daayinna, bare ishatuwaannanne barena kaalliyaawanttunna ittippe K'ifirinaahooma geetettiyaa katamaa biide amareeda gallassaa takkeeddino.

Yesuusi Geeshsha Golliyaa Gibbiyaappe Zal"iyaawantta Kesseedda

(Mat. 21:12-13; Mar. 11:15-17; Luk'. 19:45-46)

13 Ayihudatuu bonchchiyaa Paasigaa Baalaa gallassay matattina, Yesuusi Yerusaalame beedda. 14 Geeshsha Golliyaa gibbiyaan miizzaa, dorssaanne dogommatuwaa zal"iyaa asaa demmeedda; k'ay haratuu barenttu oydiyaan uttiide, miishshaa laammiyaawantta demmeedda. 15 I golaa jiraafiyaa dook'k'iide, asaa ubbaa dorssaannanne miyaanna Geeshsha Golliyaa gibbiyaappe karew kessiide yederisseedda. Miishshaa laammiyaawanttu oydiyaakka aatsi yeggiide, unttunttu miishshaa laaleedda. 16 Dogommuwaa zal"iyaawantta I, «Ha dogommatuwaa hawaappe kessite; Ta Aabbu golliyaa geyaa ootsoppite!» yaageedda.

17 Yesuusa kaalliyaawanttu S'oossaa mas'aafan, «Taani ne gollew seelettiyaa seelay taana tamaadan guuddee» geetettiide s'aafetteeddawaa hassayeeddino.*

18 Hewaappe guyye, Ayihude asaa ayissiyaawanttu zaariide, «New hawaa ootsanaw danddayiyaa maatay de'iyaawaa nuuna ayaa malaataa bessanii?» yaageeddino.

19 Yesuusi, «Ha Geeshsha Golliyaa kolite; taani heezzu gallassaan zaaraade kees's'ana» yaageedda.

20 K'aykka Ayihude asaa ayissiyaawanttu, «Ha Geeshsha Golliyaa kees's'anaw oytamanne usuppun laytsaa akkeedda; shin neeni heezzu gallassaan kees's'anii?» yaageeddino.

21 Shin I haasayeedda Geeshsha Gollii bare asatetsaabaa. 22 Hewaa diraw, Yesuusi hayk'uwaappe denddeeddawaappe guyyiyaan, Yesuusa kaalliyaawanttu I hewaa geeddawaa hassayeeddino. K'ay unttunttu S'oossaa Mas'aafay geeddawaanne Yesuusi haasayeeddawaa ammaneeddino.

23 Paasigaa baalaa bonchchiyaa wode, Yesuusi Yerusaalamen de'ishshin, I ootseedda malaataa be'iide, c'ora Asay Aa ammaneeddino. 24 Shin Yesuusi asaa ubbaa eriyaa diraw, hewantta ammanibeenna. 25 Asaabaa ooninne aw markkattana mala koyyibeenna; ayaw gooppe, asaa wozanaan ayee de'intto, I bare huup'ew eriyaa diraassa.

3

Yesuusanne Nik'oodimoosa

1 Parisaawatuwaappe gideedda kaappuwaa Nik'oodimoosa geetettiyaa itti bitanii de'ee. 2 Nik'oodimoosi k'amma Yesuusakko yiide, «Tamaarissiyaawoo, neeni nuuna tamaarissana mala S'oossay kiitteedda gidiyaawaa nuuni ereetto; ayaw gooppe, S'oossay aanana de'iyaa asaappe attin, ha neeni ootsiyaa wolk'k'aama malaatatuwaa ootsanaw danddayiyaa Asay baawa» yaageedda.

3 Yesuusi zaariide, «Taani new tumuwaa oday; Asay laa'entsuwaa yelettana d'ayooppe, S'oossaa kawutetsaa be'anaw danddayenna» yaageedda.

4 Nik'oodimoosi, «C'ima Asay waaniide laa'entsuwaa yelettanaw danddayii? Bare daay uluwaa simmi geliide, laa'entsuwaa yelettanaw Asay danddayii?» yaageedda.

5 Yesuusi zaariide, «Taani new tumuwaa oday; Asay haatsaappenne Geeshsha Ayyaanaappe yelettana d'ayooppe, S'oossaa kawutetsaa gelanaw danddayenna. 6 Asay ashuwaan asaappe yelettee; shin Asay ayyaanaan Geeshsha Ayyaanaappe yelettee; 7 ‹Hinttenttu laa'entsuwaa yelettanaw bessee› gaade taani odeedda diraw, maalalettoppa. 8 C'arkkuu bare koyyeeddasaa c'arkkee. Neeni Aa kooshunchchaa sisaasa; shin I hak'appe yintto woy hak'a bintto erakka. Geeshsha Ayyaanaappe yeletteedda ubbay hewaa mala» yaageedda.

9 Nik'oodimoosi, «Hawe waaniide hananaw danddayii?» yaagiide oochcheedda.

10 Yesuusi zaariide, «Neeni Israa'eelatuwaa tamaarissiyaawaa gidaadde hawaa erikkii? 11 Taani new tumuwaa oday; nuuni eriyaawaa haasayeettonne be'eeddawaa markkatteetto; shin nuuni markkattiyaawaa hinttenttu akkikkita. 12 Taani hinttenttoo sa'aabaa odina, ammanennawantta gidooppe, saluwaabaa odina waan ammananitee? 13 Saluwaappe wod'd'eedda taappe attin, saluwaa keseeddawe ooninne baawa; saluwaan de'iyaa Asaa Na'ay taana.

14-15 «Muse woraan s'ank'k'imaaluwaa shooshshaa sulleeddawaadan, taana ammaneedda ubbay med'inaa de'uwaa akkana mala, taani Asaa Na'ay mask'k'aliyaa bolla pude denddana bessee.*

16 «S'oossaa Na'aa ammaniyaa ubbay med'inaa de'uwaa akkanaappe attin, d'ayenna mala, S'oossay ha alamiyaa asaa loytsi siik'eedda diraw, bare mes's'i itti Na'aa immeedda. 17 Ayaw gooppe, S'oossay bare Na'aa ha alamiyaa asaa pirddanaw kiittibeenna; shin unttuntta Aa baggana ashshanaw kiitteedda.

18 «Aa Na'aa ammaniyaa ooninne pirddettenna; shin Na'aan ammanenna ooninne, S'oossaa Na'aa ittuwaa ammanibeenna diraw, ha"ikka pirddetti utteedda. 19 Asaa bolla yiyaa pirdday hawaa: Poo'uu ha alamiyaa yeedda; shin asaa kiitay iita gidiyaa diraw, poo'uwaappe aatsiide, d'umaa siik'eedda. 20 Iitabaa ootsiyaa ooninne poo'uwaa is's'ee; ayaw gooppe, bare kiitay k'onc'c'enna mala, poo'uwaakko shiik'enna. 21 Shin tumuwaa ootsiyaa ooninne S'oossay azazeeddawaadan, I ootseeddawaa poo'uu k'onc'c'issana mala, poo'uwaakko shiik'ee» yaageedda.

Yesuusanne S'ammak'iyaa Yohaannisa

22 Hewaappe guyyiyaan, Yesuusinne Aa kaalliyaawanttu Yihudaa gadiyaa beeddino; Yesuusi he gadiyaan unttunttunna amareeda wodiyaa uttiide, asaa s'ammak'iidde de'ee.

23 K'ay Yohaannisi Saaleeme mataan de'iyaa Henoona giyaa saan wogga haatsay de'iyaa diraw, Asay aakko yiina s'ammak'ee. 24 Hewe haneeddawe Yohaannisi k'ashettanaappe kasenna.

25 Hewaappe guyyiyaan, Yohaannisa kaalliyaawanttunna amareeda Ayihudatuwaa meechchaa wogaabaa* palumetteeddino. 26 Unttunttu Yohaannisakko biide, «Tamaarissiyaawoo, Yorddaanoosa Shaafaappe hefintsan neenanna de'iyaawe, neeni aabaa markkattowe, be'a ha"i s'ammak'ee; Asay ubbaykka aakko bee» yaageeddino.

27 Yohaannisi zaariide, «S'oossay immana d'ayooppe, Asay ayinne akkanaw danddayenna. 28 ‹Taani Kiristtoosa gidikke; shin taani aappe sintsaw kiitettaad› geeddawoo hintte hinttenttu huup'ew markka. 29 Mishira mac'c'awunna de'iyaa uray ikka mishiraa; he mishiraa miyaatay ek'k'iide, I giyaawaa sisiyaawe Aa haasayaan daro nashettee. Hewaa diraw, hawe ta nashechchay poletteedda. 30 I darina ta guus's'ana bessee» yaageedda.

31 Bollappe yiyaawe ubbaappe bollaa. Sa'aappe beetteeddawe sa'aassa. Ikka sa'aabaa haasayee. Saluwaappe yiyaawe ubbaappe bollaa. 32 I bare be'eeddabaanne siseeddabaa markkattee; shin Aa markkatetsaa akkiyaawe baawa. 33 Aa markkatetsaa akkiyaa ooninne S'oossay tumanchcha gidiyaawaa hewan markkattee. 34 S'oossay kiitteeddawe S'oossaa k'aalaa odee; ayaw gooppe, S'oossay bare Geeshsha Ayaanaa palahissiide immee. 35 S'oossay bare Na'aa siik'iide ubbabaa Aa kushiyan wotseedda. 36 Na'aa ammaniyaa uraw med'inaa de'uu de'ee; shin Na'aa ammanennaawaa bolla S'oossaa hank'k'uu de'anawaappe attin, I de'uwaa be'enna.

4

Yesuusanne Sammaariyaa Mishiratto

1-3 Yesuusi Yohaannisawaappe dariyaa barena kaalliyaawantta barekko shiishsheenne s'ammak'ee giyaawaa Parisaawatuu siseeddawaa Yesuusi ereedda wode, Yihudaa aggiide, Galiilaa beedda; gidooppenne, Yesuusa kaalliyaawanttu s'ammak'eeddawaappe attin, Yesuusi bare huup'ew oonanne s'ammak'ibeenna. 4 Galiilaa biidde, Sammaariyaanna aad'd'anawe Aa ashshenabaa gideedda.

5 Hewaa diraw, Yaak'oobi bare na'aa Yooseefoo immeedda gadiyaa matan de'iyaa Sikaaro geetettiyaa Sammaariyaa katamaa beedda.* 6 He sa'aan Yaak'ooba haatsaa ollay de'ee; Yesuusi hametan daaburiide, he haatsaa ollaa matan utteedda. He wode sa'ay usuppun saatiyaa heera.

7 Sammaariyaa mishiratta haatsaa duuk'k'anaw yeeddawunno Yesuusi, «Taana haatsaa ushshaarikkii!» yaageedda. 8 Yesuusa kaalliyaawanttu k'umaa shammanaw katamaa beeddino.

9 He Mishiratta zaaraade Aa, «Neeni Ayihuda asaa gidaadde, Sammaariyaa mac'c'a asaa gideedda taana, woota de'uwaa immiyaa haatsaa ushsha gay?» yaagaaddu; ayaw gooppe, Ayihudatoonne Sammaariyaa asaw ittipetetsay baynna diraassa.*

10 Yesuusi zaariide izo, «Neeni S'oossaa imotaanne k'ay neena ‹Taana haatsaa ushsha› giyaawe oonentto eriyaawaa gidintto, Aa woossanaassa; ikka new de'uwaa immiyaa haatsaa immana» yaageedda.

11 Mishiratta zaaraade, «Godaw, new duuk'k'iyaabay baawa; ollaykka c'iimmuwaa. Yaatina, de'uwaa immiyaa haatsaa hak'appe akkanii? 12 Nuw ha haatsaa ollaa immeedda nu aawuwaa Yaak'oobappe neeni daray? I, Aa naanaynne Aa mehii hawaappe usheeddino» yaagaaddu.

13 Yesuusi zaariide, «Ha haatsaappe ushiyaa ooninne laa'entsuwaa saamettanawaa. 14 Shin taani immiyaa haatsaa ushiyaa ooninne laa'entsuwaa saamettenna. Taani immiyaa haatsay he Aa giddon med'inaa de'uwaassi pulttiyaa pulttuwaa gidanawaa» yaageedda.

15 Mishiratta, «Godaw, taani saamettenna malanne haatsaa tikkanawukka haa yeenna mala, taw he haatsaa imma!» yaagaaddu.

16 Yesuusi izo, «Baade ne asinaa s'eesaade haa simma» yaageedda.

17 Mishiratta zaaraade, «Taw asinay baawa» yaagaaddu.

Yesuusi, «Taw asinay baawa giyaawaan tumuwaa gaadda. 18 Neeni ichcheshu asinaa gelaadda; ha"i neenanna de'iyaa bitanii ne asinaa gidenna. Neeni ha"i taw odeeddawe tuma» yaageedda.

19 Mishiratta k'ay, «Godaw, neeni nabiyaa gidiyaawaa ta ha"i eraad; 20 nu Sammaariyaa asaa aawotuu ha deriyaan* goyinneeddino; shin Ayihudatuu hinttenttu Asay S'oossaw goyinnanaw bessiyaa sa'ay Yerusaalamenna yaagiita» yaagaaddu.

21 Yesuusi, «Ha mishirattee, taana ammana; ha deriyaan woy Yerusaalamen Aawuwaa S'oossaw hinttenttu goyinnenna wodii yaanawaa. 22 Hinttenttu Sammaariyaa Asay hintte erennabaw goyinniita; S'oossay nuuna Ayihudatuwaa go"ettiide atotetsaa ahiyaa diraw, nuuni nu eriyaawoo goyinneetto. 23 Shin Aawuwaa S'oossaw tumuwaappe goyinniyaawanttu Aa, Geeshsha Ayaanaa wolk'k'aaninne S'oossaa S'oossatetsaadan goyinniyaa wodii matatteedda; ubbaa ha"ikka gakkeedda. Ayaw gooppe, asaa barew goyinnana mala, Aawuu S'oossaykka ha ogiyaan goyinniyaawantta koyyee. 24 S'oossay Ayaanaa; aw goyinniyaawanttukka Geeshsha Ayaanaa wolk'k'aan S'oossaa S'oossatetsaadan goyinnanaw bessee» yaageedda.

25 Mishiratta, «Masihiyaa geetettiyaa Kiristtoosi yaanawaa taani eray. I yiyaa wode nuw ubbabaa odanawaa» yaagaaddu.

26 Yesuusi, «Ha neenanna haasayiyaawe taani Aa» yaageedda.

27 Hawaa unttunttu haasayishshin, Yesuusa kaalliyaawanttu beeddasaappe simmeeddino. Yesuusi mishirattinna haasayishshin unttunttu be'iide darssi maalaletteeddino; shin mishiratto, «Ayaa koyyay?» woy Yesuusa, «Iinanna ayaw haasayay?» giide oochchowe ooninne baawa.

28 Hewaappe guyyiyaan, Mishiratta bare haatsaa otuwaa agga basha guyye katamaa baade asaw, 29 «Taani ootseeddawaa ubbaa taw odeedda bitaniyaa be'anaw denddite; hewe Kiristtoosa gidaanddeeshsha?» yaagaaddu. 30 Asay katamaappe kesiide, Yesuusakko beedda.

31 Hewe hanishin, Aa kaalliyaawanttu Yesuusa, «Guutsabaa maarikkii!» yaagiide woosseeddino.

32 Shin I, «Taw hinttenttu erenna k'umay taani miyaawe de'ee» yaageedda.

33 Hewaa diraw, Aa kaalliyaawanttu barenttu giddon, «Aw miyaabaa aheedda Asay de'anddeeshsha?» yaageeddino.

34 Yesuusi unttunttoo, «Ta k'umay taana kiitteeddawaa sheniyaa oosussaanne Aa oosuwaa polussaa. 35 Hinttenttu, ‹Oyddu agenaappe guyyiyaan, katsay c'akettanawaa› giikkiteeyee? Taani hinttenttoo oday; goshshaa loytsi s'eellite; katsay c'aka besseedda. 36 Zeriyaawenne c'akkiyaawe ittippe nashettana mala, c'akkiyaawe dirgguwaa akkeenne katsaa med'inaa de'oo shiishshee. 37 Ha gaasuwaan, ‹Ittuu zeree; k'ay ittuu c'akkee› giyaa haasayay tuma. 38 Hinttenttu daaburibeennawaa c'akkana mala, taani hinttentta kiittaad; haratuu ootsi daabureeddino; hinttenttu haratuwaa daaburan geleeddita» yaageedda.

39 Mishiratta, «I taani ootseedda ubbabaa odeedda» gaade markkatteedda diraw, he katamaan de'iyaa Sammaariyaa asaappe c'oray Yesuusa ammaneedda. 40 Sammaariyaa Asay Yesuusakko yeedda wode, barenttu mataan gam"ana mala, Yesuusa woossina I yaan laa"u gallassaa utteedda.

41 I odiyaa k'aalaa diraw, kasewaappe c'ora Asay ammaneedda; 42 k'ay unttunttu mishiratto, «Nuuni nu huup'ew I giyaawaa sisiide ammaneeddawaappe attin, neeni markkatteedda diraassa gidenna; I tumu alamiyaa asaa ashshiyaawaa gidiyaawaakka nuuni ereeddo» yaageeddino.

Yesuusi Itti Kaappuwaa Na'aa Patseedda

43 Laa"u gallassaappe guyyiyaan, Yesuusi Sammaariyaappe kesiide, Galiilaa gadiyaa beedda. 44 Ayaw gooppe, I bare huup'ew, «Nabii bare gadiyaan bonchchettenna» yaagi odeedda. 45 Yesuusi Galiilaa gakkeedda wode, Galiilaa Asay Aa mokkeedda; Paasigaa bonchchiyaa gallassi unttunttu Yerusaalamen de'iyaa diraw, I ootseedda ubbabaa be'eeddino.

46 Yesuusi haatsaa woyniyaa ushshaa kesseedda, Galiilaan de'iyaa K'aanaa katamaa beedda. K'ifirinaahooman Aa na'ay sakettiyaa, kaatiyaa gollen ootsiyaa itti kaappuu de'ee. 47 Yesuusi Yihudaappe Galiilaa yeeddawaa he kaappuu sisiide, aakko yiide hayk'k'anaw mateedda bare na'aa biide patsana mala, Yesuusa woosseedda.

48 Yesuusi he kaappuwaa, «S'oossay ootsiyaa malaataanne hechcho giissiyaabaa be'ennaan de'iidde, hinttenttu ayinne ammanikkita» yaageedda.

49 He kaappuu zaariide, «Godaw, ta na'ay hayk'k'ennan de'ishshin, taananna baarikkii» yaageedda.

50 Yesuusi, «Ba; ne na'ay pas'a de'anawaa!» yaageedda.

He kaappuu Yesuusi geeddawaa ammaniide beedda. 51 I bare golle biishshin, Aa k'oomatuu aanana ogiyaan gakettiide Aa, «Ne na'ay pas'a de'ee» geeddino.

52 I bare k'oomatuwaa bare na'aw ay saatiyaan keekeeddentto oochchina unttunttu, «Zino laappu saatiyaan k'oos'uu Aa aggeedda» yaageeddino. 53 Na'aa aawuu Yesuusi barew, «Ne na'ay pas'a de'anawaa» geeddawe he saatiyaanna gideeddawaa hassayeedda. Hewaa diraw, inne Aa soy Asay ubbay ammaneeddino.

54 Hawe Yesuusi Yihudaappe Galiilaa yiide ootseedda laa'entso malaataa.

5

Yesuusi Gundda Bitaniyaa Dagatti
Utteedda Haatsaa Mataan Patseedda

1 Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi Ayihudatuu bonchchiyaa baalaw Yerusaalame beedda. 2 Yerusaalamen dorssaa penggiyaa matan Ibraayiss's'e k'aalaan Beetesayda geetettiyaa dagatti utteedda haatsay de'ee; he dagatti utteedda haatsaa yuuyyi aad'd'eedda ichcheshu kashay de'ee. 3 Hewaan c'ora hargganchchatuu, k'ook'atuu, wobbatuunne sileeddawanttu giseeddino. [Haatsay k'aas's'iyaawaa naagiino. 4 Ayaw gooppe, itti itti gede Godaa kiitanchchay he dagatteedda haatsaakko geliide, haatsaa k'aatsee; haatsay k'aas's'eeddawaappe guyyiyaan, koyro geleedda uray barena oyk'k'eedda ay harggiyaappekka pas'ee.]* 5 Hewaan hattamanne hosppun laytsaa saketteedda itti bitanii de'ee. 6 He bitanii hewan giseeddawaa Yesuusi be'iide, daro wodiyaa saketteeddawaakka eriide bitaniyaa, «Pas'anaw koyyay?» yaageedda.

7 Sakettiyaa bitanii zaariide, «Godaw, haatsay k'aas's'iyaa wode, taana haatsaan yeggiyaa Asay d'ayeedda; taani gelana haniyaa wode, hara uray taappe kasetiide geli aggee» yaageedda.

8 Yesuusi Aa, «Dendda ek'k'a; neeni gisowaa tookkaade ba» yaageedda. 9 Bitanii ellekka pas'i aggeedda; bare gisuwaa tookkiide beedda.

Hewe haneeddawe Sambbata gallassaana. 10 Hewaa diraw, Ayihudatuu pas'eedda bitaniyaa, «Hachche sa'ay Sambbataa; neeni ne gisuwaa tookka biyaawe woga gidenna» yaageeddino.*

11 Shin bitanii, «Taana patseeddawe, ‹Ne gisuwaa tookkaade ba› yaageedda» giide unttunttoo zaareedda.

12 Unttunttu Aa, «Neena, ‹Ne gisuwaa tookkaade ba› geeddawe I oonee?» giide oochcheeddino.

13 Shin hewaan c'ora Asay de'iyaa dirawunne, Yesuusikka geemetteedda diraw, bitanii barena patseeddawe oonentto erenna. 14 Yesuusi guyyeppe he bitaniyaa Geeshsha Golliyaan demmiide, «Be'a, neeni ha"i pas'aadda; hawaappekka iitabay neena gakkenna mala, laa'entso nagaraa ootsoppa» yaageedda. 15 Hewaappe guyyiyaan, bitanii biide, barena patseeddawe Yesuusa gidiyaawaa Ayihuda asaa kaappatoo odeedda.

16 Yesuusi hawaa Sambbataan ootseedda diraw, unttunttu Yesuusa yedesaan waayissuwaa doommeeddino. 17 Yesuusi zaariide unttunttoo, «Ta Aabbu ubbaa wode ootsee; taanikka ootsanaw bessee» yaageedda.

18 Hewaa diraw, Yesuusi Sambbata gallassaa bonchchenna diraa s'alalaassa gidennaan, barena S'oossaanna k'arayiide, «S'oossay ta Aabba» geedda diraw, Ayihuda asaa kaappatuu Aa wod'anaw kasewaappe minisiide koyyiino.

S'oossaa Na'aa Maataa

19 Yesuusi zaariide unttunttoo, «Taani hinttenttoo tumuwaa oday; Na'ay barekka ayinne ootsenna. I bare Aabbu ootsishshin be'iyaawaa s'alalaa ootsee; Aawuu ootsiyaawaa Na'aykka ootsee. 20 Ayaw gooppe, Aawuu bare Na'aa siik'ee; k'ay I ootsiyaa oosuwaa ubbabaa bare Na'aa bessee. Ubbaa hinttenttu maalalettana gakkanaw, I hawaappe aad'd'iyaa oosuwaakka bare Na'aa bessanawaa. 21 Gaasuunnee, Aawuu hayk'k'eeddawantta hayk'uwaappe dentsiide shemppuwaanna wotsiyaawaadan, Na'aykka k'ay bare koyyowantta shemppuwaanna wotsee. 22-23 Asay ubbay Aawuwaa bonchchiyaawaadan, Na'aakka bonchchana mala, Aawuu pirddaa ubbaa Na'aw immeeddawaappe attin, I oonanne pirddenna; Na'aa bonchchenna uray, Aa kiitteedda Aawuwaakka bonchchenna.

24 «Taani hinttenttoo tumuwaa oday; ta k'aalaa sisiyaawoonne taana kiitteeddawaan ammaniyaawoo med'inaa de'uu de'ee. Hayk'uwaappe de'oo I pinneeddawaappe attin, pirddettenna. 25 Taani hinttenttoo tumuwaa oday; hayk'k'eedda Asay S'oossaa Na'aa kooshshaa sisiyaa wodii yaanawaa; hewenneekka ha"a. He kooshshaa sisiyaawanttu shemppuwaanna de'ana. 26 Ayaw gooppe, Aawoo de'uwaa immiyaa wolk'k'ay de'iyaawaadan, de'uwaa immiyaa he wolk'k'aa bare Na'awukka immeedda. 27 S'oossaa Aawuu bare Na'aw pirddiyaa maataa immeedda; ayaw gooppe, Na'ay Asaa Na'aa.

28 «Hawaan malalettoppite; ayaw gooppe, duufuwaan de'iyaawanttu Aa kooshshaa sisiyaa wodii yee. 29 Sisiide unttunttu duufuwaappe gas'aa kesana; lo"obaa ootseeddawanttu de'uwaan de'anaw denddana; k'ay iitabaa ootseeddaawanttu pirddettanaw denddanawantta.*

Yesuusaw Markkatteedda Asatuwaa

30 «Taani taappe ayinne ootsanaw danddaykke; S'oossay taw odeeddawaadan pirdday. Ta pirdday tuma; ayaw gooppe, taani taana kiitteeddawaa sheniyaa poliyaawaappe attin, taani dosiyaawaa ootsikke.

31 «Taani ta huup'ew tabaa markkattooppe, ta markkatetsay tuma gidenna. 32 Tabaa markkattiyaawe haray de'ee; I tabaa markkattiyaawe tuma gidiyaawaa taani eray.

33 «Hinttenttu Yohaannisakko asaa kiittina, I unttunttoo tumuwaa markkatteedda. 34 Taani hewaa hinttentta attino gaade giyaawaappe attin, asaa markkatetsay taw koshshina gidenna. 35 Yohaannisi muk'aaddaadan, ees's'eeddanne poo'isseedda; hinttenttukka amareeda wodiyaa Aa poo'uwaan nashettanaw koyyeeddita.

36 «Shin taw Yohaannisawaappe aad'd'iyaa markkatetsay de'ee; ayaw gooppe, taani wurssanaw Ta Aabbu taw immeedda kiitay, ha taani ootsiyaawe, I taana kiitteeddawaa gidiyaawaa markkattee.

37 «K'ay taana kiitteedda Ta Aabbu bare huup'ew tabaa markkattee. Hinttenttu Aa kooshshaa ayinne sisibeykkita; Aa malaakka be'ibeykkita. 38 I kiitteeddawaa ammanenna diraw, Aa k'aalay hinttenttu wozanaan baawa.

39 «S'oossaa Mas'aafatuwaappe med'inaa de'uwaa demmiyaawaa hinttew malatina, unttuntta biddiita; unttunttukka tabaa markkattiyaawantta. 40 Shin de'uwaa demmanaw taakko yiyaawaa hinttenttu koyyikkita.

41 «Taani asaappe bonchchuwaa koyyikke. 42 Shin taani hinttenttu wozanaan S'oossaa siik'uu baynnawaa eray. 43 Taani ta Aabbu suntsan yaad; shin taana akkibeykkita. Shin hara Asay bare suntsan yiyaa wode, Aa akkiita. 44 Hinttenttu ittuu ittuwaa bonchchiita; shin itti S'oossaappe yiyaa bonchchuwaa koyyikkita. Yaatina, waaniide ammananaw danddayiite?

45 «Taani Ta Aabbu sintsan hinttentta mootiyaawaa hinttew malatoppo; hinttentta mootiyaawe, hintte hidootaa wotsiyaa Musa. 46 Hinttenttu Musa ammaneeddabaa gidintto, taanakka ammananita; ayaw gooppe, tabaa s'aafeeddawe Aa. 47 Shin hinttenttu I s'aafeeddawaa ammanennaan is's'ooppe, taani giyaawaa wooti ammananitee?» yaageedda.

6

Yesuusi 5,000 Asaa Mizeedda

(Mat. 14:13-21; Mar. 6:30-44; Luk'. 9:10-17)

1 Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi Galiilaa Abbaappe woy S'ibiriyaadoosa Abbaappe hefintsa pinneedda. 2 I hargganchchatuwaa bolla ootseedda wolk'k'aama malaataa be'eedda diraw, c'ora Asay Aa kaalleedda. 3 Yesuusi deriyaa kesiide, yaan barena kaalliyaawanttunna ittippe utteedda. 4 Ayihudatuu bonchchiyaa Paasigaa gallassay gakkeedda. 5 Yesuusi sintsakko s'eelliide, c'ora Asay barekko yiyaawaa be'iide Pilip'p'oosa, «Ha asaa ubbaa mizanaw gidiyaa k'umaa hak'appe shammanee?» yaageedda. 6 I hewaa Pilip'p'oosa paac'c'anaw geedda; ayaw gooppe, I bare huup'ew ayaa ootsana bessintto ootsanabaa eree.

7 Pilip'p'oosi zaariide Yesuusa, «Huup'iyaan huup'iyaan, haray atto itti itti barssuwaa gatsanaw, laa"u s'eetu dinaariyaan shammeedda ukitsaykka gidenna» yaageedda.

8 K'ay Yesuusa kaalliyaawanttuppe ittuu, Simooni P'es'iroosa ishay Inddiraasi, 9 «Banggaa ukitsaa ichcheshuunne laa"u molii de'iyaa itti na'ay hawaan de'ee; shin ha asaa ubbaw hewe wooti gidanee?» yaageedda.

10 Yesuusi barena kaalliyaawantta, «Asay uttanaadan ootsite» yaageedda. He sa'aan daro maatay de'ee. Asay ubbay utteedda; attuma Asay ichcheshu sha"aa gidiyaawaa. 11 Yesuusi ukitsaa akkeedda; S'oossaa galatiide, hewan utteedda asaw gisheedda. Moliyaakka hewaadan ootsina Asay bare koyyeeddawaa keenaa meedda. 12 Unttunttu ubbay kalleeddawaappe guyyiyaan, Yesuusi barena kaalliyaawantta «Ittibaykka c'oo bayenna mala, atteedda dokkaa shiishshite» yaageedda. 13 Hewaa diraw, unttunttu ubbaakka shiishsheeddino; Asay kallina atteedda banggaa ukitsaa dokkaa shiishshiide, tammanne laa"u zambbeeliyaa kuntseeddino.

14 Asay Yesuusi ootseedda wolk'k'aama malaataa be'eedda wode, «Hawe tumuwaappe ha sa'aa yaana geedda nabiyaa» yaageeddino. 15 Unttunttu yiide barena wolk'k'an oyk'k'i kaatiyaa ootsanaw haniyaawaa Yesuusi eriide, barekka deriyaa bolla shirettiide keseedda.

Yesuusi Abbaa Bollan Hamettiidde Beedda

(Mat. 14:22-33; Mar. 6:45-52)

16 Sa'ay omarsseedda wode, Yesuusa kaalliyaawanttu abbaakko beeddino; 17 Sa'ay k'ammeedda; shin Yesuusi unttunttukko he saatii gakkanaw yibeenna; hewoo unttunttu wonggiriyaan geliide, abbaa pinni hefintsa K'ifirinaahooma beeddino. 18 Wolk'k'aama c'arkkuu c'arkkeedda diraw, abbay k'aas's'eedda; 19 itti saatiyaa keenaa unttunttu abbaa shaagowaappe guyyiyaan, Yesuusi abbaa bollanna hamettiidde yiyaawaa be'iide yayyeeddino. 20 Shin I, «Yayyoppite; taanattee!» yaageedda. 21 Unttunttu wonggiriyaan Aa gelissanaw koyyeeddino; wonggirii unttunttu biyaasaa abbaa gas'aa ellekka gakki aggeedda.

Yesuusi De'uwaa Ukitsaa

22 Wonttetsa gallassi, abbaappe hefintsanna atteedda c'ora Asay abbaa bolla itti wonggiriyaa s'alalay de'iyaawaa be'eeddino; Yesuusi barena kaalliyaawanttunna wonggiriyaan geliide, unttunttunna beennaan, unttunttu barekka beeddawaa akeekeeddino. 23 Shin S'ibiriyaadoosappe hara wonggiratuu Yesuusi S'oossaa galatina, Asay ukitsaa meeddasaa mataa yeeddino. 24 Asay Yesuusi woy Aa kaalliyaawanttu hewaan baynnawaa be'iide, Yesuusa koyyanaw wonggiriyaan geliide, K'ifirinaahooma beeddino.

25 Asay Yesuusa abbaappe hefintsan demmeedda wode, «Tamaarissiyaawoo, hawaa awude yaaddii?» yaageeddino.

26 Yesuusi zaariide, «Taani hinttenttoo tumuwaa oday; hinttenttu taana koyyiyaawe ukitsaa meedda diraassanne kalleedda diraassa gidiyaawaappe attin, wolk'k'aama malaataa be'eedda diraassa gidenna. 27 Med'inaa de'uwaa k'umaw, taani Asaa Na'ay hinttenttoo immanawoo, ootsiteppe attin, samiyaa k'umaw ootsoppite; ayaw gooppe, Aawuu S'oossay hewaa d'iishissanaw maatafaa attami wotseedda» yaageedda.

28 Hewaappe guyyiyaan unttunttu, «Nuuni S'oossaa oosuwaa ootsanaw ayaa ootsanaw bessii?» yaagiide Yesuusa oochcheeddino.

29 Yesuusi zaariide, «Hinttenttu ootsana mala, S'oossay koyyiyaa kiitay hawaa; I kiitteeddawaan ammanite» yaageedda.

30 Unttunttu zaariide, «Nuuni be'iide, neenan ammanana mala, ay wolk'k'aama malaataa ootsanii? Ayaa kiitettanii? 31 S'oossaa mas'aafaan, ‹Unttunttu mannaa* mala saluwaappe ukitsaa immeedda› yaagetti s'aafettowaadan, nu aawotuu mela biittaan mannaa meeddino» yaageeddino.*

32 Yesuusi, «Taani hinttenttoo tumuwaa oday; hinttenttoo saluwaappe tumu ukitsaa immiyaawe ta Aabbappe attin, hinttenttoo saluwaappe ukitsaa immeeddawe Musa gidenna. 33 Ayaw gooppe, tuma gideedda S'oossaa ukitsay, saluwaappe wod'd'iyaawe ha alamiyaa asaw de'uwaa immee» yaageedda.

34 Unttunttu zaariide, «Godaw, nukka he ukitsaa ubbaa wode imma» yaageeddino.

35 Yesuusi, «Taani de'uwaa ukitsaa; taakko yiyaa uray ubbakka koshattenna. K'ay taana ammaniyaa uray ayinne saamettenna. 36 Shin taani hinttenttoo odeeddawaadan, hinttenttu taana be'eeddita; shin ammanikkita. 37 Ta Aabbu taw immiyaa ubbay taakko yaanawaa; k'ay taakko yiyaa oonanne ubbakka taani kare yeddikke. 38 Ayaw gooppe, taani taana kiitteeddawaa sheniyaa polanaw saluwaappe yaaddippe attin, ta sheniyaa polanaw yabeykke. 39 Taana kiitteeddawe koyyiyaawe hawaa; taani I taw immeedda ubbatuwaakka wurssetsaa gallassi dentsanaappe attin, ittuwaakka bayizzana mala koyyenna. 40 Ayaw gooppe, ta Aabbu koyyiyaawe hawaa; taana Na'aa be'iide, ammaniyaa ubbatuu med'inaa de'uwaa akkanawantta; taanikka he ubbatuwaa wurssetsaa gallassi dentsana» yaageedda.

41 Yesuusi, «Taani saluwaappe wod'd'eedda ukitsaa» geedda diraw, Ayihudatuu Aa bolla zuuzummeeddino. 42 Unttunttu, «Hawe nuuni Aa aawuwaanne Aa aatto eriyaa Yooseefo na'aa Yesuusa gidennee? Yaatina, I waagiide, ‹Taani saluwaappe wod'd'aaddi› gaanaw danddayii?» yaageeddino.

43 Yesuusi zaariide, «Ittuu ittuwaanna zuuzummiyaawaa aggite. 44 Taana kiitteedda ta Aabbu taakko aheedda asaappe attin, taakko yaanaw danddayiyaa Asay baawa; taanikka wurssetsaa gallassi Aa dentsana. 45 Nabatuu ‹S'oossay asaa ubbaa tamaarissana› yaagiide s'aafeeddino; Aawuu giyaawaa sisiyaawenne Aawuwaappe tamaariyaawe ooninne taakko yee.* 46 S'oossaa matappe yeeddawaappe attin, S'oossaa be'eedda Asay baawa; Aa s'alalay S'oossaa be'eedda.

47 «Taani hinttenttoo tumuwaa oday; taana ammaniyaa uraw med'inaa de'uu de'ee. 48 Taani de'uwaa ukitsaa. 49 Hinttenttu aawotuu mela biittaan mannaa meeddino; shin hayk'k'eeddino. 50 Asay aappe miide hayk'k'enna ukitsay saluwaappe yiyaawe hawaa. 51 Saluwaappe wod'd'eedda de'uwaa ukitsay taana; ooninne ha Ukitsaappe mooppe, med'inaw de'anawaa; k'ay ha alamiyaa asaw de'o gidana mala, taani immana ukitsay ta ashuwaa» yaageedda.

52 Ayihudatuu, «Ha bitanii bare ashuwaa nuuni maana mala, nuw wootiide immanaw danddayii?» yaagiide barenttu gidduwaan palumetteeddino.

53 Hewaa diraw, Yesuusi unttuntta, «Taani hinttenttoo tumuwaa oday; ta ashuwaa, Asaa Na'aa ashuwaa, hinttenttu maana d'ayooppe, k'ay ta suutsaakka ushana d'ayooppe, hinttew de'uu baawa. 54 Ta ashuwaa miyaa urawunne, ta suutsaa ushiyaa uraw med'inaa de'uu de'ee. Taani wurssetsa gallassi unttuntta dentsana. 55 Ayaw gooppe, ta ashuu tumu k'umaa; ta suutsaykka tumu ushshaa. 56 Ta ashuwaa miyaa uraynne ta suutsaa ushiyaa uray taanan de'ee; taanikka aanani de'ay. 57 De'uwaa Aawuu taana kiittina, taani Aa gaasuwaan de'iyaawaadan, taana miyaa uraykka ta gaasuwaan de'ana. 58 Saluwaappe wod'd'eedda ukitsay hawaa; hinttenttu aawotuu miide hayk'k'eedda mannaa mala gidenna; ha ukitsaa miyaa uray med'inaw de'ana» yaageedda.

59 Yesuusi K'ifirinaahooma katamaan Ayihuda woosa gollen tamaarissiidde, hawaa odeedda.

Med'inaa De'uwaa K'aalaa

60 Yesuusa kaalliyaawanttuppe dariyaa baggay hewaa siseedda wode, «Hawe gelenna timirttiyaa; hawaa ooni akkanawee?» yaageeddino.

61 Shin Yesuusi barena kaalliyaawanttu hewoo zuuzummeeddawaa eriide, «Hawe hinttentta d'ubbii? 62 Simmi taani, Asaa Na'ay, kase de'iyaasaa pude kesishshin be'intto ayaa gaanitee? 63 Geeshsha Ayyaanay de'uwaa immee; asaa minotay ayinne go"enna. Taani hinttenttoo odeedda k'aalay ayyaanaanne de'uwaa. 64 Shin hinttenttu gidduwaan ammanennawanttu de'iino» yaageedda; ayaw gooppe, ammanennawanttu hak'awanttenttonne barena aatsi immanawe oonentto Yesuusi koyroppe doommiide ereedda. 65 K'aykka Yesuusi, «Ta Aabbuppe gidana d'ayooppe ooninne taakko yaanaw danddayenna yaagaade ta odeeddawe hewaa diraassa» yaageedda.

66 Hewaa gaasuwaan, Yesuusa kaalliyaawanttuppe c'oratuu Aa aggiide, guyye simmeeddino; laa'entso Aa kaallibeykkino. 67 Yesuusi k'ay tammanne laa"u barena kaalliyaawantta «Hinttekka aggiide baanaw koyyiitee?» yaageedda.

68 Simooni P'es'iroose zaariide, «Godaw, nuuni ookko baanee? New med'inaa de'uwaa k'aalay de'ee. 69 Neeni S'oossaa Geeshsha gidiyaawaa nuuni ammaneettonne ereetto» yaageedda.

70 Yesuusi unttuntta, «Taani hinttentta tammanne laa"atuwaa doorabeykkitaa? K'ay hintteppe ittuu s'alahiyaa» yaageedda. 71 Yesuusi hewaa Simoona na'aa Yihudaa Ask'k'oroota† gee; ayaw gooppe, Yihuday Yesuusa kaalliyaa tammanne laa"atuwaappe ittuwaa; I Yesuusa aatsi immanawaa.

7

Yesuusi Daasiyaa Baalaw Yerusaalame Beedda

1 Hewaappe guyye, Yesuusi Galiilaan yaa haa yuuyyeedda; Ayihudatuu Aa wod'anaw koyyiyaa diraw, Yihudaan yuuyyana koyyibeenna. 2 Ayihudatuu bonchchiyaa Daasiyaa Baalay gakki utteedda.* 3 Hewaa diraw, Yesuusa ishatuu Aa, «Neena kaalliyaawanttu neeni ootsiyaawaa be'ana mala, hawaappe denddaade Yihudaa gadiyaa ba. 4 Ayaw gooppe, barew erettanaw koyyiyaa Asay ooninne bare oosuwaa gentsenna. Neeni hawantta ootsina, nebaa alamiyaa ubbay ero!» yaageeddino. 5 Ayaw gooppe, haray atto Aa ishatuukka Aa ammanibeykkino.

6 Yesuusi unttuntta, «Taw injjetiyaa wodii gakkibeenna; shin hinttenttoo ay wodekka injjetee. 7 Alamii hinttentta is's'anaw danddayenna; shin taani sa'aa kiittay iita gidiyaawaa markkattiyaa diraw, taana is's'eedda. 8 Baalaa bonchchiyaasaa hinttenttu biite; taw injjetiyaa wodii gakkibeenna diraw, taani baalaa bonchchiyaasaa baanawe biraa» yaageedda. 9 I hawaa giide, Galiilaan atteedda.

Yesuusi Daasiyaa Baalaasan Beetteedda

10 Shin Aa ishatuu baalaa gallassaa bonchchiyaasaa beeddawaappe guyyiyaan, ikka Asay be'ennaan geeman yaa beedda. 11 Ayihudatuu baalaa gallassaa bonchchiyaasan Aa koyyiinonne, «I hak'an de'ii?» yaagiidde, Aa labiino.

12 Asaa gidduwaan daro zuuzuntsay denddeedda. Amareeda asay, «I lo"o asaa» yaagee; haratuu k'ay, «Aa, I asaa baletsee» yaagiino. 13 Shin Ayihudatuu yayyeedda diraw, ooninne aabaa k'onc'c'iyaan haasayenna.

14 Baalaa bonchchiyaa gallassaa baggan, Yesuusi Geeshsha Golliyaa biide, tamaarissuwaa doommeedda. 15 Ayihudatuu maalalettiide, «Ha bitanii ayinne tamaarennaan hawaa keena waan ereeddee?» yaageeddino.

16 Hewaa diraw, Yesuusi zaariide, «Taana tamaarissiyaawe taana kiitteedda S'oossaa matappe yiyaawaappe attin, tawaa gidenna. 17 S'oossaa sheniyaa ootsanaw dosiyaa ooninne ha taani tamaarissiyaawe S'oossaa matappe yintto woy k'ay taani taappe haasayayitantto erana. 18 Barewaa haasayiyaa uray bare huup'iyaw bonchchuwaa koyyee; shin barena kiitteeddawe bonchchettana mala koyyiyaa uray tumanchchaa; aan worddobay baawa. 19 Muse hinttenttoo higgiyaa immibeennee? Shin hintteppe ittuunne higgiyaa naagenna. Taana ayaw wod'anaw koyyiitee?» yaageedda.

20 Asay zaariide, «Neenan s'alahii de'ee; neena wod'anaw oonee koyyeeddawe?» yaageedda.

21 Yesuusi, «Taani itti wolk'k'aamabaa ootsina, hinttenttu ubbay maalaletteeddita. 22 Hinttenttu naanaa hinttenttu dookaalana mala, Muse hinttentta azazeedda. Shin dookaalussay hinttenttu aawotuwaana yeeddawaappe attin, Musenna yibeenna; hewoo hinttenttu Sambbataan attuma naanaa dookaaliita.* 23 Muse higgii azazeedda diraw, hinttenttu Sambbataan dookaaliyaawaa gidooppe, yaatina taani itti asaw kumentsaa bollaa patseedda diraw, taana ayaw hank'k'ettiitee? 24 Tumu pirddaa pirdditeppe attin, asaa deemuwaa s'eelliide pirddoppite» yaageedda.

Hawe Kiristtoosee?

25 Hewaa diraw, Yerusaalame asaappe ittuu ittuu, «Unttunttu wod'anaw koyyiyaa bitanii hawaa gidennee? 26 Be'ite, k'onc'c'iyaan I haasayee; unttunttu Aa ayinne giikkino. Hawe Kiristtoosa gidiyaawaa nu kaappatuu tumu eriinooshsha? 27 Shin nuuni Aa hak'appe yeeddentto eroytte; Kiristtoosi yiyaa wode, I hak'appe yinttonne ooninne erenna» yaageeddino.

28 Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi Geeshsha Golliyaan tamaarissiidde, bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, «Hinttenttu taana eriita; k'ay taani hak'appe yeeddenttokka eriita. Taani ta sheniyaan yabeykke; shin taana kiitteeddawe tumanchchaa; hinttenttu Aa erikkita. 29 Shin taani Aa eray; ayaw gooppe, I taana kiittina, taani Aa matappe yaad» yaageedda.

30 Hewaa diraw, unttunttu Aa oyk'k'anaw koyyeeddino; shin Aa wodii biro gakkibeenna diraw, ooninne Aa bolla kushiyaa wotsibeenna. 31 Shin daro Asay Yesuusa ammaniide, «Kiristtoosi yiyaa wode, ha bitanii ootseedda malaataappe dariyaawaa ootsaneeyee?» yaageeddino.

Yesuusa Oyk'k'anaw Wotaadaratuu Kiitetteeddino

32 Parisaawatuu daro Asay Yesuusabaa zuuzummiyaawaa siseeddino; k'eesatuwaa kaappatuunne Parisaawatuu Aa oyk'k'i k'ashissanaw amareeda wotaadaratuwaa kiitteeddino.

33 Yesuusi, «Taani hinttenanna laafaa gam"ana; hewaappe guyyiyaan, taana kiitteeddawaakko baana. 34 Hinttenttu taana koyyana; shin demmikkita; ayaw gooppe, taani de'iyaa sa'aa hinttenttu baanaw danddaykkita» yaageedda.

35 Ayihudatuu ittuu ittuwaanna, «Hawe nuuni Aa demmennassaa hak'a baana hanii? Ayihudatuu de'iyaa Giriike katamaa biide, Giriike asatuwaa tamaarissana hanii? 36 I, ‹Hintte taana koyyana; shin demmikkita› k'ay, ‹Taani de'iyaasaa hinttenttu baanaw danddaykkita› yaagee; hewaa giyaawe waagiyaawee?» yaageeddino.

De'uwaa Immiyaa Haatsaa

37 He baalaa gallassaa bonchchiyaa gallassaappe waannatiyaa wurssetsa gallassaan Yesuusi denddi ek'k'iide, bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, «Saametteedda uray ooninne taakko yiide usho.* 38 Taanan ammaniyaawoo, S'oossaa Mas'aafay giyaawaadan, Aa uluwaappe de'uwaa immiyaa haatsaa pulttuu gogganawaa» yaageedda.* 39 I hewaa Aa ammaneeddawanttu akkana Geeshsha Ayaanaabaa haasayeedda. Yesuusi biro bare bonchchuwaakko kesibeenna* diraw, he wode Geeshsha Ayyaanay unttunttoo imettibeenna.

Asaa Giddon Med'etteedda P'alk'k'etsaa

40 He asaappe dariyaa baggay I giyaawaa sisiide, «Tumu hawe naagettiyaa Nabiyaa» yaageeddino.

41 Haranttu, «Hawe Kiristtoosa» yaageeddino.

Shin haranttu k'ay, «Kiristtoosi Galiilaappe yeenna. 42 S'oossaa Mas'aafay, ‹Kiristtoosi Daawite zariyaappe, Daawite de'eedda Beeteleeme katamaappe yaana› geenneyee?» yaageeddino.* 43 Yesuusa gaasuwaan Asay bare gidduwaan shaaketteedda. 44 He asaappe ittuu ittuu Aa oyk'k'anaw koyyeeddino; shin kushiyaaninne Aa bochchibeykkino.

45 Geeshsha Golliyaa naagiyaawanttu k'eesatuwaa kaappatuwaakkonne Parisaawatuwaakko simmi yeedda wode unttunttu naagiyaawantta, «Ayaw Aa ahibeykkitee?» yaagiide oochcheeddino.

46 Geeshsha Golliyaa naagiyaawanttu unttunttoo, «Ha bitanii haasayeeddawaadan, ubbakka ooninne haasayibeenna!» yaagiide zaareeddino.

47 Parisaawatuu zaariide, «I hinttenakka baletsuwaa? 48 Kaappatuwaappe woy Parisaawatuwaappe Aa ammaneedda Asay de'ii? 49 Shin higgiyaa erenna ha Asay shek'etteeddawaa» yaageeddino.

50 Unttunttuppe ittuu kasenna Yesuusakko beedda Nik'oodimoosi unttuntta, 51 «Itti uray giyaabaa sisennaan woy I ayaa ootseeddentto erennaan de'iidde, kasetiide Aa bolla pirddiyaawe nu higgiyan de'ii?» yaageedda.

52 Unttunttu zaariide Aa, «Neenikka k'ay Galiilaa gadiyaa asee? Galiilaa gadiyaappe Nabii beettenawaa S'oossaa Mas'aafatuwaa biddaade era» yaageeddino.

Woshummaadde Oyk'etteedda Mishiratto

53 Asay ubbay aggiide, bare soy bare soy beedda.

8

1 Shin Yesuusi Wogaraa Mitsaan eretteedda Deriyaakko beedda. 2 Wonttetsa gallassi guuran Geeshsha Golliyaa simmeedda; ubbaa Asay aakko yiina, uttiide unttuntta tamaarissuwaa doommeedda. 3 Muse higgiyaa tamaarissiyaawanttunne Parisaawatuu woshummishshin oyk'etteedda itti mishiratto aakko aheeddino. Unttunttu asaa ubbaa sintsan izo essiide Yesuusa, 4 «Tamaarissiyaawoo, ha mishiratta woshummaadde oyk'ettaaddu. 5 Higgiyaa bollan Muse hanni mala mac'c'a asaa shuchchaan c'addana mala, nuuna azazeedda. Yaatina neeni waagay?» yaageeddino.*

6 Unttunttu hewaa geeddawe Yesuusa mootiyaawaa demmiide Aa paac'c'anaassa; shin Yesuusi hokkiide, bare birad'd'iyan biittaa bolla s'aafeedda. 7 Unttunttu Aa oochchiide aggenaan is's'ina, pude d'ok'k'u giide, «Hinttenttu gidduwaan nagaraa ootsibeenna Asay kasetiide, izo shuchchaan c'addo» yaageedda. 8 K'aykka hokkiide, biittaa bolla s'aafeedda.

9 Unttunttu hewaa siseedda wode, kasetiide c'imatuu kesina, ittuu ittuu kesiidde wureeddino; Aa sintsaan mishiratta ek'k'a de'ishshin, Yesuusi bare s'alalaa atteedda. 10 I pude d'ok'k'u giide mishiratto, «Mishirattee, asatuu hak'an de'iino? Ooninne ne bolla pirddibeennee?» yaageedda.

11 Mishiratta, «Godaw, ooninne ta bolla pirddibeenna» yaagaaddu.

Yesuusi izo, «Taanikka ne bolla pirddikke; ba; laa'entsaade nagaraa ootsoppa» yaageedda.*

12 K'aykka Yesuusi asaw, «Taani alamew poo'uwaa; Taana kaalliyaa ooninne de'uwaa immiyaa poo'uwaa demmanaappe attin, d'umaan ubbaakka hamettenna» yaagiide haasayeedda.

13 Hewaappe guyye Parisaawatuu, «Neeni nebaa markkattaasa; ne markkatetsay tuma gidenna» yaageeddino.

14 Yesuusi zaariide, «Taani Tabaa markkattooppekka, Ta markkatetsay tuma; ayaw gooppe, Taani hak'appe yaadditanttonne k'ay hak'a baytantto eray; shin hinttenttu erikkita. 15 Asay pirddiyaa ogiyaan hinttenttu pirddiita; Taani itti uraa bollaakka pirddikke. 16 Shin Taani pirddiyaawaa gidooppenne, Ta pirdday tuma; ayaw gooppe, Taana kiitteedda Ta Aabbu Taananna de'eeppe attin, Taani Taarekka de'ikke. 17 Laa"u asaa markkatetsay tuma gidiyaawe hinttenttu higgiyaan s'aafetti utteedda.* 18 Taani Tabaa Ta huup'ew markkattaaddi; k'ay Taana kiitteedda Ta Aabbukka Tabaa markkattee» yaageedda.

19 Unttunttu, «Ne aabbu hak'an de'ii?» yaagiide Yesuusa oochcheeddino.

Yesuusi zaariide, «Hinttenttu Taanakka woy Ta Aabbakka erikkita; Taana ereeddawaa gidintto, Ta Aabbakka eranita» yaageedda.

20 Yesuusi Geeshsha Golliyaa tamaarissiidde, imotaa miishshay uttiyaa saas'iniyaa matan hewaa haasayeedda. Aa ooninne oyk'k'ibeenna; ayaw gooppe, Aa wodii biro gakkibenna.

Ammanennaan Is's'eeddawanttoo Imetteedda Mino Akeekissuwaa

21 K'aykka Yesuusi unttuntta, «Taani baana hinttenttu Taana koyyana; shin hinttenttu, hinttenttu nagaraan hayk'k'anita. Taani biyaasaakka baanaw hinttenttu danddaykkita» yaageedda.

22 Ayihudatuu, «I, ‹Taani biyaasaa hinttenttu baanaw danddaykkita› yaagee; I barena barekka wod'aneeyye?» yaageeddino.

23 Yesuusi zaariide, «Hinttenttu garssa asaa; Taani bolla asaa. Hinttenttu ha alamiyaa asaa; Taani ha alamiyaa asaa gidikke. 24 Hinttenttu, hinttenttu nagaraan hayk'k'anawaa Taani hinttenttoo odeeddawe hawaassa; Taani Taana† gidiyaawaa hinttenttu ammanana d'ayooppe, hinttenttu, hinttenttu nagaraan hayyanita» yaageedda.

25 Unttunttu, «Neeni oonee?» yaagiide oochcheeddino.

Yesuusi zaariide, «Taani Taana. 26 Taani hinttebaa haasayiyaabaynne pirddiyaabay darobay de'ee. Shin Taana kiitteeddawe tumanchchaa; k'ay Taani aappe siseeddawaa alamiyaa asaw oday» yaageedda.

27 I bare Aawuwabaa haasayiyaawaa unttunttu akeekibeykkino. 28 Hewaa diraw, Yesuusi unttuntta, «Taana Asaa Na'aa hinttenttu mask'k'aliyaa bolla pude dentsiyaa wode, Taani Taana gidiyaawaanne k'ay Taani Ta Aabbu Taana tamaarisseeddawaadan haasayiyaawaappe attin, Ta sheniyaan ayinne ootsennawaa hinttenttu eranita. 29 K'ay taana kiitteeddawe Taananna de'ee; Taani ubbaa wode Aa nashechchiyaawaa ootsiyaa diraw, I Ta s'alalaa aggibeenna» yaageedda.

30 Yesuusi hewaa haasayishshin siseedda daro Asay Aa ammaneeddino.

Nagaraa Ayiletetsaappe La"a Kessaa

31 Yesuusi barena ammaneedda Ayihudatuwaa, «Hinttenttu Taani tamaarissiyaawoo azazettooppe, tumu Taana kaalliyaawantta. 32 Hinttenttu tumatetsaakka eranita; k'ay tumatetsay hinttentta ayiletetsaappe kessanawaa» yaageedda.

33 Unttunttu zaariide, «Nuuni Abraahaamo zare; nuuni oossinnekka ayiletibeykko. Yaatina neeni waagaade, ‹Ayiletetsaappe hinttenttu kesanita› gay?» yaageeddino.

34 Yesuusi, «Taani hinttenttoo tumuwaa oday; nagaraa ootsiyaa ooninne nagaraa ayiliyaa. 35 Ayilii ubbaa wode soyin de'enna; shin na'ay med'inaw gollen de'ee. 36 Na'ay hinttentta ayiletetsaappe kesooppe, hinttenttu ayiletetsaappe tumu kessanita. 37 Hinttenttu Abraahaamo zare gidiyaawaa Taani eray; shin Ta tamaarissiyaawaa hinttenttu akkena diraw, Taana wod'anaw koyyiita. 38 Taani Ta Aabbu Taana besseeddawaa haasayay; k'ay hinttenttukka hinttenttu aawuwaappe siseeddawaa ootsiita» yaageedda.

39 Unttunttu zaariide, «Nu aabbu Abraahaama» yaageeddino.

Yesuusi unttuntta, «Hinttenttu Abraahaamo naanaa gideeddentto, I ootseedda oosuwaa malaa ootsanita. 40 Shin S'oossaappe siseedda tumuwaa odeedda Taana hinttenttu wod'anaw koyyiita; Abraahaame hewaadan ootsibeenna. 41 Hinttenttu, hinttenttu aawuu ootseeddawaa ootsiita» yaageedda.

Unttunttu zaariide, «Nuuni woshumaan dik'aalatetsaa yelettibeykko; nuw itti Aawuu, S'oossaa s'alalay de'ee» yaageeddino.

42 Yesuusi unttuntta, «Hinttenttu S'oossaa naanaa tumu gideeddentto, Taana siik'ana; ayaw gooppe, Taani S'oossaa matappe yaade hawaan de'ay. Taana I kiitteeddawaappe attin, Taani Ta sheniyaan yabeykke. 43 Taani tamaarissiyaawaa hinttenttu akeekenawe ayaasee? Taani tamaarissiyaawaa hinttenttu akkena diraassa. 44 Hinttenttu, hinttenttu aawuwaa iita ayaanaa naanaa; k'ay hinttenttu, hinttenttu aawuu amottiyaawaa ootsanaw koyyiita. I kaseppe doommiide, shemppuwaa wod'eeddawaa; tumatetsay aan baynna diraw, tumatetsaakko shiik'i erenna. I wordduwaa haasayiyaa wode, bareppe haasayee; ayaw gooppe, I worddanchchaanne k'ay worddookka aawuwaa. 45 Shin Taani tumuwaa haasayiyaa diraw, hinttenttu Taana ammanikkita. 46 Hintteppe Taana nagaraa ootsishshin be'aaddi gaanaw danddayiyaawe oonee? Taani tumuwaa haasayiyaawaa gidoppe, Taana ayaw ammanikkitee? 47 S'oossaa asaa gideedda uray S'oossay giyaawaa sisee; hinttenttu S'oossaa asaa gidenna diraw, S'oossay giyaawaa sisikkita» yaageedda.

Yesuusi Abraahaamoppe Kasennakka De'ee

48 Ayihudatuu zaariide, «Nuuni neena, ‹Neeni Sammaariyaa asaa; neenan iita ayyaanay de'ee› giidde bayizzeeddoo?» yaageeddino.

49 Yesuusi unttuntta, «Ta bolla iita ayyaanay baawa. Taani Ta Aabba bonchchay; shin hinttenttu Taana kawushshiita. 50 Taani Ta huup'iyaw bonchchuwaa koyyikke; hewaa Taw koyyiyaawenne pirddiyaawe de'ee. 51 Taani hinttenttoo tumuwaa oday; Taani tamaarissiyaawaa naagiyaa ooninne ubbakka hayk'k'enna» yaageedda.

52 Ayihudatuu zaariide, «Ne bolla iita ayyaanay de'iyaawaa nuuni ha"i ereeddo. Abraahaame hayk'k'eedda; nabatuu hayk'k'eeddino; shin neeni, ‹Ta k'aalaa naagiyaa ooninne ubbakka hayk'k'enna› yaaga. 53 Neeni hayk'k'eedda nu aawuwaa Abraahaamoppe daray? Nabatuu k'ay hayk'k'eeddino. Neeni neena oona gaade k'oppay?» yaageeddino.

54 Yesuusi, «Taani Taana bonchchooppe, Ta bonchchuu mela; hinttenttu nu S'oossaa giyaa Ta Aabbu Taana bonchchee. 55 Hinttenttu Aa erana d'ayooppekka, Taani Aa eray. Taani Aa erikke gooppe, hinttenttuwaadan worddo giday; shin Taani Aa eray; k'ay Aa k'aalaakka naagay. 56 Hinttenttu aawuu Abraahaame, Ta yuussaa wodiyaa be'anaw laamoteedda; be'iidekka nashetteedda» yaageedda.

57 Ayihudatuu zaariide Aa, «New haray atto ishatamu laytsaa kumibeennawe Abraahaama be'aaddii?» yaageeddino.

58 Yesuusi unttuntta, «Taani hinttenttoo tumuwaa oday; Abraahaamo yelettanaappekka kase Taani Taana» yaageedda.

59 Hewaa diraw, unttunttu Yesuusa c'addanaw shuchchaa akkeeddino; shin Yesuusi unttunttuppe geemettiide, Geeshsha Golliyaappe beedda.

9

Yesuusi K'ook'a Gidiide Yeletteedda Bitaniyaa Patseedda

1 Yesuusi biidde, yelettoodeppe k'ook'a gidiide de'iyaa itti bitaniyaa be'eedda. 2 Yesuusa kaalliyaawanttu Yesuusa, «Tamaarissiyaawoo, ha bitanii k'ook'a gidiide yelettanaadan, nagaraa ootseeddawe oonee? I ootseedeeyye? Woy Aa yeleeddawanttu ootseeddinoo?» yaagiide oochcheeddino.

3 Yesuusi, «S'oossaa kiitay Aa bollan k'onc'c'ana mala k'ook'eeddappe attin, I woy Aa daayanne Aa aabbu nagaraa ootsibeykkino. 4 Nuuni sa'ay k'ammennaan de'ishshin, Taana kiitteeddawaa oosuwaa ootsanaw bessee. Ooninne ootsanaw danddayenna k'ammay yee. 5 Taani alamiyaan de'aadde alamew poo'o» yaageedda.

6 Yesuusi hewaa giide, sa'aan c'uchcheedda; bare c'uchchaan guutsa urk'k'aa shugissiide, he urk'k'aan k'ook'a bitaniyaa ayfiyaa okkiide, 7 «Baade Salihooma giyaa dagatteedda haatsaan ne ayfiyaa meec'c'a» yaageedda. «Salihooma» giyaawe «Kiitetteeddawaa» guussaa. Hewaa diraw, bitanii biide, bare ayfiyaa meec'ettiide, s'eelliidde simmeedda.

8 Bitaniyaa shooratuunne bitanii kase woossishin be'eedda asay, «Hawe uttiide woossiyaa bitaniyaa gidenneeyee?» yaageeddino.

9 K'ay amareedawanttu, «Hawe aattennee» yaageeddino.

Haranttu k'ay, «Tuytti, hawe Aa malatiyaawaappe attin, Aa gidenna» yaageeddino.

Shin bitanii, «Taani aattee» yaageedda.

10 Unttunttu bitaniyaa, «Yaatina, ne ayfii waan s'eelleeddee?» yaagiide oochcheeddino.

11 I zaariide, «Yesuusa geetettiyaa bitanii guutsa urk'k'aa shugissiide, ta ayfiyaa okkiide, ‹Salihooma geetettiyaa dagatteedda haatsaani baade ne ayfiyaa meec'etta› yaageedda. Taani baade meec'ettaade s'eellaad» yaageedda.

12 Unttunttu Aa, «I hak'an de'ii?» yaagiide oochcheeddino.

Bitanii, «Taani erikke» yaageedda.

13 Unttunttu kase k'ook'iide s'eelleedda bitaniyaa Parisaawatuwaakko afeeddino. 14 Yesuusi urk'k'aa shugissiide, bitaniyaa ayfiyaa patseedda gallassay Sambbata gallassaa. 15 Hewaa diraw, bitanii waan s'eelleeddenttonne Parisaawatuu Aa gujjiide oochcheeddino. Bitanii unttunttoo, «I ta ayfiyaan guutsa urk'k'aa wotseedda. Ta ayfiyaa meec'ettaade ha"i s'eellaad» yaageedda.

16 Parisaawatuwaappe ittuu ittuu, «Hawaa ootseedda bitanii Sambbataa higgiyaa naagenna diraw, S'oossaa mataappe yibeenna» yaageeddino.

Shin haranttu, «Nagaranchcha Asay hawaa mala wolk'k'aama malaataa waan ootsanaw danddayii?» yaagiide unttunttu barenttu gidduwaan shaaketteeddino.

17 Hewaa diraw, Parisaawatuu bitaniyaa itti kaala gujjiide, «I ne ayfiyaa dooyyeedda diraw, aabaa waagay?» yaageeddino.

Bitanii, «I nabiyaa» yaageedda.

18 Ayihudatuu he s'eelleedda bitaniyaa aattonne aawuwaa s'eesiide oochchana gakkanaw, bitanii k'ook'a gideeddawaanne ha"i I s'eelliyaawaa ammanibeykkino. 19 Ayihudatuu Aa aattonne aawuwaa, «Hinttenttu, ‹K'ook'a gidiide yeletteedda› giyaa hinttenttu na'ay hawe? Yaatina, ha"i waaniide s'eelleeddee?» yaagiide oochcheeddino.

20 Bitaniyaa daayanne aawuu, «Hawe nu na'aa gideeddawaanne k'ook'a gidiide yeletteeddawaa nuuni ereetto. 21 Shin ha"i I waan s'eelleeddentto, nuuni erokko; woy Aa ayfiyaa ooni patseeddentto, nuuni erokko. Aa oochchite; I donzza asaa; barebaa haasayanaw danddayee!» yaageeddino. 22 Bitaniyaa daayanne aawuu Ayihudatoo yayyeedda diraw, hewaa geeddino; ayaw gooppe, Ayihudatuu Yesuusi Kiristtoosa yaagiide markkattiyaa uray de'ooppe, he uraa Ayihuda woosa golliyaappe kessanaw kaseti k'ofaa k'achchi wotseeddino. 23 Aa daayanne aawuu, «I donzza asaa; Aa oochchite!» geeddawe hawaassa.

24 Hewaa diraw, k'ook'a gidiide yeletteedda bitaniyaa unttunttu laa'entsuwaa s'eesiide, «S'oossaa galataa; ha bitanii nagaranchcha gidiyaawaa nuuni ereetto» yaageeddino.

25 Bitanii, «I nagaranchcha gidiyaawaanne, gidennawaa erikke; taani k'ook'a gidiyaawaanne ha"i s'eelliyaawaa he ittibaa eray» yaageedda.

26 Unttunttu zaariide bitaniyaa, «I new ayaa ootseedee? I ne ayfiyaa wooti patseedee?» yaageeddino.

27 I unttuntta, «Taani hinttenttoo odaaddi; sisibeykkita. Ayaw laa'entsuwaa sisanaw koyyiitee? Hinttekka Yesuusa kaalliyaawantta gidanaw koyyiitee?» yaageedda.

28 Unttunttu Aa boriidde, «Neeni he bitaniyaa kaalliyaawaa; nuuni Musa kaalliyaawantta. 29 S'oossay Musew haasayeeddawaa nuuni ereetto; shin ha bitaniyaa gidooppe, I hak'appe yeeddenttonne nuuni erokko» yaageeddino.

30 Bitanii, «I hak'appe yeeddenttonne hinttenttu erennawe maalalissiyaawaa; shin I ta ayfiyaa patseedda! 31 S'oossaw yayyiyaa uraynne S'oossay koyyiyaawaa ootsiyaa uray de'ooppe, he uraabaa S'oossay sisiyaawaappe attin, nagaranchchatuwaabaa sisenna. 32 K'ook'a gidiide yeletteedda asaa ayfiyaa ooninne patsina, sa'ay med'ettoodeppe doommina, sisetti erenna. 33 Ha bitanii S'oossaappe yibeennawaa gidintto, ittibaanne ootsanawukka danddayenna» yaageedda.

34 Unttunttu zaariide aw, «Neeni nagaraan yelettaade dic'c'eeddawe nuuna tamaarissanaw koyyay?» yaageeddino; Ayihuda woosa golliyaappe kare Aa kesseeddino.

Wozanaa K'ook'atetsaa

35 Unttunttu bitaniyaa kare kesseeddawaa Yesuusi siseedda; Yesuusi bitaniyaa demmiide, «Asaa Na'aa ammanay?» yaageedda.

36 Bitanii Yesuusa, «Godaw, taani Aa ammananaadan I oonee? Taw odaarikkii!» yaageedda.

37 Yesuusi bitaniyaa, «Neeni Aa be'aadda; ha neenanna haasayiyaawekka Aa» yaageedda.

38 Bitanii zaariide, «Godaw, ammanay» yaagiide Yesuusaw goyinneedda.

39 Yesuusi, «K'ook'atuu s'eelana malanne s'eelliyaawanttu k'ook'ana mala, taani pirddanaw ha sa'aa yaad» yaageedda.

40 Aanana de'iyaa amareeda Parisaawatuu hewaa sisiide, «Nuunikka k'ook'eyee?» yaagiide oochcheeddino.

41 Yesuusi, «Hinttenttu k'ook'a gideeddentto, hinttenttoo nagaraa gidenna; shin ha"i hinttenttu, ‹Nuuni s'eelleetto› yaagiita; hinttenttu nagaraanna de'iita» yaageedda.

10

Yesuusi Lo"o Hentsanchchaa

1 Yesuusi, «Taani hinttenttoo tumuwaa oday; dorssaa sikuwaa penggiyaanna gelennaan harasaanna geliyaa ooninne kaysuwaanne paannuwaa. 2 Shin penggiyanna geliyaawe dorssaa heemmiyaa asaa. 3 Penggiyaa naagiyaawe aw penggiyaa dooyyee; dorssatuukka Aa kooshshaa sisana; I bare dorssatuwaa unttunttu suntsan suntsan s'eesiide, kare kaaletsana. 4 I barewantta kare kesseeddawaappe guyyiyaan, unttunttuppe sintsanna hamettee; unttunttukka Aa kooshshaa eriyaa diraw, Aa kaalliino. 5 Hara uraa kooshshaa unttunttu erenna diraw, aappe bak'atanaappe attin, Aa geeduwaa kaallikkino» yaageedda.

6 Yesuusi unttunttoo ha leemisuwaa odeedda; shin I unttunttoo ay odinttonekka unttunttu akeekibeykkino.

7 Yesuusi k'aykka unttunttoo, «Taani hinttenttoo tumuwaa oday; taani dorssatoo geliyaa penggiyaa. 8 Taappe kase yeedda ubbay kayisuwaanne paannuwaa; shin dorssatuu unttunttu giyaawaa sisibeykkino. 9 Penggii taana; taanan geliyaa ooninne attanawaa. I gelananne kesana; k'ay lo"o maatay de'iyaa saakka demmanawaa. 10 Kayisuu wuu"anaw, wod'anawunne d'ayissanaw yiyaawaappe attin, harabaw yeenna; taani unttunttoo de'uu de'ana malanne kumiide palahana mala yaad.

11 «Taani dorssaa loytsa heemmiyaawaa; dorssaa loytsi heemmiyaawe he dorssatuwaa diraw hayk'k'ee. 12 Miishshaa akkiide heemmiyaa uray walliyaa yiyaa wode be'iide, dorssatuwaa yeggi bashiide bak'atee. Ayaw gooppe, dorssatuu aawantta gidikkino; k'ay ikka dorssatuwaa heemmiyaawaa gidenna. Hewaa diraw, dorssatuwaa oyk'k'eenne laalee. 13 Shaluwaa akkiide heemmiyaawe bare shaloo heemmiyaa dirawunne dorssaabay Aa k'ofetsenna diraw, dorssatuwaa aggiide bak'atee.

14-15 «Taani dorssaa loytsa heemmiyaawaa; Ta Aabbu Taana eriyaawaadan, Taanikka k'ay Ta Aabba eray. Hewaadankka, Taani Ta dorssatuwaa eray; Ta dorssatuukka Taana eriino. K'ay Taani Ta dorssatuwaa diraw, hayk'k'anaw koyaad. 16 Ha sikkuwaan baynna hara dorssatuukka Taw de'iino. Taani unttunttakka ahanaw bessee. K'ay unttunttu Ta kooshshaa sisana; itti wudii de'ana; heemmiyaawekka ittuwaa gidanawaa.

17 «Taani Ta shemppuwaa zaaraadde akkana mala, aatsaade immanaw koyyiyaa diraw, Ta Aabbu Taana siik'ee. 18 Taani dosaade Ta shemppuwaa aatsa immiyaawaappe attin, Taappe ooninne akkena. Taw Ta shemppuwaa aatsa immiyaa maatay de'ee; k'ay zaaraadde akkanawukka maatay de'ee. Taani ha azazuwaa Ta Aawuwaappe akkaad» yaageedda.

19 He haasayaa diraw, Ayihudatuwaa gidduwaan k'aykka shaakuu med'etteedda. 20 Unttunttuppe dariyaa baggay, «Aan s'alahii de'ee! I gooyee! Aa haasayaa ayaw sisiitee?» yaageeddino.

21 Haratuu k'ay «S'alahii oyk'k'eedda Asay hawaadan haasayenna; s'alahii k'ook'a asaa ayfiyaa s'eelissanaw danddayiiyee?» yaageeddino.

Yesuusi Is's'etteedda

22 Yerusaalamen Geeshsha Golliyaa anjjisseedda gallassaa hassayissiyaa Baalay gakkeedda; sa'ay he wode balgguwaa. 23 Yesuusi Geeshsha Golliyaan Solomona baranddaan, yaanne haanne hamettee. 24 Ayihudatuu Yesuusa matan yuuyyi aad'd'iide, «Neeni nuuna awude gakkanaw sid'issaadde wotsanii? Neeni Kiristtoosa giddoppe, nuw geeshshaade oda» yaageeddino.

25 Yesuusi unttunttoo zaariide, «Taani hinttenttoo odaaddi; shin Taana ammanikkita; Taani Ta Aabbu suntsan ootsiyaa kiitay Tabaa markkattee. 26 Shin hinttenttu Ta dorssaa gidenna diraw ammanikkita. 27 Ta dorssatuu Ta kooshshaa sisiino; Taani unttuntta eray; unttunttukka Taana kaalliino. 28 Taani unttunttoo med'inaa de'uwaa immay; k'ay unttunttu ubbakka hayk'k'ikkino. Ooninne Ta kushiyaappe unttuntta wotsi akkanaw danddayenna. 29 Unttuntta Taw immeedda Ta Aabbu ooppenne* aad'd'ee; ooninne Ta Aabbu kushiyaappe unttuntta wotsi akkanaw danddayenna. 30 Tanne Ta Aabbu ittuwaa» yaageedda.

31 Ayihudatuu Yesuusa c'addanaw k'aykka shuchchaa dentseeddino. 32 Yesuusi unttuntta, «Taani ootsanaw Ta Aabbu Taw immeedda daro lo"o oosuwaa hinttentta bessaaddi; hewanttuppe hak'awanttu diraw, Taana shuchchaan c'addanaw koyyiitee?» yaageedda.

33 Ayihudatuu zaariide, «Nuuni neena lo"o oosuwaa diraw, shuchchaan c'addanaw koyyokko; shin neeni S'oossaa bolla boriyaa k'aalaa haasayiyaa dirawunne k'ay asaa gidaadde ne huup'iyaa S'oossaa ootseedda diraw, c'addanaw koyyeetto!» yaageeddino.*

34 Yesuusi zaariide, «Hinttenttu higgiyan S'oossay, ‹Hintte s'oossatuwaa› geeddawe s'aafettibeennee?* 35 S'oossaa Mas'aafatuwaa laammanaw danddayettenna; S'oossay bare k'aalay yeedda asatuu, ‹s'oossatuwaa› giide s'eeseeddawaa gidooppe, 36 Taani, ‹Taani S'oossaa Na'aa› geedda diraw, Ta Aabbu anjjiide, sa'aa kiitteedda Taana, ‹S'oossaa bolla boriyaa k'aalaa haasayaa› yaagiitee? 37 Taani Ta Aabbu ootsiyaawaa ootsana d'ayooppe, Taana ammanoppite. 38 Shin Taani ootsiyaawaa gidooppe, haray atto hinttenttu Taana ammanana d'ayooppekka, Ta Aabbu Taanan de'iyaawaanne Taanikka Ta Aabbun de'iyaawaa eranaadaaninne akeekanaadan, Ta oosuwaa ammanite» yaageedda.

39 K'aykka unttunttu Aa oyk'k'anaw koyyeeddino; shin I unttunttuppe kessi akkiide beedda.

40 Yohaannisi kase s'ammak'iyaasaa Yorddaanoosa Shaafaappe hefintsa Yesuusi pinniide, yaan de'eedda. 41 Daro Asay Yesuusakko yiide, «Yohaannisi wolk'k'aama malaataa ootsibeenna; shin I ha bitaniyaabaa haasayeeddabay ubbay tuma» yaageeddino. 42 Yaan daro Asay Yesuusa ammaneedda.

11

Ali'aazara Hayk'uwaa

1 Biitaaniyaa giyaa k'eeri katamaan Ali'aazara giyaa itti bitanii harggeedda; he katamay Mayraamanne izi michchata Martta de'eedda katamaa. 2 Godaa gediyaa shittuwaa okkaade, bare binnanaan Aa gediyaa k'uc'c'eeddawunna he Mayraamo; harggeeddawe k'ay izi ishaa Ali'aazara. 3 Hewaa diraw, michchatuu, «Godaw, neeni siik'iyaawe harggeedda» giide Yesuusaw kiitteeddino.

4 Yesuusi hewaa siseedda wode, «Taani S'oossaa Na'ay harggiyaa gaasuwaan bonchchettana mala, S'oossaa bonchchoo ha harggii Ali'aazara oyk'k'eeddappe attin, wod'iyaa harggiyaa gidenna» yaageedda.

5 Yesuusi Martto, izi michchatonne Ali'aazara siik'ee; 6 Ali'aazar harggeeddawaa Yesuusi siseedda wode, bare de'iyaa sa'aan laa"u gallassaa peesheedda. 7 Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi barena kaalliyaawantta «Laa'entsuwaa Yihudaa gadiyaa boytte» yaageedda.

8 Yesuusa kaalliyaawanttu zaariide, «Tamaarissiyaawoo, guutsa wodiyaappe kase Ayihudatuu neena shuchchaan c'addanaw koyyeeddino; k'aykka yaa baanii?» yaageeddino.

9 Yesuusi, «Itti gallassan tammanne laa"u saatii de'enneeyye? Gallassi hamettiyaa Asay d'ubettenna; ayaw gooppe, I ha sa'aa poo'uwaa be'ee. 10 Shin k'amma hamettiyaa uray de'ooppe, poo'uu aan baynna diraw, d'ubettee» yaageedda. 11 Yesuusi hewaa geeddawaappe guyyiyaan, k'aykka unttunttoo, «Nu dabbuu Ali'aazar gem"isheedda; shin gem"ishuwaappe Aa dentsanaw Taani bay» yaageedda.

12 Yesuusa kaalliyaawanttu zaariide, «Godaw, I gem"isheeddawaa gidooppe, aw lo"anawaa» yaageeddino.

13 Ali'aazar hayk'k'eeddawaa Yesuusi odeedda; shin Ali'aazar gem"ishiide giseeddawaa odeedda giide, unttunttu k'oppeeddino. 14 Hewaa diraw, Yesuusi geeshshiide unttuntta, «Ali'aazar hayk'k'eedda. 15 Hinttenttu ammanana mala, taani he sa'aan de'ennawoo, hinttenttu diraw nashettay. Shin denddite; aakko boytte» yaageedda.

16 Hewaappe guyyiyaan, manttiyaa geetettiyaa Toomaasi bare laggetsatuwaa Yesuusa kaalliyaawantta, «Yesuusanna hayk'k'anaw nuunikka k'ay boytte!» yaageedda.

Yesuusi, Dendduwaanne De'uwaa

17 Yesuusi gakkiyaa wode, Ali'aazaraw moogettoodeppe oyddu gallassaa gideeddawaa demmeedda. 18 Biitaaniyaa katamay Yerusaalameppe heezzu kiilo miitiriyaa keenaa haakkee. 19 Daro Ayihudatuu Marttonne Mayraamo unttunttu ishay hayk'k'eeddawoo mentsetsanaw yeeddino.

20 Martta Yesuusi yeeddawaa sisaadde, Aa mokkanaw kessaaddu; shin Mayraama gollen ataadu. 21 Martta Yesuusa, «Godaw, neeni hawaan de'eeddawaa gidintto, ta ishay hayk'k'enna. 22 Shin neeni woossiyaawaa ay gidooppenne, S'oossay new haray atto ha"ikka immanawaa taani eray» yaagaaddu.

23 Yesuusi, «Ne ishay hayk'uwaappe denddana» yaageedda.

24 Martta, «Wodiyaa wurssetsaan* dendduwaa gallassi, I hayk'uwaappe denddanawaa taani eray» yaagaaddu.

25 Yesuusi iziw, «Taani dendduwaanne de'uwaa; Taana ammaniyaa uray haray atto, hayk'k'ooppekka de'uwaan de'anawaa. 26 K'ay de'uwaan de'iyaa uraynne Taana ammaniyaa uray ubbay ubbaakka hayk'k'enna; hewaa neeni ammanay?» yaageedda.

27 Martta zaaraadde, «Godaw, Ee taani ammanay; neeni S'oossaa Na'aa, sa'aa yaanaw de'iyaa Kiristtoosa gidiyaawaa taani ammanay» yaagaaddu.

28 Martta hewaa geeddawaappe guyyiyaan, baade bare michchatiw geeman s'eesaade, «Tamaarissiyaawe yiide, neena koyyee» yaagaaddu. 29 Mayraama hewaa siseedda wode, elleella dendda ek'k'aade Yesuusakko baaddu. 30 Yesuusi Martta Aa mokkeedda sa'aan de'eeppe attin, biro k'eeri katamaa gakkibeenna. 31 Mayraamo mentsetsiidde, gollen izinna de'iyaa Ayihudatuu, iza ellekka dendda ek'k'aade kare kesiyaawaa be'iide, Ali'aazar moogetteedda duufuwaa baade yaan yeekkanaw hanaw yaagiide, izo kaalliide keseeddino.

32 Mayraama Yesuusi de'iyaasaa baade Yesuusa be'eedda wode, Aa gediyaa bollan kunddaaddu; «Godaw, neeni hawaan de'eeddawaa gidintto, ta ishay hayk'k'enna shin!» yaagaaddu.

33 Yesuusi iza yeekkiyaawaanne k'ay izinna yeedda Ayihudatuukka yeekkiyaawaa be'iide, bare wozanaan daro seeletteedda; k'ay tookki shemppeedda. 34 Unttuntta, «Hak'an moogeedditee?» yaagiide oochchina, «Godaw, yaade be'a» yaagiide zaareeddino.

35 Yesuusi afos's'eedda. 36 Hewaa diraw, Ayihudatuu, «Ali'aazara I ay keenaa siik'intto be'ite!» yaageeddino.

37 Shin unttunttuppe ittuu ittuu, «Hawe k'ook'a bitaniyaa s'eelisseeddawe ha bitanii hayk'k'ennaadan udanaw danddayennee?» yaageeddino.

Yesuusi Ali'aazara Hayk'uwaappe Dentseedda

38 Yesuusi k'aykka wozanaappe k'arettiide, Ali'aazar moogetteedda duufuwaakko beedda; he duufuu gonggoluwaa gidiide shuchchaan k'um"etti utteedda. 39 Yesuusi, «Shuchchaa diggite!» yaagiide azazeedda.

Hayk'k'eedda bitaniyaa michchata Martta, «Godaw, I hayk'k'oodeppe oyddu gallassaa gideedda diraw, ha"i s'ink'k'anawaa!» yaagaaddu.

40 Yesuusi Martto, «Ammaniyaawaa gidooppe, neeni S'oossaa bonchchuwaa be'anawaa Taani new odabeykkitaa?» yaageedda. 41 Unttunttu shuchchaa dentseeddino; Yesuusi saluwaa pude s'eelliide, «Aawoo, Taani giyaawaa neeni siseedda diraw, neena galatay. 42 Neeni ubbaa wode sisiyaawaa Taani eray; shin hawaan yuuyyi aad'd'iide ek'k'eedda Asay neeni Taana kiitteeddawaa ammanana mala, hawaa Taani unttunttu diraw gay» yaageedda. 43 Yesuusi hewaa geeddawaappe guyyiyaan, bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, «Ali'aazaraa, haa kessa!» yaageedda. 44 Hayk'k'eedda Ali'aazara kushiinne gedii shaluwaan k'ashetti uttiide Aa deemuukka afilaan kametti utteeddawe kesina Yesuusi unttuntta, «Billi aggite! Bo!» yaageedda.

Kiristtoosa Bolla Mak'k'eteeddino

(Mat. 26:1-5; Mar. 14:1-2; Luk'. 22:1-2)

45 Hewaa diraw, Mayraamikko yeedda Ayihudatuwaappe c'oratuu Yesuusi ootseeddawaa be'iide, Aa ammaneeddino. 46 Shin unttunttuppe ittuu ittuu Parisaawatuwaakko biide, Yesuusi ootseeddawaa unttunttoo odeeddino. 47 Hewaappe guyyiyaan, k'eesatuwaa kaappatuunne Parisaawatuu shiik'uwaa shiishshiide, «Ha bitanii daro wolk'k'aama malaataa ootsiyaa diraw, ayaa ootsanee? 48 Nuuni Aa c'o"u giide, aggooppe, Asay ubbay Aa ammananawaa; k'ay Roome gadiyaa asatuu yiide, nu Geeshsha Golliyaanne nu asaa d'ayissana» yaageeddino.

49 Unttunttuppe ittuu K'ayaafaa giyaa, he laytsi k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappo gideeddawe, «Hinttenttu ayinne erikkita! 50 Asay ubbay d'ayiyaawaappe asaa ubbaa diraw, itti Asay hayk'k'iyaawe lo"a gidiyaawaa hinttenttu akeekite?» yaageedda. 51 I hewaa bareppe gibeenna; shin he laytsi k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappo gidiyaa diraw, Yesuusi Ayihuda asaa diraw hayk'k'anaw bessiyaawaa Nabii odeedda. 52 K'ay Yesuusi Ayihuda asaa s'alalaw hayk'k'enna; shin laaletti de'iyaa S'oossaa naanaa ittuwaa ootsi shiishshanaw hayk'k'anawaa.

53 He gallassaappe doommiide, unttunttu Aa wod'anaw mak'k'eteeddino. 54 Hewaa diraw, Yesuusi Ayihudatuu gidduwaan k'onc'c'iyaan yaa haa hamettibeenna; shin mela biittaa gas'aan de'iyaa gadiyaa, Efireema geetettiyaa katamaa beedda. Barena kaalliyaawanttunna hewaan takkeedda.

55 Ayihudatuu Paasigaa bonchchiyaa gallassay mateedda; k'ay daro Asay barena geeshshanaw, Paasigaa bonchchiyaa gallassay gakkanaappe kase dumma dumma saappe Yerusaalame beedda. 56 Unttunttu Yesuusa koyyiino; Geeshsha Golliyaan ek'k'iide, «Ayaa k'oppiitee? Paasigaa bonchchiyaasaa Yesuusi yeennee?» yaagiide ittuu ittuwaa oochcheeddino. 57 K'ay k'eesatuwaa kaappatuunne Parisaawatuu Yesuusa k'achchanaw, I de'iyaasaa eriyaawe ooninne barenttoo odana mala azazeeddino.

12

Yesuusa Shittuwaa Okkeedda Mishiratto

(Mat. 26:6-13; Mar. 14:3-9)

1 Paasigaa bonchchiyaa gallassaappe usuppun gallassaa kasetiide, Yesuusi I hayk'uwaappe dentseedda Ali'aazar de'iyaa Biitaaniyaa giyaa katamaa beedda. 2 He sa'aan unttunttu aw kawuwaa katseeddino; Ali'aazar aanana uttiide ittippe miyaawanttu giddon utti de'ishshin, Martta kawuwaa gisha mizaaddu. 3 Mayraama daro shaluwaan zal"ettiyaa itti s'aaramusiyaa gidiyaa narddoosa geetettiyaa geeshsha shittuwaa ahaade, Yesuusa gediyaa okkaade bare binnanaan Aa gediyaa k'uc'c'aaddu; golliyaa ubbay shittuwaa sawuwaan toshikku gee.

4 Shin Yesuusa kaalliyaawanttuppe ittuu, Yesuusa aatsi immanawe, Yihudaa Ask'k'orootu, 5 «Ha shittuu heezzu s'eetu diinaariyaani zal"ettina, ayaw hewe hiyyeesaw imettennee?» yaageedda. 6 I kayisuwaa gideedda diraw, hewaa geeddappe attin, hiyyeesaw k'arettiide gibeenna; I miishshaa k'arc'c'iitiyaa oyk'k'iyaawaa gidiyaa diraw, ubbaa wode aappe barew akkeedda.

7 Yesuusi, «Ha shittuwaa Taani moogettiyaa gallassay gakkanaw iza ayaw minjjanee? Izo aggite. 8 Hiyyeesatuu ubbaa wode hinttenanna de'ana; shin Taani ubbaa wode hinttenana de'ikke» yaageedda.*

9 Ayihudatuwaappe daro Asay Yesuusi Biitaaniyaan de'iyaawaa sisiide, yaa beedda; unttunttu Yesuusa be'ana gishsha s'alalaw gidennaan, I hayk'uwaappe dentseedda Ali'aazarakka be'anaw beeddino. 10 Hewaa diraw, k'eesatuwaa kaappatuu Ali'aazarakka k'ay wod'anaw mak'k'eteeddino. 11 Ayaw gooppe, Ali'aazara gaasuwaan daro Ayihudatuu barena kaaletsiyaawantta aggiide, Yesuusa ammaniino.

Yesuusi Bonchchuwaan Yerusaalame Geleedda

(Mat. 21:1-11; Mar. 11:1-11; Luk'. 19:28-40)

12 Wonttetsa gallassi Paasigaa bonchchiyaasaa yeedda daro Asay Yesuusi Yerusaalame biyaawaa siseedda. 13 Yaatiide zambbaa haytsaa oyk'k'iide,* Aa mokkanaw keseeddino. Barenttu kooshshaa d'ok'k'u ootsiide,

«S'oossay galatetto!

S'oossaa suntsan yiyaa Israa'eeliyaa kaatii anjjetteeddawaa!»

yaageeddino.*

14-15 S'oossaa Mas'aafay,

«S'iyoone katamaw, yayyoppa!

Be'a, ne kaatii hare maraa bolla uttiide yee»

giyaawaadan, Yesuusi hare maraa demmiide, Aa toggeedda.

16 Yesuusa kaalliyaawanttu hewaa kase akeekibeykkino; shin Yesuusi bonchchetteeddawaappe guyyiyaan, S'oossaa Mas'aafay hewaa ubbaa geeddawaanne k'ay unttunttukka hewaa ubbaa Yesuusaw ootseeddawaa hassayeeddino.

17 Ali'aazar moogetteedda gonggoluwaappe Yesuusi Aa s'eesiide, hayk'uwaappe dentseedda wode, Yesuusanna de'iyaa daro Asay Yesuusaw markkatteedda. 18 Daro Asay Aa mokkanaw kesseeddawe, I he wolk'k'aama maalaliyaawaa ootseedda diraassa. 19 Hewaa diraw, Parisaawatuu ittuu ittuwaa, «Hinttenttu ayinne ootsanaw danddayennawaa be'iitee! Be'ite, gade ubbay Aa geeduwaa kaalleedda» yaageeddino.

20 Paasigaa bonchchiyaa gallassi goyinnanaw Yerusaalame beeddawanttu giddon itti itti Giriike asatuu de'iino. 21 Unttunttu Galiilaa gadiyaan Beetesayda geetettiyaa katamaappe yeedda Pilip'p'oosakko biide, «Godaw, nuuni Yesuusa be'anaw koyeetto» yaagiide woosseeddino. 22 Pilip'p'oosi biide, Inddiraasaw odina laa"atuukka biide, Yesuusaw odeeddino.

23 Yesuusi unttunttoo hawaadan yaageedda; «Taani, Asaa Na'ay, bonchchettiyaa saatii gakkeedda. 24 Taani hinttenttoo tumuwaa oday; itti zarggaa ayfatta biittaan wod'd'aade wook'k'ana d'ayooppe, barekka attaw. Shin he zarggaa ayfatta wook'k'ooppe, daro ayfiyaa ayfaw. 25 Bare shemppuwaa siik'iyaa ooninne bayizzee; k'ay bare shemppuwaa ha sa'aan is's'iyaa ooninne med'inaa de'oo ashshee. 26 Ooninne Taw ootsooppe, Taana kaallanaw bessee; k'ay Taani de'iyaa sa'aan Taw ootsiyaawekka de'anawaa. Taw ootsiyaa oonanne, Ta Aabbukka Aa bonchchanawaa.

27 «Ha"i Ta shemppuu daro un"etteedda; yaatina waagoo? Taani, ‹Ta Aabboo, Taana ha saatattippe ashsharikki› yaagoo? Tuytti, Taani ha saatiyaan yeeddawe hawaa diraassa. 28 Ta Aabboo, ne suntsaa bonchcha» yaageedda.

He wode saluwaappe, «Taani Ta suntsaa bonchchaad; k'aykka gujjaade bonchchana» yaagiyaa k'aalay yeedda.

29 He sa'aan ek'k'eedda c'ora Asay he k'aalaa sisiide, «Hewe guuguntsaa» yaageedda.

Haranttu k'ay, «Kiitanchchay aw haasayeedda» yaageeddino.

30 Yesuusi zaariide unttuntta, «Ha k'aalay hinttenttu diraw yeeddawaappe attin, Ta diraassa gidenna. 31 Ha sa'ay pirddettiyaa wodii ha"a; ha sa'aa† mooddiyaawe ha"i kare olettanawaa. 32 K'ay Taani mask'k'aliyaa bolla kak'ettiyaa wode, asaa ubbaa Taakko goochchana» yaageedda. 33 I hewaa geeddawe ay mala hayk'uwaa I hayk'k'anenttonne unttuntta erissanaassa.

34 Daro Asay zaariide Yesuusa, «Nu higgii Kiristtoosi med'inaw de'iyaawaa odee. Yaatina, neeni waagaade, ‹Asaa Na'ay mask'k'aliyaa bolla kak'k'etana› gay? He Asaa Na'ay oonee?» yaageeddino.*

35 Yesuusi, «Poo'uu hinttenanna guutsa wodiyaa gam"anawaa. Hinttenttoo d'umenna mala, poo'uu de'ishshin, poo'uwaan hamettite. D'umaan hamettiyaa uray hak'a binttonne erenna. 36 Poo'uwaa asaa gidana mala, hinttenttoo poo'uu de'ishshin, poo'uwaa ammanite» yaageedda. Yesuusi hewaa haasayeeddawaappe guyyiyaan, biide unttunttuppe geemetteedda.

Ayihudatuu Ammanennaan Is's'eedda Hanotaa

37-38 I hewaa keena wolk'k'aama malaataa unttunttu sintsan ootsooppekka, nabiyaa Isiyaasi,

«Godaw, nu markkatetsaa ooni ammaneeddee?

Goday bare wolk'k'aa oona besseedee?»

geeddawe tuma gidana mala, unttunttu Aa ammanibeykkino.*

39-40 Isiyaasi k'aykka,

«Unttunttu ayfii s'eellenna mala,

unttunttu wozanaykka akeekena mala,

unttunttu S'oossaakko simmina, I unttuntta patsenna mala,

S'oossay unttunttu ayfiyaa k'ook'isseedda.

Unttunttu wozanaa dammisseedda»

geedda diraw, unttunttu ammananaw danddayibeykkino.*

41 Isiyaasi Yesuusa bonchchuwaa be'eedda dirawunne k'ay aabaa haasayeedda diraw,‡ hewaa geedda.

42 Hewaa gidinakka, haray atto Ayihudatuu kaappatuwaappekka c'oratuu Yesuusa ammaneeddino. Shin Parisaawatuu barena Ayihudatuu woosa golliyaappe kessiino giide yayyeedda diraw, ammaneedda giide markkattibeykkino. 43 Ayaw gooppe, unttunttu S'oossaa sabaappe aatsiide, asaa sabaa siik'eeddino.

44 Yesuusi bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide yaageedda; «Taana ammaniyaa ooninne Taana kiitteeddawaakka ammaniyaawaappe attin, Ta s'alalaa ammanenna. 45 Taana be'iyaa ooninne Taana kiitteeddawaakka be'ee. 46 Taana ammaniyaa ubbay d'umaan de'enna mala, Taani poo'uwaa gidaade sa'aa yaad. 47 Ta k'aalaa sisiide azazettena uraa oonanne Taani pirddikke; ayaw gooppe, Taani alamiyaa ashshanaw yeeddawaappe attin, pirddanaw yabeykke. 48 Taana is's'iyaa oonanne k'ay Ta k'aalaa akkena oonanne pirddiyaawe de'ee. Taani odeedda k'aalay wurssetsaa gallassi he uraa pirddana. 49 Ayaw gooppe, Taani hawaa Taappe haasayabeykke; shin Taana kiitteedda Ta Aabbu Taani gaanawaanne haasayanawaa Taana azazeedda. 50 K'ay Aa azazuu med'inaa de'uwaa ahiyaawaa Taani eray; hewaa diraw, Taani odiyaawe Ta Aabbu Taana oda giide odeeddawaa» yaageedda.

13

Yesuusi Bare Kaalliyaawanttu Gediyaa Meec'c'eedda

1 Paasigaa bonchchiyaa gallassay gakkanaappe kasetiide, ha sa'aappe shaakettiide, Aawuwaakko biyaa wodii gakkeeddawaa Yesuusi ereedda; ha sa'aan de'iyaa barewantta ubbaa wode siik'eedda; wurssetsay gakkanaw unttuntta siik'eedda.

2 Yesuusinne kaalliyaawanttu kawuwaa miishshin, Simoona na'aa Yihudaa Ask'k'orootu Yesuusa aatsi immanaadan, s'alahii Aa k'ofissi wotseedda. 3 Yesuusi bare Aawuu ubbabaa Aa kushiyan wotseeddawaa, k'ay S'oossaa matappe I yeeddawaanne, simmiide aakko baanawaa ereedda. 4 Yesuusi miyasaappe denddi ek'k'iide, bolla bagga mayuwaa k'aari wotsiide, poos'aa bare s'eessan danc'c'eedda. 5 Hewaappe guyyiyaan, haatsaa meechchaa miishshaan tigiide, barena kaalliyaawanttu gediyaa meechchaanne bare s'eessan danc'c'eedda poos'an k'uc'ussaa doommeedda.

6 Yesuusi Simooni P'es'iroosakko yiina P'es'iroose, «Godaw, neeni ta gediyaa meec'c'anaw hanayiyee?» yaageedda.

7 Yesuusi zaariide Aa, «Taani ootsiyaawaa neeni ha"i erakka; shin guyyeppe eranaassa» yaageedda.

8 P'es'iroose, «Neeni ta gediyaa ubbakka meec'c'akka!» yaageedda.

Yesuusi Aa, «Taani ne gediyaa meec'c'ana d'ayooppe, newunne Tawunne ittipetetsay baawa» yaagiide zaareedda.

9 Simoona P'es'iroose Yesuusa, «Godaw, yaatooppe, ta gediyaa s'alalaa meec'c'oppa; ta kushiyaakka ta huup'iyaakka meec'c'a!» yaageedda.

10 Yesuusi zaariide, «Bollaa meec'etti diggeedda uray ooninne gediyaappe harabaa meec'ettanaw koshshenna; aw ubbasaykka geeshsha. K'ay hinttenttukka geeshsha; shin ubbay geeshsha gidikkita» yaageedda. 11 Ayaw gooppe, Yesuusi barena aatsi immana uray oonenttonne ereedda; I, «Hinttenttu ubbay geeshsha gidikkita» geeddawe hawaassa.

12 Unttunttu gediyaa meec'c'eeddawaappe guyyiyaan, Yesuusi bare mayuwaa mayyiide, baresaa guyye simmi bi uttiide unttuntta yaageedda; «Taani hinttenttoo ootseeddawaa akeekiitee? 13 Hinttenttu Taana, tamaarissiyaawoonne Godaw giita; Taani he hinttenttu giyaawaa gidiyaa diraw, loytseeddita. 14 Taani hinttenttoo Godaanne hinttentta tamaarissiyaawaa gidaadde, hinttenttu gediyaa meec'c'iyaawaa gidooppe, hinttenttukka ittuu ittuwaa gediyaa meec'c'anaw bessee. 15 Ayaw gooppe, Taani hinttenttoo ootseeddawaadan, hinttenttukka ootsana mala, hinttenttoo leemisuwaa gidaaddi. 16 Taani hinttenttoo tumuwaa oday; k'oomay bare godaappe aad'd'enna. K'ay kiitetteedda uraykka barena kiitteeddawaappe aad'd'enna. 17 Hinttenttu hewaa eriide ootsiyaawaa gidooppe anjjetteeddawantta.

18 «Taani hinttenttoo ubbabaa haasayikke. Taani dooreeddawantta eray; shin S'oossaa Mas'aafay, ‹Taani barsseeddawe Ta kushiyaa sa"eedda› geeddawe tuma gidanaw bessee.* 19 Hewe haniyaa wode Taani Taana* gidiyaawaa hinttenttu ammanana mala, hewe hananaappe kasetaade hinttenttoo hananawaa oday. 20 Taani hinttenttoo tumuwaa oday; Taani kiittiyaa oonanne mokkiyaa uray taanakka mokkee; k'ay Taana mokkiyaa ooninne Taana kiitteeddawaa mokkee» yaageedda.

Yesuusi Barena Aatsi Immanawe Oonentto Kasetiide Odeedda

(Mat. 26:20-25; Mar. 14:17-21; Luk'. 22:21-23)

21 Yesuusi hewaa haasayeeddawaappe guyyiyaan, bare wozanaan daro metootiide, «Taani hinttenttoo tumuwaa oday; Taana hintteppe ittuu aatsi immanawaa» giide k'onc'c'iyaan odeedda.

22 I oona haasayinttonne, kaalliyaawanttoo ubbaakka erettennaan is's'ina, ittuu ittuwaa s'eelleeddino. 23 Yesuusa kaalliyaawanttuppe ittuu, Yesuusi siik'iyaawe, Yesuusa matan utteedda. 24 Hewaa diraw, Simoona P'es'iroose he kaalliyaawaa simi"iide, «I oona gintto, ane Aa oochcha» yaageedda.

25 Hewaa diraw, he kaalliyaawe Yesuusa haytsaakko shiik'iide, «Godaw, I oonee?» yaageedda.

26 Yesuusi zaariide, «Taani ukitsaan c'abbaa tushaade immiyaawe Aa» yaageedda. K'ay ukitsaa mentsi akkiide, c'abbaa tushiide, Simoona na'aa, Yihudaa Ask'k'orootaw immeedda. 27 Yihuday ukitsaa mentsowaa akkowaappe guyyiyaan, Sees'aanay ellekka Yihudaan geleedda. Yesuusi Aa, «Neeni ootsanawaa elleella ootsa!» yaageedda. 28 Shin he sa'aan utteeddawanttuppe ooninne Yesuusi hewaa Aa ayaw geeddenttonne eribeenna. 29 Yihuday miishshaa k'arc'c'iitiyaa oyk'k'iyaa diraw, kaalliyaawanttuppe ittuu ittuu Yesuusi Yihudaa, «Paasigaa bonchchiyaa gallassaw barena koshshiyaawaa baade shamma woy hiyyeesaw mis'uwaataa imma geedda» yaagiide k'oppeeddino.

30 Yihuday ukitsaa mentsowaa akkiide, ellekka kare kesseedda; he wode sa'ay k'amma.

Ooratsa Azazuwaa

31 Yihuday kare keseeddawaappe guyyiyaan, Yesuusi yaageedda; «Ha"i Taani Asaa Na'ay bonchchettaaddi: S'oossaykka Ta baggana bonchchetteedda. 32 S'oossay Ta baggana, Asaa Na'aa baggana bonchchettooppe, I bare huup'ew Taana Asaa Na'aa bonchchanawaa; k'ay I Taana ellekka bonchchanawaa. 33 Ta naatoo, Taani hinttenanna daro wodiyaa gam"ikke. Hinttenttu Taana koyyana; shin Taani Ayihudatuwaa, ‹Taani biyaasaa hinttenttu baanaw danddaykkita› geeddawaadan, hinttewukka ha"i oday. 34 Taani hinttentta ooratsa azazuwaa azazay; ittuu ittuwaa siik'ite. Taani hinttentta siik'eeddawaadankka, hinttenttu ittuu ittuwaa siik'ana bessee. 35 Hinttenttu ittuu ittuwaanna siik'ettooppe, Taana kaalliyaawantta gidiyaawaa Asay ubbay erana» yaageedda.

P'es'iroose Kaddanawaa Yesuusi Kasetiide Odeedda

(Mat. 26:31-35; Mar. 14:27-31; Luk'. 22:31-34)

36 Simooni P'es'iroose Yesuusa, «Godaw, neeni hak'a bay?» yaageedda.

Yesuusi zaariide, «Taani biyaasaa neeni ha"i Taana kaallanaw danddayakka; shin guyyeppe kaallana» yaageedda.

37 P'es'iroose, «Godaw, taani neena ha"i kaallanaw ayaw danddaykkitaa? Taani ne diraw, hayk'k'anawukka giiga uttaad!» yaageedda.

38 Yesuusi zaariide, «Ta diraw hayk'k'anaw ha"i tumu giiga uttaaddii? Taani new tumuwaa oday; kuttuu waassanaappe kase, neeni Taana heezzu gede kaddanaassa» yaageedda.

14

Yesuusi Aawuwaakko Afiyaa Ogiyaa

1 Yesuusi kaalliyaawantta «Hinttenttu wozanay hirggoppo; S'oossaan ammanite; Taanankka ammanite.* 2 Ta Aabbu gollen daro sa'ay de'ee. Hewaa gidennentto, Taani hinttenttoo hewaa odikke; Taani hinttenttoo sa'aa giigissanaw bay. 3 Taani baade sa'aa giigisseeddawaappe guyyiyaan, Taani de'iyaa sa'aan hinttenttukka de'ana mala, simma yaade hinttentta Taakko afana. 4 K'ay hinttenttu Taani biyaa ogiyaa eriita» yaageedda.

5 Toomaasi, «Godaw, neeni biyaasaa nuuni erokko; ogiyaa waaniide eranaw danddayeetto?» yaageedda.

6 Yesuusi zaariide, «Ogii, tumuunne de'uu Taana; Ta baggannappe attin, ooninne Ta Aabbukko baanaw danddayenna. 7 Hinttenttu Taana eriyaawaa gidintto, Ta Aabbakka erana; ha"ippe doommiide, hinttenttu Aa eriitanne k'ay Aa be'eeddita» yaageedda.

8 Pilip'p'oosi Yesuusa, «Godaw, Aawuwaa nuuna bessa; hewe nuw gidanawaa» yaageedda.

9 Yesuusi zaariide yaageedda; «Pilip'p'oosaa, Taani hawaa keena wodiyaa hinttenanna de'inakka Taana erikkii? Taana be'eedda uray Aawuwaakka be'eedda; yaatina, neeni waagaade, ‹Aawuwaa nuuna bessa› gay?» 10 Taani Aawuwaa giddon de'iyaawaa k'ay Aawukka Ta giddon de'iyaawaa neeni ammanikkii? Taani hinttenttoo odiyaa k'aalaa Taani Taappe odikke; shin Ta giddon de'iyaa Aawuu bare oosuwaa ootsee. 11 Taani Aawuwaa giddon de'iyaawaanne k'ay Aawukka Ta giddon de'iyaawaa Taana ammanite; hewe d'ayooppe, Ta oosuwaabaw Taana ammanite.

12 «Taani hinttenttoo tumuwaa oday; Taana ammaniyaa uray Taani ootsiyaa oosuwaa ootsana. Taani Aawuwaakko biyaa diraw, he uray hawaappe aad'd'iyaa oosuwaa ootsana. 13 Aawuu Na'aa gaasuwaan, Ta baggana bonchchettana mala, Ta suntsan hinttenttu woossiyaa ubbabaa Taani hinttenttoo polana. 14 Hinttenttu Ta suntsan Taana ayaanne oochchooppekka, Taani polana.

Yesuusi Ayaana Geeshsha Kiittanaw Immeedda Hidootaa

15 «Hinttenttu Taana siik'iyaawaa gidooppe, Ta azazuwaa naagana. 16-17 Taani Aawuwaa woosana; hinttenanna med'inaw de'ana mala, tumatetsaa Ayaanaa, hara mentsetsiyaawaa hinttenttoo I immana. Ha sa'ay he tumatetsaa Ayaana be'ennawaanne erennawaa gidiyaa diraw, Aa akkanaw danddayenna; shin I hinttenanna de'iyaa dirawunne hinttenttu giddon de'ana diraw, hinttenttu Aa eriita.

18 «Taani hinttentta aawuunne aata baynna yii'o naanaadan hintterekka aggabashikke; Taani simmaade hinttenttukko yaana. 19 Guutsa wodiyaappe guyyiyaan, alamii Taana laa'entsuwaa be'enna; shin hinttenttu Taana be'ana; Taani de'uwaan de'iyaa diraw, hinttenttukka k'ay de'uwaan de'ana. 20 Taani Ta Aawuwaa giddon de'iyaawaanne hinttenttu Ta giddon de'iyaawaa, k'ay Taani hinttenttu giddon de'iyaawaanne hinttenttu he gallassi erana.

21 «Ta azazuu Aa matan de'iyaa asay, k'ay he azazuwaakka naagiyawe, I Taana siik'iyaa asaa. Taana siik'iyaa asaa Ta Aabbukka siik'ee; Taanikka Aa siik'ay. Taani aw k'onc'c'ana» yaageedda.

22 Yihudaa Ask'k'oroota gidenna Yihuday Yesuusa, «Godaw, neeni ne huup'iyaa alamiyaa bessenaan, nuuna bessana giyaawaa waagaade gay?» yaageedda.

23 Yesuusi, «Taana siik'iyaa ooninne Ta k'aalaa naagee; Ta Aabbu Aa siik'anawaa; k'ay Ta Aabbunne Taaninne aakko yiide, aanana de'ana. 24 Taana siik'enna uray ooninne Ta k'aalaw azazettena; hinttenttu sisiyaa k'aalay Taana kiitteedda Aawuwaappe attin, Tawaa gidenna.

25 «Taani hinttenanna ittippe de'aadde hawaa hinttenttoo odaaddi; 26 shin Geeshsha Ayyaanay, mentsetsiyaawe, Aawuu Ta suntsan kiittanawe, hinttentta ubbabaa tamaarissanawaa. Taani hinttenttoo odeedda ubbabaakka hinttentta hassayissanawaa.

27 «Taani sarotetsaa hinttenanna wotsay; Ta sarotetsaa hinttenttoo immay. Taani alamii immiyaa sarotetsaa malaa immikke. Hinttenttu hirggoppitenne yayyoppite. 28 Taani hinttenttoo, ‹Taani bay; shin simmaade hinttenttukko yaana› geeddawaa siseeddita; hinttenttu Taana siik'eeddawaa gidintto, Taappe Aawuu dariyaa diraw, Taani Aawuwaakko biyaawan hinttenttu nashettanita. 29 Hewe haniyaa wode hinttenttu ammanana mala, hewe hanennaan de'ishshin, haananna kasetaade Taani hinttenttoo odaaddi.

30 «Ha alamiyaa mooddiyaawe yiyaa diraw, Taani hawaappe sintsan hinttenanna loytsa haasayikke. Taana I ayinne ootsanaw danddayenna. 31 Shin Taani Aawuwaa siik'iyaawaa alamii eranaw bessee; k'ay Taanikka Aawuu Taana azazeeddawaadan ootsay. Denddi ek'k'ite; hawaappe boytte.

15

Woynniyaa Giyaa Turaw Tumu Anuu Yesuusa

1 «Taani woyniyaa geetettiyaa turaw tumu ano; goshshanchchay Ta Aabba. 2 Ta giddon de'iyaa ayfiyaa ayfena turaa maraa ubbaa I karee; ayfiyaa turaa maraa ubbay kasewaappe loytsi ayfanaadan, he maraa s'eeraa I c'iggiide geeshshana. 3 Taani hinttenttoo ha"i odeedda k'aalaa gaasuwaan, hinttenttu geeshsha. 4 Ta giddon de'ite; Taanikka hinttenttu giddon de'ana. Woynniyaa turaa maray anuwaanna ittippe de'ennaan d'ayooppe, he maray barekka ayfiyaa ayfanaw danddayennawaadan, hinttenttukka Ta giddon de'ennaan d'ayooppe, ayfiyaa ayfanaw danddaykkita.

5 «Taani woyniyaa turaw ano; hinttenttu he turaa maratuwaa. Ta giddon de'iyaa uray, Taanikka Aa giddon de'iyaa uray, daro ayfiyaa ayfana; ayaw gooppe, Taani baynnaan hintterekka ayinne ootsanaw danddaykkita. 6 Ta giddon de'enna uray turaa maraadan, karen yeggina meleeddawaa shiishshiide tamaan wotsina, I ees's'anawaa. 7 Hinttenttu Ta giddon de'ooppe, k'ay Ta k'aalaykka hinttenttu giddon de'ooppe, hinttenttu koyyeeddawaa ayaa gidinakka woossite; hinttenttu akkanita. 8 Hinttenttu daro ayfiyaa ayfooppenne k'ay Taana kaalliyaawantta gidooppe, hewan Ta Aabbu bonchchettanawaa. 9 Aawuu Taana siik'eeddawaadan, Taanikka hinttentta siik'aaddi; Ta siik'uwaan de'ite. 10 Taani Ta Aabbu azazuwaa naagaade Aa siik'uwaan de'eeddawaadan, hinttenttukka Ta azazuwaa naagooppe, Ta siik'uwaan de'anita.

11 «Ta nashechchay hinttenanna de'ana malanne, hinttenttu nashechchay kumentsaa gidana mala, Taani hawaa hinttenttoo odaaddi. 12 Ta azazuu hawaa; Taani hinttentta siik'iyaawaadan, hinttenttukka ittuu ittuwaanna siik'ettite. 13 Bare shemppuwaa bare laggew aatsiide immiyaawaappe aad'd'iyaa siik'uu oossinnekka baawa. 14 Taani hinttentta azazeeddawaa ubbaa ootsooppe, hinttenttu Ta laggetuwaa.

15 «Ayilii bare goday ootsiyaawaa erenna diraw, Taani hinttentta hawaappe sintsaw ayilatuwaa giikke; shin Taani hinttentta Ta laggetuwaa gaad. Ayaw gooppe, Ta Aawuwaappe siseedda ubbabaa Taani hinttenttoo odaaddi. 16 Taani hinttentta dooreeddawaappe attin, hinttenttu Taana dooribeykkita. Hinttenttu biide ayfiyaa ayfana malanne de'ana mala, Taani hinttentta suntsaad. K'ay Aawuukka hinttenttu Ta suntsan* woosseeddawaa ubbaa immana. 17 Taani hinttentta azaziyaawe hawaa; ittuu ittuwaanna siik'ettite.

Yesuusi Ha Alamii Is's'iyaawaa Odeedda

18 «Alamii hinttentta is's'ooppe, kasetiide Taana is's'eeddawaa akeekite. 19 Hinttenttu alamiyaassa gideeddentto, alamii barewaadan hinttentta siik'ana; shin Taani hinttentta alamiyaappe dooreeddawaappe attin, hinttenttu alamiyaassa gidikkita; alamii hinttentta is's'iyaawe hawaassa. 20 ‹Ayilii bare godaappe darenna› gaade Taani hinttenttoo odeeddawaa hassayite. Unttunttu Taana yedersseeddawaa gidooppe, hinttenakka yederssana. Unttunttu Ta k'aalaa naageeddawaa gidooppe, hinttenttu k'aalaakka naaganawantta. 21 Shin unttunttu Taana kiitteeddawaa erenna diraw, ha ubbaa Ta gaasuwaan unttunttu hinttenttu bolla ootsanawantta. 22 Taani yaade unttunttoo odennawaa gidintto, unttunttoo nagaraa gidenna; shin ha"i unttunttu ootsiyaa nagaraa gaasoyiyaawe baawa. 23-24 Taana is's'iyaawe Ta Aawuwaakka is's'eedda. Ooninne ootsibeenna oosuwaa unttunttu giddon Taani ootsabeennabaa gidintto, unttunttoo nagaraa gidennaan attanawaa; shin ha"i unttunttu Taani ootseedda oosuwaa be'iide, Taanakka Ta Aawuwaakka is's'eeddino. 25 Shin unttunttu higgiyan, ‹Taana c'oo is's'eeddino› geetettiide s'aafetteeddawe polettana mala, hawe haneedda.*

26 «Shin Aawuwaappe yiyaa tumatetsaa Ayyaanay mentsetsiyaawe yaanawaa. Taani Aawuwaappe hinttenttoo Aa yeddana; k'ay I Tabaa markkattanawaa. 27 Hinttekka k'ay kaseppe doommiide, Taananna de'iyaa diraw, Tabaa markkattana.

16

1 «Taani hawaa hinttenttu d'ubettenna mala, hinttenttoo odaaddi. 2 Unttunttu hinttentta barenttu Ayihuda woosa golliyaappe kessi yeddanawantta. Hewaa bolla k'ay hinttentta wod'iyaa uray S'oossaw ootsiyaawaa aw malatiyaa wodii yaanawaa. 3 Unttunttu hewaa hinttenttu bolla ootsiyaawe Taananne Aawuwaa erenna diraassa. 4 Shin unttunttu hewaa hinttenttu bolla ootsiyaa wodii gakkiyaa wode, Taani hinttenttoo odeeddawaa hinttenttu hassayana mala, Taani hinttenttoo hawaa odaaddi.

Geeshsha Ayaanaa Oosuwaa

«Taani hinttenanna de'iyaa diraw, koyro hewaa hinttenttoo odabeykke. 5 Shin ha"i Taani Taana kiitteeddawaakko bay; shin hintteppe ooninne, ‹Hak'a bay?› giide Taana oochchiyaawe baawa. 6 Shin Taani hawaa odeedda diraw, hinttenttu wozanaan daro kayyuu de'ee. 7 Shin Taani hinttenttoo tumuwaa oday; Taani biyaawe hinttenttoo lo"a. Ayaw gooppe, Taani baana d'ayooppe, mentsetsiyaawe hinttenttukko yeenna; shin Taani booppe, Aa hinttenttukko yeddana. 8 K'ay mentsetsiyaawe yiide, unttunttu nagaraabaa, S'oossaa s'illotetsaabaanne pirddaabaa ha sa'aa Asay bayizzeeddawaa bessanawaa. 9 Nagaraabay Asay Taana ammanenna diraassa. 10 S'illotetsaabay k'ay Taani Aawuwaakko biyaa diraw, hinttenttu Taana laa'entsuwaa be'ikkita. 11 S'oossaa pirddaabay k'ay alamiyaa mooddiyaawe pirddetteedda diraassa.

12 «Taani hinttenttoo odiyaabay darobay de'ee; shin ha"i hinttenttoo gelenna. 13 Tumatetsaa Ayyaanay yiyaa wode, hinttentta tumatetsaa ubbaakko kaalletsanawaa. Ayaw gooppe, I bare siseeddawaa odanaappe attin, bareppe ayinne odenna. K'ay sintsappe yaanabaa hinttenttoo I odanawaa. 14 I Taana bonchchanawaa; ayaw gooppe, I Taw de'iyaawaappe akkiide, hinttenttoo odanawaa. 15 Aawoo de'iyaabay ubbay Tawaa; mentsetsiyaawe Taw de'iyaabaappe akkiide, hinttenttoo odanawaa Taani geeddawe hawaassa.

Yesuusa Kaalliyaawanttu Kayyuu Nashechchaw Laamettana

16 «Guutsa wodiyaappe guyyiyaan, hinttenttu Taana be'ikkita; k'ay guutsa wodiyaappe guyyiyaan, hinttenttu Taana be'ana» yaageedda.

17 Yesuusa kaaliyaawanttuppe ittuu ittuu barenttu giddon, « ‹Guutsa wodiyaappe guyyiyaan, hinttenttu Taana be'ikkita; k'ay guutsa wodiyaappe guyyiyaan, hinttenttu Taana be'anita; ayaw gooppe, Taani Aawuwaakko bay› giyaawe hewe waagiyaawee?» yaageeddino. 18 « ‹Guutsa wodiyaappe guyyiyaan› giyaawe waagiyaawee? I ayaw haasayinttonne nuw erettenna» yaageeddino.

19 Unttunttu barena oochchanaw koyyiyaawaa Yesuusi eriide, unttuntta yaageedda; «Taani, ‹Guutsa wodiyaappe guyyiyaan, hinttenttu Taana be'ikkita; k'ay guutsa wodiyaappe guyyiyaan, hinttenttu Taana be'ana› geeddawoo hinttenttu ittuu ittuwaa oochchiitee? 20 Taani hinttenttoo tumuwaa oday. Hinttenttu yeekkananne kayyottana; shin ha alamii nashettana. K'ay hinttenttu kayyottana; shin hinttenttu kayyottowe nashechchaa gidanawaa. 21 Itti mishiratta na'aa yelana haniyaa wode, bare yeliyaa wodii gakkeedda diraw, oyk'ettaw; shin na'ay yeletteeddawaappe guyyiyaan, na'ay ha sa'aan yeletteedda nashechchaa diraw, bare oytsaa hassayukku. 22 Hewaa diraw, hinttenttukka hinttenttu wozanaan kayyottiita; shin Taani laa'entsuwaa hinttentta be'ana; k'ay hinttenttu wozanay loytsi nashettana; hinttenttu nashechchaa ooninne hintteppe akkena.

23 «He gallassi hinttenttu Taana ayinne woossikkita. Taani hinttenttoo tumuwaa oday; hinttenttu Ta suntsan woossiyaawaa ubbaa Aawuu hinttenttoo immanawaa. 24 Ha"i gakkanaw Ta suntsan ayinne woossibeykkita; hinttenttu nashechchay polettana mala, S'oossaa woossite; hinttenttu akkana.

25 «Hawaa Taani hinttenttoo leemisuwaan odaaddi; shin Taani leemisuwaan odenna wodii yaanawaa; shin Aawuwaabaa Taani hinttenttoo k'onc'c'iyaan odana. 26 Taani he gallassi, hinttenttu Ta suntsan Aawuwaa woosana; k'ay hinttenttu diraw, Taani Aawuwaa woosana giikke. 27 Ayaw gooppe, Aawuu bare huup'ew hinttentta siik'ee; hinttenttu Taana siik'iyaa dirawunne Taani Aawuwaa matappe yeeddawaa ammano diraw, I hinttentta siik'ee. 28 Taani Aawuwaa matappe ha alamiyaa yaad; k'ay ha alamiyaa aggaade Aawuwaakko baana» yaageedda.

29 Yesuusa kaalliyaawanttu zaariide Yesuusa, «Be'a, ha"i neeni k'onc'c'iyaan haasayaasa; leemisuwaan ayinne haasayakka. 30 Neeni ubbabaa eriyaawaa nuuni ha"i ereetto; k'ay neena ooninne oochchana mala, neeni koyyennawaa ereetto. Hewe nuuna neeni S'oossaappe yeeddawaa ammantsee» yaageeddino.

31 Yesuusi zaariide unttuntta, «Ha"i ammaniitee? 32 Be'ite, hinttenttu hinttenttu golle golle laalettiyaa wodiinne Ta s'alalaa yeggi bashiyaa wodii yaanawaa; ha"ikka yi diggeedda. Shin Aawuu Taananna de'iyaa diraw, Ta s'alalaa gidikke. 33 Hinttenttu Ta giddon de'iidde, saro de'ana mala, Taani hawaa hinttenttoo odaaddi. Alamiyaan hinttenttu waayettana. Shin minnite; Taani alamiyaa s'oonaad» yaageedda.

17

Yesuusa Woosaa

1 Yesuusi hewaa haasayeeddawaappe guyyiyaan, pude saluwaa s'eelliide, hawaadan yaageedda; «Ta Aabboo, wodii gakkeedda; ne Na'ay neena bonchchana mala, neenikka ne Na'aa bonchcha. 2 Ayaw gooppe, neeni aw immeedda ubbaw med'inaa de'uwaa I immana mala, asaa ubbaa bollan aw maataa immaadda. 3 Asay neena itti tumu S'oossaa gideeddawaa erana malanne, k'ay neeni kiitteedda Yesuusi Kiristtoosa erana mala, hawe med'inaa de'uwaa. 4 Neeni Taw ootsanaw immeedda oosuwaa polaade, neena sa'aan bonchchaad. 5 Ha"ikka k'ay Aawoo, alamii med'ettanaappe kase ne matan Taw de'iyaa bonchchuwaan ne sintsan Taana bonchcha.

6 «Alamiyaa asaappe neeni Taw immeeddawanttoo ne suntsaa erissaad; unttunttu newantta; k'ay neeni unttuntta Taw immaadda. Unttunttu ne k'aalawukka azazetteeddino. 7 Ha"i neeni Taw immeedda ubbabay neeppe yeeddawaa unttunttu eriino. 8 Ayaw gooppe, neeni Taw immeedda k'aalaa Taani unttunttoo immaaddi; unttunttukka he k'aalaa akkeeddino. Taani ne matappe yeeddawe tuma gidiyaawaa eriide Neeni Taana kiitteeddawaakka ammaneeddino.

9 «Taani unttunttoo woossay; alamew neena woossikke. Shin Neeni Taw immeedda asaw woossay; ayaw gooppe, unttunttu newantta. 10 Taw de'iyaa ubbabay nebaa; k'ay New de'iyaa ubbabaykka Tabaa. Taani unttunttu baggana bonchchettaaddi. 11 Taani hawaappe guyyiyaan, alamiyaan de'ikke; unttunttu alamiyaan de'iino; Taani ha"i neekko bay. Geeshsha Aawoo, ha Neeni Taw immeeddawanttu Neeninne Taani ittuwaa gidiyaawaadan, unttunttu ittuwaa gidana mala, unttuntta ne suntsan naaga. 12 Taani unttunttunna alamiyaan de'aadde, neeni Taw immeedda ne suntsaa wolk'k'an unttuntta naagaad. Taani unttuntta naagaad; S'oossaa Mas'aafay geeddawe polettana mala, bashshay bessiyaa uraappe attin, unttunttuppe haray ooninne baybeena.*

13 «Ha"i Taani Neekko bay; unttunttu wozanaan Ta nashechchay polettana mala, hawaa Taani alamiyaan haasayay. 14 Taani unttunttoo ne k'aalaa immaaddi; Taani alamiyaassa gidennawaadan, unttunttukka alamiyaassa gidenna diraw, alamii unttuntta is's'eedda. 15 Neeni s'alahiyaappe unttuntta naagana mala woossiyaawaappe attin, alamiyaappe kessana mala woossikke. 16 Taani alamiyaassa gidennawaadan, unttunttukka alamiyaassa gidikkino. 17 Neeni tumatetsaan unttuntta newantta ootsa; ne k'aalaykka tumatetsaa. 18 Neeni Taana alamiyaa kiitteeddawaadan, Taanikka unttuntta alamiyaa kiittaad; 19 k'ay unttunttu tumatetsaan new dummatana mala, unttunttu diraw, Taani Ta huup'iyaa new dummayaad.

20 «Taani unttunttu s'alalaw woossikke; shin unttunttu k'aalaa odina, Taana ammaneeddawanttookka woossay. 21 Unttunttu ubbay ittuwaa gidana mala, Taani woossay. Aawoo, Neeni Ta giddon de'iyaawaadan, k'ay Taanikka Ne giddon de'iyaawaadan, unttunttu nu giddon de'iino. K'ay neeni Taana kiitteeddawaa alamii ammanana mala, unttunttu ittuwaa gidino. 22 Neeninne Taani ittuwaa gidiyaawaadan, unttunttu ittuwaa gidana mala, neeni Taana bonchcheeddawaadan, Taanikka unttuntta bonchchaad. 23 Taani unttunttu giddon de'ina, Neeni Ta giddon de'ina, k'ay Neeni Taana siisiyaawaadan, unttunttakka siik'owaanne Neeni Taana ha alamiyaa kiitteeddawaa alamii eranaadan, unttunttu ubbaa ittuwaa gidino.

24 «Aawoo, sa'ay med'ettanaappe kase Neeni Taana siik'eedda diraw, Taw immeedda Ta bonchchuwaa unttunttu be'ana mala, Neeni Taw immeeddawanttu Taani de'iyaa sa'aan Taananna de'ana mala koyaad.

25 «S'illo Aawoo, alamiyaa Asay Neena erenna; shin Taani neena eray. K'ay Neeni Taana kiitteeddawaa hawanttu eriino. 26 Neeni Taana siik'eedda siik'uu unttunttu giddon de'ana mala, k'ay Taanikka unttunttu giddon de'ana mala, Taani Ne suntsaa unttuntta erissaad; sintsawukka erissana» yaageedda.

18

Yesuusi Bare Morkketuwaa Kushiyan Oyk'eteedda

(Mat. 26:47-56; Mar. 14:43-50; Luk'. 22:47-53)

1 Yesuusi hewaa giide, S'oossaa woosseeddawaappe guyyiyaan, barena kaalliyaawanttunna K'ediroona giyaa zanggaaraa pinneedda. He sa'aan atikilttiyaa sa'ay de'ee; Yesuusinne Yesuusa kaalliyaawanttu geleeddino. 2 Yesuusa aatsi immeedda Yihuday he sa'aa ereedda; ayaw gooppe, Yesuusi ubbaa wode barena kaalliyaawanttunna hewan shiik'ee. 3 Hewaa diraw, kaaletsiyaa k'eesatuwaa kaappatuunne Parisaawatuu Yihudaanna baanaadan immeedda Roomaa wotaadaratuunne Geeshsha Golliyaa naagiyaawanttu kuraaziyaa, yabbiyaanne tooraa oyk'k'iide he sa'aa beeddino.

4 Yesuusi barena gakkanaw haniyaa ubbabaa eriide, gas'aa kesiide, «Oona koyyiitee?» yaageedda.

5 Unttunttu zaariide, «Naazireetiyaa Yesuusa koyyeetto» yaageeddino.

Yesuusi zaariide, «Taani Aa» yaageedda.

Yesuusa aatsi immeedda Yihudaykka hewan unttunttunna ek'k'eedda; 6 Yesuusi, «Taani Aa» geedda wode, unttunttu guyyekko shiik'iide, sa'aan kunddeeddino. 7 Yesuusi k'aykka, «Oona koyyiitee?»

Yaagi oochchina unttunttu, «Naazireetiyaa Yesuusa» yaageeddino.

8 Yesuusi zaariide, «Taani Aa gidiyaawaa hinttenttoo odaaddi; simmi hinttenttu Taana koyyiyaawaa gidooppe, hawantta yeddite» yaageedda. 9 I, «Ta Aabboo, neeni Taw immeeddawanttuppe haray atto, ittuwaakka bayizzabeykke» geeddawe polettana mala, hewaa geedda.

10 Simooni P'es'iroosaw mashshay de'ee; I he mashshaa shoddinne k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa k'oomaa ushechcha haytsaa shoc'iide, k'ans's'i yeggeedda. He k'oomaa suntsay Malkkoosa. 11 Yesuusi P'es'iroosa, «Ne mashshaa shookuwaan zaaraade wotsa! Ta Aabbu Taw immeedda metuwaa s'uu'aa Taani ushikkitaa?» yaageedda.

Yesuusi K'eesatuwaa Kaappuwaa
Haanna Sintsa Shiik'eedda

12 Shaalak'ay, daro wotaadaratuunne k'ay Geeshsha Golliyaa naagiyaawanttu Yesuusa oyk'k'iide k'achcheeddino. 13 Koyro Yesuusa Haannakko afeeddino; Haanni he laytsi k'eesatuwaa kaappatuwaa gideedda K'ayaafaa bolluwaa. 14 «Asaa ubbaa diraw, itti Asay hayk'k'intto lo"a» giide Ayihudatuwaa zoreeddawe K'ayaafaa.

P'es'iroose Yesuusa Kaddeedda

(Mat. 26:69-70; Mar. 14:66-68; Luk'. 22:55-57)

15 Simooni P'es'iroosinne hara itti kaalliyaawe Yesuusa kaalliide beeddino. He hara kaalliyaawaa k'eesatuwaa kaappuu ereedda; hewe Yesuusanna k'eesatuwaa kaappuwaa dirssaa garssa geleedda. 16 Shin P'es'iroose karenna dirssaa penggiyaan ek'k'eedda. K'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuu eriyaa hara kaalliyaawe kare kesiide, penggiyaa naagiyaa naattiw odiide, P'es'iroosa dirssaa garssa gelisseedda. 17 Penggiyaa naagiyaa naatta P'es'iroosa, «Neeni ha bitaniyaa kaalliyaawanttuppe ittuwaa gidikkiiyee?» yaagaaddu.

I, «Tuytti, taani gidikke» yaageedda.

18 Sa'ay meeggiyaa diraw, ayilatuunne Geeshsha Golliyaa naagiyaawanttu tamaa ees's'iidde, bonk'k'eeddawaa yuuyyi aad'd'i ek'k'iide kashiino; P'es'iroosikka unttunttunna ek'k'iide, he tamaa kashee.

K'eesatuwaa Kaappuu Yesuusa Oochcho Ooshaa

(Mat. 26:59-66; Mar. 14:55-64; Luk'. 22:66-71)

19 K'eesatuwaa ubbatuwaa Kaappuu, Yesuusa kaalliyaawanttubaane Aa timirttiyaabaa oochcheedda. 20 Yesuusi aw zaariide, «Taani asaa ubbaw k'onc'c'iyaan odaaddi. Taani Ayihuda ubbay shiik'iyaa Ayihuda woosa golleninne Geeshsha Golliyaan ubbaa wode tamaarissaad; geeman ayinne haasayabeykke. 21 Yaatina, neeni Taana ayaw oochchay? Taani odeeddawaa siseedda asaa oochcha; he Asay Taani odeeddawaa ereedda» yaageedda.

22 Yesuusi hewaa geedda wode, hewaan ek'k'eedda wotaadaratuwaappe ittuu Yesuusa bak'k'iide, «K'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa bolla hawaadan zaaray?» yaageedda.

23 Yesuusi zaariide, «Taani balabaa haasayeeddawaa gidooppe, hawaan de'iyaa asaa ubbaw oda; shin Taani tumuwaa haasayeeddawaa gidooppe, Taana ayaw bak'k'ay?» yaageedda.

24 Hewaa diraw, Haanni, k'ashetti utteedda Yesuusa, k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa, K'ayaafaakko yeddeedda.

P'es'iroosi Yesuusa Laa'entsuwaa Kaddeedda

(Mat. 26:71-75; Mar. 14:69-72; Luk'. 22:58-62)

25 P'es'iroosi hewan ek'k'iide, tamaa kashee; haranttu Aa, «Neeni ha bitaniyaa kaalliyaawanttuppe ittuwaa gidikkiiyee?» yaageedda.

P'es'iroose, «Tuytti; taani gidikke» yaagiide kaddeedda.

26 K'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa k'oomatuwaappe ittuwaa, P'es'iroose haytsaa k'ans's'eedda bitaniyaa dabbuu P'es'iroosa, «Taani neena aanana daro ataakilttiyaa giddon be'abeykkitayee?» yaagiide oochcheedda.

27 P'es'iroose k'aykka kaddeedda; ellekka kuttuu waassi aggeedda.

Yesuusi P'ilaas'oosa Sintsa Shiik'eedda

(Mat. 27:1-2, 11-14; Mar. 15:1-5; Luk'. 23:1-5)

28 Unttunttu Yesuusa K'ayaafaa golleppe Roome asaa ayissiyaawaa ooso golliyaa afeeddino. Sa'ay wontta guura; Ayihudatuu Paasigaa bonchchiyaa gallassaa k'umaa maanaw, barenttu huup'iyaw tunenna mala, Roome asaa ayissiyaawaa ooso golliyaa gelibeykkino. 29 Hewaa diraw, P'ilaas'oosi unttunttukko kare kesiide, «Ha bitaniyaa hinttenttu ayaan mootiitee?» yaageedda.

30 Unttunttu, «I iitabaa ootsibeennawaa gidintto, nuuni Aa neekko ahokko» yaageeddino.

31 P'ilaas'oosi zaariide unttunttoo, «Hinttenttu Aa afiide, hinttenttu higgii giyaawaadan, Aa bolla pirddite» yaageedda.

Ayihudatuu, «Oonanne wod'iyaa maatay nuw baawa» yaageeddino. 32 Hawe haneeddawe Yesuusi ay mala hayk'uwaa hayk'k'anentto erissanaw haasayeeddawe polettanaassa.

33 P'ilaas'oosi bare oosuwaa golle laa'entsuwaa geliide, Yesuusa s'eesiide, «Neeni Ayihuda kaatee?» yaagiide Aa oochcheedda.

34 Yesuusi P'ilaas'oosa, «Ha ooshaa neeni neeppe oochchayiyee woy hara Asay new tabaa odeeddee?» yaageedda.

35 P'ilaas'oosi zaariide, «Taana Ayihuda asaa gay? Ne zaratuunne k'eesatuwaa kaappatuu neena taw aatsi immeeddino; neeni ayaa ootsaaddii?» yaageedda.

36 Yesuusi, «Ta kawutetsay ha alamiyaanna gidenna. Ta kawutetsay ha alamiyaanna gideeddentto, Taana Ayihudatoo aatsi immennaadan, Taw ootsiyaawanttu Taw olettana; shin Ta kawutetsay ha alamiyaana gidenna» yaageedda.

37 Hewaa diraw, P'ilaas'oosi Yesuusa, «Yaatina, neeni kaateeyye?» yaagiide oochcheedda.

Yesuusi zaariide, «Neeni Taana kaatiyaa gaadda. Taani tumuwaa markkattana diraw yelettaad; k'ay hewaa diraw, ha alamiyaa yaad. Tumuwaa bagga gideedda ooninne Taani giyaawaa siseedda» yaageedda.

38 P'ilaas'oosi, «Tumuu ayee?» yaageedda.

P'ilaas'oosi hewaa geeddawaappe guyyiyaan, Ayihudatuwaakko kare kesiide, «Taani aan ay balaanne demmabeykke. 39 Shin Paasigaa bonchchiyaa gallassi, itti asaa taani hinttenttoo k'ashuwaappe billiyaa dooyay de'ee; taani hinttenttoo Ayihudatuu kaatiyaa billiyaawaa koyyiitee?» yaageedda.

40 Unttunttu zaariide, barenttu kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, «Barbbaana billappe attin, Aa gidenna!» yaageeddino. Shin Barbbaani paannuwaa.

19

Wotaadaratuu Yesuusa Bolla K'illiic'c'eeddino

(Mat. 27:27-32; Mar. 15:15-21)

1 Hewaappe guyyiyaan, P'ilaas'oosi Yesuusa oyk'k'iide, lissuwaan shoc'eedda. 2 Wotaadaratuu aguntsaappe kalachchaa giigissiide, Aa huup'iyaan wotseeddino; k'ay zo'o mayuwaakka Aa mayzzeeddino. 3 Aakko shiik'iide, «Ayihuda kaatew, shemppuwaa gam"a!» yaagiide Aa shayiyaa bak'k'eeddino.

4 P'ilaas'oosi k'aykka kare kesiide Ayihudatuwaa, «Be'ite, taani aan ay balaanne demmabeennawaa hinttenttu erana mala, Aa hinttenttukko kare kessana» yaageedda. 5 Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi aguntsaa kalachchaa bare huup'iyaan wotsiide, zo'o mayuwaa mayyiide, kare kesseedda; P'ilaas'oosi Ayihudatuwaa, «Bitaniyaa hawaa be'ite» yaageedda.

6 K'eesatuwaa kaappatuunne wotaadaratuu Aa be'eedda wode, barenttu kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, «Mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishaade Aa sulla! Sulla!» yaageeddino.

P'ilaas'oosi unttuntta, «Hinttenttu Aa afiide, mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishiide sullite; ayaw gooppe, taani ay balaanne demmabeykke» yaageedda.

7 Ayihudatuu zaariide, «Nuw higgii de'ee; nu higgii giyaawaadan, I hayk'k'anaw bessee; ayaw gooppe, I barena S'oossaa Na'aa ootseedda» yaageeddino.

8 P'ilaas'oosi hewaa siseedda wode, kasewaappe loytsi yayyeedda. 9 K'aykka P'ilaas'oosi bare oosuwaa golle simmi geliide Yesuusa, «Neeni hak'appe yaaddii?» yaagiide oochcheedda; shin Yesuusi aw aynne zaaribeenna. 10 Hewaa diraw, P'ilaas'oosi Aa, «Taw odikkii? Neena billanaw woy mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishaade kak'k'anaw taw maatay de'iyaawaa erikkiiyye?» yaageedda.

11 Yesuusi, «S'oossay new bollappe maataa immibeennabaa gidintto, new Ta bolla maatay de'enna shin. Hewaa diraw, Taana new aatsi immeeddawe aad'd'iyaa nagaraa ootseedda» yaageedda.

Yesuusa Hayk'oo Pirddeeddino

(Mat. 27:15-31; Mar. 15:6-20; Luk'. 23:13-25)

12 P'ilaas'oosi hewaa siseedda wode, Yesuusa billanaw ogiyaa koyyeedda; shin Ayihudatuu barenttu kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, «Neeni Aa billiyaawaa gidooppe, Kaatiyaa K'eesaare dabbo gidakka! Barena kaatiyaa giyaa ooninne K'eesaare morkke!» yaageeddino.

13 P'ilaas'oosi hewaa sisiide, Yesuusa kare kesseedda. Yaatiide shuchchaa baasuwaa giyaa sa'aan pirddaa oydiyaan utteedda; Ibraayiss's'e k'aalaan he sa'ay gaytaa giyaawaa. 14 He gallassay Paasigaa bonchchiyaa gallassaw giigissiyaa gallassaa; sa'ay usuppun saatiyaa heera gidanawaa. P'ilaas'oosi Ayihudatuwaa, «Hinttenttu kaatiyaa hawaa be'ite!» yaageedda.

15 Ayihudatuu barenttu kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, «Digga! Digga! Mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishaade sulla!» yaageeddino.

P'ilaas'oosi zaariide, «Hinttenttu kaatiyaa taani mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishaade sulliyaawaa koyyiitee?» yaagiide oochcheedda.

K'eesatuwaa kaappatuu, «K'eesaareppe hara kaatii nuw baawa!» yaageeddino.

16 Hewaappe guyyiyaan, unttunttu mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishiide, Yesuusa kak'k'ana mala, P'ilaas'oosi unttunttoo aatsi immeedda.

Yesuusa Sulleeddino

(Mat. 27:32-44; Mar. 15:21-32; Luk'. 23:26-43)

Unttunttu Yesuusa oyk'k'iide, afeeddino. 17 Yesuusi bare mask'k'aliyaa tookkiide, Guuggiyaasaa geetettiyaasaa beedda. «Guuggiyaasaa»* giyaawe Ibraayiss's'e k'aalaan «Golggootaa» giyaawaa. 18 Unttunttu he sa'aan mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishiide, Yesuusa kak'k'eeddino; k'ay aanana hara laa"u asatuu, ittuwaa ya baggana k'ay ittuwaa ha baggana Yesuusa gidduwaan wotsiide, mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishiide kak'k'eeddino. 19 P'ilaas'oosi s'ifatiyaa s'aafiide, mask'k'aliyaa bolla wotseedda. I s'aafeeddawe, «Ayihudatuu Kaatiyaa, Naazireetiyaa Yesuusa» yaagee. 20 Yesuusi mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishettiide suletteedda sa'ay katamaa matan de'iyaa diraw, daro Ayihudatuu he s'ifatiyaa nabbabeeddino. S'ifatii Ibraayiss's'e k'aalaan, Roomayss's'e k'aalaaninne Giriike k'aalaan s'aafetteedda. 21 Hewaa diraw, Ayihuda k'eesatuwaa kaappatuu P'ilaas'oosa, « ‹Ha bitanii barena Ayihuda kaatiyaa yaageedda› gaade s'aafappe attin, ‹Ayihuda kaatiyaa› gaade s'aafoppa» yaageeddino.

22 P'ilaas'oosi, «Taani s'aafeeddawaa s'aafa diggaad» yaagiide zaareedda.

23 Wotaadaratuu mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishiide, Yesuusa kak'k'eeddawaappe guyyiyaan, Aa mayuwaa akkiide, oyddu kessi shaakkeeddino; itti itti wotaadaraa itti shaakuu gakkeedda. Aa adussa mayuwaakka akkeeddino; adussa mayuu hashiyaappe doommiide, duge gakkanaw yeddi mayettiyaawaappe attin, k'ans's'ettiide sikettibeenna. 24 Wotaadaratuu ittuu ittuwaa, «Oona gakkanentto, saamaa woy es'aa yegganaappe attin, mayuwaa peed'okko» yaageeddino. Hewe haneeddawe S'oossaa Mas'aafay, «Ta mayuwaa shaakki akkeeddino; ta adussa mayuwaan saamaa yeggeeddino» giyaawe polettanaassa. Hewaa diraw, wotaadaratuu hewaa ootseeddino.*

25 Shin Yesuusa mask'k'aliyaa matan Aa daaya, Aa aatti michchata, K'aliyoop'aa machchata Mayraamanne Magdala geetettiyaa katamaappe yeedda Mayraama ek'k'eeddino. 26 Yesuusi bare daayanne I siik'iyaa kaalliyaawe hewan ek'k'eeddawantta be'iide, bare daayo, «Ha mishirattee, ne na'aa hawaa be'a!» yaageedda.

27 Hewaappe guyyiyaan, he kaalliyaawaa «Ne daayo hanno be'a!» yaageedda. He kaalliyaawe izo he saatiyaappe doommiide, bare soy afeedda.

Yesuusa Hayk'uwaa

(Mat. 27:45-56; Mar. 15:33-41; Luk'. 23:44-49)

28 Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi ubbabay hak'i poletteeddawaa eriide, S'oossaa Mas'aafay geeddawe polettana mala, «Taana saammee» yaageedda.*

29 He sa'aan itti s'uggaa kumeedda c'aala woyniyaa eessay de'ee. Unttunttu ispponjjiyaa he woyniyaa eessaan yeggiide, hisoop'p'iyaa geetettiyaa mitsaa s'eeraan wotsiide, Yesuusa doonaakko shiishsheeddino. 30 Yesuusi woyniyaa eessaa gans's'i be'eeddawaappe guyyiyaan, «Poletteedda» yaageedda.

Yesuusa Miyyiyaa Tooraan C'addeeddino

K'ay hewaappe guyyiyaan, bare huup'iyaa toochchiide, bare shemppuwaa immeedda.

31 He gallassay Ayihudatoo giigettiyaa gallassaa† gidiyaa dirawunne k'ay he Sambbatay daro bonchcho gidiyaa diraw, Sambbataan asatuwaa anhay mask'k'aliyaa bolla peeshenna mala, suletteedda asatuwaa suyiliyaa mentsiide,‡ mask'k'aliyaappe wotsana mala, Ayihudatuu P'ilaas'oosa woosseeddino. 32 Hewaa diraw, wotaadaratuu yiide, Yesuusanna suletteedda koyro bitaniyaa suyiliyaa mentseeddino; k'ay aanana suletteedda laa'entso bitaniyaa suyiliyaakka mentseeddino. 33 Shin Yesuusakko yeedda wode I hayk'k'i diggeeddawaa be'iide, Aa suyiliyaa mentsibeykkino. 34 Gidooppenne, wotaadaratuwaappe ittuu Aa miyyiyaa tooraan c'addeedda. Ellekka suutsaynne haatsay goggi aggeedda. 35 Hinttenttu ammanana mala, hawaa be'eeddawe markkatteedda; I markkattiyaawekka tumuwaa; k'ay bare haasayay tuma gidiyaawaa I ereedda. 36 Hewe haneeddawe S'oossaa Mas'aafay, «Aa mek'etsatuwaappe ittuunne me"enna» geeddawe polettanaassa.* 37 K'aykka S'oossaa Mas'aafay haray, «Asay bare c'addeeddawaa be'ana» yaagee.*

Yesuusi Moogetteedda

(Mat. 27:57-61; Mar. 15:42-47; Luk'. 23:50-56)

38 Hewaappe guyyiyaan, Armmaatiyaasa geetettiyaa katamaappe yeedda Yooseefo Yesuusa anhaa akkiide afanaw P'ilaas'oosa woosseedda; Yooseefo Ayihudatoo yayyeedda diraw, Asay erennaan Yesuusa kaalliyaawaa.

Yooseefo woossina P'ilaas'oosi, «Afa» yaageedda. Hewaa diraw, Yooseefo biide, Yesuusa anhaa afeedda. 39 K'ay Nik'oodimoosi hewaappe kase Yesuusakko k'amma yeeddawe, kawaraannanne godare uutsaanna walaketteedda oytamanne ichcheshu kiilo giraame gidiyaawaa keena shittuwaa oyk'k'i akkiide, Yooseefonna yeedda. 40 He laa"u asatuu Yesuusa anhaa akkiide, Ayihudatuu anhaa s'aas'iyaa wogaadan, shittuwaanna gatsiide, mooguwaa afilaan s'aas'eeddino. 41 Yesuusi mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishettiide suletteedda sa'aan daro atikilttiyaa sa'ay de'ee; he atikilttiyaa sa'aa giddon shuchchaa wooc'i kesseedda biro ooninne moogettibeenna ooratsa duufuu de'ee. 42 He duufuu matan de'iyaa dirawunne k'ay Ayihudatuu Sambbataw giigettiyaa gallassaa gidiyaa diraw, Yesuusa yaan wotseeddino.

20

Yesuusi Hayk'uwaappe Denddeedda

(Mat. 28:1-8; Mar. 16:1-8; Luk'. 24:1-12)

1 Wogaa gallassi guuran, biro daabidaabiyaawaan, Magdala geetettiyaa katamaappe yeedda Mayraama Yesuusi moogetteedda duufuwaakko baade shuchchay he gonggoluwaa doonaappe denddikichcheeddawaa be'aaddu. 2 Simooni P'es'iroosakkonne Yesuusi siik'iyaa yekko kaalliyaawaakko, iza wos's'aadde baade, «Duufuwaappe Godaa afi diggeeddino; hak'an Aa wotseeddinonttonne nuuni erokko» yaagaaddu.

3 Hewaa diraw, P'es'iroosinne yekko kaalliyaawe aggiide, duufuwaakko beeddino. 4 Laa"uukka ittippe wos's'eeddino; shin yekko kaalliyaawe P'es'iroosappe aad'd'i kasetiide, he duufuwaakko gakkeedda. 5 He kaalliyaawe hokkiide, mooguwaa afilaa be'eedda; shin giddo gelibeenna. 6 Simooni P'es'iroose Aa kaalli yiide, duufuwaa giddo geleedda. Yaatiide mooguwaa afilay hewan de'iyaawaa be'eedda; 7 k'ay Yesuusa huup'iyaan s'aas'etti utteedda afilay he s'aas'etteeddawaadankka dumma itti sa'aan de'iyaawaa be'eedda; he afilay dumma de'eeppe attin, mooguwaa afilaanna ittippe de'enna. 8 He wode, kasetiide gonggoluwaakko gakkeedda yekko kaalliyaawe geli be'iide ammaneedda. 9 Yesuusi hayk'uwaappe denddanaw bessiyaawaa odiyaa S'oossaa mas'aafaa unttunttu biro akeekibeykkino. 10 Hewaappe guyyiyaan, kaalliyaawanttu barenttu golle simmiide beeddino.

Yesuusi Magdala Mayraamiw Beetteedda

(Mat. 28:9-10; Mar. 16:9-11)

11 Shin Mayraama he duufuwaa doonaan ek'k'aade yeekkaadde hokkaade duufuwaa giddo s'eellaaddu. 12 Bootsa mayuwaa mayyeedda laa"u kiitanchchatuu Yesuusa anhay giseedda sa'aan ittuu huup'issanna ittuu gedissanna utteeddawantta be'aaddu. 13 Unttunttu izo, «Mishirattee, ayaw yeekkay?» yaagiide oochcheeddino.

Iza, «Asatuu ta Godaa afi diggeeddino; unttunttu hak'an wotseeddinonttonne taani erikke» yaagaaddu.

14 Hewaa geeddawaappe guyyiyaan, guyye simma s'eellaade, Yesuusi ek'k'eeddawaa be"aaddu. Shin I Yesuusa gideeddawaa akeekabeyikku. 15 Yesuusi izo, «Mishirattee, ayaw yeekkay? Oona koyyay?» yaagiide oochcheedda.

Mayraama atikilttiyaa naagiyaawaa gaade, «Godaw, neeni akkeeddawaa gidooppe, Aa hak'an wotsaaddintto, taw odaarikkii; taani Aa akkana» yaagaaddu.

16 Yesuusi izo, «Mayraamee» yaageedda.

Aa aakko simmaade, Ibraayiss's'e k'aalaan «Rabunii» yaagaaddu; hewaa biletsay «Tamaarissiyaawoo» giyaawaa.

17 Yesuusi izo, «Taani biro Ta Aawuwaakko babeena diraw, Taana bochchoppa; shin Ta ishatuwaakko baade, ‹Taani Ta Aawuwaakkonne hinttenttu Aawuwaakko, Ta S'oossaakkonne hinttenttu S'oossaakko, pude bay geedda› gaade unttunttoo oda» yaageedda.

18 Magdala geetettiyaa katamaappe yeedda Mayraama Godaa be'eeddawaanne iziw I hewaa odeeddawaa baade kaalliyaawanttoo odaaddu.

Yesuusi Bare Kaalliyaawanttoo Beetteedda

(Mat. 28:16-20; Mar. 16:14-18; Luk'. 24:36-49)

19 He Wogaa gallassi omarssi, kaalliyaawanttu Ayihudatoo yayyeedda diraw, penggiyaa gorddiidde, shiik'i utti de'ishshin, Yesuusi yiide, unttunttu gidduwaan ek'k'iide, «Sarotetsay hinttenttoo gido» yaageedda. 20 Hewaa geeddawaappe guyyiyaan, bare kushiyaanne bare miyyiyaa unttuntta besseedda; kaalliyaawanttu Godaa be'eedda wode loytsi nashetteeddino. 21 Yesuusi laa'entsuwaa unttunttoo, «Sarotetsay hinttenttoo gido; Ta Aabbu Taana kiitteeddawaadan, Taanikka hinttentta kiittay» yaageedda. 22 Hewaa geeddawaappe guyyiyaan, unttunttu bolla ufu giide shemppeedda; k'ay, «Geeshsha Ayaanaa akkite. 23 Hinttenttu atto geedda asaa nagaray atto geetettanawaa; hinttenttu atto geenawanttu nagaray atto geetettenna» yaageedda.

Yesuusanne Toomaasa

24 Shin tammanne laa"u kaalliyaawanttuppe ittuu, Manttiyaa giyaa Toomaasi, Yesuusi yeedda wode unttunttunna baawa. 25 Hewaa diraw, yekko kaalliyaawanttu Toomaasaw, «Nuuni Godaa be'eeddo!» yaageeddino.

Shin Toomaasi unttunttoo, «Misimaariyan I c'adetteedda Aa kushiyan de'iyaa mallaa be'ennaaninne he mallaa ta birad'd'iyan bochchennan, k'ay ta kushiyaa Aa miyyiyaan yeedda be'ennaan taani ammanikke» yaageedda.

26 Saaminttaappe guyyiyaan, Yesuusa kaalliyaawanttu k'aykka gollen shiik'i utteeddino; Toomaasikka unttunttunna de'ee. Penggii k'ashetti utti de'ishshin, Yesuusi yiide, unttunttu gidduwaan ek'k'iide, «Sarotetsay hinttenttoo gido» yaageedda. 27 Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi Toomaasa, «Ne kushiyaa haa ahaade, Ta kushiyaa be'a, k'ay ne kushiyaa haa ahaade, Ta miyyiyaan yeedda be'a, neeni ammaniyaawaa gidappe attin, ammanennawaa gidoppa!» yaageedda.

28 Toomaasi zaariide, «Ta Godaw, ta S'oossaw!» yaageedda.

29 Yesuusi, «Neeni Taana be'eedda diraw ammanaadda; be'ennaan ammaneeddawanttu anjjetteeddawantta» yaageedda.

Ha Mas'aafaa K'ofaa

30 Yesuusi ha mas'aafan s'aafettibeenna hara daro malaatatuwaa barena kaalliyaawanttu sintsan ootseedda. 31 Shin Yesuusi, I Kiristtoosa, S'oossaa Na'aa gidiyaawaa hinttenttu ammanana malanne, k'ay Aa ammaniide Aa suntsan de'uwaa hinttenttu demmana mala, hawe s'aafetteedda.

21

Yesuusi Laappu Kaalliyaawanttoo Beetteedda

1 Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi S'ibiriyaadoosa geetettiyaa abbaa gas'aan bare kaalliyaawanttoo laa'entsuwaa beetteedda. I unttunttoo hawaadan beetteedda. 2 Simooni P'es'iroosinne manttiyaa geetettiyaa Toomaasi, K'aanaa Galiilaappe yeedda Naatinaa'eeli, Zabddiyoosa naanaynne* Yesuusa kaalliyaawanttuppe hara laa"atuu ittippe de'iino.

3 Simooni P'es'iroose unttunttoo, «Taani moliyaa oyk'k'anaw bay» yaageedda.

Unttunttu, «Nuunikka neenanna baana» yaagiide, kesiide wonggiriyaa giddo geleeddino; shin unttunttu he gallassi k'amma moliyaa ayinne oyk'k'ibeykkino.

4 Wonttiyaa wode away kessanaappe kase, Yesuusi abbaa gas'aan ek'k'eedda; shin Aa kaalliyaawanttu Yesuusa gideeddawaa eribeykkino. 5 Yesuusi unttuntta, «Naatoo, moliyaa oyk'k'ibeykkiteeyye?» yaageedda.

Unttunttu zaariide, «Ayinne oyk'k'ibeykko» yaageeddino.

6 I zaariide, «Hinttenttu dabbaa wonggiriyaappe ushechcha baggakko yeggite; amareedawaa hinttenttu oyk'k'ana» yaageedda. Hewaa diraw, dabbaa ushechcha baggakko yeggina, molii dareedda diraw, goochchi kessanawe unttuntta s'ooneedda.

7 Yesuusi siik'iyaa Aa kaalliyaawe P'es'iroosa, «Hawe Godaattennee!» yaageedda. Simooni P'es'iroose Godaa I gideeddawaa siseedda wode, kallo de'iyaa diraw, bare mayuwaa mayyiide, abbaa giddo guppi geleedda. 8 Shin yekko kaalliyaawanttu molii kumi utteedda dabbaa goochchiide, wonggiriyaan abbaappe gas'aa kesseeddino; unttunttu abbaappe laa"u s'eetu wad'aa keenaa haakkiide de'iinoppe attin, loytsi haakkiide de'ikkino. 9 Unttunttu abbaappe gas'aa kesseedda wode, s'iis'untsaa bonk'k'uwaan molii de'iyaawaanne ukitsaa be'eeddino.

10 Yesuusi unttuntta, «Ha"i hinttenttu oyk'k'eedda moliyaappe amareedawaa haammite» yaageedda.

11 Simooni P'es'iroose wonggiriyaan geliide, s'eetanne ishatamanne heezzu wogga moletuu kumi utteedda dabbaa goochchiide, abbaappe gas'aa kesseedda; molii hewaa keena daro gidinakka dabbay daakettibeenna.

12 Yesuusi unttuntta, «Ha yiide, k'an"iyaa k'an"ite» yaageedda. Yesuusa kaalliyaawanttuppe ittuunne, «Neeni oonee?» giide Aa oochchanaw s'alibeenna; ayaw gooppe, Godaa I gideeddawaa unttunttu ereeddino. 13 Yesuusi yiide, ukitsaa akkiide, unttunttoo immeedda; moliyaakka hewaadan immeedda.

14 Yesuusi hayk'uwaappe denddeeddawaappe guyyiyaan, bare kaalliyaawanttoo beettishshin hawe heezzentsuwaa.

Yesuusanne P'es'iroosa

15 Unttunttu k'umaa meeddawaappe guyyiyaan, Yesuusi Simooni P'es'iroosa, «Yohaannisa na'aa Simoonaa, Taana hawanttuppe aatsaade siik'ay?»† yaageedda.

Simooni P'es'iroose, «Ee Godaw, taani neena dosiyaawaa neeni eraasa» yaageedda.

Yesuusi Aa, «Ta dorssaa maratuwaa heemma» yaageedda.

16 Yesuusi k'aykka, «Yohaannisa na'aa Simoonaa, Taana siik'ay?» yaageedda.

Simooni P'es'iroose, «Ee Godaw, taani neena dosiyaawaa neeni eraasa» yaageedda.

Yesuusi, «Ta dorssatuwaa heemma» yaageedda.

17 Yesuusi heezzentsuwaa, «Yohaannisa na'aa Simoonaa, Taana dosay?» yaageedda.

Yesuusi heezzentsuwaa Simooni P'es'iroosa, «Taana dosay?» yaagiide oochcheedda diraw, P'es'iroose kayyottiidde, «Godaw, neeni ubbabaa eraasa; taani neena dosiyaawaa neeni eraasa» yaageedda.

Yesuusi, «Ta dorssatuwaa heemma. 18 Taani new tumuwaa oday; neeni wodallatetsaan de'iyaa wode, ne s'eessan sak'k'iyaa neerekka danc'c'aade, neeni koyyeeddasaa baasa. Shin c'imeeddawaappe guyyiyaan, ne kushiyaa mic'c'a bessaasa. Neena hara uray danc'c'issanawaa; neeni dosennasaakka afee» yaageedda. 19 Yesuusi hewaa P'es'iroose ay mala hayk'uwaa hayk'k'iide, S'oossaa bonchchissanenttonne erissanaw geedda; k'ay hewaa geeddawaappe guyyiyaan, Yesuusi P'es'iroosa, «Taana kaala» yaageedda.

Yesuusanne Yekko Kaalliyaawaa

20 P'es'iroose guyye simmiide, Yesuusi siik'iyaa kaalliyaawe bareppe guyyenna yiyaawaa be'eedda; he kaalliyaawe kawuwaa miyaa sa'aan Yesuusakko shiik'iide Aa, «Godaw, neena aatsi immanawe oonee?» yaageeddawaa. 21 P'es'iroose he kaalliyaawaa be'iide Yesuusa, «Godaw, ha bitanii k'ay waananee?» yaageedda.

22 Yesuusi Aa, «Taani yaana gakkanaw I de'ana mala Taani koyyooppe, hewe neena ayaa metii? Neeni Taana kaala» yaageedda.

23 Hewaa diraw, he kaalliyaawe hayk'k'enna giyaa haasayay ishatuwaa ubbaakko gakkeedda; shin Yesuusi, «Taani yaana gakkanaw, I de'ana mala, Taani koyyooppe, neena ayaa metii?» geeddawaappe attin, «Hayk'k'enna» gibeenna.

24 He yewuwaabaa markkatteeddawenne k'ay hewaa s'aafeeddawe he kaalliyaawaa Aa markkatetsay tuma gidiyaawaa nuuni ereetto.

25 Yesuusi ootseedda hara darobaykka de'ee; ubbabay huup'iyaan huup'iyaan s'aafettintto, s'aafettiyaa mas'aafatoo ha mule alamii gidanawaa taw malatenna.

* 1:6 Mat. 3:1; Mar. 1:4; Luk'. 3:1-2

* 1:21 Zar. 18:15, 18; Mil. 4:5

* 1:23 Isa. 40:3

* 1:29 S'oossaa orgge dorssaa: Paasigaa (kessuwaa), Ayihude asatuwaa payduwaan Niisaan geetettiyaa agenaa gidiide Top'p'iyaa asaa payduwaan laappuniyaanne hosppuniyaa agenatuwaa. Ayihude asaan Paasigaa geetettowe, S'oossay Israa'eeliyaa asatuwaa Gibs'eppe wolk'k'aama malaataan kesseedda wodiyaa gidiyaa diraassa. Wog. 23:5-8 s'eellite. S'oossaa Orgge Dorssaa, Ooratsa C'aak'uwaan Kiristtoosan s'eeseetto gaasuu, I ha alamiyaa asaa hayk'oo barena aatsi immiide med'inaa muraappe kessi akko diraassa. 1 K'or. 5:7; 1 P'es'. 1:18-19 s'eellite.

† 1:45 Muse mas'aafatuwaaninne Nabatuwaa mas'aafatuwaan: Ayihudatuwaa mas'aafaa, Ec'a C'aak'uwaa.

* 1:51 Dom. 28:12

* 2:4 Ta wodii: Hawaa guussay Yesuusa tumu bonchchuu be'ettanaw besseenne I S'oossaa Na'aa gidowe erettanaw bessee giyaawaa.

* 2:17 Maz. 69:9

* 3:14-15 Pay. 21:9

* 3:25 Ayihudatuwaa meechchaa wogaabaa: Hawaa guussay Ayihudatuu barenttu goynaanna gatsanaw ootsiyaa dumma dumma barentta meechchaabaynne barenttu saaniyaa meec'c'iyaa wogatuu de'iyaawaa bessee.

* 4:5 Dom. 33:19; Iya. 24:32

* 4:9 Izr. 4:1-5; Nah. 4:1-2

* 4:20 Ha deriyaan, Giyaawe deriyaa Geerizaana gidiide Seekeema geetettiyaa katamaa matan de'iyaawaa.

* 5:4 Ha payduu itti beni koyrottiide s'aafetteedda Geeshsha Mas'aafatuwan baawa.

* 5:10 Nah. 13:19; Erm. 17:21

* 5:29 Dan. 12:2

* 6:31 Mannaa: Israa'eeliyaa Asay Gibs'e gadiyaappe kesi Kanaane biidde mela biittaan hamettiidde biyaa wode, unttunttu maanaadan S'oossay immeedda mal"iyaa k'umaa. Mannaa guussay Ibraayiss's'iyaa k'aalaan «Hawe ayee?» giyaawaa.

* 6:31 Kes. 16:4, 15; Maz. 78:24

* 6:45 Isa. 54:13

† 6:71 Ask'k'oroota: Ha k'aalaa biletsay, «Woretiyaa bitaniyaa» woy «Hayk'oo aatsi immiyaa bitaniyaa» giyaawaa.

* 7:2 Wog. 23:34; Zar. 16:13

* 7:22 Dom. 17:10; Wog. 12:3

* 7:37 Wog. 23:36

* 7:38 Hiz. 47:1; Zak. 14:8

* 7:39 Yesuusi biro bare bonchchuwaakko kesibeenna: Yohaannisa mishiraachchuwaa k'aalaan, Yesuusaw kumentsaa bonchchuu imetteeddawe, I mask'k'aliyaa bollan kak'etteedda wodenne bare Aabbu ushechcha baggan uttanaw hayk'uwaa s'ooniide denddeedda wodiyaanna gidiyaawaa k'onc'c'issee.

* 7:42 2 Sam. 7:12; Mik. 5:2

* 8:5 Wog. 20:10; Zar. 22:22-24

* 8:11 7:53—8:11Itti itti beni s'aafetteedda Geeshsha Mas'aafatuwan ha payduu baawa.

* 8:17 Zar. 19:15

† 8:24 Taani Taana: Ayihude asaw wolk'k'aamanne geeshsha gideedda S'oossaa suntsay «Yahiweh» gidiide, hawaa biletsaykka Taani Taana giyaawaa.

* 10:29 Ooppenne: Ubbaappe guussaa.

* 10:33 Wog. 24:16

* 10:34 Maz. 82:6

* 11:24 Wodiyaa wurssetsaan: S'oossay asaa zeretsaa ubbaa pirddaw shiishshiyaa wode guussaa.

* 12:8 Zar. 15:11

* 12:13 Zambbaa haytsaa oyk'k'iide: Hawe Ayihuda Asay eretteedda asaa mokkiyaa wogaa.

* 12:13 Maz. 118:25

† 12:31 Ha sa'aa: Guussay ha alamiyaa gidiide ha Yohaannisa mishiraachchuwaan de'iyaa ha sa'aa giyaawe ha sa'aa bolla de'iyaa asaanne unttunttu kahaa baressa ootsiide mooddiyaa iitaa ayaanaa wolk'k'aa bessee.

* 12:34 Maz. 110:4; Isa. 9:7; Hiz. 37:25; Dan. 7:14

* 12:37-38 Isa. 53:1

* 12:39-40 Isa. 6:10

‡ 12:41 Isiyaasi Yesuusa bonchchuwaa be'eedda dirawunne k'ay aabaa haasayeedda diraw, Woy Isiyaasi S'oossaa bonchchuwaa be'eedda dirawunne k'ay Yesuusabaa haasayeedda diraw,

* 13:18 Maz. 41:9

* 13:19 Taani Taana: Yoh. 8:24S'eellite.

* 14:1 S'oossaan ammanite; Taanankka ammanite: S'oossaan ammanuu hinttew de'ee guussay, Taanankka ammanuu de'ee guussaa.

* 15:16 Ta suntsan: Woy «Taana kaalliyaawantta gidiyaa diraw»

* 15:25 Maz. 35:19; 69:4

* 17:12 Maz. 41:9; Yoh. 13:18

* 19:17 «Guuggiyaasaa» Hewaan asaa guuggiyaa malati med'etteedda wogga shuchchay de'iyaa diraw, «Guuggiyaasaa geetetteedda».

* 19:24 Maz. 22:18

* 19:28 Maz. 69:21; 22:15

† 19:31 Ayihudatoo giigettiyaa gallassaa: Paasigay saaminttaappe itti gallassaa awudenne gidana danddayee; shin Yohaannisa mishiraachchuu tamaarissiyaawaadan, Paasigaa wodii hananaw bessiyaawe, laytsaa laytsaan Yesuusi mask'k'aliyan kak'etti hayk'k'eedda sambbataana gidana koshshee.

‡ 19:31 Suletteedda asatuwaa suyiliyaa mentsiide: Ha wogay Roome kawutetsaa wogaadan, mask'k'aliyan suletteedda asatuu ellekka hayk'k'ana mala ootsiyaa ogiyaa guussaa.

* 19:36 Kes. 12:46; Pay. 9:12; Maz. 34:20

* 19:37 Zak. 12:10; Sas'. 1:7

* 21:2 Zabddiyoosa naanaa: Ishatuwaa gideedda Yaak'oobanne Yohaannisa.

† 21:15 «Taana hawanttuppe aatsaade siik'ay?» Hawaa guussay, «Taana ha yewatuwaa siik'iyaawaappe aatsaade siik'ay?» guussaa.

Kiitteeddawanttu Oosuwaa

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

Yesuusi Kiitteeddawanttu Oosuwaa

Geluwaa

Yesuusi kiitteeddawanttu oosuwaa geetettiyaa mas'aafay, Luuk'aasa mishiraachchuwaa kaalliide s'aafetteedda mas'aafaa. Aw de'iyaa huup'e k'ofay koyro Yesuusa kaalleedda asatuu Geeshsha Ayyaanaan kaalesettiide, aabaa odiyaa mishiraachchuwaa k'aalaa «Yerusaalamen, Yihudaa gadiyaa ubbaan, Sammaariyaan, sa'aa gas'aa gakkanaw» mishiraachchuwaa k'aalaa wooti gadiyaa ubbaa gatseeddentto odanaassa (Kit. 1:8). Mas'aafay Kiristtinnaa ammanuu Ayihuda asatuwaa giddon doomettiide, kumentsaa alamiyaan de'iyaa asaa ubbaa ammanuwaa gidana gakkanaw waan aakkeeddentto odiyaa taarikiyaa. S'aafii, ammaniyaa asatuu Roomaa kawutetsaa olanaw garssanna mak'k'ettiyaa asaa gidennawaanne Kiristtinnaa ammanuu Ayihudatuwaa ammanuwaa kumentsaa ootsiyaawaa gidiyaawaa erissanaw darssi daaburiide ootseedda.

Yesuusi Kiitteeddawanttu Oosuu Yesuusabaa odiyaa mishiraachchuwaa k'aalay gakkiyaa sa'ay wodiyaan wodiyaan aakki aakki biyaawaanne woosa gollii ek'k'eeddawaa k'onc'c'issiyaawaa heezzu huup'e saan shaakkanaw danddayettee:

1. Kiristtinnaa ammanuu Yesuusi saluwaa pude bi simmina doometteeddabaa;

2. Israa'eeliyaa gadiyaa ubbaa gakkeeddabaanne;

3. Roome gujjiide Meeditiraaniyaa Abbaa yuushshuwaan de'iyaa gadiyaan aakkeeddawaa odee.

Yesuusi Kiitteeddawanttu Oosuwaa mas'aafan daroppe erettowe Geeshsha Ayaanaa oosuwaa gidishin, P'ens's'ek'ostte gallassi Yerusaalamen de'iyaa ammaniyaawanttu bolla wolk'k'aappe I wod'd'eeddawaa, hawaadankka mas'aafaa giddon odetteedda oosatuwaa ubbaan beetteeddawaadan, Geeshsha Ayyaanay woosa golliyaanne woosa golliyaa kaaletsiyaawantta kaaletseeddawaanne miniseeddawaa gujjiide odee. Beni wode oosettiyaa Kiristtinnaa kiitay dumma dumma odeedda k'aalaa giddoppe mas'i kessina, k'antsaan shiik'eedda. Yesuusi Kiitteeddawanttu Oosuwaa giddon poletteedda kiitatuukka he oosuu ammaniyaa asaa de'uwaaninne ammaniyaawanttu ittippetetsaan de'iyaa wolk'k'ay ay keenaa darentto odee.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Markkatetsaw giiguwaa 1:1-26

Wurssetsaan Yesuusi immeedda azazuwaanne hidootaa 1:1-14

Yihudaa kotaa geleeddawaa 1:15-26

Yerusaalamen oosetteedda markkatetsaa 2:1—8:3

Yihudaaninne Sammaariyaan oosetteedda markkatetsaa 8:4—12:25

P'awuloosi kiitetteedda oosuwaabaa 13:1—28:31

P'awuloosi kiitetteedda oosoo koyro hametaa 13:1—14:28

Yerusaalame shiik'uwaa 15:1-35

P'awuloosi kiitetteedda oosoo laa'entso hametaa 15:36—18:22

P'awuloosi kiitetteedda oosoo heezzentso hametaa 18:23—21:16

Yerusaalamen, k'eesariyaaninne Roomen haneedda P'awuloosa k'ashuwaa 21:17—28:31

1

1-2 Toofiloosaa,* Yesuusi saluwaa beedda gallassay gakkanaw, ootsanawunne tamaarissanaw doommeeddawaa ubbabaa taani ta koyro mas'aafaan* s'aafaad. Saluwaa baanaappe kase I bare dooriide kiitteeddawantta Geeshsha Ayyaanaan azazeedda. 3 I bare kiitteeddawanttoo oytamu gallassaa beettiiddinne k'ay S'oossaa kawutetsaabaa unttunttoo odiidde, bare waayiyaappe guyyiyaan, hayk'uwaappe denddeeddawaa sid'e baynnaan loytsi ammantsiide, barena unttuntta besseedda. 4 Unttunttunna ittippe de'iidde, unttuntta hawaadan yaagiide azazeedda; «Yerusaalameppe kesoppite; shin hinttenttu Taappe siseedda Ta Aabbu hinttenttoo immana giide hidooteeddawaa naagite.* 5 Ayaw gooppe, Yohaannisi haatsaan s'ammak'eedda; shin guutsa wodiyaappe guyyiyaan, Geeshsha Ayyaanaan hinttenttu s'ammak'ettanita» yaageedda.

Yesuusi Saluwaa Beedda

(Mar. 16:19-20; Luk'. 24:50-53)

6 Yesuusi kiitteeddawanttu Yesuusanna gaketteedda wode Aa, «Godaw, ha wodiyaan Israa'eelatoo kawutetsaa zaaranii?» yaagiide oochcheeddino.

7 Yesuusi unttuntta, «Ta Aabbu bare godatetsaan keereedda agenaanne wodiyaa hinttenttu eranaassa gidenna. 8 Shin Geeshsha Ayyaanay hinttenttu bolla wod'd'iyaa wode, wolk'k'aa hinttenttu akkanita; yaatiide Yerusaalameninne Yihudaa gadiyaa ubbaan, Sammaariyaaninne gadiyaa gas'aa ubbaa gakkanaw Taw markkattiyaawantta gidanita» yaageedda.

9 Hewaa geeddawaappe guyyiyaan, unttunttu s'eellishshin, d'ok'k'u d'ok'k'u giidde, saluwaa biina, unttunttu ayfiyaappe shaarii Aa gentseedda.

10 Yesuusi bollaw denddiyaa wode, unttunttu saluwaa c'addi s'eellishshin, bootsa mayuwaa mayyeedda laa"u asatuu ellekka unttunttu matan ek'k'iide, 11 «Galiilaa asatoo, saluwaa s'eelliidde, hinttenttu ayaw ek'k'eedditee? Ha hinttenttuppe saluwaa beedda Yesuusi saluwaa biyaawaa hinttenttu be'eeddawaadankka, simmiide yaanawaa» yaageeddino.

Yihudaa Kotaa Maatiyaasi Dooretteedda

(Mat. 27:3-10)

12 Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi kiitteeddawanttu Debre Zayite geetettiyaa Wogaraa mitsaa deriyaappe Yerusaalame simmeeddino. Wogaraa mitsaa derii Yerusaalameppe itti kiilo mitiriyaa keena. 13 Yesuusi kiitteeddawanttu Yerusaalame geliide, barenttu de'iyaa sa'aa d'ok'k'aa pude keseeddino; yaa keseeddawanttu suntsay P'es'iroosa, Yohaannisa, Yaak'ooba, Inddiraasa, Pilip'p'oosa, Toomaasa, Barttalamoosa, Maatoossa, Ilppiyoosa na'aa Yaak'ooba, bare gadiyaw seelettiyaa† Simoonanne Yaak'ooba na'aa Yihudaa. 14 Hawanttu ubbatuu mac'c'awanttunna, Yesuusa daayi Mayraaminnanne Yesuusa ishatuwaanna ubbay itti wozanaa gidiide, ubbaa wode ittippetetsaan woossaw shiik'iino.

15 He wode, P'es'iroosi s'eetanne laatama gidiyaa ammaniyaa asaa shiik'uwaan ittippe de'iyaa bare ishatuwaa giddon denddi ek'k'iide, hawaadan yaageedda; 16 «Taanaadan ammaniyaawanttoo, Yesuusa oyk'k'eeddawantta kaaletseedda Yihudaabaa Geeshsha Ayyaanay kase Daawite doonaan odeedda S'oossaa mas'aafaa k'aalay polettanaw bessee. 17 Ayaw gooppe, Yihudaa Ask'k'orootu nuunanna de'ee; k'ay nuunanna ittuwaa gidi paydettiide oosuwaa baggay de'ana mala dooretteedda» yaageedda.

18 Yihudaa Ask'k'orootu bare iita oosuwaan demmeedda miishshaan gadiyaa shammeedda; sintsaw guufanniide kunddina, Aa uluu gidduwaappe daaketteedda; Aa marac'c'ii ubbaykka karew p'uls's'etti kesi aggeedda. 19 Yihudaa bolla haneeddawaa Yerusaalamen de'iyaa Asay ubbay siseedda; hewaa diraw, he gadiyaa barenttu k'aalaan Akelddaamaa giide suntseeddino; hewaa biletsay suutsaa gadiyaa giyaawaa.

20 P'es'iroosi odiidde, Ayaw gooppe, Mazimuriyaa Mas'aafaan,*

Aa gollii mela atto;

ooninne hewaan de'oppo

k'ay

Aa suntsatetsaakka haray akko

geetettiide s'aafetteedda. 21-22 Hewaa diraw, itti Asay Godaa Yesuusa dendduwaa markkattanaw, nuunanna gakettanaw bessee; Yohaannisi s'ammak'eedda wodiyaappe doommiide, Yesuusi nuuppe saluwaa beedda wodii gakkanaw, Godaa Yesuusi nuunanna hametteedda wodiyaa ubbaan I nuunanna de'iyaawanttuppe ittuwaa gidi suntsettanaw bessee.

23 Hewaappe guyye ammaniyaa Asay dooroo Yoss's'oosa giyaa Barssaabaa geetettiyaa Yooseefonne Maatiyaasa laa"uwaa esseeddino. 24-25 Hewaappe guyyiyaan, S'oossaa woossiidde, «Ubbaa wozanaa eriyaa Godaw, Yihudaa Ask'k'orootu baresaa baanaw yeggiide beedda oosuwaanne Yesuusi kiitteedda oosuwaa hadaraa akkanaadan, ha laa"u asatuwaappe ittuwaa neeni dooreeddawaa nuuna bessa» yaageeddino. 26 Unttunttun saamaa yeggeeddino; saamay Maatiyaasa bollan wod'd'ina, Maatiyaasi Yesuusi kiitteedda tammanne itti kiitettawanttunna paydetteedda.

2

Yesuusa Kaalliyaawanttu Bolla
Geeshsha Ayaanaa Wod'etsaa

1 P'ens's'ek'ostte* giyaa gallassay gakkeedda wode, ammaniyaawanttu ubbatuu ittippe gidiide, ittisaa shiik'i de'ishshin,* 2 wolk'k'aama gotuwaadan guummiyaa guntsay wozanaa aatsenan saluwaappe yiide, unttunttu utteedda golliyaa ubbaa kumeedda. 3 K'ay tamaa lac'uwaadan poddugiyaawe unttunttoo beettiide, shaaketti shaaketti, unttunttu ubbaa bolla wod'd'eedda. 4 Unttunttu ubbaan Geeshsha Ayyaanay kumiide, dumma dumma k'aalaan haasayana mala, unttuntta danddayissina, haasayaa doommeeddino.

5 Sa'aan de'iyaa asaa zeretsaa ubbaappe yiide, S'oossaw yayyiyaa ittippe de'iyaa Ayihudatuu Yerusaalamen de'iino. 6 Ha guntsaa siseedda wode, Asay ubbay shiik'eedda; unttunttu barenttu k'aalaan k'aalaan haasayishshin siseedda diraw, giyaawaa d'ayeeddino.

7 Asay ubbay maalalettiiddenne hawe ooratsabaa giidde, «Be'ite; ha haasayiyaawanttu ubbatuu Galiilaa asatuwaa gidikkinoo? 8 Yaatina, nuuni nu yeletteedda gade k'aalaan unttunttu haasayishshin waaniide siseettoo? 9 Nuuni P'artte asatuu, Meedoone asatuu, Elaamees'e asatuu, laa"u shaafatuwaappe gidduwaan de'iyaawanttu, Yihudaan, K'ap'p'adook'iyan, P'ans's'oossan, Iisiyaan, 10-11 Pirggiyaan, P'inifiliyaan, Gibs'en, K'ereena baggan de'iyaa Liibiyaa woradatuwaan de'iyaawanttu, Roomeppe yeedda imatsatuu, Ayihudatuu, Ayihudatetsaw laametteedda nuuppe amareedawanttu, K'aris's'eese asatuunne, Arabiyaa asatuu, S'oossay ootseedda wolk'k'aama oosuwaa nu k'aalaan unttunttu haasayishshin siseeddo» yaageeddino. 12 Ubbaykka maalalettiide, yewuu barenttoo gelennaan is's'ina barenttu giddon, «Laa hawe waagiyaawee?» yaageeddino. 13 Shin hara asatuu ammaniyaawanttu bollan K'iliic'iidde, «Hawanttu ushiide matsotteeddino» yaageeddino.

P'es'iroosa Haasayaa

14 Shin P'es'iroosi, Yesuusi kiitteedda hara tammanne itti kiitettowanttunna denddi ek'k'iide, bare kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, unttunttoo hawaadan yaagi odeedda; «Ayihudatoo, k'ay Yerusaalamen de'iyaa ubbatoo, taani odiyaawaa sisite. Hawe hinttenttoo eretto; hinttenttu k'oppiyaawaadan, hawanttu matsottibeykkino. 15 Ayaw gooppe, wonttaappe biro heezzu saate gidee. 16 Shin hawe Nabiyaa Iyu'eel haasayeeddawaa.

17 «I haasayiidde, ‹S'oossay hawaadan yaageedda;

wodiyaa wurssetsaan hawaadan hananawaa.

Taani asaa ubbaa bollan ta Ayaanaa gussana.

Hinttenttu attuma naanaynne hinttenttu mac'c'a naanay

timbbitiyaa odanawantta.

Hinttenttu wodalla naanaykka sas'aa be'anawantta;

hinttenttu c'imatuukka akumuwaa akumettanawantta.*

18 He gallassatun ta attuma k'oomatuwaa bollaninne

ta mac'c'a k'oomatuwaa bollan

Taani Ta Ayaanaa gussana.

Hewaappe guyye unttunttu timbbitiyaa odanawantta.

19 K'ay Taani bolla saluwaan ooratsabaa,

garssa saankka malaataa bessana.

Suutsay, tamaynne shaariyaadan,

kammeedda c'uway de'ana.

20 Wolk'k'aamanne bonchcho gideedda Godaa gallassay,

gakkanaappe kase away d'umaana;

agenaykka suutsaa malatana.

21 He wode hawaadan hananawaa;

Godaa suntsaa s'eesiyaa ooninne attana›

yaageedda.

22 «Israa'eeliyaa asatoo, ha k'aalaa sisite; Naazireetiyaa Yesuusi hinttenttu giddon S'oossay barenan ootseedda wolk'k'aama oosuwaan, ooratsabaaninne malaatan hinttenttoo d'iishisseedda asaa; hewaa hinttenttukka eriita. 23 Yesuusi hinttenttoo imettana mala, S'oossay kase bare sheniyaaninne bare eraan bare k'ofaa k'achchi wotseedda; yaatina, Aa hinttenttu nagaranchchatuwaa kushiyan mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishissiide, kak'issi wod'iseeddita. 24 Shin hayk'uu Yesuusa oyk'k'anaw danddayibeenna diraw, S'oossay hayk'uwaa seelaa aappe d'ayissiide, Aa dentseedda. 25 Ayaw gooppe, Daawite Yesuusabaa hawaadan yaageedda;

« ‹Taani metootennaadan,

Goday ta ushechchaan de'iyaa diraw,

taani ubbaa wode Godaa ta matan be'ay.*

26 Hewaa diraw, ta wozanay nashetteedda;

ta ins's'arssankka nashechchay kumeedda.

K'ay ta bollaykka lo"o de'ana giide,

nashechchaan naagee.

27 Ayaw gooppe, ta shemppuwaa,

Si'ooliyaan aggakka.

K'ay ne Geeshsha Na'aa anhaakka wook'etsakka.

28 Neeni taana de'uwaa ogiyaa erissaadda.

Neeni taananna de'iyaawaan,

taani darii nashettay›

yaageedda.

29 «Ishatoo, nu aawotuwaa kaappuwaa Daawitebaa taani hinttenttoo geeshshaade odanaw bessee; Daawite hayk'k'iide moogetteedda; Aa duufuu hachche gakkanawukka nu matan de'ee. 30 Daawite Nabiyaa gideedda dirawunne S'oossay Aa naanaa zeretsaappe ittuwaa Aa kawutetsaa oydiyaan utissanaw aw c'aak'k'eeddawaa ereedda diraw,* 31 Kiristtoosa dendduwaa sintsaw s'eelliide, ‹Aa shemppuu Si'ooliyaan attibeena; Aa bollaykka wook'k'ibeenna› giide odeedda.

32 «S'oossay Yesuusa hayk'uwaappe dentseeddawoo nuuni ubbay markka. 33 Hewaa diraw, S'oossay bareppe ushechcha baggan† Aa d'ok'k'u d'ok'k'u ootsiide, aw Geeshsha Ayaanaa immana geeddawaadan, Geeshsha Ayaanaa akkiide, hawaa hinttenttu ha"i be'iyaawaanne sisiyaawaa nu bolla gusseedda.

34-35 «Ayaw gooppe, Daawite bare huup'ew saluwaa kesibeenna; shin yaageedda;

« ‹Goday ta Godaa; «Taani ne morkkatuwaa,

neeni gediyaan yed'd'a ek'k'iyaawaa ootsana gakkanaw

hawaan taappe ushechcha baggana utta» geedda›

yaageedda.*

36 «Hewaa diraw, S'oossay mask'k'aliyaa bolla misimaariyan ha hinttenttu d'ishiide kak'k'eedda Yesuusa Godanne Kiristtoosa ootseeddawaa Israa'eeliyaa asaa zeretsay ubbay tumuppe ero» yaageedda.

37 Asay P'es'iroosi geeddawaa siseedda wode, asaw wozanay daroppe boshettina, P'es'iroosanne Yesuusi kiitteedda haratuwaa, «Nu ishatoo, yaatina nuuni ayaa udanee?» yaageeddino.

38 P'es'iroosi unttuntta, «Hinttenttu nagaray atto geetettana mala, nagaraappe simmiide, hinttenttu huup'iyaan huup'iyaan Yesuusi Kiristtoosa suntsan s'ammak'ettite. S'oossay immiyaa Geeshsha Ayaanaa hinttenttu akkana. 39 Ayaw gooppe, S'oossay immana geedda k'aalay hinttenttussa, hinttenttu naanatuwaassanne Goday nu S'oossay barekko s'eesiyaa haakuwaan de'iyaawanttu ubbaassa» yaageedda.

40 P'es'iroosi unttunttoo k'aalaa haraakka gujji markkattiide, «Ha wodiyaa geella asaappe hinttenttu huup'iyaa ashshite» yaagiide zoreedda. 41 P'es'iroosi odeeddawaa akkeeddawanttu s'ammak'etteeddino; he gallassi heezzu sha"a gidiyaa Asay ammaneeddino. 42 Unttunttu Yesuusi kiitteeddawanttu timirttiyaan, ittippetetsaan ukitsaa mentsi miyaawaaninne S'oossaa woosan genc'c'iino.

Ammaniyaa Asay Ishatetsaaninne
Ittippetetsaan De'iyaa De'uwaa

43 Yesuusi kiitteeddawanttu kushiyan daro ooratsabaynne malaatatuu oosettina, asaa ubbaa yashshay oyk'k'eedda. 44 Ammaneedda ubbatuu ittippe de'iino; k'ay barenttoo de'iyaabaa ubbaakka ittippe shaakki akkeeddino. 45 Unttunttu barenttu gadiyaanne barenttoo de'iyaabaa zal"i zal"iide, oonanne koshsheedda keena miishshaa ubbaw shaakkeeddino. 46 K'ay ubbaa gallassi, itti wozanaa gidiide, Geeshsha Golliyaan pac'c'ennan gakettiide, barenttu golle golle s'eesettiide nashechchaaninne pashikka wozanaan k'umaa miino. 47 S'oossaa galatiidde, asaa ubbaan sabetteeddino. K'ay Goday ammani attiyaawantta gallassi gallassikka unttunttu bolla gujjee.

3

Itti Wobba Bitanii Pas'eedda

1 Itti gallassi, P'es'iroossinne Yohaannisi S'oossaa woossanaw udduppu saatiyaan Geeshsha Golliyaa beeddino. 2 Yelettoodeppe doommiide, gundda gidiide de'iyaa itti bitanii Geeshsha Golliyaa geliyaa asaappe miishshaa woossanaw, ubbaa gallassi darii lo"a giyaa Geeshsha Golliyaa penggiyaan Asay afiide wotsiyaawe de'ee. 3 He wobba bitanii, P'es'iroossinne Yohaannisi Geeshsha Golliyaa gelana hanishin be'iide, miishshaa unttuntta woosseedda.

4 P'es'iroosi Yohaannisanna Aa c'addi s'eelliide, «Nuukko haa s'eella» yaageedda. 5 Wobba bitanii unttunttuppe ittibaa akkanaw koyyiide, unttunttukko s'eelleedda. 6 Shin P'es'iroosi Aa, «Taw miishshay baawa; shin taw de'iyaabaa taani new immana; Naazireetiyaa Yesuusi Kiristtoosa suntsan denddaade hametta» yaageedda.

7 Yaatiide, wobba bitaniyaa bare ushechcha kushiyan oyk'k'iide, pude dentseedda; ellekka Aa gediinne meeshi mek'etsay min aggeedda. 8 Bitanii pude guppiide, denddi ek'k'eedda; yaanne haanne hametaa doommeedda. Hewaappe guyyiyaan hamettiidde, guppiiddinne S'oossaa galatiidde, unttunttunna ittippe Geeshsha Golliyaa geleedda.

9 I hamettishshiinanne S'oossaa galatishshin, Asay ubbay Aa be'eedda. 10 Yaatiide, miishshaa woossanaw darii lo"a giyaa Geeshsha Golliyaa penggiyaan utteeddawe Aa gideeddawaa akeekeeddino; I haneeddawaa be'iide maalaletteeddino.

P'es'iroosi Geeshsha Golliyaan Haasayeedda Haasayaa

11 Bitanii P'es'iroosanne Yohaannisa oyk'k'i utteedda wode, Asay ubbay maalalettiide, Solomone baranddaa* giyaa saan ittippe unttunttukko wos's'eeddino. 12 P'es'iroosi asaa be'eedda wode unttunttoo yaageedda; «Israa'eeliyaa asatoo, ayaw hawoo maalalettiitee? Woy ayaw nuuna c'addi s'eelliitee? Nuuni nu wolk'k'aan woy S'oossaa malatiyaawaan ha bitaniyaa hametseeddawaa hinttenttoo malatii? 13 Abraahaamo S'oossay, Yisaak'a S'oossay, Yaak'ooba S'oossay, nu aawotuwaa S'oossay, hinttenttu aatsi immeeddawaa P'ilaas'oosi billanaw k'oppi utteedda wode, hinttenttu Aa sintsan, ‹Nuuni Aa erokko› geedda bare Na'aa Yesuusa bonchcheedda. 14 Shin hinttenttu geeshshaanne s'illuwaa, ‹Nuuni Aa erokko› giide, shemppuwaa wod'eeddawaa Aa diraa hinttenttoo billanaw P'ilaas'oosa woosseeddita. 15 De'uwaa immiyaawaa hinttenttu wod'eeddita; shin S'oossay hayk'uwaappe Aa dentseeddawoo nuuni markka. 16 Ha wobba bitaniyaa Yesuusa suntsaa wolk'k'ay miniseedda; hinttenttu be'iyaawenne eriyaawekka I Aa suntsan ammaniyaawaan oosetteedda; ha hinttenttu ubbaa sintsan Aa hawaadan loytseeddawe, Yesuusa I ammaniyaawaa.

17 «Ha"ikka taanaadan ammaniyaawanttoo, hinttenttukka hinttentta kaalliyaawanttudan, erennaan ootseeddawaa taani eray. 18 Shin S'oossay beni, nabatuwaa ubbatuwaa doonaan, ‹Kiristtoosi waayettana bessee› yaagiide odeedda; bare odeeddawaakka hewaadan poleedda. 19-20 Simmi S'oossay hinttenttu nagaraa maaranaadan, Godaa matappe ayaanaa minotetsaa wodii hinttenttoo yaanaadaaninne S'oossay Yesuusi Kiristtoosa kase hinttenttoo odettowaadan yeddanaadan, hinttenttu nagaraa paas'iide S'oossaakko simmite. 21 S'oossay geeshsha gideedda bare nabatuwaa doonaan benippe doommiide haasayeeddawaadan, ubbabay ooras's'iyaa wodii gakkanaw, Yesuusi saluwaan gam"anaw bessee. 22 Muse, ‹Goday S'oossay, hinttenttu zariyaa giddoppe hinttenttoo taanaadan nabiyaa dentsana; hinttenttu I giyaawaa ubbaa sisite.* 23 He nabii odiyaawaa sisenna Asay ooninne asaa giddoppe shaaketti d'ayo› yaageedda.*

24 «K'ay Saameelappe doommiide, aappe kaala denddeedda nabatuu ubbatuu, ha wodiyaabaa odeeddino. 25 Hinttenttu nabatuwaa naanaa; k'ay S'oossay Abraahaamoo, ‹Sa'aan de'iyaa asaa ubbaa taani ne zeretsaa baggana anjjana› yaagiide nu aawotuwaana c'aak'k'eedda c'aak'uwaa laattiyaa naanaa.* 26 S'oossay hinttentta ubbatuwaa hinttenttu iita oosuwaappe zaariide anjjana mala, bare K'oomaa† dentsiide, hinttenttoo koyro yeddeedda» yaageedda.

4

P'es'iroossinne Yohaannisi Ayihudatuwaa
Shanggatuwaa Sintsa Shiik'eeddino

1 P'es'iroossinne Yohaannisi asaw odishin, k'eesatuwaa kaappatuu, Geeshsha Golliyaa wotaadaratuwaa azaziyaawenne Saduk'aawanatuu, 2 unttunttu asaa tamaarissiyaa dirawunne hara asatuu hayk'uwaappe denddanawoo markka gidana mala, Yesuusi hayk'uwaappe denddeeddawaa odeedda diraw, darii yilotiide, unttunttukko yeeddino. 3 Unttuntta oyk'k'iide, sa'ay omarssidiggo diraw wonttanaw k'asho golle gelisseeddino. 4 Shin k'aalaa siseeddawanttuppe c'oratuu ammaneeddino; attuma asaa payduu ichcheshu sha"a keena gideedda.

5-6 Wonttetsa gallassi, unttuntta mooddiyaawanttu, Ayihuda asaa c'imatuu, Muse higgiyaa tamaarissiyaawanttu, k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappatuu Haanni, K'ayaafi, Yohaannisi Iskkinddirinne k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappatuwaa dabbattuu ubbay Yerusaalamen shiik'eeddino. 7 Yesuusi kiitteeddawantta barenttu gidduwaan essiide, «Ayaa wolk'k'aan woy O suntsan hawaa hinttenttu ootseedditee?» yaagiide oochcheeddino.

8 He wode P'es'iroosi barenan Geeshsha Ayyaanay kumina, unttuntta hawaadan yaageedda; «Asaa kaaletsiyaawanttoo, Ayihuda asaa c'imatoo, 9 hachche ha hargganchcha bitaniyaw oosetteedda lo"o oosuwaabaanne I waan pas'eeddentto, hinttenttu nuuna oochchooppe, 10 mask'k'aliyaa bolla misimaariyan hinttenttu d'ishiide kak'k'ina, S'oossay hayk'uwaappe dentseedda Naazireetiyaa Yesuusi Kiristtoosa suntsan ha bitanii pas'iide, hinttenttu sintsaan ek'k'eeddawe hinttenttu ubbawunne Israa'eeliyaa asaa ubbaw eretto. 11 Golliyaa kees's'iyaawanttu hinttenttu kad'iide is's'eedda tuussay golliyaa ubbaa tookkiyaa koshshiyaa tuussaa gideedda.* 12 Asay atotetsaa Yesuusa baggana demmanaappe attin, hara O baggannanne demmenna; nuuni Aa suntsan ootsanaw bessee; ayaw gooppe, S'oossay saluwaappe garssan asaw immeedda hara suntsay baawa» yaageedda.

13 Shiik'uwaa Asay P'es'iroossinne Yohaannisi s'aleedda s'alaa be'eedda wode, unttunttu tamaaribeenna c'oo asaa gideeddawaa akeekiide maalaletteeddino; unttunttu Yesuusanna de'iyaawaakka ereeddino. 14 K'ay pas'eedda bitanii P'es'iroossannanne Yohaannisanna ek'k'eeddawaa Asay be'iide, giyaawaa d'ayeeddino. 15 Shin P'es'iroossinne Yohaannisi shiik'uwaappe kare kesana mala Asay azaziide, bare giddon zorettiide, 16 «Ha asatuwaa ayaa udanee? Ayaw gooppe, unttunttu kushiyan oosetteedda wolk'k'aama malaatatuu Yerusaalamen de'iyaa ubbaw beetteedda. Nuuni hewaa erokko gaanaw danddayokko. 17 Shin yewuu asaw laalettenna mala, hawaappe sintsaw ha asatuu Yesuusa suntsaa oossinne odennaadan, minisiide unttuntta, ‹Hinttena erite› goytte» yaageeddino.

18 Unttunttu s'eesiide, Yesuusa suntsaa mulekka dentsenaadaaninne aabaa tamaarissennaadan azazeeddino. 19 Shin P'es'iroossinne Yohaannisi zaariide, «S'oossaw eeno giyaawaa aggiide, hinttenttoo eeno giyaawe S'oossaa sintsan lo"enttonne ane hintte pirddite. 20 Ayaw gooppe, nuuni be'eeddabaanne siseeddabaa odennaan agganaw danddayokko» yaagiide shiik'eedda asaw odeeddino.

21 Shiik'eedda Asay unttuntta muranaw gaasottiyaabay d'ayina, laa'entsuwaa darssi palumettiide, haneeddabaw Asay ubbay S'oossaa galatiyaa diraw, unttuntta billiide yeddeeddino. 22 He harggiyaappe patsiyaa malaatatuu aw oosetteedda bitanii yelettoodeppe laytsay aw oytamuwaappe aad'd'eedda.

Yesuusi Kiitteeddawanttunne Hara Ammaniyaa
Asatuu D'uma Wode Woosseedda Woosaa

23 P'es'iroossinne Yohaannisi bilettiide, barenttu dabbatuwaakko biide, k'eesatuwaa kaappatuunne Ayihuda c'imatuu barentta geeddabaa ubbaa unttunttoo odeeddino. 24 Unttunttu hewaa siseedda wode, itti wozana gidiide, S'oossaa hawaadan yaagiide woosseeddino; «Ubbaa Mooddiyaa Godaw, saluwaa, sa'aa, abbaanne unttunttu giddon de'iyaa ubbabaa med'd'eeddawoo,* 25 Neeni New ootsiyaa nu aawuwaa Daawite doonaan Geeshsha Ayyaanan haasayaadde,

« ‹Ayihuda gidenna Asay ayaw yiloteeddee?

K'ay Asay ayaw danbbennabaw mak'k'eteeddee?

26 Sa'aa kaatatuu giigetteeddino;

gadiyaa mooddiyaawanttu Godaa bollaninne

I okkeedda Kiristtoosa bolla ittippe denddeeddino›

yaagaade haasayaadda.*

27 «Ayaw gooppe, Heeroodisinne P'ens's'enaawiyaa P'ilaas'oosi Ayihuda gidenna asaananne Israa'eeliyaa asaana, neeni okkeedda Kiristtoosa ne Geeshsha Na'aa Yesuusa bolla denddanaw, ha katamaan shiik'eeddawe tuma. 28 K'ay neeni ne wolk'k'aaninne ne sheniyaan hanana gaade k'oppa utteeddabaa ubbaa ootsanaw shiik'eeddino. 29 Ha"ikka Godaw, unttunttu naasiyaa s'eella; nuuni neena kaalliyaawanttu, ne k'aalaa kumentsaa k'onc'c'etetsaan odanaadan, nuuna danddayissa. 30 Patsanaw ne wolk'k'aa bessa; k'ay ne Geeshsha Na'aa Yesuusa suntsan ooratsabaanne malaataa oosissa» giide woosseeddino.

31 Unttunttu S'oossaa woosseeddawaappe guyyiyaan, he unttunttu shiik'eeddasay k'aas's'eedda. Unttunttu ubbaan Geeshsha Ayyaanay kumina, S'oossaa k'aalaa k'onc'c'etetsaan odeeddino.

Koyro Ammaneedda Asatuwaa Ittipetetsaa De'uwaa

32 Ammaniyaawanttu ubbatuu k'ofaaninne wozanaan ittuwaa gideeddino. Unttunttu mehii ubbay ittippe de'iyaawaappe attin, barew de'eeddabaa ooninne barenttubaa gibeenna. 33 Yesuusi kiitteeddawanttu Godaa Yesuusi hayk'uwaappe denddeeddawaa wolk'k'aama wolk'k'aan markkattiino; k'ay S'oossay unttunttoo ubbaw aad'd'o keekatetsaa darissiide immeedda. 34 Ammaniyaawanttu giddon metootanchchay ittuunne baawa; ayaw gooppe, biittay woy gollii de'iyaawanttu ubbatuu zal"iide, akkeedda miishshaa ahiide, 35 Yesuusi kiitteeddawanttoo immiino; he miishshay asaw koshshiyaawaadan shaaketti, huup'iyaan huup'iyaan imettee.

36 K'op'iroosa geetettiyaa saan yeletteedda Yooseefo giyaa Leewiyaa zarii ittuu de'ee; Aa suntsaa Yesuusi kiitteeddawanttu Barnaabaasa geeddino. Hewaa biletsay «Mentsetsiyaa Na'aa» giyaawaa. 37 Barnaabaasi barew de'iyaa gadiyaa zal"eedda miishshaa ahiide, Yesuusi kiitteeddawanttoo immeedda.

5

Hanaaniyaanne Aa Machchatti Sap'p'iiro

1 Itti Hanaaniyaa geetettiyaa bitanii bare machchatti Sap'p'iirinna gadiyaa zal"eedda. 2 He zal"eedda miishshaappe bare machchata erishshin ashshiide, attowaa Yesuusi kiitteeddawanttoo immeedda.

3 Shin P'es'iroosi Hanaaniyaa, «Neeni Geeshsha Ayaanaa c'immaade ne gadiyaa zal"eedda miishshaappe shaakka ashshana mala, s'alahii ne wozanaan ayaw geleeddee? 4 Neeni zal"anaappe kase gadii newaa gidennee? K'ay neeni zal"a simminakka miishshay neessa gidennee? Yaatina, hawaa malabaa ootsanaw ayaw ne wozanaan k'oppaaddii? Neeni S'oossaw worddotowaappe attin, asaw worddotabeykka» yaageedda.

5 Hanaanii he k'aalaa siseedda elekka kunddiide hayk'k'i aggeedda; hewaa siseedda ubbay daro yayyeedda. 6 Wodalla asatuu soy geliide, Aa anhaa s'aas'iide, karew kesi Aa moogeeddino.

7 Heezzu saate gidowaappe guyyiyaan, Hanaaniyaa machchata hewaa erennaan de'aadde gelaaddu. 8 P'es'iroosi izo, «Hinttenttu gadiyaa hanni keena miishshaan zal"eedditee? Ane taw oda» yaageedda.

Iza, «Ee hanni keena miishshaan zal"eeddo» yaagaaddu.

9 P'es'iroosi mishiratto, «Neeninne ne asinay Godaa Ayaanaa paac'c'anaw ayaw zoretteedditee? Be'a; ne asinaa moogeedda asatuu karen de'iino; ne anhaakka unttunttu kare kessana» yaageedda.

10 Mishiratta he man''iyaan P'es'iroosa gediyaa matan kunddaade hayk'k'a aggaaddu; wodalla asatuu geliyaa wode hayk'k'eeddawunno demmiide, kare kesseeddawaappe guyye, izi asinaa duufuwaa matan moogeeddino. 11 Ammaniyaa asaa ubbaynne hewaa siseedda hara Asay ubbay darii yayyeedda.

Yesuusi Kiitteeddawanttu Kushiyan Oosetteedda
Ooratsabatuwaanne Maalalissiyaawantta

12 Yesuusi kiitteeddawanttu daro malaataanne ooratsabaa asaa giddon ootsiino; ammaniyaa ubbatuu Solomone baranddaan ittippe shiik'iino. 13 Hara asaappe unttunttunna gakettanaw haray atto ittuunne s'alibeenna; shin Asay unttuntta bonchchee. 14 Ammaniyaa attuma asaynne mac'c'a Asay kasewaappe c'oray Godaw gujettee. 15 Hewaa diraw, Asay hargganchchatuwaa shanchchamaaninne saleenan k'eri tookkiide, P'es'iroosi hewaanna aad'd'iyaa wode haray atto, aw kuwenttonne unttunttuppe ittuwaa ittuwaa bollanna aad'd'ana mala, katamaa ogiyaa doonaa kessiide wotsee. 16 K'ay c'ora Asay Yerusaalame matan de'iyaa katamatuwaappe harganchchatuwaanne iita ayyaanan oyk'etteedda asatuwaa akki yeeddino; ubbatuukka pas'eeddino.

Yesuusi Kiitteeddawanttu Bolla Yedesay Denddeedda

17 Hewaappe simmina k'eesatuwaa kaappuunne aanana de'iyaa Saduk'aawanatuu ubbatuu Yesuusi kiitteeddawantta daro k'anaatiide, unttunttu bolla denddeeddino. 18 K'ay Yesuusi kiitteeddawantta oyk'k'iide, ubbaa asaa k'achchiyaa golliyaan yeggeeddino. 19 Shin Godaa kiitanchchay k'amma k'asho golle penggiyaa dooyyiide, Yesuusi kiitteeddawantta kare kessiide, 20 «Hinttenttu biide, Geeshsha Golliyaan ek'k'iide, ha ooratsa de'uwaa k'aalaa ubbaa asaw odite» yaageedda. 21 Yesuusi kiitteeddawanttu hewaa siseedda wode, wonttumaatsaan Geeshsha Golliyaa geliide, tamaarissanaw doommeeddino.

K'ay k'eesatuwaa kaappuunne aanana de'iyaawanttu yiide, shiik'eedda asaana Israa'eeliyaa c'imatuwaa ubbatuwaa ittippe s'eesiide, Yesuusi kiitteeddawantta barenttu sintsa ahana mala, wotaadaratuwaa k'asho golle kiitteeddino. 22-23 Shin wotaadaratuu k'asho golle biide, Yesuusi kiitteeddawantta demmibeykkino; guyye simmiide shiik'eedda asaw, «Nuuni biyaa wode k'asho golle kariyaa daro minisi k'achchina, naagiyaawanttukka penggiyaan ek'k'eeddawantta demmeeddo; shin nuuni k'asho golliyaa dooyyiyaa wode, golle garssan haray atto itti asaynne baawa» yaageeddino. 24 Geeshsha Golliyaa wotaadaratuwaa kiittiyaawenne k'eesatuwaa kaappatuu hewaa siseedda wode, «Hawe waanuwaashsha? K'ay gidini ayee hananddeeshsha?» yaagiide hirggeeddino.

25 Hewaappe guyyiyaan, itti bitanii unttunttukko yiide, «Be'ite; k'asho golliyaan hintte k'achcheedda asatuu Geeshsha Golliyaan ek'k'iide, asaa tamaarissiino» yaagiide unttunttoo odeedda. 26 Geeshsha Golliyaa wotaadaratuwaa azaziyaawe wotaadaratuwaanna biide, Yesuusi kiitteeddawantta aheedda; shin unttunttu barentta Asay shuchchaan c'addanawantta giide yayyeedda diraw, unttuntta loddan aheeddino.

27 Unttunttu Yesuusi kiitteeddawantta ahiide, hewaa shiik'eedda shangguwaa sintsan essina, k'eesatuwaa kaappuu unttuntta, 28 «Hinttentta nuuni he bitaniyaa suntsan tamaarissenna mala minisiide azazibeykkoo? Be'ite; hintte timirttiyaa Yerusaalame katamaa ubbaa gatseeddita; k'ay he bitaniyaa shemppuwaan nuuna oytsanaw k'oppiita!» yaagiide oochcheedda.

29 P'es'iroossinne Yesuusi kiitteedda haranttu zaariide yaageeddino; «Nuuni asaw azazettanaappe S'oossaw azazettanaw bessee. 30 Mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishi kak'k'iide, hintte wod'eedda Yesuusa nu aawotuwaa S'oossay hayk'uwaappe dentseedda; 31 Israa'eelatoo nagaraappe simaanne nagaraa atto guussaa Yesuusi immana mala, S'oossay mooddiyaawaanne ashshiyaawaa Aa ootsiide, bareppe ushechcha baggan d'ok'k'u d'ok'k'u ootseedda. 32 Hewoo nuuni markka; k'ay S'oossay barew azazettiyaawanttoo immeedda Geeshsha Ayyaanaykka markka» yaageeddino.

33 Shiik'eedda Asay hewaa siseedda wode, daro yilotiide, Yesuusi kiitteeddawantta wod'anaw k'oppeeddino. 34 Shin asaa ubbaan daro bonchchetteedda Gamaaliyaala geetettiyaa, higgiyaa tamaarissiyaa itti Parisaawii, shiik'uwaan denddi ek'k'iide, Yesuusi kiitteeddawanttu guutsa wodiyaa kare kesana mala 35 azaziide hewaan shiik'eedda asaa hawaadan yaageedda; «Israa'eeliyaa asatoo, hintte ha asatuwaa ootsana k'oppiyaawaan hinttentta naagite. 36 Ayaw gooppe, hawaappe kase wodiyaan Tewodaasa geettettiyaawe barena wolk'k'aama giide denddeedda; denddina oyddu s'eetu gidiyaa asatuu aanana gaketteeddino; shin Aa wod'ina, Aa kaalleedda ubbatuukka laalettiide, maaddenna asaa gidiide atteeddino. 37 Hewaappe guyyiyaan, Asay paydettiyaa wode, Galiilaa Yihuday denddiide, daro asaa paannuwaa ootsiide kaaletseedda; shin aakka wod'ina, Aa kaalleedda Asay ubbay laaletteedda.

38 «Ha"ikka taani hinttenttoo oday; ha asatuwaappe shaakettite; unttuntta bochchoppite. Ayaw gooppe, ha k'ofaynne ha oosuu Asay ootseeddawaa gidooppe d'ayana. 39 Shin ha k'ofaynne ha oosuu S'oossaappe yeeddawaa gidooppe, hintte unttuntta d'ayissanaw danddaykkita; ooni eri hawaa haniide S'oossaanna hintte iitettennaadan» yaageedda.

40 Hewaappe guyye shiik'eedda Asay Gamaaliyaala zoriyaa akkiide, Yesuusi kiitteeddawantta s'eesiide, lissuwaan shoc'isseeddino; hewaappe guyyiyaan unttuntta, «Yesuusa suntsaa laa'entsuwaa ubbakka dentsoppite» gi billiide yeddeeddino. 41 Yesuusa suntsaa diraw, unttunttu ugatiidde yeellatanaw bessiyaabaa k'oppeedda diraw, shangguwaa sintsaappe nashettiide keseeddino. 42 Unttunttu ubbaa gallassi Geeshsha Golliyaaninne asaa soyin Yesuusi, Kiristtoosa gideeddawaa tamaarissiyaawaanne odiyaawaa yaa gujjeeddino.

6

Woosa Golliyaa Maaddiyaa Laappu Asatuu Dooretteeddino

1 He wode, kaalliyaawanttu payduu dari dari biishshin, Giriike k'aalaa haasayiyaa Ayihudatuunne Yihudaan de'iyaa Ayihudatuu walak'etteeddino; ayaw gooppe, Giriike k'aalaa haasayiyaa Ayihudatuu, «Ubbaa gallassi gishettiyaa k'umaan nu asinay hayk'k'o mac'c'awanttu naak'ettiino» yaageeddino. 2 Yesuusi kiitteedda tammanne laa"atuu woosa golle asaa ubbaa s'eesiide, hawaadan yaageeddino; «Nuuni S'oossaa k'aalaa odiyaawaa aggiide, k'umaa gishanaw nuw bessena. 3 Ishatoo, lo"a geetettiyaawantta Geeshsha Ayyaanaynne aad'd'o eratetsay kumeedda laappu asatuwaa hintte giddoppe doorite; nuuni k'ay unttuntta ha oosoo suntsana. 4 Shin nuuni S'oossaa woosaaninne k'aalaa oduwaan minnana» yaageeddino.

5 Yesuusi kiitteeddawanttu haasayeedda haasayay asaa ubbaa nashechcheedda; hewaappe guyye, ammanuunne Geeshsha Ayyaanay kumeedda Iss's'ifaanoosa, Pilip'p'oosa, P'irookoroosa, Nik'aaroona, S'imoona, P'arimeenanne Ayihudatuwaa ammanuwaan geleedda Ans's'ookiyaa Niik'olaawoosa dooreeddino. 6 Yaatiide Yesuusi kiitteeddawanttu sintsaan unttuntta essina, Yesuusi kiitteeddawanttu S'oossaa woosseeddawaappe guyyiyaan, barenttu kushiyaa unttunttu bolla wotseeddino.

7 S'oossaa k'aalay aakki aakki beedda; kaalliyaawanttu payduwaan Yerusaalamen darssi dari dari beedda; k'ay c'ora k'eesatuukka ammaneeddino.

Woosa golliyaa Kaaletsiyaa
Iss's'ifaanoosi Oyk'etteedda

8 Aad'o keekatetsaynne wolk'k'ay kumeedda Iss's'ifaanoosi, asaa giddon ooratsabaanne wolk'k'aama malaataa ootsee. 9 Ayiletetsaappe keseedda asaa giyaa Ayihuda ammaniyaawanttuppe, K'ereenappe, Iskkinddiriyaa asatuwaappe, Kilk'k'iyaappenne Iisiyaappe yeedda itti itti asatuu denddiide, Iss's'ifaanoosanna palumetteeddino. 10 Shin Iss's'ifaanoosi aad'd'o eratetsaaninne Ayyaanaan haasayiyaawaa digganaw danddaybbeykkino.

11 He wode unttunttu, «Muse bollanne S'oossaa bolla I boriyaa k'aalaa haasayishshin siseeddo» giyaa worddo asatuwaa shammeeddino. 12 Asaa ubbaa, c'imatuwaanne Muse higgiyaa tamaarissiyaawantta hank'k'etseeddino; Iss's'ifaanoosakko yiide Aa oyk'k'iide, shiik'eedda asaakko ahina, 13 Aa bolla s'eeseedda worddo markkatuu, «Ha bitanii ha Geeshsha Golliyaanne Muse higgiyaa boriyaawaa awudenne aggena. 14 Ayaw gooppe I, ‹Hawe Naazireetiyaa Yesuusi ha Geeshsha Golliyaa kolana; Muse nuw immeedda higgiyaakka laammana› yaagishin, nuuni siseeddo» yaageeddino.

15 Shiik'uwaan utteedda Asay ubbay Iss's'ifaanoosa akeekiide s'eelliyaa wode, Aa som"i kiitanchchaa som"iyaa malatee.

7

Iss's'ifaanoosa Haasayaa

1 K'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuu Iss's'ifaanoosa, «Hawe tumee?» yaagiide oochcheedda.

2 Iss's'ifaanoosi, «Taanaadan ammaniyaawanttoo, ta aawaatoo, sisite! Nu aawuwaa Abraahaamo biro Kaaraane baanaappe kase Masip'p'es'oomiyan de'ishshin, bonchcho S'oossay aw beettiide,* 3 ‹Ne biittaappenne ne dabbatuwaappe shaakettaade, taani neena bessiyaa gadiyaa ba› yaageedda. 4 He wode Abraahaamo Kaladaawatuu gadiyaappe kesiide, Kaaraanen de'anaw beedda. Aa aabbu hayk'k'eeddawaappe guyyiyaan, S'oossay Aa ha gade hintte ha"i de'iyaasaa aheedda.* 5 I ha gadiyaappe haray atto, gediyaan yed'd'iyaa sa'aakka Abraahaamoo immibeenna; shin aw na'ay d'ayooppekka, S'oossay Aa, ‹Taani newunne neeppe guyyiyaan, ne zeretsaw ha gadiyaa laata ootsaade immana› yaageedda.* 6 S'oossay Abraahaamoo, ‹Ne zaratuu hara gadiyaan de'ana; yaan oyddu s'eetu laytsaw unttunttu ayiletananne naak'ettana.* 7 Shin taani ne zeretsaa mooddiyaa asaa bolla pirddana; hewaappe guyyiyaan, unttunttu he gadiyaappe kesiide, hawaan taw goyinnana› yaageedda.* 8 S'oossay Abraahaame zeretsay k'as's'arettana mala aanana c'aak'k'ina, Yisaak'a I yeliide, hosppuntsa gallassi k'as's'areedda; Yisaak'i Yaak'ooba k'as's'arina, k'ay Yaak'oobi tammanne laa"u aawotuwaa kaappatuwaa k'as's'areedda.*

9 «Aawotuwaa kaappatuu Yooseefo k'anaatiide, Gibs'e gadiyaw ayiletanaadan, Aa zal"eeddino; shin S'oossay aanana ittippe de'ee.* 10 S'oossay waayiyaa ubbaappekka Aa kesseedda; k'ay Gibs'e kaatiyaa sintsankka nashshuwaanne aad'd'o eratetsaa aw immeedda; Gibs'e kaatii Yooseefow Gibs'e gadiyaanne bare golliyaa ubbaa mooddanaadan, suntsatetsaa immeedda.*

11 «Gibs'e gadiyaaninne Kanaane gadiyaan ubbaan koshay geliide, c'ora asaa metootseedda; he gaasuwaan nu aawotuu k'umaa demmibeykkino.* 12 Yaak'oobi Gibs'e gadiyaan katsay de'iyaawaa sisiide, nu aawotuwaa koyro yaa yeddeedda. 13 Laa'entsuwaa buussan Yooseefo bare ishatoo eretteedda; k'ay Gibs'e kaatiikka Yooseefo zariyaa ereedda.* 14 Yooseefo bare aawuwaa Yaak'oobinne bare dabbuu ubbay mulekka laappun tammanne ichcheshu Asay barekko yaana mala, kiittiide s'eegisseedda.* 15 Yaak'oobi Gibs'e gadiyaa wod'd'iide hayk'k'eedda; nu aawotuukka yaan hayk'k'eeddino.* 16 Unttunttu anhay hewaappe Sekeema geetettiyaa gadiyaa tookettiide, yaan Abraahaamo Hamoora naanaappe daro biraan shammeedda duufuwaan moogetteedda.*

17-18 «Shin S'oossay Abraahaamoo immana geeddawe polettiyaa wodii gakkana matina, Yooseefo erenna hara kaatii Gibs'e gadiyaan denddana gakkanaw, Asay dari dari beedda.* 19 He kaatii nu zariyaa c'immiidde, guutsa naanay hayk'k'ana mala, kare unttuntta kessi olanaadan, nu aawotuwaa un"etseedda.*

20 «Muse yeletteeddawe he wode; S'oossaa sintsan I daro lo"o na'aa gideedda; bare aawuwaa golliyaan heezzu agenaa gakkanaw dic'c'eedda.* 21 Muse wora oletteedda wode, Gibs'e kaatiyaa naatta demmaade bare na'aadan Aa dichchaaddu.* 22 Muse Gibs'atuwaa aad'd'o eratetsaa ubbaa tamaariide, k'aalaaninne oosuwaan wolk'k'aama asaa gideedda.

23 «Shin Musew yelettoodeppe laytsay oytamuwaa kumeedda wode, bare ishatuwaa, Israa'eeliyaa asatuwaa be'anaw bare wozanaan k'oppeedda.* 24 Israa'eelatuwaappe ittuwaa Gibs'eppe ittuu naak'k'ishshin be'iide, he Israa'eeliyaa maaddeedda; he naak'k'eedda Gibs'e bitaniyaa wod'iide, Aa haluwaa kesseedda. 25 Muse bare ishatuwaa bare baggana S'oossay ashshana haniyaawaa unttunttu akeekeeddino giide k'oppeedda; shin unttunttu akeekibeykkino.

26 «Wonttetsa gallassi laa"u Israa'eeliyaa asatuu ittuu ittuwaanna wad'ettiyaawantta demmiide, unttuntta sigetsanaw koyyiide, ‹Asatoo, ishatuu hinttenttu ayaw ittuu ittuwaa naak'k'iitee?› yaageedda.

27 «Shin he bare shooruwaa naak'k'iyaawe Musa, ‹Neena nu bolla mooddiyaawaanne daannaa ootsiide, suntseeddawe oonee? 28 Neeni zino Gibs'e bitaniyaa wod'eeddawaadan, taanakka wod'anaw koyyay?› yaagiide, Musa karew sugi yegeedda. 29 Muse hewaa siseedda wode Gibs'eppe kesiide, Midiyaama gadiyaan bete gidi de'iidde, laa"u attuma naanaa yaan yeleedda.*

30 «Godaa kiitanchchay oytamu laytsaappe guyyiyaan, Siinaa Deriyaa matan de'iyaa bazzuwaa buuran ees's'iyaa tamaa lac'uwaa giddon Musew beetteedda.* 31-32 Muse bare be'eeddawoo maalalettiide, akeeki s'eellanaw buuraa mataan I shiik'i de'ishshin, Godaa k'aalay, ‹Taani ne aawotuwaa S'oossaa, Abraahaame S'oossaa, Yisaak'a S'oossaa, Yaak'ooba S'oossaa› yaagiide Musekko yeedda. Muse yashshaa kokkoriide, s'eellanaw s'alibeenna.

33 «Goday Musa, ‹Neeni ek'k'eedda biittay geeshsha gidiyaa diraw, ne gediyaan de'iyaa c'aammaakka kessa. 34 Taani Gibs'en de'iyaa Ta asaa waayiyaa geeshsha be'aade, k'ay unttunttu ooliyaakka sisaade, unttuntta ashshanaw wod'd'aad. Ha"i haaya. Taani neena Gibs'e kiittana› yaageedda.

35 «He Musa Israa'eelatuu; ‹Neena nuuna mooddiyaawaanne daannaa ootsiide suntseeddawe oonee?› yaagiide is's'eeddino; buuraa giddon aw beetteedda kiitanchchan mooddiyaawaanne ashshiyaawaa gidana mala, S'oossay Aa kiitteedda.* 36 He Muse Israa'eelatuwaa Gibs'e gadiyaan Zo'o Abbaaninne mela biittaan, oytamu laytsaw ooratsabaanne malaataa ootsiide, Gibs'eppe kaaletseedda.*

37 «Israa'eeliyaa asaw, ‹S'oossay taana dentseeddawaadan, hintte zariyaa giddoppe ta mala nabiyaa hinttenttoo dentsanawaa› yaageeddawe he Musa.* 38 I Israa'eeliyaa asaa maabaraanna ittippe mela biittaan de'eeddawaa; I nu aawotuwaananne Siinaa Deriyaa bollan barew haasayeedda kiitanchchaanna ittippe de'eedda. Yaatiide S'oossaappe de'uwaa k'aalaa nuw immanaw akkeedda.*

39 «Musew nu aawotuu azazettanaw dosibeykkino; shin gede Aa sugi oliide, guyye Gibs'e simmanaw amotteeddino. 40 K'ay Aaroona, ‹Nuuna kaaletsiyaa s'oossatuwaa nuw med'd'a; ayaw gooppe, ha nuuna Gibs'eppe aheedda Muse waaneeddentto nuuni erokko› yaageeddino.* 41 Miizzaa Maraa malatissiide, he wode eek'aa ootseeddino; he eek'aw yarshshuwaa yarshshiide, barenttu kushii ootseedda oosuwaan nashetteeddino.* 42 Shin S'oossay unttunttoo zokkiyaa zaareedda; unttunttu saluwaa s'oolinttiyaw goyinnanaadan, unttuntta aggeedda; nabatuwaa mas'aafan,

« ‹Israa'eeliyaa asatoo, oytamu laytsaa,

asay baynna saan shukkeedda mehiyaanne yarshshuwaa,

taw yarshsheedditee?

43 Hinttenttu hinttenttoo goyinnanaw

ootseedda eek'atuwaa, Molooka dunkkaaniyaanne

Refaana giyaa hintte s'oossaa s'oolinttiyaa tookkeeddita.

Taani hinttentta Baablooneppe

hini bagga yeddana›

geetettiide s'aafetteedda.*

44 «Muse bare be'eeddawaa malatissiide, Goday aw odeeddawaadan med'd'eedda markkaa dunkkaanii nu aawaatoo mela biittaan de'ee.* 45 K'ay nu aawotuu dunkkaaniyaa barenttu aawotuwaappe kaallaan akkiide, S'oossay kase yedersseedda Ayihuda gidenna asaa biittaa oyk'k'eedda wode, Iyyaasunna gelisseeddino; he dunkkaanii Daawite de'iyaa wodii gakkanawukka hewaan de'eedda.* 46 Daawite S'oossaan sabetteedda; k'ay Yaak'ooba, Goday de'ana golliyaa kees's'anaw S'oossaa woosseedda.* 47 Shin aw golliyaa kees's'eeddawe Solomona.*

48-50 «Shin nabii,

« ‹Goday, «Saluu ta kawutetsaa oydiyaa;

sa'aykka ta gedii yed'd'iyaa saa.

Yaatina, taw ayaa mala golliyaa kees's'anitee?

Woy taani shemppanasay hak'anee?

Ha ubbabaa ta kushiyan med'd'abeykkitaa?» yaagee›

geeddawaadan, Ubbaappe Bolla S'oossay Asay kees's'eedda golliyaan de'enna.*

51 «Hinttenttu aybe morggii mino asee? Hinttenttu wozanay S'oossaa k'aalaa akkanaw aybe dammeeddawee? Hinttenttu haytsaykka waan tulleeddee? Ubbaa wode Geeshsha Ayyaanaw azazettenan is's'iita.* 52-53 Nabatuwaan hinttenttu aawotuu yederssibeennawe oonee? S'oossaa Na'ay S'illuu yaanawaa kasetiide odeeddawanttakka wod'eeddino. Ha"i hinttenttukka kiitanchchatuwaa kushiyaappe S'oossaa higgiyaa akkiide azazettibeenawanttu, S'illuwaa aatsi immiide wod'eeddita» yaageedda.

Iss's'ifaanoosa Shuchchaan Dechchiide Wod'eeddino

54 Unttunttu hewaa siseedda wode, barenttu wozanaan Iss's'ifaanoosaw daro yilotiide, barenttu mettershshaa sa"iide naasseeddino. 55 Shin Iss's'ifaanoosi barenan Geeshsha Ayyaanay kumina, saluwaa pude c'addi s'eelliide, S'oossaa bonchchuwaanne Yesuusi S'oossaappe ushechcha baggan ek'k'eeddawaa be'eedda. 56 Yaatiide, «S'eellite, taani saluu dooyettina, Asaa Na'ay S'oossaappe ushechcha baggan ek'k'eeddawaa be'ay» yaageedda.

57 Kooshshaa d'ok'k'u ootsi waassiidde, barenttu haytsaa tuc'c'iide, ittippe gidi aakko wos's'eeddino. 58 Katamaappe gas'aa Aa kessiide, shuchchaan c'addeeddino. Markkatuukka barenttu mayuwaa kessiide, itti Saa'oola geetettiyaa wodallaa matan wotseeddino.

59 Iss's'ifaanoosi, «Ta Godaa Yesuusaa, ta shemppuwaa akka» yaagiide s'eegishshin, unttunttu shuchchaan Aa dechchiino. 60 He wode I gulbbatiide, bare kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, «Ta Godaw, ha nagaraa unttunttoo atto ga» yaageedda. Hewaa giinne hayk'k'i aggeedda.

8

Saa'ooli Ammaniyaa Asaa Yedersseedda

1 Saa'ooli Iss's'ifaanoose hayk'uu lo"a gi akkeedda. He gallassi Yerusaalamen de'iyaa ammaniyaawanttu bolla wolk'k'aama yederssuu denddeedda; Yesuusi kiitteeddawanttuppe attin, ammaniyaawanttu ubbatuu Yihudaa gadiyaaninne Sammaariyaa gadiyaan laaletteeddino. 2 S'oossaa asatuu Iss's'ifaanoosa moogeeddino; k'ay aw daro yeekkeeddino. 3 Shin Saa'ooli ammaniyaa asaa d'ayissanaw baas'etee; ubbaa golliyaa geli geliide, attuma asaanne mac'c'a asaa goochchi goochchiide, k'asho golle yeddee.

Wonggalaa Mishiraachchuu Sammaariyaan Odetteedda

4 Laaletteedda ammaniyaawanttu k'aalaa odiidde, ubbasaa beeddino. 5 Pilip'p'oosi Sammaariyaa katamaa wod'd'iide, Kiristtoosabaa asaw odeedda. 6 C'ora Asay Pilip'p'oosi geeddawaa darssi akeekiide siseedda; I ootsiyaa malaataakka be'eedda. 7 Ayaw gooppe, iita ayyaanatuu kooshshaa d'ok'k'u ootsi haasayiidde, c'ora asaappe keseeddino; k'ay c'ora sileeddawanttunne wobbatuu pas'eeddino. 8 He katamaan Asay daro nashetteedda.

9 Shin Simoona geetettiyaa itti bitanii kase, barena wolk'k'aama gi kaayiid, Sammaariyaa asaa, «Laa hawe aybe ooratsabee» giissiidde he katamaan de'eedda. 10 Guutsatetsaappe doommiide, woggatetsaa gakkanaw, Asay ubbay, «S'oossaa wolk'k'ay daro wolk'k'aamay hawaa» giide aabaa sisee. 11 Daro wodiyaappe doommiide, kaayuwaan Sammaariyaa asaa «Laa hawe ayba ooratsabee» giisseedda diraw, Asay aabaa sisee. 12 Shin Pilip'p'oosi S'oossaa kawutetsaabaanne Yesuusi Kiristtoosa suntsaabaa attumawanttoonne mac'c'awanttoo mishiraachchuwaa odiidde, unttunttu aabaa ammaniide s'ammak'etteeddino. 13 K'ay Simoonikka bare huup'ew ammaniide s'ammak'etteeddawaappe guyyiyaan, Pilip'p'oosanna ittippe de'iidde, oosettiyaa malaataanne S'oossay ootseedda wolk'k'aama malaataa be'iide maalaletteedda.

14 Yesuusi kiitteedda Yerusaalamen de'iyaawanttu, Sammaariyaa Asay S'oossaa k'aalaa akkeeddawaa siseedda wode, P'es'iroosanne Yohaannisa unttunttukko yeddeeddino. 15 P'es'iroossinne Yohaannisi wod'd'iide, ammaniyaawanttu Geeshsha Ayaanaa akkana mala, unttunttoo S'oossaa woosseeddino; 16 ayaw gooppe, Sammaariyaa asatuu Godaa Yesuusa suntsan s'ink'k'ataa s'alalaa s'ammak'etteeddawaappe attin, unttunttuppe ittuwaa bollaninne Geeshsha Ayyaanay wod'd'ibeenna. 17 He wode P'es'iroossinne Yohaannisi barenttu kushiyaa unttunttu bolla wotsowaappe guyyiyaan unttunttu Geeshsha Ayaanaa akkeeddino.

18 Yesuusi kiitteeddawanttu barenttu kushiyaa unttunttu bolla wotsina, unttunttoo Geeshsha Ayyaanay imetteeddawaa Simooni be'eedda wode, P'es'iroosassinne Yohaannisaw miishshaa ahiide, 19 «Taanikka ta kushiyaa wotsiyaa ubbay Geeshsha Ayaanaa akkana mala, ha maataa tawukka immeerikkitee» yaageedda.

20 Shin P'es'iroosi aw hawaadan yaageedda; «Neeni S'oossaa imotaa miishshaan shammanaw k'oppeedda diraw, ne miishshay neenanna c'oo d'ayo. 21 Ne wozanay S'oossaa sintsan suure gidenna diraw, new hawaan gishuu baawa. 22 Yaatowaappe guyyiyaan ha ne wozanaa iita k'ofaa diraw, nagaraappe simma; ooni eri ne wozanaan de'iyaa iita k'ofaa S'oossay atto gaanenttonne S'oossaa woossa. 23 Ayaw gooppe, neeni daro k'anaatiyaa oyk'k'aade nagaraa k'ashuwaan de'iyaawaa taani be'ay» yaageedda.

24 Hewaappe guyye Simooni P'es'iroosassinne Yohaannisaw zaariide, «Hinttenttu geeddawaappe ittibaynne taana gakkenna mala, hintte taw S'oossaa woossite» yaageedda.

25 P'es'iroossinne Yohaannisi markkatteeddawaappenne Godaa k'aalaa odeeddawaappe guyyiyaan, guyye Yerusaalame simmeeddino; yaatiide Sammaariyaan de'iyaa daro k'eeri katamatuwaan mishiraachchuwaa k'aalaa odeeddino.

Pilip'p'oosi Top'p'iyaa Asaa
Gideedda Shuufaa S'ammak'eedda

26 Godaa kiitanchchay Pilip'p'oosa, «Denddaade Yerusaalameppe Gaaza afiyaa asi baynna mela sa'aa ogiyaakko ba; he ogii away kesiyaasaa s'eelliyaa wode ushechcha dugehaa baggana de'ee» yaageedda. 27 Pilip'p'oosi denddiide beedda. Hinddekko geetettiyaa Top'p'iyaa kaatattiw biittaa mooddiyaa I miishshaa ubbaakka naagiyaa Top'p'iyaa asaa gideedda itti shuufay de'iyaawe goyinnanaw Yerusaalame beedda. 28 Paray goochchiyaa gaariyaan uttiide, Yerusaalameppe guyye simmiide, nabiyaa Isiyaasa mas'aafaa nabbabee.

29 Geeshsha Ayyaanay Pilip'p'oosa, «He gaariyaakko shiik'aade ittippe gida» yaageedda.

30 Pilip'p'oosi wos's'i yiide, nabiyaa Isiyaasa mas'aafaa shuufay nabbabishshin sisiide Aa, «Neeni nabbabiyaawaa akeekay?» yaageedda.

31 Shuufay, «Taw odiide akeekissiyaa Asay baynnaan waaniide akeekettii?» yaageedda; k'ay barenanna gaariyaan kesiide uttana mala, Pilip'p'oosa woosseedda. 32 Shuufay nabbabiyaa mas'aafay,

«Dorssaadan I shukettanaw laagettee.

Dorssaa maray bare isikiyaa

k'ans's'iyaawaa sintsan c'o"u giyaawaadan,

ikka bare doonaa pokibeenna.

33 I kawusheeddawaadan aw s'illo pirdday d'ayeedda.

Yesuusa de'uu ha sa'aappe pude aketti diggeedda diraw,

Aa zariyaabaa oonee odanawe?»

yaageedda.*

34 Shuufay zaariide Pilip'p'oosaw, «Nabii hawaa oowaa odii? Barebaa odiyee woy hara asaabaa odii? Taw odaarikkii» yaageedda. 35 Pilip'p'oosi zaariide, S'oossaa mas'aafaa I nabbabiyaasaappe doommiide, Yesuusabaa mishiraachchuwaa k'aalaa aw odeedda.

36 Unttunttu ogiyaa oyk'k'i biidde, haatsay de'iyaasaa gakkeeddino; shuufay, «Haatsaa hawaa be'a; s'ammak'ettiyaawaa taana diggiyaawe ayee?» yaageedda.

37 Pilip'p'oosi Aa, «Neeni ne kumentsaa wozanaappe ammanooppe, danddayaa» yaageedda.

I zaariide, «Yesuusi Kiristtoosi S'oossaa Na'aa gidiyaawaa taani ammanay» yaageedda.

38 Gaari ek'k'ana mala shuufay azazina, inne Pilip'p'oosi laa"atuu duge wod'd'iide, haatsaan gelina Pilip'p'oosi Aa s'ammak'eedda. 39 Unttunttu haatsaappe gas'aa keseedda wode, Godaa Ayyaanay Pilip'p'oosa lip'p'i ootsiide, afi aggeedda; laa'entsuwaa shuufay Pilip'p'oosa be'ibeenna; shin bare ogiyaa nashettiide beedda. 40 Pilip'p'oosi bare huup'ew Azos's'oosan de'iyaawaa ereedda; k'ay K'iisaariyaa yaana gakkanawukka, katamaa ubbaan yuuyyiidde mishiraachchuwaa k'aalaa odee.

9

Saa'ooli Kiristtoosan Ammaneedda

(22:6-16; 26:12-18)

1 Shin Saa'ooli Godaa kaalliyaawantta wod'anaw manddiide, k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaakko beedda. 2 Yaatiide Godaa ogiyaa kaalliyaa asatuwaa mac'c'awanttanne attumawantta demmooppe, k'achchiide Yerusaalame ahanaw, Damask'k'on de'iyaa Ayihuda woosa golletoo dabddaabbiyaa s'aafanaw Aa woosseedda.

3 I biidde, Damask'k'o katamaa gakkana matoode, k'oppennaan saluwaappe wolk'k'aama poo'uu Aa yuushshuwaa ubbaan poo'eedda. 4 Saa'ooli sa'aan kunddi uttina, «Saa'oolaa Saa'oolaa, ayaw Taana waayissay?» giyaa k'aalaa siseedda.

5 Saa'ooli, «Ta Godaw, neeni oonee?» yaagiide oochcheedda.

Yesuusikka, «Taani neeni yederssaadde de'iyaa Yesuusa» yaageedda.

6 Shin Saa'ooli kokkoriiddinne maalalettiidde, «Ta Godaw, taani ayaa ootsanaadan koyyay?» yaageedda.

Goday Aa, «Denddaade katamaa gela; neeni ootsanaw bessiyaabay new yaan odettanawaa» yaageedda.

7 Saa'oolanna ogiyaan biyaa asatuu ayinne haasayennan ek'k'i aggiide, kooshshaa sisiino; shin oonanne be'ibeykkino. 8 Saa'ooli sa'aappe denddina, Aa ayfii doyetteedda wode, ayinne s'eellanaw danddayibeenna; hewaa diraw, unttunttu Aa kushiyaa oyk'k'i goochchiide, Damask'k'o gelisseeddino. 9 Heezzu gallassaa gakkanawukka I s'eellibeenna; ayinne mibeenna; ayaanneekka ushibeenna.

10 Damask'k'on itti Hanaaniyaa giyaa kaalliyaawe de'ee; Goday sas'aan Aa, «Hanaanew» yaageedda.

Hanaanii, «Ta Godaw, hawaan de'ay» yaageedda.

11 Goday Aa, «Denddaade Suure geetettiyaa ogiyaa baade, Yihudaa soyin itti Saa'oola giyaa S'ersseeseppe yeedda bitaniyaa koya; ayaw gooppe, I woossee. 12 K'ay Hanaaniyaa giyaa bitanii geliide, Saa'ooli laa'entsuwaa s'eelanaadan, bare kushiyaa Aa bolla wotsiyaawaa sas'aan be'eedda» yaageedda.

13 Hanaanii zaariide, «Ta Godaw, Yerusaalamen ne geeshsha asaa bolla he bitanii ay keena iitabaa ootseeddentto, taani daro asaappe sisaad. 14 K'ay Damask'k'on ne suntsaa s'eesiyaawantta ubbaa k'achchanaw, k'eesatuwaa kaappatuu aw maataa immeeddino» yaageedda.

15 Shin Goday Aa, «Saa'ooli Ayihuda gidenna asaa sintsan, kaatatuwaa sintsaaninne Israa'eeliyaa asaa sintsan, Ta suntsaa erissanawunne Taw ootsanaadan dooretteedda miishshaa gidiyaa diraw, neeni ba. 16 Ayaw gooppe, Ta suntsaa diraw, I ay keenaa waayettanaw bessintto, Taani Aa bessana» yaageedda.

17 Hanaanii biide, soy geliide, bare kushiyaa Saa'oola bolla wotsiide, «Ta ishaw Saa'oolaa, neeni yiyaa ogiyaan new beetteedda Yesuusi, neeni s'eelana malanne Geeshsha Ayyaanay neenan kumana mala, taana kiitteedda» yaageedda. 18 Ellekka, ayentto pok'uwaa malay Saa'oola ayfiyaappe wod'd'ina, Saa'ooli laa'entsuwaa s'eelleedda; k'ay denddiide s'ammak'etteedda. 19 K'umaa miide minetti, Damask'k'on de'iyaa kaalliyaawanttunna amareeda gallassaa gam"eedda.

Saa'ooli Damask'k'on Tamaarisseedda

20 Ellekka, «Yesuusi Kiristtoosi S'oossaa Na'aa» yaagiide, Ayihuda woosa golletuwaan k'aalaa odeedda.

21 Hewaa siseedda ubbay maalalettiide, «Hawe Yerusaalamen Yesuusa suntsaa s'eesiyaawantta d'ayissiyaawaa gidennee? K'ay unttuntta k'achchiide, k'eesatuwaa kaappatuwaa sintsa afanaw yibeenneeyye?» yaageeddino.

22 Shin Saa'ooli k'aalaa odiyaa oduu min min beedda; Yesuusi k'ay Kiristtoosa gidiyaawaakka I akeekissiide odeedda diraw, Damask'k'on de'iyaa Ayihudatuu aw zaariyaawaa d'ayeeddino.

23 C'ora gallassaappe guyyiyaan, Ayihudatuu shiik'iide, Saa'oola wod'anaw zoretteeddino. 24 Shin Ayihudatuu barena wod'anaw k'oppowaa Saa'ooli siseedda; unttunttu Aa wod'anaw k'ammanne gallassi katamaa penggiyaa naagiino. 25 Shin kaalliyaawantta Aa k'amma afiide, dirssaa huup'iyaanna k'un"aan duge wotseeddino.

Saa'ooli Yerusaalamen Tamaarisseedda

26 Saa'ooli Yerusaalame gakkeedda wode, kaalliyaawanttunna ittippe gakettanaw shiik'i be'eedda; shin kaalliyaawaa I gideeddawaa ubbay ammanennaan is's'iide, aw yayyeeddino. 27 Shin Barnaabaasi Saa'oola Yesuusi kiitteeddawanttukko afeedda; ogiyaan Godaa I waaniide be'eeddentto, aw Goday wooti haasayeeddenttonne k'ay Saa'ooli Damask'k'on Yesuusa suntsan yayyenaan wooti k'aalaa odeeddentto, unttunttoo geeshshiide odeedda. 28 Saa'ooli Yerusaalamen yuuyyiiddenne Godaa Yesuusa suntsan yayyenaan k'aalaa odiidde, Yesuusi kiitteeddawanttunna ittippe de'eedda. 29 K'ay Saa'ooli Giriike k'aalaa haasayiyaa Ayihudatuwaana haasayeenne palumettee; shin unttunttu Aa wod'anaw koyyeeddino. 30 Ishatuu hewaa sisiide, Saa'oola duge K'iisaariyaa afiide, S'ersseese yeddeeddino.

31 Yihudaan, Galiilaaninne Sammaariyaan ubbaan de'iyaa ammaniyaa asatuu sarotetsaan de'eeddino; k'ay minneeddino; Godaw yayyiyaawaaninne Geeshsha Ayaanaa maaduwaan geemettiidde, payduwaankka dari dari beeddino.

P'es'iroosi Liidiyaaninne Yoop'p'en Tamaarisseedda

32 P'es'iroosi ubba saan yuuyyiidde, Liidaan de'iyaa geeshsha asatuwaakko k'ay wod'd'eedda. 33 Yaatiide hewaan hosppun laytsaa siliide, arssaan gisiide de'iyaa itti Eeniyaa giyaa bitaniyaa demmeedda. 34 P'es'iroosi Eeniyaa, «Eenaw, Yesuusi Kiristtoosi neena patsee; denddaade ne hiis'aa yegga»* yaageedda. Hewaappe guyye ellekka denddi ek'k'eedda. 35 Liidaaninne Saaroonan de'iyaa Asay ubbay Eeniyaa be'iide, Godaakko simmeeddino.

36 Yoop'p'e katamaan itti S'aabbito geetettiyaa ammanewunna de'aw; S'aabbito guussay Giriike k'aalaan Dork'k'o giyaawaa. Iza bare de'eedda wodiyaa ubbaan lo"obaa ootsaaddenne hiyyeesaa maaddaadde de'aw. 37 He wode iza harggaade hayk'k'ina, Asay izi anhaa meec'c'iide, poo'iyaa pude kessiide gisisseedda. 38 Liiday Yoop'p'ew mata; kaalliyaawanttu P'es'iroosi Liidiyaan de'iyaawaa Yoop'p'en sisiide, «Hayyanaa nuukko ellekka yaarikkii» yaagiyaa kiitaa laa"u asatuwaa bolla aakko kiitteeddino.

39 Hewaappe guyye P'es'iroosi denddiide, unttunttunna bi gakkina, pook'iyaa pude Aa kessiide, kifiliyaa gelisseeddino. Asini baynna am"e mac'c'awanttu ubbay yeekkiiddenne Dork'k'a unttunttunna de'iyaa wode ootseedda k'amishatuwaanne mayatuwaa ubbaa P'es'iroosa bessiidde, Aa yuushshuwaan yuuyyi aad'd'iide ek'k'eeddino. 40 P'es'iroosi unttuntta ubbaa kare kessiide, gulbbati S'oossaa woosseedda; k'ay anhaakko simmiide, «S'aabbitee, dendda» yaageedda; S'aabbitakka bare ayfiyaa dooya P'es'iroosa be'aade, d'ok'k'a uttaaddu. 41 P'es'iroosi izo bare kushiyan maaddiide, dentsi esseedda; hewaappe guyyiyaan, ammaniyaawanttanne asini baynna am"e mac'c'awantta s'eesiide, pas'eeddawunno unttunttoo immeedda.

42 Ha yewuu Yoop'p'e katamaa ubbaan laalettina c'ora Asay Godaa ammaneeddino. 43 P'es'iroosi Yoop'p'en itti Simoona giyaa galbbaa k'aac'iyaawaanna daro wodiyaa gam"eedda.

10

P'es'iroosanne K'ornneliyoosa

1 K'iisaariyaan «S'aalatuwaa Olaa asatuwaa» geetettiyaa olanchchatoo itti s'eetatuwaa kaappuu K'ornneliyoosa giyaawe de'ee. 2 K'ornneliyoosi S'oossaa loytsiide ammaniyaa asanne, bare soy asaa ubbaanna ittippe S'oossaw goyinniyaa asaa; Ayihuda hiyyeesaakka I daro maaddee; k'ay S'oossaa ubbaa wode woossee. 3 Itti gallassi udduppu saatiyaa heeraan, «K'ornneliyoosa» giide s'eesiyaa S'oossaa kiitanchchay barekko gelishshin, K'ornneliyoosi sas'aan geeshshiide be'eedda.

4 K'ornneliyoosi yayyiide, kiitanchchaa c'addi s'eelliide, «Ta Godaw, I ayee?» yaageedda.

Kiitanchchay zaariide, hawaadan yaageedda; «Ne woosaynne neeni hiyyeesaa maaddiyaawe S'oossaa sintsan hassayettanaw saluwaa beedda. 5 Ha"i Yoop'p'e asaa kiittaade, P'es'iroosa geetettiyaa Simoona ahissa. 6 P'es'iroosi abbaa doonaan de'iyaa galbbaa k'aac'iyaa Simoona gollen imatsatetsaan utteedda; neeni ootsanaw bessiyaawaa I new odanawaa» yaageedda.

7 K'ornneliyoosi barew odeedda kiitanchchay biina, bare k'oomatuwaappe laa"atuwaanne S'oossaw goyinniyaa bareppe shaakettenna wotaadaratuwaappe ittuwaa s'eesiide, 8 unttunttoo ubbabaa odiide, unttuntta Yoop'p'e kiitteedda.

9 Wonttetsa gallassi unttunttu biide, Yoop'p'e katamaakko matishshin, P'es'iroosi usuppun saatiyaa heeraan golliyaa bollan dembbayiide ootseeddasaa S'oossaa woossanaw keseedda. 10 K'ay koshattiide, k'umaa maanaw koyyeedda; shin k'umay ka"ishshin, sas'aa be'eedda. 11 Saluu dooyettina, wolk'k'aama mayuwaa malatiyaabay oyddu baggana oyk'ettiide, sa'aan wod'd'ishin, P'es'iroosi be'eedda. 12 Hewaan oyddu gediyaanna de'iyaa mehii, do'ay, shooshshay, zariinne kafuu ubbay de'ee. 13 «P'es'iroosaa, dendda ek'k'aade shukka ma» giyaa k'aalay aakko yeedda.

14 Shin P'es'iroosi, «Ta Godaw, hanenna! Taani tunabaanne sheneyiyaabaa ubbakka ma erikke» yaageedda.

15 K'ay laa'entsuwaa, «S'oossay geeshsheeddawaa neeni tunissoppa» giyaa k'aalay aakko yeedda. 16 Heezzu gede hewaadan geedda; hewaappe guyyiyaan, ellekka he wolk'k'aama mayuwaa malatiyaawe pude saluwaa aketti aggeedda.

17 P'es'iroosi bare be'eedda sas'aa biletsay ayaa gidanddeeshsha? Yaagiide, bare wozanaa giddon, «Laa hawe ayee?» giishshin, K'ornneliyoosi kiitteedda asatuu Simoona gollii de'iyaasaa koyyiidde, Aa penggiyaan ek'k'eeddino. 18 Barenttu kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, «P'es'iroosa geetettiyaa Simoona giyaa imatsay hewaan de'ii?» yaagiide oochcheeddino.

19 P'es'iroosi sas'aan be'eeddabaa akeekanaw k'ofaan sheekkide'ishshin, Geeshsha Ayyaanay Aa, «Be'a, heezzu* asatuu neena koyyiino; 20 denddaade wod'd'a; Taani unttuntta kiitteedda diraw, sid'ennaan unttunttunna ba» yaageedda.

21 P'es'iroosi asatuwaakko wod'd'iide, «Hinttenttu koyyiyaawe taana. Ayaa akkana yeedditee?» yaageedda.

22 Unttunttu, «S'oossaw yayyiyaa s'illuu Ayihuda asaa ubbaan daro bonchchetteedda s'eetatuwaa kaappuwaa K'ornneliyoosi, neena bare soy afissiide, k'aalaa neeppe sisana mala, S'oossaa geeshsha kiitanchchay aw odeedda» yaageeddino. 23 P'es'iroosi asatuwaa imatsa ootsi shoobbanaw soy mokkeedda.

Wonttetsa gallassi, denddiide unttunttunna beedda; Yoop'p'e katamaan de'iyaa ishatuwaappe ittuu ittuu aanana ittippe beeddino. 24 Wonttetsa gallassi, K'iisaariyaa gakkeeddino; K'ornneliyoosi bare dabbatuwaanne bare laggetsatuwaa ittippe s'eesi shiishshiide, P'es'iroosa naagee. 25 P'es'iroosi gelana hanishin, K'ornneliyoosi aanana gakettiide, Aa sintsan kunddiide, aw goyinneedda. 26 Shin P'es'iroosi, «Dendda! Taanikka ta huup'ew asaa» yaagiide Aa dentseedda.

27 P'es'iroosi K'ornneliyoosanna haasayiidde, soy geleedda; I geliyaa wode c'ora Asay shiik'eeddawaa demmiide, 28 asaa, «Ayihuda Asay hara zariyaanna ittippetetsaan de'anaw, woy gakettanaw woga gidennawaa hintte huup'ew eriita; shin taani oonanne tunaa woy sheneyiyaabaa geena mala, S'oossay taana besseedda. 29 Hewaa diraw, hintte taw kiittina, palumay baynnaan yaad. Ha"i, ‹Taana ayaw ahisseedditee?› yaagaade hinttentta oochchay» yaageedda.

30 K'ornneliyoosi hawaadan yaageedda; «Taani hachche oyddu gallassaappe kase ha saatiyaan udduppu saatiyaa woosaa ta soyin S'oossaa woossishin, p'olk'k'iyaa mayuwaa mayyeedda Asay ta sintsaan ek'k'iide, 31 taana, ‹k'ornneliyoosa, S'oossay ne woosaa siseedda; neeni hiyyeesaa maaddiyaawaakka hassayeedda. 32 Simmi asaa Yoop'p'e kiittaade, Simooni P'es'iroosa giyaawaa s'eesissa; Simooni P'es'iroosi Simoona giyaa galbbaa k'aac'c'iyaawaa gollen abbaa doonaan imatsatetsaa utteedda› yaageedda. 33 Hewaa diraw, taani neekko ellekka kiittaad; neeninne yaadde loytsaadda; simmi neeni nuw odanaw S'oossay neena azazeeddawaa ubbaa sisanaw ha"i nuuni ubbay hawaan S'oossaa sintsan de'eetto» yaageedda.

P'es'iroosa Haasayaa

34-35 P'es'iroosi haasayaa hawaadan yaagi doommeedda; «S'oossay asaa som"iyaa s'eellenna; shin gade ubbaan barew yayyiyaawaanne s'illo oosuwaa ootsiyaawaa galatiyaawaa taani tumu akeekaad.* 36 S'oossay asaa ubbaa Godaa, Yesuusi Kiristtoosa baggana, sarotetsaa odiidde, ha wonggalaa mishiraachchuwaa Israa'eeliyaa asaw kiitteeddawaa hinttenttu eriita. 37 Yohaannisi k'aalaa odeedda s'ink'k'ataappe guyyiyaan, Galiilaappe doommiide, Yihudaa gadiyaa ubbaan haneeddawaa hintte eriita. 38 S'oossay Naazireetiyaa Yesuusa Geeshsha Ayyaanaaninne wolk'k'aan kuntseedda; S'oossay aanana de'iyaa diraw, lo"obaa I ootsiiddinne s'alahiyaa kaappoo moodetteedda ubbaa patsiidde yuuyyeedda.

39 «Ayihuda gadiyaaninne Yerusaalamen I ootseedda ubbabaw nuuni markka. Unttunttu mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishi kak'k'iide, Aa wod'eeddino. 40 Shin S'oossay heezzentsiyaa gallassan hayk'uwaappe Aa dentsiide besseedda. 41 S'oossay koyro dooreedda markkatuwaa nuuna, Aa besseeddappe attin, asaa ubbaa gidenna; hayk'uwaappe I denddeeddawaappe guyyiyaan, nuuni aanana meeddonne usheeddo. 42 S'oossay wonggalaa mishiraachchuwaa asaw nuuni odanawunne, pas'a de'iyaawanttu bollaninne hayk'k'eeddawanttu bollan pirddanaw I suntseeddawe Yesuusa gideeddawaa nuuni markkattanaw nuuna azazeedda. 43 S'oossay aan ammaniyaa ubbaa nagaraa Aa suntsan atto gaanawaa nabatuu ubbatuu markkattiino» yaageedda.

Ayihuda Gidenna Asatuu Ammaniide
Geeshsha Ayaanaa Akkeeddino

44 P'es'iroosi biro he yewuwaa odishin, k'aalaa sisiyaa ubbaa bolla Geeshsha Ayyaanay wod'd'i aggeedda. 45 P'es'iroosanna Yoop'p'eppe yeedda, ammaniyaa k'as's'aretteedda Ayihuda ubbatuu Ayihuda gidennawanttu bollankka Geeshsha Ayaanaa imotay gukkeedda diraw maalaletteeddino. 46 Ayaw gooppe, unttunttu dumma dumma k'aalaan haasayishshiininne S'oossaa darotetsaa sabbishshin siseeddino.

He wode P'es'iroosi zaariide, 47 «Hawanttu k'ay nuunaadan Geeshsha Ayaanaa akkeeddawanttu s'ammak'ettennaadan, haatsaa unttuntta digganaw danddayiyaawe oonee?» yaageedda. 48 Unttunttu Yesuusi Kiristtoosa suntsan s'ammak'ettana mala, unttuntta azazeedda; hewaappe guyyiyaan, unttunttu barenttuna amareeda gallassaa uttana mala, Aa woosseeddino.

11

P'es'iroosi Ayihuda Gidenna Asaappe Ammaneeddawanttu
Soy Ayaw Geleeddentto Odeedda

1 Yesuusi kiitteeddawanttunne Yihudaa ubbaan de'iyaa ishatuu, Ayihuda gidennawanttukka S'oossaa k'aalaa akkeeddawaa siseeddino. 2 P'es'iroosi Yerusaalame beedda wode, k'as's'aretteedda asatuu aanana palumettiidde, 3 Aa, «Neeni k'as's'arettibeennawanttukko gelaade, unttunttunna k'umaa maada» yaageeddino.

4 Shin P'es'iroosi haneeddawaa koyruwaappe doommiide, maaran maaran hawaadan yaagiide odeedda; 5 «Taani Yoop'p'e katamaan S'oossaa woossishin, taani Ayyaanaan gidaade sas'aa be'aaddi; wolk'k'aama mayuwaa malatiyaawe oyddu baggana oyk'ettiide, saluwaappe wod'd'iide, taakko yeedda. 6 Hewaa gidduwaa taani c'adda s'eelliyaa wode, oyddu gedii de'iyaa mehiyaa, du'aa, shooshshaa, zariyaanne kafuwaa be'aaddi. 7 K'ay, ‹P'es'iroosaa, dendda; shukka ma› giyaa k'aalaa taani sisaad.

8 «Shin taani, ‹Ta Godaw, hanenna! Tunabay woy sheneyiyaabay ubbakka ta doonaakko shiik'i erenna› gaad.

9 «K'aalay saluwaappe laa'entsuwaakka, ‹S'oossay geeshsheeddawaa neeni tunaa gooppa› yaagiide taw zaareedda.

10 «Hewe heezzu gede hanina, wurssetsaan ubbabay saluwaa pude gooshetteedda. 11 He man''iyaan heezzu asatuu K'iisaariyaappe taakko kiitettiide, taani de'iyaa golliyaa gakki aggeeddino. 12 Taanikka sid'ennaan unttunttunna baana mala, Geeshsha Ayyaanay taw odeedda. K'ay ha usuppun ishatuu Yoop'p'eppe taananna K'iisaariyaa biina, nuuni K'ornneliyoosa soy geleeddo. 13-14 Kiitanchchay bare soyin ek'k'iide barena, ‹P'es'iroosa geetettiyaa Simoona s'eesanaw asaa Yoop'p'e kiitta; neeninne ne golle Asay ubbay attiyaa k'aalaa I new odanawaa› geeddawaa K'ornneliyoosi wooti siseeddentto, nuw odeedda.

15 «Taani haasayanaw doommiyaawaan Geeshsha Ayyaanay koyro nu bolla wod'd'eeddawaadan, unttunttu bollaakka wod'd'i aggeedda. 16 Goday, ‹Yohaannisi haatsaan s'ammak'eedda; shin hinttenttu Geeshsha Ayyaanaan s'ammak'ettanita› yaageedda k'aalaa taani hassayaaddi. 17 S'oossay nuw Godaa Yesuusi Kiristtoosa ammaneeddawanttoo immeedda imotaa malaa Ayihuda gidennawanttookka k'ay immooppe, simmi S'oossaa digganaw taani oonee?» yaageedda.

Ammaniyaawanttu Kiristtaane Geetetteeddino

18 Unttunttu hawaa siseedda wode barenttu palumaa aggiide, «Yaatina, S'oossay Ayihuda gidennawanttukka k'ay nagaraappe simmiide de'anaadan, unttuntta kaac'eedda» yaagiide S'oossaa galateeddino.

19 Iss's'ifaanoosa bolla gakkeedda waayiyaa geeduwaan laaletteedda ammaniyaawanttu k'aalaa Ayihudatuwaa s'alalaappe attin, haraw ittoonne odennaan, Pink'k'e, K'op'iroosanne Ans's'ookiyaa gakkanaw yuuyyeeddino. 20 Shin K'op'iroosappenne K'ereenappe yeedda itti itti ammaniyaa asatuu Ans's'ookiyaa biide, Godaa Yesuusa wonggalaa mishiraachchuwaa odiidde, Giriike asawukka* odeeddino. 21 Godaa wolk'k'ay unttunttunna de'ee; k'ay c'ora Asay ammaniide, Godaakko simmeeddino.

22 Ha yewuu Yerusaalamen de'iyaa ammaniyaa asaw sisettina, ammaniyaa Asay Barnaabaasa Ans's'ookiyaa kiitteedda. 23 Barnaabaasi Ans's'ookiyaa beedda wode, S'oossaa aad'd'o keekatetsaa oosuwaa be'iide nashetteedda; unttunttu ubbay Godan barenttu kumentsaa wozanaappe min de'anaadan, unttuntta zoreedda. 24 Ayaw gooppe, Barnaabaasi Geeshsha Ayyaanaynne ammanuu kumeedda lo"o asaa; he gaasuwaan c'ora Asay Godaakko yeeddino.

25 Hewaappe guyyiyaan, Barnaabaasi Saa'oola koyyanaw S'ersseese beedda. 26 Yaatiide Saa'oola demmeedda wode, Ans's'ookiyaa aheedda. Barnnaabaasinne Saa'ooli ammaniyaa asaana itti laytsaa kumentsaa uttiide, c'ora asaa tamaarisseeddino; kaalliyaawanttu Ans's'ookiyaan Ammaniyaa asaa geetettiide, koyro s'eesetteeddino.

27 Nabatuu Yerusaalameppe Ans's'ookiyaa he wode wod'd'eeddino. 28 Unttunttu giddoppe Agaaboosa giyaawe denddiide, sa'aa ubbaan wolk'k'aama koshay denddanawaa Ayaanaa wolk'k'aan timbbitiyaa odeedda; hewe haneeddawe K'alawudeyoosa kawutetsaa wodiyaanna. 29 Kaalliyaawanttu huup'iyaan huup'iyaan barenttu wolk'k'aa keena miishshaa kessiide, Yihudaan de'iyaa barenttu ishatoo maaduwaa yeddanaw k'ofaa k'achcheeddino. 30 Unttunttu hewaadan ootsiide, miishshaa Barnaabaasa bollaninne Saa'oola bolla woosa golle c'imatoo yeddeeddino.

12

Woosa Gollen Wolk'k'aama Iita Yedesay Doommeedda

1 Kaatiyaa Heroodise* he wode woosa golle asaappe amareedawantta waayissuwaa doommeedda. 2 Yohaannisa ishaa Yaak'ooba mashshaan wod'iseedda. 3 Hewe Ayihudatuwaa nashechcheeddawaa be'iide, gujji P'es'iroosakka oyk'k'eedda; hewe Maagage Ukitsaa Baalaa bonchchiyaa gallassatuwaanna. 4 P'es'iroosa oyk'k'iide k'achcheedda. Paasigaa Baalaa Bonchchiyaa gallassatuwaappe guyyiyaan, gade asaa sintsa aatsanaw k'oppiide, oyddu oyddu wotaadaratuu Aa naaganaadan, tammanne usuppun wotaadaratoo aatsiide immeedda.* 5 Hewaa diraw, P'es'iroosi k'asho golliyaan naagettee; shin woosa golle Asay aw minisiide S'oossaa woossee.

Kiitanchchay P'es'iroosa K'asho Golleppe Kesseedda

6 Heroodise P'es'iroosa asaa sintsa aatsanaw k'oppanaappe kase k'amma, P'es'iroosi laa"u santsalataan k'ashettiide, laa"u wotaadaratuwaappe gidduwaan gem"isheedda; naagiyaawanttukka k'asho golle penggiyaan ek'k'iide naagiino. 7 Akeekenaan de'ishshin, Godaa kiitanchchay hewaan ek'k'i aggeedda; k'asho gollenkka poo'uu poo'ii aggeedda. Kiitanchchay P'es'iroosa miyyiyaa dechchi beegotsiide Aa, «Elle dendda» yaageedda; he man''iyaan santsalatay Aa kushiyaappe wod'd'i aggeedda. 8 Kiitanchchay Aa, «Ne suriyaa danc'c'a; ne c'aammaakka wotsa» yaagina, P'es'iroosi hewaadan ootseedda; kiitanchchay, «Ne mayuwaa mayyaade taana kaala» yaageedda.

9 P'es'iroosi k'asho golliyaappe kesiide, kiitanchchaa kaalleedda; aw sas'aa be'iyaawaa malateeddappe attin, kiitanchchay ootsiyaabay tuma gideeddawaa eribeenna. 10 Kiitanchchaynne P'es'iroosi koyro wotaadaraappenne laa'entso wotaadaraappe aad'd'iide, katamaa afiyaa birataa penggiyaakko gakkeeddino; penggiikka unttunttoo barekka dooyetti aggeedda; unttunttu kesiide itti ogiyaanna biishshin, kiitanchchay ellekka P'es'iroosappe shaaketti aggeedda.

11 P'es'iroosi barena gakkeeddabaa akeekiide, «Taana Goday bare kiitanchchaa kiittiide, Heroodisa kushiyaappenne Ayihuda Asay naagi utteedda ubbabaappe ashsheeddawaa ha"i tumu eraad» yaageedda.

12 I hewaa akeekeedda wode, c'ora Asay ittippe shiik'iide S'oossaa woossiyaasaa, Mark'k'oossa giyaa Yohaannisa daayi Mayraami soy 13 biide penggiyaan s'eesina, itti Roodo giyaa k'oomata dooyyanaw yaaddu. 14 Rooda P'es'iroosa k'aalaa gideeddawaa ereedda wode, barena nashechchina, penggiyaa dooyyennan guyye wos's'aadde, P'es'iroosi karen ek'k'eeddawaa asaw odaaddu.

15 Asay izo, «Hanne, neeni gooyaa» yaageedda. Rooda P'es'iroosa gideeddawaa geeshshaade odaaddu. Unttunttu, «Hewe Aa kiitanchchaa»† yaageeddino.

16 Shin P'es'iroosi karen s'eesiide aggenaan is's'ina, Asay kariyaa dooyyi, Aa be'iide maalaletteeddino. 17 Shin unttunttu c'o"u gaana mala, P'es'iroosi bare kushiyan s'orssiide, Goday k'asho golliyaappe Aa wooti kesseeddentto, unttunttoo k'onc'c'issi odiide, «Hawaa Yaak'oobawunne‡ ishatoo§ odite» giide, kesi harasaa beedda.

Heroodisa Hayk'uwaa

18 Sa'ay wontteedda wode, P'es'iroosi hak'a bidiggeeddentto giina wotaadaratuwaa giddon daro walassay keseedda. 19 Heroodise P'es'iroosa koyyishshin, I d'ayeedda wode, naagiyaawantta k'oriide, unttuntta wod'ana mala azazeedda; hewaappe guyyiyaan, Yihudaappe K'iisaariyaa wod'd'iide, hewaan amareeda wodiyaa utteedda.

20 Heroodise S'iiroosa asawunne Sidoonaa asaw loytsi hank'k'etteedda; unttunttu gade Asay katsaa Heroodisa gade asaappe demmiyaa diraw, unttunttu ittippe gidiide, Aa golliyaa kaappuwaa Bilass's'oosa barenttu bagga ootsiide, sigettana mala woossanaw Heeroodisakko beeddino.

21 Heroodise suntsetteedda gallassi, bare kawutetsaa mayuwaa mayyiide, kawutetsaa oydiyaan uttiide, asaw haasayeedda. 22 Asay, «Hawe S'oossaa k'aalaa; asaa k'aalaa gidenna» yaagiide kooshshaa d'ok'k'issiide haasayeedda. 23 Heroodise S'oossaa bonchchibeenna diraw, he man''iyaan Godaa kiitanchchay Aa dechchina, gus'uniyaan meetettiide, hayk'k'i aggeedda.

24 Shin S'oossaa k'aalay dic'c'eenne dari dari bee.

25 Barnnaabaasinne Saa'ooli barenttu oosuwaa poliide, Mark'k'oossa giyaa Yohaannisa barenttuna akkiide, Yerusaalameppe simmeeddino.

13

Barnnaabaasinne Saa'ooli Geeshsha Ayyaanay Doorina, Tamaarissanaw Kiitetteeddino

1 Ans's'ookiyaan de'iyaa ammaniyaa asaa giddon nabatuunne tamaarissiyaawanttu de'iino; unttunttukka Barnaabaasa, Karetsa giyaa Simoona, K'ereenappe yeedda Luuk'iyoosa, gadiyaa mooddiyaa Heroodisanna* dic'c'eedda Minaahanne Saa'oola. 2 Unttunttu Godaw goyinnishshinanne s'oomishshin, Geeshsha Ayyaanay, «Taani s'eeseedda oosoo Barnnaabaasanne Saa'oola taw dummayite» yaageedda.

3 Unttunttu s'oomeeddawaappenne woosseeddawaappe guyyiyaan, barenttu kushiyaa Barnaabaasa bollaninne Saa'oola bollan wotsiide, unttuntta yeddeeddino.

Barnnaabaasinne Saa'ooli K'op'iroosa Beeddino

4 Hewaa diraw, Geeshsha Ayyaanay unttuntta kiittina, Seeluuk'iyaa wod'd'eeddino; hewaappe wonggiriyaan geliide, K'op'iroosa haatsaani dooddetteeddasaa beeddino. 5 Unttunttu Silmaana gakkiide, Ayihuda woosa golletuwaan S'oossaa k'aalaa odeeddino; unttuntta maaddanaw Yohaannisi† unttunttunna de'ee.

6 Unttunttu K'op'iroosa haatsaan dooddetteedda sa'aa ubbaa P'aafu gakkanaw yuuyyiide, nabiyaa itti worddanchchaa, Ayihuda asaa Bar-Yesuusa giyaa shareechchuwaa demmeeddino. 7 He shareechchuu gadiyaa mooddiyaa Sarggiyoosa P'awuloosa giyaa akeekanchcha bitaniyaanna de'ee. Sarggiyoosa P'awuloosa Barnnaabaasanne Saa'oola barekko s'eesiide, S'oossaa k'aalaa sisanaw koyyeedda. 8 Shin shareechchuwaa Elimaasi (Giriike k'aalaan hewe Aa suntsaa) gadiyaa mooddiyaawaa ammanuwaa digganaw koyyiide, unttunttu haasayaa p'alk'k'eedda.

9 Shin P'awuloosa giyaa Saa'ooli barenan Geeshsha Ayyaanay kumina, shareechchuwaa c'addi s'eelliide, 10 Aa, «Laa ha s'alahiyaa kaappuwaa na'aw, genetetsay ubbaynne iitatetsay ubbay kumeeddawoo, s'illotetsaa ubbaa morkkew, Godaa ogiyaa suuriyaa geellayiyaawaa aggikkii? 11 Be'a; ha"i Godaa kushii ne bolla de'ee; neeni k'ook'a gidana; amareeda wodii gakkanaw, aawaa poo'uwaa be'akka» yaageedda.

He man''iyaan shaannochchaynne d'umay Aa ayfiyaa goozina, bare kushiyaa oyk'k'iide, kaaletsiyaa uraa koyyiidde yuuyyeedda. 12 He wode gadiyaa mooddiyaawe hewaa be'eedda wode, Goday tamaarissiyaawaan maalalettiide ammaneedda.

Barnnaabaasinne P'awuloosi P'iisiidiyan De'iyaa Ans's'ookiyaa Beeddino

13 P'awuloosinne aanana de'iyaawanttu P'aafuppe denddiide, P'inifiliyaan de'iyaa P'ergge wonggiriyaan beeddino; Yohaannisi unttunttuppe shaaketti, Yerusaalame simmeedda. 14 Shin unttunttu P'erggeppe aad'd'iide, P'iisiidiyan de'iyaa Ans's'ookiyaa gakkeeddino; Sambbata gallassan Ayihuda woosa golle geliide utteeddino. 15 Muse higgiinne nabatuwaa mas'aafay nabbabetteeddawaappe guyyiyaan, Ayihuda woosa golle kaappatuu, «Nu ishatoo asaa minisiyaa k'aalay hinttenttoo de'ooppe, asaw haasayeerikkitee» yaagiide unttunttoo kiitteeddino.

16 P'awuloosi denddi ek'k'iide, bare kushiyan s'orssiide, hawaadan yaageedda; «Israa'eeliyaa asatoo, S'oossaw yayyiyaawanttoo sisite. 17 Ha Israa'eeliyaa asaa S'oossay nu aawotuwaa dooriide, Gibs'e gadiyaan imatsatetsaan unttunttu de'ishshin, unttuntta c'orisseedda; bare wolk'k'aama wolk'k'aankka Gibs'e gadiyaappe unttuntta kesseedda.* 18 Bazzuwaan oytamu laytsaa keenaa nu aawotuwaa I danddayeedda.* 19 Kanaane giyaa gadiyaan Ayihuda gidenna laappu kawutetsaa d'ayissiide, unttunttu gadiyaa bare asaa laatisseedda.* 20 Hewaappe guyyiyaan, nabiyaa Saameela wodiyaa gakkanaw, oyddu s'eetanne ishatamu laytsaa keenaa daannatuwaa unttunttoo immeedda.* 21 Hewaappe guyyiyaan, unttunttu barenttoo kaatiyaa immana mala woossina, S'oossay Biiniyaama zariyaappe K'iisa na'aa Saa'oola oytamu laytsaw kaatetana mala, unttunttoo immeedda.* 22 S'oossay Saa'oola shaareeddawaappe guyyiyaan, unttunttu bolla Daawite kaatetana mala, Aa dentseedda; Daawitebaa markkattiidde, ‹Taani koyyiyaa ubbabaa ta wozanaadan ootsiyaa Issey na'aa Daawita demmaad› yaageedda.*

23 «S'oossay, ‹Taani Daawita zariyaappe Israa'eeliyaa asaa ashshiyaawaa ahana› k'aalaa geleeddawaadankka, Yesuusa aheedda. 24 Yesuusi yaanaappe kase Israa'eeliyaa Asay ubbay barenttu nagaraappe simmiide s'ammak'ettana mala, Yohaannisi k'aalaa odeedda.* 25 K'ay Yohaannisi bare oosuwaa wurssana haniidde asaa, ‹Taana oona giide k'oppiitee? Taani hintte naagiyaawaa gidikke; shin be'ite, Aa gediyaa c'aammaa k'ashuwaakka gediyaappe billanaw taw bessenawe taappe guyyenna yee› yaageedda.

26 «Taanaadan ammaniyaawanttoo, Abraahaame zeretsatoo, k'ay hawaan Ayihuda gidennawanttoo S'oossaw yayyiyaawanttoo, ha atotetsaa k'aalay nuw kiitetteedda. 27 Ayaw gooppe, Yerusaalamen de'iyaa asaynne unttunttu kaappatuu Yesuusanne Sambbata gallassaa ubbaan nabbabettiyaa nabatuwaa k'aalaa akeekibeenna diraw, Aa bolla pirddiide, nabatuwaa k'aalaa poleeddino. 28 Yesuusa wod'isanaw itti gaasuukka unttunttoo beettenaan is's'ina, P'ilaas'oosi Aa wod'ana mala woosseeddino.

29 «Unttunttu Yesuusabay S'oossaa Mas'aafan s'aafetteeddawaa ubbaa poleedda wode, mask'k'aliyaappe Aa wotsiide moogeeddino. 30 Shin S'oossay hayk'uwaappe Yesuusa dentseedda. 31 Hewaappe guyyiyaan I barenanna Galiilaappe Yerusaalame yeedda asatoo c'ora gallassaa beetteedda unttunttu ha"i aabaa asaw markkattiino.

32 «S'oossay nu aawaatoo immana geedda wonggalaa mishiraachchuwaa nuuni hinttenttoo odeetto. 33 Daawite Mazimuriyaa Mas'aafaan laa'entso shemppuwaan,

« ‹Neeni Ta Na'aa.

Hachche Taani ne Aawuwaa gidaaddi›

geetettiide s'aafetteeddawaadan, S'oossay Yesuusa dentsiide, nu aawaatoo immana geeddawaa nuw unttunttu naanaw poleedda.* 34 Laa'entsuwaa I hayk'k'enna mala, hayk'uwaappe Aa dentseeddawoo S'oossay, ‹Taani Daawitew immana geedda ammanetteeda geeshsha anjjuwaa hinttenttoo immana› yaagiide haasayeedda. 35 Hewaa diraw, Mazimuriyaa Mas'aafaan harasaan k'ay, ‹Ne Geeshsha Na'aa anhaakka musissakka› yaageedda.* 36 Ayaw gooppe, Daawite bare wodiyaan S'oossaa k'ofaa ootseeddawaappe guyyiyaan hayk'k'iide, bare aawotuwaana hayk'k'i museedda. 37 Shin S'oossay hayk'uwaappe dentseeddawe musibeenna.

38-39 «Hewaa diraw, taanaadan ammaniyaawanttoo, nagaraa atto geetetteeddawe hinttenttoo Yesuusa baggana odetteeddawenne, Muse higgiyan s'illanaw hinttenttoo danddayettenna ubbabaappe aan ammaniyaa ubbay s'illanawe hinttenttoo eretto. 40 Hewaa diraw, nabatuu geeddawe hintte bolla gakkenna mala naagettite;

41 « ‹S'oossay geeddabaa k'iliic'iyaawanttoo,*

be'ite; haray atto itti uray hinttenttoo odinttokka,

hintte ammanenna oosuwaa taani hinttenttu wodiyaan,

ootsiyaa diraw, poora giite; hayk'k'ite›

geeddino» yaageedda.

42 P'awuloosinne Barnaabaasi Ayihuda woosa golliyaappe kesishshin, Asay unttuntta laa'entsuwaa Sambbatankka hewaa gujjiide odana mala woosseeddino. 43 Shiik'uu laaletteeddawaappe guyyiyaan, c'ora Ayihudatuunne Ayihudatuwaa ammanuwaan geliide S'oossaw yayyiyaa c'oratuu, P'awuloosanne Barnaabaasa kaalleeddino; Yesuusi kiitteeddawanttu S'oossaa aad'd'o keekatetsaan min de'ana mala, unttunttoo odiide miniseeddino.

44 Laa'entsuwaa Sambbataan amareeda asatuwaappe attin, katamaa Asay ubbay S'oossaa k'aalaa sisanaw shiik'eedda. 45 Shin Ayihudatuu c'ora asaa be'eedda wode, P'awuloosa k'anaateeddino; Aa haasayaa p'alk'k'iide, Aa boreeddino.

46 P'awuloosinne Barnaabaasi s'aliide, «S'oossaa k'aalay kasetiide hinttenttoo odettanaw koshshee; shin k'aalaa hintte is's'eedda dirawunne med'inaa de'uwaa akkanaw hinttenttoo bessena giide, hintte hinttenttu huup'iyaan pirddeedda diraw, be'ite, nuuni Ayihuda gidennawanttukko simmeetto. 47 Ayaw gooppe, Goday nuuna,*

« ‹Asay ubbay hintte baggana attana mala,

hinttentta taani,

Ayihuda gidennawanttoo poo'uwaa ootsaad› yaagi azazeedda»

yaageeddino.

48 Ayihuda gidennawanttu hewaa siseedda wode, nashettiide S'oossaa k'aalaa bonchcheeddino; k'ay med'inaa de'oo dooretteedda ubbay ammaneeddino.

49 Godaa k'aalay he gadiyaa ubbaa gakkeedda. 50 Shin Ayihudatuu S'oossaw goyinniyaa bonchchetteedda mac'c'awanttanne katamaan de'iyaa wolk'k'aama asatuwaa P'awuloosa bollaninne Barnaabaasa bolla dentsetsina, asatuu unttuntta yederssuwaa doommiide, barenttu gadiyaappe keseeddino. 51 Shin Yesuusi kiitteeddawanttu unttuntta is's'iyaawanttoo malaataa gidana mala, barenttu gediyaappe baanaa shoc'iide,‡ Ik'ooniyoone katamaa beeddino. 52 K'ay Ans's'ookiyaan de'iyaa kaalliyaawanttunkka Geeshsha Ayyaanaynne nashechchay kumeedda.

14

P'awuloosinne Barnaabaasi Ik'k'ooniyoone Beeddino

1 Kasewaadankka P'awuloosinne Barnaabaasi Ik'ooniyoonen Ayihudatuwaa woosa golle geliide, k'aalaa odeeddino; hewaappe guyyiyaan c'ora Ayihudatuunne Ayihuda gidennawanttu ammaneeddino. 2 Shin ammanibeenna Ayihudatuu Ayihuda gidennawanttu wozanaa laammiide, ishatuwaa bolla hank'k'etseeddino. 3 Yesuusi kiitteeddawanttu hewaan daro wodiyaa gam"eeddino; unttunttu Godaabaa yayyenaan odeeddino; Goday malaataanne ooratsabaa unttunttu ootsana mala, unttunttoo wolk'k'aa immeeddawaan bare aad'd'o keekatetsaa k'aalaabay tuma gideeddawaa markkatteedda. 4 Shin katamaa Asay shaaketti, baggay Ayihudatuwaakko, baggay Yesuusi kiitteeddawanttukko simmeeddino.

5 Ayihuda gidennawanttunne Ayihudatuu barenttu kaappatuwaanna ittippe Yesuusi kiitteeddawantta k'ohanawunne shuchchaan c'addanaw k'oppeedda wode, 6 Yesuusi kiitteeddawanttu hewaa eriide, Liss's'iraanne Derbbe geetettiyaa Lik'aa'ooniyaa katamatuwaanne unttunttu heeraan de'iyaa gadiyaa bi aggeeddino; 7 hewaan wonggalaa mishiraachchuwaa odiino.

8 Bare daayi uluwaappe yelettoodeppe doommiide, laa"u gedii silina, ubbakka hamettenna itti bitanii Liss's'iraan de'ee. 9 He bitanii P'awuloosi odishin sisee; P'awuloosi Aa c'addi s'eelliyaa wode, pas'anaw aw ammanuu de'iyaawaa be'iide, 10 kooshshaa d'ok'k'issiide Aa, «Sitti gaade ne gediyaan ek'k'a» yaageedda; guppi denddiide, hametaa doommeedda.

11 P'awuloosi ootseeddawaa Asay be'iide, bare kooshshaa Lik'aa'ooniyaa k'aalaan d'ok'k'u ootsiide, «S'oossatuu asaa malatiide nuukko wod'd'eeddino» yaageedda. 12 Asay Barnaabaasa, «Diyaa»* giide, P'awuloosi haasayaw waannatiyaa diraw, Aa, «Hermeesa» giide suntseedda. 13 Geeshsha Gollii katamaa matan de'iyaa Diyaa k'eesaynne Asay korumatuwaanne darii lo"iyaa c'iishshatuwaa Yesuusi kiitteeddawanttoo yarshshuwaa yarshshanaw koyyiide, penggiyaa aheeddino.

14 Shin Yesuusi kiitteedda Barnnaabaasinne P'awuloosi hewaa siseedda wode barenttu mayuwaa peed'iide, asaa giddo wos's'iidde, 15 barenttu kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, hawaadan yaageeddino; «Asaw, hawaa ayaw ootsiitee? Nuunikka hinttenttuwaadan med'etteedda asaa; ha patsenna yewuwaappe saluwaanne sa'aa, abbaanne unttunttu giddon de'iyaa ubbabaa med'd'eedda de'uwaa S'oossaakko hintte simmana mala, hinttenttoo nuuni wonggalaa mishiraachchuwaa odeetto.* 16 I beni asaa zeretsay ubbay barenttu ogiyaa baana mala yeddi aggeedda. 17 Hinttenttoo iraa saluwaappe bukisseedda; katsaakka I wodiyaan immeedda; k'ay k'umaa immiide, hinttentta loytsi nashechchee; yaatiide hinttenttoo lo"obaa ootsiide, ubbaa wodekka barew markkaa d'ayibeenna» yaageeddino. 18 Yesuusi kiitteeddawanttu hewaa giide, barenttoo Asay yarshshenna mala, metootiide diggeeddino.

19 Ans's'ookiyaappenne Ik'ooniyooneppe yeedda Ayihudatuu asaa barenttu bagga zaariide, shuchchaan P'awuloosa c'addeeddino; unttunttoo hayk'k'eeddawaa malatina, katamaappe karew Aa goochchi kesseeddino. 20 Shin kaalliyaawanttu Aa matan yuuyyi aad'd'iide ek'k'ishshin, I denddiide, katamaa geleedda. Wonttetsa gallassi Barinabaasanna ittippe Derbbe beedda.

P'awuloosinne Barnaabaasi Ans's'ookiyaa Simmeeddino

21-22 Unttunttu Derbbe katamaan wonggalaa mishiraachchuwaa odiide, c'ora Asay Yesuusa ammanana mala ootseeddawaappe guyyiyaan, Liss's'iraa, Ik'ooniyoonenne P'iisiidiyan de'iyaa Ans's'ookiyaa simmeeddino; yaatiide hewaan kaalliyaawantta minisiiddenne unttunttu ammanuwaan min de'ana mala zoriidde, «Nuuni S'oossaa kawutetsaa gelanaw loytsi waayettana bessee» yaageeddino. 23 K'ay ammaniyaawanttoo de'iyaa saan de'iyaa saan c'imatuwaa dooriide, s'oomeeddawaappenne woosseeddawaappe guyyiyaan, unttunttu ammaneedda Godaw unttuntta hadaraa immeeddino.

24 P'iisiidiyaa gadiyaappe aad'd'iide, P'inifiliyaa yeeddino; 25 P'erggen k'aalaa odeeddawaappe guyyiyaan, As'aaliyaa beeddino. 26 Hewaappe unttunttu barenttu poleedda oosuwaa diraw, Asay unttunttu hadaraa S'oossaa aad'd'o keekatetsaw immeedda Ans's'ookiyaa Markkabiyaan simmeeddino.

27 Ans's'ookiyaa gakkeedda wode ammaniyaa asaa shiishshiide, S'oossay barenttuna ittippe ootseedda ubbabaanne, Ayihuda gidenna Asay ammanana mala, unttunttoo penggiyaa dooyyeeddawaa, asaw odeeddino. 28 Yaatiide hewaan kaalliyaawanttunna daro wodiyaa gam"eeddino.

15

Yerusaalame Shiik'uwaa

1 Itti itti asatuu Yihudaappe Ans's'ookiyaa wod'd'iide, «Muse wogaadan, hintte k'as's'arettennawaa gidooppe, attanaw danddaykkita» yaagiide ishatuwaa tamaarissuwaa doommeeddino.* 2 P'awuloosinne Barnaabaasi unttunttunna darssi walak'ettiide palumettina, Ans's'ookiyaan de'iyaa itti itti hara asatuu he palumaa diraw, P'awuloosannanne Barinabaasanna Yerusaalame biide, Yesuusi kiitteeddawanttunnanne c'imatuwaanna gakettanaw k'ofay k'ashetteedda.

3 Ammaniyaa asatuu unttuntta kiittiide ogiyaan maaddishshin, Ayihuda gidennawanttu S'oossaakko simmeeddawaa odiidde, Pink'k'iyaannanne Sammaariyaanna aad'd'eeddino; hewe ishatuwaa ubbaa loytsi nashechcheedda. 4 Unttunttu Yerusaalame gakkeedda wode, ammaniyaawanttu, Yesuusi kiitteeddawanttunne c'imatuu unttuntta mokkeeddino; S'oossay barenttun ootseeddawaa ubbaa odeeddino. 5 Shin Parisaawatuwaa baggappe ammaneedda itti itti asatuu denddi ek'k'iide, «Hinttenttu unttuntta k'as's'aranawunne Muse higgiyaa naagana mala azazanaw bessee» yaageeddino.

6 Yesuusi kiitteeddawanttunne c'imatuu hewaa zorettanaw shiik'eeddino. 7 Loytsi haasayeeddawaappe guyyiyaan, P'es'iroosi denddi ek'k'iide, unttuntta hawaadan yaageedda; «Taanaadan ammaniyaawanttoo, Ayihuda gidennawanttu wonggalaa mishiraachchuwaa k'aalaa ta doonaappe sisiide ammanana mala, taana S'oossay hintte giddoppe beni dooreeddawaa hinttenttu eriita. 8 Asaa wozanaa eriyaa S'oossay Geeshsha Ayaanaa nuw immeeddawaadan, unttunttookka immiide tumayeedda. 9 Unttunttu ammaneedda diraw, I unttunttu wozanaa geeshshiide, nu gidduwaaninne unttunttu gidduwaan dummatetsaa wotsibeenna. 10 Hewaa diraw, nu aawotuunne nuuni tookkanaw danddayibeenna wolk'k'aama tookuwaa kaalliyaawanttu morggiyaan wotsiide, ha"i hintte ayaw S'oossaa paac'c'iitee? 11 Shin Godaa Yesuusi Kiristtoosa aad'd'o keekatetsaan unttunttu atteeddawaadan, nuunikka atteeddawaa ammaneetto» yaageedda.

12 Asay ubbay c'o"u giide, Barnnaabaasinne P'awuloosi Ayihuda gidenna asaa giddon barenttu baggana S'oossay ootseedda malaataanne ooratsabaa ubbaa odishin sisee.

13 Unttunttu haasayaa wursseeddawaappe guyyiyaan, Yaak'oobi hawaadan yaagiide zaareedda; «Ishatoo, taani giyaawaa sisite. 14 S'oossay Ayihuda gidennawanttu giddoppe barew haniyaa asaa akkanaw Ayihuda gidennawanttoo koyro wooti k'oppeeddentto Simooni odeedda. 15-18 Nabiyaa k'aalay hawaanna giigee; Goday daro wodiyaappe doommiide, asaa hawaa erissiide, S'oossaa Mas'aafan hawaadan yaageedda;*

« ‹Hawaappe guyyiyaan, sa'aan de'iyaa hara Asay ubbay,

tawaa gidanaw,

taani s'eeseedda Ayihuda gidenna Asay ubbay,

Godaa koyyana mala, taani simmana.

Taani kolettiide kunddeedda golliyaadan,

haneedda Daawite kawutetsaa dentsana.

Koletteeddawaakka zaaraade kees's'ana;

taani laa'entsuwaa Aa essana›

yaageedda.

19 «Hewaa diraw, ta k'ofaa gidooppe, Ayihuda gidennawanttuppe S'oossaakko simmiyaawantta nuuni metootsanaw koshshenna. 20 Shin unttunttu eek'aani tuneeddawaa meenna mala, woshummenna mala, bakkuteedda mehiyaa ashuwaa meenna malanne suutsaa ushenna mala, unttunttoo nuuni dabddaabbiyaa s'aafanaw koshshee.* 21 Ayaw gooppe, Muse higgiyaa kase yeletaappe doommiide Sambbataan Sambbataan Ayihuda woosa golletuwaan nabbabiidde, Aa k'aalaa katamaa ubbaan odiyaawanttu de'iino» yaageedda.

22 Hewaappe guyyiyaan, Yesuusi kiitteeddawanttunne c'imatuu woosa golle asaa ubbaanna ittippe barenttu giddoppe amareeda asatuwaa dooriide, P'awuloosannanne Barinabaasanna Ans's'ookiyaa yeddanaw k'ofaa k'achcheeddino; unttunttu daro bonchchetteedda laa"u asatuwaa Barssaabaa geetettiyaa Yihudaanne Sillaasa dooreeddino. 23 Yaatiide hawaadan giyaa dabddaabbiyaa s'aafiide, unttunttu bolla kiitteeddino; «Nuuni Yesuusi kiitteeddawanttunne c'imatuu hintte ishatuu, Ans's'ookiyaan, Sooriyaaninne Kilk'k'iyaan de'iyaa Ayihuda bagga gidenna ishatoo nu sarotaa kiitteetto.

24 «Nuuni azazibeena asatuu nu giddoppe biide, ‹Hinttenttu k'as's'arettanawunne Muse higgiyaa naaganaw bessee› giide, hinttentta metootseeddawaanne yiloyeeddawaa sisiide, 25-26 nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa suntsaa diraw, barenttu shemppuwaa oleedda nuuni siik'iyaa Barnnaabaasannanne P'awuloosanna dooretteedda asatuwaa hinttenttukko kiittanaw itti wozanaan nu k'ofaa k'achcheeddo. 27 Hewaa diraw, nuuni s'aafeeddawaa unttunttu barenttu huup'ew barenttu doonaan hinttenttoo odana mala, Yihudaanne Sillaasa kiitteeddo.

28-29 «Ayaw gooppe, eek'aw yarshsheeddawaa mooppite; suutsaa ushoppite; bakkuteedda mehiyaa ashuwaa mooppite; woshummoppite. Ha koshshiyaawanttuppe attin, hara dees'iyaa yewuwaa hinttentta toossenna mala, nuuninne Geeshsha Ayyaanay yewuwaa eeno giide akkeeddo; ha ubbabaappe hintte huup'iyaa naagooppe, hinttenttu lo"obaa ootsiita. Simmi saro de'ite» yaageeddino.

30 Hewaa diraw, kiitetteeddawanttu moyzzetti, Ans's'ookiyaa wod'd'iide, ammaniyaa asaa shiishshiide, dabddaabbiyaa asaw immeeddino. 31 Unttunttu he minisiyaa dabddaabbiyaa nabbabeedda wode, nashetteeddino. 32 K'ay Yihudaynne Sillaase barenttu huup'ew nabatuwaa gidiyaa diraw, ishatuwaa loytsi mak'k'iide miniseeddino. 33 Unttunttu Ans's'ookiyaan amareeda gallassaa utteeddawaappe guyyiyaan, ishatuu sarotetsaan moyzzina, barentta kiitteeddawanttukko simmeeddino. 34 Shin Sillaase yaan attanaw bare k'ofaa k'achcheedda.*

35 K'ay P'awuloosinne Barnaabaasi hara c'ora asatuwaana ittippe Godaa k'aalaa tamaarissiiddenne wonggalaa mishiraachchuwaa odiidde, Ans's'ookiyaan utteeddino.

P'awuloosinne Barnaabaasi Shaaketteeddino

36 Amareeda gallassaappe guyyiyaan, P'awuloosi Barnaabaasa, «Nuuni Godaa k'aalaa odeedda katamaa ubbaan nu ishatuu wooti de'iinontto, guyye simmiide, s'omoos be'oytte» yaageedda. 37 Hewaappe guyye Barnaabaasi Mark'k'oossa geetettiyaa Yohaannisa barenttuna afanaw koyyeedda. 38 Shin P'awuloosi Mark'k'oossa barenttuna afanaw koyyibeenna; ayaw gooppe, I unttunttuppe P'inifiliyaan shaaketteedda; k'ay unttunttunna oosoo bibeena. 39 Unttunttu gidduwaan lo"enna walassay kesina, ittuu ittuwaappe shaaketteedda; Barnaabaasi Mark'k'oossa akkiide, markkabiyaan K'op'iroosa beedda. 40 Shin P'awuloosi Sillaasa akkina, ishatuu Aa hadaraa S'oossaa aad'd'o keekatetsaw immeeddawaappe guyyiyaan beedda. 41 Yaatiide ammaniyaa asatuwaa minisiide, Sooriyaannanne Kilk'k'iyaanna aad'd'eedda.

16

S'imootoose P'awuloosannanne Sillaasenna Gaketteedda

1 P'awuloosi k'ay Derbbenne Liss's'iraa beedda; hewaan S'imootoosa geetettiyaa kaalliyaawe, itti ammaniyaa Ayihuda mishiratti na'ay de'ee; Aa aabbu Giriike asaa. 2 Liss's'iraaninne Ik'ooniyoonen de'iyaa ishatuu S'imootoosabaa loytsi markkatteeddino. 3 P'awuloosi Aa S'imootoosa barenanna afanaw koyyiide, Aa aabbu Giriike* asaa gideeddawaa hewaan de'iyaa Ayihuda ubbay eriyaa diraw, Aa oyk'k'iide k'as's'areedda. 4 Unttunttu katamatuwaanna biidde, Yesuusi kiitteedda Yerusaalamen de'iyaawanttunne c'imatuu wotseedda higgiyaa ammaniyaawanttu naagana mala, unttunttoo odiidde aad'd'eeddino. 5 Hewaa diraw, ammaniyaawanttu ammanuwaan min, payduwaankka gallassaappe gallassan dari dari beeddino.

P'awuloosi Mak'idooniyaa Baanaadan S'eegetteedda

6 Iisiyaan k'aalaa odenna mala, Geeshsha Ayyaanay unttuntta diggeedda diraw, Pirggiyaa gadiyaannanne Galaatiyaa gadiyaanna aad'd'eeddino. 7 Unttunttu Miisiyaa zawaa gakkeedda wode, Biitaniyaa baanaw koyyeeddino; shin Yesuusa Ayyaanay unttuntta diggeedda. 8 Hewaa diraw, unttunttu Miisiyaa mataanna aad'd'iide, S'iro'aadaa wod'd'eeddino. 9 P'awuloosi k'amma sas'aan itti Mak'idooniyaa bitanii barena, «Mak'idooniyaa pinnaade nuuna maaddaarikkii» yaagiidde ek'k'i woossishin be'eedda. 10 Sas'aa I be'eeddawaappe guyyiyaan, nuuni ellekka Mak'idooniyaa baanaw koyyeeddo; ayaw gooppe, wonggalaa mishiraachchuwaa yaan de'iyaa asaw odanaw, S'oossay nuuna s'eeseeddawaa nuw malateedda.

Liidiyaa Pilip'p'isiyoosan Kiristtoosa Ammanaaddu

11 Hewaa diraw, S'iro'aadappe denddiide, sitti giide markkabiyaan Saamootiraak'e beeddo; wonttetsa gallassi Naap'p'ule beeddo. 12 Hewaappe Pilip'p'isiyoosa beeddo; Pilip'p'isiyoosi Mak'idooniyaa biittaw huup'e katamaa; k'ay Roome Asay de'iyaa katamaa; nuuni he katamaan amareeda gallassaa utteeddo.

13 Sambbata gallassi, katamaappe gas'aan shaafaa doonaan Ayihudatuu S'oossaa woossiyaa sa'ay de'iyaawaa akeekiide beeddo; hewaan uttiide shiik'eedda mac'c'a asaw k'aalaa odeeddo.

14 Itti Liidiyaa geetettewunna, Tiyaas'iroona katamaappe yaade S'oossaa ammanewunna, zo'o mayuwaa zal"iyaa mishiratta, nuuni odiyaawaa sisaaddu; P'awuloosi odiyaawaakka iza sisana mala S'oossay I wozanaa dooyeedda. 15 Liidiyaa bare soy asaana ittippe s'ammak'etteeddawaappe guyyiyaan nuuna, «Hinttenttu taana Godaa tumatetsaan ammanaw giide k'oppooppe, ta soyin de'ishshite» gaade woossaaddu; minisaade shoobbaaddu.

P'awuloosinne Sillaase K'ashetteeddino

16 Nuuni S'oossaa woossiyaasaa biishshin, iita ayyaanay izi bolla ak'ina kaayiyaa itti k'ooma naatta nuunanna gakettaaddu; he naatta kaayaade daro miishshaa bare godatoo demmaaddu. 17 Gakettaade P'awuloosanne nuuna kaalaadde, «Hawanttu hinttenttoo attana ogiyaa odiyaawanttu, Ubbaappe Bolla S'oossaa ayiletuwaa» gaade kooshshaa d'ok'k'u ootsaade haasayaw.

18 Ubbaa gallassi hewaadan gaw; shin P'awuloosi yilotiide guyye simmi, he iita ayaanaa, «Neeni iippe kesana mala Yesuusi Kiristtoosa suntsan neena azazay» yaageedda; he man''iyaan iita ayyaanay iippe kesi aggeedda.

19 Shin izi godatuu barenttu miishshaa demmana ogii d'ayeeddawaa be'iide, P'awuloosanne Sillaasa oyk'k'iide, geyaa sa'aan de'iyaa daannatuwaa sintsa goochchi kesseeddino. 20 Daannatuwaa sintsa unttuntta afiide, «Hawanttu Ayihuda asaa gidiide, nu katamaa asaa loytsi metootsiino. 21 Nuuni Roome gadiyaa asaa gidiide, akkanawunne ootsanaw woga gidennabaa tamaarissiino» yaageeddino.

22 Asay itti bagga gidiide, P'awuloosa bollaninne Sillaasa bolla denddeedda; daannatuukka unttunttu mayuwaa k'aari akkiide, s'am"aan unttuntta shoc'ana mala azazeeddino. 23 Unttunttu darssi wad'd'eeddawaappe guyyiyaan, k'asho golliyaan yeggeeddino. K'asho golliyaa naagiyaawekka unttuntta minisi naaganaadan azazeeddino. 24 K'asho golliyaa naagiyaawe he azazuwaa akkiide, P'awuloosanne Sillaasa k'asho golliyaa k'ol"o gelisseedda; unttunttu gediyaakka mitsaanna gatsi daras'iide k'achcheedda.

25 Shin k'amma bilahe gidiyaa heeraan P'awuloosinne Sillaase S'oossaa woossiidde, mazimuriyaa yes's'iide S'oossaa galatiino; k'ashetto Asay unttunttu giyaawaa sisee. 26 K'asho golliyaa s'ap'uu k'aas's'ana gakkanaw wozanaa aatsenan biittay darssi k'aas's'eedda; he man''iyaan penggiikka ubbay dooyetti aggina, k'ashetteedda asaa ubbaa santsalatay biletti wod'd'eedda. 27 K'asho golliyaa naagiyaawe gem"ishuwaappe beegottiyaa wode, k'asho golliyaa penggiikka ubbay dooyetteeddawaa be'iide, k'ashetto Asay kessi akkiide bidiggeeddawaa aw malatina, barena wod'anaw k'oppiide, c'ubiyaa akkeedda. 28 Shin P'awuloosi kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, «Neeni neena ayaanne ootsoppa; ayaw gooppe, nuuni ubbay hawaan de'eetto» yaageedda.

29 K'asho golliyaa naagiyaawe s'omppiyaa woossi akkiide, ellekka k'ol"o wos's'eedda; kokkoriidde P'awuloosa sintsaaninne Sillaase sintsan guufanneedda; 30 unttuntta kare kessiide, «Ta godatoo, taani attanaw ayaa ootsana bessii?» yaageedda.

31 P'awuloosinne Sillaase Aa, «Godaa Yesuusi Kiristtoosa ammana; neeni attana; ne soy asaykka» yaageeddino. 32 Unttunttu awunne Aa soyin de'iyaa ubbaw Godaa k'aalaa odeeddino. 33 K'amma he saatiyankka k'asho golliyaa naagiyaawe unttuntta afiide unttunttu maytsaa meec'c'eedda; he man''iyaan bare soy asaa ubbaanna s'ammak'etti aggeedda. 34 P'awuloosanne Sillaasa pude bare soy afiide, unttunttoo k'umaa aatseedda; I bare soy asaa ubbaanna S'oossaa ammaneedda diraw, nashetteedda.

35 Wonttina daannatuu, «He asatuwaa billa» yaagiide, polisiyaa kaappatuwaa aakko kiitteeddino. 36 Hewaappe guyye k'asho golliyaa naagiyaawe, «Hinttenttu bilettana mala, daannatuu taw kiitteeddino; simmi ha"i kesiide sarotetsaan biite» yaagiide he kiitaa P'awuloosaw odeedda.

37 Shin P'awuloosi he polisiyaa kaappatuwaa, «Nuuni Roome gade asaa† gidishin, unttunttu nuuna pirdday baynnaan asaa sintsan wad'd'iide, k'asho golliyaan yeggeeddino. Ha"i nuuna geeman kessi yeddiinoo? Hanenna; unttunttu barenttu huup'ew yiide, nuuna kessino» yaageedda.

38 Polisiyaa kaappatuu daannatoo hewaa odina, P'awuloosinne Sillaase Roome gade asaa gideeddawaa siseedda wode, yayyeeddino. 39 Hewaa diraw, daannatuu yiide unttuntta, «Nuuni hinttentta naak'k'eeddo» geeddino. K'asho golliyaappe kare unttuntta kessiide, katamaappe kesiide baana mala woosseeddino. 40 P'awuloosinne Sillaase k'asho golliyaappe kesiide, Liidiyaa soy beeddino; yaan ishatuwaanna gakettiide, unttuntta minisiide hewaappe beeddino.

17

Teselonk'k'en Denddeedda Walassaa

1 P'awuloosinne Sillaase, Amppip'oliisaannanne Ap'olooniyanna aad'd'iide, Teselonk'k'e yeeddino; Teselonk'k'en Ayihuda woosa gollii de'ee. 2 P'awuloosi bare dooyaadankka yaa geleedda; hewaan heezzu Sambbata gallassatuwaan S'oossaa Mas'aafatuwaappe asaana haasayeedda; 3 Kiristtoosi waayiyaa akkanawunne hayk'uwaappe denddanaw bessiyaawaa unttunttoo billiide odiiddinne tuma gideeddawaakka unttuntta erissiidde, «Yesuusi ha taani hinttenttoo odiyaawe Kiristtoosa» yaagee. 4 Unttunttuppe ittuu ittuu yewuu tuma gideeddawaa akeekiide, P'awuloosannanne Sillaasenna gaketteeddino; hawaadankka, S'oossaw goyinniyaa c'ora Giriike asaynne c'ora bonchchetteedda mac'c'awanttu, P'awuloosannanne Sillaasenna gaketteeddino.

5 Shin Ayihudatuu k'anaatiide, itti itti oosuu bayinna iita asatuwaa k'oc'aappe shiishshiide katamaa asaa walasseeddino; P'awuloosanne Sillaasa asaakko kessana mala koyyiide, Yaasoona golliyaa dooddeeddino. 6 P'awuloosinne Sillaase unttunttoo beettenaan is's'ina, Yaasoonanne itti itti ishatuwaa katamaa kaappatuwaakko afiide, «Hawanttu gadiyaa ubbaa metootseeddawanttu, hawaakka yeeddino. 7 Yaatina Yaasooni unttuntta bare soyin wotseedda; hawanttu ubbay, ‹Yesuusa giyaa hara kaatii de'ee› giide K'eesaare azazuwaa minisiino» yaagiide, kooshshaa d'ok'k'issiide haasayeeddino.

8 Shiik'eedda asaynne katamaa kaappatuu hewaa sisiide metooteeddino. 9 Kaappatuu Yaasoonanne haratuwaa waasiyaan billeeddino.

P'awuloosinne Sillaase Beeriyaa Beeddino

10 Ammaniyaawanttu P'awuloosanne Sillaasa sa'ay k'ammiyaawaan ellekka Beeriyaa yeddeeddino. Yaa gakkiide, Ayihuda woosa golle geleeddino. 11 Beeriyaa asatuu Teselonk'k'en de'iyaa asatuwaappekka aad'd'i dooyetto wozanay de'iyaa diraw, «P'awuloosi geeddawe tumenttonne» yaagiide, ubbaa gallassi S'oossaa Mas'aafatuwaa tamaariidde, k'aalaa kumentsaa laamotaan akkeeddino. 12 Hewaa diraw, unttunttuppe c'oratuu, Giriikatuwaappe bonchchetteedda c'ora mac'c'awanttunne c'ora attuma asatuu ammaneeddino.

13 Shin Teselonk'k'en de'iyaa Ayihudatuu P'awuloosi S'oossaa k'aalaa Beeriyankka odeeddawaa siseedda wode, Beeriyaa yiide, asaa aanana walasseeddino. 14 Hewaappe guyyiyaan, ishatuu ellekka P'awuloosa abbaa mataan yeddi aggeeddino; shin Sillaasenne S'imootoose Beeriyan atteeddino. 15 P'awuloosa moyzzeedda asatuu Ateenaa gatseeddino; he asatuu Sillaasenne S'imootoose barenttoo danddayetteeddawaadan, ellekka barekko yaana mala, P'awuloosi kiitteedda kiitaa akkiide, Beeriyaa simmeeddino.

P'awuloosi Ateenaa Beedda

16 P'awuloosi Ateenaan Sillaasanne S'imootoosa naagiidde, katamaan eek'ay kumeeddawaa be'iide yiloteedda. 17 Hewaa diraw, Ayihuda woosa golliyaan Ayihudatuwaananne S'oossaw goyinniyaa Ayihuda gidenna asatuwaana palumettee; k'ay ubbaa gallassi geyaan barenanna gakettiyaa asaanakka palumettee. 18 K'ay Eppik'oroosappenne* Iss's'o'ikiyaappe† yeedda itti itti eranchchatuu P'awuloosanna palumetteeddino; unttunttuppe ittuu ittuu, «Ha toofiinay ayaa haasayanaw koyyii?» yaageeddino.

Haratuu P'awuloosa Yesuusabaanne hayk'uwaappe I denddeeddawaa barenttoo odiyaa diraw, «Ooratsa s'oossatubaa odiyaawaa malatee» yaageeddino.

19-20 P'awuloosa oyk'k'iide, «Ha neeni tamaarissiyaa ooratsa yewuu ayentto nuuna erissaarikkii? Ayaw gooppe, neeni nuw ooratsabaa odaasa; simmi hawe ayentto nuuni eranaw koyyeetto» yaagiide P'awuloosa Ariyosppaagoosa geetettiyaasaa afeeddino. 21 Ateenaa Asay ubbaynne hewaan de'iyaa imatsatuu ooratsabaa haasayiiddinne sisiide peeshiyaawaappe attin, harabaan peeshikkino.

22 P'awuloosi Ariyosppaagoosan de'iyaa shiik'uwaa sintsan ek'k'iide, hawaadan yaageedda; «Ateenaa asatoo, s'oossatoo ubbabaan hinttenttu darii yayyiyaawaa taani be'ay. 23 Ayaw gooppe, taani hinttenttu goyinniyaawaa s'eellaadde aad'd'ishshin, ‹Erettenna S'oossaw› geetettiide s'aafetteedda yarshshuwaa sa'aa k'ay demmaad; hewaa diraw, ha hintte erennaan goyinniyaawaa taani hinttenttoo oday.

24 «Alamiyaanne alamiyaan de'iyaa ubbabaa med'd'eedda S'oossay saluwaanne sa'aa Goday, Asay kees's'eedda Geeshsha Golliyaan de'enna.* 25 Ayentto pac'c'eedda asaadan, asaa kushiyaa I s'eellenna; ayaw gooppe, I bare huup'ew de'uwaa shemppuwaanne ubbabaa asaa ubbaw immeedda. 26 S'oossay asaa zariyaa ubbaa itti uraappe med'd'iide, gadiyaa ubbaan wotseedda; I bare huup'ew unttunttu de'ana wodiyaanne sa'aa kase zawayeedda.

27 «I hewaa ootseeddawe unttunttu oyk'k'i oyk'k'i s'eelliide, barena koyyiidde, ooni eri demmanawantteeshsha giyaawaana; gidooppenne, S'oossay nuuppe oossinne haako gidenna. 28 Ayaw gooppe, hinttenttuppe itti itti eranchchatuu, ‹Nuuni Aa naanaa› geeddawaadan, nuuni aan pas'a de'eettonne k'aas'etteetto. 29 Simmi nuuni S'oossaa naanaa gideedda diraw, S'oossay asaa c'inc'c'atetsaaninne k'ofaan work'k'aappe woy biraappe woy shuchchaappe oosetteeddawaa malatee yaagiide, k'oppanaw bessena. 30 Hewaa diraw, S'oossay Asay eribeenna wodiyaa aatseedda; shin ha"i ubba saan Asay ubbay nagaraappe simmana mala azazeedda. 31 Ayaw gooppe, S'oossay wodiyaa keeri wotseedda; he wodiyaan bare dooreedda uraan sa'aan de'iyaa asaa ubbaa bolla s'illo pirddaa I pirddana; asaa ubbaw hayk'uwaappe Yesuusa dentseeddawaan hewaa tumayeedda» yaageedda.

32 Unttunttuppe itti itti asatuu hayk'uwaappe dendduwaabaa P'awuloosappe sisiide, Aa bolla k'iliic'eeddino; shin hara asatuu Aa, «Nuuni hawaa neeppe gujjiide sisana koyyeetto» geeddino. 33 Hewaa diraw, P'awuloosi unttunttu giddoppe keseedda. 34 Shin itti itti attuma asatuu P'awuloosanna gakettiide ammaneeddino; unttunttu gidduwaan Ariyosppaagoosan de'iyaa pirddaa golle daannay Diyoonaasiyoosi, Damaariiso geetettiyaa itti mishirattinna hara asatuu de'iino.

18

P'awuloosi K'oronttoosa Beedda

1 Hewaappe guyyiyaan, P'awuloosi Ateenaappe kesiide, K'oronttoosa beedda. 2 Hewaan Ak'iilaa giyaa itti Ayihuda bitaniyaa demmeedda; Ak'iilay P'ans's'oossan yeletteedda; Ayihuda Asay ubbay Roomeppe kesana mala, K'alawudeyoosi azazeedda diraw, amareeda wodiyaappe kase, I bare machchatti P'irisk'k'illanna S'aaliyaappe yeedda; P'awuloosi unttunttunna gakettanaw beedda. 3 Aa oosuunne unttunttu oosuu itti mala dunkkaaniyaa sikaa gidiyaa diraw, unttunttunna uttiide, ittippe ootseedda. 4 P'awuloosi Sambbataa ubbaan Ayihudatuwaana Giriikatuwaa ammantsanaw Ayihuda woosa golliyaan palumettee.

5 Sillaasenne S'imootoose Mak'idooniyaappe yeedda wode, P'awuloosi Ayihudatoo Yesuusi bare huup'ew Kiristtoosa gideeddawoo k'aalaa oduwaa toleedda. 6 Shin unttunttu P'awuloosa haasayaa p'alk'k'inanne Aa borina, P'awuloosi bare mayuwaappe baanaa k'ok'k'ofiidde,* «Hinttenttu iitatetsay hinttentta oyk'k'o; taani hewaan gelikke; hawaappe hini baggan taani Ayihuda gidenna asaakko bay» yaageedda.

7 Hewaappe kesiide, S'oossaw goyinniyaa Yoss's'oosa giyaa bitaniyaa soy beedda; Yoss's'oosa gollii Ayihuda woosa golliyaa matan de'ee. 8 Ayihuda woosa golle kaappuu K'arisip'p'oosi bare soy asaa ubbaanna Godaa ammaneedda; K'oronttoosa asatuwaappekka c'oratuu S'oossaa k'aalaa siseedda wode, ammaniide s'ammak'etteeddino.

9-10 Goday itti k'amma sas'aan P'awuloosa, «Yayyoppa; oda; c'o"u gooppa. Taani neenanna de'iyaa diraw, neena k'ohanaw iitabaan yeggana Asay ooninne baawa; ayaw gooppe, taw ha katamaan c'ora Asay de'ee» yaageedda. 11 P'awuloosi S'oossaa k'aalaa asaa tamaarissiidde, itti laytsanne usuppun agenaa unttunttunna utteedda.

12 Gaaliyoose Akaayiyaa gadiyaa mooddiyaa wode, Ayihudatuu ittippe P'awuloosa bolla denddiide, pirddaa golle Aa afiide, 13 «Ha bitanii Muse higgiyaa is's'iide, Asay S'oossaw goyinnana mala c'immee» yaageeddino.

14 P'awuloosi haasayana hanishin, Gaaliyoose Ayihudatuwaa, «Ayihudatoo, hewe balaa oosuwaa woy iita naak'o gidooppe, taani hinttenttubaa danddayaade sisanaw bessee. 15 Shin k'aalaw suntsawunne hintte huup'e higgiyaw hinttenttu palumettooppe, hintte huup'ew erite; hawaa taani pirddikke» yaageedda. 16 Pirddaa golliyaappe karew unttuntta kesseedda. 17 Hewaappe guyyiyaan, Giriike Asay ubbay Ayihuda woosa golle kaappuwaa Sostteniisa oyk'k'iide, pirddaa golliyaa sintsan shoc'eeddino; shin Gaaliyoosa hewe ayinne metibeenna.

P'awuloosi Ans's'ookiyaa Beedda

18 P'awuloosi daro wodiyaa K'oronttoosan utteeddawaappe guyyiyaan, ishatuwaa sarotiide, P'irisk'k'illinnanne Ak'iilaanna markkabiyaan Sooriyaa beedda; barew shiik'k'eedda gaasuu de'iyaa diraw, Kinkkiriyaa katamaan bare huup'iyaa meedetteedda.†* 19 Unttunttu Efesoone gakkeedda wode, P'awuloosi P'irisk'k'illonne Ak'iilaa yaan yeggi yeedda; shin barew Ayihuda woosa golle geliide, Ayihudatuwaana palumetteedda. 20 Unttunttu barenttuna daro wodiyaa uttana mala P'awuloosa woossina I is's'eedda. 21 Shin unttunttuppe shaakettiide, «S'oossay gooppe, laa'entsuwaa hinttenttukko simmana» yaagiide Efesoonappe markkabiyaan beedda. 22 K'iisaariyaa gakkeedda wode Yerusaalame biide, ammaniyaa asaa saroteeddawaappe guyyiyaan, Ans's'ookiyaa wod'd'eedda.

23 Yaan amareeda wodiyaa gam"iide beedda; kaalliyaawantta ubbaa minisiide, Galaatiyaannanne Pirggiyaanna aad'd'eedda.

Ap'iloosi Efesoonanne K'oronttoosa Beedda

24 Iskkinddiriyaan yeletteedda Ayihuda asaa itti Ap'iloosa giyaa lo"o haasayiyaawe Efesoone beedda; S'oossaa Mas'aafatuwaa I darssi eriyaa asaa. 25 Godaa ogiyaakka tamaareedda asaa; Yohaannisa s'ink'k'ataa s'alalaa eriide, ayyaanan bare garssan ees'ettiidde, Yesuusabaa suurissiide haasayeeddanne tamaarisseedda. 26 Yaatiide Ayihuda woosa golliyaan yayyenaan haasayaa doommeedda. P'irisk'k'illaynne Ak'iilay I odiyaawaa siseedda wode, barenttuna soy Aa afiide, S'oossaa ogiyaa kaseppe suurissiide, aw geeshshi odeeddino.

27 Ap'iloosi Akaayiyaa pinnana koyyina, ishatuu Aa minisiide, Akaayiyaan de'iyaa kaalliyaawanttu Aa mokkana mala, unttunttoo dabddaabbiyaa s'aafeeddino; I yaa gakkiide, S'oossaa aad'd'o keekatetsaan ammaniyaawantta daro maaddeedda. 28 Ayaw gooppe, Yesuusi bare huup'ew Kiristtoosa gideeddawaa Ayihudatoo S'oossaa Mas'aafatuwaappe k'onc'c'issiide, asaa sintsan minisiide odeedda.

19

P'awuloosi Efesoone Beedda

1 Ap'iloosi K'oronttoosan de'ishshin, P'awuloosi k'ommo baggana aad'd'iide, Efesoone beedda; itti itti kaalliyaawantta demmeedda. 2 P'awuloosi unttuntta, «Hinttenttu ammaneedda wode Geeshsha Ayaanaa akkeedditee?» yaagiide oochcheedda.

Unttunttu, «Tuytti, akkibeykko; haray atto, Geeshsha Ayyaanay de'iyaawaakka sisibeykko» yaageeddino.

3 P'awuloosi unttuntta, «Yaatina, Ayaan s'ammak'etteedditee?»* yaageedda.

Unttunttu, «Nuuni Yohaannisa s'ink'k'ataani s'ammak'etteeddo» yaagiide zaareeddino.

4 P'awuloosi, «Yohaannisi bareppe guyyiyaan yiyaa Yesuusi Kiristtoosan Asay ammanana mala, asaw odiidde, nagaraappe simmiyaa s'ink'k'ataani s'ammak'eedda» yaageedda.

5 Unttunttu hewaa siseedda wode, Godaa Yesuusi Kiristtoossaw gidanaw s'ammak'etteeddino. 6 P'awuloosi bare kushiyaa unttunttu bolla wotseedda wode Geeshsha Ayyaanay unttunttu bollan wod'd'ina, dumma dumma k'aalaan haasayeeddino; k'ay timbbitiyaakka odeeddino. 7 Hewaan tammanne laa"u asatuwaa gidiyaawanttu de'iino.

8 P'awuloosi Ayihuda woosa golle geliide, S'oossaa kawutetsaabaa palumettiiddinne akeekissiide, asaana heezzu agenaa gidiyaawaa keenaa yayyenaan haasayee. 9 Shin unttunttuppe ittuu ittuu makkaliide, c'ora asaa sintsan Godaa ogiyaa boriidde ammanennaan is's'ina, P'awuloosi unttunttuppe shaaketti, barena kaalliyaawantta barenanna afeedda; S'iraanoosa giyaa timirtte golliyaan ubbaa gallassi palumettee. 10 P'awuloosi laa"u laytsaa gakkanaw k'aalaa odeedda; hewaa diraw, Iisiyaan de'iyaa Asay ubbay, Ayihudatuukka Ayihuda gidennawanttukka Godaa k'aalaa siseeddino.

S'oossay P'awuloosa Kushiyan Ootseedda Ooratsabaa

11 S'oossay P'awuloosa baggana dumma malaataa ootseedda. 12 Hewaa diraw, Asay Aa bollay bochcheedda maarabiyaa woy mayuwaa hargganchchatoo afee; hargganchchatuukka pas'iino; iita ayyaanatuukka unttunttuppe kesiino.

13 Iita ayyaanatuwaa kesiide yuuyyiyaa Ayihudatuwaappe ittuu ittuu, «P'awuloosi k'aalaa odiyaa Yesuusa suntsan nuuni hinttentta kesite giide azazeetto» yaagiide, iita ayyaanatuu de'iyaa asatuwaa bollan Godaa Yesuusa suntsaa s'eesi be'eeddino. 14 K'eesatuwaa kaappuwaa Ask'k'eewa giyaa itti Ayihuda bitaniyaw hewaa ootseedda laappu naanay de'iino.

15 Iita ayyaanay unttunttoo zaariide, «Taani Yesuusa eray; P'awuloosakka eray. Shin hinttenttu oonee?» yaageedda.

16 Iita ayyaanay de'iyaa bitanii unttunttu bolla guppi wod'd'ina, unttunttu masuns's'iide, he golliyaappe kallo wos's'ana gakkanaw, wolk'k'aamiide s'ooneedda. 17 Efesoonen de'iyaa Ayihudatuunne Ayihuda gidennawanttu ubbay hewaa sisiide ubbay daro yayyeeddino; Godaa Yesuusa suntsaykka daro bonchchetteedda. 18 Ammaniyaawanttuppe c'ora asatuu barenttu ootseeddawaa paas'iiddinne k'onc'c'iyaan odiidde yiino. 19 Bitiyaawanttuppe c'oratuu barenttu mas'aafatuwaa shiishshiide, asaa ubbaa sintsan guuddeeddino; he mas'aafatuwaa gatiyaa heettiyaa wode, ishatamu sha"a Biraa santtimiyaa gideedda. 20 Hewaa mala wolk'k'aama ogiyaan S'oossaa k'aalay dic'c'eenne aakkee.

Efesoone Katamaan Walassay Denddeedda

21 Hewe poletteeddawaappe guyyiyaan P'awuloosi, «Taani Yerusaalame baade Roomekka k'ay be'anaw bessee»† yaagiide, Mak'idooniyaannanne Akaayiyaana aad'd'iide, Yerusaalame baanaw k'ofaa k'achcheedda. 22 K'ay barena maaddiyaawanttuppe laa"atuwaa S'imootoosanne Erass's'oosa Mak'idooniyaa kiittiide, barew Iisiyaan amareeda wodiyaa gam"eedda.

23 Godaa ogiyaa diraw, he wode daro walassay keseedda. 24 Ayaw gooppe, s'agaraa biraa muushissiide tigi med'd'iyaa Dimes'iroosa giyaa itti bitanii Ars's'emiisi Geeshsha Golliyaa misiliyaa biraappe tigi tigiide, oosanchchatoo daro wod'iyaa demmee. 25 Hewanttanne unttunttuwaa mala oosuwaa ootsiyaawantta ittippe shiishshiide, hawaadan yaageedda; «Asaw, nu duretetsay ha oosuwaanna gidiyaawaa hintte eriita. 26 Hewe P'awuloosi, ‹Asaa kushii med'd'eeddawanttu s'oossatuwaa gidikkino› yaagiide, Efesoone s'alalaan gidennaan amareeda gadatuwaappe attin, Iisiyaan ubbaan c'ora asaw odi ammantseeddawaa hinttenttu be'eedditanne siseeddita. 27 Lo"ennabay, nu oosuu kad'ettanawaa s'alalaa gidenna; shin Iisiyaan de'iyaa ubbatuunne sa'aa ubbaan de'iyaawanttu goyinniyaa wolk'k'aama s'oossatto geetettiyaa Ars's'emiisi geeshsha gollii bonchchettennan attanawaanne, izi darotetsay kunddanawaa» yaageedda.

28 Asay hewaa siseedda wode loytsi hank'k'ettiide «Efesoone Ars's'emiisa wolk'k'aama» yaagiide c'abbotteeddino. 29 Katamaa ubbaan walassay denddeedda; P'awuloosanna hamettiyaa Mak'idooniyaa asatuwaa Gaayoosanne Ariss's'irokoosa barenttuna oyk'k'i akkiide, ittippe kaassaa sa'aa wos's'eeddino. 30 P'awuloosikka Asay shiik'eeddasaa gelanaw koyyeedda. Shin kaalliyaawanttu Aa diggeeddino. 31 Iisiyaa gadiyaa kaappatuwaappe P'awuloosa laggetsatuwaappe ittuu ittuu P'awuloosaw kiittiide, kaassaa sa'aan k'onc'c'iyaa kesiide I beettena mala, Aa woosseeddino.

32 Shiik'uwaan walassay denddina, dariyaa bagga Asay haray atto ayaw shiik'eeddentto erenna diraw, ittuu ittibaw walak'ettiyaa wode, yekkuu k'ay harabaw walak'ettee. 33 Ayihudatuu Iskkinddira aatsi bessina, itti itti Asay I haasayana mala, asaa giddoppe sintsaw Aa aatseedda; Asay c'o"u gaana mala, I bare kushiyan s'orssi bessiide, asaw mootettanaw koyyeedda. 34 Shin Iskkinddire Ayihuda asaa gideeddawaa Asay ereedda wode, laa"u saate gidiyaawaa keenaa ubbay itti k'aalaan, «Efesoone Ars's'emiisa wolk'k'aama» yaagiide c'abbotteeddino.

35 Katamaw s'aafe gideeddawe asaa c'o"u ootsiide, hawaadan yaageedda; «Efesoone asaw, Efesoone katamay wolk'k'aama Ars's'emisisinne saluwaappe wod'd'eedda eek'aa shuchchaw eek'aa golliyaa naagiyaawaa gideeddawaa erenna Asay oonee? 36 Hawaa kaddiyaa Asay baynna diraw, hinttenttu woppu gaanawunne dirbbennan agganaw bessee. 37 Ayaw gooppe, hawanttu Geeshsha Golliyaa miishshaa wuu"ibeennawantta nu s'oossatuwaakka boribeennawantta aheeddita. 38 Hewaa diraw, Dimes'iroosinne aanana de'iyaa oosanchchatuu asaa mootanaw koyyooppe, pirddaa gollii dooyaa de'ee; k'ay gadiyaa mooddiyaawanttukka de'iino; unttunttu barenttu giddon mootettiino. 39 Shin hintte hara yewuwaa koyyooppe, higgiyaa shiik'uwaan yewuwaa k'achchana. 40 Ayaw gooppe, hachche haneeddawaa shabbiretsaa giide, Roome gadiyaa asatuu nuuna mootana; ha shiik'ookka gaasuu bayinna diraw, nuuni gaasuwaa odanaw danddayokko» 41 yaagiide shiik'uwaa laaleedda.

20

P'awuloosi Mak'idooniyaanne Giriike Beedda

1 Walassay irs's'eeddawaappe guyyiyaan, P'awuloosi kaalliyaawantta ahissiide zoreedda; unttuntta, «Saruwaan de'ite» giide, Mak'idooniyaa baanaw keseedda. 2 He gadiyaanna aad'd'iidde, k'aalaa odiide, asaa loytsi miniseeddawaappe guyyiyaan, Giriike gade yeedda. 3 I hewaan heezzu agenaa uttiide, markkabiyaan Sooriyaa baanaw k'oppishin, Ayihudatuu barena wod'anaw koyyiyaawaa be'iide, Mak'idooniyaanna guyye simmanaw bare k'ofaa k'achcheedda.

4 P'awuloosa moyzzeeddawanttu, Beeriyaappe P'arihaasa na'aa Sosiip'aas'iroosa, Teselonk'k'eppe Ariss's'irokoosanne Sikonddisa, Derbbeppe Gaayoosanne Iisiyaappe Tikik'oosanne S'irofimoosa, k'ay S'imootoosa. 5 Hewanttu sintsaw biide, nuuna S'iro'aadan naagiino. 6 Nuuni Ukitsaa Baalaa gallassaa bonchchowaappe guyyiyaan, Pilip'p'isiyoosa giyaa gadiyaappe markkabiyaan denddiide, ichcheshu gallassan S'iro'aadan unttuntta gakkiide, yaan laappu gallassaa utteeddo.

P'awuloosi S'iro'aadaa Beedda

7 Nuuni Wogaa gallassi* ukitsaa mentsanaw shiik'i de'ishshin, P'awuloosi wonttina baanaw k'oppeedda diraw, unttunttoo k'aalaa odiidde, k'amma bilahii gakkanaw yewuwaa adusseedda. 8 Nuuni shiik'i utteedda pook'iyaan c'ora s'omppii de'ee. 9 Ewus'ikoosa giyaa itti wodallay maskkootiyaa bolla uttiide, darssi gem"isheedda. P'awuloosi haasayaa adusseedda wode, Ewus'ikoosi gem"ishuwaan hayreeddawe heezzentsiyaa pook'iyaappe sa'aan kunddiide hayk'k'eeddawaa Asay dentseedda. 10 Shin P'awuloosi wod'd'iide, Aa bolla guufanneedda. Aa idimmiide, «Aa shemppuu kesibeenna diraw hirggoppite» yaageedda. 11 Yaatiide pude pook'iyaa kesiide, ukitsaa mentsiide meedda; sa'ay wonttana gakkanaw, daro wodiyaa haasayeeddawaappe guyyiyaan beedda. 12 Wodallay pas'ina, soy afiide, darssi nashetteeddino.

P'awuloosi S'iro'aadaappe Miliis'e Beedda

13 Shin P'awuloosi barena yaappe nuuni mokkana mala, nuw odeedda diraw, kasetiide markkabiyaakko biide, Asoosa baanaw denddeeddo; ayaw gooppe, gediyaan baanaw I k'oppeedda diraw nuuna hewaadan azazeedda. 14 I nuunanna Asoosan gakettina, markkabiyaan Aa akkiide Mis'iliine yeeddo. 15 Wonttetsa gallassi yaappe markkabiyaan denddiide, Kiyoosa heeraa gakkeeddo; k'ay wonttetsa gallassi Saamoosa pinneeddo; Tirogiliyoomen ak'iide, wonttina Miliis'e yeeddo. 16 Ayaw gooppe, P'awuloosi Iisiyaan darii gam"ennaan Efesoone lank'k'iyaanna aad'd'anaw bare k'ofaa k'achcheedda; barew danddayettooppe, P'ens's'ek'ostte geetettiyaa gallassi Yerusaalame gakkanaw elleellee.

P'awuloosi Efesoone C'imatoo Wurssetsaa
Haasayaa Haasayeedda

17 P'awuloosi Miliis'eppe Efesoone kiittiide, ammaniyaa asaa kaaletsiyaawantta s'eegisseedda. 18-19 Woosa golle c'imatuu P'awuloosakko yiina, unttuntta I hawaadan yaageedda; «Taani Iisiyaa geleedda koyro gallassaappe doommina, kawushshatetsaaninne daro afotsaan Godaw ootsaadde, Ayihudatuwaa shiik'uwaappe taana gakkeedda paac'e gideedda wodiyaa ubbaan hinttenttunna waanaade de'aadditantto hinttenttu eriita. 20-21 Nagaraappe S'oossaakko simmiyaawaanne nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa ammaniyaawaa Ayihudatoonne Ayihuda gidennawanttoo markkattaadde, shiik'uwaankka hinttenttu gollen gollenkka hinttenttoo odaadde tamaarisseeddawaappe attin, hinttentta go"iyaabaappe ittibaanne pac'issa beykke.

22 «Be'ite; ha"ikka taani Geeshsha Ayyaanaw azazettaade, Yerusaalamebay; yaan taw ayee kesanenttonne erikke. 23 Geeshsha Ayyaanay k'ashuunne waayyii taana naagiyaawaa katamaa ubbaan taw odee. 24 Shin ta wotsaa polanawunne Godaa Yesuusi Kiristtoosappe taani akkeedda oosuwaa S'oossaa aad'd'o keekatetsaa wonggalaa mishiraachchuwaa markkattiyaawaa polanaw, ta shemppuwaa maaddennawaadan payday.

25 «Be'ite; taani ha"ikka S'oossaa kawutetsaabaa odaadde, hinttenttu ubbaa giddon yuuyyaad; simmi hawaappe sintsaw hinttenttuppe ooninne taana be'ennawaa eray. 26 Hewaa diraw, hinttenttuppe itti uray bayooppekka taani hewaan gelennawaa hachche hinttenttoo geeshshaade oday. 27 Ayaw gooppe, S'oossay ootsanaw k'oppeeddawaa ubbaa hinttenttoo ayinne ashshenaan odaaddi.

28 «Yesuusi bare suutsaan wozeedda S'oossaa ammaniyaawantta naagite; k'ay Geeshsha Ayyaanay hinttentta kaappatuwaa ootsiide suntseedda wudiyaa ubbaanne hinttenttu huup'iyaa naagite. 29-30 Taani beeddawaappe guyyiyaan, wudiyaw k'arettenna iita worakanatuu hinttenttu giddo gelanawanttanne, kaalliyaawantta barenttu geeduwaa kaaletsanaw wordduwaa haasayiyaa asatuu hinttenttu giddoppe denddanawaa eray. 31 Hewaa diraw, taani heezzu laytsaa k'ammanne gallassaa afotsaan hinttentta huup'iyaan huup'iyaan minisiyaawaa aggabeennawaa k'oppiide genc'c'ite.

32 «Ha"ikka hinttentta minisanawunne geeshsha asaa ubbaa giddon laatissanaw danddayiyaa S'oossawunne Aa aad'd'o keekatetsaa k'aalaw hinttentta hadaraa immay.

33 «Taani ooppenne biraa woy work'k'aa woy mayuwaa amottabeykke; 34 taani ha ta kushiyan taananne taananna ittippe de'iyaawantta koshsheeddawaa ootseeddawaa hinttenttu hinttenttu huup'ew eriita. 35 Hinttenttu hawaadan daaburi ootsiidde, daaburanchchatuwaa maaddanawunne Godaa Yesuusi bare huup'ew, ‹Akkiyaawaappe immiyaawe anjjetteeddawaa› geeddawaadan, Aa k'aalaa hinttenttu wozanaa aatsanaw bessiyaawaa taani c'ora ogiyaan hinttentta bessaaddi» yaageedda.

36 P'awuloosi hewaa haasay wurssiide, unttunttu ubbaanna ittippe gulbbatiide, S'oossaa woosseedda. 37 Unttunttu ubbay P'awuloosa idimmiide, yeekkiidde yereeddino. 38 Ubbaappe I, «Taana laa'entsuwaa ubbakka be'ikkita» yaageedda k'aalay unttuntta daro k'aretsina markkabiyaa gakkanaw Aa moyzzeeddino.

21

P'awuloosi Yerusaalame Beedda

1 Nuuni Efesoone c'imatuwaappe shaakettiide, K'oosa geetettiyaa haatsaan doodetto sa'aa yii aggeeddo; wonttisa gallassi Rooda gakkeeddo; hewaappe P'aas'ira beeddo. 2 Pink'k'e pinniyaa markkabiyaa demmiide, aan geliide baanaw denddeeddo. 3 Nuuni K'op'iroosappe be'anaw danddayiyaasaa yiide, away kesiyaasaa s'eelliyaa wode K'op'iroosa haddirssa bagga yeggiide, Sooriyaa beeddo; hewaappe guyyiyaan S'iiroosa gakkeeddo; ayaw gooppe, markkabii bare c'aanaa S'iiroosan wotsee. 4 Yaan kaalliyaawantta demmiide, unttunttunna laappu gallassaa utteeddo; P'awuloosi Yerusaalame beenna mala, unttunttu aw Ayyaanaan odeeddino. 5 Nuuni unttunttunna uttiyaa wodii wurina, kesiide beeddo; unttunttu ubbatuu barenttu mac'c'awanttunnanne barenttu naanaanna ittippe katamaappe karew kessana gakkanaw, nuuna moyzzeeddino; nuuni abbaa doonaan gulbbatiide, S'oossaa woosseeddo. 6 Hewaappe guyyiyaan, ittuu ittuwaa sarotiide, markkabiyaan geleeddo; unttunttu barenttu soy simmeeddino.

7 Nuuni abbaa ogiyaa wurssiide, S'iiroosappe P'es'elemayse gakkeeddo; ishatuwaa sarotiidde, unttunttu matan itti gallassaa peesheeddo. 8 Wonttisa gallassi kesiide, K'iisaariyaa beeddo; wonggalaa mishiraachchuwaa odiyaa Pilip'p'oosa soy gakkiide, Aa matan utteeddo; Yerusaalamen dooretteedda laappunatuwaappe I ittuwaa. 9 Pilip'p'oosaw nabatuwaa gideedda oyddu wodoro mac'c'a naanatuu de'iino.

10 Nuuni unddenneedda gallassaa utteedda wode, nabiyaa Agaaboosa giyaa bitanii Yihudaappe K'iisaariyaa yeedda. 11 Nuukko yiide, P'awuloosa sak'k'iyaa akkiide bare kushiyaanne bare gediyaa k'achchiide, «Geeshsha Ayyaanay giyaawe hawaa; ha sak'k'iyaa godaa Yerusaalamen Ayihudatuu hawaadan k'achchiide, Ayihuda gidenna asatoo aatsiide immana» yaageedda.

12 Nuuni hewaa siseedda wode, nuuninne yaan de'iyaa asatuu P'awuloosi Yerusaalame beenna mala woosseeddo. 13 Shin P'awuloosi zaariide, «Hinttenttu yeekkiiddenne ta wozanaa k'aretissiidde waaniitee? Taani Godaa Yesuusa suntsaa diraw k'ashettanawaa s'alalaa gidennaan, haray atto Yerusaalamen hayk'k'anawukka giiga uttaad» yaageedda.

14 Zoriyaa I akkenaan is's'ina, «Goday geeddawe hano» yaagiide c'o"u geeddo.

15 Yaan amareeda wodiyaa gam"eeddawaappe guyyiyaan, giigettiide Yerusaalame baanaw keseedda. 16 K'iisaariyaan de'iyaa kaalliyaawanttuppe amareedawanttu k'ay nuunanna beeddino; unttunttu nuuni ak'anasaa Minaasoona giyaa K'op'iroosa bitaniyaa soy nuuna afeeddino; Minaasooni daro wodiyaappe doommiide kaalliyaawaa.

P'awuloosi Yerusaalamen Yaak'ooba Oochcheedda

17 Nuuni Yerusaalame gakkeedda wode, ishatuu nuuna nashechchaan mokkeeddino. 18 Wonttisa gallassi, P'awuloosinne nuuni Yak'oobanna gakettanaw beeddo. Woosa golle c'imatuu ubbatuukka de'iino. 19 P'awuloosi unttuntta saroteeddawaappe guyyiyaan, Ayihuda gidenna asaa giddon bare baggana S'oossay ootseeddawaa unttunttoo wurssiide odeedda.

20 Unttunttu hewaa siseedda wode S'oossaa galatiide, P'awuloosa hawaadan yaageeddino; «Nu ishaw, Ayihudatuwaa giddon S'oossaa ammaneeddawanttuppe aappun sha"ay de'iinontto be'aasa; unttunttu ubbay higgiyaa minisi naagiino. 21 Yerusaalame Ayihudatuu, Ayihuda gidennawanttu gadiyaan de'iyaa Ayihuda ubbatuu barenttu naanaa k'as's'arenna mala, woy Ayihudatuu ootsiyaawaa kaallenna mala, Muse higgiyaakka bayizzana mala neeni tamaarissiyaawaa siseeddino. 22 Yaatina, ayee lo"uu? Neeni yeeddawaa c'oratuu sisiyaa diraw, shiik'ennaan aggikkino.

23 «Hewaa diraw, hawaa nuuni new odiyaawaa ootsa; ittippe shiik'uu de'iyaa oyddu asatuu nu matan de'iino.* 24 Unttuntta akkaade unttunttunna geeyya; k'ay unttunttu barenttu huup'iyaa meedettana mala, unttunttoo miishshaa imma; unttunttu ubbay newaa siiseeddawe tuma gidennawaanne neeni ne huup'ewukka k'ay Muse higgiyaa naagaadde maaran de'iyaawaa erana.

25 «Shin ammaneedda Ayihuda gidenna asatuwaa gidooppe, unttunttu eek'aw yarshsheeddawaa meenna malanne suutsaa ushenna mala, bakkuteedda mehiyaa ashuwaa meenna malanne woshummenna mala, nuuni yewuwaa k'achchiide, unttunttoo dabddaabbiyaa s'aafeeddo» yaageeddino.

26 Hewaappe guyyiyaan, P'awuloosi wonttisa gallassi asatuwaa akkiide, unttunttunna geeyyeedda; I barentta geeshshussaa awude polintto erissanawunne k'ay yarshshuwaa huup'iyaan huup'iyaan awude immanentto erissanaw Geeshsha Golliyaa geleedda.

P'awuloosi Geeshsha Golliyaan Oyk'etteedda

27-28 Laappu gallassay wurana hanoode, Iisiyaappe yeedda Ayihudatuu Geeshsha Golliyaan P'awuloosa be'iide, asaa ubbaa hank'k'etsiide, «Israa'eeliyaa asaw, nuuna maaddite; Israa'eeliyaa asaa, Muse higgiyaanne ha Geeshsha Golliyaa is's'iide, ubba saan asaa ubbaa tamaarissiyaawe ha bitaniyaa; gujjiide k'ay Giriike asaakka Geeshsha Golliyaa gelissiide, ha geeshsha sa'aa tunisseedda» yaagi waassiidde, P'awuloosa oyk'k'eeddino. 29 Unttunttu kase Efesoonen de'iyaa S'irofimoosa P'awuloosanna katamaan be'eedda diraw, Geeshsha Golliyaa P'awuloosi Aa gelisseeddawaa unttunttoo malateedda.

30 Katamaa ubbay shabbiretteedda; Asay ubbay shiik'iide P'awuloosa oyk'k'iide, Geeshsha Golliyaappe karew goochchi kesseedda; he man''iyaan Geeshsha Golliyaa penggetuu k'ashetti aggeeddino. 31 Asay P'awuloosa wod'ana hanishin, «Yerusaalame katamay mulekka shabbiretti diggeedda» giyaa haasayay Roome gadiyaa olaa kaappoo gakkeedda. 32 He olaa kaappuu wotaadaratuwaanne s'eetatuwaa kaappatuwaa ittippe akkiide, wos's'iidde asaa bolla kesi wod'd'eedda; Asay olaa kaappuwaanne wotaadaratuwaa be'eedda wode, P'awuloosa shoc'iyaawaa bashi aggeedda.

33 He wode, he olaa kaappuu shiik'i, P'awuloosa oyk'k'iide, laa"u santsalataan k'ashettana mala azaziide, I oonenttonne k'ay ayaa ootseeddenttonne asaa oochcheedda. 34 Asaappe baggay ittibaw waassiyaa wode, baggay harabaw waassee; waasuu c'oreedda diraw, olaa kaappoo tumuwaa eranaw danddayettennan is's'ina, wotaadaratuu P'awuloosa barenttu de'iyaasaa afana mala, unttuntta azazeedda. 35 Yed'd'iide kesiyaa detsaa P'awuloosi gakkeedda wode, asaa sugetsaa diraw, wotaadaratuu Aa tookkeeddino. 36 Ayaw gooppe, c'ora asay, «Aa wod'a!» yaagiiddinne waassiidde kaallee.

P'awuloosi Mootoo Zaaruwaa Immeedda

37 Wotaadaratuu P'awuloosa barenttu de'iyaasaa afana hanishin P'awuloosi olaa kaappuwaa, «Taani new ittibaa odoo?» yaageedda.

He olaa kaappuu P'awuloosa, «Neeni Giriike k'aalaa eray? 38 Neeni hawaappe kase wode, walassaa kessaade shemppuwaa wod'eeddawanttuppe oyddu sha"a asatuwaa Asay baynna mela sa'aa kaaletseedda Gibs'e bitaniyaa gidikkii?» yaageedda.

39 Shin P'awuloosi, «Taani Ayihuda asaa; k'ay Kilk'k'iyaan de'iyaa S'ersseesen yeletteedda huup'e katamaan de'iyaa asaa. Hayyanaa taana asaw haasayissaarikkii?» yaageedda.

40 Olaa kaappuu Aa, «Haasaya» yaagina, P'awuloosi yed'd'iide kesiyaa detsaan ek'k'iide, Asay c'o"u gaana mala, bare kushiyan asaakko s'orsseedda. Asay c'o"u giina, Ibraayiss's'e k'aalaan haasayiidde, hawaadan yaageedda.

22

1 «Taanaadan ammaniyaawanttoo, ta aawaatoo, taani ha"i hinttenttoo odiyaa yewuwaa sisite!» 2 P'awuloosi unttunttoo Ibraayiss's'e k'aalaan haasayiyaawaa sisiide, kaseppe loytsi c'o"u giina I hawaadan yaageedda.

3 «Taani Kilk'k'iyaan de'iyaa S'ersseesen yelettaade, ha katamaan Gamaaliyaali taana tamaarissina dic'c'aade, nu aawotuwaa higgiyaakka minisa tamaaraade, hachche hintte ubbay haniyaawaadankka, taani S'oossaa yewoo seelettiyaa Ayihuda asaa. 4 Taani mac'c'a asaanne attuma asaa oyk'k'a oyk'k'aade k'asho gollen yeggeedda asaanne, ha ogiyaa kaalliyaa asaa wod'isana gakkanaw metootseedda asaa. 5 Hawaadankka, k'ay, k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuunne c'imaa ubbaa shiik'uu tawaa markkattanaw danddayee; taani Damask'k'on de'iyaa unttunttu ishatuwaa Ayihudatoo, unttunttuppe dabddaabbiyaa akkaade, hewaan de'iyaa asatuu k'ohettiide murettanaadan, Yerusaalame unttuntta ahanaw yaa baad.

P'awuloosi Kiristtoosakko Simmeedda Bare Simaabaa Odeedda

(9:1-19; 26:12-18)

6 «Taani baade Damask'k'o mateedda wode, seeta gallassaa gidishin, k'oppennaan saluwaappe wolk'k'aama poo'uu ta matan yuuyyi aad'd'iide poo'eedda. 7 Taani sa'aan kundda uttaade, ‹Saa'oolaa, Saa'oolaa, taana ayaw yederssay?› giyaa k'aalaa sisaad.

8 «Taani zaaraade, ‹Ta Godaw, neeni oonee?› yaagaad.

«Hewaappe guyye, ‹Taani neeni yederssiyaa Naazireetiyaa Yesuusa› yaageedda. 9 Taananna ittippe de'iyaawanttu poo'uwaa be'iide yayyeeddino; shin taw haasayiyaawaa k'aalaa sisibeykkino.

10 « ‹Ta Godaw, taani ayaa ootsoo?› yaagaad.

«Goday taana, ‹Denddaade Damask'k'o ba. Neeni ootsanaw S'oossay k'oppeedda ubbabay new yaan odettanawaa› yaageedda. 11 He wolk'k'aama poo'uwaa diraw, ta ayfii k'ook'ina, taananna de'iyaa asatuu ta kushiyaa oyk'k'iide, taana goochchina, Damask'k'o gakkaaddi.

12 «Damask'k'on de'iyaa Ayihuda ubbay loytsi bonchchiyaa itti Hanaaniyaa giyaa bitanii, nu higgiyaw azazettiide, S'oossaw imetteedda asaa. 13 Hanaanii taakko yiide, ta matan ek'k'iide taana, ‹Ta ishaw Saa'oolaa, s'eella› yaageedda. Taani he wode he man''iyaan aakko s'eella aggaad.

14 «I taana hawaadan yaageedda; ‹Nu aawotuwaa S'oossay neeni Aa k'ofaa eranaw, Aa s'illo Na'aa be'anawunne Aa doonaappekka haasayaa sisanaw neena kasenna dooreedda. 15 Ayaw gooppe, neeni be'eeddabaanne siseeddabaa asaa ubbaa sintsan aw markkattanaassa. 16 Ha"ikka ayaw gam"ay? Denddaade s'ammak'etta; Aa suntsaa s'eesaadde, ne nagaraappekka meec'etta› yaageedda.

17 «Taani guyye Yerusaalame simmaade Geeshsha Golliyaan woossishin, ta ayaanaan gidaaddi. 18 Goday taana, ‹Elleellaade, Yerusaalame kesa ayaw gooppe, neeni taw hawaan markkattiyaawaa Asay akkena› yaagishin taani Aa be'aaddi.

19 «Taani, ‹Ta Godaw, Ayihuda woosa golliyaa ubbaan neena ammaniyaawantta oyk'k'aade wad'd'eeddawaanne k'asho golliyaan yeggeeddawaa unttunttu eriino. 20 Unttunttu ne markkaa Iss's'ifaanoosa wod'iyaa wode, taani he yewuwaa eeno gaad. K'ay unttunttu miyyiyaan ek'k'aade, Aa wod'iyaawanttu mayuwaa naagay› yaageedda.

21 «Goday taana, ‹Taani neena Ayihuda gidenna asaakko haako sa'aa kiittiyaa diraw ba› geedda» yaageedda.

P'awuloosi Roome Asaa Gidiyaawaa K'onc'c'isseedda

22 P'awuloosi he k'aalaa haasayana gakkanaw Asay I giyaawaa sisee; hewaappe guyyiyaan, barenttu kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, «Hawaa gadiyaappe d'ayissa; I de'anaw bessena» yaageeddino.

23-24 Unttunttu waassishshin, barenttu mayuwaa bollaw olishshiininne baanaa c'arkkuwaan laalishshin, olaa kaappuu wotaadaratuu P'awuloosa barenttu de'iyaasaa afana mala azazeedda. K'ay Asay ayaw hewaadan Aa bolla waasseeddinontto eranaw, P'awuloosa lissuwaan shoc'ana mala, unttuntta azazeedda. 25 Shin wotaadaratuu P'awuloosa dafuwaan minisi k'achcheedda wode, P'awuloosi bare matan ek'k'eedda s'eetatuwaa kaappuwaa, «Roome gadiyaa asaa pirdday baynnaan shoc'iyaawe hinttenttoo wogee?» yaageedda.

26 Hewaa s'eetatuwaa kaappuu siseedda wode, olaa kaappuwaakko biide, «Ha bitanii Roome asaa. Neeni ayaa ootsana k'oppay?» yaagiide oochcheedda.

27 Olaa kaappuu P'awuloosakko shiik'iide, «Neeni Roome asee? Taw oda» yaageedda.

P'awuloosi, «Ee» yaageedda.

28 Olaa kaappuu P'awuloosaw zaariide, «Taani ha zaretetsaa daro miishshaan shammaad» yaageedda.

Shin P'awuloosi, «Taani he zeretsaappe yelettaad» yaageedda.

29 Hewaa diraw, P'awuloosa biddanaw k'ooppeeddawanttu elekka aappe shaaketti aggeeddino. Olaa kaappuukka P'awuloosi Roome asaa gideeddawaa ereedda wode yayyeedda; ayaw gooppe, santsalataan Aa k'ashissi wotseedda.

P'awuloosi Ayihudatuwaa Shanggatuwaakko Shiik'eedda

30 Wonttetsa gallassi olaa kaappuu, Ayihudatuu P'awuloosa ayaw mooteeddinonttonne geeshshiide eranaw koyyiide, P'awuloosa billeedda. Yaatiide k'eesatuwaa kaappatuunne Asay ubbay shiik'ana mala azazeedda; k'ay P'awuloosa duge wotsiide, unttunttu sintsan esseedda.

23

1 P'awuloosi hewaan shiik'eedda asaa c'addi s'eelliide, «Taanaadan ammaniyaawanttoo, taani hachche gakkanawukka S'oossaa sintsan ta de'uwaa ubbaan tilla wozanaan de'aaddi» yaageedda. 2 K'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuu Hanaanii, P'awuloosa doonaa bak'k'ana mala, Aa matan ek'k'eeddawantta azazeedda. 3 P'awuloosi he wode Aa, «Laa ha booshinchchaan okkeedda* godaw, S'oossay neena bak'k'ana. Neeni ta bolla higgiyan pirddanaw uttaade, wogay baynnaan taana bak'k'ana mala azazay?» yaageedda.

4 P'awuloosa matan ek'k'eeddawanttu Aa, «Neeni S'oossaa k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa boray?» yaageeddino.

5 Hewaappe guyye P'awuloosi, «Taanaadan ammaniyaawanttoo, I k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa gideeddawaa taani erabeykke; ayaw gooppe, ‹Ne gadiyaa mooddiyaawaa bolla iita k'aalaa haasayoppa› geetettiide S'oossaa Mas'aafan s'aafetteedda» yaageedda.*

6 Shin P'awuloosi baggatuu Saduk'aawanatuwaa; baggatuu Parisaawatuwaa gideeddawaa be'iide, «Taanaadan ammaniyaawanttoo, taani Parisaawiyaanne Parisaawiyaa na'aa; ‹Hayk'k'eeddawanttu hayk'uwaappe denddanawantta› gaade taani nashechchaan naagiyaa diraw, unttunttu ta bolla pirddiino» yaagiide, d'ok'k'u ootsiide haasayeedda.

7 P'awuloosi hewaa yaagina, Parisaawatuwaa giddoninne Saduk'aawanatuwaa giddon walassay kesina, shiik'eedda Asay laaletteedda. 8 Ayaw gooppe, Saduk'aawanatuu, «Hayk'k'eedda Asay denddenna; kiitanchchaykka ayyaanaykka baawa» yaageeddino; Parisaawatuu k'ay laa"uukka de'iyaawaa ammaniino. 9 Wolk'k'aama walassay denddeedda; Parisaawatuwaa baggappe Muse higgiyaa tamaarissiyaawanttu denddi ek'k'iide, «Ha bitaniyaa bolla ayinne balaa demmibeykko; aw ayyaanay woy kiitanchchay haasayennan aggena» yaagiide palumetteeddino.

10 Walassay darina, olaa kaappuu P'awuloosa unttunttu mentsereetsanenttonne gi yayyiide, bare wotaadaratuu wod'd'iide, unttunttu giddoppe Aa ellekka kesiide, barenttu de'iyaasaa afana mala azazeedda.

11 He k'amma Goday P'awuloosa matan ek'k'iide, «P'awuloosaa, neeni taw Yerusaalamen markkatteeddawaadan, Roomenkka markkattanaw bessee; minna; ayinne baawa» yaageedda.

P'awuloosa Wod'anaw Oosetteedda Mak'k'uwaa

12 Wonttisa gallassi, Ayihudatuu P'awuloosa wod'ana gakkanaw, meennaadaaninne ushennaadan, c'aak'k'etiide giigetteeddino. 13 P'awuloosa bolla hewaa mak'k'eteedda asatuu oytamuwaappe dariino. 14 Unttunttu k'eesatuwaa kaappatuwaakkonne c'imatuwaakko yiide, «Nuuni P'awuloosa wod'ana gakkanaw, ayinne baarennaadan, giigetti utteeddo. 15 Hewaa diraw, hinttenttunne shiik'eedda Asay P'awuloosabaa geeshshiide biddiyaawaa malatiide, olaa kaappuu Aa hinttenttukko duge wotsana mala oochchite; nuuni I haa shiik'anaappe kasenna Aa wod'anaw giigi utteeddo» yaageeddino.

16 Shin P'awuloosa michchati na'ay he mak'k'uwaa siseedda wode, biide wotaadaratuu de'iyaasaa geliide, P'awuloosaw odeedda. 17 P'awuloosi s'eetatuwaa kaappatuwaappe ittuwaa s'eesiide, «Ha na'aa olaa kaappuwaakko afa; ayaw gooppe, olaa kaappoo I odiyaawe de'ee» yaageedda.

18 Hewaa diraw, s'eetatuwaa kaappuu na'aa olaa kaappuwaakko afiide, «K'asho gollen de'iyaa P'awuloosi, ha na'ay new ayentto odiyaabay de'iyaa diraw, taana barekko s'eesiide, Aa neekko ahanaadan, taana woosseedda» yaageedda.

19 Olaa kaappuu na'aa kushiyaa oyk'k'iide, dumma gas'aa kessiide, «Neeni taw odanabay ayee?» yaagiide oochcheedda.

20 Na'ay olaa kaappoo, «Ayihudatuu P'awuloosabaa kaseppe minisi oochchiyaawaa malatiide, neeni shiik'uwaa Aa utissanaadan, neena wontti woossanaw zoretaa k'achcheeddino. 21 Shin neeni unttunttu giyaawaa sisoppa; ayaw gooppe, oytamuwaappe dariyaa asatuu p'awuloosa wod'ana gakkanaw, k'umaa meennaadaaninne haatsaa ushennaadan, c'aak'k'etiide geemetti uttiide Aa naagiino; neeni giyaawaa sisanaw ha"ikka giigetti uttiide naagiino» yaageedda.

22 Hewaa diraw, olaa kaappuu na'aa, «Ha yewuwaa neeni taana erisseeddawaa oossinne odoppa» yaagiide azazeeddawaappe guyyiyaan, Aa yeddeedda.

P'awuloosi Gadiyaa Mooddiyaa Filikisa Sintsa Shiik'eedda

23 Olaa kaappuu s'eetatuwaa kaappatuwaappe laa"uwaa s'eesiide, «K'iisaariyaa baanaw, laa"u s'eetu wotaadaratuwaa, laappun tammu paraa oyk'k'eedda asatuwaanne laa"u s'eetu tooranchchatuwaa k'ammaappe heezzu saatiyaan giigissite; 24 gadiyaa mooddiyaa Filikisakko P'awuloosa sarotetsaan gatsanaw togissiyaa mehiyaanne giigissite» yaagiide, unttuntta azazeedda. 25 Olaa kaappuu hawaadan giyaa dabddaabbiyaa s'aafeedda.

26 «K'alawudeyoosa Luusiyoosappe; gadiyaa mooddiyaa bonchchetteedda Filikisaa! Sarotetsay new gido. 27 Ayihudatuu ha bitaniyaa oyk'k'iide wod'ana hanishin, Roome katamaa asaa I gideeddawaa eraade, wotaadaratuwaanna gakkaade Aa ashshaad. 28 Unttunttu Aa ayaw mooteeddinontto eranaw koyaade, duge unttunttu shiik'oo Aa afaad. 29 Unttunttu barenttu higgiyaabaa I oochcheeddawoo Aa mooteeddawaappe attin, Aa wod'isiyaa woy k'ashissiyaa mooto gidenna. 30 Unttunttu ha bitaniyaa bolla mak'k'etti utteedda zigirissay taana gakkina, taani he man''iyaan Aa neekko yedda aggaad; Aa mootiyaawanttukka biide, ne sintsan mootana mala odaaddi; saro de'a» yaageedda.

31 Hewaa diraw, wotaadaratuu azazetteeddawaadankka P'awuloosa akkiide, k'amma Anttip'aas'iriisa gatseeddino. 32 Wonttisa gallassi aanana baana mala paraa toggo asatuwaa wotsiide, gediyaan biyaawanttu guyye wotaadaratuu de'iyaasaa simmeeddino. 33 Paraawanttu K'iisaariyaa geliide, dabddaabbiyaa gadiyaa mooddiyaawoo immiide, P'awuloosa Aa sintsa aatseeddino. 34 Gadiyaa mooddiyaawe dabddaabbiyaa nabbabeeddawaappe guyyiyaan, P'awuloosi hak'a awuraajjaa asentto Aa oochcheedda; Kilk'k'iyaa asaa I gideeddawaa ereedda wode, 35 «Taani nebaa neena mootiyaawanttu yiyaa wode sisana» yaagiide, wotaadaratuu Heroodisa kawutetsaa gollen Aa naagana mala azazeedda.

24

P'awuloosa Ayihudatuu Mooteeddino

1 Ichcheshu gallassaappe guyyiyaan, k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuu, Hanaaniyaa, c'imatuwaannannee S'ars's'aluusa giyaa itti s'abak'aanna duge K'iisaariyaa wod'd'eedda; unttunttu gadiyaa mooddiyaawaa bolla P'awuloosa mooteeddino. 2-3 P'awuloosi s'eesetteedda wode, S'ars's'aluuse Aa hawaadan yaagiide, mootuwaa doommeedda.

«Bonchchetteedda Filikisaa, nuuni ne baggana daro sarotetsaa demmeeddoshshin, ne k'ofaan ha gadiyaw ubbabaan ubbasankka lo"o laamii beettiyaawoo neena loytsi galatiide, hawaa akkeetto. 4 Shin taani neena gam"etsennaan, dooyaa gideedda ne keekatetsaan nubaa neeni k'antsaan sisana mala, neena woossay. 5 Ayaw gooppe, ha bitanii d'ubo gidiide, sa'aa ubbaan de'iyaa Ayihudatuwaa giddon walassaa dentseedda, Naaziraawatu bagga asaa kaaletsiyaawaa gideeddawaa ereeddo. 6 Haray atto Geeshsha Golliyaakka tunissanaw koyyishshin Aa oyk'k'iide, nu higgiyaadan, Aa bolla pirddanaw k'oppeeddo; 7 shin olaa kaappuwaa Luusiyoosi yiide, wolk'k'aan nu kushiyaappe Aa wotsi akkeedda. 8 Aa mootiyaawanttukka neekko yaana mala azazeedda; neeni ne huup'ew ha bitaniyaa biddaade, nuuni Aa mootiyaa yewuwaa ubbaa eranaw danddayaa» yaageedda.

9 Ayihudatuukka k'ay, «Ha yewuu tuma» giide, Aa k'ofaa akkeeddino.

P'awuloosi Filikisa Sintsan Mootoo Zaaruwaa Immeedda

10 Gadiyaa mooddiyaawe P'awuloosa yaanaadan wuttina, I hawaadan yaagiide zaareedda; «Neeni daro wodiyaappe doommaade, ha asaw pirddaadde de'iyaawaa taani eraade, ta yewuwaa nashechchaan zaaray. 11 Taani Yerusaalame goyinnanaw kesoodeppe tammanne laa"u gallassaappe darennawaa neeni ne huup'ew erana danddayaa. 12 Ayihudatuu taana Geeshsha Golliyaan gidina, Ayihuda woosa gollen gidina, katamaan gidina, oonannanne palumettishshin woy asaa shiishshaade mak'k'ishshin, itti uraannanne be'ibeykkino. 13 Unttunttu ha"ikka taana mootiyaawaa shatimmanaw danddaykkino.

14 «Shin taani hawaa new oday; taani Muse higgiyan de'iyaawaanne nabatuu s'aafeedda ubbabaa ammananaadan, nu aawotuwaa S'oossaw unttunttu worddo giyaa ogiyaan goshetay. 15 Hawanttu barenttu huup'ew, ‹Asay ubbay, wordduukka s'illuukka hayk'uwaappe denddanawantta› giyaawaadan, taanikka unttunttu denddiyaawaa S'oossaan hidootaa wotsaade amuwaan naagay. 16 Hewaa diraw, taani k'ay, S'oossaa sintsaninne asaa sintsan ubbaa wode, pokkuu baynna tilla wozanay taw de'ana mala minnay.

17 «Taani Yerusaalameppe kesoodeppe c'ora laytsaappe guyyiyaan, ta gade hiyyeesaw miishshaa immanawunne yarshshuwaa yarshshanaw Yerusaalame baad. 18 Hewaa ootsishshin, Asay shiik'ennaan, walassay denddennaan, taani Geeshsha Golliyaan geeyyishshin, unttunttu taana demmeeddino. 19 Shin Iisiyaappe yeedda itti itti Ayihudatuu hewaan de'iino; unttunttu ta bolla yewuwaa koyyooppe, yiide taana ne bollan mootanaw bessee. 20-21 Woy taani unttunttu giddon ek'k'aade, ‹Hayk'k'eeddawanttu denddanawaa ammaniyaa diraw, hachche hintte sintsaan ta bolla pirddiino› gaade haa d'ok'k'issaade haasayeedda itti k'aalaappe attin, shiik'uwaa sintsan ek'k'ishshin, ta bolla itti bayizzuwaa demmeeddawaa gidooppe, hawanttu barenttu huup'ew hawaan odanawantta» yaageedda.

22 Shin Filikise S'oossaa ogiyaabaa geeshshi ereedda diraw, «Taani hintte yewuwaa olaa kaappuwaa Luusiyoosi yiyaa wode ogiyaa oytsana» yaagiide, pirddiyaa wodiyaa sintsaw keereedda. 23 Filikise k'ay P'awuloosa k'achchennaan naagana malanne Aa dabbatuwaappe ooninne aw ootsishshin, woy aakko yiishshin diggenna mala, s'eetatuwaa kaappuwaa azazeedda.

P'awuloosi Filikisanne Dirusilla Sintsa Shiik'eedda

24 Amareeda gallassaappe guyyiyaan, Filikise Ayihuda asaa zare gideedda bare machchatti Dirusillinna yiide, P'awuloosa kiitti ahissiide, Yesuusi Kiristtoosan ammaniyaa ogiyaa I haasayishshin siseedda. 25 P'awuloosi s'illotetsaabaa, bare huup'iyaa naaguwaabaanne yaana pirddaabaa haasayishshin, Filikise yayyiide, «Neeni ha"iw ba; taw miikkeedda wode, neena kiittaade s'eegissana» yaageedda. 26 He wode k'ay P'awuloosi bilettanaw, barew magans's'aa immanddeeshsha giide k'oppeedda; hewaa diraw, daro wode Aa ahissi ahissiide, aanana haasayee.

27 Laa"u laytsaa kumeeddawaappe guyyiyaan, Filikisa kotaa P'ork'k'iyoosa Piss's'oosi akkeedda. Filikise Ayihudatuwaa nashechchanaw koyyiide, k'asho gollen P'awuloosa bashi aggeedda.

25

P'awuloosi Roome Kaatiyaakko Bare Yewuwaa Akkiide Baanaw Oochcheedda

1 Piss's'oosi awuraajjaa geleedda heezzentsiyaa gallassaappe guyyiyaan, K'iisaariyaappe Yerusaalame beedda. 2 Yaan k'eesatuwaa kaappatuunne Ayihudatuwaa kaaletsiyaawanttu P'awuloosa mooteeddino. 3 Unttunttu P'awuloosa wod'anaw ogiyaan k'osetti uttanaw, barenttoo lo"obaa ootsiide Aa Yerusaalame ahana mala, Piss's'oosa woosseeddino. 4 Piss's'oosi unttunttoo, «P'awuloosi K'iisaariyaan k'ashetti utteedda; taani ta huup'ewukka ellekka yaa guyye simmanaw k'oppa uttaad. 5 Hewaa diraw, I ayentto bayizzeeddawe de'ooppe, hinttenttu giddon aawotiyaawanttu taananna K'iisaariyaa biide, Aa mootino» yaagiide zaareedda.

6 Piss's'oosi Yerusaalamen hosppun woy tammu gallassaappe aatsenan uttiide, K'iisaariyaa beedda; wonttisa gallassi pirddiyaasan uttiide, P'awuloosa ahana mala azazeedda. 7 I gakkeedda wode, Yerusaalameppe yeedda Ayihudatuu Aa matan yuuyyi aad'd'i ek'k'iide, barenttoo shatimmanaw danddayettenna daro dees'o mootuwaa Aa bolla wotseeddino. 8 P'awuloosi mootettiidde, «Taani Ayihudatuwaa higgiyaakka Geeshsha Golliyaakka Roome Kaatiyaa K'eesaarakka ayinne naak'k'abeykke» yaageedda.

9 Piss's'oosi Ayihudatuwaa nashechchanaw koyyiide P'awuloosa, «Pude Yerusaalame kesaade, ha yewuwaabaa yaan ta sintsan ooshettanaw koyyay?» yaagiide oochcheedda.

10 Shin P'awuloosi, «Taani ooshettanaw bessiyaa K'eesaara pirddaa gollen ek'k'aad. Neenikka loytsa eriyaawaadan, taani Ayihudatuwaa ayinne naak'k'abeykke. 11 Simmi taani naak'k'eeddawaa woy hayk'k'anaw bessiyaawaa ootseeddawaa gidooppe, hayk'uwaappe attana giikke; shin unttunttu taana mootiyaa mootuu mela gideeddawaappe hini baggan, ooninne taana unttunttoo aatsiide immanaw danddayenna; K'eesaare tabaa pirddo gaade oochchay» yaageedda.

12 Hewaappe guyyiyaan, Piss's'oosi barenanna zorettiyaawanttunna zoretti simmiide Aa, «Neeni K'eesaare tabaa pirddo gaade oochchaadda; K'eesaarakko baanaassa» yaagiide zaareedda.

Piss's'oosi P'awuloosabaa Agrip'p'aana Mak'k'eteedda

13 Amareeda gallassaappe guyyiyaan, Kaatiyaa Agriip'p'aynne Bariniik'e Piss's'oosa sarotanaw K'iisaariyaa beeddino. 14 Yaan unttunttu c'ora gallassaa utti de'ishshin, Piss's'oosi kaatiyaw P'awuloosabaa hawaadan yaagiide odeedda; «Hawaan Filikise k'achchiide bashi beedda itti bitanii de'ee. 15 Taani Yerusaalamen de'ishshin, k'eesatuwaa kaappatuunne Ayihuda c'imatuu Aa bolla pirddana mala, taana woossiidde, aabaa taw odeeddino. 16 Taani, ‹Mootetteedda uray barena mootiyaawanttunna ittippe ek'k'ennaaninne barena mooteedda yewoo zaaruwaa immennaan, oona gidooppenne aatsiide immiyaawe Roome asaw woga gidenna› yaagaade unttunttoo zaaraad.

17 «Hewaa diraw, unttunttu hawaan shiik'eedda wode, taani gam"ennaan wonttisa gallassi, pirddaa golle gelaade P'awuloosa ahana mala azazaad. 18 Aa mootiyaawanttu ek'k'iide, iitabaan Aa mootennaan aggikkino gaade taani k'oppeeddawaadan, ayinne Aa mootibeykkino. 19 Shin unttunttu barenttu ammaneeddabanttubaanne P'awuloosi, ‹Pas'a de'ee› giyaa hayk'k'eedda itti Yesuusa geetettiyaa bitaniyaabaa aanana palumetteeddino. 20 Taani ha yewuwaa wootaade bidda demmanitantto, k'ofaa k'achchennaan de'aadde, P'awuloosi Yerusaalame biide, ha yewuwaa yaan ooshettanaw koyyinttonne gaade Aa oochchaad; 21 shin P'awuloosi bare yewuwaa Awugiss's'oose k'eesaare ogiyaa oytsana gakkanaw naagettanaadan oochchina, taani Aa K'eesaarakko yeddana gakkanaw, I k'ashettana mala azazaad» yaageedda.

22 Hewaappe guyye Agriip'p'ay Piss's'oosa, «Taani ta huup'ewukka k'ay he bitanii giyaawaa sisana koyyay» yaageedda.

Piss's'oosi Aa, «Neeni wontti I giyaawaa sisanaassa» yaageedda.

23 Wonttisa gallassi, Agriip'p'aynne Bariniik'e daro bonchchuwaan olaa kaappatuwaannanne katamaan de'iyaa wolk'k'aama asaana yiide, pirddaa golle geleeddino; Piss's'oosi P'awuloosa ahana mala azazina aheeddino. 24 Piss's'oosi hawaadan yaageedda; «Kaatiyaa Agriip'p'aa, hawaan nuunanna de'iyaa asaa ubbaw, Ayihuda Asay ubbay Yerusaalamenikka hawankka waassiidde, ‹I hawaappe sintsaw pas'a de'anaw bessena› yaagiide, taana woosseedda bitaniyaa hawaa be'iita. 25 Shin I ayinne hayk'k'anaw bessiyaawaa ootseeddawaa taani demmabeykke; I bare huup'ew, ‹Awugiss's'oose K'eesaare tabaa pirddo yaagaade oochchaad› geedda diraw, K'eesaarakko Aa yeddanaw taani k'oppaad. 26 Taani aabaa ta godaa Awugiss's'oose K'eesaarew s'aafanaw tumu yewuu taw ayinne baawa; hewaa diraw, I loytsi ooshettowaappe guyyiyaan, taani s'aafiyaabaa demmana mala, hinttenttu sintsa, Kaatiyaa Agriip'p'aa, ubbaa ne sintsa Aa ahaad. 27 Ayaw gooppe, k'ashetteedda uraa kiittiyaa wode, Aa ayaw mooteeddentto, erissennan c'o"u gi bashiyaawe taw eeyatetsaa malatee» yaageedda.

26

P'awuloosi Agriip'p'a Sintsan Haasayeedda Haasayaa

1 Agriip'p'ay P'awuloosa, «Neeni nebaa haasayanaw danddayaa» yaageedda. He wode P'awuloosi bare kushiyaa mic'c'iide hawaadan yaagi zaareedda.

2-3 «Kaatiyaa Agriip'p'aa, Ayihudatuwaa wogaanne palumaa ubbaa neeni loytsaade eriyaa diraw, taana Ayihudatuu mootiyaa yewuwaa ubbaa hachche taani ne sintsan zaariyaawoo ta kaac'ay darssi lo"a yaagaade k'oppay; hewaa diraw, neeni ta haasayaa salettenaan sisana mala, neena woossay.

4 «Taani na'atetsaappe doommaade ta asaa giddoninne Yerusaalamen de'eedda ta de'uwaa Ayihuda ubbatuu kaseppe doommiide eriino. 5 Taani koyroppe doommaade, nu ammanuwaa higgiyaa ooppenne minisiide naagiyaa Parisaawatuwaa bagga Parisaawe gidaade de'iyaawaa, unttunttu markkattanaw koyyooppe eriino. 6 Taani ha"ikka S'oossay nu aawaatoo immana geeddawaa nashechchaan naagiyaa diraw, pirddettanaw hawaan ek'k'ay. 7 K'ay tammanne laa"u nu aawotuwaa zaratuu S'oossaw k'ammanne gallassi ubbaade minisi goyinniidde, S'oossay immana geeddawaa akkanaw nashechchaan naagiino; Kaatiyaa Agriip'p'aa, Ayihudatuu taana mootiyaawe taani hewaa nashechchaan naagiyaa diraassa. 8 Ayihudatoo, S'oossay hayk'k'eeddawantta dentsiyaawaa ayaw ammanikkitee?

9 «Taani ta huup'ewukka Naazireetiyaa Yesuusa ek'ettanaw bessee gaade kase k'oppaad. 10 Taani Yerusaalamen ootseeddawe hawaa; k'eesatuwaa kaappatuwaappe maataa akkaade, S'oossaa asatuwaappe c'oratuwaa k'ashissaad; unttuntta wod'iyaa wodekka unttunttu hayk'k'iyaawaa dosaad. 11 Ayihuda woosa golle ubbaan daro wode unttuntta muraadde, barenttu ammanuwaa unttunttu aggana mala godetaaddi; taani wogay baynnawaa unttunttoo hank'k'ettaade, haray atto, hara gadiyaa katamaa gakkanawukka unttuntta metootsay.

P'awuloosi Bare Huup'ew Kiristtoosa Wooti Ammaneeddentto Odeedda

(9:1-19; 22:6-16)

12 «Taani ha yewoo k'eesatuwaa kaappatuwaappe maataanne azazuwaa akkaade Damask'k'o baad. 13 Kaatew, taani seeta gallassi ogiyaan de'ishshin, aawaa poo'uwaappe loytsi aad'd'iyaa poo'uu taananne taananna beeddawantta yuuyyi aad'd'iide, saluwaappe poo'ishshin be'aaddi. 14 Nuuni ubbay sa'aan kunddeedda wode, Ibraayiss's'e k'aalaan, ‹Saa'oolaa, Saa'oolaa, taana ayaw yedesaan metootsay? Neeni taana is'ussaan neena k'ohaasa› yaagiide taw odishin sisaad.

15 «Yaataade, ‹Ta Godaw, neeni oonee?› yaagaad.

«Goday, ‹Taani neeni yedesaan metootsiyaa Yesuusa. 16 Shin dendda ek'k'a; ayaw gooppe, hachche neeni taana bee'eeddawaanne taani neena sintsappe bessanawaa haranttoo markkattana mala, taw ootsiyaawaa udaade neena suntsanaw new k'onc'c'aad. 17-18 Unttunttu taana ammanina, unttunttu nagaray atto geetettanaadan, S'oossay dooreedda asaa giddon unttunttu barenttu de'iyaasaa demmanaadan, k'ay d'umaappe poo'uwaa simmanaadaaninne s'alahiyaa godatetsaappekka S'oossaakko simmanaadan, unttunttu ayfiyaa neeni dooyana mala, Israa'eeliyaa asaappenne taani neena unttunttukko kiittiyaa Ayihuda gidennawanttuppe neena ashshana› yaageedda.

19 «Kaatiyaa Agriip'p'aa, hewaa diraw, taw saluwaappe beetteedda sas'aw taani azazettanawaa is's'abeykke. 20 Shin taani kasetaade, Damask'oninne Yerusaalamen hewaappe guyyiyaan, Yihudaa gadiyaa ubbaan de'iyaawanttussinne Ayihuda gidennawanttoo barenttu nagaraappe simmana mala, k'ay nagaraappe simmanaw bessiyaawaa ootsiidde, S'oossaakko simmana mala k'aalaa odaaddi. 21 Hewaa diraw, Ayihudatuu taana Geeshsha Golliyaan oyk'k'iide wod'anaw koyyeeddino. 22-23 Hewaa diraw, taani S'oossaa maaduwaa akkaade, daronne guutsaw hachche gakkanawukka ek'k'aade markkattay. Nabatuunne Muse, ‹Kiristtoosi metootanaw bessee; k'ay hayk'uwaappe koyro denddiide, Ayihudatoonne Ayihuda gidennawanttoo atotetsaa poo'uwaa odanaw bessee› geeddawaadan, taanikka unttunttu haasayeeddawaappe haraa ittibaanne haasayeeddabay baawa» yaageedda.*

24 P'awuloosi barenttubaa hawaadan yaagiide zaarishshin, Piss's'oosi kooshshaa d'ok'k'u ootsiide Aa haasayaa d'ubbanaw, «P'awuloosaa, neeni gooyaa; neeni darii tamaareeddawe neena gooshshana hanee» yaageedda.

25 Shin P'awuloosi hawaadan yaageedda; «Bonchchetteedda Piss's'oosaa, taani tumatetsaan lo"o yewuwaanne wozanaa k'ofaa haasayiyaawaappe attin gooyikke. 26 Taani Kaatiyaa Agriip'p'aw ha yewuwaa k'onc'c'iyaan odiyaawaa I eree; ayaw gooppe, ha yewuu geeman oosettibeenna diraw, hawaappe ittuunne aappe geemmennawaa taani geeshshaade eray.

27 «Kaatiyaa Agriip'p'aa, neeni nabatuu geeddawaa ammanay? Neeni unttunttu geeddawaa ammaniyaawaa taani eray» yaageedda.

28 Kaatiyaa Agriip'p'ay P'awuloosa, «Ha"i ha k'antsa wodattinkka taana ammantsanaw koyyay?» yaageedda.

29 Hewaappe guyye P'awuloosi, «Daro wode gidina, guutsa wode gidina, ne s'alalaa gidakka; shin hachche taani odiyaawaa sisiyaa ubbay k'ay tawaadan k'ashettoppino attin, ta mala gidanaadan S'oossaa woossay» yaageedda.

30 Hewaappe guyyiyaan kaatii, mooddiyaa Piss's'oose, Bariniik'enne, unttunttunna de'iyaa ubbay denddi, 31 itti bagga simmiide, ittuu ittuwaanna, «Ha bitanii hayk'ussay atto shin, k'ashuwaassikka bessiyaabaa ootsibeenna» yaagi haasayeeddino. 32 Agriip'p'ay Piss's'oosa, «Ha bitanii, ‹K'eesaarii tabaa pirddo› gibeennentto, bilettanaw danddayee shin» yaageedda.

27

P'awuloosi Roome Beedda

1 Nuuni markkabiyaan S'aaliyaa baanaw k'oppi utteedda wode, P'awuloosanne hara amareeda k'ashetteedda asatuwaa Awugiss's'oosa wotaadaratuwaa giyaawanttuppe itti Yuuliyoosa giyaa s'eetatuwaa kaappoo aatsiide immeeddino. 2 Iisiyaa gas'aan de'iyaa gadatuwaa biyaa Adiraamis'iyoona markkabiyaan geliide beeddo; Mak'idooniyaa asaa gidiyaa Teselonk'k'e Ariss's'irokoosi nuunanna de'ee.

3 Wonttisa gallassi nuuni Sidoonaa gakkishshin, Yuuliyoosi P'awuloosaw daroppe Aa, «Ne dabbattuu neena koshshiyaabaa maaddana mala, neeni unttunttukko baanaw danddayaa» yaageedda. 4 Hewaappe denddiide, sintsanna nu bolla c'arkkiyaa diraw, K'op'iroosa haatsaan dooddetteedda sa'aan c'arkkenna bagga beeddo. 5 Kilk'k'iyaa mataaninne P'inifiliyaa matan de'iyaa abbaa pinniide, Lik'iyan de'iyaa Muura gakkeeddo. 6 Hewaan s'eetatuwaa kaappuu S'aaliyaa biyaa Iskkinddiriyaa markkabiyaa demmiide, aan nuuna gelisseedda.

7 Nuuni c'ora wodiyaa loddan biidde, daro metuwaan K'enidoosa katamaa gakkeeddo; hewaanna baanaw nuuna c'arkkuu diggina Salmoonanna aad'd'iide, haatsaan dooddetteedda K'ars's'eesan c'arkkuwaappe te'ettiidde beeddo. 8 K'aykka daro metuwaan gas'anna gas'anna aad'd'iide, Laasiya katamaa matan de'iyaa abbaa doonaan Markkabii Woppu Giide Shemppiyaa sa'aa geetettiyaasaa yeeddo.

9 Nuuni hewaan c'ora wodiyaa gam"eeddawaappe guyyiyaan, S'oomay biletti diggeedda diraw, markkabiyaan biyaawekka hirggishshin P'awuloosi unttuntta zoriidde, 10 «Asaw, nu buussan wolk'k'aama boshaynne daro bashshay de'anawe taw beettee; bashshay yiyaawe c'aanaa bollanne markkabiyaa bolla s'alalaan gidenna; nu shemppuwaa bollaakka yaanawaa» yaageedda. 11 Shin s'eetatuwaa kaappuu P'awuloosi geeddawaappe aatsiide, markkabiyaan de'iyaawantta azaziyaawenne markkabiyaa goday giyaawaa ammanee. 12 He abbaa mataa katamay balgguwaa shaac'c'anaw unttunttoo miikkenna katamaa; hewaa diraw, c'ora asatuu barenttoo danddayettooppe, Pink'k'e giyaa katamaa gakkiide, balgguwaa yaan shaac'c'ana mala, yaappe denddanaw zoretteeddino; Pink'k'en de'iyaa markkabii shemppiyaa miikko sa'ay doyetteeddawe, away wulliyaasaappenne ushechcha baggappe gidduwaan, k'ay wulliyaasaappenne haddirssappe gidduwaanna.

Abbaa Bollan Gotuu Denddeedda

13 Away kesiyaasaa s'eelliyaa wode ushechcha dugehaa bagga c'arkkuu loddan c'arkkeedda wode, barenttu k'oppeeddawaadan haneeddawaa unttunttoo malatina denddeeddino; markkabii beenna mala oyk'k'iyaa birataa pude dafiide, K'ars's'eesa matattiide, lank'k'iyaanna aad'd'eeddino. 14 Shin darii gam"ennaan, «Awuraak'iis»* giyaa daro wolk'k'aama gotuu haatsaa giddon de'iyaa sa'aappe duge unttunttu bolla denddeedda. 15 He gotuu markkabiyaa dechchiide aatsenan diggina, baanaw nuw danddayettennan is's'eedda diraw, markkabiyaa I afiyaasaa aggiide beeddo.

16 Nuuni K'eeda giyaa haatsaan dooddetteedda c'arkkuwaappe geemmeedda saanna aad'd'iyaa wode, darssi metootiide markkabiyaa wonggiriyaan naagi ashshanaw danddayeeddo. 17 Unttunttu wonggiriyaa pude kesseeddawaappe guyyiyaan, gaadiyaan markkabiyaa s'aas'iide, minisi k'achcheeddino; Sirs's'isa giyaa shafii kumeedda saan barentta kunddissanenttonne giide hirggiide, markkabiyaa afiyaa sharaa wotsiide, c'arkkuwaan markkabiyaa c'oo yeddi aggeeddino.

18 Gotuu wolk'k'aamiide nu bollan wolk'k'aameedda diraw, wonttisa gallassi c'aanaappe abbaan oluwaa doommeeddino. 19 Heezzentsiyaa gallassikka markkabiyaan de'iyaa miishshaa unttunttu barenttu kushiyan oleeddino. 20 Nuuni daro wodiyaa awaanne s'oolinttiyaa be'ennaan, wolk'k'aama uushuu nu bolla bukkishshin, sintsappe d'ayenaan attokko giide k'oppeeddo.

21 Unttunttu daro wodiyaa k'umaa meennaan gam"eeddawaappe guyyiyaan, P'awuloosi he wode unttunttu giddon denddi ek'k'iide, hawaadan yaageedda; «Asaw, hinttenttu ta zoriyaa akkeeddenttonne K'ars's'eesappe denddennaan atteeddentto, hawaa mala bayetsaynne k'ohuu nuuna gakkenna. 22 Shin ha"ikka taani hinttentta yayyoppite gaade zoray; ayaw gooppe, ha markkabii bayanaappe attin, hinttenttuppe itti uraa shemppuukka bayenna. 23 Ayaw gooppe, S'oossaa kiitanchchay, taana mooddeedda taani goyinniyaa S'oossaawe, zino k'amma ta matan ek'k'iide, 24 ‹P'awuloosaa, yayyoppa; neeni Roome gadiyaa Kaatiyaa K'eesaara sintsan ek'k'anaw bessee; be'a, S'oossay bare keekatetsaan neenanna biyaa asaa ubbaa shemppuwaa ashshana› yaageedda. 25 Hewaa diraw asaw, yayyoppite. Ayaw gooppe, he kiitanchchay taw odeeddawaadan hananawaa taani S'oossaa ammanay; 26 shin c'arkkuu nuuna itti haatsaan dooddetteedda sa'aan abbaa doonaan dom"issana» yaageedda.

27 Tammanne oyddentso gallassi Meeditiraaniyaa Abbaan nuuna c'arkkuu yaanne haanne sugishshin, markkabiyaan ootsiyaawanttoo k'amma bilahii biittaakko mateeddawaa malateedda. 28 Unttunttu likkiyaa gaadiyaa s'eeraan dees's'iyaabaa k'achchiide, haatsaan yeggina, haatsay oytamu mitiriyaa c'iimmateeddawaa ereeddino. Guutsaa gam"iidde, laa'entsuwaa yeggiide, hattamu mitiriyaa c'iimmateeddawaa ereeddino. 29 Unttunttu shuchchattiyaasan kunddenna mala yayyiide, markkabii beenna mala oyk'k'iyaa oyddu birataa markkabiyaappe guyyenna abbaan yeggiide, sa'ay wonttana mala, barenttu s'oossatuwaa woossiino. 30 Markkabiyaan ootsiyaawanttu markkabiyaappe kichchanaw koyyiide, markkabii beenna mala oyk'k'iyaa amareeda biratatuwaa markkabiyaappe sintsa baggana abbaan yeggiyaawaa malatiide, wonggiriyaa abbaan wotseedda wode, 31 P'awuloosi s'eetatuwaa kaappuwaanne wotaadaratuwaa, «Hawanttu markkabiyaa giddon de'ana d'ayooppe, hinttenttu attanaw danddaykkita» yaageedda. 32 Hewaappe guyyiyaan, wotaadaratuu wonggirii k'ashetteedda gaadiyaa k'ans's'iide, yeddi aggeeddino.

33 Sa'ay wonttana hanishin, P'awuloosi ubbay k'umaa maana mala, hawaadan yaagiide woosseedda; «Hinttenttu hachchenna tammanne oyddu gallassaa naageeddita; k'ay he ubbankka k'umaa mibeykkita. 34 Hewaa diraw, guutsa k'umaa hinttenttu maana mala, taani hinttentta woossay; ayaw gooppe, hinttenttu pas'a de'anaw guutsa k'umaa maana koshshee; haray atto hinttenttu huup'iyaa binnanaappe ittuukka bayenna» yaageedda. 35 P'awuloosi hawaa giide, ukitsaa akkiide, ubbaa sintsan S'oossaa galateedda; mentsi Muussaa doommeedda. 36 Hewaappe guyyiyaan ubbay loytsi, barenttoo k'ay k'umaa meeddino. 37 Nuuni markkabiyaan de'iyaawanttu laa"u s'eetanne laappun tammanne usuppuna. 38 Unttunttu miide kaalleedda wode, c'aanaa zarggaa abbaan oliide markkabiyaa dees'uwaa kawushisseeddino.

Markkabiyaa Me'ussaa

39 Sa'ay wontteedda wode, markkabiyaan ootsiyaawanttu gadiyaa eribeykkino; shin haatsay goggiide abbaan geleeddasaa miyyiyaan de'iyaa shafiyaa akeekaan s'eelleeddino. Barenttoo danddayettintto, markkabiyaa he shafiyaakko laagganaw barenttu k'ofaa k'achcheeddino. 40 Yaatiide markkabii beenna mala oyk'k'iyaa biratatuwaa billiide, abbaa giddo yeggeeddino; he wode, markkabiyaa koyyeeddasaa zaariide laaggiyaa mitsaa k'achcheedda gaadiyaa billeeddino; hewaappe guyyiyaan, c'arkkuu markkabiyaa sintsaw sugana mala, markkabiyaa afiyaa sharaa sintsa baggana d'ok'k'u ootsiide, buussaa doommeeddino. 41 Shin markkabii c'iimmuu de'iyaasaappe aad'd'iide haatsaan dooddetteedda sa'aa matan de'iyaa detsasaan dom"etti ek'k'eedda; markkabiyaw guyye baggay beetaa sugetsaan me'erettishshin, sintsa baggay duge d'ishettiide, k'aas's'ennaan is's'i aggeedda.

42 Wotaadaratuu k'ashetteedda asaappe ittuunne haatsaa wad'd'iide kessi akkibeenna mala, unttuntta wod'anaw zoretteeddino. 43 Shin s'eetatuwaa kaappuu P'awuloosa ashshanaw koyyiide, wotaadaratuwaa mak'k'uwaa is's'eedda; haatsaa wad'aa eriyaa ubbay markkabiyaappe haatsaan guppi guppiide kasetiide gas'aa kesana mala azazeedda. 44 Atteeddawanttuppe amareedawanttu sank'k'aan, amareedawanttu k'ay markkabiyaa me'uwaan kesana mala azazeedda; hewaadan ubbatuukka gas'aa sarotetsaan keseeddino.

28

P'awuloosi Malttaa Giyaa Haatsaan Dooddetteedda Sa'aa Beedda

1 Nuuni gas'aa sarotetsaan keseedda wode, he haatsaan dooddetteedda sa'ay Malttaa geetettiyaawaa ereeddo. 2 Haatsaan dooddetteedda sa'aan de'iyaa asatuu nuw daro keekatetsaa keekeeddino; iray bukkanaw doommeedda dirawunne meeguwaa diraw, tamaa eetsiide, nuuna ubbaa mokkeeddino.

3 P'awuloosi daro k'ays's'eeriyaa mitsaa mis'iide tamaan yeggishshin, marzzaama shooshshay seelaa diraw kesiide, Aa kushiyan s'aas'ettiide, Aa dukkeedda. 4 Haatsaan dooddetteedda sa'aan de'iyaa asatuu k'irc'c'anttiyaa shooshshay P'awuloosa kushiyan s'aas'etteeddawaa be'eedda wode ittuu ittoo, «Tumu ha bitanii shemppuwaa wod'iyaa asaa; haray atto abbaappe I attinakka nu S'oossaa pirdday Aa pas'a de'o gibeenna» yaageeddino.

5 Shin P'awuloosi bare kushiyaappe k'irc'c'anttiyaa shooshshaa wus'akkiide, tamaan oleedda; Aa ayinne ootsibeenna. 6 Unttunttu, «Aa bollaykka gaafee; woy akeekenaan kunddiide hayyee» yaagiide Aa naagiino; shin c'ora wodiyaa naagiide, Aa bollan ayinne dummateeddabay d'ayina, «Hawe s'oossaa» yaagiide barenttu k'ofaa bashi aggeeddino.

7 Hewaa heeraan haatsaan dooddetti utteedda sa'aa kaappuwaa Pupiliyoosa giyaawoo gadii de'ee; I nuuna imatsatetsaa, heezzu gallassaa siik'uwaan mokki moyzzeedda. 8 Pupiliyoosa aabbu k'os'uwaa, seelaanne uluwaa kad'aa saketti gisiide de'ee; P'awuloosi Aa soy geliide, aw S'oossaa woosseedda; bare kushiyaa Aa bolla wotsiide, Aa patseedda. 9 Hewaappe guyyiyaan, he haatsaan dooddetteedda sa'aan harggiyaa hara ubbaa asaykka k'ay yiide pas'eedda. 10 Hewaappe simmina nuuna daro bonchchuwaa bonchcheeddino; nuuni markkabiyaan baanaw denddeedda wode, ogew nuuna koshshiyaabaa nuw immeeddino.

P'awuloosi Malttappe Roome Beedda

11 Heezzu agenaappe guyyiyaan, haatsaan dooddetteedda sa'aan balgguwaa aatsiide, «mantte s'oossaa»* giyaa Iskkinddiriyaa markkabiyaan baanaw denddeeddo. 12 Nuuni Siraakuse giyaa katamaa geliide, yaan heezzu gallassaa utteeddo. 13 Hewaappe yuuyyiidde, Regiiyume giyaa katamaa gakkeeddo. Itti gallassaappe guyyiyaan, away kesiyaasaa s'eelliyaa wode ushechcha dugehaa bagga c'arkkuu c'arkkina, wonttisa gallassi Putiyaaluusa giyaa katamaa yeeddo. 14 Hewaan nuuni itti itti ammaniyaawantta demmina, barenttuna laappu gallassaa uttana mala, nuuna woosseeddino; hewaappe k'ay Roome yeeddo.

15 Roomen de'iyaa ammaniyaawanttu nubaa sisiide, Afiyaasaa Geyaanne «Heezzu Ak'iyaasaa geetettiyaasaa» gakkanaw nuuna mokkanaw yeeddino; P'awuloosi unttuntta be'eedda wode S'oossaa galatiide, wozanaan miniseedda.

P'awuloosi Roomen Tamaarisseedda

16 Nuuni Roome geleedda wode, P'awuloosi barena naagiyaa wotaadaraanna barekka de'anaadan ooseteedda.

17 Heezzu gallassaappe guyyiyaan, P'awuloosi Ayihudatuwaa kaappatuwaa barekko s'eeseedda; unttunttu shiik'eedda wode, unttuntta hawaadan yaageedda; «Taanaadan ammaniyaawanttoo, taani nu asaa woy nu aawotuwaa wogaa iitabaa ayinne ootsennaan, taana Yerusaalamen k'achchiide, Roome asaw aatsiide immeeddino. 18 Unttunttu taana biddeeddawaappe guyye, hayk'k'anaw bessiyaabay ta bolla ayinne bayinna diraw, taana billanaw koyyeeddino. 19 Shin hewaa Ayihudatuu eeno geenaan is's'eedda wode, ‹Tabaa K'eesaare pirddo› gaanawe taana koshsheeddappe attin, taani ta zariyaa mootiyaabay taw de'ina gidenna. 20 Taani hinttenttunna gakettanawunne haasayanaw hinttentta s'eeseeddawe hewaassa; ayaw gooppe, Israa'eeliyaa Asay nashechchaan naagiyaawaa diraw taani ha santsalataan k'ashettaad» yaageedda.

21 Ayihuda c'imatuu P'awuloosa, «Nuuni Yihudaappe nebaw dabddaabbiyaa akkibeykko. Nu ishatuwaappekka haray atto, ittuukka yiide, nebaa odibeenna; woy ne suntsaa bayizziide, nuw odibeenna. 22 Shin he asaa suntsaa ubba saan Asay bayizziide haasayiyaawaa nuuni eriyaa diraw, ne k'ofaa sisanaw koyyeetto» yaageeddino.

23 Unttunttu barenttu yaana gallassaa P'awuloosaw keeriide, he gallassi c'oriide I de'iyaasaa yeeddino; ikka unttunttoo S'oossaa kawutetsaabaa markkatteedda. K'ay unttunttu Yesuusabaa ammanana mala, Muse higgiyaappenne nabatuu s'aafeeddawaappe akkiide unttuntta tamaarissiidde, wonttappe omarssi gakkanaw loytsi odeedda. 24 Baggatuu P'awuloosi geeddawaa ammaneeddino; shin baggatuu ammanibeykkino. 25 Unttunttu barenttu giddon yewuwaa eeno geenaan is's'eedda wode, P'awuloosi ittibaa geeddawaappe guyyiyaan beeddino; I hawaadan yaageedda; «Geeshsha Ayyaanay nu aawaatoo nabiyaa Isiyaasa mas'aafaan,

26 « ‹Neeni he asaakko baade hawaadan ga;

«Hinttenttu sissaa sisana,

shin hinttenttoo gelenna;

hinttenttu s'eelaa s'eelana,

shin be'ikkita.

27 Ayaw gooppe, ha asaa wozanay guzumeedda;

barenttu haytsaa tullisseeddino;

barenttu ayifiyaakka c'iilummeeddino.

Hewe baawentto, barenttu ayfiyaan be'ana;

unttunttu haytsaykka sisana;

unttunttu wozanaykka akeekana;

unttunttu taakko S'oossaakko simmana.

K'ay taanikka unttuntta patsana»

yaaga› yaageedda.*

28 «Simmi hawe S'oossaa atotetsay, Ayihuda gidennawanttoo kiitetteeddawe hinttenttoo eretto. K'ay unttunttukka sisana» yaageedda.

29 [P'awuloosi hewaa geeddawaappe guyyiyaan, Ayihudatuu barenttu giddon daro palumettiidde beeddino.]†

30 P'awuloosi kiraa golliyaan laa"u laytsaa kumentsaa de'iidde, barekko yiyaa ubbaa mokkee. 31 Barena ooninne diggennan S'oossaa kawutetsaabaanne Godaa Yesuusi Kiristtoosabaa odiidde, yayyenaan darii k'onc'c'issiide tamaarisseedda.

* 1:1-2 Luk'. 1:1-4

* 1:1-2 Ta koyro mas'aafaan: Luuk'aasa Mishiraachchuwaa Mas'aafaa.

* 1:4 Luk'. 24:49

† 1:13 Bare gadiyaw seelettiyaa: Ha suntsay kaallappe Roome asaana ek'ettiide oletteedda Ayihude asaw imetteeddawaa.

* 1:20 Maz. 69:25; 109:8

* 2:1 P'ens's'ek'ostte: Ayihudiyaa Asay Paasigaa Baalaa bonchchoodeppe ishatamu gallassay aad'd'i simmina bonchchettiyaa zarggaa k'oychchaa baalaa geetettiyaawaa.

* 2:1 Wog. 23:15-21; Zar. 16:9-11

* 2:17 Iyu. 2:28-32

* 2:25 Maz. 16:8-11

* 2:30 Maz. 132:11; 2 Sam. 7:12-13

† 2:33 Ushechcha bagga: Guussay bonchchuwaanne wolk'k'aa bessiyaa sa'aa.

* 2:34-35 Maz. 110:1

* 3:11 Solomone baranddaa: Geeshsha golliyaa away doliyaa sintsa baggana c'ora Asay shiik'iyaa adussanne aako sa'aa.

* 3:22 Zar. 18:15, 18

* 3:23 Zar. 18:19

* 3:25 Dom. 22:18

† 3:26 K'oomaa: S'oossaa Aawuwaan dooretteedda Na'aa.

* 4:11 Maz. 118:22

* 4:24 Kes. 20:21; Nah. 9:6; Maz. 146:6

* 4:26 2:1-2

* 7:2 Dom. 12:1

* 7:4 Dom. 11:31; 12:4

* 7:5 Dom. 12:7; 13:15; 15:18; 17:8

* 7:6 Dom. 15:13-14

* 7:7 Kes. 3:12

* 7:8 Dom. 17:10-14; 21:2-4; 25:26; 29:31—35:18

* 7:9 Dom. 37:11, 28; 39:2, 21

* 7:10 Dom. 41:39-41

* 7:11 Dom. 42:1-2

* 7:13 Dom. 45:1, 16

* 7:14 Dom. 45:9-10, 17-18; 46:27

* 7:15 Dom. 46:1-7; 49:33

* 7:16 Dom. 23:3-16; 33:19; 50:7-13; Iya. 24:32

* 7:17-18 Kes. 1:7-8

* 7:19 Kes. 1:10-11, 22

* 7:20 Kes. 2:2

* 7:21 Kes. 2:3-10

* 7:23 Kes. 2:11-15

* 7:29 Kes. 18:3-4

* 7:30 Kes. 3:1-10

* 7:35 Kes. 2:14

* 7:36 Kes. 7:5; 14:21; Pay. 14:33

* 7:37 Zar. 18:15, 18

* 7:38 Kes. 19:1—20:17; Zar. 5:1-33

* 7:40 Kes. 32:1

* 7:41 Kes. 32:2-6

* 7:43 Amo. 5:25-27

* 7:44 Kes. 25:9, 40

* 7:45 Iya. 3:14-17

* 7:46 2 Sam. 7:1-16; 1 Od. 17:1-14

* 7:47 1 Kat. 6:1-38; 2 Od. 3:1-17

* 7:48-50 Isa. 66:1-2

* 7:51 Isa. 63:10

* 8:33 Isa. 53:7-8

* 9:34 Hiis'aa yegga: Hawaa guussay meetettiyaabaa giigissa guussaa.

* 10:19 Heezzu: Itti itti mas'aafatuu c'ora giino; itti mas'aafay laa"uu yaagee.

* 10:34-35 Zar. 10:17

* 11:20 Giriike asaa: Hawaa guussay Giriike k'aalaa haasayiyaa Ayihude woy hara asaa.

* 12:1 Heroodise: Hawaa guussay Heroodise Agriip'p'a koyruwaa gidiide, Paalasttiine giyaa gadiyaa ubbaa mooddiyaawaa. Hewenneekka wogga Heroodise heezzetsa yeletaa.

* 12:4 Kes. 12:1-27

† 12:15 Aa kiitanchchaa: Aa naagiyaa kiitanchchaa gidennaan aggena guussaa.

‡ 12:17 Yaak'ooba: Godaa ishaa.

§ 12:17 Ishatoo: Ammaniyaa haratoo.

* 13:1 Heroodisa: Herood Anttip'aasa geetettiyaa wogga Heroodise na'aa. Hewenneekka Galiilaa giyaa gadiyaa mooddiyaawaa. Luk'. 3:1 s'eellite.

† 13:5 Yohaannisa: Hara suntsay Mar. 12:12, 25 s'eellite.

* 13:17 Kes. 1:7; 12:51

* 13:18 Pay. 14:34; Zar. 1:31

* 13:19 Zar. 7:1; Iya. 14:1

* 13:20 Dan. 2:16; 1 Sam. 3:20

* 13:21 1 Sam. 8:5; 10:21

* 13:22 1 Sam. 13:14; 16:12; Maz. 89:20

* 13:24 Mar. 1:4; Luk'. 3:3

* 13:33 Maz. 2:7

* 13:35 Maz. 16:10

* 13:41 Imb. 1:5

* 13:47 Isa. 42:6; 49:6

‡ 13:51 Barenttu gediyaappe baanaa shoc'iide: Hawe asay akkenaan is's'owaa bessiyaa ogiyaa.

* 14:12 Diyaa: Guussay Giriikatuwaa s'oossatuwaa ubbatuwaappe bolla geetetti paydettiyaa unttunttu eek'aa.

* 14:15 Kes. 20:11; Maz. 146:6

* 15:1 Wog. 12:3

* 15:15-18 Amo. 9:11-12

* 15:20 Kes. 34:15-17; Wog. 17:10-16; 18:6-23

* 15:34 Sillaase Ans's'ookiyaan attanaw bare k'ofaa k'achcheedda, giyaawe c'ora hara k'aalaa biletsaan baawa.

* 16:3 Aa aabbu Giriike Aa oyk'k'iide k'as's'areedda: Giriike Asay barenttu naanaa k'as's'arikkino. Shin S'imootoose k'as's'arettana d'ayooppe, Ayihude Asay Aa akkena diraw, P'awuloosi Aa oyk'k'iide k'as's'areedda.

† 16:37 Roome gade asaa: Roome kawutetsaan erettiide de'iyaa guutsa asay he gade asatuwaa geetettiino. Hewanttookka k'ay haratuwaappe dummatiyaa maataynne kaac'ay de'ee.

* 17:18 Eppik'oroosa: Hawe gadiyaa gidiide, ha gadiyaan de'iyaa asatuu nashechchiyaa asaa de'oo koyro sa'aa oyk'k'eedda yaagi tamaarissiyaa Eppik'oroosa giyaa bitaniyaa timirttiyaa kaalliyaawantta.

† 17:18 Iss's'o'ikiya: Hawekka gadiyaa gidiide, ha gaden de'iyaa asatuu, barena moodussaanne bare k'ofaan kaalesettiyaawaa asay tamaarana bessee, yaagiyaa timirttiyaa tamaarissiyaa Zeeno yaagettiyaa bitaniyaa timirittiyaa kaalliyaawantta.

* 17:24 1 Kat. 8:27; Isa. 42:5; Kit. 7:48

* 18:6 Mayuwaappe baanaa k'ok'k'ofiidde: Hawaa guussay gediyaappe baanaa k'ok'k'ofiyaawaanna itta.

† 18:18 Huup'iyaa meedetteedda: P'awuloosi guutsa wodiyaw «dummatana» giide c'aak'k'eedda. Hawaa guussay, bare huup'iyaakka meedettenna; woyniyaakka ushenna guussaa. Shin I c'aak'k'eedda wodii wuroode, bare huup'iyaa meedettiide S'oossaw yarshshuwaa yarshshanaw bessee guussaa.

* 18:18 Pay. 6:18

* 19:3 Ayaan s'ammak'etteedditee? Hawaa guussay O suntsaan s'ammak'etteedditee, guussaa.

† 19:21 P'awuloosi hawaa Ayaanaa Geeshshaan kaalesettiide haasayeeddawaa.

* 20:7 Wogaa gallassi: Giriikiyaa mas'aafaan, Sambbatatuwaappe ittuwaan yaagee.

* 21:23 Pay. 6:13-21

* 23:3 Booshinchchaan okkeedda: Itti uray lo"a malatana mala oosussaa, shin gidenna.

* 23:5 Kes. 22:28

* 26:22-23 Isa. 42:6; 49:6; 1 K'or. 15:20

* 27:14 «Awuraak'iis» Geetettiyaa wolk'k'aama gotuu killi pudehaappe wulahaa bagga c'arkkiyaawaa gidiyaawaa bessee.

* 28:11 Mantte s'oossaa: Hawanttu laa"u attuma naanatuu, Kastoorinne Paalokisa geetettiyaawanttu Zewusse naanatuwaa gidiide, markkabiyaan de'iyaa asatuwaa naagiyaa s'oossatuwaa geetettiide s'eesettiino.

* 28:27 Isa. 6:9-10

† 28:29 Dumma dumma mas'aafatuu hawaa gujjiyaawe, P'awuloosi hawaa geeddawaappe guyyiyaan giyaawaana.

Roome

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

P'awuloosi

Roome Asaw

S'aafeedda Kiitaa

Geluwaa

Yesuusi kiitteedda P'awuloosi Roome asaw s'aafeedda kiitay, P'awuloosi Roomen de'iyaa woosa golliyaa s'omoosanaw k'oppeedda diraw, I baanaw unttunttu giigiide naaganaadan ootsanaassa. P'awuloosa k'ofay Roomen de'iyaa ammaniyaawanttunna guutsa wodiyaa ootseeddawaappe guyyiyaan, unttunttu maaddina Isippeene baanaassa. Kiristtinnaa ammanuwaabaa bare ereeddawaanne hewaa k'ay ammaniyaa Asay oosuwaan peeshshana hanotaa k'onc'c'issiide s'aafeedda. P'awuloosa k'ofay kumentsaa hanotaan beettiyaawe ha kiitaana.

P'awuloosi Roomen de'iyaa ammaniyaawanttoo sarotaa aatsowaappenne unttunttoo woossanawaakka hidootaa immowaappe guyyiyaan, kiitaw giddo k'ofay «Mishiraachchuwaa k'aalay S'oossay asaa s'illissiyaawe, koyruwaappe wurssetsaa gakkanaw ammanuwaana gidiyaawaa odee» (1:17).

Hewaappe guyyiyaan P'awuloosi ha k'ofaa aassiide s'aafee. Ayihudatuwaa gidinakka Ayihuda gidenna asaa gidinakka ubbay nagaraw moodettiyaawantta gidiyaa diraw, unttunttu S'oossaanna sigettanaw koshshee. Asay S'oossaanna sigettanaw danddayiyaawe Yesuusi Kiristtoosan ammaniyaawaana. S'oossaanna med'd'iyaa ooratsa ittippetetsaa ayfii ooratsa de'uwaa gidiyaawaa P'awuloosi aassiide odeedda. Ammaniyaa Asay S'oossaanna saro de'ee. K'ay S'oossaa Ayaanaa baggana nagaraanne hayk'uwaa wolk'k'aappe bilettee. P'awuloosi S'oossaa k'ofaynne ammaniyaa asaa de'uwaa giddon ootsiyaa S'oossaa Ayaanaa wolk'k'aa k'ofay ayentto odee (5-8). Hewaappe kaalliide k'ay P'awuloosi, «S'oossay asaa naanaw k'oppeedda k'ofaa giddon Ayihudatuunne Ayihuda gidenna asatuu waaniide ittippe waas'ettanaw danddayanawantteeshsha?» yaagiyaa ooshaa zaaranaw baas'etiidde de'ee.

K'aykka P'awuloosi, Ayihudatuu Yesuusa akkenaan aggeeddawe S'oossaa k'ofaa gidiyaawaa odee. Ayaw gooppe, hawaa mala hanotaan asaa zeretsay ubbay S'oossay Yesuusa baggana k'onc'c'isseedda aad'd'o keekatetsaan ittippetetsaa ootsanaassa. Gido shin, Ayihudatuu Yesuusa akkanaw wodii yaanawaa P'awuloosi ammanee. Wurssetsaan P'awuloosi Kiristtinnaa de'uwaa waaniide de'anaw bessintto odee. S'oossaw ootsanabaa, ammaniyaa asatuu barenttu gadiyaassinne barenttu giddon ittuu ittoo siik'uwaaninne maataan ootsanabaanne k'ofaa gaasuwaan denddiyaa ooshatuwaabaa k'onc'c'issiide odee.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Roome kiitaa huup'e k'ofaa geluwaa 1:1-17

Atotetsay asaw koshshiyaawaa gidiyaawaa 1:18—3:20

S'oossaa ashshuwaa ogiyaa 3:21—4:25

Yesuusan beettiyaa ooratsa de'uwaa 5:1—8:39

Israa'eeliyaa asaw de'iyaa S'oossaa k'ofaa 9:1—11:36

Kiristtinnaw bessiyaa oosuwaa 12:1—15:13

Wurssetsaa k'ofaanne sarotaa 15:14—16:27

1

1 Bare mishiraachchuwaa k'aalaa odanaw S'oossay dooriide s'eeseedda Kiristtoosa Yesuusa k'oomay, Yesuusi Kiristtoosi kiitteedda P'awuloosi, taani ha dabddaabbiyaa s'aafay.

2 S'oossay daro wodeppe kase bare nabatuwaa baggana mishiraachchuwaa k'aalaa immana yaageeddawe S'oossaa Geeshsha Mas'aafatuwan s'aafetteedda; 3 he mishiraachchuwaa k'aalay asaa gidiide Daawite zariyaappe yeletteedda S'oossaa Na'aa, nu Godaa Yesuusi Kiristtoosabaa. 4 K'ay I bare Geeshsha Ayyaanaan* hayk'uwaappe denddeeddawaan, S'oossaa Na'aa gidiyaawaa wolk'k'aama wolk'k'aan besseedda. 5 Ayihuda gidenna Asay ubbay ammananaadaaninne azazettanaadan, nuuni unttuntta kaaletsana mala, S'oossay Kiristtoosa suntsaa diraw, Kiristtoosa baggana aad'd'o keekatetsaanne Yesuusi kiitteeddawantta gidiyaa maataa nuw immeedda. 6 Yesuusi Kiristtoosawaa gidanaadan, S'oossay s'eeseedda hinttenttukka hewanttu giddon de'iita.

7 S'oossay siik'iyaawanttoonne geeshshabaa ootsanaw s'eeseedda Roome gadiyaan de'iyaa ubbatoo S'oossaa nu Aawuwaappenne Godaa Yesuusi Kiristtoosappe aad'd'o keekatetsaynne sarotetsay hinttenttoo gido.

Galataa Woosaa

8 Kasetaade taani hinttenttu ammanuu sa'aa ubbaan sisetteedda diraw, Yesuusi Kiristtoosa baggana hinttenttoo taani S'oossaa galatay. 9-10 Ayaw gooppe, taani ubbaa wode ta woosaan hinttentta hassayissiyaawoo, S'oossay, taani Aa Na'aa mishiraachchuwaa k'aalaa odiyaawaan ta ayyaanan aw ootsiyaawe markka. S'oossay, bare sheniyaan, taani ha"i hinttenttukko baanaw ta ogiyaa miikkoyanaadaan, ubbaa wode woossay. 11 Ayaw gooppe, taani hinttentta minisanaw, hinttenttunna ittippe Ayaanaa imotaa shaakkana mala, hinttentta be'anaw laamotay. 12 Taani giyaawe, hinttenttukka takka itti wode minettana. Hinttenttu ta ammanuwaan, k'ay taanikka hintte ammanuwaan minettana.

13 Taanaadan ammaniyaawanttoo, taani ubbaa wode hinttenttukko baanaw k'oppaad. Shin taana diggiyaabay de'iyaawaa hintte eranaw bessee; taani haray atto Ayihuda gidenna hara asaappekka ayfiyaa demmeeddawaadan, hinttenttuppekka ayfiyaa demmanaw koyyay. 14 Taani asaa ubbaw, Giriike asawunne tamaaribeenna asaw k'ay aad'd'o eranchchatoonne eeyatoo k'ans's'ana ac'uu de'ee.

15 Hewaa diraw, taw danddayetteedda keenaan Roomen de'iyaa hinttenttookka mishiraachchuwaa k'aalaa odanaw amottay.

Mishiraachchuwaa K'aalay S'oossaa Wolk'k'aa

16 Mishiraachchuwaa k'aalay taana yeellayenna; I ammaniyaa ubbaa, kasetiide Ayihuda asaa k'ay Ayihuda gidenna asaa ashshanaw S'oossaappe yiyaa wolk'k'aa. 17 Ayaw gooppe, S'oossaa Mas'aafay, «S'illuu S'oossaan ammanettiide de'ana» yaagiyaawaadan, S'oossay asaa koyroppe wurssetsaa gakkanaw, ammanuwaan s'illissiyaawaa mishiraachchuwaa k'aalay k'onc'c'issee.*

Asaa Iita Oosuwaa

18 Tumatetsay erettanawaa barenttu iita hanotaan diggiyaa nagaraa oosuwaa ubbaa bollaninne asaa iita oosuwaa ubbaa bollan, S'oossaa hank'k'uu saluwaappe wod'd'iide k'onc'c'ana. 19 Unttunttu S'oossaabaa erana danddayiyaawe unttunttoo k'onc'c'ee; ayaw gooppe, S'oossay unttunttoo k'onc'c'isseedda. 20 Beettena Aa hanotay, hewekka Aa med'inaa wolk'k'aynne Aa S'oossatetsay ittippe S'oossay ha alamiyaa med'd'eeddawaappe doommiide, unttunttoo k'onc'c'iide beetteedda; unttunttu hewaa S'oossay med'd'eeddabaappe be'anaw danddayiyaa diraw, unttunttoo gaasoyiyaabay baawa.

21 Ayaw gooppe, unttunttu S'oossaa erooppekka, aw bessiyaa bonchchuwaa immibeykkino; k'ay Aa galatikkino. Shin unttunttu allaalle kessennabaa k'ooppiino; k'ay unttunttu akeekena wozanay d'umeedda. 22 Unttunttu barentta aad'd'eedda eranchcha giino; shin unttunttu eeyaa. 23 Unttunttu hayk'k'enna S'oossaw goyinniyaawaa is's'iide, hayk'k'iyaa asaa med'etaa, kafatuwaa med'etaa, do'atuwaa med'etaanne tiraan gooshettiyaawanttu med'etaa med'etteeddawanttoo goyinneeddino.*

24 Hewaa diraw, unttunttu ittuu ittuwaanna pokkobaa ootsana mala, S'oossay unttunttu wozanay amottiyaa tunabaa ootsanaadan unttuntta aggeedda. 25 Ayaw gooppe, unttunttu S'oossaa tumatetsaa wordduwaan laammeeddino; k'ay med'd'eedda S'oossaa aggiide, I med'eeddabaw goyinneeddinonne ootseeddino. S'oossay med'inaw galatetteeddawaa. Amen"i.

26 Hewaa diraw, S'oossay unttunttu pokkobaa amottana mala, unttuntta aggeedda; haray atto unttunttu mac'c'awanttu barenttoo bessiyaawaa aggiide, bessenawaa haneeddino. 27 Hawaadankka, attuma Asay k'ay barenttoo bessiyaawaadan mac'c'awanttunna gakettiyaawaa aggiide, ittuu ittuwaanna gakettanaw koyyeeddino; attuma Asay ittuu ittuwaanna pokkobaa ootsiide, barenttu ootseedda balaan barenttoo bessiyaa pirddaa akkeeddino.

28 Unttunttu S'oossaa eranaw dosennaan is's'eeddawaa keenaa S'oossay unttunttu bessenawaa ootsana mala, unttunttoo patsenna k'ofaa immeedda. 29 Unttunttun tunatetsay, iitatetsay, yoratetsaynne iita hanotay kumeedda; k'ay unttunttun k'anaatii, shemppuwaa wod'iyaa k'ofay, palumay, c'immussaynne iita k'ofay kumeedda; k'ay unttunttu sok'iyaawantta, 30 zigiriyaawantta, S'oossaa is's'iyaawantta, boriyaawantta, otorettiyaawantta, c'eek'ettiyaawantta, iitabaa ootsanaw koyyiyaawanttanne barenttu aawoonne aattiw azazettenawantta, 31 k'ofay baynnawantta, ammanuu baynnawantta, haranttoo k'arettennawanttanne maarennawantta. 32 Unttunttu hawanttu malaa ootsiyaawanttoo hayk'uu bessee giyaa S'oossaa higgiyaa eriidde, hawantta ootsiino; hewaa s'alalaa gidennaan, hawantta ootsiyaawanttakka ootsite giide minisiino.

2

S'oossaa Pirddaa

1 Hewaa diraw, neenoo haranttu bolla pirddiyaawoo, new gaasoyiyaabay baawa; ayaw gooppe, neeni haranttu bolla pirddaadde, he neeni unttunttu bolla pirddiyaawaa malaa ootsooppe, ne bolla pirddaasa. 2 Nuuni hawaa mala oosuwaa ootsiyaawanttu bolla S'oossay s'illo pirddaa pirddiyaawaa ereetto. 3 Neenoo, hawaa mala oosuwaa ootsiyaawanttu bolla pirddiyaawoo, k'ay he neeni pirddiyaawaa malaa ootsiyaawoo, neeni S'oossaa pirddaappe attiyaawaa malatii? 4 Woy S'oossaa wolk'k'aama keekatetsaa, genc'c'uwaanne danddayaa kad'ayishsha? S'oossay neena nagaraappe zaaranaw koyyiyaa diraw, I keeka gidiyaawaa neeni eraasa.

5 Shin hinttenttoo guzuma wozanaynne nagaraappe simmenna wozanay de'ee; hewaa diraw, S'oossaa hank'k'uunne s'illo pirdday k'onc'c'iyaa gallassi, neeni ne bolla hank'k'uwaa kasewaappe darissaasa. 6 S'oossay asaa ubbaw Aa oosuwaa malaa immanawaa.* 7 Itti itti asatuu lo"obaa danddayan ootsiino; k'ay galataa, bonchchuwaanne bayenna de'uwaa koyyiino; unttunttoo S'oossay med'inaa de'uwaa immana. 8 Shin haranttu iitabaa ootsanaw yaaretiinonne tumatetsaa is's'iino; S'oossay unttunttu bolla bashshaanne hank'k'uwaa yeddana. 9 Iitabaa ootsiyaa Asay ubbay metootananne waayettana; hewe kasetiide, Ayihuda asaa gakkana; hewaappe k'ay Ayihuda gidenna asaa gakkana. 10 Shin S'oossay lo"o oosuwaa ootsiyaa ubbatoo galataa, bonchchuwaanne sarotetsaa immana. Kasetiide Ayihudatoo immana; hewaappe k'ay Ayihuda gidennawanttoo immana. 11 Ayaw gooppe, S'oossaa Ayifiyaan Asay ubbay itti mala.*

12 Muse higgii baynnaan nagaraa ootseedda ubbay higgii baynnaan d'ayana. Muse higgii de'ishshin, nagaraa ootseedda ubbay higgiyan pirddettana. 13 Ayaw gooppe, S'oossaa sintsan higgiyaa naagiyaawanttu s'illiinoppe attin, higgiyaa sisiyaawanttu s'illikkino. 14 Ayihuda gidenna asaw higgii baawa; shin barenttu tilla k'ofaan higgii azaziyaawaa ootsiino; unttunttoo higgii d'ayooppekka, unttunttu barenttu huup'ew higge. 15 Higgii azaziyaawe unttunttu wozanaa giddon s'aafetteeddawaa unttunttu hanotay bessee; itti itti kaala unttunttu tilla k'ofay unttunttoo markkattiyaa dirawunne k'ay itti itti kaala unttunttu k'ofay unttuntta mootiyaa diraw, woy k'ay unttunttunna gaaddatiyaa diraw, hewe tuma gidiyaawaa erissee. 16 Taani tamaarisseedda mishiraachchuwaa k'aalaadan, asaa wozanaan geemmeedda k'ofaa S'oossay Yesuusi Kiristtoosa baggana hawaadan pirddana.

Ayihudatuwaanne Muse Higgiyaa

17 Shin neeni neena Ayihuda gaasa; higgiyan zemppaade S'oossaan c'eek'ettaasa. 18 Neeni ootsana mala, S'oossay koyyiyaawe ayentto eraa; k'ay tuma gidiyaawaa dooranaw higgiyaappe tamaaraadda. 19-20 Neeni k'ook'atuwaa kaaletsiyaawaa, k'ay d'umaan de'iyaawanttookka poo'issiyaawaa, erennawantta erissiyaawaanne naanatuwaa tamaarissiyaawaa gidiyaawaa eraad; higgiyaappe neeni kumentsaa eratetsaanne tumatetsaa demmiyaawaa eraasa. 21 Yaatina, neeni haratuwaa tamaarissiyaawe neena ne huup'ew ayaw tamaarissikkii? Neeni, «Wuu"oppa» yaagaade k'aalaa odaasa. Shin neeni ne huup'ew wuu"ayiyye? 22 Neeni, «Woshummoppa» yaaga. Shin neeni ne huup'ew woshummay? Neeni eek'aa sheneta. Shin eek'ay de'iyaa golliyaa bonk'k'ay? 23 S'oossaa higgii new de'iyaa diraw, neeni c'eek'ettaasa; shin he higgiyaa mentsaade S'oossaa yeellayay? 24 Ayaw gooppe, S'oossaa Mas'aafay, «Ayihuda asatoo, hintte gaasuwaan Ayihuda gidenna asatuwaa giddon S'oossaa suntsay bayee» yaagee.*

25 Neeni higgew azazettooppe, ne k'as's'aray maaduwaanna de'ee; shin neeni higgiyaa mentsooppe, neeni k'as's'aretteeddawe k'as's'arettibeennawaadan paydettee. 26 Ayihuda gidenna Asay k'as's'arettennan higgii azaziyaawaa naagooppe, S'oossay Aa k'as's'aretteeddawaadan paydennee? 27 Hinttenttu, Ayihuda asatuu, hinttenttoo s'aafetteedda higgii de'ooppekka k'ay hintte k'as's'arettooppekka, higgiyaa hintte mentsiyaa diraw, Ayihuda gidenna Asay bollaa k'as's'arettana d'ayooppekka, higgew azazettiide, hintte bolla pirddana.

28 Ayaw gooppe, Ayihuda asaa malatiyaa ubbay tumu Ayihuda asaa gidenna; k'ay Asay bare ashuwaa asatetsaa k'as's'aretteedda diraw, tumu Ayihuda asaa gidenna. 29 Shin tumu Ayihuda asaa giyaa uray garssa baggana Ayihuda asaa* gideeddawaa; k'as's'arettiyaawaa S'oossaa Ayyaanan oosettiyaa wozanaa k'as's'araappe attin, s'aafetteedda higgiyaanna gidenna; he uray bare galataa S'oossaappe akkiyaawaappe attin, asaappe akkibeenna.*

3

Ayihudatuu Ammanennaan Aggussaan Bayizzeeddino

1 Yaatina, Ayihuda asatuu ayaan Ayihuda gidenna asaappe aad'd'iinoo? Woy k'as's'arettiyaawaan ay maaduu de'ii? 2 Hawe Ayihudatuwaa ubbabaan loytsi maaddee; ubbabaappe kase S'oossay bare kiitaa hadaraa Ayihudatoo immeedda.

3 Yaatina unttunttuppe ittuu ittuu ammanettennawaa gidooppe, waanii? Hewaa diraw, S'oossay ammanettena yaagiyaawe? 4 Hewaa gidenna; Asay ubbay worddanchchaa gidooppekka, S'oossay giyaawe tuma gidanaw bessee. S'oossaa Mas'aafay, «Neeni haasayiyaa wode, neeni s'illo gidiyaawaa erissanaw koshshee; neeni mootettiyaa wode, shatimmanaw bessee» yaagee.*

5 Shin nu bayizzuu S'oossaa s'illo oosuwaa erissintto, nuuni waaganee? Nu bolla hank'k'uwaa ahiyaa S'oossay bayizzanchchee? Taani Asay giyaawaadan gay. 6 Hewe waayyii hanana. Ayaw gooppe, hewaadan gidooppe, S'oossay ha alamiyaa bolla wooti pirddanee?

7 Shin ta wordduwaan S'oossaa tumatetsay Aa bonchchoo darooppe, yaatina, hawaa gakkanaw ayaw ta bolla nagaranchchaadan pirddii? 8 Yaatina nuuni, «Lo"uu yaanaadan, ane iitabaa ootsoytte» ayaw gookkoo? Itti itti Asay hawaa taana mootiidde boreeddino; unttunttu S'oossaappe bessiyaa pirddaa akkana.

Asay Ubbay Nagaranchchaa

9 Hewaa diraw, nuuni waaganee? Nuuni Ayihudatuu, Ayihuda gidenna asaappe dareettoo? Hewaa gidenna; ayaw gooppe, Ayihudatuukka Ayihuda gidenna asatuukka ubbay ittippe nagaraappe garssan de'iyaawaa taani kase hinttenttoo odaaddi.

10 S'oossaa Mas'aafay hawaadan yaagee;*

«S'illo Asay ittuunne baawa.

11 Akeekiyaa asaykka baawa;

woy S'oossaa koyyiyaawekka baawa.

12 Asay ubbay ogiyaappe kare keseeddino;

ubbay mulekka maaddennawaa gideedda.

Lo"obaa ootsiyaa ooninne baawa;

haray atto ittuunne baawa.

13 Unttunttu doonay dooyaa de'iyaa duufuwaa mala.

Barenttu ins's'arssan worddoteeddino.

Unttunttu doonaappe asaa wod'iyaa shooshshaa

yishsha mala haasayay kesee.*

14 Unttunttu doonaan shek'aynne c'amobay kumeedda.*

15 Unttunttu suutsaa gussanaw,

darii elleelliino.*

16 Bayzzuunne koletsay,

unttunttu beeddasaan hak'aninne d'ayenna.

17 Unttunttu sarotetsaa ogiyaakka erikkino.

18 K'ay S'oossaw yayyiyaabay,

unttunttu k'ofaan baawa»

yaagee.*

19 Asaa ubbaa haasayaa diggana malanne kumentsaa sa'aa S'oossaa pirddaappe garssaw aatsana mala, higgiyaa giddon odetteedda ubbabay higgiyaappe garssan de'iyaa asaw haasayiyaawaa nuuni ereetto. 20 S'oossaa sintsan ooninne higgii azaziyaawaa ootsiyaawaan s'illenna; higgii itti Asay nagaraa ootseeddawaa eranaadan ootsee.*

Asay S'illiyaawe Ammanuwaana

21 Shin S'oossay asaa s'illissiyaa ogii higgii baynnaan ha"i k'onc'c'eedda; higgiinne nabatuu he s'illotetsaabaa markkatteeddino. 22 S'oossay asaa Yesuusi Kiristtoosa ammaniyaawaan s'illissee; S'oossay hewaa Aa ammaniyaa ubbaw ootsee; ay shaakotetsaynne baawa.

23 Ayaw gooppe, Asay ubbay nagaraa ootseedda; S'oossaa bonchchuukka unttunttoo guus's'eedda. 24 Shin unttunttu S'oossay immiyaa Aa aad'd'o keekatetsaan, barentta woziyaa Kiristtoosi Yesuusa baggana c'oo s'illeeddino. 25 Yesuusa suutsaan Asay Aa ammaniide, bare nagaraw maarotetsaa demmanaw, S'oossay Aa immeedda; S'oossay hewaa bare s'illotetsaa bessanaw ootseedda; I beni wodiyaan asaa nagaraa danddayiide, kad'i bashi aggeedda; shin 26 ha wodiyaan bare s'illotetsaa bessanaw asaa nagaraa aggena; S'oossay hewaa ootsiyaawaan I bare huup'ew s'illo gidiyaawaanne Yesuusa ammaniyaa ubbaa s'illissiyaawaa bessee.

27 Yaatina, nuuni ayaw c'eek'ettanee? Ayinne baawa. Ayaa gaasuwaanee? Nuuni higgew eeno giyaawaanee? Gidenna; ammanuwaa higgiyaanappe attin. 28 Ayaw gooppe, Asay ammanuwaan s'illanaappe attin, higgii azaziyaawaa ootsiyaawaana gidenna yaagiide k'oppeetto.

29 Woy S'oossay Ayihudatuwaa s'alalaw S'oossee? Ayihuda gidenna asaw S'oossaa gidennee? Tuma, Ayihuda gidennawanttookka I k'ay S'oossaa. 30 Itti S'oossaa s'alalay de'ee; Ayihudatuwaa unttunttu ammanuwaan I s'illissana; k'ay Ayihuda gidennawanttakka unttunttu ammanuwaan s'illissana.* 31 Yaatina, nuuni higgiyaa ammanuwaan gas'aa suganee? Gidenna; higgiyaa minisoytteppe attin.

4

Abraahaamo Ammanuwaan S'illeedda

1 Yaatina, nuuni nuw ashuwaan zare gidiyaa Abraahaamo ayaa demmeedda gaanee? 2 Ayaw gooppe, Abraahaamo oosuwaan s'illeeddawaa gidooppe, aw c'eek'ettiyaabay de'ee; shin S'oossaa sintsan c'eek'ettana danddayenna. 3 Ayaw gooppe, S'oossaa Mas'aafay waagii? «Abraahaamo S'oossaa ammaneedda; S'oossay hewaa aw s'illotetsaan paydeedda» yaagee.*

4 Ootsiyaa uray akkiyaa miishshaa barew bessina akkeeppe attin, aw c'oo imettiyaawaadan paydettenna. 5 Shin oosuwaa ootsennaan, nagaranchchaa s'illissiyaa S'oossaa ammaniyaa uraa, S'oossay Aa ammanuwaan Aa s'illissee. 6 Hawaadankka, ay oosuunne baynnaan, S'oossay s'illuwaadan paydeedda asaa nashechchiyaabaa Daawite haasayeedda wode geeddawe hawaa.

7 «S'oossay unttunttu bayizzuwaa

atto geeddawanttunne

unttunttu nagaraa kammeeddawanttu

anjjetteeddawantta.*

8 Goday Aa nagaraa paydenna asay

anjjetteeddawaa»

yaagee.

9 Yaatina, ha Daawite haasayeedda anjjuu k'as's'aretteedda asaa s'alalaasseeyye? Woy k'ay k'as's'arettibeenna asatuwaassee? Ayaw gooppe nuuni, «S'oossaa Mas'aafay, ‹Abraahaamo S'oossaa ammaneedda; S'oossay hewaa aw s'illotetsaan paydeedda› yaagee» goytte. 10 Yaatina, hawe awude haneeddee? Abraahaamo k'as's'aretti simmineyye? Woy k'as's'arettanaappe kasennee? K'as's'arettanaappe kasennappe attin, k'as's'arettina gidenna.

11 Guyyeppe I k'as's'aretteedda; S'oossay Aa ammanuwaa diraw, I k'as's'arettanaappe kase Aa s'illo ootseeddawaa erissanaw, Aa k'as's'aray malla gideedda. Hewekka k'ay k'as's'arettennan S'oossaa ammaniyaa ubbatuwaa S'oossay s'illo ootsiide paydanaadan, unttunttoo Abraahaamo aawuwaa gidanaassa.* 12 I k'as's'aretteeddawanttookka aawuwaa; gidooppekka, unttunttu k'as's'aretteedda diraassa gidenna; shin nu aawuwaa Abraahaamo k'as's'arettanaappe kase ammaniyaa ammanuwaa malaa kaalliyaawanttookka aawuwaa.

S'oossay Immana Geeddabay Ammanuwaan Aketee

13 Abraahaamossinne Aa zeretsaw S'oossay, «Ha sa'aa taani hinttenttoo immana» yaageeddawe, Abraahaamo S'oossaa ammaniide s'illeedda diraassappe attin, higgew I azazetteedda diraassa gidenna.* 14 Ayaw gooppe, higgew azazettiyaawanttu S'oossay immana geeddawaa laattiyaawantta gidooppe, asaa ammanuu maaddennabaa gideedda; S'oossay geeddawekka mela gideedda; 15 higgii S'oossaa boshaa ahee; shin higgii baynnasaan higgiyaa mentsiyaabay baawa.

16-17 Hewaa diraw, higgiyaa naagiyaawanttu s'alalaw gidennaan, k'ay Abraahaamo ammaneeddawaadan, ammaniyaa Abraahaame zeretsaa ubbaw S'oossay immana geeddawe, woytaadan tumattanawe ammanuwaana. Abraahaamo nuw ubbaw aawuwaa. S'oossaa Mas'aafay, «Taani neena c'ora kawutetsatoo aawo ootsaad» giyaawaadan, hayk'k'eeddawanttoo de'uwaa immiyaa, bare azazuwaan baynnabaa de'iyaabaadan ootsiide s'eesiyaa, I ammaneedda S'oossaa sintsan Abraahaamo nuw ubbaw aawuwaa.*

18 S'oossaa Mas'aafay Abraahaamoo, «Ne zeretsay hawaa keena gidana» yaageeddawaadan, hawaa keena gidana giide, nashechchaan naaganaw danddayenna wode, Abraahaamo ammaniidenne sintsappe demmana giide, nashechchaan naagiide, c'ora zeretsaw aawuwaa gideedda.* 19 He wode, Abraahaamo yelettoodeppe s'eetu laytsaa kumana haniyaa c'imaa; shin bare daaburanchcha asatetsaanne Saara na'aa yelanaw danddayennawaa k'oppeedda wode, I bare ammanuwaan daaburibeenna.*

20-21 S'oossaa I bonchchiidde, aw immana geedda S'oossay k'ay polanaw danddayiyaawaa loytsi eriide bare ammanuwaan minneeddawaappe attin, ammanennaan is's'iide, S'oossay immana geeddawaa sid'ibeenna. 22 Hewaa diraw, S'oossay k'ay Aa ammanuwaa s'illotetsaan paydeedda.

23 «Aw s'illotetsaan paydeedda» giyaa k'aalay Aa s'alalaw s'aafettibeenna. 24 He k'aalay nu Godaa Yesuusa hayk'uwaappe dentseedda S'oossaa ammaniyaa nuwukka s'illotetsaan paydettana mala s'aafetteedda. 25 S'oossay Aa nu nagaraa diraw, hayk'oo aatsiide immina, I nuuna s'illissanaw hayk'uwaappe denddeedda.*

5

Ammanuwaan Beettiyaa Sarotetsaanne Sigatetsaa

1 Hewaa diraw, nuuni ammanuwaan S'illeeddawaan, nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa baggana nuw S'oossaanna sarotetsay de'ee; 2 k'ay I nuuna ha"i nuuni de'iyaa S'oossaa aad'd'o keekatetsaa giddo ammanuwaan aheedda; yaatina, nuuni S'oossaa bonchchuwaa shaakkanaw nuw de'iyaa hidootaan c'eek'etteetto.

3-4 Hewaa s'alalaa gidenna; nuuni nu waayiyankka nashetteetto; ayaw gooppe, waayiyaappe danddayay, k'ay danddayaappe paac'iyaan minniyaawe, paac'iyaan minotaappe hidootay yiyaawaa nuuni ereetto. 5 S'oossay nuw immeedda Geeshsha Ayaanaa baggana bare siik'uwaa nu wozanaan gusseedda diraw, he nuuni demmanaw nashechchaan naagi utteeddawe nuuna yeellayenna.

6 Ayaw gooppe, nuuni biro wolk'k'ay baynnawantta gidiide de'ishshin, S'oossay dooreedda wodii gakkina, Kiristtoosi nagaranchchatuwaa diraw hayk'k'eedda. 7 S'illo uraa diraw, itti uray hayk'k'anawe daro metobaa; shin lo"o asaa diraw hayk'k'anaw, «Eeno» giyaa uray ooni eri beettenaan aggena. 8 Shin nuuni biro nagaranchcha gidiide de'ishshin, Kiristtoosi nu diraw hayk'k'eedda; hewe S'oossay nuuna ay keenaa siik'inttonne Aa siik'uwaa erissee. 9 Simmi nuuni ha"i Aa suutsaan s'illeeddawaa gidooppe, Aa baggana S'oossaa hank'k'uwaappe attana. 10 Ayaw gooppe, nuuni S'oossaanna kase morkke; shin Aa Na'aa hayk'uwaan aanana sigetteeddo. Hewaappe aatsiide, ha"i nuuni S'oossaanna sigetteeddawaappe guyyiyaan, I pas'a gidiyaa diraw nuuna ashshana. 11 Shin hewaa s'alalaa gidenna; ha"i nuuna S'oossaanna sigetseedda nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa baggana nuuna S'oossaabay nashechchee.

Hayk'uu Addaaman Yiina, De'uu Kiristtoosan Yeedda

12 Hewaa diraw, nagaray ha sa'aa itti asaa baggana geleedda; he nagaray barenanna hayk'uwaa aheedda; hewaa gaasuwaan, Asay ubbay Addaama baggana nagaraa ootseedda diraw, hayk'uu asaa zariyaa ubbaa gakkeedda.* 13 Higgii imettanaappe kase, ha alamiyaan nagaray de'ee; shin higgii baynna wode nagaray paydettenna. 14 Shin Addaama wodiyaappe, Muse wodiyaa gakkanaw, hayk'uu asaa ubbaa mooddeedda; haray atto Addaami S'oossaa higgew azazettenan is's'eeddawaadan, nagaraa ootsibeennawanttakka hayk'uu mooddeedda.

Ayaw gooppe, Addaami yaanawoo leemisuwaa. 15 Shin S'oossaa imotay Addaama nagaraa keena gidenna diraw, unttunttu itti mala gidikkino; itti bitaniyaa nagaraa diraw, c'ora Asay hayk'k'eeddawe tuma; shin S'oossaa aad'd'o keekatetsaynne Aa imotay itti asaa aad'd'o keekatetsaa baggana, Yesuusi Kiristtoosa aad'd'o keekatetsaa baggana c'ora asaw dareedda. 16 S'oossaa imotay nagaraa ootseedda bitaniyaa baggana yeeddawaa mala gidenna; ayaw gooppe, Addaami itti nagaraa ootseeddawaappe guyyiyaan, S'oossay Aa bayizzeeddawaadan pirddeedda; shin Asay daro nagaraa ootseeddawaappe guyyiyaan S'oossay, «Hinttenttu bayizzibeykkita» giide, bare aad'd'o keekatetsaa unttuntta bessee. 17 Ayaw gooppe, itti bitaniyaa nagaraa gaasuwaan, Aa nagaraa baggana, hayk'uu kawuteeddawe tuma; shin itti uray, Yesuusi Kiristtoosi ootseeddabay ay keena daree; S'oossaa daro aad'd'o keekatetsaanne s'illotetsaa imotaa akkiyaa ubbay Kiristtoosa baggana s'ooniide de'ana.

18 Simmi itti uray nagaraa ootseedda gaasuwaan asaa ubbaa bolla bayizzeeddawaadan pirdday yeedda. Hewaadankka itti uray s'illobaa ootseedda gaasuwaan, S'oossay asaa ubbaa, «Bayzzibeykkita» giide unttunttoo de'uwaa immeedda. 19 Ayaw gooppe, itti uray azazettenan is's'eedda gaasuwaan, daro Asay nagaranchcha gideedda, hawaadankka k'ay ittuu eeno geeddawaan c'ora Asay s'illana.

20 Nagaraa darissanaw, higgii yeedda; shin nagaray dariyaa wode S'oossaa aad'd'o keekatetsay loytsi dareedda. 21 Nagaray hayk'uwaa wolk'k'aan kawuteeddawaadan, hawaadankka k'ay S'oossaa aad'd'o keekatetsay s'illotetsaa wolk'k'aan kawutiide, nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa baggana, nuuna med'inaa de'oo kaaletsee.

6

Nagaraappe Shaakettiide Kiristtoosan De'ussaa

1 Yaatina, nuuni waaganee? S'oossaa aad'd'o keekatetsay daranaadan, nagaraan minniide de'anee? 2 Gidenna; nuuni nagaraa ootsenna mala hayk'k'idiggeeddo. Yaatina, nuuni hawaappe sintsaw wooti Aa giddon de'anee? 3 Woy nuuni ubbatuu Kiristtoosa Yesuusanna ittippe gidanaw, s'ammak'etteedda wode, Aa hayk'uwaankka aanana ittippe gidanaw s'ammak'etteeddawaa erikkitee? 4 Hewaa diraw, Kiristtoosi bare Aawuwaa bonchcho wolk'k'aan hayk'uwaappe denddowaadan, nuunikka ooratsa de'uwaa de'anaw, Aa hayk'uwaa aanana shaakkanaw s'ink'k'ataani aanana ittippe moogetteeddo.

5 Ayaw gooppe, nuuni I hayk'k'eeddawaadan hayk'k'iide, aanana ittuwaa gidooppe, hawaadankka, hayk'uwaappe I denddowaadan nuunikka denddiide, aanana ittuwaa gidana. 6 Nuuni hawaappe sintsaw nagaraw ayile gidenna mala, k'ay nu nagaranchcha asatetsaa wolk'k'ay d'ayana mala, nu ec'a asatetsaa Kiristtoosanna mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishetti kak'etteeddawaa ereetto. 7 Ayaw gooppe, itti uray hayk'k'iyaa wode nagaraa wolk'k'ay Aa mooddenna; shin 8 nuuni Kiristtoosanna hayk'k'eeddawaa gidooppe, aanana k'ay de'anawaa ammaneetto. 9 Ayaw gooppe, Kiristtoosi hayk'uwaappe denddeeddawaa, k'ay laa'entsuwaa I hayk'k'ennawaanne hayk'uu sintsappe Aa mooddennawaa nuuni ereetto. 10 I itti kaallakka hayk'k'eedda; nagaraw Aa bolla wolk'k'ay baawa; shin I ha de'iyaa de'uwaa S'oossaw de'ee. 11 Hawaadan k'ay hintte nagaraa ootsennaadan, hinttentta hayk'k'eeddawaadan k'oppite; shin Godaa Kiristtoosa Yesuusa baggana S'oossaw hintte pas'a de'iyaawaadan, hinttentta k'oppite.

12 Hewaa diraw, hintte hinttenttu asatetsaa amoo azazettana mala, nagaray hayk'k'iyaa hintte asatetsaa mooddoppo. 13 K'ay hintte asatetsaappe itti saanne iita oosuwaa ootsanaw nagaraw immoppite; shin hayk'uwaappe denddeedda asaadan hinttentta S'oossaw immite; k'ay hintte kumentsaa asatetsaakka s'illo oosuwaa ootsanaw S'oossaw immite; 14 ayaw gooppe, nagaray hinttentta mooddanaw danddayenna; hintte S'oossaa aad'd'o keekatetsaa garssanna de'iitappe attin, higgiyaappe garssanna de'ikkita.

S'illotetsaw Ayile Gidiyaawaa

15 Yaatina, waananee? S'oossaa aad'd'o keekatetsaa garssanna de'iinoppe attin, higgiyaappe garssanna de'enna diraw, nagaraa ootsanee? Gidenna; 16 hintte hinttentta itti uraw azazettanaw, ayiliyaadan ootsiide immiyaa wode, he hinttentta azaziyaawoo ayiletuwaa gidiyaawaa eriita; woy hintte hinttenttoo hayk'uwaa ahiyaa nagaraw eeno giita; woy hintte hinttentta s'illo ootsiyaa azazoo eeno giita. 17 Shin S'oossaw galatay gido; ayaw gooppe, nagaraw kase hintte ayile; shin guyyeppe hintte akkeedda timirttiyaa giddon de'iyaa tumatetsaw hintte kumentsaa wozanaappe azazetteeddita. 18 Hinttenttu nagaraa ayiletetsaappe kesiide, s'illotetsaw ayile gideeddita.

19 Hinttenttu med'etaan daaburanchcha gidiyaa diraw, taani oossikka geliyaa haasayaa haasayay; hintte kase hintte kumentsaa asatetsaa naak'uwaa ootsanaw, tunatetsawunne naak'oo ayile ootsiide immeeddita; ha"i hewaadankka hintte kumentsaa asatetsaa geeshshabaa ootsanaw, s'illotetsaw ayile ootsiide immite.

20 Hinttenttu nagaraw ayiletiide de'iyaa wode, s'illotetsay hinttenttoo godaa gidenna. 21 Hinttentta ha"i yeellayiyaa yewatuwaa he wode ootseeddawaappe ay maaduwaa demmeedditee? Ayaw gooppe, he yewatuwaa wurssetsay hayk'uwaa. 22 Shin nagaraa ayiletetsaappe hintte kesiide, S'oossaw eeno geeddita; k'ay hintte ootsiyaa ubbabaan hinttentta ubbakka aw aatsiide immeeddita. Hewe hinttenttoo wore; hewaa wurssetsay med'inaa de'uwaa. 23 Ayaw gooppe, nagaraa gatii hayk'uwaa. Shin S'oossay nu Godaa Kiristtoosa Yesuusa baggana immiyaa imotay med'inaa de'uwaa.

7

Muse Higgiyaa K'ashuwaappe Bilettiyaawaa

1 Taanaadan ammaniyaawanttoo, hinttenttu ubbay higgiyaa eriyaa diraw, taani giyaawaa loytsi eriita; higgii itti Asay pas'a de'eedda wode s'alalaan Aa mooddee. 2 Ayaw gooppe, asinaa geleedda mishiratta izi asinay pas'a de'eedda keenan, higgiyan aanana k'ashetta uttaaddu; shin izi asinay hayk'k'ooppe, aanana c'aak'k'eedda higgii izo mooddenna. 3 Hewaa diraw, iza bare asinay pas'a de'ishshin, hara attumawaa gelooppe, Asay izo, «Woshummewunno» gaana. Shin izi asinay hayk'k'ooppe, higgii izo mooddenna; iza hara asinaa gelooppenne izo ooninne, «Woshummewunno» geena.

4 Taanaadan ammaniyaawanttoo, hewaadan hinttenttu k'ay Kiristtoosa asatetsaappe itti bagga gidiyaa diraw, hinttenttu Aa bagganna hayk'k'eeddita. K'ay nuuni S'oossaa maaddiyaa oosuwaa ootsana mala, hinttenttu S'oossay hayk'uwaappe dentseedda Kiristtoosawantta. 5 Ayaw gooppe, nuuni nu asatetsay koyyeeddawaadan de'iyaa wode, higgii nuuni nagaraa ootsanaadan, nuuna dentsetsee; nu asatetsaa giddon iita amuu de'iyaa diraw, nuuni hayk'oo ayfiyaa ayfeeddo. 6 Shin ha"i nuuni nuuna k'achcheeddawoo hayk'k'eedda diraw, S'oossay nuuna higgiyaa k'ashuwaappe billeedda. Hewaa diraw, nuuni Geeshsha Ayyaanay giigisseedda ooratsa ogiyaan S'oossaw eeno gaanawaappe attin, s'aafetteedda higgii nuw giigisseedda ec'a ogiyaan eeno gookko.

Higgiyaanne Nagaraa

7 Yaatina, nuuni waaganee? Higgii bare huup'ew nagaree? Hewaa gidenna; shin higgii nagaray ayentto taana erisseedda. Ayaw gooppe, taani higgii, «Asaabaa amottoppa» gibeennentto, asaabaa amottiyaawe ayentto erikke.* 8 Shin nagaray taani ubbabaa amottana mala, azazuwaa baggana ta bolla ogiyaa demmeedda; ayaw gooppe, higgii baawentto, nagaraw wolk'k'ay baawa.

9 Kase higgii baynna wode taani pas'a; shin azazuu yeedda wode nagaray de'oo simmina, 10 taani k'ay hayk'k'aaddi; taana pas'a wotsanaw S'oossay k'oppeedda azazuu, taw hayk'uwaa aheedda. 11 Ayaw gooppe, nagaray azazuwaa baggana taana c'immiyaa ogiyaa demmiide, he azazuwaan taana wod'eedda.*

12 Hewaa diraw, higgii geeshsha; azazuukka geeshsha, s'illanne lo"a.

13 Yaatina, lo"obay taw hayk'uwaa aheeddee? Hewaa gidenna; shin taw hewaa nagaray aheedda; Asay nagaray ayentto shaakkiide erana mala, nagaray lo"obaa baggana, taw hayk'uwaa aheedda. K'ay azazuu, «Ooninne nagaraa ootsanaw bessena» yaagiyaa diraw, nagaray kasewaappe aad'd'i iiteedda.

Asaa De'uwaa Garssan De'iyaa Baas'iyaa

14 Nuuni higgii S'oossawaa gidiyaawaa ereetto; shin taani taana nagaraw zal"eedda hayk'k'iyaa asaa; 15 taani ootsiyaawaa wozanaa aatsikke; ayaw gooppe, taani is's'iyaawaa ootsayppe attin, taani ootsanaw dosiyaawaa ootsikke.* 16 Taani is's'iyaawaa ootsiyaawaa gidooppe, higgii lo"a gidiyaawaa markkattay. 17 Hewaa gidooppe, he yewuwaa ta bolla de'iyaa nagaray ootsiyaawaappe attin, ha"i taani ootsikke.

18 Taanan, hewenne ta asatetsaan lo"obay de'ennawaa taani eray; ayaw gooppe, lo"obaa ootsiyaa amuu ta bolla de'ooppekka, taani he lo"obaa ootsanaw danddaykke. 19 Taani is's'iyaa iitabaa ootsayppe attin, taani dosiyaa lo"obaa ootsikke. 20 Shin taani is's'iyaawaa ootsiyaawaa gidooppe, hewaa ta bolla de'iyaa nagaray ootsiyaawaappe attin, ha"i hewaa ootsiyaawe taana gidikke.

21 Simmi taani lo"obaa ootsanaw dosishshin, iitabaa ootsiyaawe taw higge gidiyaawaa demmaad. 22 Ayaw gooppe, taani ta wozanaa giddon S'oossaa higgiyan nashettay; 23 shin ta bollaa giddon de'iyaa ta wozanaa k'ofaa higgiyaanna wad'ettiyaa dumma higgiyaa be'ay. He higgii ta bollaa giddon de'iyaa nagaraa oosissiyaa higgiyan taana k'ashissee. 24 Taani ayba nashechchi baynna asee! Taana hayk'oo afiyaa ha asatetsaappe ashshanawe oonee? 25 Nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa baggana S'oossaw galatay gido.

Simmi taani ta wozanaa k'ofaan S'oossaa higgew eeno gay. Shin ta asatetsaan taana nagaraa oosissiyaa higgew eeno gay.

8

Geeshsha Ayyaanay Koyyiyaawaadan De'ussaa

1 Hewaa diraw, Kiristtoosa Yesuusanna de'iyaawanttu bollan pirdday ha"i baawa; 2 ayaw gooppe, Kiristtoosa Yesuusa baggana nuw de'uwaa immiyaa Geeshsha Ayaanaa higgii taana* nagaraa higgiyaa ayiletetsaappenne hayk'uwaa higgiyaa ayiletetsaappe kesseedda. 3 Asaa asatetsay daaburanchcha gidiyaa diraw, higgii ootsanaw danddayibeennawaa S'oossay ootseedda; nagaranchchatuwaa asatetsaa mala asatetsaana de'iyaa bare Na'aa, Asay ootseedda nagaraw yarshshuwaa gidanaw S'oossay kiittiide, asaa asatetsaa giddon de'iyaa nagaraa pirddeedda. 4 Geeshsha Ayyaanay koyyiyaawaadan de'iyaawanttuppe attin, nu asatetsay koyyiyaawaadan de'anawanttu bolla, nu bolla, higgiyaa s'illo azazuu polettana mala, S'oossay hawaa ootseedda.

5 Barenttu asatetsay koyyiyaawaadan de'iyaawanttu barenttu asatetsaabaa k'oppiino; shin Geeshsha Ayyaanay koyyiyaawaadan de'iyaawanttu Geeshsha Ayaanaabaa k'ooppiino. 6 Asatetsaabaa k'ofussay hayk'uwaa ahee; shin Geeshsha Ayaanaabaa k'ofussay de'uwaanne sarotetsaa ahee. 7 Asatetsaabaa k'ofussay S'oossaw is'o; ayaw gooppe, asatetsay S'oossaa higgew eeno geena; k'ay eeno gaanawukka aw danddayettenna. 8 Barenttu asatetsaw eeno giyaawanttu S'oossaa nashechchanaw danddaykkino.

9 Shin S'oossaa Ayyaanay hinttenttun de'ooppe, Geeshsha Ayyaanay giyaawaadan de'iitappe attin, hintte asatetsay koyyiyaawaadan de'ikkita. Shin ooninne Kiristtoosa Ayyaanay baynnawaa gidooppe, he uray Kiristtoosawaa gidenna. 10 Shin Kiristtoosi hinttenttun de'ooppe, hintte asatetsay nagaraa gaasuwaan hayk'k'eeddawaa; shin hintte ayyaanay s'illotetsaa gaasuwaan hinttenttun pas'a de'ee. 11 Shin Yesuusa hayk'uwaappe dentseedda S'oossaa Ayyaanay hintte giddon de'ooppe, hayk'uwaappe Kiristtoosa dentseedda S'oossay k'ay hinttenttun de'iyaa bare Geeshsha Ayyaanaan, hayk'k'iyaa hintte asatetsawukka de'uwaa immana.

12 Simmi taanaadan ammaniyaawanttoo, nuuni ac'uwaana de'eetto; nu asatetsay koyyiyaawaadan de'anaw nuw bessena. 13 Ayaw gooppe, hintte hintte asatetsay giyaawaadan de'ooppe, hintte hayk'k'ana; shin hintte hintte nagaraa oosuwaa Geeshsha Ayyaanan wod'ooppe, pas'a de'ana. 14 S'oossaa Ayyaanay kaaletsiyaa ubbatuu S'oossaa naanaa. 15 Ayaw gooppe, nuuni nu kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, «Abbaa! Ta Aabboo» yaagiide s'eesiyaa, nuuna S'oossaa naanaa kessiyaa Geeshsha Ayaanaa S'oossaappe akkeeddoppe attin, laa'entsuwaa yayyanaw ayile kessiyaa ayaanaa akkibeykko. 16 S'oossaa Ayyaanay bare huup'ew nu ayyaanaanna gidiide, nuuni S'oossaa naanaa gidiyaawaa markkattee. 17 Nuuni Aa naanaa gidooppe, I bare asaw minjjeedda anjjuwaa laattana; k'ay nuuni S'oossay Kiristtoosaw minjjeeddawaakka aanana laattana; nuuni Kiristtoosa waayiyaa aanana shaakkooppe, Aa bonchchuwaakka aanana shaakkana.

S'oossaa Naanaw K'onc'c'anaw
De'iyaa Bonchchuwaa

18 Ayaw gooppe, nuuni ha"i waayettiyaa waayiyaa nuw sintsappe k'onc'c'ana bonchchuwaanna gatsanaw, ubbakka danddayettenna gaade taani k'oppay. 19 S'oossay med'd'eedda med'etaa ubbay S'oossaa naanay k'onc'c'anawaa loytsi laamoti utteedda. 20 Ayaw gooppe, med'etaa ubbay maaduu baynnabaa gidanaadan, S'oossay Aa bolla pirddeedda; sintsappe demmana giide nashechchaan naagi uttanaadan ootseedda S'oossay koyyeedda diraw haneeddappe attin, med'etaa ubbay bare huup'ew koyyeeddawaan gidenna. 21 Med'etaa ubbay bare huup'ew bashshaa ayiletetsaappe itti gallassi kesanawaa; k'ay he med'etatuu S'oossaa naanay ayiletetsaappe keseedda bonchcho kessaa shaakkana. 22 Ayaw gooppe, med'etaa ubbay ittippe hawaa gakkanaw, mac'c'a asaa yeluu oyk'k'ina ooliyaawaadan, sakuwaan ooliyaawaa nuuni ereetto. 23 K'ay hewaa s'alalaa gidenna; nuuni, Geeshsha Ayaanaa S'oossaa bayira imotaadan ootsiide akkeeddawanttu, nu huup'ew S'oossay nuuna bare naanaa ootsanaadaninne nu kumentsaa asatetsaa wozanaadan naagiidde, nu giddon ooleetto. 24 Ayaw gooppe, nuuni S'oossay immana geeddawaan atteeddo. Shin nuuni S'oossay immana geeddawaa be'ooppe, yaatina, hewe nashechchaan naagiyaawaa gidenna; ayaw gooppe, bare be'iyaawaa demmana giidde, nashechchaan naagiyaawe oonee? 25 Shin nuuni be'ennawaa demmana giide, nashechchaan naagooppe, hewaa danddayiide naageetto.

26 Hawaadan k'ay Geeshsha Ayyaanay nu daaburaa maaddanaw yee; ayaw gooppe, nuuni S'oossaa wooti woossanaw bessintto erokko; shin Geeshsha Ayyaanay bare huup'ew k'aalaan k'onc'c'issanaw danddayettenna ooliyaan nuw gaannatee. 27 K'ay asaa wozanaa biddiyaa S'oossay, Geeshsha Ayyaanay I koyyiyaawaadan, S'oossaa naatoo gaannatiyaa diraw, Geeshsha Ayaanaa k'ofay ayentto eree.

28 S'oossay barena siik'iyaawanttoo, bare k'ofaadan s'eeseeddawanttoo, ubbaa yewuwaa lo"otetsaw ootsiyaawaa nuuni ereetto. 29 S'oossay bare Na'ay c'ora ishatuwaa giddon bayira gidanaadan, I kase ereeddawantta k'ay bare Na'aa malatanaadan, kasetiide k'ofaa k'achcheedda. 30 S'oossay kasetiide k'oppeeddawantta, unttuntta k'ay s'eeseedda; he s'eeseeddawanttakka geeshsheedda; he geeshsheeddawanttakka k'ay bonchcheedda.

S'oossaa Siik'uwaa

31 Yaatina, nuuni hawaa ubbaa waaganee? S'oossay nu bagga gidooppe, nuuna ooni ek'ettanawe? 32 I haray atto bare Na'aakka waayiyaappe guyye ashshibeenna; shin Aa nuw ubbaw aatsiide immi aggeedda. I bare Na'aa immeeddawe k'ay nuw ubbabaa c'oo immennee?

33 S'oossay dooreeddawantta oonee mootanawe? S'oossay bare huup'ew unttuntta s'illisseedda. 34 Yaatina, unttunttu bolla pirddanaw danddayiyaawe oonee? Hewaa gooppe, hayk'uwaappe denddiide, S'oossaappe ushechcha baggana utteedda, Kiristtoosi Yesuusa; I k'ay nuw gaannatee.

35 Simmi nuuna Kiristtoosa siik'uwaappe shaakkanawe oonee? Waayyii woy metuu woy yederssuu woy koshay woy kalluu woy yashshay woy olay nuuna shaakkanee? 36 S'oossaa Mas'aafay, «Nuuni ne diraw, ubbaa gallassi hayk'k'eetto; shukaw afiyaa dorssaadan paydetteetto» yaagee.* 37 Shin nuuni nuuna siik'eedda aan ha yewuwaa ubbaan nuuna s'ooniyaawanttuppe aad'd'eetto.

38-39 Ayaw gooppe, hayk'uwaa gidina, de'uwaa, kiitanchchatuwaa gidina, mooddiyaawantta, ha"i de'iyaawantta gidina, sintsappe yaanawaa, wolk'k'aamatuwaa gidina, bolla saluwaa gidina, garssa sa'aa, ay med'etaa gidinakka, nu Godaa Kiristtoosa Yesuusan de'iyaa S'oossaa siik'uwaappe nuuna shaakkanaw danddayennawaa taani eraad.

9

S'oossay Kase Dooreedda Israa'eeliyaa Asaa

1 Taani tumuwaa haasayay; taani Kiristtoosassa; k'ay worddotikke. Geeshsha Ayyaanay mooddiyaa ta tilla wozanay taani worddotennawaa taw markkattee. 2-3 Taw ashuwaan zare gidiyaa taanaadan ammaniyaawanttoo, ta wozanaan daro k'aretaynne aggena k'ofay de'ee. Ayaw gooppe, taani ta huup'ew unttunttu diraw, S'oossaa shek'aappe garssanna de'aarikkitaashsha! K'ay Kiristtoosappekka shaakettaarikkitaashsha! 4 Unttunttu Israa'eeliyaa asatuwaa; S'oossay unttuntta bare naanaa ootsiide, bare bonchchuwaa unttunttunna shaakkeedda. Unttunttunna k'aalaa geliide, higgiyaa unttunttoo immeedda. Unttunttu S'oossaw bessiyaa ogiyaan goyinniino; k'ay S'oossay immana geeddawaakka akkeeddino.* 5 Unttunttu zeretsaan kase aawotuwaa zare; k'ay Kiristtoosikka ashuwaan unttunttu zare. I, ubbaappe bolla gidiide mooddiyaa, med'inaw galatetteeddawe S'oossaa. Amen"i.

6 Shin taani, «S'oossay immana geeddawe attana» yaagikke. Ayaw gooppe, Israa'eeliyaa asaa ubbatuu S'oossay dooreeddawantta gidikkino. 7 K'ay Abraahaame zeretsatuu ubbatuu S'oossaa naanaa gidikkino. S'oossay Abraahaamoo, «Ne zeretsay Yisaak'a baggana s'eesettanawaa» yaageedda.* 8 Hewaa guussay unttunttu S'oossay immana geedda ogiyaan yeletteedda naanay zariyaadan paydettana; shin asaa k'ofaadan yeletteeddawanttu S'oossaa naanaa gidikkino guussaa. 9 Ayaw gooppe, S'oossay immana giide haasayeeddawe hawaa; «Taani ha geetetteeddawaadan he wode yaana; Saarakka attuma na'aa yelana» yaageedda.*

10 Hewaa s'alalaakka gidenna; Irbbik'a yeleedda mantte naanaa aawuu ittuwaa; ikka nu aawuwaa Yisaak'a. 11-12 Shin itti na'aa dooreedda S'oossay bare huup'ew k'oppeeddawaa gidanaadan, S'oossay Irbbik'iw, «Bayiray teefaw azazettana» yaageedda; I hewaa unttunttu yelettanaappenne iitabaa woy lo"obaa ayinne ootsanaappe kasenna geedda. Hewaa diraw, S'oossaa dooruu Aa s'eeseeddawaadanippe attin, unttunttu ootseeddawaanna gidenna.* 13 S'oossaa Mas'aafay, «Yaak'ooba siik'aaddi; shin Eesaa is's'aaddi» yaagee.

14 Yaatina, nuuni waaganee? S'oossay deshissiide pirddii? Hewaa gidenna. 15 Ayaw gooppe, Musew I,

«Taani maaranaw koyyiyaawantta maarana;

k'ay k'arettanaw koyyiyaawanttookka k'arettana»

yaageedda.* 16 Simmi S'oossay asaa maariyaawe I maaranaw koyyiyaa diraassappe attin, Asay koyyiyaa woy ootsiyaa diraassa gidenna.

17 Ayaw gooppe, S'oossaa Mas'aafay Gibs'e kaatiyaw, «Taani ta wolk'k'aa neenan bessanawunne ta suntsay alamiyaa ubbaan odettanaw, hewoo taani neena kawutsaad» yaagee.* 18 Simmi S'oossay maarana koyyiyaawaa maaree; k'ay wozanaa gorddana koyyiyaawaa wozanaa gorddee.

S'oossaa Hank'k'uwaanne Maarotaa

19 Simmi hintte taana, «Hewe tuma gidooppe, S'oossay asaa bayizzoo ayaw tooshii? S'oossay geeddawaa is's'aaddi gaanawe oonee?» yaaganaw danddayiita.

20 Shin ta laggew, S'oossaw zaaranaw neeni oonee? Urk'k'aappe med'etteedda miishshay guyye zaariide barena med'd'eeddawaa, «Taana hawaadan ayaw med'd'aaddii?» giide oochchanaw danddayii?* 21 Woy urk'k'aa med'd'iyaawe bare med'd'iyaa urk'k'aa bare koyyiyaawaadan ootsanawunne itti mala urk'k'aappe ittuwaa bonchcho miishshaa ootsiide, k'ay ittuwaa tooshetteedda oosuwaa ootsiyaa miishshaa ootsiide med'd'anaw aw maati baawee?

22 S'oossay ootseeddawe hawaanna ittuwaa. I bare hank'k'uwaa bessanawunne bare wolk'k'aa erissanaw koyyeedda; I bare hank'k'uwaan pirddanawantta, bayizzanaw giigi utteeddawantta, daro genc'c'uwaan danddayeedda. 23 K'ay I maareeddawanttoo, bare bonchchuwaa akkanaw giigissi wotseeddawanttoo I ay keenaa bonchchettinttonne bessanaw koyyeedda. 24 Nuuni I s'eeseeddawantta; shin Ayihuda asaa s'alalaappe gidennaan, Ayihuda gidenna asaa giddoppekka s'eeseedda.

25 Hoose'a mas'aafan I giyaawe hawaa;

«Ta asaa gidennawantta,

‹Ta asaa› gaade s'eesana.

Taani siik'abeenna zariyaakka,

‹Ta siik'k'aatoo› gaade s'eesana.*

26 ‹Hinttenttu ta asaa gidikkita› giyaawaa,

unttunttu siseedda he sa'aan,

unttunttu, ‹De'uwaa S'oossaa naanaa› geetettiide s'eesettanawantta»

yaagee.* 27 Isiyaasi Israa'eeliyaa asaabaa yaagiide haasayeedda;

«Israa'eeliyaa Asay abbaa matan

de'iyaa shafiyaa keena gidooppekka,

unttunttuppe amareedawanttu s'alalay attana.*

28 Ayaw gooppe,

Goday sa'aa bollan de'iyaa asaa ubbaa bolla,

ellekka pirddana»

yaageedda. 29 Isiyaasi kasetiide,

«Ubbaappe Wolk'k'aama Goday,

nuw amareedda zeretsaa ashshenentto,

nuuni, Sodoomaa katamaadaaninne,

Gamoora katamaadan haneeddoshshin»

yaagi haasayeedda.*

30 Yaatina, nuuni waaganee? S'illotetsaa koyyibeenna Ayihuda gidenna Asay ammanuwaan s'illeedda; 31 shin Israa'eeliyaa Asay barentta s'illissiyaa higgiyaa koyyeeddawanttu he higgiyaa demmibeykkino. 32-33 Ayaw demmibeykkinoo? Unttunttu oosuwaanappe attin, ammanuwaan s'illotetsaa koyyibeenna diraassa. Unttunttu S'oossaa Mas'aafay,

«Akeekite; taani S'iyoonen asaa d'ubbiyaa shuchchaa,

unttunttu ogiyaan zaallaa wotsana.

Shin aan ammaniyaa ooninne yeellatenna»

yaagiide s'aafettowaadan d'ubbiyaa shuchchaan d'ubetteeddino.*

10

Israa'eeliyaa Asay S'oossaa Ogiyaa Kaallibeenna

1 Taanaadan ammaniyaawanttoo, taani Israa'eeliyaa asaw ta kumentsaa wozanaappe amottiyaawenne S'oossaa woossiyaawe unttunttu attanaassa; 2 ayaw gooppe, unttunttu S'oossaw ootsanaw loytsi koyyiyaawaa taani markkattay; shin unttunttu S'oossaw ootsanaw loytsi koyyiyaa koshshay tumu eratetsaappe gidenna. 3 Ayaw gooppe, S'oossay asaa s'illissiyaa ogiyaa unttunttu erennaan, barenttu huup'e s'illotetsaa essanaw koyyeeddino; k'ay barenttu huup'ew S'oossay asaa s'illissiyaa ogew eeno gibeykkino. 4 Ayaw gooppe, ammaneedda ubbay s'illanaadan, Kiristtoosi higgiyaa k'ofaa poleedda.

Atotetsay Ubbaassa

5 Asay higgew azazettiide s'illiyaabaw Muse, «Higgii azaziyaawaa ootsiyaa ooninne he higgiyan pas'a de'ana» yaagi s'aafeedda;* 6 shin ammanuwaan s'illiyaabaw geetetteeddawe hawaa; «Ne wozanaan, ‹Ooni saluwaa pude baanee?› gooppa. Hewe Kiristtoosa duge wotsanaassa;* 7 woy ‹Duge sa'aa garssa wod'd'anawe oonee?› gooppa. Hewe Kiristtoosa hayk'uwaappe dentsanaassa. 8 Shin I giyaawe hawaa; ‹S'oossaa k'aalay ne mataana; ne doonaaninne ne wozanaan de'ee› geetetteedda» yaagee. Hewekka nuuni hinttenttoo odiyaa ammanuwaa k'aalaa.

9 Neeni, «Yesuusi Godaa» gaade ne doonaan markkattooppe, k'ay S'oossay hayk'uwaappe Aa dentseeddawaa ne wozanaan ammanooppe, neeni attana. 10 Ayaw gooppe, Asay bare wozanaan ammaniide s'illee; bare doonaankka markkattiide attee. 11 S'oossaa Mas'aafay, «Aan ammaniyaa ooninne yeellatenna» yaagee.* 12 Ayihuda asaanne Ayihuda gidenna asaa giddon dummatetsay baawa. Itti S'oossay ubbaa Godaa; I barena s'eesiyaa ubbatoo daro keeka. 13 Ayaw gooppe, S'oossaa Mas'aafay, «Godaa suntsaa s'eesiyaa ooninne attana» yaagee.*

14 Yaatina, unttunttu Aa ammanibeennawantta gidooppe, wooti Aa s'eesanaw danddayiinoo? K'ay k'aalaa sisibeennawanttu waan ammananaw danddayiinoo? K'aalaa odiyaawe d'ayooppe, unttunttu waan sisanaw danddayiinoo? 15 K'ay k'aalaa odiyaawanttu kiitettennan aggooppe, oosuu wooti odettanaw danddayii? Ayaw gooppe, S'oossaa Mas'aafay, «Nashechchiyaa mishiraachchuwaa odiyaawanttu yuussay wooti lo"ii!» yaagee.*

16 Shin unttunttu ubbay wonggalaw azazettibeykkino; ayaw gooppe Isiyaasi, «Ta Godaw, nuuni markkatteeddawaa ooni ammaneeddee?» yaageedda.* 17 Simmi Asay k'aalaa sisiide ammanee; k'ay itti uray Kiristtoosa k'aalaa, odina sisee.

18 Shin unttunttu k'aalaa sisibeennawe tumee gaade taani oochchay. Tuma unttunttu siseeddino; S'oossaa Mas'aafay,

«Unttunttu haasayaa kooshshay

sa'aa ubbaan laaletteedda;

unttunttu k'aalaykka sa'aa gas'aa gakkeedda»

yaageedda.* 19 Shin Israa'eeliyaa asatuu eribeykkinoyee gaade taani oochchay. Muse kase,

«Taani hinttentta asaa gidenna asatuwaan seelissana;

k'ay eeyaa asatuwaan taani hinttentta hank'k'etsissana»

yaageedda.* 20 K'ay Isiyaasi daro s'aliide,

«Taana koyyibeennawanttoo beettaad;

taana oochchibeennawanttookka k'onc'c'aad»

yaagee.* 21 Shin Israa'eelatuwaabaa I haasayiidde,

«Gallassaa ubbaa azazettenawanttoonne

tawaa is's'iyaawanttoo ta kushiyaa mic'c'aad»

yaagee.*

11

S'oossay Israa'eeliyaa Asaa Wurssi Olibeenna

1 Yaatina, S'oossay bare asaa is's'eedde gaade oochchoo? Hewaa gidenna; ayaw gooppe, taani ta huup'ew Israa'eeliyaa asaa; Abraahaame zare; Biiniyaama yaraa. 2 S'oossay koyro dooreedda bare asatuwaa is's'enna; S'oossaa Mas'aafay, Eelaasa taarikiyaa giddon, Eelaasi Israa'eelatuwaa S'oossaa sintsan wooti mootintto, hintte eriita. 3 «Godaw, unttunttu he suntsan nabatuwaa wod'eeddino; ne yarshshiyaa saakka koleeddino. Yaatina, taani ta s'alalay ataad. K'ay unttunttu taanakka wod'anaw koyyiino» yaageedda.*

4 S'oossay aw waagi zaareeddee? «Taani Eek'aa Ba'aalaw gulbbatibeenna laappu sha"a asaa taw ashshaad» yaageedda.*

5 Hawaadankka k'ay ha wodiyaan, S'oossay bare aad'd'o keekatetsaan dooreedda amareeda asatuu de'iino. 6 Shin I bare aad'd'o keekatetsaan dooreeddappe attin, unttunttu oosuwaan unttuntta dooribeenna; hewe d'ayooppe, Aa aad'd'o keekatetsay tumu aad'd'o keekatetsaa gidenna.

7 Yaatina, ayee? Israa'eeliyaa asatuu barenttu koyyiyaawaa demmibeykkino; shin S'oossay dooreedda amareedawanttu demmeeddino. Yekkonttu wozanay minneedda. 8 Hawaadankka, S'oossaa Mas'aafay,

«S'oossay unttunttu barenttu ayfiyaan be'ennaadaaninne

barenttu haytsaan sisennaadan,

hawaa gakkanaw unttunttoo,

azalla ayaanaa immeedda»

yaageedda.* 9 K'ay Daawite yaageedda;

«Unttunttu miyaa gaytay unttuntta p'iriyaadan oyk'k'o;

unttuntta guufantso; unttunttoo kushiyaa shiri c'iggo.*

10 Unttunttu s'eellennaadan, unttunttu ayfii goozetto;

ubbaa wode barenttu metuwaan k'uunniide de'iino»

yaageedda.

11 Yaatina, Ayihudatuu d'ubetteedda wode, denddennaadan kunddeeddino? Hewaa gidenna; unttunttu nagaraa ootseedda diraw, atotetsay unttunttu Ayihuda gidenna asatuwaa k'anaatanaadan, Ayihuda gidenna asaw yeedda. 12 Shin Ayihudatuu nagaraa ootseedda diraw, alamew daro anjjuu yeedda; k'ay unttunttu kunddetsaykka Ayihuda gidenna asaw daro anjjuwaa aheedda. Yaatina, Ayihudatuu ubbay gujettiyaa wode, anjjuu woyssa keena daranddeeshsha!

Ayihuda Gidenna Asay Attana Atotetsaa

13 Shin taani ha"i hinttenttoo, Ayihuda gidenna asaw haasayay; taani Ayihuda gidenna asaw Yesuusi kiitteeddawaa gidiyaa diraw, ta oosuwaa bonchchana. 14 Taani ta zare gidiyaa asatuwaa k'anaatanchchatuwaa ootsooppe, ooni eri unttunttuppe amareedawantta ashshenaan aggikke. 15 Ayaw gooppe, S'oossay unttuntta is's'eedda wode, ha alamii S'oossaanna sigetteedda. Yaatina S'oossay unttuntta shiishshi akkiyaa wode, hayk'k'eeddawe de'uwaa demmanaappe attin, ayee hananee?

16 Koyro ayfe bagga munak'ay anjjetteeddawaa gidooppe, muume munak'aykka k'ay anjjetteeddawaa gidana; itti mitsaa s'ap'uu anjjetteeddawaa gidooppe, haytsay ubbaykka k'ay anjjetteeddawaa gidana. 17 Shin woraan doleedda wogaraa mitsaa k'ankkaappe ittuwaa ittuwaa kareeddasaan, neena woraan doleedda wogaraa mitsaa mallaa he wogaraanna gatsi k'achcheeddo; neeni k'ay zayitii kesiyaa wogaraa mitsaa s'ap'uwaanna ittippe de'aa. 18 Simmi neeni he karetti wod'd'eedda k'ankkatuwaa bollan otorettanaw bessena; shin neeni otorettiyaawaa gidooppekka, s'ap'uu neena tookkeeppe attin, neeni s'ap'uwaa tookkennawaa akeeka.

19 Hewaa diraw neeni, «Ee; shin k'ankkatuu taani unttunttu sa'aan gelanaaddan karetteeddino» yaagana. 20 Hewe tuma; unttunttu ammanibeenna diraw, karetteeddino; neeni ammaneedda diraw, he sa'aan ek'k'aadda. Shin yayyappe attin, otoro k'ofaa k'oppoppa. 21 Ayaw gooppe, S'oossay med'etaa k'ankkaa malatiyaawanttoo, Ayihudatoo k'arettibeennawaa gidooppe, new k'arettiyaawaa malatii?

22 Simmi S'oossaa keekatetsaanne s'alatetsaa be'a. Kunddeeddawanttoo I s'alaa; shin neeni Aa keekatetsaani minnaade de'ooppe, I new keeka; hewe d'ayooppe, neenikka k'ay k'ans's'ettana. 23 Ayihudatuukka k'ay ammanennaan is's'iyaawaa aggooppe, S'oossay kase unttunttu de'iyaa saan zaariide wotsana; ayaw gooppe, I unttuntta zaariide wotsanaw danddayee. 24 Ayaw gooppe, S'oossay hinttentta woraan de'iyaa koyro med'etaa wogaraa mitsaappe k'ans's'iide, hinttenttu med'etaan woraan dolowanttudan gidennaan gaden tokkeedda wogaraa mitsaanna gatsi oytseeddawaa gidooppe, yaatina, he karetti wod'd'eedda koyro med'etaa k'ankkatuwaa zaaretsiide, unttuntta koyro med'etaan doleedda barenttu wogaraa mitsaanna gatsi k'achchanaw, Aa ayee s'oonanawe?

S'oossaa Maarotay Ubbaassa

25 Taanaadan ammaniyaawanttoo, taani hintte eranaadan koyyiyaa tumu s'uuraa yewuu de'ee; hewe hintte hinttentta hintterekka, nuuni aad'd'eedda eranchcha yaagiide k'oppiyaawaa diggee; Israa'eeliyaa asaappe baggay sisennaan is's'eedda; shin he sisennaan is's'iyaawe Ayihuda gidenna asaa kumentsaa payduu S'oossaakko gakkanaw gam"ana. 26 Hawaadankka, Israa'eeliyaa Asay ubbay attana; S'oossaa Mas'aafay hawaadan yaagee;

«Ashshiyaawe S'iyoone geetettiyaa katamaappe yiide,

nagaraa oosuwaa ubbaa Yaak'ooba zariyaappe diggana.*

27 Taani unttunttu nagaraa atto yaagiyaa wode,

unttunttunna gelana k'aalaa c'aak'uu hawaa»

yaagee.*

28 Ayihuda gidenna asatoo, Ayihudatuu wonggalaa mishiraachchuwaa baggana hintte diraw, S'oossaanna morkke; shin S'oossaa dooruwaa baggana aawotuwaa diraw, unttunttu I siik'iyaawantta. 29 Ayaw gooppe, S'oossay bare immeeddawaa guyye akkena; k'ay bare s'eeseeddawaa is's'aaddi geena. 30 Ayihuda gidennawanttoo, S'oossaw hintte kasenna azazettibeykkita; shin Ayihudatuu azazettenan is's'eedda diraw, S'oossaa maarotetsaa ha"i hintte akkeeddita. 31 Hawaadan, hintte akkeedda maarotetsaa diraw, Ayihudatuu k'ay S'oossaa maarotetsaa ha"i akkanaadan, S'oossaw azazettenan is's'eeddino. 32 Ayaw gooppe, S'oossay asaa ubbaa maarana mala, Asay ubbay aw azazettenan is's'iyaa hanotaan k'achcheedda.

33 S'oossaa duretetsay woyssa keena daree? Aa aad'd'o eratetsaynne Aa eratetsay woyssa keena c'iimmee? Aa pirddaa odanawe oonee? I bare ootsiyaawaa ayaw ootsintto, oonee akeekiyaawe?* 34 Hewaa S'oossaa Mas'aafay, «Godaa wozanaa eriyaawe oonee? Aa zoranaw danddayiyaawe oonee?* 35 Woy bare kushiyaa zaarana mala, aw ittibaa immeeddawe de'ii?» yaagee.*

36 Ayaw gooppe, ubbabaa I med'd'eedda; k'ay ubbabaykka Aa maataaninne awunne de'ee; S'oossaw med'inaw bonchchuu gido. Amen"i.*

12

S'oossaw Ootsanaadan Nuuni Waaniide De'anaw Bessii?

1 Simmi taanaadan ammaniyaawanttoo, hintte hintte oonatetsaa S'oossaa nashechchiyaa de'onne geeshsha yarshshuwaa ootsiide, S'oossaw shiishshanaadan, taani hinttentta S'oossaa maarotetsaan woossay; S'oossaw hintte goyinnanaw bessiyaa tumu ogii hewaa. 2 S'oossay hintte k'ofaa ubbaanna dummayiide, hinttentta laammooppe attin, ha alamiyaa asaa malatoppite. He wode hintte, S'oossaa shenii, lo"obay, Aa nashechchiyaabaynne k'ay polo gideeddabay ayentto eranita.

3 S'oossay taw immeedda aad'd'o keekatetsaan taani hinttenttoo oday. Hinttenttu k'oppanaw bessiyaawaappe aatsiide, otoruwaan k'oppoppite; hewaa aggiide, wozanaama asaadan k'oppite; S'oossay hinttenttoo huup'iyaan huup'iyaan immeedda ammanuwaa keenan hintte bolla pirddite. 4 Nu itti bollaa giddon, c'ora bollaa k'ommotuu de'iino; he k'ommotuwaa ubbawukka dumma dumma oosuu de'ee. 5 Hawaadan, nuuni c'ora asaa gidooppekka, Kiristtoosa baggana itti asaa. K'ay nuuni itti asatetsaa k'ommotuwaadan, ittuu ittuwaanna oyk'etti utteeddo. 6 S'oossay nuw immeedda aad'd'o keekatetsaan dumma dumma imotay de'ee. Nu imotay nabetetsaa gidooppe, nuw de'iyaa ammanuwaa keenaa odanaw bessee. 7 Haratuwaa maaddussaa gidooppe, he oosuwaan minnanaw bessee; tamaarissussaa gidooppe, he tamaarissuwaan minnanaw bessee. 8 Hara asatuwaa minisussaa gidooppe, he oosuwaan minnanaw bessee. Bare huup'ew de'iyaabaappe haratoo immiyaa ooninne wozanaappe immo. Maatay de'iyaa uray minisi ootsanaw bessee; haratoo keekiyaa uray nashechchaan keekanaw bessee.

9 Hinttenttu siik'uu asaa bessanaw siik'ettiyaawaa gidanaw bessena. Iitabaa is's'ite; lo"obaa minisiide oyk'k'ite. 10 Ittuu ittuwaanna ishatuwaadan siik'ettite; ittuu ittuwaa bonchchiyaawan nashettite. 11 Minniide ootsite; azalloppite; hintte kumentsaa wozanaappe Godaw ootsite.* 12 S'oossay hinttenttoo immana geeddawaan nashettite; waayiyaan genc'c'ite. Ubbaa wode S'oossaa woossite; 13 S'oossaa asatuwaa koshshiyaaban maaddite; imatsaa mokkite.

14 Hinttentta yederssiyaawantta anjjite; unttuntta anjjiteppe attin, shek'k'oppite. 15 Nashettiyaawanttunna nashettite; yeekkiyaawanttunnakka yeekkite. 16 Asaa ubbaw itti mala k'ofaa k'oppite; ootsiyaaban ubbaan hinttentta toochchiide de'iteppe† attin, otorettoppite; hinttentta hintterekka aad'd'o eranchcha giide k'oppoppite.*

17 Ooninne hinttenttoo iitabaa ootsooppe, he uraw iitabaa ootsi zaaroppite; asaa ubbaw lo"obaa ootsanaw k'oppite. 18 Asaa ubbaanna sarotetsaan de'anaw, hintte baggana, hinttenttoo danddayetteeddabaa ubbaa ootsite. 19 Taanaadan ammaniyaawanttoo, hintte hintte huup'ew asaw haluwaa kesoppite. S'oossay haluwaa kesanaadan, Aa bolla olite. Ayaw gooppe, S'oossaa Mas'aafay,

«Goday, ‹Taani haluwaa kesana;

taani kushiyaa c'iggana› gee»

yaagee.*

20 Shin S'oossaa Mas'aafay,

«Ne morkkii koshattooppe, miza.

Saamettooppe, ushsha.

Ayaw gooppe, neeni hewaa ootsiyaawaan,

Aa darissa yeellayaasa»

yaagee.*

21 Iitabaa lo"obaan s'oonappe attin, iitabay neena s'oonoppo.

13

Gadiyaa Ayissiyaawanttoo Eeno Gaanaw Bessee

1 Asay ubbay gadiyaa ayissiyaawanttoo eeno gaanaw bessee; ayaw gooppe, S'oossay geenaan de'ishshin, gadiyaa ayissiyaawe de'anaw danddayenna. Ha"i de'iyaa ayissiyaawanttukka S'oossay wotseeddawantta. 2 Hewaa diraw, ha"i de'iyaa ayissiyaawantta is's'iyaa ooninne S'oossaa azazuwaa is's'ee; bare bolla pirddaa ahee. 3 Ayaw gooppe, ayissiyaawanttu iitabaa ootsiyaawantta yashshanawaappe attin, lo"obaa ootsiyaawantta yashshikkino. Ayissiyaawoo yayyenaan agganaw koyyay? Yaatooppe lo"obaa ootsa; I neena galatana. 4 Ayaw gooppe, I new lo"obaa ootsanaw, S'oossaw k'ooma. Shin neeni iitabaa ootsooppe, iitabaa ootseeddawaa I seeriyaa diraw, aw yayya; I S'oossaa k'oomaa. K'ay iitabaa ootsiyaawanttu bolla S'oossaa hank'k'uwaa I ahee. 5 Hewaa diraw, gadiyaa ayissiyaawanttoo eeno giyaawe S'oossaa muraa s'alalaassa gidennaan, hinttenttu wozanaa k'ofaa dirawukka eeno gaanaw bessee.

6 Ayaw gooppe, gadiyaa ayissiyaawanttu barenttu oosuwaa ootsiyaa wode, S'oossaw ootsiyaa diraw, hintte k'aras'aa k'ans's'iyaawe hewaassa. 7 Ubbaa asawukka bessiyaawaa immite. Giiraa giiranaw bessiyaawoo giirite; k'aras'aa k'ans's'anaw bessiyaawoo k'ans's'ite; yayyanaw bessiyaawoo yayyite; bonchchuu bessiyaawaa bonchchite.

Ittuu Ittuwaanna Siik'ettite

8 Hinttenttu ittuu ittuwaanna siik'ettanaappe attin, hara ac'uu O bollaninne de'oppo. Ayaw gooppe, haraa siik'iyaa ooninne higgii giyaawaa poleedda. 9 «Woshummoppa; wod'oppa; wuu"oppa; asaabaa amottoppa» giyaa azazatuunne hara azazatuu ubbatuu, «Ne shooruwaa ne huup'iyaadan siik'a» giyaa azazuwaan kumiino.* 10 Bare shooruwaa siik'iyaa ooninne aw iitabaa ootsenna; hewaa diraw, shooruwaa siik'iyaawe higgiyaa ubbaw eeno giyaawaa.

11 Gem"ishuwaappe hintte beegottiyaa saatii ha"i gakkeedda diraw, ha wodiyaa akeekite. Ayaw gooppe, nuuni koyro ammaneedda wodiyaappe, nuuni attiyaa wodii ha"i nuukko matatteedda. 12 K'ammay aad'd'anaw hanee; gallassay matatteedda. Simmi nuuni d'umaa oosuwaa aggiide, poo'uwaan olettanaw, olaa miishshaa mayyoytte; 13 gallassi poo'uwaan de'iyaa asaadan, ane maara de'oytte. Yetsaaninne matsuwaan gidoppo; woshummussaaninne woshummanaw kajjeelussaana gidoppo; palumaaninne k'anaatiyaan gidoppo. 14 Shin Godaa Yesuusi Kiristtoosa, olaa miishshaa Aa mayyite; hintte nagaranchcha asatetsay bare wozanaa amuwaa polanaadan, aw k'oppoppite.

14

Asaa Bolla Pirddennaan Aggussaa

1 Ammanuwaan azalliyaa uraa shiishshi akkite. Shin I bare huup'ew k'oppiyaabaan aanana palumettoppite. 2 Itti uraa ammanuu I ayaa miinanne diggenna. Shin ammanuwaan azalliyaa uray gaden mokkeeddabaa s'alalaa mee. 3 Ubbabaa miyaa uray ubbabaa meenna uraa kad'oppo; ubbabaa meenna uraykka ubbabaa miyaa uraa bolla pirddoppo. Ayaw gooppe, S'oossay Aa shiishshi akkeedda. 4 Hara asaa k'oomaa bolla pirddiyaawe neeni oonee? I kunddina woy denddina bare Godaassa; shin Goday Aa dentsanaw danddayiyaa diraw, I ek'k'ana.

5 Itti uray, «Hik'k'a gallassay hara gallassatuwaappe aad'd'ee» yaagiide k'oppiyaa wode, haray, «Ubbaa gallassatuukka itti mala» giide k'oppee. Asay ubbay huup'iyaan huup'iyaan hewaadan ayaw k'oppintto akeeko. 6 Itti gallassaa hara gallassatuwaappe aatsiide bonchchiyaa uray Godaa bonchchoo bonchchee; k'umaa miyaa uraykka Godaa bonchchoo mee. Ayaw gooppe, I he k'umaa diraw, S'oossaa galatee. K'umaa meennawekka Godaa bonchchoo meennaan aggeedda; k'ay S'oossaa galatee. 7 Ayaw gooppe, nuuppe ooninne bare huup'e s'alalaw de'enna; k'ay ooninne bare huup'e s'alalaw hayk'k'enna. 8 Nuuni pas'a de'ooppe, Godaw de'eetto; k'ay hayk'k'ooppekka, Godaw hayk'k'eetto. Simmi nuuni pas'a de'ooppe woy hayk'k'ooppekka Godaassa.

9 Hewaa diraw, Kiristtoosi pas'a de'iyaawanttoonne hayk'k'eeddawanttoo Godaa gidanaw hayk'k'iide, hayk'uwaappe denddeedda. 10 Yaatina, neeni ne ishaa bolla ayaw pirdday? Woy neeni ne ishaa ayaw kad'ay? Nuuni ubbaykka S'oossaa pirddaa oydiyaa sintsan ek'k'ana. 11 Ayaw gooppe, S'oossaa Mas'aafay,

« ‹Taani Goday ta de'uwaan c'aak'k'ay;

asay ubbay ta sintsan gulbbatana.

K'ay taani S'oossaa gidiyaawaa,

asay ubbay markkattana› yaagay»

yaagee.* 12 Simmi nuuni huup'iyaan huup'iyaan nubaa S'oossaw odana.

Nagaraa Oosoo Gaasuwaa Gidoppa

13 Hewaa diraw, nuuni ittuu ittuwaa bolla pirddiyaawaa hawaappe sintsaw ane aggoytte. Shin ubbaappe aatsiide, hintte ishaa d'ubbiyaabaa woy nagaraan oliyaabaa ootsennaadan k'ofaa k'achchite. 14 Taani Godaa Yesuusi Kiristtoosanna de'iyaawaan, bare huup'ew tuna gidiyaabay baynnawaa eraynne akeekay. Shin itti uray ittibaa tuna giide k'oppooppe, hewe aw tuna gidee. 15 Neeni miyaabaa diraw, ne ishaa k'ohooppe, simmi neeni siik'uwaan de'akka. Kiristtoosi Aa diraw hayk'k'eedda asaa ne miyaa k'umaan bayizzoppa. 16 Simmi neeni lo"obaa giyaawaa Asay kad'oppo. 17 Ayaw gooppe, S'oossaa kawutetsay Geeshsha Ayyaanay immiyaa s'illotetsaa, sarotetsaanne nashechchaa gidiyaawaappe attin, muussaanne ushshaa gidenna. 18 Ayaw gooppe, Kiristtoosaw hawaadan ootsiyaa uray ooninne S'oossaa nashechchee; asaykka Aa galatee.

19 Yaatooppe, ane nuuni sarotetsaa ahiyaabaanne nuuna ittuwaa ittuwaanna minisiyaabaa ubbaa koyyeetto. 20 S'oossaa oosuwaa k'umaa diraw bayizzoppa. K'umay ubbay geeshsha; shin hara uraa nagaraan yeggiyaawaa muussay iita. 21 Hewoo ashuwaa meennaan woy ushshaa ushennaan aggiyaawe woy ne ishaa d'ubbiyaabaa ayaanne ootsennaan aggiyaawe lo"a.

22 Ha yewuwaan ne ammanuwaa neeppenne S'oossaappe gidduwaan naaga. Itti uray lo"a giide I ammanetteedawaa ootsiyaa wode, «Taani lo"uwaa ootsaad» giide bare wozanaan ammanettooppe, he uray tumu anjjetteeddawaa. 23 Shin I he miyaabaan sid'ooppe, Aa muussay ammanuwaana gidenna diraw, S'oossay Aa bolla pirddee; k'ay ammanuu baynnaan ootseeddawe ayayneekka nagaraa.

15

Asaa Nashechchanaw Bessiyaa Ogiyaa

1 Nuuni ammanuwaan minneeddawanttu daaburanchchatuwaa tookuwaa tookkanaw bessee; nuuni nu s'alalaa nashechchanaw bessena. 2 Nuuni huup'iyaan huup'iyaan nu ishaa maaddanaw, ammanuwaan Aa minisanawunne nashechchanaw bessee. 3 Ayaw gooppe, haray atto Kiristtoosikka barena nashechchibeenna. Shin S'oossaa Mas'aafay, «Neena boreeddawanttu boreedda borii ta bolla wod'd'eedda» geeddawaadan haneedda.* 4 S'oossaa Mas'aafay nuw immiyaa genc'c'aaninne minotaan nuuni demmana giide nashechchaan naagi utteeddawe de'ana mala, S'oossaa Mas'aafan s'aafetteedda ubbabay nuuna tamaarissanaw s'aafetteedda.

5-6 Hinttenttu ubbay itti wozana gidiide, itti k'aalaan S'oossaa, nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa Aawuwaa, bonchchana mala, genc'c'uwaanne minotetsaa immiyaa S'oossay, hinttenttoo Kiristtoosi Yesuusi ootseeddawaadan, ittuu ittuwaanna ittippe de'iyaa itti k'ofaa immo.

P'awuloosa Oosuwaanne Ammanenna Asaw
Gakkeedda Mishiraachchuwaa K'aalaa

7 Hewaa diraw, Kiristtoosi hinttentta mokkeeddawaadan, S'oossaa bonchchoo ittuu ittuwaa mokkite. 8-9 Ayaw gooppe, S'oossay ammanetteedawaa gidiyaawaa erissanaw, S'oossay aawaatoo immana geeddawaa tumayanawunne Ayihuda gidenna Asay S'oossaa Aa maarotetsaa diraw bonchchanaw Kiristtoosi Ayihudatoo k'ooma gideeddawaa hinttenttoo oday. Hewaa S'oossaa Mas'aafay,

«Hewaa diraw, taani neena,

Ayihuda gidenna asaa giddon galatana;

ne suntsaakka sabbana»

yaagee.*

10 K'aykka,

«Ayihuda gidenna asatoo,

S'oossaa asatuwaana nashettite»

yaagee.*

11 K'aykka gujjiide,

«Hinttenttoo, Ayihuda gidenna asatoo ubbatoo,

Godaa galatite; asaw ubbaw, Aa galatite»

yaagee.*

12 K'aykka Isiyaasi,

«Issey zeretsay yiide,

Ayihuda gidenna asaa mooddanaw denddana.

K'ay unttunttu Aa baggana demmana giide,

nashechchaan naagana»

yaagee.*

13 Hinttenttu akkana giide nashechchaan naagiyaawe Geeshsha Ayaanaa wolk'k'aan dic'c'anaadan, hinttenttoo immana geedda S'oossay, hintte Aa ammaniyaa diraw, hinttenttoo nashechchaanne sarotetsaa kuntsiide immo.

P'awuloosi S'aliide S'aafeedda Gaasuwaa

14 Taanaadan ammaniyaawanttoo, hinttenttun lo"otetsaynne eratetsay ubbay kumeeddawaanne k'ay ittuu ittuwaa zoranaw danddayiyaawaa taani ta huup'ew eraad. 15-16 Shin taani hinttentta ittibaa ittibaa gujja k'ofissanaw, ha dabddaabbiyaa giddon ayinne yayyenaan hinttenttoo s'aafaad. Taani Kiristtoosa Yesuusa k'ooma gidaade, Ayihuda gidenna asaw ootsanaadan, S'oossay taw aad'd'o keekatetsaa immeedda diraw, taani ayinne yayabeykke; Ayihuda gidenna Asay Geeshsha Ayaanaa baggana S'oossaw geeshsha gidiide, Aa nashechchiyaa yarshshuwaa gidanaadan, S'oossaa wonggalaa mishiraachchuwaa odiyaawaan geeshshatetsaan ootsay.

17 Hewaa diraw, taani Kiristtoosa Yesuusan gidaade S'oossaw ootsiyaaban c'eek'ettanaw danddayay. 18-19 Ayihuda gidenna Asay S'oossaw azazettanaadan, Kiristtoosi ta baggana k'aalaan, oosuwaan, mallaan, malaataa wolk'k'aaninne Geeshsha Ayaanaa wolk'k'aan ootseeddawaa s'alalaa taani odanaappe attin, harabaa odanaw s'alikke. Hewaa diraw, Yerusaalameppe doommaade, Iliwaarik'oona geetettiyaa gadiyaa gakkanaw yuuyyaade, Kiristtoosa wonggalaa mishiraachchuwaa wurssa odaaddi. 20 Hawaadankka, taani hara Asay doommeeddawaa bollan doommennaadan, Kiristtoosa suntsay s'eesettibeennasan wonggalaa mishiraachchuwaa odanaw amottaad. 21 Shin S'oossaa Mas'aafay,

«Aabay hawaa gakkanaw odettibeennawanttu Aa be'anawantta;

k'ay aabaa sisibeennawanttu akeekanawantta»

yaagee.*

P'awuloosi Roome Baanaw K'oppeedda

22 Hewaa diraw, taani c'ora wode hinttenttukko yaanaw koyyay; shin yaanaw danddayabeykke. 23 Shin taani ha"i ha heeraan ta oosuwaa wursseedda dirawunne c'ora laytsaappe doommaade hinttentta baade be'anaw laamoteedda diraw 24 ha"ikka hinttenttukko baana gaade k'oppay; taani Isippeene geetettiyaa gadiyaa baadde hinttentta be'anaw koyyay; k'ay amareeda wodiyaa hinttentta be'aade nashettowaappe guyyiyaan, Isippeene biishshin, hintte taana maaddana mala koyyay.

25 Shin ha"i taani S'oossaa asatuwaa maaddanaw, Yerusaalamebay. 26 Ayaw gooppe, Mak'idooniyaanne Akaayiyaa geetettiyaa gadiyaan de'iyaa woosa golle asatuu Yerusaalamen de'iyaa hiyyeesatoo miishshaa immanaw koyyeeddino. 27 Unttunttu barenttu huup'ew hawaa ootsanaw k'ofaa k'achcheeddino. Unttunttu he hiyyeesatuwaa maaddanawe unttunttoo ac'uu de'ee; ayaw gooppe, Ayihudatuu barenttu ayaanaa anjjuwaa Ayihuda gidenna asatuwaana shaakkeeddawaa gidooppe, Ayihuda gidenna asatuukka k'ay barenttoo de'eeddabaan Ayihudatuwaa maaddanaw bessee. 28 Hewaa diraw, taani ha oosuwaa wursseeddawaappe guyyiyaaninne unttunttoo shiik'eedda miishshaa ubbaa immeeddawaappe guyyiyaan, Isippeene baadde hintte mataanna aad'd'ana. 29 Taani hinttenttukko biyaa wode, Kiristtoosa anjjuu taanan kumina baanawaa eray.

30 Taanaadan ammaniyaawanttoo, taw S'oossaa hintte woossiidde, woosan hintte taananna minnanaadan, Godaa Yesuusi Kiristtoosa baggannanne Geeshsha Ayyaanay immiyaa siik'otetsan taani hinttentta woossay. 31 Taani Yihudaan de'iyaa ammanennawanttuppe attanaadaaninne k'ay taani Yerusaalamen ootsiyaa oosuu yaan de'iyaa S'oossaa asatuwaa nashechchiyaawaa gidanaadan, S'oossaa woossite. 32 K'ay S'oossay gooppe, taani hinttenttukko nashechchaan baade, hintte matan shemppana. 33 Sarotetsaa S'oossay hinttenttunna ubbaanna gido. Amen"i.

16

Sarotaa

1 Kinkkiriyaa geetettiyaa katamaan de'iyaa ammaniyaa asaana ootsiyaa nu michchata Peeba lo"o mac'c'a asaa gidiyaawaa taani hinttentta erissay. 2 Hinttenttu izo geeshshatuu Godaa suntsan mokkiyaawaadan mokkite; k'ay iza hinttenttuppe koyyiyaawe ayaa gidooppekka, izo maaddite; ayaw gooppe, iza bare huup'ew c'ora asaa maaddaw; k'ay taana ta huup'ewukka darissa maaddaw.

3 Kiristtoosa Yesuusa oosuwaa taananna ittippe ootsiyaa P'irisk'k'illiwunne izi asinaa Ak'iilassi ta sarotowaa odite. 4 Unttunttu ta shemppuwaa diraw, barenttu shemppuwaa aatsi immeeddino. Unttuntta ta s'alalaa gidennaan, Ayihuda gidenna asaa ammaniyaa Asay ubbaykka galatee. 5 K'ay unttunttu golliyaa ammaniyaa Asay shiik'iyaasaa ootsiide gakettiyaa asaa ubbaa saro giite. Iisiyaa gadiyaan Kiristtoosa koyro ammaneedda ta siik'iyaa Eppanetoosaw, ta sarotowaa odite. 6 Hinttenttoo loytsa daabureedda Mayraamo sarotite. 7 Taananna k'asho gollen de'eedda ta dabbo gideedda Ayihudatuwaa, Anddironik'oosanne Yuuniyaasa sarotite. Yesuusi kiitteeddawanttu giddon unttunttu loytsi eretteeddawantta. K'ay unttunttu Kiristtoosa taappe kasenna ammaneeddino.

8 Godaanna ittippetetsaan de'iyaa ta siik'o laggiyaa Amppiliyaatoosaw ta sarotowaa odite. 9 Kiristtoosa oosuwaa nuunanna ittippe ootsiyaa Urbbaanoosanne taani siik'iyaa Iss's'aakusa sarotite. 10 Kiristtoosanna I de'iyaawe erettina paac'iyaa s'ooneedda Ap'eliisaw ta sarotowaa odite; Ariss's'obiloosa soy asawukka ta sarotowaa odite. 11 Ta dabbo gideedda Ayihudawiyaa Heeroodiyoonanne Kiristtoosa ammaniyaa Narssiisesa soy asaa sarotite.

12 Godaa oosuwaan daaburiyaa Tirufaynanne Tirufooso geetettiyaa mac'c'awantta sarotite; k'ay Godaw daro daaburaade ootsiyaa siik'iyaa Perssiiso sarotite. 13 Godaa oosuwaan loytsi eretteedda Rufoosayewunne taana bare na'aadan maaddeedda Aa daayiw ta sarotowaa odite. 14 Ta sarotowaa Asinkkiriitoosaw, Pileegoonaw, Hermeesaw, Patirobaasawunne unttunttunna de'iyaa ammaniyaa ishatuwaa ubbaw odite. 15 Pileegoona, Yuulo, Neeriyaa, Aa michchato, Olumppoosanne unttunttunna de'iyaa S'oossaa asatuwaa ubbaa sarotite.

16 Geeshsha asaw bessiyaa yeretaa yerettiidde, ittuu ittuwaa sarotite; Kiristtoosan ammaniyaawanttu ubbatuu hinttentta saro yaageeddino.

Wurssetsaa Zoriyaa

17 Taanaadan ammaniyaawanttoo, asaa giddon shaakotetsaa med'd'iyaawantta, asaa ammanoo d'ubo gidiyaawanttanne hintte tamaareedda timirttiyaanna gakettennawaa tamaarissiyaawantta akeekanaadan, taani hinttentta woossay. Unttunttukko shiik'oppite. 18 Ayaw gooppe, hewaa malabaa ootsiyaawanttu barenttu uloo ootsiinoppe attin, nu Godaa Yesuusi Kiristtoosaw ootsikkino; barenttu labiyaa haasayaaninne k'id'iyaan iitabaa k'oppenna asaa wozanaa baletsiino. 19 Wonggalaw hintte azazetteeddawaa Asay ubbay siseedda. Hewaa diraw, taani hinttebaan nashettay; shin lo"otetsaw hintte aad'd'eedda eranchcha gidanaadaaninne k'ay iitabaw ashikke gidanaadan koyyay. 20 Sarotetsaa S'oossay Sees'aanaa hintte gediyaappe garssanna haakkenna mata wode gaac'c'ana.

Nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa aad'd'o keekatetsay hinttenttunna gido.

21 Taananna ootsiyaa S'imootoose hinttentta saro yaagee; k'ay hawaadankka, ta dabbattuu Luuk'iyoosi, Yaasooninne Sosiip'aas'iroosi hinttentta saro yaagiino.

22 Taani, S'ars's'iyoosi, ha dabddaabbiyaa s'aafeeddawe, hinttenttoo Godaa suntsan sarotaa kiittay.

23 Ammaniyaa Asay ubbay Aa soyin shiik'iyaa ta siiraa Gaayoosi hinttentta saro yaagee; katamaa miishshaa oyk'k'iyaa Erass's'oosinne nu ishay K'uwars's'oosi hinttentta saro yaagiino. 24 Nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa aad'd'o keekatetsay hinttenttunna ubbaanna gido. Amen"i.

25 Nuuni S'oossaa galateetto. Taani wonggalaa baggana Yesuusi Kiristtoosabaa odeeddawaadaninne daro wodiyaappe geemmiide, ha"i k'onc'c'eedda tumatetsaadan, hintte ammanuwaan hinttentta S'oossay minisanaw danddayee. 26 Shin ha"i nabatuu s'aafeeddawaa baggana tumatetsay k'onc'c'iyaan erettanaadan ootseedda; k'ay asaa ubbay S'oossaa ammaniide azazettanaadan, Med'inaa S'oossaa azazuwaan, ha alamiyaan de'iyaa asaa zeretsaa ubbaw k'onc'c'eedda.

27 Aad'd'eedda eratetsay Aa s'alalaw de'iyaa itti S'oossaw Yesuusi Kiristtoosa baggana med'inaw bonchchuu gido. Amen"i.

* 1:4 Bare Geeshsha Ayyaanaan: Woy «Aan de'iyaa Geeshsha Ayaanaa»

* 1:17 Imb. 2:4

* 1:23 Zar. 4:16-18

* 2:6 Maz. 62:12; Lem. 24:12

* 2:11 Zar. 10:17

* 2:24 Isa. 52:5

* 2:29 Ayihuda guussay galatettiyaawaa gidiide suntsay Yihudaappe yeedda.

* 2:29 Zar. 30:6

* 3:4 Maz. 51:4

* 3:10 Maz. 14:1-3

* 3:13 Maz. 5:9

* 3:14 Maz. 10:7

* 3:15 Isa. 59:7-8

* 3:18 Maz. 36:1

* 3:20 Maz. 143:2; Gal. 2:16

* 3:30 Zar. 6:4; Gal. 3:20

* 4:3 Dom. 15:6; Gal. 3:6

* 4:7 Maz. 32:1-2

* 4:11 Dom. 17:10

* 4:13 Dom. 17:4-6; 22:17-18; Gal. 3:29

* 4:16-17 Dom. 17:5

* 4:18 Dom. 15:5

* 4:19 Dom. 17:17

* 4:25 Isa. 53:4-5

* 5:12 Dom. 3:6

* 7:7 Kes. 20:17

* 7:11 Dom. 3:13

* 7:15 Gal. 5:17

* 8:2 Taana: Itti itti Geeshsha K'aalaa biletsay, neena woy hinttentta yaagee; haray k'ay nuuna yaagee.

* 8:36 Maz. 44:22

* 9:4 Kes. 4:22

* 9:7 Dom. 21:12

* 9:9 Dom. 18:10

* 9:11-12 Dom. 25:33

* 9:15 Kes. 33:19

* 9:17 Kes. 9:16

* 9:20 Isa. 29:16; 45:9

* 9:25 Hos. 2:23

* 9:26 Hos. 1:10

* 9:27 Isa. 10:22-23

* 9:29 Isa. 1:9

* 9:32-33 Isa. 28:16

* 10:5 Wog. 18:5

* 10:6 Zar. 30:12-14

* 10:11 Isa. 28:16

* 10:13 Iyu. 2:32

* 10:15 Isa. 52:7

* 10:16 Isa. 53:1

* 10:18 Maz. 19:4

* 10:19 Zar. 32:21

* 10:20 Isa. 65:1

* 10:21 Isa. 65:2

* 11:3 1 Kat. 19:10, 14

* 11:4 1 Kat. 19:18

* 11:8 Zar. 29:4; Isa. 29:10

* 11:9 Maz. 69:22-23

* 11:26 Isa. 59:20

* 11:27 Erm. 31:33-34

* 11:33 Isa. 55:8

* 11:34 Isa. 40:13

* 11:35 Yob. 41:11

* 11:36 1 K'or. 8:6

* 12:11 Kumentsaa wozanaappe Godaw ootsite: Geeshsha Ayyaanaan kaalesettiide kiitettiyaawantta gidite.

† 12:16 Hinttentta toochchiide de'ite: Ashikke gidite guussaa.

* 12:16 Lem. 3:7

* 12:19 Zar. 32:35

* 12:20 Lem. 25:21-22

* 13:9 Kes. 20:13-15, 17; Zar. 5:17-19, 21; Wog. 19:18

* 14:11 Isa. 45:23

* 15:3 Maz. 69:9

* 15:8-9 2 Sam. 22:50; Maz. 18:49

* 15:10 Zar. 32:43

* 15:11 Maz. 117:1

* 15:12 Isa. 11:10

* 15:21 Isa. 52:15

1 K'oronttoosa

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

P'awuloosi

K'oronttoosa Asaw

S'aafeedda Koyro Kiitaa

Geluwaa

P'awuloosi K'oronttoosa asaw s'aafeedda koyro kiitay, P'awuloosi K'oronttoosa katamaan de'iyaa ammaniyaawanttu giddon Kiristtinnaa de'uwaanne ammanuwaa s'eelliyaabaan denddeedda metuwaa d'ayissanaw k'oppiide s'aafeeddawaa. He wode K'oronttoosa katamay he gaden de'iyaa Asay go"ettiyaa eretteedda Giriike katamaa. Hewaa bollaakka k'ay Akaayiyaa geetettiyaa Roomaa kawutetsaw huup'e katamaa. Ha katamay wolk'k'aama zal"iyaan, gam"iide minneedda wogaan, loytsi aakki aakki biyaa yeda de'uwaan woy giigennabaa haniyaawaaninne haymaanotiyaa c'oratetsaan eretteeddawaa.

Yesuusi kiitteeddawe minisiide odanaw koyyeeddawe, he ammaniyaawanttu giddon de'iyaa shaakotetsaabaanne yeda de'uwaabaa, woshummaabaanne geluwaa akaabaa, woosa golle wogaabaa, Geeshsha Ayaanaa imotatuwaabaanne hayk'uwaa dendduwaabaa. Yesuusi kiitteeddawe ha Mishiraachchuwaa K'aalaa ha ooshatuwaa bolla minisiide odiyaawaa naagiide shiishshee.

Siik'uu S'oossay bare asaw immeedda imotaa ubbaappe aad'd'iyaawaa gidiyaawaa odiyaa shemppuwaa tammanne heezzuu, ha mas'aafan daro eretteeddawaa geetettiide k'ofettee.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Geluwaa 1:1-9

Ammaniyaawanttu Giddon denddeedda shaakotetsaa 1:10—4:21

Yeda de'uwaabaanne soy asaa de'uwaabaa 5:1—7:40

Ammaniyaawanttanne kiristtinnaa ammanuwaa akkibeennawantta 8:1—11:1

Ammaniyaawanttu de'uwaanne goshetaa wogaa 11:2—14:40

Kiristtoosi hayk'uwaa s'ooni denddowaanne ammaniyaawanttu dendduwaabaa 15:1-58

Yihudaan de'iyaa metootanchchatoo imetteedda maaduwaabaa 16:1-4

Wurssetsaa k'utiyaa 16:5-24

1

1 Taani, S'oossaa sheniyaan Yesuusi Kiristtoosi kiitteeddawaa gidanaw s'eesetteedda P'awuloosinne, nu ishaa Sostteniisi, 2 K'oronttoosan de'iyaa S'oossaa ammaniyaa asatoo, Yesuusi Kiristtoosan geeyyeeddawanttussinne, nuw Godaa gidiyaa nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa suntsaa ubbaa sa'aan s'eesiyaa ubbatuwaanna geeshsha gidanaw s'eesetteeddawanttoo ha dabddaabbiyaa s'aafeetto.

3 S'oossay, nu Aawuunne nu Goday Yesuusi Kiristtoosi hinttenttoo aad'd'o keekatetsaanne sarotetsaa immo.

S'oossaa Galatussaa

4 S'oossay Kiristtoosa Yesuusa baggana hinttenttoo immeedda aad'd'o keekatetsaa diraw, taani ubbaa wode hinttenttoo S'oossaa galatay. 5-6 Taani Kiristtoosaw markkattiyaawe hinttenttun minneedda diraw, hintte ubbabaan, haasayaa ubbaan eratetsaa ubbaan, aan duretteeddita. 7 Hawaadan hintte nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa yuussaa naagishin, ayaanaa imotaappe haray atto ittuunne hinttenttoo pac'c'enna. 8 K'ay nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa gallassan hintte kad'ee baynnawantta gidanaadan, wurssetsay gakkanaw I hinttentta minisanawaa. 9 Bare Na'aa nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa ittippetetsaw hinttentta s'eeseedda S'oossay ammanetteedawaa.

Ammaniyaa Asaa Giddon Shaakotetsay Med'ettoppo

10 Shin taanaadan ammaniyaawanttoo, itti wozanaaninne itti k'ofaan ittippe gidanaappe attin, shaakotetsay hintte giddon de'enna mala, hintte ubbay itti haasayaa haasayanaadan, nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa suntsan taani hinttentta woossay. 11 Ayaw gooppe, taanaadan ammaniyaawanttoo, K'aloo'a soy Asay hinttenttubaa, hintte giddon walassay de'iyaawaa, taw odeeddino. 12 Taani giyaawe hawaa; hinttenttu huup'iyaan huup'iyaan, «Taani P'awuloosawaa. Taani Ap'iloosawaa. Taani Keefawaa.* Taani Kiristtoosawaa» yaagiita. 13 Kiristtoosi shaaketteeddee? Hinttenttu diraw, mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishettiide kak'etteeddawe P'awuloosi? Woy hintte P'awuloosaw gidanaw s'ammak'etteedditee?

14 Taani K'arisip'p'oosappenne Gaayoosappe attin, hinttenttuppe oonanne s'ammak'abeenna diraw, S'oossaa galatay. 15 Hewaa diraw, ooninne hinttentta taw gidanaadan s'ammak'etteeddita gaanaw danddayenna. 16 K'ay, Ee, Iss's'ifaanoosa soy asaakka taani s'ammak'aad. Shin haraa gujjaade s'ammak'aadditanttonne wozanaa aatsikke. 17 Ayaw gooppe, Kiristtoosi taana mishiraachchuwaa k'aalaa odana mala kiitteeddappe attin, s'ammak'ana mala kiittibeenna; k'ay Kiristtoosi mask'k'aliyaa bolla hayk'k'eeddawe mela gidenna mala, taani asaa aad'd'eedda eratetsaa k'aalaan tamaarissikke.

Kiristtoosi S'oossaa Aad'd'eedda Eraanne Wolk'k'aa

18 Ayaw gooppe, Kiristtoosi mask'k'aliyaa bolla hayk'k'eeddawaa odiyaa k'aalay d'ayiyaawanttoo eeyatetsaa. Shin nuw attiyaawanttoo S'oossaa wolk'k'aa. 19 S'oossaa Mas'aafay,

«Taani eranchchatuwaa aad'd'eedda eratetsaa,

bayizzana;

k'ay akeekanchchatuwaa akeekaakka d'ayissana»

yaagee.* 20 Aad'd'eedda eranchchay hak'an de'ii? Higgiyaa tamaarissiyaawe hak'an de'ii? Woy ha alamiyaa s'oonanaw palumettiyaawanttu waananddinooshsha? S'oossay ha sa'aa aad'd'o eratetsay eeyatetsaa gidiyaawaa besseedda!*

21 Ayaw gooppe, Asay bare huup'e aad'd'o eratetsaan barena S'oossaa erenna mala, S'oossay bare aad'd'o eratetsaan diggiide, nuuni odiyaa eeyaa k'aalaan ammaniyaawantta ashshanaw k'oppeedda. 22 Ayihudatuu malaataa oochchiino. K'ay Giriike asatuu aad'd'o eratetsaa wolk'k'aama koshshaa koyyiino. 23 Shin nuuni mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishettiide kak'etteedda Kiristtoosabaa odeetto. Hewe Ayihudatoo d'ubo; k'ay Ayihuda gidennawanttoo eeyatetsaa. 24 Shin S'oossay s'eeseeddawanttoo Ayihudatookka Giriikatookka nuuni odiyaa S'oossaa wolk'k'aynne Aa aad'd'o eratetsay Kiristtoosa. 25 Ayaw gooppe, S'oossaa eeyatetsay asaa aad'd'eedda eratetsaappe aad'd'ee; k'ay Aa laafatetsaa geetettiyaawekka asaa minotetsaappe minnee.

26 Simmi taanaadan ammaniyaawanttoo, S'oossay hinttentta s'eesiyaa wode hintte woyssa mala asentto k'oppite. Asaa k'ofaan hintte giddon aad'd'o eranchchatuu, wolk'k'aamatuunne d'ok'k'a sheeshshatuu dara gidikkino. 27 Shin S'oossay aad'd'eedda eranchchatuwaa yeellayanaw, alamiyaan de'iyaa eeyatuwaa dooreedda; k'ay minatuwaa yeellayanaw, alamiyaan de'iyaa laafatuwaa dooreedda. 28 S'oossay ha alamiyaan wolk'k'aamabaa giide k'oppiyaawaa d'ayissanaw, ha alamiyaa maaddennabaa kad'ettobaanne hanibeennabaa dooreedda. 29 Hewaa diraw, ooninne S'oossaa sintsan c'eek'ettanaw bessena. 30 Shin S'oossay hinttenttoo Kiristtoosi Yesuusa de'uwaa ootsi immeedda. Kiristtoosi nuw aad'd'o eratetsaa, s'illotetsaa, geeshshatetsaanne atotetsaa gideedda. 31 Hewaa diraw, S'oossaa Mas'aafay,

«C'eek'ettiyaa uray ooninne,

Goday ootseeddawaan c'eek'etto»

yaagee.*

2

Nuuni Kiristtoosa Kak'aabaa Markkatteetto

1 Taanaadan ammaniyaawanttoo, taani S'oossaa tumatetsaa s'uuraa* hinttenttoo odanaw hinttenttukko yeedda wode, d'ok'k'a k'aalaaninne aad'd'eedda eratetsaan odanaw yabeykke. 2 Ayaw gooppe, taani hinttenttunna de'aadde, Yesuusi Kiristtoosappenne k'ay mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishettiide I kak'etteeddawaappe attin, harabaa erennaadan, ta k'ofaa k'achchaad. 3 Taani daaburaaninne yashshaan daro kokkorssaan hinttenttunna de'aaddi. 4 Taani tamaarissiyaawaanne odiyaawaa S'oossaa Ayyaanaaninne wolk'k'aan k'onc'c'issayppe attin, c'iimma gidiide aad'd'eedda eratetsaa k'aalaanna gidenna. 5 Hewaa diraw, hintte ammanuu S'oossaa wolk'k'aanappe attin, asaa aad'd'o eratetsaan zemppibeenna.

S'oossaa Aad'd'eedda Eraa

6 Nuuni ayyaanan wozanaamatuwaa giddon aad'd'o eratetsaa haasayeetto. Shin hewekka ha alamiyaa aad'd'o eratetsaa gidenna; woy ha alamiyaa mooddiyaa d'ayiyaawanttu aad'd'o eratetsaa gidenna. 7 Shin nuuni odiyaa aad'd'o eratetsay, S'oossay kasetiide, c'ora wodiyaappe kase nu bonchchoo dooreedda asaappe geemmeedda Aa s'uuraa aad'd'o eratetsaa. 8 Ha alamiyaa mooddiyaawanttuppe ooninne ha aad'd'o eratetsaa eribeenna. Unttunttu ereeddawaa gidintto, bonchcho Godaa mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishiide kak'k'ikkino. 9 Shin S'oossaa Mas'aafay,

«Ooninne ayfiyaan be'ibeennawe,

haytsankka sisibeennawe,

k'ay ooninne bare wozanaan k'oppibeennawe

S'oossay barena siik'iyaawanttoo giigisseeddawaa»

giyaawaadan nuuni haasayeetto.* 10 S'oossay bare S'uura yewuwaa bare Ayyaanaan nuuna erisseedda; ayaw gooppe, Geeshsha Ayyaanay S'oossaabaa haray atto geemmeedda yewuwaa ubbaa biddee. 11 Ayaw gooppe, asaan de'iyaa asaa ayyaanaappe attin, asaabaa eriyaawe oonee? Hawaadankka, k'ay S'oossaabaa S'oossaa Ayyaanaappe attin, ooninne erenna. 12 Nuuni S'oossay nuw immeeddabaa ubbaa eranaw I nuw yeddeedda Ayaanaa akkeeddoppe attin, alamiyaa ayaanaa akkibeykko.

13 Nuuni ayaanaa yewuwaa† ayaanaa yewuwaanna gatsiide, Geeshsha Ayyaanay nuuna tamaarisseedda k'aalaan hawaa haasayeettoppe attin, asaa aad'd'o eratetsay nuuna tamaarisseedda k'aalaan haasayokko. 14 Shin Geeshsha Ayyaanay baynna Asay S'oossaa Ayaanaa yewuwaa akkena; ayaw gooppe, hewe aw eeyatetsaa. Yewuu Geeshsha Ayyaanan paac'ettiyaa diraw, I eranaw danddayenna. 15 Shin Geeshsha Ayyaanay de'iyaa Asay ubbabaa shaakkee; shin I bare huup'ew oonaninne shaakettenna. 16 Ayaw gooppe, S'oossaa mas'aafay,

«Godaa wozanaa eriyaawe oonee?

Aa zoranaw danddayiyaawe oonee?»

yaagee. Shin nuw Kiristtoosa wozanay de'ee.‡*

3

S'oossaa Kaalliyaawanttu Oosuwaa

1 Taanaadan ammaniyaawanttoo, taani Geeshsha Ayyaanay de'iyaa asaw haasayiyaawaadan, hinttenttoo haasayanaw danddayabeykke. Shin ha alamiyaa asaw haasayiyaawaadaaninne ammanuwaan minnibeenna Kiristtoosan de'iyaa guutsa naanaa mala asaw haasayiyaawaadan haasayaaddi. 2 Hinttenttu biro mino k'umaa maanaw danddaybbeenna diraw, taani hinttentta maatsaa pakaad; haray atto, ha"ikka danddaybeykkita. 3 Ayaw gooppe, hintte ha"ikka ha alamiyaa asaadan de'iita. Hinttenttu ha alamiyaa asaa gidiyaawaa hintte giddon de'iyaa k'anaatiinne palumay erissennee? K'ay ha alamiyaa asaadan simerettiita. 4 Ayaw gooppe, hinttenttuppe ittuu, «Taani P'awuloosawaa» gooppe, haray k'ay, «Taani Ap'iloosawaa» gooppe, ha alamiyaa asaa mala gidikkitee?

5 Yaatina, Ap'iloosi oonee? P'awuloosi oonee? Nuuni hinttentta ammantseedda S'oossaa kaalliyaawantta. S'oossay nuw huup'iyaan huup'iyaan immeedda oosuwaa ootseetto. 6 Taani puutiyaa tokkaad; Ap'iloosi haatsaa ushsheedda; shin S'oossay puutiyaa dichcheedda. 7 Hewaa diraw, dichchiyaa S'oossaappe attin, tokkiyaawekka haatsaa ushshiyaawekka ayaanne gidenna. 8 Tokkiyaawenne haatsaa ushshiyaawe itti mala; shin S'oossay huup'iyaan huup'iyaan Aa daaburaa keenaa aw woytana. 9 Nuuni S'oossaw ittippe ootsiyaa Aa oosanchchatuwaa gidiyaa diraw, hintte Aa oosuwaa sa'aa.

K'aykka hintte S'oossaa golliyaa. 10 S'oossay taw immeedda aad'd'o keekatetsaan eranchcha anaas'iyaadan, golliyaa baasuwaa baasaad. Hara uray Aa bolla kees's'ee. Shin Aa bolla kees's'iyaa ooninne wooti kees's'intto, bare huup'ew naagetto. 11 Ayaw gooppe, S'oossay Yesuusi Kiristtoosa s'alalaa baaso ootsiide wotseedda. Aappe hara baasuwaa baasanaw ooninne danddayenna. 12 Shin ha baasuwaa bolla ooninne work'k'aan gidina, biraan gidina, al"o shuchchaan gidina, mitsaan gidina, gattan woy mak'aan kees's'ooppe, 13 asaa ubbaa oosuu k'onc'c'iyaa kesanawaa. Ayaw gooppe, tamaan k'onc'c'ana diraw, he gallassay asaa ubbaa oosuwaa bessana. Asay ubbay bare oosuwaa wooti ootseeddenttonne tamay paac'c'ana. 14 Ooninne baasuwaa bolla kees's'eedda oosuu minniide attooppe, I woytaa akkanawaa. 15 O oosuunne guudettooppe, he uray k'ohettana. I bare huup'ew attana; shin tamaa giddoppe kessi akkowaadan attana.

16 Hinttenttu S'oossay ak'iyaa geeshsha golliyaa gidiyaawaanne S'oossaa Ayyaanay hinttenttun de'iyaawaa erikkitee? 17 Ooninne S'oossaa geeshsha golliyaa kolooppe, S'oossay Aa kolana. Ayaw gooppe, S'oossay ak'iyaa geeshsha gollii geeshsha; he geeshsha golliikka hinttentta.

18 Ooninne bare huup'iyaa c'immoppo. Hinttenttuppe ooninne barena ha alamiyaan aad'd'o eranchcha yaagiide k'oppooppe, aad'd'o eranchcha gidanaw, eeyaa gido. 19 Ayaw gooppe, ha alamiyaa aad'd'o eratetsay S'oossaa sintsan eeyatetsaa. S'oossaa mas'aafay,

«S'oossay aad'd'o eranchchatuwaa,

unttuntta unttunttu geniyaan oyk'k'ee»

yaagee.* 20 K'ay,

«Aad'd'eedda eranchchatuwaa k'ofaykka,

maaduu baynnawaa gidiyaawaa Goday eree»

yaagee.* 21 Hewaa diraw, ooninne asaan c'eek'ettoppo. Ayaw gooppe, ubbabaykka hinttewaa. 22 P'awuloosikka, Ap'iloosikka, Keefaykka, ha alamiikka, de'uukka, hayk'uukka, ha"i de'iyaawekka, sintsappe yaanawekka, ubbaykka hinttewaa. 23 Hinttenttu Kiristtoosawantta; Kiristtoosikka S'oossawaa.

4

Kiristtoosa Kaalliyaawantta

1 Asay nuuna Kiristtoosaw ootsiyaawanttudaninne S'oossaa gollen de'iyaa S'uuraa naagiyaa asaadan k'oppo. 2 Yaatiide he asatuu barenttu Godaw ammanetteedawantta gidiide, beettanaw koshshee. 3 Shin hintte woy haray ta bolla pirddooppe, ayinne gidenna. Haray atto, taanikka ta huup'iyaan pirddikke. 4 Ayaw gooppe, taani ta huup'iyaan ayaanneekka eriyaabay baawa; shin taana hewe s'illissenna. Taana pirddiyaawe Godaa. 5 Hewaa diraw, Goday d'umaan geemmeeddabaa poo'uwaa kessiyaawe, wozanaa k'ofaa k'onc'c'issiyaawe yaana wodii gakkanaw O bollaninne oonanne pirddoppite. He wode, Asay ubbay huup'iyaan huup'iyaan S'oossaappe sabaa demmanawaa.

6 Taanaadan ammaniyaawanttoo, hinttenttuppe ooninne ittuu tamaarissiyaawaa sabbiide, haray tamaarissiyaawaa borenna mala, «S'oossaa mas'aafan s'aafetteeddawaa bonchcha» yaagiyaawaa hintte nuunanna tamaarana mala, hintte diraw, tabaanne Ap'iloosabaa leemisuwaadan odaaddi. 7 Ayaw gooppe, haratuwaappe neena oonee d'ok'k'isseeddawe? Neeni S'oossaappe akkabeenabay new ayee de'iyaawe? Yaatina, neeni akkeeddawaa gidooppe, ayaw akkabeenawaadan c'eek'ettay?

8 Ha"i hintte kalleeddita. Ha"i duretteeddita. Nuuni baynnaan hintterekka kawuteeddita. Nuunikka hinttenttunna kaatetanaadan, hintte kawuteedditentto lo"a shin. 9 Ayaw gooppe, taw malatiyaawaadan, nuuni ha sa'aw, kiitanchchatoonne asaw kaassaa gideedda diraw, S'oossay nuuna Yesuusi kiitteeddawantta hayk'oo pirddetteedda asaadan, ubbaappe wurssetsaa ootseedda.

10 Nuuni Kiristtoosa diraw eeyaa, shin hintte Kiristtoosan aad'd'eedda eranchcha. Nuuni daaburanchcha, shin hintte mina. Hinttenttu bonchchetteeddawantta, shin nuuni tooshetteeddawantta. 11 Ha wodii gakkanaw, nuuni koshatteetto; saametteetto; kallotteetto; deshetteetto. K'ay de'iyaa sa'aa d'ayiide yuuyyeetto. 12 Nuuni nu kushiyan ootsiide daabureetto. Nuuna Asay shek'k'iyaa wode, anjjeetto. Nuuna yederssi yuuyyiyaa wodekka danddayeetto. 13 Nu bolla iitabaa haasayiyaa wode, nuuni lo"o k'aalaa zaareetto. Nuuni hawaa gakkanaassikka, ha sa'aa pituwaanne ubbabaa buuraa gideeddo.

14 Taani ta siik'iyaa naanaadan, hinttentta seeranaw hawaa s'aafaaddippe attin, yeellayanaw s'aafabeykke. 15 Ayaw gooppe, Kiristtoosan hinttentta dichchiyaa tammu sha"a Asay hinttenttoo de'ooppekka, hinttenttoo itti aawuwaappe haray baawa. Ayaw gooppe, taani mishiraachchuwaa k'aalaa hinttenttoo aheeddawaadan, Kiristtoosa Yesuusan hinttenttoo aawuwaa gidaaddi. 16 Simmi taanaadan hanite yaagaade hinttentta woossay. 17 Hewaa diraw, Godan ammanetteeda ta siik'iyaa ta na'aa S'imootoosa hinttenttukko kiittaad. I ubbaa sa'aan de'iyaa ammaniyaa asaa ubbaw taani tamaarissiyaa Kiristtoosa Yesuusan de'iyaa ta ogiyaa hinttentta hassayissanawaa.

18 Taani hinttentta be'anaw hinttenttukko yeennabaa malatina, otorettiyaa itti itti asatuu de'iino. 19 Shin Goday gooppe, taani hinttenttukko ellekka baade he otorettiyaa asatoo haasayaa gidennaan, unttunttu wolk'k'aa erana. 20 Ayaw gooppe, S'oossaa kawutetsay S'oossaa wolk'k'aanappe attin, haasayaana gidenna. 21 Taani hinttenttukko muriyaa s'am"aanna yooyye woy siik'uwaannanne ashikke ayyaanaanna yoo? Hak'awaa dooriitee?

5

Ammaniyaa Asaa Giddon Oosetteedda Pokkobaa

1 Hinttenttu giddon pokko woshumma oosuu de'iyaawe zigirettee; hewaa mala pokko woshumma oosuu haray atto, S'oossaa ammanenna asaa giddoninne baawa. Ayaw gooppe, bare aawuwaa machchatto akkeedda Asay de'ee.* 2 Hinttenttukka otoretteeddita. Hewaappe hintte kayyottanaw bessennee? Hewaa mala pokko oosuwaa ootseedda bitanii hintte giddoppe kichchanaw bessee.

3-4 Ayaa gidinakka taani ta asatetsaan hinttenttunna de'ennaan d'ayooppekka, ayyaanan hinttenttunna de'ay. Ha"i hinttenttunna de'iyaawaadan hanaade, hewaa mala oosuwaa ootseedda bitaniyaa bolla nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa suntsan pirddadiggaaddi. Hinttenttunne ta ayyaanay nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa wolk'k'aanna ittippe shiik'iide, 5 he bitaniyaa ayyaanay Godaa Yesuusi pirddaw yiyaa gallassan attana mala, nagaraan kumeedda Aa bollaa kolanaadan Sees'aanaw hintte immanaadan, taani pirddaaddi.

6 Hinttenttu c'eek'uu lo"a gidenna. Guutsa irshshuu munak'aa ubbaa dentsiyaawaa erikkitee? 7 Hinttenttu ooratsa gidana mala, nagaraa irshshuu c'aaleeddawaa kessite. Hinttenttu irshshuu baynna munak'aa mala. Ayaw gooppe, nu Paasigaa dorssay, Kiristtoosi yarshshetteedda.* 8 Hewaa diraw, nuuni Ukitsaa Baalaa suuretetsaaninne tumatetsaan bonchchanaappe attin, c'aala irshshuwaan, iitatetsaa irshshuwaaninne geellatetsaa irshshuwaan bonchchokko.*

9 Woshummanaw k'oppiyaawanttunna hintte ittippe gaytenna mala, hinttenttoo dabddaabbiyaa s'aafaad.* 10 Taani giyaawe ha alamiyaan de'iyaa woshummanaw k'oppiyaawanttuppe woy yorattiyaawanttuppe, kayisotiyaawanttupenne woy eek'aw goyinniyaawanttuppe ubbakka shaakettana mala gidenna. Hewaa gidooppe, ha alamiyaappe hintte shaaketti baanaw bessee guussaa. 11 Shin ishatuwaa ha"i geetettiyaawanttuppe ittuunne woshummanaw k'oppiyaawanttu woy miishshaw yorattiyaawanttu woy eek'aw goyinniyaawanttu woy asaa suntsaa bayzziyaawanttu woy matsottiyaawanttu woy wuu"iyaawanttunna hinttenttu ittippetetsaa ootsenna mala, taani hinttenttoo s'aafaad. Hewanttu malaanna haray atto, k'umaakka ittippe mooppite.

12 Ayaw gooppe, woosa golleppe karenna de'iyaawanttu bolla pirddanaw taana ayee gatsii? Hinttenttu giddon woosa gollen de'iyaawanttu bollan hintte pirddikkiteeyye? 13 Shin karenna de'iyaawanttu bollan S'oossay pirddana. He iitabaa ootsiyaa uraa hintte giddoppe kessi diggite.*

6

Ammaniyaa Asaa Giddon De'iyaa
Walassaa Wootiide D'ayissanaw Bessii?

1 Hinttenttuppe itti uraw bare ishaanna mootuu de'iyaabaa gidooppe, ammaniyaawanttu bolla pirddettanawaa bashiide, ammanennawanttu bolla pirddettanaw waan s'aliide beedda? 2 Ammaniyaawanttu alamiyaa bolla pirddanawaa erikkitee? Yaatina, alamiyaa bolla hintte pirddanawantta gidooppe, ubbabaappe guus's'iyaawaa pirddanaw danddaykkitee? 3 Ha de'uwaabay atto shin, ammaniyaawanttu kiitanchchatuwaa bolla pirddanawaa erikkitee? 4 Yaatina, hinttentta ha alamiyaa de'uwaabaw pirddaa golle buussay koshshooppe, ammaniyaa Asay kad'eedda asaan pirddissanaw afiitee? 5 Taani hinttentta yeellayanaw hawaa gay; hawaa gidanaw bessii? Hinttenttu giddon ishatuwaa sigetsanaw danddayiyaa lo"o eranchcha Asay ittuunne baawee? 6 Shin itti ishay yekko ishaa pirddaa gollen mootiidde, he yewuwaa ammanenna asaan pirddissii?

7 Simmi ittuu ittuwaa mootiyaawe hintte giddon de'ooppe, hewe hintte kunddeeddawaa bessee. Hewaappe hintte naak'ettiyaawenne c'imettiyaawe lo"ennee? 8 Shin hintte hintte huup'ew ittuu ittuwaa haray atto, hintte ishatuwaakka naak'k'iitanne c'immiitta.

9 Woy makkalanchchatuu S'oossaa kawutetsaa laattennawaa erikkitee? Baloppite. Woshummanaw k'oppiyaawanttu woy eek'aw goyinniyaawanttu woy woshummiyaawanttu woy attumawaa gidiide, attumawaana gisiyaawanttu, 10 woy kayisatuu woy miishshaw yorattiyaawanttu woy matsottiyaawanttu woy asaa suntsaa bayzziyaawanttu woy bonk'k'iyaawanttu S'oossaa kawutetsaa laattikkino. 11 Hinttenttuppekka itti itti Asay hewanttu mala. Shin Godaa Yesuusi Kiristtoosa suntsaaninne nu S'oossaa Ayyaanaan hintte meec'ettiide geeyyeeddita; k'ay s'illeeddita.

Hinttenttu Asatetsaa S'oossaa Bonchchoo Peeshshite

12 Itti uray, «Taani koyyeeddabaa ubbaa ootsanaw danddayay» gaana danddayee. Shin ubbaykka taana maaddenna. Taani koyyeeddabaa ubbaa ootsanaw danddayay. Shin ayeenneekka taana mooddenna. 13 K'ay haraykka, «K'umay uluwaassa; uluukka k'umaassa» gee. Shin S'oossay uluwaakka k'umaakka d'ayissana. Asaa asatetsay Godaa Yesuusassappe attin, woshummaassa gidenna. Godaa Yesuusikka asaa asatetsaassa. 14 S'oossay Godaa Yesuusa hayk'uwaappe dentseedda; k'ay nuunakka hayk'uwaappe bare wolk'k'aan dentsana.

15 Hinttenttu asatetsay Kiristtoosa asatetsaana ittuwaa gidiyaawaa hintte erikkitee? Yaatina, taani Kiristtoosa asatetsaana ittuwaa gideeddawaa afaade, c'aaratti asatetsaana ittuwaa ootsanaw bessii? Bessena! 16 Woy c'aarattinna ittipetetsaa med'd'iyaa uray izinna itti asatetsaa gidiyaawaa erikkitee? Ayaw gooppe, S'oossaa mas'aafay, «Unttunttu laa"atuu itti asho gidana» yaagee.* 17 Shin Godaanna ittipetetsaa med'd'iyaa uray ayyaanan aanana ittuwaa gidee.

18 Woshummaappe haakkite. Itti uray ootsiyaa hara nagaraa ubbay Aa asatetsaappe karenna de'ee; shin woshummiyaawe bare bollan nagaraa ootsee. 19 Woy hintte bollay S'oossay hinttenttoo immeedda hinttenttun de'iyaa Geeshsha Ayyaanay ak'iyaa geeshsha golliyaa gidiyaawaa erikkitee? K'ay hintte hintte huup'iyaassa gidikkita. 20 Ayaw gooppe, S'oossay hinttentta gatiyaan shammeedda. Hewaa diraw, hintte asatetsaan Aa bonchchite.

7

Geluwaa Akaabaassi Ooshetteedda Ooshaanne Imetteedda Zaaruwaa

1 Hinttenttu taw s'aafeedda yewoo attuma Asay mac'c'awuno bochchennentto lo"a. 2 Shin woshumma gaasuwaa diraw, attuma asaw huup'iyaan huup'iyaan machchata de'uu. K'ay mac'c'a asawukka huup'iyaan huup'iyaan asinay de'o.

3 Asinay bare machchattiw asinatetsaan bessiyaabaa ootso; k'ay hewaadan, machchattakka bare asinaw machchetetsaan bessiyaabaa ootsu. 4 Machchata bare asatetsaw goda gidukku; shin izi asinay goda. Hawaadankka, k'ay asinay bare asatetsaw godaa gidenna; shin Aa machchata goda. 5 Hinttenttu hintte giddon S'oossaa woosaan genc'c'anaw he wodiyaw zoretan digettanaappe attin, ittuu ittuwaa diggoppite. Hinttenttu hinttentta naagenna diraw, Sees'aanay hinttentta paac'c'ennaadan, ittippe de'ite. 6 Shin taani hinttentta hewaa hintte dosowaadan hanite gayippe attin, azazikke. 7 Taani Asay ubbay taanaadan hanintto dosay. Shin S'oossay asaw huup'iyaan huup'iyaan dumma dumma imotaa immi wotseedda; ittoo hawaadan, k'ay yekkoo hewaadan immi wotseedda.

8 Hewaa diraw, taani machchatto akkibeennawanttunne asinay hayk'k'o mac'c'awanttu taanaadan c'oo de'iinontto, unttunttoo lo"a gay. 9 Shin amuwaan guudettiyaawaappe akkiyaawenne geliyaawe lo"a gidiyaa diraw, unttunttu barentta naaganaw danddayana d'ayooppe, akkinonne gelino.

10-11 Machchata bare asinaappe shaakettuppu. Shin shaakettooppenne gelennaan de'uu; woy bare asinaana sigettu. Asinaykka bare machchatto yeddoppo yaagaade, akkeeddawanttanne geleeddawantta azazay. Shin hawaa azaziyaawe Godaappe attin, taana gidikke.

12 Taani haratuwaa hawaadan gay; Godaa gidenna. Ammanenna machchata de'iyaa ammaniyaa Asay ooninne de'ooppe, Aa machchata aanana ittippe de'iyaawaa I dosooppe, izo yeddoppo. 13 K'ay ammanenna asinay de'iyaa ammaniyaa machchata de'ooppe, izi asinay izinna ittippe de'iyaawaa iza dosooppe, aappe shaakettuppu. 14 Ayaw gooppe, ammanenna asinay bare ammaniyaa machchattinna de'iide geeyyeedda. K'ay ammanenna machchata bare ammaniyaa asinaana de'aade geeyyaaddu. Hewe baawentto, hinttenttu naanay tunaa; shin ha"i unttunttu geeshsha. 15 Shin ammanennawe shaakettana koyyooppe shaaketto. Ammaniyaa machchatto gidina, woy asinaa gidina, hawaa mala yewuwaan k'ashettikkino. Ayaw gooppe, S'oossay nuuna sarotetsaan de'anaw s'eeseedda. 16 Ammaniyaa machchattee, neeni ne asinaa ashshaninttonne O eri? Woy ammaniyaa asinaw neeni ne machchatto ashshaninttonne O eri?

S'oossay Hinttentta Koyro S'eesiyaa
Wode Hinttenttu De'iyaa Hanotaan De'ite

17 Gidooppenne, Asay huup'iyaan huup'iyaan Goday aw immeeddawaadaaninne k'ay S'oossay barena s'eeseeddawaadan de'o. Hewe ammaniyaa asaa ubbaa taani tamaarisseedda higgiyaa. 18 Ooninne k'as's'aretti uttiide, S'oossaa ammaneeddawaa gidooppe, bare k'as's'araa mallaa diggoppo. K'ay ooninne k'as's'arettennan de'iidde, s'oossaa ammaneeddawaa gidooppe k'as's'arettoppo. 19 Ayaw gooppe, S'oossaa azazuwaa naaganaappe attin, k'as's'arettina k'as's'arettana d'ayina allaallii baawa.

20 Asay huup'iyaan huup'iyaan S'oossay barena s'eesiyaa wode de'iyaawaadan de'o. 21 S'oossay neena s'eesiyaa wode neeni ayile? Ayinne baawa; shin neeni ayiletetsaappe kesanaw danddayooppe kesa. 22 Ayaw gooppe, ayile gidi utteedda asaa Goday s'eesooppe, I Goday ayiletetsaappe kesseedda asaa. Hawaadankka, ayile gidenna asaa Kiristtoosi s'eesooppe, I Kiristtoosa ayile. 23 S'oossay hinttentta gatiyaan shammeedda. Asaa ayile gidoppite. 24 Taanaadan ammaniyaawanttoo, Asay huup'iyaan huup'iyaan S'oossay Aa s'eesiyaa wode de'iyaa de'uwaadan, S'oossaanna de'o.

Geletti Aketibeennawanttubaanne Am"etuwaabaw Ooshetteedda Ooshaa

25 Wodoratoo Goday taana azazeeddabay baawa. Shin taani Godaw ammanetteedawaa gideedda diraw, aappe maarotetsaa akkeeddawaadan, hinttentta zoray. 26 Simmi ha"i metoo taw hawe lo"a malatee; Asay hawaadan haniide de'ooppe lo"a. 27 Neeni machchatto akka diggeeddawaa gidooppe, izo yeddanaw koyyoppa. Machchatto akkabeenawaa gidooppe, akkanaw koyyoppa. 28 Shin neeni machchatto akkooppe, nagaraa ootsabeykka. Wodorattaakka asinaa gelooppe, nagaraa ootsabeykku. Shin akettiyaawanttoonne gelettiyaawanttoo unttunttu de'uwaan wolk'k'aama metuu de'ee. Taani hinttentta he metuwaappe ashshanaw koyyay.

29 Shin taanaadan ammaniyaawanttoo, taani giyaawe hawaa; wodii wureedda. Hawaappe sintsaw akkeedda asatuu, akkibeenna asaadan hanino. 30 Yeekkiyaawanttu yeekkennawaadan, nashettiyaawanttu nashettennawaadan, shammiyaawanttukka shammiide ayinne baynnawaadan, 31 ha alamiyaa de'uwaan maadettiyaawanttu ubbakka maadettennawaadan hanino. Ayaw gooppe, ha alamiyaa de'uu attiyaawaa.

32 Hinttenttu hirggennan de'anawaa taani dosay. Akkibeennawe Godaa nashechchanaw koyyiyaa diraw, Aa oosuwaabaa k'oppee. 33 Shin akkeeddawe bare machchatto nashechchanaw koyyiyaa diraw, sa'aabaa k'oppee. 34 Aa k'ofay shaaketteedda. Asinaa gelabeenna gellayatta bare ashuwaaninne bare shemppuwaan geeyyanaw koyyiyaa diraw, Godaa oosuwaabaa k'oppaw. Shin asinaa geleeddawunna bare asinaa nashechchanaw koyyiyaa diraw, sa'aabaa k'oppaw.

35 Taani hawaa hinttentta maaddana mala gayippe attin, hinttentta d'ubbanaw giikke. Shin hintte bessiyaawaadan de'iidde, Godaa oosuwaa hinttena immiide ootsana mala koyyay.

36 Ooninne bare giigisseedda wodoratto akkiyaa wodii gakkina, barena naaganaw aw danddayettennaan is's'ooppe, izo akko. I izo akkooppe, hewaan nagaray baawa. 37 Shin I bare wozanaan minnooppe, akkenaan gam"ana danddayee. K'ay barena naagiide, bare giigisseedda wodoratto akkenaan gam"ana gooppe, ooninne wolk'k'antsennaan bare wozanaan k'ofaa k'achcheeddawaa gidooppe loytseedda. 38 Hewaa diraw, wodoratto akkiyaa uray loytseedda; k'ay akkenawe ubbaa aatsi loytseedda.

39 Asinaa geleedda mishiratta bare asinay de'eedda keenan aanana ittippe de'anaadan k'ashetta uttaaddu. Shin I hayk'k'ooppe, Godaa ammaniyaa asaa oonanne gidooppe, bare doseedda asinaa gelanaw danddayaw. 40 Ta k'ofaa gidooppe, gelennaan de'antto, iza nashechchaan de'ana. K'ay taanan S'oossaa Ayyaanay de'iyaawaa taani eray.

8

Eek'aw Yarshshetteedda K'umaabaa

1 Eek'aw yarshsheedda k'umaabaa gidooppe, nuuni ubbaykka ereetto. Eray otorssee; shin siik'uu ammanuwaan dichchee. 2 Ooninne barew ittibaa eriyaawaa malatooppe, I biro eranaw bessiyaawaa eribeenna. 3 Shin ooninne S'oossaa siik'ooppe, S'oossay Aa eree.

4 Hewaa diraw, eek'aw yarshsheedda k'umaa muussaabaa gidooppe, eek'aa ubbay alamiyaan ayaanne gidennawaanne, itti S'oossaappe attin, haray baynnawaa nuuni ereetto. 5 Ayaw gooppe, c'ora s'oossatuunne c'ora godatuu de'iino. Shin haray atto, saluwaan gidina sa'aan gidina, s'oossatuwaa geetettiyaawanttu de'ooppekka, 6 ubbabaa med'd'eeddawe nuuni aw de'iyaawe, itti S'oossay, Aawuu, nuw de'ee. K'ay ubbabay aan med'etteeddawenne nuuni aan de'iyaawe itti Goday, Yesuusi Kiristtoosikka nuw de'ee.

7 Shin ha eray asaa ubbaw de'enna. Itti itti asatuu eek'aa dooyeedda diraw, ha"i gakkanawukka, «Eek'aw yarshsheedda k'umaa» yaagiidde miino. K'ay unttunttu wozanay shuga gideeddawaan, unttunttoo ha k'umaan tuneeddawaa malatee. 8 Shin k'umay nuuna S'oossaakko shiik'anaadan maaddenna. Nuuni maana d'ayinttokka nuw ayinne pac'c'enna; mooppenne nuw ayinne gujettenna.

9 Shin hawe hintte hintte dosowaadan haniyaawe shugo ammanuwaanna de'iyaawantta nagaraan yeggenna mala naagettite. 10 Ayaw gooppe, neeni eranchchay eek'aw yarshsheedda k'umaa maanaw eek'aa golliyaan utteedda wode, shugo ammanuwaanna de'iyaa itti Asay neena be'ooppe, eek'aw yarshsheedda k'umaa I maanaw Aa wozanay k'oppenneeyee? 11 Hewaa gidooppe ha shugo ammanuwaanna de'iyaa ne ishay, Kiristtoosi Aa diraw hayk'k'eeddawe, ne eraan bayee. 12 Hawaadankka, hintte hintte ishatuwaa naak'k'iyaawaaninne unttunttu shugo wozanaa maytsiyaawaan Kiristtoosa naak'k'iita. 13 Hewaa diraw, k'umay ammaniyaa ta ishaa d'ubbiyaawaa gidooppe, Aa d'ubbenna mala, ta de'iyaa laytsaan mulekka ashuwaa miikke.

9

Yesuusi Kiitteeddawanttoo De'iyaa Maataanne
Unttunttu Ootsanaw Bessiyaabaa

1 Taani ayiletetsay baynna asaa gidikkitaa? Yesuusi kiitteeddawaa gidikkitaa? Nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa be'abeykkitaa? Hinttenttu taani Godaw ootseedda ta oosuwaappe beetteeddawantta gidikkiteeyee? 2 Taani haranttoo Yesuusi kiitteeddawaa gidana d'ayooppekka, hinttenttoo Yesuusi kiitteeddawaa gidiyaawe eretteeddawaa; ayaw gooppe, taani Godan Yesuusi kiitteeddawaa gidiyaawoo hintte markka.

3 Taana boriyaawanttoo taani immiyaa zaaruu hawaa. 4 Maanawunne ushanaw nuw maati baawee? 5 Yesuusi kiitteedda haratuwaadaaninne Godaa ishatuwaadan, P'es'iroosawaadan, eeno giyaa machchatto ittippe akkiide baanaw nuw maatay baawee? 6 Woy nu de'oo ootsiidde baas'etanaw bessiyaawe taananne Barnaabaasa s'alalee? 7 Ay wodenne bare miishshaa miidde, wotaadaratetsaa ootsiyaawe oonee? Woy woyniyaa turaa tokkiide, Aa ayfiyaa meennawe oonee? Woy miizza wudiyaa heemmiidde, he miizza wudiyaappe maatsaa ushennawe oonee?

8 Taani hawaa asaa k'ofaa s'alalaan gaytaa? Woy higgii k'ay hawaa geennee? 9 Ayaw gooppe, Muse Higgiyan, «Katsaa yed'd'iyaa mehiyaa doonaa k'achchoppa» geetettiide s'aafetteedda. S'oossay mehiyaabaa k'oppiide hawaa gii?* 10 Woy I hewaa giyaawe mulekka nu diraassa gidennee? Tumakka nu diraw s'aafetteedda; goshiyaa bitaniikka katsaa bukkiyaa bitaniikka, «Taana gakkiyaawaa akkana» yaagiidde ootsanaw bessee. 11 Nuuni hintte giddon ayaanaa yewuwaa zereeddawantta gidiide, nu ashoo maado gidiyaawaa hinttenttuppe c'akkooppe darobee? 12 Haratuu hewaa hinttenttuppe akkanaw unttunttoo maatay de'ooppe, nuw unttunttuwaappe aad'd'iyaa maatay baawee?

Shin nuuni Kiristtoosa mishiraachchuwaa k'aalaw d'ubo gidennaadan, ubbabaa genc'c'iyaawaappe attin, he maataan go"ettibeykko. 13 Geeshsha Golliyaan ootsiyaa asatuu barenttu k'umaa Geeshsha Golliyaappe akkiyaawaa erikkitee? K'ay yarshshiyaasaan ootsiyaawanttu yarshshuwaappe akkiyaawaa erikkitee?* 14 Hawaadankka, k'ay mishiraachchuwaa k'aalaa odiyaawanttu barenttu de'oo koshshiyaabaa aappe demmanaadan, Goday azazeedda.

15 Shin taani ha maataa ubbaan ayinne go"ettabeykke. Taani hawaa s'aafeeddawe hewaa mala maatay taw de'anaw bessee yaagiyaawaana gidenna. Ayaw gooppe, ta c'eek'uwaa ooninne mela kessiyaawaappe hayk'k'iyaawe taw lo"a. 16 Mishiraachchuwaa k'aalaa odanaw taani azazetta utteedda diraw, Aa odooppekka taw c'eek'ettiyaabay baawa. Mishiraachchuwaa k'aalaa odennaan aggooppe, taw aayyero. 17 Ayaw gooppe, taani hawaa dosaade ootsooppe, taw woytay de'ee. Shin taani dosennaan is's'ooppekka, mishiraachchuwaa k'aalaa diraw hadaraa S'oossay taw immeedda. 18 Yaatina, ta woytay ayee? Mishiraachchuwaa k'aalaa odaadde, taw wonggalaan de'iyaa kumentsaa maataan go"ettennan, mishiraachchuwaa k'aalaa c'oo odiyaawaa.

19 Taani oossinne ayile gidikke shin, c'oratuwaa zaaranaw taana ubbaw ayile kessaad. 20 Taani Ayihudatuwaa zaaranaw unttunttunna unttuntta gidaade de'aaddi. Ta huup'ew higgiyaappe garssanna de'ikke. Shin higgiyaappe garssanna de'iyaawantta zaaranaw higgiyaappe garssanna de'iyaa asaa mala gidaaddi. 21 Taani higgii baynna asatuwaana de'aadde, higgii baynna asaadan hanaad. S'oossaa higgii d'ayina gidenna. Shin higgii baynnawantta zaaranaw, Kiristtoosa higgiyaappe garssanna de'aaddi. 22 Taani ammanuwaan daaburiyaawantta zaaranaw, unttunttu mala gidaaddi. Taani ay ogiyaaninne amareeda asatuwaa ashshanaw, ubbaa asatuwaana ubbabaan unttunttu mala gidaaddi. 23 Taani mishiraachchuwaa k'aalaa anjjuwaa shaakkanaw, mishiraachchuwaa k'aalaa diraw, ubbabaa ootsay.

24 Wotsaan s'oonana giide wos's'iyaa ubbay ittippe wos's'ee. Shin ittuwaa s'alalay woytaa akkiyaawaa erikkitee? Hawaadan hinttenttukka woytaa akkanaw wos's'ite. 25 Kaassaw barena giigissiyaa ooninne ubbabaan barena naagee. Asay hewaa daaburiyaawe s'ooneeddawoo imettiyaa bayiyaa kalachchaa demmanaassa. Shin nuuni daaburiyaawe med'inaw de'iyaawaanne bayenna kalachchaa demmanaassa. 26 Hewaa diraw, taani k'ofi baynnaan wos's'iyaawaadan wos's'ikke. C'arkkuwaa yimppiyaa asaadankka c'oo olettikke. 27 Shin taani haranttoo odeeddawaappe guyyiyaan, ta huup'ew woytaappe attena mala, ta asatetsaa naagettanaadan ootsay.

10

Eek'aw Goyinnanaw Bessena

1 Hewaa bollan taanaadan ammaniyaawanttoo, taani hintte hawaa erana mala koyyay. Nu aawotuu ubbay shaariyaappe garssanna de'eeddino; ubbaykka abbaa giddonna pinneeddino.* 2 Unttunttu ubbay Mussenna ittippe gidanaw, shaariyaaninne abbaan s'ammak'etteeddino. 3 Unttunttu ubbay he itti ayaanaa k'umaa meeddino.* 4 K'ay ubbaykka he itti ayaanaa ushshaa usheeddino. Ayaw gooppe, unttunttu barentta kaaletsiyaa ayaanaa zaallaappe pulttowaa usheeddino; he zaallaykka Kiristtoosa.* 5 Shin S'oossay unttunttuppe dariyaa baggatuwaan nashettibeenna diraw, unttunttu anhay Asay baynna saan laaletteedda.*

6 Unttunttu iitabaa amotteeddawaadan, nu wozanay k'ay iitabaa amuwaappe naagettanaadan, hewe ubbay nuw timirtte gideedda.* 7 S'oossaa mas'aafay, «Asay maanawunne ushanaw utteeddino; k'ay duroo denddi ek'k'eeddino» yaagiyaawaadan, unttunttuppe ittuu ittuu eek'aw goyinneeddawaadan, hintte goyinnoppite.* 8 Unttunttuppe ittuu ittuu woshummeeddawaadan, nuuni woshummanaw bessena. Hewaa gaasuwaan unttunttuppe itti gallassi laatamanne heezzu sha"ay hayk'k'eedda.* 9 Unttunttuppe ittuu ittuu Godaa paac'c'iide, shooshshaan duketti hayk'k'eeddawaadan, nuuni Kiristtoosa paac'c'anaw bessena. 10 Unttunttuppe ittuu ittuu zuuzummina, wod'iyaa kiitanchchaan unttuntta d'ayisseeddawaadan zuuzummoppite.*

11 Hawe ubbay haratoo timirtte gidanaadan unttunttu bolla gakkeedda. K'ay nuuna wodiyaa wurssetsay gakkana mateeddawantta seeranaw s'aafetteedda.

12 Hewaa diraw, minna ek'k'aad giide k'oppiyaa uray ooninne kunddennaadan, barena naago. 13 Hinttentta gakkiyaa paac'ii, asaa ubbaa gakkiyaa paac'iyaa malappe attin, ayinne dummatenna. Hinttenttu wolk'k'ay danddayiyaawaappe aad'd'iyaa paac'iyaan hintte paac'ettanaw koyyenna S'oossay ammanetteedawaa. Shin hinttentta paac'ii gakkiyaa wode, he paac'iyaa I hinttentta danddayissana. K'ay he paac'iyaappe hinttenttu kesiyaa ogiyaakka I immana.

14 Hewaa diraw, ta dosiyaawanttoo, eek'aw goyinnoppite. 15 Hinttenttu wozanaama asaa gideedda diraw, taani hinttenttoo oday. Taani giyaawaa hintte pirddite. 16 Nuuni S'oossaa galatiide shaakkiyaa anjjuwaa s'uu'ay Kiristtoosa suutsaanna ittippetetsay de'iyaawaa gidennee? K'ay nuuni mentsiyaa ukitsay Kiristtoosa ashuwaana ittippetetsay de'iyaawaa gidennee? 17 Itti ukitsay de'iyaa diraw, nuuni c'ora gidooppekka, itti asatetsaa. Ayaw gooppe, nuuni ubbaykka he itti ukitsaa shaaketteetto.

18 Israa'eeliyaa asaa s'eellite. Yarshshuwaa miyaawanttu yarshshiyaasaanna ittippetetsay de'iyaawantta gidikkinoo?* 19 Simmi taani waagaytaa? Eek'aw yarshshetteedda k'umay maaddii woy eek'ay maaddii? 20 Maaddenna; shin taani giyaawe S'oossaa ammanenna asatuu iita ayyaanatoo yarshshiyaawaappe attin, S'oossaw yarshshikkino. Iita ayyaanatuwaana hintte ittippe zuppetana mala, taani koyyikke.* 21 Godaa s'uu'aappe ushiidde k'ay iita ayyaanatuwaa s'uu'aappe ushanaw hintte danddaykkita. Godaa gaytaappe hintte gishettiidde k'ay iita ayyaanatuwaa gaytaappe maanaw danddaykkita. 22 Hewaa ootsiide nuuni Godaanna s'iinottanaw koshshii? Nuuni aappe minneettoo?*

23 Hintteppe ittuu ittuu, «Ubbabaa ootsanaw taana diggiyaabay baawa»; shin ubbabay maaddenna. «Ubbabaa ootsanaw diggiyaabay baawa; shin ubbabay geeshshenna» yaagiino. 24 Ooninne hara asaa maaddiyaabaa k'oppooppe attin, haray atto ittuunne barena maaddiyaabaa k'oppoppo.

25 Geyaan as'aare taraan zal"ettiyaa ashuwaa hintte wozanaa k'ofaan, ayinne sid'ennaan miite. 26 Ayaw gooppe, alamiinne aan de'iyaabay ubbay Godaabaa.*

27 Itti ammanenna Asay hinttentta imatsa ootsi shoobbanaw s'eesina baanaw koyyooppe, hintte wozanaa k'ofaan, ayinne sid'ennaan hintte sintsa I aatsiyaabaa ubbaa miite. 28 Shin itti uray hinttenttoo, «Hawe eek'aw yarshsheeddawaa» gooppe, he hinttenttoo odeedda bitaniyaa dirawunne k'ay hintte wozanaa k'ofaa diraw, he k'umaa mooppite. 29 Taani giyaawe ne wozanaa k'ofaa diraassa gidenna; shin yekko bitaniyaa wozanaa k'ofaa diraassa.

Taani ta hananaw danddayiyaa ta hanotaa hara asaa wozanay ayaw pirddii? 30 Taani S'oossaa galataade k'umaa mooppe, S'oossaa galataade meedda k'umaw ayaw borettaytaa?

31 Simmi hintte ayaanne mooppe, woy ayaanne ushooppe, woy hintte ayaanne ootsooppe, ubbabaa S'oossaa bonchchoo ootsite. 32 Hinttenttu Ayihuda asatoo woy Giriike asatoo woy S'oossaa ammaniyaawanttoo d'ubo gidoppite. 33 Taani k'ay c'oratuu attana mala, unttunttu ubbaa maaddanaadaanippe attin, ta huup'ew maaduwaa koyyennaan, asaa ubbaa ubbabaan nashechchiyaawaadan, hinttenttukka hewaada ootsite.

11

1 Taani Kiristtoosa leemisuwaa kaalliyaawaadan, hinttenttukka tawaa kaallite.

Asay Ittippe Woossiyaa Wode De'anaw Bessiyaa Wogaa

2 Taanaadan ammaniyaawanttoo, hintte ubbabaan taana hassayiyaa dirawunne, wogaa taani hinttenttoo immeeddawaadan, hintte minisiide naagiyaa diraw, hinttentta galatay. 3 Shin Kiristtoosi attumawaa ubbaw huup'e gidiyaawaa, attuma Asay mac'c'a asaw huup'e gidiyaawaanne k'ay S'oossay Kiristtoosaw huup'e gidiyaawaa hintte erana mala koyyay. 4 S'oossaa woossiidde, woy timbbitiyaa odiidde, bare huup'iyaa gooziyaa attuma Asay ubbay Kiristtoosa toochchee. 5 K'ay S'oossaa woossaade woy timbbitiyaa odaadde, bare huup'iyaa goozenna mac'c'awunna bare asinaa toochchaw; ayaw gooppe, iza bare huup'iyaa meedetta diggooninna itti mala.

6 Mac'c'awunna bare huup'iyaa goozana d'ayooppe, k'ans's'issu. Shin iza bare huup'iyaa k'ans's'issanawe woy meedissanawe pokkooppe, bare huup'iyaa goozu. 7 Attumawe S'oossaa leemisuwaanne bonchchuwaa gidiyaa diraw, bare huup'iyaa goozanaw bessena; shin mac'c'awunna attumawoo bonchcho.* 8 Ayaw gooppe, mac'c'awunna attumawaappe beettaadduppe attin, attumawe mac'c'awunippe beettibeenna.* 9 Ayaw gooppe, mac'c'awunna attumawaa diraw med'ettaadduppe attin, attumawe mac'c'awuni diraw med'ettibeenna. 10 Hewaa diraw, mac'c'awunna bare asinaa ayissuwaappe garssanna de'iyaawaa erissanawunne kiitanchchatuwaa diraw, izi huup'iyaan gooziyaabay de'anaw bessee.

11 Shin Godaan mac'c'awunna attumawe baynnaan de'ukku; attumawekka mac'c'awunna baynnaan de'enna. 12 Ayaw gooppe, mac'c'awunna attumawaappe med'etteeddawaadan, k'ay attumawekka mac'c'awunippe yeletteedda. K'ay ubbabaykka S'oossaappe yee.

13 Hinttenttu hintte huup'ew pirddite. Mac'c'awunna bare huup'iyaa goozennaan S'oossaa woossanaw bessii? 14-15 Attumawe bare huup'iyaa dichchooppe, aw pokko. Shin mac'c'awunna bare huup'iyaa dichchooppe, iziw bonchcho gidiyaawaa haray atto, med'etenttonne hinttentta tamaarissennee? Ayaw gooppe, mac'c'awuni huup'ii izo kammanaw iziw imetteedda. 16 Shin ooninne ha yewuwaan palumettanaw koyyooppe, nuw gidina woy S'oossaa ammaniyaawanttoo gidinakka, hawaappe hara wogay baawa.

Godaa Kawuwaa Akkiyaa Wogaa

(Mat. 26:26-29; Mar. 14:22-25; Luk'. 22:14-20)

17 Hintte shiik'iyaawe iitabaassappe attin, lo"obaassa gidenna diraw, taani ha azazuwaa immaadde hinttentta galatikke. 18 Shin hintte woosa gollen shiik'iyaa wode, hintte giddon p'alk'k'etsay de'iyaawaa taani sisay. K'ay hewe itti baggana tuma gidiyaawaa ammanay. 19 Ayaw gooppe, hintte matan ammanetteedawanttu k'onc'c'i erettana mala, hintte giddonkka k'ay shaakuu de'anaw bessee. 20 Hewaa diraw, hintte ittippe shiik'iyaa wode, hintte shiik'uu Godaa kawuwaa maanaassa gidenna. 21 Ayaw gooppe, hintte k'umaa miyaa wode, ubbay huup'iyaan huup'iyaan barewaa barewaa miyaa diraw, ittuu koshattee; ittuu k'ay matsottee. 22 Maanawunne ushanaw hinttenttoo gollii baawee? Woy S'oossaa woosa golliyaa kad'iitee? K'ay ayinne baynnawantta yeellayiitee? Taani hinttentta waagoo? Ha yewuwaan taani hinttentta galatoo? Galatikke.

23 Ayaw gooppe, taani k'ay hinttenttoo immeedda timirttiyaa Godaappe akkaad. Godaa Yesuusi unttunttu Aa aatsiide immeedda k'amma daabbuwaa akkiide,* 24 S'oossaa galateedda; daabbuwaa mentsiide, «Heytte; miite. Hawe hintte gishshataw barena immeedda ta ashuwaa. Hawaan taana k'oppite» yaageedda. 25 Hawaadankka, kawuwaa miide simmina, s'uu'aa k'ay akkiide, «Hawe s'uu'ay ta suutsaan taani c'aak'k'eedda ooratsa c'aak'uwaa. Hinttenttu aappe usheedda wode ubbaan hewaan taana k'oppite» yaageedda.* 26 Ayaw gooppe, hintte ha daabbuwaa meedda wode ubbaaninne ha s'uu'aappe usheedda wode ubbaan Goday yaana gakkanawukka, Aa hayk'uwaa odiita.

27 Hewaa diraw, bessenaan de'iidde Godaa daabbuwaa miyaawe, woy Godaa s'uu'aappe ushiyaawe ooninne Aa ashuwaanne Aa suutsaa ac'otee. 28 Shin Asay bare huup'iyaa paac'c'o. Yaatiide daabbuwaa mo. S'uu'aappekka usho. 29 Ayaw gooppe, Godaa ashuwaa shaakkiide erennaan daabbuwaa miyaawenne s'uu'aappekka ushiyaawe bare huup'ewaa pirddaa meennee ushee. 30 Hewaa diraw, hintte giddon c'oratuu daaburanchchanne hargganchcha gideeddino; k'ay unddenneeddawanttu hayk'k'eeddino. 31 Shin nuuni nu huup'iyaa tumu paac'c'eeddentto, S'oossay nuuna pirddenna. 32 Nuuni pirddettiyaa wode, ha alamiyaanna ittippe pirddettenna mala, Goday nuuna seeree.

33 Hewaa diraw, taanaadan ammaniyaawanttoo, Godaa kawuwaa maanaw hintte shiik'iyaa wode, ittuu ittuwaa naagite. 34 Ooninne koshatteeddawaa gidooppe, ittippe shiik'iyaa wode S'oossaa pirddan hintte gelenna mala, bare soyin mo.

Atteeddawaa taani yaa baade giigissana.

12

Geeshsha Ayaanaa Imotatuwaa

1 Taanaadan ammaniyaawanttoo, Geeshsha Ayaanaa imotaabaa hintte eranaw koyyay. 2 Hinttenttu S'oossaa ammanenna wode, ubbaa wode kaalliyaawaadankka, haasayenna eek'atuwaakko hintte beeddawaa eriita. 3 Hewaa diraw, S'oossaa Ayyaanay kaaletsiyaa Asay ooninne, «Yesuusi shek'etto» yaagiide haasayennawaanne k'ay Geeshsha Ayyaanay kaaletsooppeppe attin, haray atto itti asaynne, «Yesuusi Godaa» gaanaw danddayennawaa taani hinttentta erissay.

4 Ayaanaa imotay dumma dumma; shin immiyaa Ayyaanay ittuwaa.* 5 K'ay ootsiyaa oosuu dumma dumma; shin Goday ittuwaa. 6 Oosuwaa ootsanaw dumma dumma ogii de'ishshin, he ootsiyaa ogiyaa ubbaa asaa ubbaw k'onc'c'issiyaa S'oossay ittuwaa. 7 Shin asaa ubbaa maaddanaw, Geeshsha Ayaanaa k'onc'c'issiyaa wolk'k'ay ubbaw huup'iyaan huup'iyaan imetteedda.

8 Ayaw gooppe, Geeshsha Ayyaanay ittoo aad'o eratetsaa haasayaa immeedda; k'ay ittoo eratetsaa haasayaa immeedda. 9 He Geeshsha Ayyaanay ittoo ammanuwaa immiide, yekkoo hargganchchaa patsiyaa wolk'k'aa immeedda. 10 Geeshsha Ayyaanay ittoo malaataa ootsiyaa wolk'k'aa immiide, ittoo timbbitiyaa odiyaa wolk'k'aa immeedda. Ittoo ayyaanatuwaa gidduwaan de'iyaa dummatetsaa eriyaa wolk'k'aa immiide, ittoo dumma dumma k'aalaan haasayiyaa wolk'k'aa immeedda. K'ay ittoo dumma dumma k'aalaan haasayeeddawaa billiyaa wolk'k'aa immeedda 11 Shin ha ubbabaa ootsiyaawe he itti Geeshsha Ayaanaa. Asaa ubbaw I bare koyyiyaawaadan, dumma dumma imotaa shaakki shaakkiide immeedda.

Itti Bollaan De'iyaa Dumma Dumma Asatetsatuwaa

12 Kiristtoosi c'ora asatetsatuu de'iyaa itti bollaa mala. Bollay c'ora asatetsatuwaappe med'etteeddawaa gidooppekka, itti bollaa.* 13 Ayaw gooppe, nuuni Ayihuda asaa gidooppenne woy Giriike asaa gidooppe, woy ayile gidooppenne woy womaanno gidooppe, ubbay itti Geeshsha Ayyaanaan itti bollaa gidanaw s'ammak'etteeddo. K'ay nuuni ubbay itti Geeshsha Ayaanaa usheeddo.

14 Ayaw gooppe, bollaw asatetsay c'ora gidiyaawaappe attin, ittuwaa gidenna. 15 Gedii, «Taani kushiyaa gidenna diraw, bollaa k'ommo gidikke» gooppe, I hewaa giyaawe bollaa k'ommo gidiyaawaa digganee? 16 Haytsaykka, «Taani ayfiyaa gidenna diraw, bollaa k'ommo gidikke» gooppe, I hewaa giyaawe bollaa k'ommo gidiyaawaa digganee? 17 Bollay ubbay ayfiyaa s'alalaa gidintto, wootiide sisanaw danddayii? K'ay bollay ubbay haytsaa s'alalaa gidintto, wootiide singganaw danddayii?

18 Shin S'oossay bare koyyeeddawaadan, bollaa asatetsatuwaa ittuwaa ittuwaa bollan wotseedda. 19 Ubbay itti k'ommo gidintto, bollay hak'an de'anee? 20 Shin asatetsatuu c'ora gidooppekka, bollay ittuwaa.

21 Ayifii kushiyaa, «Neeni taana koshshakka» gaanaw danddayenna. Woy k'ay huup'ii gedatuwaa, «Hinttenttu taana koshshikkita» gaanaw danddayenna. 22 Shin laafa malatiyaa bollaa asatetsatuu loytsi koshshiyaawantta. 23 Bollaa asatetsatuwaappe bonchchettennawantta nuw malatiyaawantta nuuni loytsi bonchcheetto. K'ay nuuna yeellayiyaa bollaa asatetsatuwaakka loytsi bonchcheetto. 24 Nu bollaappe beettiyaa baggaw mayuu koshshenna; shin pokkiyaa bagga asatetsatuwaa loytsi mayzzanaadan, S'oossay asatetsaa ittippe gatseedda. 25 Bollaa asatetsatuu ittuu ittoo itti mala k'ofaa k'oppanaappe attin, bollaan dummatetsay de'anaw bessena. 26 Bollaa asatetsatuwaappe ittuu seelettooppe, bollaa asatetsatuu ubbaykka aanana seelettiino; bollaa asatetsatuwaappe ittuu bonchchettooppe, bollaa asatetsatuu ubbay aanana nashettiino.

27 Hinttenttu ubbay Kiristtoosa bollaa; k'ay huup'iyaan huup'iyaan hintte ubbaykka Aa bollaa asatetsatuwaa. 28 S'oossay woosa gollen itti itti asatuwaa, koyruwaan Yesuusi kiitteeddawantta, laa'entsuwaan nabatuwaa, heezzentsuwaan tamaarissiyaawantta, hewaappe guyyiyaan, malaataa ootsiyaawantta, hewaappe guyyiyaan, patsiyaa wolk'k'ay de'iyaawantta, maaddiyaawantta, woosa golliyaa ayissiyaawantta dumma dumma k'aalaan haasayiyaawantta ootseedda.* 29 Ubbatuu Yesuusi kiitteeddawanttee? Ubbatuu nabatee? Ubbatuu tamaarissiyaawanttee? Ubbatuu malaataa ootsiinoo? 30 Ubbaw patsiyaa wolk'k'ay de'ii? Ubbatuu dumma dumma k'aalaan haasayiinoo? K'ay dumma dumma k'aalaan haasayeeddawaa ubbatuu billiinoo? 31 Shin ubbaappe aad'd'iyaa imotaa loytsi koyyite.

K'ay ubbaappe loytsi aad'd'iyaa ogiyaa taani hinttentta bessana.

13

Tumu Siik'uwaa

1 Taani asaa k'aalaaninne kiitanchchaa k'aalaan haasayooppekka taw siik'uu d'ayooppe, ta haasayay c'oo waassiyaa dawalaa mala; woy k'olc'c'akattiyaa s'inaas'iliyaa mala. 2 Nabetetsaa imotay taw de'ooppekka, taani geemmeedda yewuwaa ubbaanne eratetsaa ubbaa erinttokka, k'ay deriyaa dentsi diggiyaa ammanuu taw de'ooppekka, siik'uu d'ayooppe, taani ayaanne gidikke.* 3 Taw de'iyaawaa ubbaa hiyyeesatuwaa mizanaw imminttokka haray atto, ta bollaa tamaan guuddanaw aatsa imminttokka siik'uu d'ayooppe, taana ayinne maaddenna.

4 Siik'uu danddayanchchaa. Siik'uu keekee. Siik'uu k'anaatenna. C'eek'ettenna; k'ay otorettenna. 5 Siik'uu barew bessenawaa ootsenna; Uuzeetenna; Yilotenna; Siik'uu naak'etteeddawaakka paydenna. 6 Siik'uu tumatetsaan nashettiyaawaappe attin, wordduwaan nashettenna. 7 Siik'uu ubbabaa danddayee. Ubbabaykka hananawaa giide, nashechchaan naagee. Ubbabaan genc'c'ee.

8 Siik'uu mulekka d'ayenna. Shin nabetetsaykka attana. Dumma dumma k'aalaan haasayiyaawekka attana. Eratetsaykka d'ayana. 9 Ayaw gooppe, nuuni eratetsaappe pac'aa ereetto; timbbitiyaappekka pac'aa odeetto. 10 Shin kumentsaa gideeddawe yiyaa wode, pac'ay d'ayana.

11 Taani na'atetsaan de'iyaa wode, na'aadan haasayay. Na'aadan k'oppay. K'ay na'aadankka akeekay. Wodalla gideedda wode, na'atetsaa hanuwaa aggaad. 12 Nuuni ha"i be'iyaawe masttootiyan be'iyaa lem"i lem"iyaa malaa mala; shin he wode nuuni nu ayfiyaan k'onc'c'iyaan be'ana. Ha"i taani eratetsaappe pac'aa eray; shin S'oossay taana wurssiide eriyaawaadan, he wode taanikka wurssa erana.

13 Shin hewaa gidooppe, ammanuu, hananawaa giide nashechchaan naagiyaawenne siik'uu, hawanttu heezzatuu minniide de'iino. Hawanttuppe aad'd'iyaawe siik'uwaa.

14

Geeshsha Ayaanaa Imotaanne Unttunttu Maaduwaa

1 Siik'uwaa kaallite. Ayaanaa imotaakka loytsi koyyite. Shin ubbaappe aatsiide, nabetetsaa koyyite. 2 Ayaw gooppe, dumma dumma k'aalaan haasayiyaa uray S'oossaw haasayeeppe attin, asaw haasayenna. Ayaw gooppe, I haasayiyaawaa ooninne akeekena. Shin asaw k'onc'c'ibeenna yewuwaa Ayaanaa wolk'k'aan haasayee. 3 Shin nabii asaa maaddanaw, zoranawunne minisanaw asaw haasayee. 4 Dumma dumma k'aalaan haasayiyaa uray barena maaddee. Shin nabii woosa golliyaa maaddee.

5 Hinttenttu ubbay dumma dumma k'aalaan hasayaanawaa taani dosay. Shin nabetetsaa hewaappe aatsaade dosay. Ayaw gooppe, dumma dumma k'aalaan haasayiyaawe he haasayeeddawaa woosa golliyaa maaddanaw billiyaa Asay d'ayooppe, dumma dumma k'aalaan haasayiyaawaappe nabetetsay aad'd'ee.

6 Shin taanaadan ammaniyaawanttoo, ha"i taani hinttenttukko baade, dumma dumma k'aalaan haasayaadde, sas'aan woy eratetsaan woy nabetetsaan woy tamaarissiyaawaan hinttenttoo odana d'ayooppe, taani hinttentta ayaa maaddaytaa? 7 Haray atto, shemppuu baynnabay suusulliyaa gidina woy diitsaa gidina kaa'iidde, bare kaassaa dummatetsaa erissana d'ayooppe, suusulliyaa punnooppenne, woy diitsaa diis's'ooppe, Asay wootiide eranee? 8 K'ay s'urumbbaa waasuu loytsi erettana d'ayooppe, olaw oonee giigettanawee? 9 Hawaadankka, k'ay dumma dumma k'aalaan hintte haasaayiyaawe k'onc'c'e gidennaan d'ayooppe, hintte haasayiyaawaa Asay wooti akeekanee? Ayaw gooppe, c'arkkoo hintte haasayiita.

10 Ha alamiyaan c'ora k'aalay de'ee; shin biletsay baynna k'aalay ittuunne baawa. 11 Shin itti Asay haasayiyaa k'aalaa taani erana d'ayooppe, he haasayiyaawe taw imatsaa gidee; taanikka aw imatsaa giday. 12 Hawaadankka, k'ay Geeshsha Ayaanaa imotaa hintte akkanaw loytsi koyyiyaawantta gidiyaa diraw, woosa golliyaa dichchanaw maaddawaa ubbabaappe aatsiide koyyite.

13 Hewaa diraw, dumma dumma k'aalaan haasayiyaawe bare haasayeeddawaa billanaw danddayana mala, S'oossaa woosso. 14 Ayaw gooppe, taani dumma dumma k'aalaan S'oossaa woossooppe, ta ayyaanaykka woossee; shin ta garssa k'ofay ayinne go"ettenna. 15 Yaatina, taani wootoo? Taani ta ayyaanan S'oossaa woosana; k'ay ta k'ofankka S'oossaa woosana. Ta ayyaanan yes's'ana; k'ay ta k'ofankka yes's'ana. 16 Hewaa gidana d'ayooppe, neeni ne ayaanaa s'alalaan S'oossaa galatiyaawaa gidooppe, he sa'aan neeni giyaawaa erenna Asay neeni S'oossaa galatiyaawaa erennaan, neeni galateeddawaan wootiide, «Amen"i» gaanee? 17 Neeni S'oossaa galatiyaawe lo"a; shin hewe yekko bitaniyaa maaddenna.

18 Taani dumma dumma k'aalaan hintte ubbaappe aatsaade haasayiyaa diraw, S'oossaa galatay. 19 Shin taani woosa gollen haratuwaa tamaarissanaw dumma dumma k'aalaan tammu sha"a k'aalatuwaa haasayiyaawaappe ichcheshu k'aalatuwaa ta wozanaa k'ofaan haasayanaw dosay.

20 Taanaadan ammaniyaawanttoo, hintte iita yewuwaan guutsa naanaa mala gidanaappe attin, k'ofaan guutsa naanaa mala gidoppite; hintte garssa k'ofaan wozanaamatuwaa gidite. 21 S'oossaa Mas'aafan,

«Goday, ‹Taani ha asaw,

dumma dumma k'aalaan haasayiyaa asaaninne,

imatsatuwaa doonaan haasayana.

Shin hewankka,

taani giyaawaa unttunttu sisikkino› yaagee»

geetettiide s'aafetteedda.*

22 Simmi dumma dumma k'aalaan haasaayiyaawe ammanennawanttoo malaataa gidiyaawaappe attin, ammaniyaawanttoo malaataa gidenna. K'ay nabatuwaappe haasayettiyaawe ammaniyaawanttoo malaataa gidiyaawaappe attin, ammanennawanttoo malaataa gidenna.

23 Hewaa diraw, ammaniyaa Asay ubbay ittippe shiik'iide, k'ay ubbaykka dumma dumma k'aalaan haasayooppe, tamaaribeenna Asay woy ammanenna Asay geliide, hinttentta ubbaa, «Gooyiita» geennee? 24 Shin tamaaribeenna Asay woy ammanenna Asay woosa golle geliyaa wode, Asay ubbay timbbitiyaa odooppe, I bare sisiyaawaan bare nagaraa akeekee. K'ay he siseeddabaa ubbankka I pirddettana. 25 Aa wozanaan geemmeedda k'ofaykka k'onc'c'ana. Hawaadankka k'ay, «S'oossay tumu hintte giddon de'ee» yaagiide markkattiidde, guufanniide S'oossaw goyinnana.

Asay Ittippe Woossiyaa Wode De'anaw Bessiyaa Wogaa

26 Simmi taanaadan ammaniyaawanttoo, ayee? Hinttenttu ittippe shiik'iyaa wode, huup'iyaan huup'iyaan, ittoo mazimurii de'ee; ittoo tamaarissiyaawe de'ee; ittoo sas'ay de'ee; k'ay ittoo dumma dumma k'aalaan haasaayiyaawe de'ee; ittoo billiyaawe de'ee. Ubbaykka woosa golliyaa maaddiyaawaa gidanaw bessee. 27 Ooninne dumma dumma k'aalaan haasayooppe, laa"u gidiide, woy darooppe heezzu gidiide, kaallaan kaallaan haasayanaw bessee. K'ay hara ittuu unttunttu haasayeeddawaa billo. 28 Shin billiyaa Asay d'ayooppe, dumma dumma k'aalaan haasayiyaawe woosa golliyaan c'o"u go. Bare huup'ewunne S'oossaw haasayo.

29 Nabatuukka laa"u gidiide woy heezzu gidiide haasayino. K'ay haranttu unttunttu giyaawaa shaakkino. 30 Shin S'oossay he sa'aan utteedda haraw ittibaa k'onc'c'issooppe, kasenna haasayiyaawe c'o"u go. 31 Ayaw gooppe, ubbay tamaarana malanne ubbay minnana mala, kaallaan kaallaan timbbitiyaa odanaw danddayiita. 32 Timbbitiyaa odiyaawanttu imotay unttunttoo azazettee. 33 Ayaw gooppe, S'oossay sarotetsaa S'oossaappe attin, c'abbuwaa S'oossaa gidenna.

Geeshshatuu woosa golletuwaa ubbaan, 34 mac'c'awanttu shiik'uwaa garssan c'o"u giino. Ayaw gooppe, Ayihudatuwaa higgii giyaawaadankka unttunttu moodettanaappe attin, shiik'uwaa garssan haasayanaw unttunttoo maati baawa. 35 Mac'c'awanttu shiik'uwaa garssan haasaayiyaawe pokko gidiyaa diraw, ayentto eranaw koyyooppenne soyin barenttu asinaa oochchino.

36 S'oossaa k'aalay koyro hintteppe yeeddee? Woy hintte s'alalaakko yeeddee? 37 Ooninne barena nabiyaa woy S'oossaa Ayyaanay de'iyaa asaa yaagiide k'oppooppe, taani hinttenttoo s'aafiyaawe Godaa azazuwaa gidiyaawaa akeeko. 38 Shin ooninne akeekana d'ayooppe, akeekoppo bashi aggo.

39 Hewaa diraw, taanaadan ammaniyaawanttoo, timbbitiyaa odanaw loytsi amottite. K'ay dumma dumma k'aalaan haasayiyaawaakka diggoppite. 40 Shin ubbabaykka wogaaninne maaran hano.

15

Kiristtoosi Hayk'uwaappe Denddeeddabaa

1 Taanaadan ammaniyaawanttoo, taani hinttenttoo odeedda mishiraachchuwaa k'aalaa hintte akkeeddawaanne k'ay hintte ammanuu aan ek'k'eeddawaa hinttentta k'ofetsay. 2 Hinttenttu ammanuu mela gidana d'ayooppe, k'ay taani hinttenttoo odeedda k'aalaa loytsi oyk'k'ooppe, hintte he mishiraachchuwaa k'aalaan atteeddita.

3 Ayaw gooppe, taani k'ay akkeeddawaa ubbabaappe aad'd'iide koshshiyaawaa kasetaade hinttenttoo immaaddi. Hewe ayee gooppe, S'oossaa mas'aafay giyaawaadan, Kiristtoosi nu nagaraa diraw* 4 hayk'k'iide moogetteedda. S'oossaa Mas'aafay giyaawaadankka, heezzentsiyaa gallassi hayk'uwaappe* 5 denddiide, P'es'iroosaw k'onc'c'eedda. Hewaappe guyyiyaan, bare kiitteedda tammanne laa"atoo k'onc'c'eedda.* 6 Hewaappe guyyiyaan, ichcheshu s'eetuwaappe dariyaa barena kaalliyaa asaw itti kaala k'onc'c'eedda. Unttunttuppe dariyaa baggay hanno gakkanaassikka pas'a de'iino; shin amareedawanttu hayk'k'eeddino. 7 Hewaappe guyyiyaan, Yaak'oobaw k'onc'c'eedda; guyyeppe bare kiitteedda ubbatoo k'onc'c'eedda.

8 K'ay ubbaappe wurssetsaan, wodii gakkennaan yeletteedda tawukka k'onc'c'eedda.* 9 Ayaw gooppe, Yesuusi kiitteedda ubbaappe taani laafa; taani S'oossaa woosa golliyaa waayisseedda diraw, Yesuusi kiitteeddawaa geetettaade s'eesettanawukka bessikke. 10 Shin S'oossaa aad'd'o keekatetsaan taani taanakka. K'ay taw I immeedda aad'd'o keekatetsay mela gidibeenna; shin taani unttuntta ubbaappe aatsaade ootsaad. Shin taananna de'iyaa S'oossaa aad'd'o keekatetsay ootseeddappe attin, taana gidikke. 11 Simmi taana gidooppekka, woy unttuntta gidooppekka, nuuni ubbay odiyaawe hawaa; hinttenttukka hawaa ammaneeddita.

Asay Hayk'uwaappe Denddanabaa

12 Kiristtoosi hayk'uwaappe denddeeddawaa odiyaawaa gidooppe, hinttenttuppe itti itti asatuu yaatina wootiide, «Hayk'k'eedda Asay hayk'uwaappe denddenna» yaagiinoo? 13 Hayk'k'eedda uray hayk'uwaappe denddibeennawaa gidooppe, yaatina hekko Kiristtoosikka hayk'uwaappe denddibeenna giyaawaa. 14 Kiristtoosi hayk'uwaappe denddibeennawaa gidooppe, yaatina nuuni odiyaawekka mela; k'ay hintte ammanuukka mela. 15 K'ay nuuni, «Kiristtoosa hayk'uwaappe dentseedda» yaagiide S'oossaabaa markkatteedda diraw, Aa worddo markkatuwaa gidiide beetteeddo. Shin hayk'k'eeddawantta hayk'uwaappe I dentsibeennawaa gidooppe, Kiristtoosakka dentsibeenna. 16 Ayaw gooppe, hayk'k'eeddawanttu hayk'uwaappe denddennawaa gidooppe, simmi Kiristtoosikka denddibeenna. 17 Kiristtoosi hayk'uwaappe denddibeennawaa gidooppe, hintte ammanuukka mela; k'ay hintte hawaa gakkanawukka nagaraanna de'iita. 18 Simmi Kiristtoosa ammaniide hayk'k'eeddawanttukka k'ay d'ayeeddino giyaawaa. 19 Nuuni ha de'uwaa s'alalaw Kiristtoosan hidooteedda* gidooppe, ha alamiyaan de'iyaa asaa ubbaappekka nubay lo"enna.

20 Shin Kiristtoosi hayk'k'eeddawanttu denddoo bayira gidiide, hayk'uwaappe denddeeddawe tuma. 21 Ayaw gooppe, hayk'uu itti asaa baggana ha alamiyaa yeedda, hayk'k'eeddawanttu dendduukka k'ay itti asaa baggana yeedda. 22 Ayaw gooppe, Asay ubbay Addaamana ittippetetsaa med'd'eedda diraw hayk'k'eeddawaadan, Kiristtoosanna ittippetetsaa med'd'eedda diraw, ubbay de'oo denddana. 23 Shin ubbaykka bare kaallaan kaallaan denddana. Kiristtoosi ubbaappe kasetiide denddeedda; hewaappe guyyiyaan, Kiristtoosawanttu Kiristtoosi yiyaa wode denddana.

24 Hewaappe guyyiyaan, Kiristtoosi maataa ubbaa, godatetsaa ubbaanne wolk'k'aa ubbaa d'ayissiide, S'oossaw bare Aabboo kawutetsaa immiyaa wode, wodiyaa wurssetsay yaanawaa. 25 Ayaw gooppe, S'oossay Aa morkkatuwaa ubbaa Aa gediyaappe garssanna wotsana gakkanaw, Kiristtoosi mooddanaw bessee.* 26 Ubbaappe wurssetsaan d'ayiidde de'iyaa morkkii hayk'uwaa. 27 Ayaw gooppe, S'oossaa Mas'aafay, «S'oossay ubbabaa Aa gediyaappe garssanna wotsiide moodisseedda» yaagee. Shin ubbabaa Aa gediyaappe garssanna wotsiide moodisseedda giyaa wode, ubbabaa ootseedda S'oossaappe attin, yekko ubbay moodetteedda giyaawe k'onc'c'e.* 28 Shin ubbabay Kiristtoosaw moodetteeddawaappe guyyiyaan, Kiristtoosi k'ay bare huup'ew ubbabaa barena moodisseedda S'oossaw moodetana. S'oossay k'ay ubbabaa wurssiide mooddana.

29 Hewaa gidana d'ayooppe, hayk'k'eeddawanttu kotaa s'ammak'ettiyaawanttu ayaa ootsiinoo? Hayk'k'eeddawanttu ubbakka denddennawaa gidooppe, Asay hayk'k'eeddawanttu kotaa ayaw s'ammak'ettii?

30 Yaatina, nuuni ubbaa wode ayaw hassayenna metuwaan geleettoo? 31 Taanaadan ammaniyaawanttoo, taani nu Godaa Kiristtoosa Yesuusan taw de'iyaa hinttenan c'eek'ettaadde, gallassaan gallassaan hayk'k'ay. 32 Taani Efesoonen asaa k'ofaadan du'aanna baas'eteeddawe taana ayaa maaddii? Shin hayk'k'eeddawanttu hayk'uwaappe denddennawaa gidooppe,

«Simmi moyttenne ushoytte;

ayaw gooppe, nuuni wontti hayk'k'ana» giyaawaa mala.*

33 C'imettoppite; iita laggetetsay lo"o hanotaa bayizzee. 34 S'illotetsaakko simmite. Nagaraa ootsoppite. Hinttenttuppe itti itti Asay S'oossaa erenna; taani hawaa hinttentta yeellayanaw gay.

Hayk'uwaappe Denddeedda Bollaa Hanotaa

35 Shin itti asay, «Hayk'k'eedda Asay waaniide denddanee? Unttunttu ayaa mala bollaanna yaannee?» yaagennaan aggena. 36 Neenoo eeyaw, neeni gadiyaan zeriyaa zeretsay hayk'k'ennan mokkenna. 37 Neeni zeriyaawe zarggaa gidina woy hara k'ommo katsaa gidina, ayfiyaa s'alalaappe attin, lammi doliide kesiyaawaa gidenna. 38 Shin S'oossay zeretsaw bare doseedda bollaa immee; k'ay zeretsaa ubbawukka huup'iyaan huup'iyaan unttunttu bollaa immee. 39 Med'etaa ubbaa ashuu ittuwaa gidenna. Shin asaa ashuu ittuwaa; mehiyaa ashuu dumma; kafatuwaa ashuukka dumma; k'ay moliyaa ashuukka dumma.

40 K'ay saluwaa asatetsatuunne sa'aa asatetsatuu de'iino. Shin saluwaa bollaa bonchchuu dumma; k'ay sa'aa bollaa bonchchuu dumma. 41 Awayfiyaw Aa huup'e bonchchuu de'ee. Agenawukka Aa huup'e bonchchuu de'ee. K'ay s'oolinttatookka dumma bonchchuu de'ee; ayaw gooppe, itti s'oolinttii yekko s'oolinttiyaappe bonchchuwaan dummatee.

42 K'ay hayk'k'eeddawanttu hayk'uwaappe denddiyaa wode hewaadan hanana; hayk'k'iyaa bollay moogettiide, hayk'k'enna bollaa gidiide denddana. 43 Bollay tooshiyaan moogettiide, bonchchuwaan denddana. K'ay daaburaan moogettiide, wolk'k'aan denddana. 44 Med'etaa bollay moogettiide, Geeshsha Ayyaanan kaalesettiyaa bollaa gidiide denddana. Med'etaa bollay de'ooppe, k'ay Geeshsha Ayyaanaan kaalesettiyaa bollaykka de'ee.

45 Hawaadankka, k'ay S'oossaa Mas'aafan, «Koyro bitanii, Addaami, pas'a de'iyaa asaa gidiide med'etteedda» yaagee. Shin wurssetsaa Addaami de'uwaa immiyaa asaa gideedda.* 46 Shin med'etaa Asay koyro yiina, geeddoppe ayaanaa Asay yeeddappe attin, ayyaanaawe koyro yibeenna. 47 Koyro Addaami biittaappe med'etteedda; I biittaappe med'etteeddawaa. Laa'entsuwaa Addaami saluwaappe yeedda. 48 Ha sa'aa asatuu biittaappe med'etteeddawaa malatiino. K'ay saluwaa asatuu saluwaappe yeeddawaa malatiino. 49 Nuuni biittaappe med'etteeddawaa malaa mayyeeddawaadan, saluwaappe yeeddawaa malaakka k'ay mayyana.

50 Taanaadan ammaniyaawanttoo, taani giyaawe hawaa; ashuunne suutsay† S'oossaa kawutetsaa laattana danddayenna. K'ay wook'k'iyaawe wook'k'ennawaa laattenna.

51-52 Sisite! Taani hinttenttoo ittibaa s'uuray. Nuuni ubbay hayk'k'okko. Shin wurssetsaa s'urumbbay punettiyaa wode, lip'eedda ayfii s'eellanaw wozanaa aatsenan laamettana. Ayaw gooppe, s'urumbbay punettiyaa wode, hayk'k'eedda Asay wook'k'enna asaa gidiide denddana; nuunikka laamettana.* 53 Ayaw gooppe, hawe wook'k'iyaawe wook'k'ennawaa mayyanaw bessee; k'ay hawe hayk'k'iyaawe hayk'k'ennawaa mayyanaw bessee.

54 Shin hawe wook'k'iyaawe wook'k'ennawaa mayiyaa wode, k'ay hawe hayk'k'iyaawe hayk'k'ennawaa mayiyaa wode, he wode, S'oossaa Mas'aafay,

«Hayk'uu s'oonettiide mitetteedda.*

55 Hayk'oo, ne yishshay hak'anee?

Hayk'oo, ne s'oonuu hak'anee?»

geedda k'aalay polettana.* 56 Hayk'uu dukkiyaa wolk'k'aa nagaraappe demmee; k'ay nagaray wolk'k'aa higgiyaappe demmee. 57 Shin nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa baggana nuuna s'oonissiyaa S'oossaa galatay gakko.

58 Taani siik'iyaa taanaadan ammaniyaawanttoo, hewaa diraw, k'aas's'ennaan min ek'k'ite. Hinttenttu daaburay Godaa baggana mela gidennawaa eriide, ubbaa wode Godaa oosuwaa azallenan ootsite.

16

Yerusaalamen De'iyaa Ammaniyaa Asaw
Shiik'eedda Miishshaa Maaduwaa

1 S'oossaa asatoo miishshaa shiishshanaw Galaatiyaan de'iyaa ammaniyaa asatoo taani k'aalaa geleeddawaadan, hinttenttukka k'ay hewaadan ootsite. 2 Hinttenttu taani yaa biyaa wode, miishshaa shiishshenna mala, hintte ubbay Wogaa gallassi gallassi, hintte demmiyaa keenaappe hintte gollen dagayite. 3 Taani yaa gakkiyaa wode, hintte ammaniyaa asaa oona gidooppenne, hintte immeeddawaa gatsana mala, dabddaabbiyaanna unttuntta Yerusaalame kiittana. 4 K'ay taani unttunttunna baanaw koshshooppe, unttunttu taananna ittippe baanawantta.

P'awuloosa K'ofatuwaa

5 Taani Mak'idooniyaanna aad'd'aadde, hinttenttukko baana; ayaw gooppe, taani Mak'idooniyaanna aad'd'ay. 6 Taani biyaasaa hak'a gidooppenne, ta buussan hintte taana maaddana mala, hintte matan amareeda wodiyaa gam"ennaan aggikke. Woy balgguwaakka hintte matan shaac'c'ennan waayya aggana. 7 Ayaw gooppe, taani ha"i yaanna aad'd'aadde he ogiyaanna hinttentta be'anaw koyyikke. Goday gooppe, hintte matan amareeda wodiyaa takkanaw k'oppay.

8 Shin taani P'ens's'ek'ostte giyaa gallassay gakkanaw Efesoonen gam"ana. 9 Taw oosuu kumeedda aako penggiikka yaan dooyetteedda. K'ay taw c'ora morkketuu de'iino.

10 S'imootoose hinttenttukko yooppe, hintte matan I yayyenaan de'anaadan, Aa loytsi oyk'k'ite. Ayaw gooppe, ikka k'ay Godaa oosuwaa ootsee. 11 Hewaa diraw, ooninne Aa kad'oppo. Shin I taakko saro simmana mala, Aa maaddiide sarotetsaan moyzzite. Ayaw gooppe, taani I ishatuwaanna simmanawaa naaga uttaad.

12 Shin nu ishaa Ap'iloosi yekko ishatuwaanna hinttenttukko baana mala, taani Aa minisa woossaad. Shin ha"i hinttenttukko baanaw koyyibeenna; I barew miikkiyaa wode hinttenttukko baanawaa.

Wurssetsaa Zoriyaanne Sarotaa

13 Beegottite. Ammanuwaan min ek'k'ite. S'alite. Goobite. 14 Oosuwaa ubbaa siik'uwaan ootsite.

15-16 Taanaadan ammaniyaawanttoo, Iss's'ifaanoosinne Aa soy Asay Giriiken koyro ammaneeddawantta gidiyaawaanne S'oossaa asatoo ootsanaw barentta immeeddawaa hintte eriita. Hinttenttukka unttunttu mala asawunne, unttunttunna ootsiyaa ubbaw daaburiyaa ubbaw eeno gaanaadan, taani hinttentta woossay.

17 Iss's'ifaanoosi, Parddonaas'isinne Akayk'oosi hintte baynnasaan taana boorasissibeenna diraw, unttunttu yuussaan taani nashettay. 18 Unttunttu hinttentta ayyaanan miniseeddawaadan, taanakka ayyaanan miniseedda diraw, hewanttu mala asatuwaa dogoppite.

19 Iisiyaan de'iyaa ammaniyaa Asay hinttentta, «Saree, lo"ee» giino. Ak'iilaynne P'irisk'k'illa barenttu soyin shiik'iyaa woosa golle asaanakka hinttenttoo Godaa sarotaa wozanaappe kiittiino. 20 Ishatuu ubbay hinttenttoo sarotaa kiittiino.

Ittuu ittuwaanna geeshsha yeretaa yerettiidde sarotettite. 21 Taani P'awuloosi ha sarotaa ta kushiyan s'aafaad.

22 Godaa Yesuusi Kiristtoosa siik'enna Asay de'ooppe, I shek'etteeddawaa gido. Nu Godaw, haaya.

23 Godaa Yesuusi Kiristtoosa aad'd'o keekatetsay hinttenttunna gido.

24 Kiristtoosa Yesuusan de'iyaa hinttenttu ubbaanna ta siik'uu gido. Amen"i.

* 1:12 Keefaa: Hawe Giriike suntsaa gidiide, biletsay zaallaa giyaawaa. Hara Geeshsha Mas'aafatuwan Keefaa suntsay P'es'iroosa.

* 1:19 Isa. 29:14

* 1:20 Yob. 12:17; Isa. 19:12; 33:18; 44:25

* 1:31 Erm. 9:24

* 2:1 S'oossaa tumatetsaa s'uuraa: Itti itti Geeshsha Mas'aafaa biletsatuu, S'oossaabaa markkatetsaa, yaagiino.

* 2:9 Isa. 64:4

† 2:13 Ayaanaa yewuwaa: Geeshsha Ayyaanay immeedda k'aalaa.

‡ 2:16 Nuw Kiristtoosa wozanay de'ee: Hawaa guussay, nuuni Kiristtoosi k'oppiyaawaadan k'oppeetto guussaa.

* 2:16 Isa. 40:13

* 3:19 Yob. 5:13

* 3:20 Maz. 94:11

* 5:1 Zar. 22:30

* 5:7 Kes. 12:5

* 5:8 Kes. 13:7; Zar. 16:3

* 5:9 Dabddaabbiyaa s'aafaad: Hawaa s'aafanaappe kasenna P'awuloosi K'oronttoosa asaw s'aafeedda hara k'onc'c'iyaan erettibeenna dabddaabbii de'ee guussaa.

* 5:13 Zar. 13:5; 17:7

* 6:16 Dom. 2:24

* 9:9 Zar. 25:4; 1 S'im. 5:18

* 9:13 Zar. 18:1

* 10:1 Kes. 13:21-22; 14:22-29

* 10:3 Kes. 16:35

* 10:4 Kes. 17:6; Pay. 20:11

* 10:5 Pay. 14:29-30

* 10:6 Pay. 11:4

* 10:7 Kes. 32:6

* 10:8 Pay. 25:1-18

* 10:10 Pay. 16:41-49

* 10:18 Wog. 7:6

* 10:20 Zar. 32:17

* 10:22 Zar. 32:21

* 10:26 Maz. 24:1

* 11:7 Dom. 1:26-27

* 11:8 Dom. 2:18-23

* 11:23 Mat. 26:26-28; Mar. 14:22-24; Luk'. 22:19, 20

* 11:25 Kes. 24:6-8; Erm. 31:31-34

* 12:4 Rom. 12:6-8

* 12:12 Rom. 12:4-5

* 12:28 Efe. 4:11

* 13:2 Mat. 17:20; 21:21; Mar. 11:23

* 14:21 Isa. 28:11-12

* 15:3 Isa. 53:5-12

* 15:4 Maz. 16:8-10; Mat. 12:40; Kit. 2:24-32

* 15:5 Mat. 28:16-17; Mar. 16:14; Luk'. 24:34, 36; Yoh. 20:19

* 15:8 Kit. 9:3-6

* 15:19 Hidootaa: Kiristtoosan nu wotseedda nu ubbaa hidootay, ha alamiyaan de'uwaassa gidooppe, ha alamiyaan de'iyaa hara asatuwaa ubbaappekka nubay aad'd'iide iita, guussaa.

* 15:25 Maz. 110:1

* 15:27 Maz. 8:6

* 15:32 Isa. 22:13

* 15:45 Dom. 2:7

† 15:50 Ha sa'aa bolla de'iidde Asay mayyeedda ashuwaanne suutsaa, guussay ha alamiyaa asatetsaa guussaa.

* 15:51-52 1 Tes. 4:15-17

* 15:54 Isa. 25:8

* 15:55 Hos. 13:14

2 K'oronttoosa

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

P'awuloosi

K'oronttoosa Asaw

S'aafeedda Laa'entso Kiitaa

Geluwaa

P'awuloosi K'oronttoosa asaw s'aafeedda laa'entso kiitay s'aafetteeddawe, P'awuloosaw K'oronttoosan de'iyaa ammaniyaa asaana de'iyaa gakketsay daro metuwaa giddo geli utteedda wodiyaanna. Itti itti ammaniyaa asatuu itti itti tooshiyaa P'awuloosa bolla wotseeddino; gidooppenne P'awuloosi sigatetsaa med'd'anaw laamotay barew de'iyaawaa bessiide, hewe haniyaa wode wolk'k'aama nashechchaa nashettanaw danddayiyaawaa k'onc'c'issee.

Ha kiitaa koyro doometsaan P'awuloosi K'oronttoosan de'iyaa ammaniyaawanttunna barew de'iyaa gakotetsaa k'onc'c'issiide, ammaniyaawanttu giddon denddeedda tooshiyaassinne p'alk'k'etsaw, I unttunttoo ayaw mino zaaruwaa immeeddentto odee. Hewaannakka gatsiide hawe Aa seeray unttuntta nagaraappe simawunne sigatetsaw kaaletseedda diraw, sisetteedda nashechchaa unttunttoo k'onc'c'issee. Kaalliide k'ay Yihudaan de'iyaa ammaniyaawantta maaddiyaawaa barenttuwaappe c'oo immana mala, unttuntta hassayissee. Wurssetsaa shemppatuwaan P'awuloosi Yesuusappe Kiitetteeddawaa gidiyaawaa bolla shiik'eedda mootoo zaaruwaa k'aalaa immee. Ayaw gooppe, K'oronttoosa ammaniyaawanttu giddon itti itti asatuu barentta tumu Yesuusi Kiitteeddawantta kessiide, «P'awuloosi Yesuusi Kiitteeddawaa gidenna; I wordduwaa» yaagiide, Aa mootiino.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Ubbaappe sintsatiyaa yewuwaa 1:1-11

P'awuloosanne K'oronttoosan de'iyaa ammaniyaawantta 1:12—7:16

Yihudaan de'iyaa ammaniyaawanttoo imetteedda maaduwaa 8:1—9:15

P'awuloosi bare kiitetteedda maataw ek'ettanaw shiishsheedda k'aalaa markkaa 10:1—13:10

Wurssetsaa k'utiyaa 13:11-14

1

1 Taani P'awuloosi, S'oossaa sheniyaan, Kiristtoosi Yesuusi kiitteeddawenne nu ishay S'imootoosi S'oossaw goyinniyaa K'oronttoosa katamaan de'iyaa ammaniyaawanttoonne Akaayiyaan de'iyaa S'oossaa naanaatoo ha dabddaabbiyaa s'aafeetto.

2 S'oossaa nu Aawuwaappenne Godaa Yesuusi Kiristtoosappe, aad'd'o keekatetsaynne sarotetsay hinttenttoo gido.

P'awuloosi S'oossaw Shiishsheedda Galataa

3 S'oossaa nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa Aawuwaa, maarotetsaa Aawuwaanne mentsetsuwaa ubbaa S'oossaa galatay gakko; 4 S'oossay nuuna nu huup'ew mentsetseedda mentsetsuwaadan, daro waayiyaa waayettiyaawantta nuunikka mentsetsanaadan, nu waayiyaa ubbaan I nuuna mentsetsee. 5 Ayaw gooppe, nuuni Kiristtoosa baggana daro waayiyaa waayettiyaawaadan, hewaadankka, k'ay nuuna Aa baggana daro mentsetsuwaan mentsetsee. 6 Nuuni waayettooppe, hewe hinttena mentsetsanaassanne hinttena ashshanaassa; k'ay nuuni minettooppe, nuuni danddayeedda waayiyaa malaa hinttekka genc'c'iide danddayana mala, S'oossay hinttewukka k'ay mentsetsuwaanne danddayaa immanaassa. 7 Hintte demmana giide, hidootaan naagi utteeddawe daro mina; ayaw gooppe, hintte nuunanna waayetteeddawaadan, hewaadan mentsetsuwaakka nuunanna akkanawaa nuuni ereetto.

8 Nu nuunaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, nuuni Iisiyaa gadiyaan waayetteedda waayiyaa hinttena hassayissanaw koyyeetto; nu waayyii nu wolk'k'aappe darina, nuuna wod'ee giide, hirggana gakkanaw, nuuna wogay bayinnawaa dees's'eedda. 9 Nuuni nu bolla hayk'uwaa pirdday pirddetteedda yaagiide k'oppeeddo; shin hewe haneeddawe hayk'k'eedda asaa hayk'uwaappe dentsiyaa S'oossaan nuuni ammanettanappe attin, nu huup'iyaan ammanettennaadaana. 10 S'oossay hawaa mala iita hayk'uwaappe nuuna ashsheeda; I nuuna ashshana; sintsappekka I nuuna ashshanawaa giide, hidootaan naagi utteeddo. 11 Hintte woosseedda daro woosan nuw anjjuu simmeedda diraw, daro Asay nu diraw S'oossaa galatana mala, hinttekka k'ay nuuna woosan maaddana koshshee.

Laametteedda P'awuloosa K'ofaa

12 Nuuni c'eek'ettiyaawe hawaa; ha sa'aan nuuni de'iyaa de'uu, ubbaa k'ay hinttenanna nuw de'iyaa ittippetetsay S'oossaa aad'd'o keekatetsaanappe attin, asaa aad'd'eedda eratetsaanna gidennawaa, k'ay S'oossay immeedda geeshshatetsaaninne suuretetsaan nuuni de'iyaawaa wozanaa k'ofay nuw markkattee. 13-14 Ayaw gooppe, hintte nabbabanawunne akeekanaw danddayiyaawaa s'alalaa hinttenttoo s'aafiyaawaappe attin, nuuni harabaa hinttenttoo s'aafokko. Nu Godaa Yesuusa gallassi nuuni hinttenan c'eek'ettanawaadan, hinttekka nuunan c'eek'ettana mala, hintte ha"i wurssi akeekena yewuwaa gidini wurssi akeekana gaade k'oppay.

15 Hewaa taani loytsa ereedda diraw, hintte laa"u gede go"ettana mala, ubbaappe kasetaade hinttekko baanaw k'ofaa k'achchaad. 16 Taani Mak'idooniyaa baadde hinttenanna gakettanawaanne k'ay yaappe simmaadde hintte mataanna Yihudaa aad'd'ishshin, hintte taana maaddanawaa k'oppa uttaad. 17 Hewaa diraw, taani hewaa k'oppaadde taanan ammanettibeykkita? Taani ta k'ofaa k'achchiyaa wode, sa'aa asaadan itti kutsaan, «Ee, Ee» woy, «Gidenna, gidenna» gaanaw giiga uttaadditaa?

18 Shin S'oossay ammanetteedawaa gidiyaawe tuma gidiyaawaadan, nuuni hinttenttoo odiyaa k'aalay «Ee» giyaawaanne «Gidenna» giyaawaa gidenna. 19 Ayaw gooppe, taani, Sillaasenne S'imootoosi hintte giddon odeedda S'oossaa Na'ay, Yesuusi Kiristtoosi «Ee» giyaawaappe attin, «Gidenna» giyaawaa gidenna. Shin S'oossaa baggana I ubbaa wodekka «Ee». 20 Ayaw gooppe, S'oossay immana geeddabaw ubbaw eeno geeddawe Kiristtoosa baggana polettana; hewaa diraw, nuuni Kiristtoosa baggana S'oossaa bonchchoo, amen"i* geetto. 21 S'oossay Kiristtoosa baggana nuunanne hinttena mentsetseenne okkee. 22 Nuuni aawaa gidiyaawaa erissiyaa maatafaa I nu bolla wotsiide, bare Geeshsha Ayaanaa waasiyaadan, nu wozanaa giddon wotseedda.

23 K'ay taani K'oronttoosa beennaan aggeeddawe hinttena K'ohennaadaana. Hewe worddo gidooppe taana muranaw ta shemppuwaan S'oossay markka. 24 Nuuni hinttena nashechchanaw hinttenanna ittippe ootsiyaawanttappe attin, hintte ammaniyaawaan hinttena godetanaw koyyiyaawantta gidokko; ayaw gooppe, hinttenttu hintte ammanussan minniide de'iita.

2

1 Taani laa'entsuwaa hinttena kayyoyenna mala, hinttekko beennaadan, ta k'ofaa k'achchaad. 2 Ayaw gooppe, taani hinttena kayyoyiyaawaa gidooppe, ha taani kayyoyeedda hintte taana nashechchanaappe attin, oonee taana nashechchanawe? 3 Taani hinttenttoo he dabddaabbiyaa s'aafeeddawe, taana nashechchanaw bessiyaa asatuwaan taani kayyottanaw hinttekko baanaw koyabeennawaassa; taani nashettiyaa wode, hintte ubbaykka k'ay nashettanawaa hintte ubbaan ammanettay. 4 Ayaw gooppe, taani hinttenttoo daro waayiyaaninne tuggaan k'ay daro afotsaana s'aafeeddawe, hinttena kayyoyanaassa gidenna; shin taani hinttena ubbatuwaa ay keenaa siik'aytantto hintte eranaadaana.

Bayizzanchchaw Atto Giyaawaa

5 Shin itti uray haraa kayyoyeeddawaa gidooppe, taani Aa yewuwaa darissanaw koyyikke; I hinttena ubbatuwaa kayyoyeeddappe attin, ta s'alalaa kayyoyibeenna. 6 Hintteppe dariyaa bagga Asay he bitaniyaa mala asaa hewaadan murooppe, he muray aw gidanawaa. 7 Hewaa diraw, he bitanii loytsi kayyottenna mala, hintte aw atto gaanawunne Aa mentsetsanaw bessee. 8 Hewaa diraw, hintte Aa minisiide siik'iyaawaa I erana mala, taani hinttena woossay. 9 Ayaw gooppe, hintte taw azazettanaw ubbaa wode giigi utteedditenttonne k'ay paac'iyaa hintte danddayintto eranaw, he dabddaabbiyaa hinttenttoo s'aafaad. 10 Itti uray naak'k'eeddawaa hintte atto giyaa wode, taanikka k'ay atto gay; taani atto geeddawaa gidooppe, atto geeddawaa ayaanne Kiristtoosa sintsan hintte diraw, atto gaad. 11 Sees'aanay nuukko yiide, nuuna c'immenna mala, taani aatto gaad; ayaw gooppe, nuuni Aa k'ofaa ereetto.

Ooratsa C'aak'uwaa Oosanchchatuwaa S'oonuwaa

12 Taani Kiristtoosa mishiraachchuwaa k'aalaa odanaw S'iro'aadaa beedda wode, Goday yaan taw penggiyaa dooyyi wotseedda. 13 Taani ta ishaa Tiita yaan demmabeenna diraw, taw ayyaanay shemppibeenna. Hewaa diraw, yaan de'iyaa asaa, «Saro de'ite» gaade Mak'idooniyaa baad.

14 Shin Kiristtoosa baggana ubbaa wode nuuna s'oonoo kaaletsiyaa S'oossaa, k'ay Kiristtoosa timirttiyaa nu baggana shittuwaadan, ubbasaa gatsiyaawaa galatay gakko. 15 Ayaw gooppe, nuuni attiyaa asaa gidduwaaninne d'ayiyaa asaa giddon Kiristtoosi S'oossaw yarshshiyaa sawuwaa toshikku giyaa shittuwaa mala. 16 Nuuni d'ayiyaawanttoo zee"iyaa hayk'uwaa; k'ay attiyaawanttoo de'uwaa immiyaa sawiyaa shittuwaa; yaatina, hewaa ootsanaw danddayiyaawe oonee? 17 Nuuni S'oossaa k'aalaa gelobaadan, walakkiide zal"iyaa hara c'ora asatuwaa mala gidokko; shin S'oossay nuuna kiittina, ammanettiide S'oossaa sintsan Kiristtoosa baggana k'aalaa odeetto.

3

S'oossaa Ooratsa C'aak'uwaa

1 Nuuni shirettiide, nu huup'iyaa sabbanaw doommeeddoyee? Woy hara asatuwaawaadan, sabaa dabddaabbiyaa hinttenttoo yeddanaw woy hintteppe akkanaw koyyeettoo? 2 Hinttenttu hintte huup'iyaan Asay ubbay eranaadaaninne nabbabanaadan, nu wozanaan s'aafetti utteedda nu dabddaabbiyaa. 3 Ha dabddaabbiyaa Kiristtoosi bare huup'iyaan s'aafiide, nu bolla kiitteeddawe tuma; ha dabddaabbii de'uwaa S'oossaa Geeshsha Ayyaanan asaa wozanaan s'aafetteeddawaappe attin, shuchchaa bolla k'alamiyaan s'aafettibeenna.*

4 Nuw Kiristtoosa baggana S'oossaan hawaa mala ammanuu de'ee. 5 Nu danddayay S'oossaappe yiyaawaappe attin, ha oosuwaa nuuni nu huup'iyaan ootsanaw danddayeetto giyaawe nuw ayaynne baawa. 6 Nuuni Ooratsa C'aak'k'oo ootsana mala, S'oossay nuuna danddayisseedda; he Ooratsa C'aak'uu Geeshsha Ayyaanawaappe attin, s'aafetteedda higgiyaawaa gidenna. S'aafetteedda higgii hayk'uwaa ahee; shin Geeshsha Ayyaanay de'uwaa ahee.*

7 Shuchchaa wooc'iide s'aafeedda higgii imettiyaa wode, S'oossaa bonchchuu beetteedda; Muse som"iyaan de'iyaa p'ooletsay d'ayiyaawaa gidooppekka, he p'ooletsay daro wolk'k'aama gidiyaa diraw, Israa'eeliyaa Asay Aa som"iyaa tishshi ootsi s'eellanaw danddayibeenna. Hayk'uwaa ahiyaa higgii ootsiyaa oosuu hawaa mala bonchchuwaanna yiyaawaa gidooppe,* 8 Geeshsha Ayyaanay ootsiyaa oosuwaa bonchchuu ay keenaa daranee? 9 Ayaw gooppe, Asay pirddaa akkiyaa oosuu bonchcho gidooppe, Asay s'illiyaa oosuwaa bonchchuu waaniide daranddeeshsha? 10 Ayaw gooppe, kase bonchchuu ha"i bareppe loytsi aad'd'iyaa bonchchuwaa gaasuwaan bonchchuwaa d'ayeeddawe tuma. 11 Ayaw gooppe, he d'ayeeddawan bonchchuu de'iyaawaa gidooppe, med'inaw de'iyaawaan ay keenaa wolk'k'aama bonchchuu de'anddeeshsha?

12 Nuuni hidootaan naagiyaa hawaa malabay nuw de'iyaa diraw, k'onc'c'iyaan s'aliide haasayeetto. 13 Israa'eeliyaa Asay d'ayiyaa bonchchuwaa wurssetsaa be'enna mala, bare som"iyaa nas'alaan kammeedda Muse mala gidokko.* 14 Shin unttunttu wozanay donc'c'illeedda; ayaw gooppe, unttunttu Ec'a C'aak'uwaa nabbabiyaa wode, hachche gakkanawukka, he nas'alay unttunttu wozanaa kammi wotseedda; ooninne Kiristtoosanna gakettiyaa wode s'alalaan he nas'alay kichchee. 15 Shin unttunttu Muse mas'aafaa nabbabiyaa wode ubbaan hachche gakkanawukka, he nas'alay unttunttu wozanaa kammi wotseedda. 16 Shin S'oossaa Mas'aafay, «Ooninne Godaakko simmiyaa wode, awudenne he nas'alay k'aarettee» yaagee.* 17 Goday Geeshsha Ayaana. Godaa Ayyaanay de'iyaa saan ayiletetsay baawa. 18 Nuuni ubbaykka nas'alaan kamettibeenna som"iyaan Godaa bonchchuwaa be'ana* k'ay Geeshsha Ayaana gidiyaa Godaappe yiyaa he bonchchuu nuuna barena malatissiide, bonchchuwaappe bonchchoo laammana.

4

P'awuloosi Bare Oosuwaan Ammanetteeda Asaa

1 Simmi S'oossay nuw ha oosuwaa bare maarotetsaan ootsanaadan immeedda diraw, nuuni salettokko. 2 Nuuni geeman ootsiyaa yeellayiyaa oosuwaa ubbaa aggoytte; k'ay geniyaa oosuwaakka ootsokko; woy S'oossaa k'aalaa wordduwaanna walakkokko. Hewaadankka, tumuwaa k'onc'c'iyaan haasayiide, S'oossaa sintsan suure wozanaw nuuna shiishshoytte.

3 Nuuni odiyaa wonggalaa mishiraachchuu geemmeeddawaa gidooppekka, d'ayiyaa asatuwaa s'alalaw geemmeedda. 4 Ha sa'aa s'oossay ammanenna asatuwaa k'ofaa jollisseedda; Kiristtoosa bonchchuwaa, wonggalaa mishiraachchuwaa poo'uwaa barenttoo poo'iyaawaa, S'oossaa malatiyaawaa unttunttu be'enna mala, unttuntta diggeedda. 5 Ayaw gooppe, Yesuusi Kiristtoosi Godaa gidiyaawaanne Aa diraw nuuni nu huup'iyaan hinttenttoo k'ooma gidiyaawaa odettooppe attin, nubaa odokko. 6 Ayaw gooppe, «D'umaappe poo'uu poo'ana» geedda S'oossay nu wozanaan bare poo'uwaa poo'isseedda; k'ay I bare bonchcho eratetsaa poo'uwaa Kiristtoosa sintsan poo'iyaawaa nuw immanaw poo'isseedda.*

7 Shin ubbaappe aad'd'iyaa wolk'k'ay S'oossawaappe attin, nuussa gidennawaa bessanaw nuw ha minjjay urk'k'aappe med'etteedda miishshaa gideedda nu giddon de'ee.

8 Nuuni ubbaa bagganakka un"etteeddo; shin me'erettibeykko; k'ay itti itti wode sid'eetto; shin nu ubbaannakka aggibeykko. 9 Nuuni yederssetteeddo; shin S'oossay nuuna olibeenna; k'ay nu morkketuu nuuna oli aggeeddino; shin nuuni d'ayibeykko. 10 K'ay Yesuusa de'uu nu asatetsan beettana mala, nuuni ubbaa wode Aa hayk'uwaa nu asatetsan tookki yuuyyeetto. 11 Ayaw gooppe, hayk'k'iyaa nu asatetsaa bolla Yesuusa de'uu beettana mala, pas'a de'iyaa nuuni Aa diraw, ubbaa wode hayk'k'eetto. 12 Hewaa diraw, hayk'uu nu giddon ootsee; shin de'uu k'ay hintte giddon ootsee.

13 S'oossaa Mas'aafay, «Taani ammaneedda diraw haasayaaddi» yaagee; he ammanuwaa ayyaanay nuwukka de'iyaa diraw, nuunikka ammaneetto; hewaa diraw, haasayeetto.* 14 S'oossay, Godaa Yesuusa hayk'uwaappe dentseeddawe, nuunakka k'ay Yesuusanna hayk'uwaappe dentsiide, hinttenanna ittippe bare sintsa shiishshanawaa ereetto. 15 Hawe ubbay hintte diraassa; S'oossaa aad'd'o keekatetsay daro asaa gakkiyaa wode, Asay S'oossaa bonchchoo daro galataa immana.

Ammanuwaan De'ussaa

16 Hewaa diraw, nuuni salettokko; nuw haray atto, bolla bagga asatetsay wook'k'inttokka, garssa bagga asatetsay gallassan gallassan ooras's'ee. 17 Ayaw gooppe, ha"iw waayettiyaa ha guutsa waayyii, ubbaappe loytsi dariyaa med'inaa bonchchuwaa nuw beetissana. 18 Nuuni beettenawaa s'eelleettoppe attin, beettiyaawaa s'eellokko; ayaw gooppe, beettiyaabay ha"issa; shin beettenawe med'inaw de'iyaawaa.

5

1 Ayaw gooppe, nuuni de'iyaa ha sa'aa dunkkaanii kolettooppe, nuw Asay kees's'ibeenna gollii, S'oossay kees's'eeddawe, saluwaan med'inaw de'iyaawaa nuuni ereetto. 2 Nuuni ha alamiyaan de'iidde daro ooleettonne saluwaan de'ana nu golliyaa mayyanaw loytsi amotteetto. 3 Nuuni hewaa mayyiide, kallottokko; 4 nuuni ha sa'aa dunkkaaniyaan de'iidde, dees'ettiide ooleetto; ayaw gooppe, hayk'k'iyaa asatetsay de'uwaan mitettana mala, nuuni mayyanaw koyeettoppe attin, kallottanaw koyyokko. 5 Nuuna hawoo giigisseeddawe S'oossaa; k'ay I bare Geeshsha Ayaanaa waase ootsiide, immeeddawe Aa.

6 Hewaa diraw, nuuni ubbaa wode ammanetteeto; k'ay nuuni nu gollen ha asatetsan de'eedda keenan, Godaappe shaakettiide de'iyaawaakka ereetto. 7 Ayaw gooppe, nuuni ammanuwaan de'eettoppe attin, be'iyaawaan de'okko. 8 Nuuna ammantsee; k'ay ha asatetsan nu golliyaa aggi golle biide Godaanna ittippe de'iyaawe nuuna nashechchee. 9 Hewaa diraw, nuuni k'ay ashuwaan de'ina de'ana d'ayina, nu k'ofay Aa nashechchanaassa. 10 Ayaw gooppe, nuuni huup'iyaan huup'iyaan ootseedda oosuu lo"a gidina, woy iita gidina, nuw bessiyaawaa akkanaw, Kiristtoosa pirddaa oydiyaa sintsan ubbaykka shiik'anaw bessee.

Asaa S'oossaanna Dabboyiyaa Oosuwaa

11 Hewaa diraw, nuuni S'oossaw yayyussay ayentto eriide, hewaadan k'ay asaakka ammantseetto; S'oossay nuuna ubbaanna eree; k'ay hinttekka hintte wozanaa k'ofaan nuuna eriita yaagaade k'oppay. 12 Beettiyaaban c'eek'ettiyaawanttuppe attin, wozanaan de'iyaawan c'eek'ettenna asatoo hintte odi zaariyaabay de'ana mala, hintte nuunan c'eek'ettanaadan, nuuni hinttenttoo gaasuwaa gidanaw koyyiyaawaappe attin, nuuna galatanaw koyyokko. 13 Nuuni gooyiyaawaa gidooppe, S'oossaa bonchchuwaassa; woy k'ay wozanaanna de'iyaawaa gidooppekka, hinttena go"anaassa. 14 Kiristtoosa siik'uu nuuna giddee; ayaw gooppe, itti Asay asaa ubbaw hayk'k'eeddawaa nuuni akeekeeddo; hewaa gidooppe Asay ubbay aanana hayk'k'eedda. 15 Pas'a de'iyaawanttu barenttu diraw hayk'k'eeddawoonne k'ay hayk'uwaappe denddeeddawoo de'anaappe attin, sintsappe barenttu huup'ew de'enna mala, I asaa ubbaa diraw hayk'k'eedda.

16 Hewaa diraw, nuuni hawaappe sintsaw oonanne asaa k'ofaan pirddokko; haray atto, nuuni Kiristtoosa kase asaa k'ofaan pirddeeddawaa gidooppekka, simmi sintsappe hewaadan pirddokko. 17 Hewaa diraw, ooninne Kiristtoosanna de'ooppe, ooratsa med'etaa; c'imay aad'd'eedda; be'ite, ubbabaykka ooras's'eedda. 18 Kiristtoosa baggana nuuna barenanna sigetseedda S'oossay ubbabaakka ootseedda; k'ay I nuw haratuwaa barenanna sigetsiyaa oosuwaa immeedda. 19 S'oossay Kiristtoosa baggana asaa ubbaa barenanna sigetsee; asaa nagaraakka asaa bolla paydenna; k'ay asaa barenanna sigetsiyaa kiitaakka nuw immeedda.

20 Simmi S'oossay nu baggana hinttenttoo haasayiyaawaadan, nuunikka Kiristtoosa diraw haasayiyaa I kiitteeddawantta; k'ay nuuni hinttena, «S'oossaanna sigettite» giide, Kiristtoosa diraw woosseetto. 21 Nuuni S'oossaa s'illotetsaa Kiristtoosa baggana akkana mala, nagaraa erenna Kiristtoosa nu diraw, S'oossay nagaranchcha ootseedda.

6

1 Hintte nuunanna S'oossaa oosuwaa ootsiidde, Aa aad'd'o keekatetsaa akkiide hanenna ogiyaan go"ettenna mala, nuuni hinttena woosseetto. 2 Ayaw gooppe S'oossay,

«Taani injje wodiyaan,

neeni giyaawaa sisaad;

k'ay atotetsaa gallassi,

neena maaddaaddi»

yaagee. Be'ite, injje wodii ha"a. Be'ite, atotetsaa gallassay hachcha.*

3 Nuuni nu oosuwaa ooninne boranawaa koyyokko; k'ay oonanne d'ubbanawaa koyyokko. 4 Shin ubbabaan nuuni S'oossaa oosanchchatuwaa gidiyaawaa nu huup'iyaan besseeddo; daro genc'c'an, waayiyaan, metuwaan, wolk'k'aama tuggaan, 5 lissuwaan shoc'ettiyaawaan, k'ashuwaan, shabbirettussaan, daaburaan, gem"ishuwaa d'ayiyaawan, s'oomaan, 6 geeshshatetsaan, eratetsan, danddayan, keekatetsan, Geeshsha Ayyaanan, tumu siik'uwaan, 7 tumuwaa haasayiyaawan, S'oossaa wolk'k'an nuuni S'oossaa oosanchchatuwaa gidiyaawaa nu huup'iyaan besseeddo; k'ay s'illotetsaa tooraa ushechcha kushiyan, gonddalliyaa haddirssa kushiyan oyk'k'ana. 8 Nuuni bonchchetteeddonne tooshetteeddo; boretteeddonne galatetteeddo. K'ay tumuwaa haasayeetto; shin Asay nuuna wordduwaa giide k'oppee. 9 Nuuni Asay erenna asaa mala; shin Asay ubbay nuuna eree; nuuni hayk'k'eedda asaa mala; shin hintte be'iyaawaadankka de'eetto; muretteedda asaa mala; shin hayk'k'ibeykko. 10 Nuuni kayyottiyaawantta gidooppekka, ubbaa wode nashetteetto. Hiyyeesaa malateetto; shin daro asaa dureyeetto; k'ay ayaynne baynna asaa malateetto; shin ubbabaykka nuwaa.

11 K'oronttoosan de'iyaa asaw, nuuni hinttenttoo k'onc'c'iyaan odeeddo; nu uluwaakka hinttena besseeddo; 12 Nuuni hinttenttoo d'ibibeykko; d'ibeeddawanttu hinttena. Nuuni nu uluwaa hinttenttoo gentsibeykko; shin hintte uluwaa nuw gentseeddawanttu hinttena. 13 Ha"i taani ta naanaw haasayiyaawaadan, hinttenttoo haasayay; nuuni hinttena nu uluwaa besseeddawaadan, hinttekka nuuna hintte uluwaa aassi dooyyiide bessite.

Ammanenna Asaana Zuppetenna Mala Seeraa

14 Ammanenna asatuwaana zuppetiide, giigenna oosuwaa ootsoppite. Ayaw gooppe, s'illotetsawunne nagaraw ayaan gaketsay de'ii? Poo'oonne d'umaw ayaan ittippetetsay de'ii? 15 Kiristtoosanne Daabiloosa* ittippe gatsiyaabay ayee? K'ay ammaniyaawenne ammanennawe kos's'iyaawe ayee de'ii? 16 S'oossaa Geeshsha Gollewunne eek'aw aybe zuppetetsay de'ii? Ayaw gooppe S'oossay,

«Taani unttunttu giddon de'ananne

unttunttu giddon hamettana.

Taani unttunttu S'oossaa gidana;

k'ay unttunttukka ta asatuwaa gidana»

geeddawaadan, nuuni de'uwaa S'oossaa geeshsha golliyaa.*

17 Hewaadankka, k'ay Goday,

«Unttunttu giddoppe kesite;

unttunttuppe shaakettite.

Tunabaakka bochchoppite.

Taani hinttena mokka akkana.*

18 K'ay taani hinttenttoo aawuwaa gidana;

hinttekka taw attuma naanatuwaanne,

mac'c'a naanatuwaa gidanita.

Taani Ubbaappe Wolk'k'aama Goday,

hawaa oday»

yaageedda.*

7

1 Hewaa diraw, ta siik'atoo, S'oossay ha ubbabaa nuw immana geeddawaappe hini baggan, nu ashuwaanne nu shemppuwaa tunissiyaa ubbabaappe nu huup'iyaa ane geeshshoytte; k'ay S'oossaw yayyiyaawaan ubbaanna geeyyiide de'eetto.

P'awuloosa Nashechchaa

2 Hintte uluwaa nuuna bessite; nuuni oonanne naak'k'ibeykko; oonanne k'ohibeyikko; k'ay oonanne c'immibeykko. 3 Taani hewaa hintte bolla pirddanaw giikke; ayaw gooppe, taani kase hinttenttoo geeddawaadankka, hinttenttu nu wozanaan de'iita; nuuni de'inakka hayk'k'inakka, ittippe de'eetto. 4 Taani haasayiyaawaa hintteppe k'osikke; taani hinttenan c'eek'ettay; nu waayiyaa ubbaan taani loytsa minnaynne nashettay.

5 Ayaw gooppe, haray atto nuuni Mak'idooniyaa beedda wode, ubbaa baggankka waayetteeddoppe attin, shemppibeykko; hara asaana walassay de'ee; nu wozanaankka yashshay de'ee. 6 Shin kawusheeddawantta mentsetsiyaa S'oossay, Tiito yuussaan nuuna mentsetseedda. 7 Nuuna kasewaappe aatsi nashechchiyaawe, Tiito yuussaa s'alalaa gidenna; shin hintte Aa mentsetseeddawe, hintte taana be'anaw amotteeddawaanne taw k'aretteeddawaa k'ay hintte taana maaddanaw giigetteeddawaa I nuw odeedda.

8 Ayaw gooppe, ta dabddaabbii hinttena kayyoyeeddawaa gidooppekka, ayaw s'aafaadditaashsha giikke; ayaw s'aafaadditaashsha gooppekka, ta dabddaabbii hinttena guutsaa wodiyaa kayyoyeeddawaa be'ay. 9 Ha"i taana nashechchiyaawe taani hinttena kayyoyeedda diraassa gidenna; shin hintte kayyuu hinttena nagaraappe zaareeddawaa diraassa; ayaw gooppe, nuuni hinttena ayaaninne k'ohennaadan, S'oossay bare koyyeeddawaadan, hinttena kayyoyeedda. 10 Ayaw gooppe, S'oossay koyyiyaa kayyuu nagaraappe zaariide atotetsaakko ahee; hewekka taani bayizzaaddi geena wozanaa; shin alamiyaa kayyuu hayk'uwaa ahee. 11 S'oossay he hintte kayyuwaan ay ayifiyaa immeeddentto be'ite. Hinttena ay keenaa dentsetseeddenttonne hintte geeshshatetsaa tumayanaw hinttena ay keenaa zaaruwaa imisseeddentto, ay keenaa hank'k'etseeddenttonne ay keenaa taw yashisseeddentto, ay keenaa seelisseeddentto, ayaa keenaa taana laamotisseeddenttonne naak'o oosuwaa ootsawantta muranaw ay keenaa giigisseeddentto paac'c'i be'ite; hintte hintte huup'iyaan geeshsha gideeddawaa ubbabankka erisseeddita.

12 Hewaa diraw, taani he dabddaabbiyaa hinttenttoo s'aafeeddawaa gidooppekka, naak'k'eedda uraa woy naak'etteedda uraa diraassa gidenna; shin hintte nuw woyissaa k'oppinttonne S'oossaa sintsan hinttenttoo k'onc'c'issanaw taani s'aafaad. 13 Nuuni minneeddawe hewaa diraassa; he nu minotaa bolla, Tiito nashetteeddawoo nuuni ubbaappe dariyaa nashechchaa nashetteeddo. Ayaw gooppe, hintte ubbay Aa hirggaappe shemppisseeddita. 14 Taani hinttewaa sabbaade aw odina, hintte taana yeellayibeykkita; shin nuuni hinttenttoo ubbaa wode tumuwaa haasayeeddo; hewaadankka, nuuni Tiito sintsan hinttewaa sabbeeddawe tuma gideedda. 15 Hewaa diraw, hintte ubbay aw yayyiide kokkoriidde, Aa wooti mokkeedditenttonne k'ay aw ay keenaa azazetteedditentto I hassayiyaa wode, hinttena loytsi siik'ee. 16 Taani ubbabaan hinttena ammaniyaa diraw nashettay.

8

S'oossaa Asatuwaa Keekatetsaa Imotaa

1 Nuwaadan S'oossaa asatoo, S'oossaa aad'd'o keekatetsay Mak'idooniyaa ammaniyaawanttu giddon ootseeddawaa hinttena erissanaw koyyeetto. 2 Unttunttu aad'd'eedda waayiyaan wolk'k'aama paac'iyaa paac'etteeddino; shin unttunttu hiyyeesaa gidooppekka, barenttu immiyaawan daro keekinonne k'ay wolk'k'aama nashechchaa nashettiino. 3 Ayaw gooppe, unttunttu barenttu wolk'k'aa keenaa k'ay haray atto barenttu wolk'k'aappekka dariyaawaa dosiide immeeddawoo taani markka. 4 Unttunttu S'oossaa asatuwaa maaddiyaa lo"o oosuwaa nuunanna ootsanaw nuuna daro woosseeddino. 5 Unttunttu nuuni k'oppeeddawaappe aatsiide ootseeddino; kasetiide unttunttu barenttu huup'iyaa Godaw immeeddawaappe guyyiyaan, S'oossaa sheniyaadan, nuwukka barenttu huup'iyaa immeeddino.

6 Hewaa diraw, nuuni ha lo"o oosuwaa doommeedda Tiito gujji ootsanaadaninne hinttena maaddiide, he oosuwaa polissanaadan Aa woosseeddo. 7 Shin hintte ubbabaan, ammanuwaan, haasayan, eratetsan, wolk'k'aama lo"o amuwaan, nuuna siik'iyaawankka duretteeddawaadan, ha lo"o oosuwaankka hinttenttu keeka gidanawaa nuuni koyyeetto.

8 Taani hewaa azazanaw giikke; shin haratuwaa wolk'k'aama lo"o amuwaa baggana hintte siik'uu ay keenaa tumentto eranaw gay. 9 Ayaw gooppe, hintte nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa aad'd'o keekatetsaa eriita; Kiristtoosi dure gidi de'iide, hintte Aa hiyyeesatetsan durettanaadan, hintte diraw hiyyeeseedda.

10 Taani ha yewuwaa hinttena zoriyaawe hawaa; zillaytsi hintte doommeeddawaa ha"i wurssiyaawe hinttenttoo lo"a; hintte ooso s'alalaw gidennaan, ootsana k'ofawukka kaseteeddawantta. 11 Hintte ootsanaw loytsi amotteeddawe ootsiide poleeddawaanna giiga gidana mala, hinttenttoo danddayetteeddawaadankka oosuwaa polite. 12 Ayaw gooppe, itti uray immanaw loytsi koyyooppe, I barew de'eedda keenaa immanaappe attin, aw baynnawaa aappe akkena.

13 Ayaw gooppe, taani haranttu waayiyaappe shemppina, hintte waayettite giikke; hintte ubbaykka k'araa de'anaadanappe attin. 14 Unttunttu palahay hintte pac'aa kuntsana mala, hinttenttoo ha wodiyaan de'iyaa palahay unttunttu pac'aa kuntsana koshshee; laa"uukka hewan k'araan go"ettiino. 15 S'oossaa Mas'aafan, «Darissiide shiishsheeddawoo palahibeenna; k'ay guutsaa shiishsheeddawookka pac'c'ibeenna» geetettiide s'aafetteedda.*

Tiitanne Aa Laggetsaa

16 Shin nuuni hinttenttoo k'oppiyaawaa mala, wolk'k'aama k'ofaa Tiita k'ofisseedda S'oossaa galatay gakko. 17 Tiito hinttekko baanaw bare k'ofaa k'achcheeddawe, bare huup'iyaan hinttena maaddanaw daro amotteedda gishshaappe attin, nu zoriyaa s'alalaa akkeeddawaana gidenna. 18 Mishiraachchuwaa k'aalaa odiyaa bare oosuwaan ammanettiyaa ammaniyaawanttu sintsa ubbaan daro bonchchetteedda ishaa nuuni aanana ittippe kiitteetto. 19 Hewaa bollan k'ay, ha nuuni ootsiyaa lo"o oosuwaa I nuunanna ittippe ootsanawunne Godaa bonchchoo nuuni haratuwaa maaddanaw loytsi amottiyaawaa bessanaw ammaniyaa asatuu Aa dooriide suntseeddino.

20 Nuuni ootsiyaa ha keeka imotaa diraw, ooninne nuuna zigirenna mala naagetteetto. 21 Ayaw gooppe, nuuni Godaa sintsaan lo"obaa ootsanawaa s'alalaa gidenna; shin asaa sintsankka lo"obaa ootsanaw k'oppeetto.*

22 Nuuni daro gede paac'c'i be'eedda nu ishaa, ubbaa wode hinttena maaddanaw daro amottiyaawaa, ha asatuwaana hinttekko kiitteetto; k'ay ha"i I hinttena daro ammaniyaa diraw, hinttena maaddanaw kasewaappe aatsiide loytsi amottee. 23 Tiitowaa gidooppe, I hinttena maaddanaw taananna ittippe ootsiyaa ta laggiyaa; yekko ishatuwaabaa gidooppe, unttunttu ammaniyaa asatuu kiitteeddawanttanne unttunttu de'uu Kiristtoosa bonchchissiyaawaa. 24 Simmi ammaniyaawanttu ubbatuu hintte siik'uu tuma gidiyaawaa erana mala, k'ay nuuni hinttewaa sabbiyaawe likke gidiyaawaa erana mala, hintte siik'uwaa unttuntta bessite.

9

Pac'ay De'iyaawantta Maadussaa

1 Yihudaan de'iyaa geeshsha asatuwaa maaddanaw yeddiyaabaw taani hinttenttoo s'aafanaw koshshenna. 2 Hintte maaddanaw loytsi amottiyaawaa taani eriyaa diraw, Mak'idooniyaan de'iyaa asaw hinttewaa sabbaad. Taani unttunttoo, «Akaayiyaan de'iyaa ishatuu zillaytsippe doommiide, maaddanaw giigetteeddino» yaagaade odaaddi; k'ay hintte wolk'k'aama amuukka unttunttuppe dariyaa bagga dentsetseedda. 3 Shin taani unttunttoo geeddawaadankka nuuni ha yewuwaa hinttenan c'eek'ettiyaawe mela gidenna mala, hintte giigetteeddawantta gidanaadan, ha ishatuwaa hinttekko kiittay. 4 Mak'idooniyaa asatuu taananna yiide, hintte giigettennan de'ishshin, hinttena demmooppe, nu s'alalaa gidennaadan, hintte nuuppe aad'uwaa yeellatanita; shin nuuni hinttena loytsi ammaniide c'eek'etteeddawaassa. 5 Hewaa diraw, taani ha ishatuu taappe sintsati hinttekko biide, hintte immana geedda imotaa kasetiide giigissana mala, unttuntta woossanaw koshshiyaawaa akeekaad. Hewaappe guyyiyaan, he imotay taani gakkiyaa wode giigi uttanawaa; hewe k'ay wolk'k'aan hintte immiyaawaa gidennaan, dosiide immiyaawaa erissee.

6 Hawaa akeekite; guutsa zeretsaa zeriyaa uray guutsa katsaa c'akkana; daro zeretsaa zeriyaa uray k'ay daro katsaa c'akkana. 7 S'oossay nashechchan immiyaa uraa siik'iyaa diraw, k'arettiidde woy dosennan immiyaawaa gidennaan, immiyaa uray huup'iyaan huup'iyaan bare wozanaan k'oppeeddawaa immo. 8 S'oossay hinttenttoo gidiyaawe ubbaa wode de'anaadaaninne k'ay haratookka hintte immanaw gidiyaawe de'anaadan hinttena koshshiyaa ubbabaa hinttenttoo immanaw danddayee. 9 S'oossaa Mas'aafay,

«I hiyyeesaa asaw darissiide immee;

k'ay Aa s'illotetsay med'inaw de'anawaa»

yaagee.* 10 S'oossay, zeriyaawoo zeretsaanne maanaw k'umaa immiyaawe, hinttena koshshiyaa zeretsaa ubbaa hinttenttoo immana; k'ay hintte s'illotetsaappe daro ayfiyaa ayifissanaw he zeretsaa dichchanawaa.*

11 Daro Asay hintte immiyaa imotaa nuuppe akkiide, S'oossaa galatanaadan, hintte ubbaa wode darissiide immiyaawantta gidana mala, S'oossay hinttena ubbaa baggana dureyana. 12 Ayaw gooppe, ha hintte ootsiyaa oosuu S'oossaa naanaw koshshiyaawaa kuntsi immiyaawaa s'alalaa gidenna; shin S'oossaw daro galataa immiyaawan kumiide goggee. 13 Ha hintte oosuu hintte ammanuwaa erissiyaa diraw, daro Asay Kiristtoosa wonggalaa hintte ammaniide markkattiyaawoonne hintte maaduwaa unttunttunnanne haraa ubbatuwaanna shaakkiide, darssi immiyaawoo S'oossaa bonchchana. 14 Unttunttu hinttenttoo S'oossaa woossiidde, hinttenan de'iyaa S'oossaa aad'd'o keekatetsay zaway bayinnawaa diraw, hinttena laamoteetto. 15 Zaway bayinna S'oossaa aad'd'o keekatetsaa diraw, S'oossaa galatay gakko.

10

P'awuloosi Mootiyaawantto Zaareedda Zaaruwaa

1 Taani P'awuloosi, hintte, «I nuunanna de'iyaa wode ashikke» giyaawe, k'ay, «Nuuppe haakki de'iyaa wode nu bolla s'alee» giyaawe, lo"anne ashikke gideedda Kiristtoosa baggana hinttena woossay. 2 Nuuna ha sa'aa dooyaadan de'iino giide k'oppiyaa itti itti asatuwaa bolla taani s'alanawaa eray; shin taani hinttekko biyaa wode hintte taana s'alissenna mala, hinttena woossay. 3 Ayaw gooppe, nuuni ha sa'aan de'ooppekka, ha sa'aa asaadan olettokko. 4-5 Ayaw gooppe, nuuni olettiyaa tooray ha sa'aawaa gidenna. Shin geessuwaa laalanaw wolk'k'aanna de'iyaa S'oossaa tooraa. Nuuni asaa k'ofaa d'ayisseetto; k'ay S'oossaa eratetsaa bolla denddiide d'ubbiyaa otoro k'ofaa ubbaa laaleetto. He k'ofaa ubbay Kiristtoosaw azazettana mala omoodeetto. 6 Hintte azazettiyaawaa poleeddawaappe guyyiyaan, azazettenan is's'iyaawaa ubbaa nuuni muranaw giigettana.

7 Hintte sintsan de'iyaawaa s'eellite; ooninne barena Kiristtoosawaa giide k'oppooppe, hewaa gujji k'oppo; Kiristtoosawaa I gideeddawaadan, nuunikka k'ay aawaa. 8 Ayaw gooppe, Goday nuw immeedda nu aawotetsaan taani loytsa otorettiyaawaa gidooppekka, hewan yeellatikke; he nuw immeedda aawotetsay hinttena kees's'anaassappe attin, kolanaassa gidenna. 9 Taani ta dabddaabbiyaan hinttena yashissanaw s'aafo asaa malaataade beettanaw koyyikke. 10 Ayaw gooppe, itti itti asay, «P'awuloosa dabddaabbii dees'onne wolk'k'aama; shin s'eelliyaa wode I daaburanchcha; Aa haasayaykka patsenna» yaagee. 11 Hewaa mala Asay nuuni haakuwaan de'iidde s'aafiyaa dabddaabbiyaaninne yaan hinttenanna de'iidde ootsiyaa oosuwaan dummatetsi bayinnawaa akeekana koshshee.

12 Nuuni barena nashshiyaa itti itti asatuwaana nuuna paydanaw woy likkissanaw koyyokko; shin unttunttu barena ittuu ittuwaanna likkissiiddinne k'ay barena ittuu ittuwaanna k'arayiidde, ubbaanna eeyeeddino.

13 Shin nuuni S'oossay nuw esseedda zawaa giddon c'eek'ettiyaawaappe attin, he zawaappe pinniide c'eek'ettokko; he zaway hinttekkokka gakkee. 14 Nuuni hinttekko gakkibeennawaa malatiide, zawaa pinnokko; ayaw gooppe, nuuni Kiristtoosa mishiraachchuwaa k'aalaa odiidde, hinttekko kase gakkeeddo. 15 Nuuni S'oossay esseedda zawaa pinniide, hara Asay ootseedda oosuwaan c'eek'ettokko; shin hintte ammanuu dic'c'i dic'c'i biyaa wode, nuuni hintte giddon ootsiyaa oosuwaa zaway kasewaappe loytsi aakki aakki baanawaa giide k'oppeetto. 16 Nuuni mishiraachchuwaa k'aalaa hintte de'iyaasaappe hini baggan odana; k'ay hara zawaan oosetti diggeedda oosuwaankka c'eek'ettokko. 17 Shin S'oossaa Mas'aafay,

«C'eek'ettiyaa uray ooninne

Godaa lo"otetsaabaan c'eek'etto»

yaagee.* 18 Ayaw gooppe, Goday nashshiyaa uraappe attin, barena nashshiyaa uray galatettenna.

11

P'awuloosanne Barena Yesuusi Kiitteedda Giyaa Worddanchchatuwaa

1 Hintte ta eeyatetsaa guutsaa danddayintto lo"a. Hayyanaa danddayite. 2 S'oossay k'anaattiyaawaadan, taanikka hinttew k'anaatay; ayaw gooppe, taani hinttena itti attumawoo, Kiristtoosaw immana gaade, attumawaa erenna geeshsha wodorattiidan giigissa wotsaad.

3 Shin shooshshay bare makkalaan Hewaano baletseeddawaadan, Kiristtoosaw hintte immeedda hintte suure k'ofay bayibeennawe wora banddeeshsha gaade hirggay.* 4 Ayaw gooppe, itti uray yiide, nuuni hinttenttoo odeedda Yesuusappe hara Yesuusa hinttenttoo odooppe, woy hintte akkeedda Ayyaanaappenne wonggalaappe dumma ayyaanaanne wonggalaa hintte akkooppe, hintte eeno giide akkeeddita guussa.

5 Yesuusi kiitteedda ha waannatuwaappe taani ayankka laafiyaawaa taw malatenna. 6 Taani haasayiyaa haasayan tamaarabeenna asaa gidooppekka, eratetsan gidikke; shin nuuni hinttenttoo ha yewuwaa asaa ubbaa giddon ubbaa baggana k'onc'c'isseeddo.

7 Woy taani hinttena miishshaa oochchennan, S'oossaa mishiraachchuwaa k'aalaa hinttenttoo c'oo odeeddawenne hinttena d'ok'k'u ootsanaw ta huup'iyaa toochcheeddawe taw nagaraa gidanddeeshsha? 8 Taani hinttenttoo ootsanaw hara ammaniyaa asaappe miishshaa akkeeddawoo, hewantta bonk'k'aad. 9 K'ay taani hinttenanna de'ishshin, taana metina, hintteppe itti uraakka waayissabeykke. Ayaw gooppe, Mak'idooniyaappe yeedda ishatuu taana koshsheedda ubbabaa taw immeeddino; taani hinttena waayissenna mala, kase tooko gidabeenawaadankka sintsawukka tooko gidikke. 10 Kiristtoosa tumatetsay taanan de'ishshin, ha ta c'eek'uu Akaayiyaa gadiyaan hak'aninne attena. 11 Taani hawaa ayaw gaytaa? Hinttena siik'enna diraassee? Taani hinttena siik'iyaawaa S'oossay eree.

12 Shin he barenttu c'eek'ettiyaawaan nuuni ootsiyaawaadan ootsanaw gaasottiyaawanttu gaasuwaa digganaw, ha"i taani ootsiyaa oosuwaa gujjaade ootsana. 13 Ayaw gooppe, unttunttu Yesuusi kiittibeenna worddo asatuwaa; hewanttu mala asatuu Kiristtoosi kiitteeddawantta malatanaw barenttu malaa laameretsiyaa kiitettibeenna worddanchchatuwaanne labanchchaa oosanchchatuwaa. 14 Hewe maalalissiyaawaa gidenna; ayaw gooppe, Sees'aanay bare huup'ew poo'uwaa kiitanchchaa malatanaw bare malaa laammee. 15 Hewaa diraw, Sees'aanaa oosanchchatuu s'illotetsaa oosanchchatuwaa malatanaw barenttu malaa laammooppe, hewe wolk'k'aamabaa gidenna; unttunttu wurssetsaan barenttu oosuwaa malaa akkana.

P'awuloosa Gakkeedda Metuwaa

16 Taani laa"entsuwaakka gay; taana ooninne eeyaa giide k'oppoppo; shin hintte taana, I eeyaa gooppekka, taani guutsaa c'eek'ettanaadan, taana eeyaa giite. 17 Taani hawaadan s'alaade c'eek'ettaadde haasayiyaawe, eeyatetsaa haasayaappe attin, taana Goday azazina gidenna. 18 Daro Asay ha sa'aaban c'eek'ettiyaa diraw, taanikka c'eek'ettana. 19 Hintte aad'd'eedda eranchcha gidiyaa diraw, eeyaa asaawaa nashechchan danddayiita. 20 Ayaw gooppe, ooninne hinttena ayileyooppe, woy hinttewaa mooppe, woy hinttewaa bonk'k'ooppe, hintte bolla otorettooppe, woy hintte shayiyaa bak'k'ooppe, danddayiita. 21 Nuuni hewaa ootsanaw daro daaburanchcha gideeddawaa taani yeellataadde oday.

Shin ooninne ittibaan s'aliide c'eek'ettooppe, taanikka c'eek'ettanaw s'alay; taani eeyaa asaadan haasayay. 22 Unttunttu Ibraawee? Taanikka Ibraawe. Unttunttu Israa'eeliyaa asee? Taanikka Israa'eeliyaa asaa. Unttunttu Abraahaame zare? Taanikka k'ay Abraahaama zare. 23 Unttunttu Kiristtoosa k'oomatee? Taanikka unttunttuppe aad'd'iyaa k'oomaa; taani gooyiyaa asaadan haasayay; taani daro ootsa daaburaad; daro wodiyaa k'ashettaaddinne lissuwaan shoc'ettaad; k'ay daro wodiyaa hayk'k'aadde ataad. 24 Ayihudatuu taana ichcheshu gede, hattamanne udduppunuwaa lissuwaan shoc'eeddino.* 25 Roome Asay taana heezzu gede s'am"aan shoc'eedda; itti gallassi shuchchaan c'addi c'addiide aggeedda; markkabii heezzu gede me"ina, abbaa giddon itti k'ammaanne itti gallassaa ak'aade peeshaad. 26 Taani daro ogiyaa hamettaaddi; taana kuntso haatsaynne bonk'k'anchchatuu bonk'k'i diggiide ashsheeda; k'ay ta biittaa asaynne Ayihuda gidenna Asay bonk'k'i diggiide ashsheeddino. K'aykka katamay, bazzuu, abbay, taana yashisseedda; wordduwaa dabbatuukka taana bonk'k'i diggiide ashsheeddino. 27 Taani daaburaaddinne metootaad. Daro gede gem"ishuwaa d'ayaad; koshattaad; saamettaaddi. Daro gede s'oomaad; k'ay meegettaaddinne kallottaad.

28 Harabaa ubbaappekka ubbaa gallassi taw tookuwaa gideeddabay, woosa golliyaa ubbaw hirggiyaawaa. 29 Daaburiyaawe oonee? Taani daaburikkitaayee? Nagaraan geliyaawe oonee? Taani un"ettaade aw k'arettikkitayee?

30 Taani c'eek'ettanaw koshshiyaawaa gidooppe, taani daaburanchcha gidiyaawaa erissiyaawan c'eek'ettana. 31 Med'inaw anjjetteedda S'oossay, nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa Aawuu, taani worddotennawaa eree. 32 Damask'k'o katamaan Aretaasa giyaa kaatiyaappe garssanna gadiyaa mooddiyaawe, taana oytsanaw Damask'k'o Katamaa naagissee. 33 Shin Katamaa gimbbiyaa dirssaa maskkootiyaanna taana k'un"aan duge wotsina, aappe kessa akkaad.

12

P'awuloosa Sas'aa

1 C'eek'ettiyaawe taw ayinne go"ennawaa gidooppekka, taani c'eek'ettanaw bessee. Shin taani sas'aabaanne Godaappe k'onc'c'eeddawaa haasayana. 2 Tammanne oyddu laytsaappe kase, heezzentso saluwaa pude beedda itti bitaniyaa, Kiristtoosa ammaniyaawaa, taani eray; he bitanii bare asatetsaan beedee woy sas'aan beeddentto, taani erikke; S'oossay eree. 3 He bitaniyaa, heezzentso saluwaa pude beeddawaa, eray; I bare asatetsaan beeddenttonne woy sas'aan beeddentto, taani erikke; S'oossay eree. 4 Hewan he bitanii Asay haasayanaw danddayennawaa, asaa ins's'arssaykka haasayanaw danddayennawaa siseedda. 5 Taani he bitaniyaaban c'eek'ettana; shin taani daaburanchcha gidiyaawaa erissiyaa diraw, ta huup'iyaan c'eek'ettikke. 6 Taani c'eek'ettanaw koyyiyaawaa gidooppekka eeyaa gidikke; ayaw gooppe, taani tumuwaa haasayay. Shin Asay tawaa taanan be'iyaawaappenne taappe sisiyaawaappe aatsiide k'oppenna mala naagettay.

7 K'ay S'oossay taw daro k'onc'c'eedda wolk'k'aama yewuwaappe denddeeddawaan otorettennaadan digganaw taana c'addi oyk'k'iyaa, Sees'aanaa kiitanchchay, taana metootsanawunne taani otorettenna mala, taana naaganaw taw imetteedda. 8 Hewaa taappe shaakkana mala, taani Godaa heezzu gede woossaad. 9 Goday taana, «Ta aad'd'o keekatetsay new gidanawaa; ayaw gooppe, ta wolk'k'ay ne daaburan polettee» yaageedda; hewaa diraw, Kiristtoosa wolk'k'ay taanan de'ana mala, ta daaburan c'eek'ettanaw taani daro nashettay. 10 Taani Kiristtoosa diraw daaburiyaawaan, asaan borettiyaawan, waayettiyaawaan, yederssettiyaawaan, metootiyaawan nashettay; ayaw gooppe, taani daaburiyaa wode, he wode minnay.

P'awuloosi K'oronttoosa Asaw Un"ettiide K'oppeedda

11 Taani c'eek'etteeddawaan eeyaad; shin hewaa hintte taana wolk'k'an oosisseeddita; ayaw gooppe, hintte taana galatanaw bessee; taani ayaaninne erettennaan d'ayooppekka, Yesuusi kiitteedda d'ok'k'a geetetteedda ubbatuwaappe laafikke. 12 Taana Yesuusi kiitteeddawe tuma gidiyaawaa erissiyaa mallay, ooratsabaynne wolk'k'aama oosuu hintte giddon daro genc'c'an oosetteedda. 13 Taani ta huup'iyaan hinttena waayissabeennawaappe attin, hara ammaniyaa asatuwaappe hintte ayaan laafiitee? Hayyanaa taani hinttena naak'k'eeddawaa taw atto giite.

14 Taani hinttekko baanaw giigoodeppe, hawe taw heezzentso wode; taani hinttena waayissikke. Taani hinttena koyyiyaawaappe attin, hintte miishshaa koyyikke; ayaw gooppe, aawuunne aata barenttu naanaw miishshaa minjjiyaawaappe attin, naanay barenttu aawoonne aattiw minjjikkino. 15 Taani hintte shemppoo taw de'iyaawaa taananna gatsaade nashechchaan immana; yaatina, taani hinttena loytsa siik'iyaa diraw, hintte taana laafaa siik'iitee?

16 Gidooppekka, taani hinttena waayissabeykke; shin hintte taana, «Neeni nuuna c'immaade makkalaan oyk'k'aadda» yaaganita. 17 Taani haray atto, hinttekko kiitteedda itti asaa bagganakka hintteppe go"ettaadditaa? 18 Tiito hinttekko baana mala, taani woossaad; k'ay ammaniyaa ishaakka aanana yeddaad. Tiito hintteppe go"etteeddee? Nuuni nu oosuwaa itti k'ofaan ootsibeykkoo? K'ay nu hanuukka ittuwaa gidenneeyee?

19 Nuuni ubbaa wodekka hintte sintsaan nu huup'ew mootettiyaawaa hinttenttoo malatii? Nuuni Kiristtoosan de'iyaawanttudan, S'oossaa sintsan ha"i gakkanaassikka haasayeetto. Nu siik'atoo, nuuni ootsiyaa ubbabaykka hinttena maaddanaassa. 20 Ayaw gooppe, taani hinttekko biyaa wode, ooni eri taani koyiyaawaa mala hintte gidennaan agganenttonne; k'ay taanikka hintte koyiyaawaa mala gidennaan agganenttonne. K'ay ooni eri hewan palumii, k'anaatii, hank'k'uu, yoray, zigirssay, sarotetsaa digussay, otoruu, metuu de'ennaan waayyii aggana; taana yashshee. 21 Taani hinttekko laa'entsuwaa biyaa wode, ta S'oossay hintte sintsan taana kawushshanenttonne yayyay; taani nagaraa kase ootsiide, barenttu ootseedda tunatetsaappe, woshummiyaawaappenne amuwaappe simmibeenna daro asatoo yeekkenaan aggikke gaade yayyay.

13

Wurssetsaa Zoriyaanne Sarotaa

1 Hawe taw hinttekko yuussay heezzentso wode. Ay mootuukka laa"u woy heezzu markkay markkattina pirddettanaw koshshee.* 2 Taani laa'entsuwaa hinttenanna gaketteedda wode, hinttena naagettite gaad; ha"ikka haakuwaan de'ooppekka, hinttena naagettite gay. Taani k'aykka hinttekko biyaa wode, nagaraa kase ootseeddawanttakka k'ay haratuwaa ubbatuwaakka murenan aggikke.

3 Ayaw gooppe, Kiristtoosi ta baggana haasayiyaawaa erissiyaawaa hintte koyyiita. I hinttenanna haasayiyaa wode Aa wolk'k'aappe attin beettiyaawe Aa daaburaa gidenna. 4 Ayaw gooppe, Kiristtoosi mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishettiide, daaburan kak'etteedda; shin S'oossaa wolk'k'an pas'a de'ee. Ayaw gooppe, I daaburanchcha gideeddawaadan, nuunikka daaburanchcha; shin hinttenanna haasayiyaawan nuuni S'oossaa wolk'k'aan aanana de'ana.

5 Ammanuwaan hintte min de'intto ane hinttena paac'c'ite; hinttena biddite. Kiristtoosi hinttenan de'iyaawaa hintte erikkitee? Hewe d'ayooppe paac'iyaan kunddeeddita guussa. 6 Nuuni paac'iyaan kunddibeennawaa hintte eriyaawaa ammanay.

7 Hintte iitabaa mulekka ootsenna mala, nuuni S'oossaa woosseetto. Nuuni paac'iyaa danddayiyaawantta gidiide beettanaassa gidenna; shin nuuni paac'iyaa danddayennawantta malatiide beettooppekka, lo"obaa hintte ootsanaassa. 8 Ayaw gooppe, nuuni tumuwaa s'alalaw ootsanaappe attin, tumuwaappe haraa ayinne ootsanaw danddayokko; 9 nuuni daaburanchcha shin hintte wolk'k'aama gidoode nashetteetto. Hintte polo gidana mala nuuni S'oossaa woosseetto.

10 Taani hintteppe haakuwaan de'aadde s'aafeeddawe hewaa diraassa; taani hinttekko biyaa wode, Goday taw immeedda maattaani zemppaade, hinttena metootsanaw taana waayyii koshshana. He maatay taani hinttena kees's'anaw taw imetteeddawaappe attin, hinttena kolanaw imettibeenna.

11 Wurssetsaan taanaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, saro de'ite; bali baynnaan de'ite; ta zoriyaa sisite; itti wozana gidiide de'ite; sarotetsaan de'ite. Siik'uwaanne sarotetsaa S'oossay, hinttenanna ittippe de'ana.

12 Ittuu ittuwaanna geeshsha yeretaa yerettiidde sarotettite. 13 S'oossaa asaa ubbatuu hinttena saro saro giino.

14 Godaa Yesuusi Kiristtoosa aad'd'o keekatetsay, S'oossaa siik'uu, Geeshsha Ayaanaa ittippetetsay hinttenanna ubbaanna gido. Amen"i.

* 1:20 Amen"i: «Amen"i» giyaa k'aalay hawaan «Ee» yaagettiyaa biletsaa oyk'k'ee.

* 3:3 Kes. 24:12; Erm. 31:33; Hiz. 11:19; 36:26

* 3:6 Erm. 31:31

* 3:7 Kes. 34:29

* 3:13 Kes. 34:33

* 3:16 Kes. 34:34

* 3:18 Nas'alaan kamettibeenna som"iyaan: Itti asaa de'uwaan sintsa hananabay, kahaa garssan p'olk'k'i beettiyaawaadan guussaa.

* 4:6 Dom. 1:3

* 4:13 Maz. 116:10

* 6:2 Isa. 49:8

* 6:15 Daabiloosa: Giriikiyaa mas'aafay «Beliyar» gee. Hewaa guussay Ibrayiss's'iyaan «Beliyal» giyaawaa. Laa"uwaa biletsaykka «Makkalanchchaa» woy «Maaddennawaa» guussaa.

* 6:16 Wog. 26:12; Hiz. 37:27; 1 K'or. 3:16; 6:19

* 6:17 Isa. 52:11

* 6:18 2 Sam. 7:14; 1 Od. 17:13; Isa. 43:6; Erm. 31:9

* 8:15 Kes. 16:18

* 8:21 Lem. 3:4

* 9:9 Maz. 112:9

* 9:10 Isa. 55:10

* 10:17 Erm. 9:24

* 11:3 Dom. 3:1-5

* 11:24 Zar. 25:3

* 13:1 Zar. 17:6; 19:15

Galaatiyaa

1

2

3

4

5

6

P'awuloosi

Galaatiyaa Asaw

S'aafeedda Kiitaa

Geluwaa

Yesuusi Ashshiyaawaa gidiyaawaa odiyaa mishiraachchuwaa k'aalay, dumma dumma sa'aan odettishshiinanne Ayihuda gidenna asaykka ammaniide akki akki biishshin, «Ammaniyaa asaa gidanaw Muse higgiyaa polanaw koshshiiyee koshshennee?» giyaa walassay ittippe denddeedda. He wode P'awuloosi, «Ammaniyaa asaa gidanaw Muse higgiyaa polanaw koshshenna; Yesuusan ooratsa de'uwaa demmanaw aan ammano asay, S'oossaa sintsan s'illanaw danddayiyaawe ammano s'alalaana» yaagiide tamaarissuwaa doommeedda. Shin K'eeri Iisiyaa giddon, «Asay S'oossaa sintsan s'illanaw Yesuusan ammaniyaawaa s'alalaa gidennaan, Muse higgiyaakka polanawunne k'as's'arettanaw koshshee» yaagiide P'awuloosa timirttiyaa p'alk'k'iyaa asatuu de'iino.

P'awuloosi hawaa Galatiyaa kiitaa s'aafeeddawe ha balaa timirttiyaan c'imetteedda asaa suure ammanoonne Ammanuwaa de'oo zaariide kaaletsanaassa. P'awuloosi koyro doommiidde, I barena, «Taani Yesuusi Kiitteeddawaa» yaagi erissiidde doommee. Yesuusi Kiitteeddawaa ootsiide Aa s'eeseeddawe S'oossaappe attin, asaa gidennawaanne k'ay I kiitetteeddawe Ayihuda gidenna asatuwaassa gidiyaawaa k'onc'c'issiide odee. Hewaannakka oyk'ettiide, Asay s'illanaw danddayiyaawe ammanuwaa s'alalaana gidiyaawaa odee. Wurssetsa shemppatuwaan Ammanuwaa eeshshay Yesuusa ammaniyaa ammanuwaappe kesiyaa siik'uwaappe pulttiyaawaa gidiyaawaa odee.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Geluwaa 1:1-10

P'awuloosi S'oossaappe kiitetteedda maataa 1:11—2:21

S'oossaa aad'd'o keekatetsaa mishiraachchuwaa k'aalaa 3:1—4:31

Kiristtinnaa la"atetsaanne ammanuwaa 5:1—6:10

Wurssetsaa k'utiyaa 6:11-18

1

1 Taani P'awuloosi, Yesuusi Kiristtoosinne k'ay hayk'uwaappe Aa dentseedda S'oossay Aawuu kiitteeddawaappe attin, asaappe woy asaa baggana kiitetteeddawaa gidikke. 2 Ha taaninne taananna de'iyaa ammaniyaa ishatuu ubbay, Galaatiyaa gadiyaan de'iyaa ammaniyaa asaa ubbaw sarotaa kiitteetto.

3 S'oossay nu Aawuunne nu Goday Yesuusi Kiristtoosi hinttenttoo aad'd'o keekatetsaanne sarotetsaa immo.

4 Nu S'oossaa, nu Aawuwaa sheniyaan Kiristtoosi ha iita oosuu oosettiyaa wodiyaappe nuuna ashshana mala, nu nagaraa diraw, bare huup'iyaa immeedda. 5 S'oossaw med'ippe med'inaa gakkanaw bonchchuu gido. Amen"i.

Mishiraachchuwaa K'aalaa Tumuu Ittuwaa S'alalaa

6 Kiristtoosa aad'd'o keekatetsaan hinttentta s'eeseedda S'oossaa aggiide, hara wonggalaakko, hintte elleelliide, wooti simmeedditentto taw ooratsabaa gideedda. 7 Hinttentta bul"akkiyaawanttunne Kiristtoosa mishiraachchuwaa k'aalaa geellayanaw koyyiyaa amareeda asatuu de'iinoppe attin, tumuppe hara mishiraachchuwaa k'aalay baawa. 8 Shin haray atto nuuna gidina, woy saluwaappe kiitanchchaa gidina, nuuni hinttenttoo kase odeedda mishiraachchuwaa k'aalaappe dummatiyaawaa hinttenttoo odiyaawaa gidooppe, I med'inaw shek'etteeddawaa gido. 9 Kase nuuni geeddawaadan, ha"ikka laa'entsuwaa taani oday; hintte akkeedda mishiraachchuwaa k'aalaappe dummatiyaawaa ooninne hinttenttoo odooppe, he uray med'inaw shek'etteeddawaa gido.

10 Hawe taana asaappe sabaa koyyiyaawaa malatissii? Malatissenna! Taani S'oossay lo"a giyaawaa koyyay. Woy taani asaa nashechchanaw koyyaytaa? Taani ha"ikka asaa nashechchanaw koyyiyaawaa gidooppe, Kiristtoosa ayile gidikke.

P'awuloosi Yesuusi Kiitteeddawaa Gideedda Hanuwaa

11 Ta ishatoo, taani hinttenttoo odeedda mishiraachchuwaa k'aalay asaappe gidennawaa hinttenttoo oday. 12 Ayaw gooppe, taw Yesuusi Kiristtoosi k'onc'c'isseeddappe attin, taani mishiraachchuwaa k'aalaa asaappe akkabeyikke; Asay taana tamaarissibeenna.

13 Kase taani Ayihuda ammanuwaan de'iyaa wode, waanaade de'aadditantto, hintte siseeddita; taani Kiristtoosa ammaniyaawantta k'aretay baynnaan yederssaaddinne d'ayissanaw baas'etaaddi. 14 Ta wode de'eedda asatuwaappe c'oratuwaa Ayihuda ammanuwaa higgiyaa naaguwaan aad'd'ay; nu aawotuwaa wogaa ooppenne aad'd'aade siik'aaddi.

15-16 Shin S'oossay bare aad'd'o keekatetsaan, taani biro ta daayi uluwaan de'ishshin, barew ootsanaw taana s'eeseedda; aabaa odiyaa mishiraachchuwaa k'aalaa Ayihuda gidenna asaw taani odana mala, S'oossay bare Na'aa taw k'onc'c'issanaw koyyeedda wode, zorettanaw ookkonne babeykke. 17 Woy taappe kase Yesuusi kiitteeddawanttunna gakettanaw Yerusaalame babeykke; shin taani ellekka Arabiyaa geetettiyaa gadiyaa baad. Hewaappe Damask'k'o giyaa katamaa simmaaddi. 18 Heezzu laytsaappe guyyiyaan, P'es'iroosanna* gakettanaw Yerusaalame baade, aanana tammanne ichcheshu gallassaa uttaad. 19 Shin Yesuusi kiitteeddawanttuppe Godaa ishaa Yaak'oobappe attin, haratuwaanna gakettabeykki.

20 Taani hinttenttoo s'aafiyaawaan worii baawa; taani hinttenttoo wordduwaa odennawaa S'oossay markka!

21 Hewaappe guyyiyaan, Sooriyaa geetettiyaa gadiyaanne Kilk'k'iyaa geetettiyaa gadiyaa baad. 22 Yihudaan de'iyaa Kiristtoosan ammaniyaawanttu taananna eretaa gidikkino. 23 Shin hara asay, «Nuuna yederssi yuuyyiyaa bitanii hawaappe kase I d'ayissanaw koyyiyaa ammanuwaabaa ha"i odee» giyaawaa unttunttu 24 sisiide tabaan S'oossaa galateeddino.

2

P'awuloosi Kiiteettowaa Gidiyaawe Haratuwaa Mataan Eretteedda

1 Hewaappe simmaade taani tammanne oyddu laytsaappe guyyiyaan, Barinabaasanna laa'entsuwaa Yerusaalame baadde, Tiitakka taananna akkaade baad. 2 S'oossay taw sas'aan k'onc'c'isseedda diraw baade taani ha"i ootsiyaa oosuu woy kase ootseeddawe mela attena mala, Kiristtoosan ammaniyaawantta kaaletsiyaawantta dumma shiishshaade, Ayihuda gidenna asaw taani odiyaa mishiraachchuwaa k'aalay ay malentto unttunttoo odaaddi. 3 Shin haray atto taananna de'iyaa Tiita I Giriike gadiyaa asaa gidishin, k'as's'aretto giide godetibeykkino. 4 Gidooppennekka, wordduwaan nuw ishatuwaa malati yiide, nuunanna walaketteedda c'ora asatuu Aa k'as's'aranaw koyyeeddino. He asatuu Kiristtoosa Yesuusan nuw de'iyaa nuuni koyyeeddawaadan hanana danddayiyaa la"atetsaa wochchiide d'iishanaw, wuu'ettiide nu giddo geliide nuuna ayile ootsanaw koyyeeddino. 5 Shin mishiraachchuwaa k'aalaa tumatetsay hinttenttunna min de'ana mala, nuuni haray atto guutsa wodiyaakka unttunttoo moodettibeykko.

6 Shin kaappatuwaa malatiyaawanttu taw ayinne ooratsa k'ofaa immibeykkino; hawaa ayaw gaytaa gooppe, hawaappe kase unttunttu oona gidinakka taana metiyaabaa gidenna; S'oossay asaa som"iyaa s'eelliide pirddenna.* 7 Shin guyyeppe S'oossay P'es'iroosaw, Ayihudatoo mishiraachchuwaa k'aalaa odiyaa hadaraa immeeddawaadan, tawukka Ayihuda gidenna asaw mishiraachchuwaa k'aalaa odiyaa hadaraa immeeddawaa unttunttu be'eeddino. 8 Ayaw gooppe, P'es'iroosi Ayihudatoo Yesuusi kiitteeddawaa gideeddawaadan, taanikka S'oossaa wolk'k'aan Ayihuda gidenna asaw Yesuusi kiitteeddawaa gidaaddi. 9 K'ay kaaletsiyaawantta malatiide beettiyaawanttu, Yaak'oobi, P'es'iroossinne Yohaannisi, taw imetteedda aad'd'o keekatetsaa eriide, taananne Barnaabaasa nu kushiyaa oyk'k'iide saroteeddino. Taaninne Barnaabaasi Ayihuda gidenna asaa giddon ootsanaadan, k'ay unttunttu Ayihudatuwaa giddon ootsanaadan k'achchiide denddeeddo. 10 Unttunttu nuuna kaseppekka taani ootsanaw k'oppaadde de'iyaa hiyyeesatuwaa maaddanawaa s'alalaa k'ofisseeddino.

P'awuloosi Ans's'ookiyaan P'es'iroosa
Timirttiyaa P'alk'k'eedda

11 Shin P'es'iroosi Ans's'ookiyaa giyaa katamaa yeedda wode, I bayizzeedda diraw, k'onc'c'iyaan taani Aa, «Neeni bayizzanchchaa» yaagaad. 12 Ayaw gooppe, Yaak'ooba matappe kiitetteedda amareeda Asay yaanaappe kase Ayihuda gidenna asatuwaana k'umaa mee; shin unttunttu yeeddawaappe guyyiyaan, Ayihuda gidennawanttu ammaniyaawantta gidanaw k'as's'arettanaw koshshee giyaawanttoo yayyeedda diraw, miyaawaa essiide, Ayihuda gidennawanttuppe shaaketteedda. 13 K'ay yekko ammaneedda Ayihudatuu P'es'iroosanna yashshaa doommeeddino; haray atto Barnnaabaasikka unttunttunna yashshanchcha gideedda.

14 Shin unttunttu mishiraachchuwaa k'aalaa tumatetsaadan, suure hamettennawaa be'aade, P'es'iroosa he ubbaa asaa sintsan, «Neeni S'oossaa asaa Ayihuda gidaadde, unttunttuudan gidennaan S'oossaa asaa gidenna Ayihuda gidennawanttudan de'aa; shin yaatina, wootaade Ayihuda gidennawantta, ‹Ayihudatuwaadan de'ite› gaade gidday?» yaagaad.

Ayihudatuukka Ayihuda Gidennawanttukka
Attiyaawe Ammanuwaana

15 Nuuni yeletaan Ayihuda; «Nagaranchcha gideedda Ayihuda gidenna asatuwaa» gidokko. 16 Hewaa gidooppekka, Asay Yesuusi Kiristtoosa ammaniide S'oossaa sintsan s'illanaappe attin, Muse higgiyaa naaguwaan s'illennawaa ereeddo; ashuwaa mayyeedda Asay ubbay Muse higgiyaa naaguwaan s'illenna diraw, nuuni nu huup'ewukka Muse higgiyaa naaguwaan gidennaan, Kiristtoosan ammaniide s'illana mala, Kiristtoosi Yesuusan ammaneeddo.*

17 Shin nuw Kiristtoosan de'iyaa ittippetetsaan s'illanaw koyyiyaawantta gidiide, nu huup'ew nagaranchcha gidiide beettooppe, yaatina Kiristtoosi nagaraa tamaarissiyaawe? Hewe mulekka worddo! 18 Ayaw gooppe, itti kaallakka agga diggeeddawaa taani laa'entsuwaa ootsiyaawaa gidooppe, taani ta huup'ew higgiyaa mentsiyaawaa gidiyaawaa erissay. 19 Taani Kiristtoosaw pas'a de'ana mala, higgiyaa baggana higgew hayk'k'aaddi. 20 Taani Kiristtoosanna Aa mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishettaade kak'k'etaad; simmi, ha"i pas'a de'iyaawe taana gidikke. Shin Kiristtoosi ta giddon de'ee; taani ha"i de'iyaa de'uu, taana siik'iide, ta diraw, bare huup'iyaa immeedda S'oossaa Na'aan de'iyaa ammanuwaana. 21 Taani S'oossaa aad'd'o keekatetsaa is's'ikke; Asay higgiyaa baggana s'illotetsaa demmiyaawaa gidooppe, Kiristtoosi c'oo mela hayk'k'eedda guussaa.

3

S'illotetsay Ammano S'alalaan Beettee

1 Akeekay baynna Galaatiyaa asatoo, taani hinttena Kiristtoosi mask'k'aliyaa bollan misimaariyan d'ishettiide kak'etteeddawaa k'onc'c'issaade tamaarissaad. Yaatina, tumoo hintte eeno geena mala, hinttentta biteeddawe oonee? 2 Ane taw ha itti yewuwaa s'alalaa odite: S'oossaa Ayaanaa, higgii giyaawaa naagiide akkeedditee woy ammanuwaan sisiide akkeedditee? 3 Hinttenttu hewaa keena eeyee? S'oossaa Ayyaanan de'uwaa doommiide, ha"i hintte wolk'k'aan poliitee? 4 Hinttenttu daaburaa ubbaw ayinne maaduu baawee? Tuma maaduu de'ee. 5 Yaatina, S'oossay hinttenttoo Geeshsha Ayaanaa immiyaawenne hintte giddon malaataa ootsiyaawe, Muse higgiyaa hintte ootseedda diraassee? Woy mishiraachchuwaa k'aalaa sisiide, hintte ammaneedda diraassee?

6 Hawaadankka, Abraahaamo S'oossaa ammaneedda diraw, S'oossay Aa s'illuwaadan s'eelleedda. 7 Hewaa diraw, ammaniyaawanttu Abraahaame zare* gidiyaawaa erite.* 8 S'oossay Ayihuda gidenna asaa ammanuwaan s'illissanawaa S'oossaa Mas'aafay kaseti be'iide, «Ha alamiyaan de'iyaa Asay ubbay neenan anjjettana» yaagiide, mishiraachchuwaa k'aalaa Abraahaamoo kasetiide odeedda.* 9 Hewaa diraw, Abraahaamo ammaniide anjjetteeddawaadan, ammaniyaawanttu aawaadakka anjjettana.

10 Higgiyaa oosuwaan ammanettiide de'iyaawanttu ubbay shek'aa giddon de'iino; ayaw gooppe, S'oossaa Mas'aafay, «Higgiyaa mas'aafan s'aafetteedda ubbabaan de'ennawenne polennawe ooninne shek'etteeddawaa» yaagee. 11 S'oossaa Mas'aafay, «S'oossaa sintsaan s'illatuu aan ammanettiide de'uwaan de'ana»† giyaa diraw, ooninne S'oossaa sintsan higgiyaa naagiyaawaan s'illennawe eretteeddawaa. 12 Higgii ammanuwaan baasetti ek'k'ibeenna; shin S'oossaa Mas'aafay, «Higgii giyaawaa poliyaawe aan de'uwaan de'ana» yaagee.*

13 S'oossaa Mas'aafan, «Mitsaa bolla kak'etti hayk'k'iyaa ooninne shek'etteeddawaa» geetetti s'aafetteedda diraw, Kiristtoosi nu diraw shek'etteeddawaa gidiide, nuuna higgiyaa shek'aappe wozi akkeedda.* 14 Kiristtoosi hewaa ayaw ootseedee gooppe, S'oossay immana gooppe, Geeshsha Ayaanaa nuuni ammanuwaan akkanaaddaaninne Abraahaame anjjuu bare baggana Ayihuda gidenna asaa gakkana mala giide ootseedda.

Higgii Hidootaa K'aalaa Kolenna

15 Taanaadan ammaniyaawanttoo, taani Asay giyaawaadan hinttenttoo gay; haray atto laa"u asatuu itti yewuwaa haasayiide, c'aak'uwaa wotseeddawaappe hini baggan, ooninne he c'aak'uwaa billanaw woy harabaa he c'aak'uwaa bolla gujjanaw danddayenna. 16 Abraahaamonne Aa zarii S'oossay sintsappe immana giide haasayeeddawaa siseeddino. S'oossaa Mas'aafay c'ora asaw haasayiyaawaadan, «Ne zeretsatoo» geena; waagii gooppe, «Ne zarew» yaagee. Hewenne, itti asaa s'alalaa gee; ikka Kiristtoosa.*

17 Taani giyaawe hawaa; S'oossay Abraahaamoo c'aak'k'iidde, ha c'aak'uwaa taani naagana yaageedda. Oyddu s'eetanne hattamu laytsaappe guyyiyaan yeedda Muse higgii S'oossay wotseedda ha c'aak'uwaa d'ayissanawunne sintsappe immana giide haasayeeddawaa digganaw danddayenna.* 18 Ayaw gooppe, S'oossay immiyaa laatay higgiyan beettiyaawaa gidooppe, yaatina S'oossay sintsappe immana giide, k'aalaa geleeddawaana gidenna giyaawaa; shin S'oossay immana giide k'aalaa geleeddawaan laataa Abraahaamoo immeedda.

19 Yaatina, higgii ayaw de'ii? Higgii bayizzo oosuwaa gidiyaabay ayentto bessanaw S'oossay immana giide haasayeedda Abraahaame zarii yaana gakkanaw gujetteedda; kiitanchchaa baggana Muse gaannatiyaawaan imetteedda. 20 Gaannay itti uraa s'alalaassa gidenna; shin S'oossay ittuwaa.

Higgiyaa K'ofaa

21 Yaatina, S'oossay sintsappe immana giide haasayeeddawaa, itti higgii, «Hanenna» yaagii? A"a! Hewaa geena. Ayaw gooppe, higgii asaw de'uwaa immanaw danddayiyaabaa gidooppe, s'illotetsaykka tumu higgiyaa azazettiyaawaappe beettee giyaawaa. 22 Shin Yesuusi Kiristtoosa ammanina, S'oossay sintsappe immana giide k'aalaa geleedda la"atetsay, ammaniyaawanttoo imettana mala, Asay ubbay nagaraw moodettiide de'iyaawaa, S'oossaa Mas'aafay odee.

23 Shin kase ha ammanuu yaanaw, sintsappe k'onc'c'ana ammanoo higgii nuuna k'ashetteedda asaadan gorddi wotseedda. 24 Hewaa diraw, nuuni ammanuwaan s'illana mala, Kiristtoosi yaana gakkanaw higgii nuuna naagiyaawaa gideedda. 25 Shin ha"i simmi ammanuu yeedda diraw, higgii hawaappe sintsaw nuuna naagiyaawaa gidenna.

26 Hinttenttu ubbay ammanuwaa baggana Kiristtoosa Yesuusan ittuwaa gideedda S'oossaa naanaa. 27 Ayaw gooppe, hintte Kiristtoosanna ittuwaa gidana mala s'ammak'etteedda ubbatuu Kiristtoosa mayyeeddita. 28 Hewaa diraw, Ayihuda asaa giddoninne Giriike asaa giddon dummatetsay baawa; ayiliyaa woy womaannuwaa giddon dummatetsay baawa; attumawaa woy mac'c'a asaa giddon dummatetsay baawa. Ayaw gooppe, hinttenttu ubbaykka Kiristtoosa Yesuusan itti asaa. 29 Hinttenttu Kiristtoosawaa gidooppe, simmi hinttenttu Abraahaame zare;‡ k'ay S'oossay sintsappe immana giide k'aalaa geleeddawaa laattiyaawantta.

4

Nuuni S'oossaa Naanaa Gidiyaawaa

1 Shin akeekite; bare aabbuwaa laattiyaa na'ay na'atetsaan de'iidde, de'iyaawaa ubbaw godaa gidooppekka, ayilatuwaappe aw dummatiyaasay baawa. 2 Shin bare aabbu geedda wodii wurana gakkanaw, Aa hadaraa akkeeddawanttu kushiyaaninne Aa miishshaa naagiyaawanttu kushiyan de'ee. 3 Hawaadan nuunikka k'ay na'atetsaan de'iyaa wode, ha alamiyaa mooddiyaa ayyaanatoo ayileteeddo. 4 Shin yaanaw bessiyaa wodii gakkeedda wode, S'oossay mac'c'awunippe yelettowaa, Muse higgew moodettiyaa asaa garssan yeletteeddawaa, bare Na'aa kiitteedda. 5 Ayaw kiitteeddee gooppe, higgiyan moodettiide de'iyaawantta wozanawunne nuuna bare naanaa ootsanaw kiitteedda.

6 S'oossay hintte Aa naanaa gidiyaa diraw, «Abbabboo, ta Aabboo» giide waassiyaa bare Na'aa Ayaanaa, nu wozanaa giddo kiitteedda. 7 Hewaa diraw, hawaappe sintsaw neeni S'oossaa na'aa gidiyaawaappe attin, ayile gidakka; k'ay neeni Aa na'aa gidooppe, Kiristtoosa baggana S'oossay k'aalaa geleeddabaa laattiyaawaa.

P'awuloosi Galaatiyaa Asaabaa Hirggeedda

8 Shin hintte hawaappe kase S'oossaa erennaan de'iidde, tuma gidenna s'oossatoo ayile gidiide eeno geeddita. 9 Shin ha"i S'oossaa eriide, ubbaakka S'oossaan erettiide, laafanne k'ay kad'etteedda ha ayyaanatuwaakko waaniide simmiitee? Shiretti simmi, ayile gidiide, laa'entsuwaa unttunttoo eeno gaanaw koyyiitee? 10 Dummateedda gallassattuwaa, agenatuwaa, wodetuwaanne laytsatuwaa hintte loytsi naaguwaan ayileteeddita. 11 Taana hinttebay yashshee; taani hinttenttoo c'oo gaade mela daaburaadditaashsha?

12 Taanaadan ammaniyaawanttoo, taani hinttenttuudan haneedda diraw, «Hinttenttukka taanaadan hanite» gaade, hinttentta woossay; hintte taana ayinne naak'k'ibeykkita. 13 Taani koyro hinttenttoo mishiraachchuwaa k'aalaa odeeddawe taana harggissishshiina gidiyaawaa hintte eriita. 14 Taw pas'atetsay d'ayiide, hinttenttoo paac'e gidinakka, taana kad'ibeykkita; shenetikkabeykkita. Hewaa diraa ubbaa taana S'oossaa kiitanchchaa mokkiyaawaadan, woy Kiristtoosa Yesuusa mokkiyaawaadan mokkeeddita.

15 Yaatina, hekko hintte nashettiyaawe beettena! Taana gidooppe, hinttenttoo danddayettiyaabaa gidina, taw hintte hinttenttu ayfiyaa wooc'i imminttonne is's'ennawaa markkattay. 16 Yaatina taani hinttenttoo tumuwaa odiyaa diraw, hintte morkke gidaytaa?

17 Hara asatuu hinttenttoo k'arettiyaawaa malatiino; shin unttunttu k'ofay lo"enna; ayaw gooppe, hintte unttunttoo k'arettana mala, taappe hinttentta shaakkanaw koyyiino. 18 Shin taani hintte matan de'iyaa wode s'alalaan gidennaan, ubbaa wodekka lo"obaan hintte koyettiyaawantta gidooppe lo"a.

19 Ta siik'o naatoo, Kiristtoosa med'etay hinttenttun beettana gakkanaw, mac'c'awuno oytsay sakkiyaa keenaa, taani hintte diraw sakettay. 20 Shin taani hinttenttoo hirggiyaa diraw, ha"i hintte mata baade hinttenttunna doonaan haasayantto, darii dosay.

Aggaarinne Saari Leemisuwaa

21 Muse higgiyan moodettiide de'anaw koyyiyaawanttoo, higgii giyaawaa sisikkitee? Ane taw odite. 22 Ayaw gooppe, S'oossaa Mas'aafay, «Abraahaamoo danggaas'irattippenne godattippe yeletteedda laa"u naanay de'iino» yaagee.* 23 Shin danggaas'iratti na'ay Asay na'aa yeliyaa maaraadankka yeletteedda; k'ay godatti na'ay, S'oossay sintsappe immana giide k'aalaa geleeddawaan yeletteedda.

24 Ha laa"u mac'c'awanttu laa"u c'aak'k'oo gidiyaa leemiso. Unttunttuppe ittinna, Musew higgii imetteedda Siinaa Deriyaappe c'aak'uu yeeddawunna, bare naanaa ayiletetsaw yelaaddu; izakka Aggaaro. 25 Ha Aggaara Arabiyaa geetettiyaa gadiyaan de'iyaa Siinaa Deriyaan leemisettaw; k'aykka ha"i de'iyaa Yerusaalamen leemisettaw; ayaw gooppe, Yerusaalame katamay bare giddon de'iyaa asaa ubbaanna Muse higgiyaa ayiletetsaan de'ee. 26 Shin saluwaan de'iyaa Yerusaalame ayiletetsaan de'ukku; iza nuw aatto gideedda Saaro. 27 Ayaw gooppe, S'oossaa Mas'aafay,

«Hannee, yelabeenna mantsattee, nashetta;

yeluwaa oytsay oyk'k'i erennawunnee,

ne kooshshaa d'ok'k'u ootsaade ilila!

Ayaw gooppe, bare asinaana

de'iyaa mac'c'awunippe,

barekka de'iyaa mac'c'awuniw

c'ora naanay de'ana»

yaagee.*

28 Taanaadan ammaniyaawanttoo, nuunikka Saari na'aa Yisaak'aadan, S'oossay sintsappe immana giide k'aalaa geleedda naanaa. 29 Shin he wode asaa maaraadan yeletteeddawe, S'oossaa Ayyaanay geeddawaadan yeletteeddawaa yederssi diggowaadan, ha"ikka hewaa mala.* 30 Shin S'oossaa Mas'aafay waagii? «Danggaas'iratti na'ay godatti na'aanna ittippe laattenna diraw, danggaas'iratto izi na'aanna ittippe kessa yedda» yaagee.* 31 Hewaa diraw, taanaadan ammaniyaawanttoo, nuuni godatti naanaa gidiyaawaappe attin, danggaas'iratti naanaa gidokko.

5

Kiristtoosan Ayiletetsaappe Kesussaa

1 Nuuni ayiletetsay baynnaan, de'ana mala, Kiristtoosi nuuna ayiletetsaappe kesseedda; simmi minniide ek'k'ite; laa'entsuwaa ayiletetsaa morgge mitsaan waas'ettoppite.

2 Sisite, taani P'awuloosi, hinttentta yaagay; hintte k'as's'arettiyaawaa gidooppe, Kiristtoosi hinttentta ayinne maaddenna. 3 K'as's'arettiyaa ubbatuu higgii giyaawaa ubbaa poliide naaganaw bessiyaawaa gujjaade k'ofetsay. 4 Higgiyaa naagiide s'illanaw koyyiyaawanttoo, Kiristtoosappe shaaketteeddita; S'oossaa aad'd'o keekatetsaappekka kunddeeddita. 5 Nuuna gidooppe, nuuni S'oossaa Ayaanaa baggana ammanuwaan s'illanaw nashechchaan naageetto. 6 Ayaw gooppe, nuuni Kiristtoosi Yesuusanna ittippe de'ooppe, siik'uwaan ootsiyaa ammanuwaappe attin, k'as's'arettinakka, k'as's'arettennaan agginakka nuuna ayinne maaddenna.

7 Kase lo"o wos's'iita; shin tumatetsaw hintte eeno geena mala, oonee hinttentta diggeeddawe? 8 Ha c'imuu hinttentta s'eeseedda S'oossaappe yibeenna. 9 Asay giyaawaadan, guutsa irshshuu munak'aa ubbaa dentsee. 10 Hinttenttu harabaa k'oppennawaa taani S'oossaan ammanettay; shin hinttentta metiyaa uray oona gidooppenne, S'oossaappe bare pirddaa akkanawaa.

11 Shin taanaadan ammaniyaawanttoo, taani hawaa gakkanaw k'as's'aray koshshiyaawaa odiyaawaa gidooppe, taana ayaw yederssiinoo? Hewe tuma gidooppe, taani Kiristtoosa mask'k'aliyaabaa tamaarissina ayinne metiyaabay baawa. 12 Hinttentta metootsiyaawanttu barentta barenttookka goyreerikkinooshsha!

13 Hinttentta gidooppe, taanaadan ammaniyaawanttoo, ayiletetsaappe kesanaw s'eesetteeddita. Gidooppennekka ayiletetsaappe hintte keseeddawaan, hintte asatetsaa amuu hinttentta mooddoppo. Hewaa diraa siik'uwaan ittuu ittoo moodettite. 14 Ayaw gooppe, higgii ubbay itti haasayan k'ashetteedda; ikka, «Ne shooruwaa ne huup'iyaadan siik'a» yaagiyaawaa.* 15 Shin hintte ittuu ittuwaanna sa'ettiyaawaanne meetettiyaawaa gidooppe, hintte hintte giddon wurenna mala naagettite.

Ayyaanaanne Ashuwaa

16 Shin sisite; S'oossaa Ayyaanay hinttentta kaaletsiyaawaa gidooppe, hintte ashuwaa amuwaa mulekka polikkita. 17 Ayaw gooppe, nu ashuu amottiyaawaa Geeshsha Ayyaanay is's'ee; k'ay Geeshsha Ayyaanay amottiyaawaa nu ashuu is's'ee; hawanttu ittuu ittuwaanna is'ettiino. Hewaa diraw, hintte dosiyaawaa ootsanaw danddaykkita. 18 Shin S'oossaa Ayyaanay hinttentta kaaletsiyaawaa gidooppe, Muse higgii hinttentta mooddenna.

19 Ashuwaa oosuu eretteeddawaa; ikka ayee gooppe, woshummiyaawaa, tunatetsaa, aad'd'eedda tunatetsaa oosuwaa, 20 eek'aw goyinniyaawaa, bitiyaawaa, morkketetsaa, palumaa, k'anaatiyaawaa, hank'k'uwaa, barena dosiyaawaa, walak'ettiyaawaa, ittuu ittuwaappe shaakettiyaawaa, 21 asaawaa amottiyaawaa, matsottiyaawaa, yetsanchchaa gidiyaawaanne hawantta malatiyaawantta. Kasekka taani hinttenttoo odeeddawaadan, hawantta malatiyaawantta ootsiyaawanttoo S'oossaa kawutetsaan geliyaasay baawa.

22 Shin Geeshsha Ayaanaa ayfii, siik'uwaa, nashechchaa, sarotetsaa, danddayaa, keekatetsaa, lo"otetsaa, ammanettiyaawaa, 23 ashikketetsaa, bare huup'iyaa naagiyaawaa. Hewantta malatiyaawantta diggiyaa higgii baawa.

24 Kiristtoosa Yesuusabaa gidiyaawanttu barenttu asatetsaa Aa iita k'ofaannanne Aa amuwaanna ittippe mask'k'aliyaa bollan misimaariyan d'ishiide kak'k'eeddino. 25 Nuw Geeshsha Ayyaanay de'uwaa immowaappe guyyiyaan, nuuna k'ay I kaaletso. 26 Ane otorettiyaawaa, woy ittuu ittuwaa hank'k'etsiyaawaa, woy ittuu ittuwaa k'anaatiyaawaa aggoytte.

6

Ittuu Ittuwaanna Maadettiyaawaa

1 Taanaadan ammaniyaawanttoo, hinttenan Geeshsha Ayyaanan de'iyaawanttu itti uray ay bayizzuwaa ootsiide, beettooppekka, ashikketetsaa ayyaanan Aa suurissite; k'ay hintte paac'ettenna mala, hintte huup'iyaa naagite. 2 Ittuu ittuwaa tookuwaa tookkite; hewaa ootsiyaawaan Kiristtoosa higgew azazettiita. 3 Ayaw gooppe, itti uray ayinne hanennaan de'iidde, ittibaa I haneeddawaa aw malatooppe, bare huup'iyaa c'immee. 4 Shin Asay ubbay huup'iyaan huup'iyaan bare oosuwaa paac'c'o; hewaappe guyyiyaan, hara asaawaana likkennaan, bare huup'e oosuwaa s'alalaan ammanettiyaawaa demmana. 5 Ayaw gooppe, Asay ubbay huup'iyaan huup'iyaan bareppe naagettiyaawaa ootsana bessee.

6 Shin S'oossaa k'aalaa tamaariyaawe barew de'iyaa lo"obaa ubbaa barena tamaarissiyaawaanna shaakko.

7 Hinttentta hintterekka c'immoppite. Ooninne S'oossaa bolla k'iliic'anaw danddayenna; ayaw gooppe, Asay bare zeriyaawaa zaaretsiide k'oyc'ana. 8 Bare ashuwaa amuwaan zeriyaawaa gidooppe, ashuwaa amuwaappe hayk'uwaa k'oyc'ana. Shin S'oossaa Ayyaanan zeriyaawaa gidooppe, S'oossaa Ayyaanaappe med'inaa de'uwaa k'oyc'ana. 9 Ane lo"o oosuwaa ootsanaw minnoytte. Ayaw gooppe, nuuni min ootsooppe, k'oyc'iyaa wodii sintsappe yaanawaa. 10 Hewaa gidooppe ha ootsanaw nuuni danddayiyaawaan, asaa ubbaw lo"obaa ootsoytte; shin ubbaappe aatsiide, nuunanna ammanuwaan de'iyaawanttoo lo"obaa ootsoytte.

Wurssetsaa Zoriyaanne Sarotaa

11 Taani ta kushiyan, ay mala wolk'k'aama pidolatuwaan, hawaa hinttenttoo s'aafaadditantto be'ite. 12 Asaa sintsan lo"iide beettanaw koyyiyaa ubbatuu, hintte k'as's'arettana mala koyyiino; shin hewaa unttunttu ootsiyaawe barenttoo Kiristtoosa mask'k'aliyaa diraw yederssettenaan attana s'alalaassa. 13 Ayaw gooppe, unttunttu hintte k'as's'aretteeddawaan c'eek'ettanaw hinttentta k'as's'arettino giinoppe attin, haray atto k'as's'aretteeddawanttukka barenttu huup'ew Muse higgiyaa naagikkino.

14 Shin alamii taw kak'ettina, taanikka alamew kak'etteedda Yesuusi Kiristtoosa mask'k'aliyaappe attin, taani c'eek'ettiyaabay harabay taappe haakko. 15 Ayaw gooppe, Kiristtoosi Yesuusan ooratsa med'etaa gidiyaawe maaddeeppe attin, k'as's'arettinakka k'as's'arettennaan agginakka ayinne maaddenna. 16 Ha wogaan hamettiyaa ubbatuwaa bollaninne S'oossaa asaa ubbaa bolla, sarotetsaynne maarotetsay gido.

17 Taani Yesuusaw maytteedda mallaa ta bollan tokkeedda diraw, hawaappe sintsaw itti asaykka taana metootsoppo.

18 Taanaadan ammaniyaawanttoo, nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa aad'd'o keekatetsay hinttenttunna gido. Amen"i.

* 1:18 P'es'iroosa: Giriike mas'aafay Keefaa yaagee. Biletsaykka Aramaayike k'aalaan «Zaallaa» giyaawaa.

* 2:6 Zar. 10:17

* 2:16 Maz. 143:2; Rom. 3:20, 22

* 3:7 Ammaniyaawanttu Abraahaame zare: S'oossay Abraahaama dooreedda; he diraw ooninnekka Abraahaame na'aa geetetteeddawe, S'oossaa na'aa gidiyaawe ammanetteeda. 3:29 s'eellite.

* 3:7 Rom. 4:16

* 3:8 Dom. 12:3

† 3:11 «S'oossaa sintsaan s'illatuu aan ammanettiide de'uwaan de'ana»: S'oossay akkeedda Asay ammanuwaappe denddeeddawaan de'uwaan de'ee.

* 3:12 Wog. 18:5

* 3:13 Zar. 21:23

* 3:16 Dom. 12:7

* 3:17 Kes. 12:40

‡ 3:29 Abraahaame zare: Ha"i nuuni Abraahaame golle asaa. Hewaassa P'awuloosi Galaatiyaa asaw odiidde, itti Asay Yesuusa ammaneedda ammanuwaan Abraahaamew tumu na'aa yaagettiide s'eegettee. Hewaa guussay S'oossaa na'aa guussaa. 3:7 s'eellite.

* 4:22 Dom. 16:15; 21:2

* 4:27 Isa. 54:1

* 4:29 Dom. 21:9

* 4:30 Dom. 21:10

* 5:14 Wog. 19:18

Efesoona

1

2

3

4

5

6

P'awuloosi

Efesoona Asaw

S'aafeedda Kiitaa

Geluwaa

P'awuloosi Efesoonan de'iyaa asaw s'aafeedda kiitaan ubbabaappe aatsiide I s'eelleeddawe, «S'oossaa k'ofaa oosuwaan peeshshanawe saluwaaninne sa'aan de'iyaabay ubbay ittippe shiik'iide, itti Kiristtoosa maataa garssan ak'iyaa wodii gakkana» yaagiyaa k'ofaa (1:10). Hewaa bollankka gujjay Yesuusi Kiristtoosanna ittippe gidiide, asaa zariyaa ubbay ittuwaa gidana mala, ha wolk'k'aama k'ofaa oosuwaan peeshshanaadan S'oossaa asaa hassayissee.

Efesoona Kiitay koyro saan s'aafii ittippetetsaawaa s'aafanaw doommeeddawaa aassiide, S'oossay Aawuu bare asaa wooti dooreeddentto, unttunttukka Aa na'aa, Yesuusi Kiristtoosan barenttu nagaraappe maarettiide, waan la"a keseeddenttonne S'oossaa wolk'k'aama hidootaa k'aalay Geeshsha Ayaanaa baggana wooti eretteeddentto odee. Laa'entsiyaa shaakuwaan k'ay s'aafii ha kiitaa nabbabiyaawanttu barenttu ittippetetsaa de'uwaan Kiristtoosan unttunttoo de'iyaa ittippetetsay tuma gidana mala unttunttu waaniide de'anaw bessintto k'ofissee.

Asay Kiristtoosan de'iyaa ittippetetsaan waaniide de'anaw danddayintto dumma dumma hiillaa haasayan k'onc'c'eedda. Ammaniyaa Asay itti asatetsaa leemisuwaa gidiyaa wode, Kiristtoosi he asatetsaw huup'iyaa gidee. Ammaniyaa Asay gimbbiyaa golliyaan leemisettiyaa wode, Kiristtoosi he gimbbiyaa gollew godaa s'ap'uwaa minisiyaa waanna shuchchaa gidee. Ammaniyaa Asay machchiyaadan leemisettiyaa wode, Kiristtoosi asinaadan gidee. S'aafiyaawe Kiristtoosa baggana k'onc'c'eedda S'oossaa aad'd'o keekatetsaa daro d'ok'k'issi nashshi haasayiidde, c'iimmateedda k'ofaa shiishshee. I ubbabaakka Kiristtoosa siik'uwaan, I yarshshettowaan, Aa maarotetsaan, Aa aad'd'o keekatetsaaninne Aa sarotetsaa baggana s'eellee.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Geluwaa 1:1-2

Kiristtoosanne ammaniyaa asaa 1:3—3:21

Kiristtoosan beettiyaa ooratsa de'uwaa 4:1—6:20

Wurssetsaa k'utiyaa 6:21-24

1

1 Taani S'oossaa sheniyaan Kiristtoosi Yesuusi kiitteedda P'awuloosi, Efesoonan de'iyaa S'oossaa naanaw k'ay Kiristtoosa Yesuusaw ammanettiide de'iyaawanttoo ha dabddaabbiyaa s'aafay.

2 S'oossaa nu Aawuwaappenne Godaa Yesuusi Kiristtoosappe aad'd'o keekatetsaynne sarotetsay hinttenttoo gido.

Kiristtoosappe Beettiyaa Ayaanaa Anjjuwaa

3 Ayaanaa anjjuwaa ubbaan Kiristtoosa baggana bolla saluwaan nuuna anjjeedda S'oossaa, nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa Aawuwaa, nuuni galateetto. 4 Nuuni Aa sintsan geeshshatuwaanne pokkuu bayinnawantta gidana mala, S'oossay nuuna sa'ay med'ettanaappe kase, Kiristtoosa baggana bare siik'uwaan dooreedda. 5 S'oossay bare sheniyaan bare doseeddawaadan, Yesuusi Kiristtoosa baggana nuuna bare naanatuwaa ootsanaw kasetiide k'oppi wotseedda. 6 S'oossay bare siik'iyaa Na'aa baggana nuw c'oo immeedda aad'd'o keekatetsaa bonchchuwaa diraw, nuuppe galataa akkanaw hewaa ootseedda.

7 Nuuni S'oossaa aad'd'o keekatetsaa daruwaadan, Kiristtoosa suutsan wozetteeddo; hewan S'oossay nu nagaraa atto geedda. 8 S'oossay bare aad'd'eedda eratetsaa ubbaaninne bare wozanaa k'ofaa ubbaan bare aad'd'o keekatetsaa nuw darissiide immeedda. 9 Ayaw gooppe, S'oossay bare k'oppeeddawaa ootseedda; k'ay Kiristtoosa baggana polanaw k'oppi wotseedda S'uura yewuwaa nuuna erisseedda. 10 S'oossay wodiyaa wurssetsay gakkiyaa wode polanaw k'oppeedda k'ofay Kiristtoosa waanna ootsiide, saluwaaninne sa'aan de'iyaa med'etaa ubbaa ittippe aan shiishshanawaa.

11 Ubbabay S'oossaa k'ofaadaaninne I geeddawaadan haneedda; S'oossay kasetiide k'oppi wotseeddawaadan, Kiristtoosa baggana nuuni aawantta gidanaadan, nuuna dooreedda. 12 Nuuni kasetiide, Kiristtoosa baggana akkana giide nashechchan naagiyaawanttu, S'oossaa bonchchuwaa galateetto. 13 Hinttewukka k'ay hewaadan haneedda; tumu kiitaa, hinttenttoo atotetsaa aheedda mishiraachchuwaa k'aalaa, hintte siseedda wode Kiristtoosa ammaneeddita; S'oossay hinttenttoo immana geedda Geeshsha Ayaanaa baggana, hintte Aawaa gidiyaawaa erissiyaa maatafaa hintte bolla wotseedda. 14 S'oossay bare asaw immana geeddawaa nuuni laattana gakkanaw, Geeshsha Ayaanaa waasetetsaa oyk'k'eeddo. Hewe k'ay Aa bonchchoo, galataa gidanawaa.

P'awuloosi Efesoona Asaw Woosseedda

15 Hewaa diraw, Godaa Yesuusa hintte ammaniyaawaanne geeshshatuwaa ubbaa hintte siik'iyaawaa taani sisoodeppe doommaade, 16 hinttenttoo S'oossaa galatiyaawaa aggabeyikke; S'oossaa woossaade hinttewukka woossay. 17 K'ay Godaa Yesuusi Kiristtoosa S'oossay, bonchchuwaa Aawuu, S'oossaa hintte eranaadan, hinttena aad'd'eedda eranchcha ootsiyaa k'ay S'oossaa hinttenttoo k'onc'c'issiyaa Geeshsha Ayaanaa hinttenttoo immanaadan, taani woossay. 18 S'oossay hintte akkana giide, nashechchan naagi utteeddawoo hinttena s'eeseeddawaanne I bare asaw immana giyaa anjjuu ay keenaa durentto hintte eranaadan, S'oossay hintte wozanaa dooyyina, Aa poo'uwaa hintte be'anaadan, taani S'oossaa woossay.

19-20 K'ay Aa ammaniyaa nuunan Aa wolk'k'ay loytsi ootsee. Ha nuunan de'iyaa wolk'k'aynne hayk'uwaappe Kiristtoosa dentsiide, saluwaa sa'aan S'oossaappe ushechcha baggana* utisseedda wolk'k'aama wolk'k'ay ittuwaa.* 21 Kiristtoosi saluwaa suntsatuwaappe, godatetsay de'iyaawanttuppe, wolk'k'aamatuwaappenne godatuwaa ubbaappe bolla gidiide mooddee; I ha"i de'iyaa yeletaa s'alalaan gidennaan, sintsaappe yaana yeletaanikka hara suntsatetsaa ubbaappe d'ok'k'ee. 22 S'oossay ubbabaa Kiristtoosa gediyaappe garssan moodissiide, k'ay S'oossay I ubbabaan ubbaappe bollanna Godaa gidanaadan, woosa gollew Aa immeedda.** 23 Woosa gollii Kiristtoosa asatetsaa; woosa gollii Kiristtoosi ubba saan ubbabaa kuntsiyaa Aa poluwaa.

2

Kiristtoosan Hayk'uwaappe De'oo Pinniyaawaa

1 Hintte azazettenan is's'eedda dirawunne hintte nagaraa diraw, kase wodiyaan ayaana hayk'uwaa hayk'k'eeddita. 2 He wode hintte ha alamiyaa yeletaa iita ogiyaa hametteeddita; c'arkkuwaa giddon de'iyaa wolk'k'aama ayyaanatuwaa kaappoo k'ay S'oossaw azazettena asaa ha"i mooddiyaa ayyaanaw azazetteeddita. 3 Nuunikka k'ay ubbay he asaa mala; k'ay nuuni nu ashuwaa amuwaadan de'eeddo; nu ashuunne nu wozanay koyyeeddawaa ootseeddo. Nuunikka haratuwaadan, nu med'etaan S'oossaa hank'k'uwaa akkanaw de'eetto.

4 Shin S'oossaa maarotetsay dara gidiyaa diraw, bare siik'uwaa daruwaadan, 5 Nuuni aw azazettenan is's'iide, haray atto ayyaanan hayk'k'eeddawantta gidinakka, I Kiristtoosanna nuw de'uwaa immeedda. S'oossaa aad'd'o keekatetsan hintte atteeddita. 6 Nuuni Kiristtoosi Yesuusanna saluwaanne sa'aanne mooddanaadan, S'oossay nuuna aanana ittippe hayk'uwaappe dentseedda. 7 I sintsappe yaana wodiyaan, nuw Kiristtoosi Yesuusan de'iyaa keekatetsan, ubbaappe aad'd'iyaa bare aad'd'o keekatetsaa d'ok'k'atetsaa bessanaw hewaa ootseedda. 8 Ayaw gooppe, hintte S'oossaa aad'd'o keekatetsan, ammanuwaan atteeddita; hawe S'oossaa imuwaappe attin, hintte oosuwaanna gidenna. 9 Hintte daaburan beettibeenna diraw, hintte c'eek'ettiyaabay ayaynne baawa. 10 Ayaw gooppe, nuuni S'oossaa med'etaa; I nuw kasetiide giigissi wotseedda lo"o oosuwaa nuuni ootsanaadan, Kiristtoosi Yesuusa baggana nuuna med'd'eedda.

Kiristtoosan Beettiyaa Ittippetetsaa

11 Hewaa diraw, hinttenoo zariyaan Ayihuda gidenna asatoo, barenttu asatetsaa bolla kushiyan oosetteeddawan, barena k'as's'aretteeddawantta giyaa Ayihudatuu, k'as's'arettibeennawantta giide s'eesiyaawanttoo, hintte kase oonentto akeekite. 12 He wode hintte Kiristtoosappe shaaketteeddita; imatsaa gidiide, Israa'eeliyaa asaappe haakkiide de'eeddita; S'oossay bare asaw immana giide c'aak'k'eedda c'aak'uwaappe ayinne demmibeykkita; ha sa'aa bolla hintte demmana giide, nashechchan naagi utteeddawaa demmennaaninne k'ay S'oossay bayinnaan de'eeddita. 13 Shin hintte kase haakkiide de'iyaawanttu ha"i Kiristtoosa Yesuusanna de'iide, Kiristtoosa hayk'uwaan mataa shiik'eeddita.

14 Ayaw gooppe, Kiristtoosi Ayihuda asaanne Ayihuda gidenna asaa ittuwaa ootsiide, nuw sarotetsaa aheedda. Unttunttu laa"uwaa shaakkiide, morkke ootsi wotseedda morkketetsaa godaa bare asatetsan koli yeggeedda. 15 I bare huup'ew ha laa"u zaratuwaappe itti ooratsa asaa med'd'iide sarotetsaa wotsanaw, Ayihuda asatuwaa higgiyaa Aa azazatuwaanne wogatuwaanna ittippe d'ayisseedda. 16 Kiristtoosi mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishettiide hayk'k'eedda bare hayk'uwaan morkketetsaa d'ayiseedda; k'ay mask'k'aliyaa baggana laa"u zaratuwaakka itti asaa ootsi sigetsiide, S'oossaakko aheedda. 17 Kiristtoosi yiide, S'oossaappe haakkiide de'iyaa hinttenttoo Ayihuda gidennawanttoonne, Aa matan de'iyaa Ayihudatoo ubbaw, mishiraachchuwaa k'aalaa sarotetsaa odeedda.* 18 Ayaw gooppe, nuuni ubbay, Ayihudatuukka Ayihuda gidennawanttukka, itti Geeshsha Ayyaanan Kiristtoosa baggana Aawuwaa sintsa shiik'anaw danddayeetto.

19 Simmi hintte Ayihuda gidenna asatuu hawaappe sintsaw allaga woy imatsaa gidikkita; ha"i hinttenne geeshshatuu itti biittaa asaa; k'ay S'oossaw hintte soy asaa. 20 Yesuusi kiitteeddawanttunne timbbitiyaa odiyaawanttu baaseeda baasuwaa bolla hinttekka kees'etteeddita; godaa s'ap'uwaa minisiyaa waanna shuchchay Kiristtoosi Yesuusa. 21 I golliyaa ubbaa ittippe shiishshi oyk'k'iide, S'oossaa baggana Geeshsha, S'oossaa Geeshsha golle gidana mala dichchee. 22 Hintte k'ay S'oossay bare Ayyaanan de'iyaa golliyaa gidanaw, haratuwaa ubbaanna ittippe Kiristtoosan kees'ettiita.

3

P'awuloosi Ammanenna Asaw Ootseedda Oosuwaa

1 Hewaa diraw, hinttenoo Ayihuda gidenna asatoo, taani P'awuloosi hintte diraw Kiristtoosi Yesuusa k'asho asaa gideeddawe, S'oossaa woossay. 2 S'oossay bare aad'd'o keekatetsan, taani hinttena maaddanaadan, ha oosuwaa taw immeeddawaa hintte loytsi siseeddita. 3 S'oossay bare S'uura k'ofaa taw k'onc'c'issiide, taana erisseedda; taani hewaa k'antsaan s'aafaad. 4 K'ay taani s'aafeeddawaa hintte nabbabiyaa wode, Kiristtoosa s'uuraa taani woota akeekaadditanttonne eranaw danddayiita. 5 Beni wode Asay he S'uura yewuwaa sisibeenna; shin S'oossay hewaa Yesuusi kiitteedda S'oossaa naanatoonne timbbitiyaa odiyaawanttoo, Geeshsha Ayyaanan ha"i k'onc'c'isseedda. 6 S'uura yewuu hawaa; Ayihuda gidenna Asay wonggalaa baggana, S'oossaa anjjuwaa Ayihudatuwaana ittippe laattiino; unttunttu itti asatetsan shaakettennaan de'iino; k'ay Kiristtoosi Yesuusa baggana S'oossay immana geeddawaa Ayihudatuwaana shaakkiino.

7 S'oossay bare oosuwaa wolk'k'aa baggana taw immeedda aad'd'o keekatetsan taani ha wonggalaw k'ooma gidaaddi. 8 Taani geeshshatuwaa ubbaa giddon laafiyaawaa gidooppekka, Ayihuda gidenna asaw zaway bayinna Kiristtoosa duretetsaa mishiraachchuwaa k'aalaa odiyaa ha kaac'aa S'oossay taw immeedda. 9-10 K'ay taani hewan S'oossaa S'uura k'ofaa asaa ubbaw k'onc'c'issa odana; ubbabaa med'd'eedda S'oossay bare S'uura yewuwaa beni wode gentsi wotseedda. S'oossay ha"i hewaa woosa golliyaa baggana saluwaa sa'aan de'iyaa kaappatoonne godatetsay de'iyaawanttoo zaway bayinna bare aad'd'eedda eratetsaa k'onc'c'issanaw ootseedda. 11 S'oossay hewaa nu Godaa Kiristtoosi Yesuusa baggana I poleedda bare med'inaa k'ofaadan ootseedda. 12 Nuuni Kiristtoosi Yesuusanna ittippe gidiide, Aa ammaniyaa ammanuwaan ammanettiide, ayinne yayyenaan S'oossaa sintsa shiik'anaw danddayeetto.

13 Hewaa diraw, taani hinttewaan metootiyaawan hintte hirggenna mala, hinttena woossay; ayaw gooppe, taani hintte bonchchoo metootay.

Kiristtoosa Siik'uwaa

14-15 Hewaa diraw, taani saluwaaninne sa'aan de'iyaa ammaniyaa golliyaa Asay ubbay aappe yeedda* S'oossaa sintsan gulbbatay. 16-17 S'oossay bare bonchchuwaa daruwaadan, bare Geeshsha Ayyaanan, hinttenttoo hintte garssa asatetsan hintte minniyaa wolk'k'aa immanaadaaninne, k'ay ammanuwaa baggana Kiristtoosi hintte wozanaa bare golliyaa med'd'anaadan, taani S'oossaa woossay; k'aykka hintte s'ap'uwaa yeddiide, tokettiide siik'uwaan minnanaadan, S'oossaa woossay. 18 K'ay geeshshatuwaa ubbaanna Kiristtoosa siik'uu ay keenaa aakentto, adussentto, d'ok'k'enttonne c'iimmentto† eriyaa wolk'k'aa hinttenttu demmanaadan, taani S'oossaa woossay. 19 Eratetsaappe aad'd'iyaa Kiristtoosa siik'uwaa hintte eranaadaaninne k'ay S'oossawaa gidiyaa ubbabaan hintte poli kumanaadan, taani S'oossaa woossay.

20-21 Simmi nu giddon ootsiyaa bare wolk'k'aa baggana nuuni woossiyaawaa woy k'oppiyaawaa ubbaappe loytsi darssi ootsanaw danddayiyaa S'oossaw, woosa golliyaaninne Kiristtoosi Yesuusan ubbaa wode med'inaappe med'inaa gakkanaw bonchchuu gido. Amen"i.

4

Bollaa Ittippetetsaa

1 Hewaa diraw, taani Godaw ootsiyaa diraw k'ashetteeddawe S'oossay hinttena s'eeseedda s'eessaw bessiyaa de'uwaa hintte de'anaadan, taani hinttena woossay. 2 Ubbaa wode hintte hintte huup'iyaa kawushshiyaawantta, ashikketuwaanne danddayanchchatuwaa gidite; ittuu ittuwaa maaddiyaawaan hintte siik'uwaa bessite. 3 Hinttena ittippe gatsi k'achchiyaa sarotetsaan, Geeshsha Ayyaanay hinttenttoo immiyaa ittippetetsaa naaganaw minnite. 4 S'oossay hinttena s'eeseedda hidootay, hintte demmana giide naagi utteeddawe mes's'i ittuwaa gidowaadan, itti asatetsaynne itti Geeshsha Ayyaanay de'ee. 5 Itti Goday, itti ammanuunne itti s'ink'k'atay de'ee. 6 Ubbaa Goday, ubbaa baggana ootsiyaawe, ubbaa giddon de'iyaawe, itti S'oossay, ubbaa Aawuu de'ee.

7 Shin Kiristtoosi immeedda imuwaadan, nuuni huup'iyaan huup'iyaan dumma imuwaa akkeeddo. 8 Hewaa diraw, S'oossaa Mas'aafay,

«I pude d'ok'k'asaa keseedda wode,

omoodetteeddawantta afeedda;

asawukka imotaa immeedda»

yaagee.* 9 Yaatina, «Pude keseedda» giyaawe waagiyaawee? I koyiro duge wod'd'eedda; hewe sa'aw hirkki wurssetsasaa wod'd'eedda giyaawaa. 10 Ha duge wod'd'eeddawe bare huup'ew Aa; he I ubbabaa kumanaadan, saluwaa ubbaappe d'ok'k'iyaasaa pude keseedda.

11 Asaw imotaa immeeddawe Aa; I ittuwaa ittuwaa Yesuusi kiitteeddawantta, haratuwaa timbbitiyaa odiyaawantta, k'ay haratuwaa mishiraachchuwaa k'aalaa odiyaawantta, k'aykka haratuwaa woosa golliyaa kaaletsiyaawanttanne tamaarissiyaawantta ootsi suntseedda. 12 I hewaa geeshshatuu ubbay ammaniyaa asaa oosuwaa ootsanaadaninne Kiristtoosa bollan kees'ettanaadan giigissanaw ootseedda. 13 K'ay nuuni ubbay S'oossaa Na'aa ammaninanne erina beettiyaa ittippetetsaakko gakkana; nuuni Kiristtoosa polo dichchaa keenaa dic'c'iide, donzza asaa gidanaadaana.

14 Nuuni beetan yaanne haanne shoc'ettiide, barenttu c'immiyaa hanotaan asaa balaa ogiyaa kaaletsiyaa geniyaa asaa timirttiyaa c'arkkuwaa ubbaan sugettiidde, hawaappe sintsaw na'aa gidanaw bessena. 15 Shin nuuni siik'otetsan tumuwaa haasayiidde, huup'e gidiyaa Kiristtoosakko ubbabaan dic'c'anaw bessee. 16 Bollaa giddon de'iyaa dumma dumma shaakotay aan ittippe oyk'etteeddino; k'ay kumentsaa bollay barew imetteeddasaa ubbaan ittuu ittuwaanna gakettiide, ittippe oyk'k'etti utteedda; he dumma dumma shaakotay ootsanaw bessiyaawaa ootsiyaa wode, kumentsaa bollay siik'uwaan dic'c'eenne barena kees's'ee.

Kiristtoosan Beettiyaa Ooratsa De'uwaa

17 Hewaa diraw, taani hawaa hinttenttoo Godaa suntsan odaynne markkattay. Hintte go"i bayinna k'ofaa k'oppiyaa Ayihuda gidenna asatuwaadan de'oppite. 18 Unttunttu wozanay d'umaan de'ee; unttunttu ayinne erennawanttanne azazettena diraw, S'oossay immiyaa de'uwaappe haakkeeddino. 19 Unttunttu matan yeella giyaawe baawa; unttunttu woshummaw kajjeelanaw barenttu huup'iyaa aatsi immiino; k'ay tunabaa ubbaa pac'i bayinnaan ootsanaw loytsi yorattiyaawantta.

20 Shin hintte Kiristtoosawaa hewaadan tamaaribeykkita. 21 Aabaa tumu siseeddita; k'ay tumatetsaykka Yesuusan de'iyaawaa, aappe tamaareeddita. 22 Hintte kase de'iyaa de'uwaa aggite; k'ay bare c'immiyaa amuwaan d'ayiyaa hintte ec'a asatetsaa d'ayissite. 23 Hintte wozanaynne k'ofay ubbaanna ooras's'anaw bessee. 24 Tumu s'illotetsaaninne geeshshatetsaan S'oossaa leemisuwaan med'etteedda ooratsa asatetsaa mayyite.

25 Simmi worddotoppite. Nuuni ubbay Kiristtoosa asatetsan itti asaa gidiyaa diraw, Asay ubbay bare ishaw tumuwaa haasayanaw bessee.* 26 Hank'k'ettite; shin hintte hank'k'uwaan nagaraa ootsoppite. Hintte hank'k'uwaan de'ishshin, away wulloppo.* 27 S'alahew s'oo'iyaa immoppite. 28 Wuu"iyaa uray hawaappe sintsaw wuu"oppo; shin hewaa aggiide, hiyyeesatuwaa maaddanaw, bare kushiyan lo"obaa ootsiidde daaburo.

29 Hintte haasayay sisiyaawantta go"ana mala, koshshiyaawaadan mentsetsiyaa lo"o k'aalay hintte doonaappe kesoppe attin, iita k'aalay mulekka kesoppo. 30 S'oossay hinttena woziyaa gallassaw hintte attametti utteedda S'oossaa Geeshsha Ayaanaa kayyoyoppite. 31 Is's'iyaa hanotaa, yiluwaa, hank'k'uwaa, waasuwaanne c'ashshaa ubbaa iitatetsaa ubbaanna hintteppe d'ayissite. 32 Ittuu ittoo keekitenne k'arettite; k'ay S'oossay Kiristtoosa baggana hinttenttoo atto geeddawaadan, hinttekka ittuu ittuwaa atto giite.

5

Poo'uwaan De'ite

1 Simmi S'oossay siik'iyaa naanatuwaadan, Aa malatite. 2 K'ay Kiristtoosi nuuna siik'iide, bare huup'iyaa S'oossaw nashechchiyaa yarshshuwaadaaninne imotaa ootsiide immeeddawaadan, hinttekka siik'uwaan de'anaw bessee.*

3 Shin S'oossaa naanaw bessiyaawaadan, hintte giddon woshummiyaawenne tunatetsaa ubbay, woy miishshaa amottiyaawe mulekka sisettoppo. 4 Yeellayiyaawenne eeyaa haasayay woy patsenna k'id'ii hinttenttoo bessenawaa gidiyaa diraw, hintte matan ubbakka de'oppo; hintte hewaa ubbaa aggiide, S'oossaa galatanaw bessee. 5 Hawaa erite; ooninne woshummiyaawaa woy tunabaa ootsiyaawaa, woy miishshaa amottiyaawaa gidooppe, Kiristtoosa kawutetsaanne S'oossaa kawutetsaa laattanaw danddayenna; miishshaa amottiyaawe eek'aw goyinniyaawaappe dummattenna.

6 Hinttena ooninne patsenna haasayan c'immoppo; ayaw gooppe, hawaa gaasuwaan S'oossaa hank'k'uu azazettena asaa bolla yaana. 7 Simmi hewaa mala asaana zuppetoppite. 8 Ayaw gooppe, kase hintte d'umaan de'eeddita; shin Godaa baggana ha"i poo'uwaan de'iita; poo'uwaan de'iyaa asaadan poo'uwaan hamettite. 9 Ayaw gooppe, poo'uu lo"otetsaa, s'illotetsaanne tumatetsaa ubbaa ayifee.

10 Godaa nashechchiyaabay ayentto tamaarite. 11 Go"i bayinna d'umaa oosuwaa k'onc'c'issi bessiteppe attin aanana walakettoppite. 12 Unttunttu geeman ootsiyaawe haray atto haasayiyaawekka pokkee. 13 Shin ubbabay poo'uwaa kesiyaa wode, k'onc'c'iyaan beettana; ayaw gooppe, k'onc'c'iyaan beettiyaa ubbabay poo'uwaa. 14 Hewaa diraw,

«Gem"ishiyaawoo, beegotta;

hayk'uwaappekka dendda;

Kiristtoosi new poo'issanawaa»

yaagee.*

15 Simmi hintte waan de'intto akeekite; aad'd'eedda eratetsaanna de'iyaa asaadan de'iteppe attin, aad'd'eedda eratetsay bayinna asaadan de'oppite. 16 Wodii iita gidiyaa diraw, hintte wodiyaa hinttew danddayettowaadan lo"otetsaw go"ettite. 17 Hewaa diraw, Goday koyyiyaawe ayentto akeekiteppe attin, eeyaa gidoppite.

18 K'ay hinttenan Geeshsha Ayyaanay k'ans's'ennaan kumooppe attin, hinttena bayizziyaa woyniyaa giyaa eessaa ushiide matsottoppite. 19 Mazimuriyaa yetsaan, galatiidde yes's'iyaawaaninne ayaana yetsaan ittuu ittuwaanna haasayite; k'ay galatiyaa yetsaaninne mazimuriyaa yes's'iyaawaan hintte wozanaan Godaa galatiidde yes's'ite. 20 Nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa suntsan, Aawuwaa S'oossaa ubbabaw ubbaa wode galatite.

Asinaabaanne Machchattibaa

21 Kiristtoosaw yayyiidde, ittuu ittoo moodettite.

22 Machchetoo, Godaw moodettiyaawaadan, hintte asinaw moodettite. 23 Ayaw gooppe, Kiristtoosi woosa gollew huup'e gidiyaawaadan, asinaykka bare machchattiw huup'e; k'ay Kiristtoosi bare huup'iyaan, bare bollaa gidiyaa woosa golliyaa ashshiyaawaa. 24 Shin woosa gollii Kiristtoosaw moodettiyaawaadan, machchetuu k'ay barenttu asinaw ubbabaan moodettanaw bessee.

25 Asinatoo, Kiristtoosi woosa golliyaa siik'iide, bare huup'iyaa iziw immeeddawaadan, hinttekka hintte machchatuwaa siik'ite. 26 I woosa golliyaa bare k'aalaaninne haatsaan meec'c'i geeshshiide, S'oossaw dummayanaw hawaa ootseedda. 27 Kiristtoosi woosa golliyaa k'itay woy deemuwaa c'id'd'issiyaawe woy hewaa malatiyaawe bayinnaan, Aa kumentsaa bonchchuwaanna geeshshaanne borettennawaa ootsiide, bare huup'ew shiishshanaw koyyeedda. 28 Simmi k'ay asinay bare machchatto bare bollaadan siik'anaw bessee; bare machchatto siik'iyaawe barena siik'ee. 29 Ayaw gooppe, bare bollaa is's'iyaa Asay mulekka baawa; shin Kiristtoosi woosa golliyaa muziyaawaadaaninne naagiyaawaadan ooninne bare bollaa muzeenne naagee. 30 Ayaw gooppe, nuuni Aa bollaa dumma dumma asatetsaa.

31 S'oossaa Mas'aafay; «Hewaa diraw, attumawe bare aawuwaanne bare daayo aggiide, bare machchattinna ittippe de'ana; unttunttu laa"uukka itti ashuwaa gidana» yaagee.* 32 Ha s'uuray wolk'k'aama tumatetsaa; shin taani hawe Kiristtoosabaanne woosa golliyaabaa odee yaagay. 33 Gidooppekka, k'ay asinay huup'iyaan huup'iyaan machchiyaa bare huup'iyaadan siik'anaw bessee; machchattakka bare asinaa bonchchanaw bessee.

6

Yeleeddawanttubaanne Yeletteedda Naanatuwaabaa

1 Naatoo, hinttena yeleeddawanttoo Godaa bonchchiyaawaadan azazettite; ayaw gooppe, hawe ootsanaw bessiyaawaa.* 2-3 «New ubbabay lo"anaadaaninne sa'aan ne laytsay aduk'k'anaadan, ne aawuwaanne ne daayo bonchcha» giyaa azazuu S'oossay immana geedda hidootaana de'iyaa koyiro azazuwaa.*

4 Aawotoo, hintte hintte naanatuwaa Godaa seeraaninne zoriyaan dichchiteppe attin, unttuntta hank'k'etsoppite.*

Godatuwaabaanne Ayilatuwaabaa

5 Ayilatoo, Kiristtoosaw ootsiyaawaadan, hintte godatoo yashshatetsaaninne kokkorssaan suure wozanaappe azazettite.* 6 S'oossay geeddawaa ootsiyaawanttudan, Kiristtoosa ayilatuwaadan, wozanaappe ootsiteppe attin, asaa nashechchanaw ootsiyaawaadan, Asay be'o giide ootsoppite. 7 Asaw gidennaan Godaw ootsiyaawaadan, d'ibennaan wozanaappe ootsite. 8 Ayile gidina woy womaannuwaa gidina, I ootsiyaa lo"o ooso ubbaw Goday huup'iyaan huup'iyaan woytanawaa eriita.

9 Godatoo, hintte ayiletuwaa naassiyaawaa aggiide, unttunttoo hewaadan ootsite; hinttenanne unttuntta gatsi mooddiyaa Goday, oonanne maaddi pirddennawe, saluwaan de'iyaawaa eriita.

S'oossaa Olaa Miishshatuwaabaa

10 Wurssetsaan, Godaaninne Aa wolk'k'aama wolk'k'an ubbaa wode minnite. 11 S'alahiyaa iita c'imuwaa te"anaw hintte danddayana mala, S'oossay hinttenttoo immiyaa ollaa mayuwaa ubbaa mayyite. 12 Ayaw gooppe, nuuni bolla saluwaa de'iyaa iita ayaana wolk'k'atuwaanna, mooddiyaawanttunna, godatetsay de'iyaawanttunnanne ha d'uma biittaa mooddiyaawanttunna olettiyaawaappe attin, asaana olettokko.

13 Hewaa diraw, iita gallassaan* te"anawunne k'ay wurssetsay gakkanaw wad'ettowaappe guyyiyaan, min ek'k'anaw hintte danddayana mala, S'oossaa olaa miishshaa ubbaa oyk'k'ite. 14-15 Hewaa diraw, s'eessan sak'k'iyaa danc'c'iyaawaadan tumatetsaa danc'c'iide, tiraan wotsiyaa olaa miishshaadan s'illotetsaa mayyiide, hintte gediyaan c'aammaa wotsiyaawaadan sarotetsaa mishiraachchuwaa k'aalaa odanaw giigiide, min ek'k'ite.* 16 He ubbaappe aatsiide, s'alahii yeddiyaa wonddaafiyaa tamaa ubbaa toyissanaw, ammanuwaa ubbaa wode gonddalliyaadan oyk'k'ite. 17 Atotetsaa huup'iyaan wotsiyaa birataa k'oobiyaadan wotsite; k'ay Geeshsha Ayaanaa mashshaa gideedda S'oossaa k'aalaa oyk'k'ite.* 18 S'oossaa woossiiddenne Aa maaduwaa oochchiidde, ubbaa wode Geeshsha Ayyaanan S'oossaa woossite. Hewaa diraw, minnite; salettoppite; geeshshatuwaa ubbaw S'oossaa ubbaa wode woossite.

19 K'ay taani yayyenaan wonggalaa s'uuraa odanaw, S'oossay ta doonaa dooyyiide, haasayiyaawaa immanaadan, tawukka S'oossaa woossite. 20 Taani ha"i k'ashuwaan de'ooppekka, ha wonggalaa diraw taani kiitetteeddawaa; taani aabaa taw bessiyaawaadan yayyenaan odana mala, taw S'oossaa woossite.

Wurssetsa Sarotaa

21 Shin taani waana de'inttonne ayaa ootsaytantto hinttekka eranaadan, nu siik'o ishay, Godaa oosuwaan ammanetteeda k'oomay Tikik'oosi, tawaa ubbaa hinttenttoo odanawaa.** 22 Nuuni ubbay waan de'intto hinttenttoo odiide, hinttena minisana mala, taani Aa hinttekko kiittaad.

23 S'oossaa Aawuwaappenne Godaa Yesuusi Kiristtoosappe sarotetsaynne siik'otetsay ammanuwaana ittippe ishatuwaa ubbaw gido; 24 Dochchenna siik'uwaan nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa siik'iyaa ubbatuwaanna S'oossaa aad'd'o keekatetsay gido. Amen"i.

* 1:19-20 Ushechcha bagga: Wolk'k'aanne bonchchuwaa sa'aa.

* 1:19-20 Maz. 110:1

* 1:22 Maz. 8:6

* 1:22 K'ol. 1:18

* 2:17 Isa. 57:19

* 3:14-15 Aappe yeedda: Aappe denddowaan, ittuwaa ittuwaa huup'iyaan huup'iyaan eriyaawaassa.

† 3:18 Aakentto, adussentto, d'ok'k'enttonne c'iimmentto: Hawe bessiyaawe saluwaan de'iyaa Yerusaalamo woy S'oossaa siik'uwaa woy S'oossaa aad'd'o eraa woy Yesuusa mask'k'aliyaw de'iyaa biletsaa.

* 4:8 Maz. 68:18

* 4:25 Zak. 8:16

* 4:26 Maz. 4:4

* 5:2 Kes. 29:18; Maz. 40:6

* 5:14 Hawe mazimuriyaa gidiidde ammaneedda Asay s'ammak'ettiyaa wode yes'ettiyaawaa.

* 5:31 Dom. 2:24

* 6:1 K'ol. 3:20

* 6:2-3 Kes. 20:12; Zar. 5:16

* 6:4 K'ol. 3:21

* 6:5 K'ol. 3:22-25

* 6:13 Iita gallassaan: Ha"i de'iyaa wodiyaa woy hayk'uwaa gallassaa woy wurssetsaa pirddaa woy mura gallassaa giyaawaa.

* 6:14-15 Isa. 52:7

* 6:17 Isa. 59:17

* 6:21 Kit. 20:4; 2 S'im. 4:12

* 6:21 K'ol. 4:7-8

Pilip'p'isiyoosa

1

2

3

4

P'awuloosi

Pilip'p'isiyoosa Asaw

S'aafeedda Kiitaa

Geluwaa

P'awuloosi Pilip'p'isiyoosa asaw s'aafeedda kiitay s'aafetteeddawe, Mak'idooniyaa gidduwaan de'iyaa Roomen omoodetteedda Pilip'p'isiyoosa geetettiyaa gadiyaan de'iyaa ammaniyaawanttussa. Hawanttu P'awuloosi koyro ammantsiide shiishsheeddawantta. Unttunttu Roome gade yeletaa gido dirawunne k'aykka kare gadeppe yeedda wogaaninne ammanuwaan daroppe ayyiino. P'awuloosa bollan unttunttu daroppe hank'k'etteedda gaasuukka hawaa (Kit. 16:20). Ha kiitay s'aafetteeddawe, hara ammaniyaa oosanchchatuu P'awuloosa k'ofaa p'alk'k'i p'alk'k'iide waayissiyaa wodiyaannanne Pilip'p'isiyoosa ammaniyaawanttu giddon denddeedda worddo timirttiyaa gaasuwaan Aa wozanay daro kayyottiide me"eedda wodenne k'asho golliyaan I de'iyaa wodiyaanna. Gido shin, P'awuloosi Yesuusi Kiristtoosa minisiide ammaniyaa asaa gideedda diraw, ha kiitaa bollan k'onc'c'iide beettiyaawe nashechchaanne kumentsaa ammanettiyaawaa.

P'awuloosi ha kiitaa s'aafeedda koyro gaasuu Aa metuwaa wode Aa maaddanaw Pilip'p'isiyoosa ammaniyaa Asay imotaa aw kiitteedda diraw, unttuntta galatanaassa. Aa bollankka unttunttu bollankka dumma dumma metuu gakkeeddawaa gidooppekka, unttunttu s'alana malanne kumentsaa ammanettiide de'ana mala, ha gaketteedda injjiyaan unttuntta mentsetsee. Ayyuwaanne otoruwaa diggiide, Yesuusi Kiristtoosa ashikketetsan unttunttu kumana mala, minisiide unttuntta hassayisseedda. Yesuusi Kiristtoosanna ittippe gideeddawaan unttunttu demmeedda de'uu S'oossaa aad'd'o keekatetsaappe pultteeddawaanne unttunttu ammanuwaan akkeeddawaa gidiyaawaappe attin, Ayihudatuwaa wogatuwaa poliyaawaan beetteeddawaa gidennawaa unttuntta hassayissee. Yesuusi Kiristtoosanna ittuwaa gidiide de'iyaa ubbatoo S'oossay immiyaa sarotetsaabaanne nashechchaabaa unttunttoo s'aafee.

Ha kiitay erettiyaawe nashechchaa, ammanettiyaawaa, ittippetetsaanne Kiristtinnaa ammanuwaaninne de'uwaan minniide de'iyaawaa geeshshiide bessiyaawaana. Hewaa bollakka gujjiide, P'awuloosi Pilip'p'isiyoosan de'iyaa ammaniyaa asatuwaa siik'iyaa wolk'k'aama siik'uwaa k'onc'c'issee.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Geluwaa 1:1-11

P'awuloosaw de'eedda de'uwaa hanotaa 1:12-26

Kiristtinnaa de'uwaa leemisuwaa 1:27—2:18

S'imootoosawunne Ep'afiroodiituussaw de'iyaa k'ofaa 2:19-30

Ammanuwaa ek'ettiyaawanttuppe naagettana mala odetteeddawaa 3:1—4:9

P'awuloosi Pilip'p'isiyoosa ammaniyaawanttoo shiishsheedda galataanne mak'k'uwaa 4:10-20

Wurssetsaa k'utiyaa 4:21-23

1

Sarotaa

1 Nuuni Yesuusi Kiristtoosa oosanchchatuu P'awuloosinne S'imootoosi, Kiristtoosa Yesuusan de'iyaawanttoo, Pilip'p'isiyoosa giyaa katamaan de'iyaa geeshshatoo ubbatoo, ammaniyaawantta kaaletsiyaawanttoonne maaddiyaawanttoo ha dabddaabbiyaa s'aafeetto.

2 Nu Aawuwaa S'oossaappenne Godaa Yesuusi Kiristtoosappe aad'd'o keekatetsaynne sarotetsay hinttenttoo gido.

P'awuloosi Woosseedda Galataa Woosaa

3 Taani hinttena hassayiyaa wode ubbaan ta S'oossaa galatay. 4-5 Hintte koyiro gallassaappe hanno gakkanaw, mishiraachchuwaa k'aalaa odiyaawaan taana maaddeedda diraw, taani ubbaa wode hinttenttoo ubbaw nashechchan S'oossaa woossay. 6 K'ay hinttenttu giddon lo"o oosuwaa doommeedda S'oossay, Kiristtoosi Yesuusi simmiyaa gallassay gakkanaw polanawaa eray.

7 Taani hinttenttoo ubbaw hewaadan k'oppanaw bessee; ayaw gooppe, taani hinttena ubbaa wode hassayay. Ha"i taani k'ashuwaan de'iyaawaaninne wonggalaw mootettiyaawan, k'ay wonggalaa minisa essiyaawaaninne, S'oossay taw kaac'eedda kaac'aa hinttekka taananna gishi akkeeddita. 8 Ayaw gooppe, taani hinttena ubbatuwaa Kiristtoosi Yesuusappe yiyaa siik'uwaan ay keenaa siik'intto, S'oossay taw markka.

9-10 K'ay taani hinttenttoo S'oossaa woossiyaawe hawaa; lo"obaa ayaanneekka dooranaw hinttenttu danddayanaadaaninne, k'ay hinttenttu siik'uu tumu eratetsaananne akeeka ubbaanna ittippe gujji gujji dic'c'anaadan, S'oossaa woossay; yaatiide Kiristtoosi simmiyaa gallassan hinttenttu suurenne pokkuu baynnawantta gidana. 11 K'ay hinttenttu shemppuukka S'oossaa bonchchoonne galataw Yesuusi Kiristtoosa baggana beettiyaa s'illotetsaa ayfiyaa ayifana.

P'awuloosa K'ashuu Wonggalay Aakkanawaa Diggibeenna

12 Taanaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, ha taana gakkeeddawe mishiraachchuwaa k'aalay aakkanaadan tumu maaddeeddawaa hinttenttu erana mala koyyay. 13 Taani Kiristtoosa diraw k'ashetteeddawaa, kaatiyaa golliyaa naagiyaa ubbatuunne hawaan de'iyaa haratuu ubbatuu eriino. 14 K'ay taani k'ashetteeddawe nu ishatuwaappe dariyaawanttu Godan loytsi ammanettiide, S'oossaa k'aalaa yashshi baynnaan kasewaappe s'aliide odanaadan maaddeedda.

15 Tumuppe ittuu ittuu k'anaatiyaa dirawunne palumiyaa diraw, Kiristtoosawaa odiino; shin haranttu lo"o amuwaan odiino. 16 Hawanttu S'oossay taw wonggalaa naagiyaa oosuwaa immeedda diraw, siik'iide k'aalaa odiino. 17 Shin yekkonttu taani k'ashuwaan de'ishshin, ta bolla waayiyaa ahanawaa unttunttoo malatina, barena siik'iyaa wolk'k'aama amuwaan Kiristtoosawaa odinoppe attin, wozanaappe odikkino.

18 Ayinne baawa; malatissiyaa odonne gido woy tumu odonne gido, ay ogiyaaninne Kiristtoosawaa odooppe, taani hewan nashettay. Sintsanawukka k'ay taani nashettana. 19 Ayaw gooppe, taani hinttenttu woosaaninne Yesuusi Kiristtoosa Ayyaanaappe yiyaa maaduwaan attanawaa eray. 20 Ta wolk'k'aama amuunne S'oossaappe akkana gaade taani nashechchan naagiyaa naaguu ayee gooppe, taani pas'a de'inakka woy hayk'k'inakka yayyenaan, kasewaadan ha"ikka ta kumentsaa asatetsan Kiristtoosi bonchchettanawaappe attin, taani haray atto ittibankka yeellatennaan attanaassa. 21 Ayaw gooppe, taw de'uu Kiristtoosa; k'ay hayk'uukka taw go"a. 22 Shin taani pas'a de'iyaawaan daro go"iyaawaa ootsanawaa gidooppe, hak'awaa dooranentto taw erettenna. 23 Taani ha laa"u yewatuwaan metootay; ha de'uwaappe shaakettanawunne k'ay Kiristtoosanna ittippe de'anaw amottay; Kiristtoosanna ittippe de'iyaawe ubbaappe aad'd'eedda daro lo"obaa. 24 Shin taani hayk'k'iyaawaappe hinttenttu diraw pas'a de'iyaawe hinttena daro koshshiyaawaa.

25 Hawe tuma gidiyaawaa taani geeshshaade eray; k'ay ammanuwaan hinttenttu dic'c'anaadaaninne nashettanaadan, taani hinttenanna ubbaanna pas'a de'ana. 26 Hewaa diraw, taani hinttenanna laa'entsuwaa yiyaa wode, Kiristtoosa Yesuusanna hintte de'iyaa de'uwaan, tabaan c'eek'ettiyaabay hinttenttoo darana.

27 Gidooppekka, hinttenttu hinttenttu huup'ew Kiristtoosa wonggalaw bessiyaa de'uwaa de'ite; taani hinttena baade woy be'ana d'ayina, hinttenttu itti k'ofaan minniide ek'k'eeddawaanne, k'ay wonggalaa ammanoo itti wozanaa gidiide ittippe baas'etiyaawaa sisana. 28 Hintte morkketoo ayankka yayyoppite; hewe unttunttoo unttunttu bashaa d'iishissee; shin S'oossay hinttena s'oonissiyaa diraw, hinttenttoo atotetsaa d'iishissee. 29 Ayaw gooppe, Kiristtoosaw ootsiyaa kaac'ay hinttena gakkeeddawe hinttenttu aan ammanana s'alalaassa gidennaan Aa diraw waayiyaakka akkanaassa. 30 Taani kase baas'etishshin hinttenttu be'eeddawaa mala baas'iinne k'ay ha"ikka taani baas'etiyaawaa hinttenttu sisiyaawaa malay hinttena gakkeedda.

2

Kiristtoosi Barena Kawushsheeddawaa Leemisuwaa

1 Kiristtoosan hinttenttu de'iyaa de'uu hinttena wozantsii? Aa siik'uu hinttena mentsetsii? Geeshsha Ayyaanana hinttenttoo ittippetetsay de'ii? Hintte ittuu ittoo keekiiteennee k'arettiitee? 2 Yaatooppe, hinttenttu k'ofaan, siik'uwaan, wozanaaninne k'ofaa poluwaan ittuwaa gidiide, taana polo nashechchite. 3 Hinttena siik'iyaawaan woy c'eek'ettanaw koyyiyaa mela amuwaan ittibaanne ootsoppite; shin ittuu ittuwaappe d'ok'k'ay yaagiide k'oppennaan, ittuu ittoo hinttenttu huup'iyaa kawushshite. 4 K'ay ittuu ittuwaa go"iyaawaa koyyanaappe attin, hinttenttu huup'e s'alalaa go"iyaawaa koyyoppite.

5 Kiristtoosa Yesuusan de'iyaa ha ashikketetsaa k'ofay k'ay hinttenankka de'anaw bessee.

6 I ubbaa wode S'oossaa gidiide de'eedda;

shin I wolk'k'aan S'oossaa keena gidiyaa maatay de'iyaawaa bessiyaawaadan paydibeenna.

7 Shin I bare sheniyaan ubbabaa aggiide,*

ayiliyaa med'etaa akkeedda;

k'ay asaa malatiide k'onc'c'eedda.

8 I barena kawushsheedda;

hayk'oo, ubbaa haray atto,

mask'k'aliyaa bolla hayk'k'anawukka azazetteedda.

9 Hewaa diraw, S'oossay Aa loytsi d'ok'k'u d'ok'k'u ootseedda;

k'ay suntsaa ubbaappekka aad'd'iyaa

d'ok'k'a suntsaa aw immeedda.

10 Hewaa diraw, saluwaaninne sa'aan,

sa'aappe garssan de'iyaa ubbay,

Yesuusa suntsaa bonchchanaw gulbbatana.*

11 K'ay Asay ubbay Yesuusi Kiristtoosi Godaa yaagiide,

S'oossaa Aawuwaa bonchchoo markkattana.

Ha Sa'aan De'iyaa Asaw Poo'o Gidiyaawaa

12 Hewaa diraw, ta dabbatoo, taani hinttenanna de'iyaa wode ubbaan hinttenttu taw azazetteeddawaadan, ha"i taani hinttenttu matan de'enna wodekka, hinttenttu kasewaappe aatsiide taw azazettanaw bessee; yashshatetsaaninne kokkorssaan hinttenttu atotetsaa polanaw ootsite. 13 Ayaw gooppe, S'oossay hinttena barew eeno giissanaadaaninne k'ay I k'oppeeddawaa hinttenttu ootsanaadan hinttenttu giddon ubbaa wode ootsee.

14-15 Geellanne nagaranchcha asaa giddon pokkuu baynnawantta, geeshshatuwaa, S'oossaa naanatuwaadankka pokkuu bayinnawantta gidite; k'ay zuuzummennan woy iitabaa k'oppennaan ubbabaa ootsite. He asaa giddonkka saluwaan poo'iyaa s'oolinttiyaadan poo'iidde,* 16 de'uwaa mishiraachchuwaa k'aalaa unttunttoo odite; he wode ta daaburaynne ta oosuu mela d'ayibeennawe erettiyaa diraw, Kiristtoosi simmiyaa gallassi taani hinttenan c'eek'ettana.

17 Haray atto hinttenttu ammanuu S'oossaw yarshshiyaa yarshshuwaa bolla ta suutsay ushshaa yarshshuwaadan gukkooppekka, taani nashettay; hinttenanna ubbaanna ittippe nashettay. 18 Hewaadan hinttekka k'ay nashettanaw bessee; taananna ittippe nashettite.

S'imootoosinne Eppafiroditoosi Ootseedda Oosuwaa

19 Shin taani hinttenttu de'uwaabaa sisaade nashettanaadan, S'imootoosa hinttekko ellekka yeddanawaa Godaa Yesuusan ammanettay. 20 Ayaw gooppe, hinttenttu de'uwaabaw wozanaappe hirggiyaa Aa mala Asay haray ooninne taw baawa. 21 Ayaw gooppe, haratuu ubbatuu barenttu huup'e go"aa koyyiino; Yesuusi Kiristtoosawaa koyyikkino. 22 Shin na'ay bare aabbu ootsiyaawaadan, S'imootoosi taananna ittippe gidiide, wonggalaa oosuwaa ootseeddawaan, ammanettiyaa asaa gidiyaawaa erisseeddawaa hinttenttu eriita. 23 Hewaa diraw, taani yewuu haniyaawaa be'aade, ellekka Aa hinttekko yeddana gaade k'oppay. 24 Taani ta huup'ew mata wodiyaan hinttekko baanawaa Godan ammanettay.

25 Shin taani ta ishaa Eppafiroditoosa, taananna ittippe ta bagga gidiide ootseeddawaa, oletteeddawaanne, k'ay taana maaddiyaawaan hinttenttoo kiitettiide ootseeddawaa hinttekko kiittanaw koshshiyaawaa k'oppaad. 26 Ayaw gooppe, I hinttena ubbaa be'anaw laamotee; k'ay I saketteeddawaa hinttenttu siseedda diraw, bare wozanaan daro metootee. 27 I tumu sakettiide, hayk'k'i atteedda; shin S'oossay aw k'aretteedda; Aa s'alalaw gidennaan kayyuu kayyuwaa bolla gujettennaadan, tawukka k'aretteedda.

28 Simmi hinttenttu laa'entsuwaa Aa be'iide nashettanaadan, tawukka ta wozanaa kayyuu irs's'anaadan, taani ellekka Aa hinttekko yeddana. 29 Hewaa diraw, Godan de'iyaa ishaadan, kumentsaa nashechchan Aa mokkite; k'ay Aa malatiyaa asaa ubbaakka bonchchite. 30 Ayaw gooppe, hinttenttu hinttenttu huup'ew taana maaddana danddayenna maaduwaa maaddanaw, Kiristtoosa oosuwaa diraw, bare shemppuwaa sheneko giide, hayk'k'i atteedda.

3

Tumu S'illotetsaa

1 Wurssetsaan, taanaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, Goday hinttenttoo nashechchaa immo. Taani kase s'aafeeddawaa zaaretsaade s'aafiyaawe taana waayissenna; k'ay he s'aafiyaawe hinttena naagana.

2 Iitabaa ootsiyaawanttuppe, he kanatuwaa eeshshay de'iyaawanttuppe, k'as's'aray koshshee giyaa asatuwaappe naagettite. 3 Ayaw gooppe, nuuni S'oossaa Geeshsha Ayyaanan S'oossaw goyinniyaa dirawunne nu de'uwaan Godaa Kiristtoosa Yesuusan nashettiyaa diraw, tumu k'as's'araa k'as's'aretteeddawantta; asatetsaa bolla oosettiyaawan ammanokko.

4 K'ay taw ta huup'iyankka ta asatetsan ammanettiyaawe de'ee. Ay asaynne bare asatetsan ammanettiyaawe barew de'ee giide k'oppooppe, taani aappe loytsa aad'd'ay. 5 Taani yelettoodeppe hosppuntsa gallassaan* k'as's'arettaad. Taani yeletaan Israa'eeliyaa; Biiniyaama zare; walakay bayinna Ayihuda asaa. Ayihuda higgiyaa naagiyaawaan gidooppe, taani Parisaawe; 6 Ayihuda ammanoo seelaa gidooppe, taani ammaniyaawantta waayissaaddi; itti uray Muse higgew azazettiide s'illiyaawaa bagga gidooppe, taanan pokkobay beettibeenna.

7 Shin taana go"iyaa he ubbabaa Kiristtoosa diraw bayeeddawaadan payday. 8-9 Tumakka, hewanttu s'alalaa gidenna; taani ta Godaa Kiristtoosi Yesuusa eriyaawe ubbabaappe loytsi aad'd'iyaa diraw, ubbabaa taana mulekka go"ennawaadan payday; taani Aa diraw ubbabaa yegga bashaaddi. Kiristtoosa demmanawunne aanana de'anaw ubbabaa wora oleeddawaadan payday; taani Muse higgew azazettaade demmiyaa ta huup'e s'illotetsay taw baawa. Kiristtoosa ammanina, S'oossay immiyaa s'illotetsay, ammanuwaan S'oossaa matappe yiyaa s'illotetsay taw ha"i de'ee. 10-11 Taani Kiristtoosanne Aa dendduwaa wolk'k'aa eranaw koyyay; yaataade taani ta huup'ew hayk'uwaappe denddana yaagiyaawaan, Aa waayiyaa aanana waayettanawunne Aa hayk'uwaan Aa malatanaw amottay.

Gakkiyaasaa Gakkanaw Wos's'iyaawaa

12 Taani ha"i demma diggaad woy taanan bali baawa giikke. Shin Kiristtoosi Yesuusi taana barew ootseedda woytaa demmana gaade elleellay. 13 Taanaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, taani hewaa demma diggaad gaade k'oppikke; shin taani ittibaa ootsay; taappe guyyenna de'iyaawaa dogaade sintsan de'iyaawaa oyk'k'anaw wad'ettay. 14 S'oossay Kiristtoosi Yesuusa baggana bolla de'oo s'eesiyaa woytaa akkanaw, ta gakkanaw wos'ay.

15 Simmi nuuni Ayyaanan minneeddawanttu ubbatuu hawaa k'oppanaw bessee; k'ay hintteppe amareedawanttoo ayaaninne dumma k'ofay de'ooppe, hewaakka S'oossay hinttenttoo k'onc'c'issana. 16 Gidooppekka, nuuni hanno gakkanaw de'eedda maaraadan, ane sintsaw he maaraa kaalloytte.

17 Taanaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, taani haniyaawaadan hanite. Nuuni hinttenttoo leemisuwaa gideeddo; hewaadan hinttekka nuuni hinttenttoo leemisuwaa gideedda maaraa kaalliyaawantta akeekite. 18 Ayaw gooppe, taani hewaa hinttenttoo kase c'oratoo odaaddi; k'ay ha"i laa'entsuwaakka afos's'aadde hinttenttoo oday; Kiristtoosi mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishettiide hayk'k'eeddawoo barenttu shemppuu barena morkke ootseedda daro asatuu de'iino. 19 Unttunttu wurssetsay bashshaa; unttunttu uluu unttunttoo S'oossaa; yeellatanaw bessiyaawan unttunttu otorettiino; k'ay ha sa'aabaa s'alalaa k'oppiino. 20 Ayaw gooppe, nu biittay saluwaana; nuuni k'ay saluwaappe yaana nuuna ashshiyaa Godaa Yesuusi Kiristtoosa naageetto. 21 Kiristtoosi ubbabaa bareppe garssan wotsanaw danddayiyaa bare wolk'k'an, nu daaburanchcha asatetsaa laammiide, bare bonchcho asatetsaa malatissiide ootsana.

4

Wurssetsa Zoriyaa

1 Taanaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, taani siik'iyaawanttoo, laamotiyaawanttoo, taana nashechchiyaawaanttoo, taana d'ok'k'u ootsiyaawanttoo, ta dabbatoo, simmi Godan hinttenttu min ek'k'anaw bessee.

2 Ewoodenne Sins's'iikee, hinttenttu laa"uukka k'ofaan ittuwaa gidiide, Godan de'anaadan, taani hinttena zoray. 3 K'ay taananna ootsiyaa ammanetteedawoo, neeni ha mac'c'a asatuwaa maaddanaadan, taani neena woossay; ayaw gooppe, unttunttu taanannanne unttunttu suntsay S'oossaa de'uwaa mas'aafan* s'aafetteedda K'alemins's'oosanna k'ay taananna ittippe ootsiyaa haratuwaa ubbaanna wonggalaa ubbasaa gatsanaw daabureeddino.

4 Godaanna hinttenttu de'iyaa de'uwaan ubbaa wode nashettite; taani hawaa gujjaadekka gay; nashettite.

5 Asay ubbay hinttenttu ashikketetsaa ero; Goday matan yaana. 6 S'oossaa hinttenttu woossiyaa woosaa ubbaan Aa loytsi galatiidde, hinttena koshshiyaawaa ubbaw woossiteppe attin, ittibawukka hirggoppite. 7 K'ay asaa eratetsaa ubbaappe aad'd'iyaa S'oossaa sarotetsay hinttenttu wozanaanne hinttenttu k'ofaa Godaa Yesuusi Kiristtoosa baggana naagana.

8 Wurssetsaan, taanaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, hinttenttu wozanaan lo"obaanne galatissiyaawaa k'oppite; tuma gidiyaabaa ubbaa, bonchchissiyaawaa ubbaa, bayizzuwaa gidennabaa ubbaa, geeshshabaa ubbaa, siik'uwaa ubbaa, suure gidiyaabaa ubbaa k'oppite. 9 Hinttenttu taappe tamaareeddawaa, akkeeddawaa, siseeddawaanne be'eeddawaa ubbaa ootsite; k'ay nuw sarotetsaa immiyaa S'oossay hinttenanna ittippe gidanawaa.

Barew Kiitetteedda Imotaw P'awuloosi Galateeddawaa

10 Shin daro wodiyaappe guyyiyaan, ha"i hinttenttu tawaa laa'entsuwaa k'oppanaw doommeedda diraw, taani Godan loytsa nashettay; taw k'oppanaw hinttenttoo injjetennan is's'eeddawaappe attin, taw k'ofaa k'oppiita. 11 Taani hawaa taana meteedda diraw giikke; ayaw gooppe, taw de'iyaabay taw gidana† giyaawaa taani tamaaraad. 12 Taani metootiide wooti de'anentto eray; k'ay durettiide de'iyaawekka ayentto eray; hak'an gidinakka awude gidinakka, taani kaluwaanne koshshaa k'ay pac'aanne palahaa tamaaraad. 13 Kiristtoosi taw immeedda wolk'k'an, ubbabaa ootsanaw taani danddayay.

14 Gidooppekka, hinttenttu ta metuwaa taananna metootiide daro loytseeddita; 15 Pilip'p'isiyoosa asaw, wonggalaa mishiraachchuu koyro hintte giddon odetteedda; shin taani Mak'idooniyaappe keseedda wode, taana ammaniyaa hinttenttuppe attin, haray maaddibeennawaa hinttenttu hinttenttu huup'ew eriita; k'ay immiyaabankka akkiyaabankka hintteppe attin, haray taana maaddibeenna.* 16 Ayaw gooppe, taana metuu oyk'k'eedda wode, haray atto taani Teselonk'k'en de'ishshinkka taana zaari zaariide maaddeeddita.* 17 Taani hinttewaa bolla harabay gujettanawaa koyyiyaawaappe attin, woytaa s'alalaa akkanaw koyyikke.

18 Shin taani hinttenttu immeeddawaa ubbaa akkaad; k'ay taw palahiide gidiyaawe de'ee. Hintte kiitteedda ubbabaa Eppafiroditoosappe akkaad; koshshiyaa ubbay taw de'ee. Hintte taw kiitteedda imuu S'oossaw sawuwaa toshikku giyaanne I dosiyaa, Aa nashechchiyaa yarshshuwaa mala.* 19 K'ay ta S'oossay bare bonchcho duretetsaa daruwaan Kiristtoosi Yesuusa baggana hinttena koshshiyaawaa ubbaa hinttenttoo immana. 20 Nu S'oossaw, nu Aawoo med'inaappe med'inaa gakkanaw bonchchuu gido. Amen"i.

Wurssetsa Sarotaa

21 Kiristtoosi Yesuusawaa gidiyaa S'oossaa asatuwaa ubbatuwaa saro giite. Taananna hawaan de'iyaa ishatuu hinttena saro giino. 22 Hawaan de'iyaa S'oossaa asatuwaa ubbatuu, ubbaappekka aatsiide Kaatiyaa K'eesaare golliyaan de'iyaawanttu hinttena saro giino.

23 Nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa aad'd'o keekatetsay hinttenanna gido.

* 2:7 Ubbabaa aggiide: I barena mela ootseedda guussaa.

* 2:10 Isa. 45:23

* 2:14-15 Zar. 32:5

* 3:5 Taani yelettoodeppe hosppuntsa gallassaan: Hawe Ayihudiyaa attuma naanay yelettoodeppe hosppuntsa gallassaan k'as's'arettiyaawaa bessee.

* 4:3 S'oossaa de'uwaa mas'aafan: S'oossaa asaa suntsay s'aafettiyaa mas'aafaa.

† 4:11 Taw de'iyaabay taw gidana: Taw de'iyaabaan taani shemppay, kallay, woppu gay.

* 4:15 2 K'or. 11:9

* 4:16 Kit. 17:1

* 4:18 Kes. 29:18

K'olaasiyaasa

1

2

3

4

P'awuloosi

K'olaasiyaasa Asaw

S'aafeedda Kiitaa

Geluwaa

P'awuloosi K'olaasiyaasa asaw s'aafeedda kiitay s'aafetteeddawe, Efesoone asaw s'aafetteedda kiitaanna itti wodiyaanna malatee. Hewekka K'eeri Iisiyaan, Efesooneppe away doliyaa baggana beettiyaa K'olaasiyaasan de'iyaa ammaniyaa asatuwaassa gidiide laa"uwaa giddon de'iyaa dummatetsay, K'olaasiyaasa asaw s'aafetteedda kiitay Kiristtoosi med'etaa ubbaw huup'e gidiyaawaa bessiyaa wode Efesoona asaw s'aafetteedda kiitay k'ay Kiristtoosi woosa gollew huup'e gidiyaawaa bessee. Ha asatoo k'aalaa markkatteeddawe P'awuloosa gidana d'ayooppekka, Roome gadiyaan, Iisiyaa waanna katamaa gidiyaa Efesooneppe unttunttoo ootsiyaa asatuwaa kiittiyaawe Aa gidiyaa diraw, K'olaasiyaasawukka aawotiyaa hanotay aw de'ee. K'olaasiyaasa ammaniyaawanttu giddon, «S'oossaa eranawunne kumentsaa atotetsaa demmanaw, Asay ubbay ayaana wolk'k'atoonne maatay de'iyaawanttoo goyinnanaw koshshee» yaagiyaa worddo asttamaaratuu de'iyaawaa P'awuloosi siseedda. Ha asttamaaratuu harabaa k'ay, «Asay ubbaykka k'as's'araa malatiyaa wogatoo moodettanawunne k'umaa wogaanne hara wogatuwaa ubbaa naaganaw koshshee» yaagiino.

P'awuloosi ha kiitaa s'aafeeddawe tumanchcha gidiyaa Kiristtinnaa kiitaa odiyaawaan, unttunttu worddo timirttiyaa p'alk'k'anaassa. I zaareedda zaaruwaappe waannatiyaawe «Yesuusi Kiristtoosi kumentsaa atotetsaa immanaw danddayee; ha hara ammanatuunne oosatuu aappe haassanaw danddayiino» yaagiyaawaa. S'oossay Kiristtoosa baggana ha alamiyaa med'd'eedda. K'ay Aa baggana zaariide Aa barekko ahana. Ha alamiyaw Kiristtoosa wozanaappe ammaniyaawaa s'alalaan atotetsaa hidootay de'ee. Hawaa maaran P'awuloosi ha wolk'k'aama timirttii ammaniyaa asaa de'uwaan waaniide oosuwaan peeshanaw danddayintto odee.

Ha kiitaa P'awuloosappe akkiide, K'olaasiyaasa gatsanaw kiitetteedda Tiikiik'oosanna ittippe beeddawe Anaasimoosa gidiyaawaa be'iyaawe go"iyaawaa. Waaniide gooppe, P'awuloosi ha Anaasimoosa geetettiyaa bare oosanchchaabaa dentsiide, Pilimoonaw hara kiitaa s'aafeedda.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Geluwaa 1:1-8

Kiristtoosa eeshshaanne oosuwaa 1:9—2:19

Yesuusan beettiyaa ooratsa de'uwaa 2:20—4:6

Wurssetsaa k'utiyaa 4:7-18

1

1 Taani P'awuloosi, S'oossaa sheniyaan Kiristtoosi Yesuusi kiitteeddawaa gideeddawenne nu ishay S'imootoosi, 2 K'olaasiyaasa giyaa katamaan de'iyaa S'oossaa naanaatoo, Kiristtoosan ammanetteeda ishatoo ha dabddaabbiyaa s'aafeetto.

S'oossaa nu Aawuwaappenne Godaa Yesuusi Kiristtoosappe, aad'd'o keekatetsaynne sarotetsay hinttenttoo gido.

P'awuloosi Woosseedda Galataa Woosaa

3 Nuuni hinttenttoo woossiidde, nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa Aawuwaa, S'oossaa ubbaa wode galateetto. 4 Ayaw gooppe, nuuni Kiristtoosi Yesuusa hinttenttu ammaniyaawaanne S'oossaa asatuwaa ubbaa siik'iyaawaa siseeddo. 5 Tumu kiitay wonggalay koyiro hinttekko yeedda wode, S'oossay sintsaappe immana geeddawaa siseeddita. Simmi hinttenttu ammanuunne siik'uu saluwaan giigiide naagiyaa, S'oossay sintsappe immana geeddawan doometteedda. 6 He wonggelii hinttekko gakkeedda; hinttenttu Aa sisoodeppenne S'oossaa aad'd'o keekatetsaa tumatetsaan eroodeppe doommiide, hinttenttu giddon de'iyaawaadankka, biittaa ubbaan anjjuwaa aheenne ubbasaa aakkee.

7 Hinttenttu hewaa nuunanna ittippe k'ooma gideedda siik'o Eppaafiraappe tamaareeddita; I nu diraw Kiristtoosaw ammanettiide ootsiyaawe, 8 S'oossaa Ayyaanan haratuwaa hinttenttu siik'iyaawaa nuw odeedda.

9 Hewaa diraw, nuuni k'ay hewaa siseedda gallassaappe doommiide, S'oossay hinttenttoo bare sheniyaa eriyaa eratetsaa, S'oossaa Ayyaanay immiyaa aad'd'eedda eratetsaannanne akeekaana ittippe kuntsiide immanaadan, ubbaa wode balenaan S'oossaa woosseetto. 10 Hewaappe guyyiyaan, Goday koyyiyaawaadan hinttenttu de'anawunne, ubbaa wode Aa nashechchiyaabaa ootsanaw danddayana; hinttenttu ootsiyaa lo"o oosuwaa ubbaan hinttenttu de'uu go"ana de'iyaawaa gidanawaa; k'ay S'oossaa eriyaawan dic'c'i dic'c'i baanita.

11 Hinttenttu ubbabaan nashechchan genc'c'anaadaaninne danddayanaadan, S'oossay bare bonchchuwaa gitatetsaadan immiyaa wolk'k'aa ubbaan minnite. 12 K'ay S'oossaa naanaatoo giigeedda poo'o kawutetsaa laattanaw, nuuna danddayisseedda S'oossaa Aawuwaa galatite. 13 I nuuna d'umaa wolk'k'aappe ashshiide, bare siik'iyaa Na'aa kawutetsaakko pintseedda. 14 K'ay I bare Na'aan nuuna woziide, nu nagaraa atto geedda.

Kiristtoosa S'oossatetsaanne Aa Oosuwaa

15 Kiristtoosi beettena S'oossaa k'onc'c'issiyaawaa; I med'etteeddawaa ubbaappe aad'd'iyaa bayira Na'aa. 16 Ayaw gooppe, ubbabaykka aan med'etteedda; beettiyaawanttu, beettenawanttu, ayyaanatuwaappe beettiyaa wolk'k'aynne godatetsay, d'ok'k'atetsaynne maatay, saluwaaninne sa'aan de'iyaa ubbabaykka Aaninne Aw med'etteedda. 17 I ubbabaappe kase de'eedda; ubbabaykka Aan bare sa'aa sa'aa oyk'k'iide de'ee. 18 I bare huup'ew, woosa gollew huup'enne de'o; I ubbaappe bolla gidana mala, kasetiide hayk'uwaappe denddeedda Bayira Na'aa gideedda.

19 Ayaw gooppe, S'oossay koyyeeddawaadan, Aan S'oossatetsaa kumentsay de'ee. 20 Yaatina S'oossay Kiristtoosa baggana ubbabaa barenanna sigetsanaw yewuwaa k'achcheedda; bare Na'ay mask'k'aliyaa bollan gusseedda suutsan saluwaaninne sa'aan de'iyaa ubbabaa barenanna sigetseedda.

21 Hawaappe kase, hinttenttu iitabaa k'oppeedda dirawunne ootseedda diraw, S'oossaappe shaakettiide, Aanana morkketteeddita. 22 Shin S'oossay ha"i hinttentta pokkobay bayinnawanttanne k'ay geeshshatuwaa ootsiide, bare sintsa shiishshanaw, bare Na'aa hayk'k'eeddawaa asatetsan barenanna hinttentta sigetseedda. 23 Hewe hinttenttu tumu ammanuwaan min ek'k'iide, mishiraachchuwaa k'aalaa sisiide, sintsaappe akkana geeddawaappe k'aas's'ennan minniide de'ooppe hanana; he wonggalaa mishiraachchuu sa'aan de'iyaa med'etaa ubbaa matan odetteedda. Taani P'awuloosikka mishiraachchuwaa k'aalaa odiyaawaa gidaaddi.

P'awuloosi Yesuusi Kiitteeddawaa Gidiide Ootseedda Oosuwaa

24 Taani hinttenttoo waayetteedda diraw, ha"i nashettay; Kiristtoosi bare huup'ew, hewaa giyaawe woosa gollew, waayettishin pac'c'eeddawaa taani ta bollaa sakuwaan kuntsay. 25 S'oossay taana hinttentta maaddiyaawaanne Aa k'aalaa polaade odiyaa k'oomatetsaa kiitaa taw immeedda. 26 Ha k'aalay hawaappe kase bagga ubbaan, asaa ubbaw erettennaan geemmiide de'ee; shin barena ammaniyaawanttoo S'oossay ha"i k'onc'c'isseedda. 27 S'oossay Ayihuda gidenna asaw wotseedda ha asaw k'onc'c'ibeenna bonchchuwaanne dure yewuu ayentto geeshshatuwaa erissanaw koyyeedda; ha asaw ha"i k'onc'c'eeddawe ayee gooppe, Kiristtoosi hinttenttun de'iyaawaa; hewaa giyaawe S'oossaa bonchchuwaa aanana hinttenttu akkanawaa.

28 Hewaa diraw, nuuni asaa ubbaw Kiristtoosawaa odeetto; asaa ubbaa Kiristtoosan kumentsaa asaa ootsiide, S'oossaakko shiishshana mala, nuw aad'd'eedda eratetsaa ubbaan hinttentta seerettonne tamaarisseetto. 29 Taani hawaa polanaw, taanan ootsiyaa Kiristtoosi taw immiyaa wolk'k'an baas'etaynne daaburay.

2

1 Taani hinttenttoonne Lodook'iyaa giyaa katamaan de'iyaa asatoonne k'ay taana be'ibeenna ammaniyaawanttoo ubbatoo ay keenaa baas'etaadditantto hinttenttu erana mala koyyay. 2 Unttunttu wozanay minnana mala, siik'uwaan ittippe gidiide, tumu akeekan beettiyaa duretetsaa ubbaa unttunttu akkana malanne k'ay unttunttu S'oossay asaw k'onc'c'issibeennawaa, Kiristtoosa Aa huup'ew erana mala, taani daaburay. 3 Geeman S'oossay minjjeedda eraynne aad'd'eedda eratetsay ubbay Aan de'ee.

4 Ooninne hinttentta c'immiyaa k'aalaan baletsena mala, taani hinttentta hassayissay. 5 Ayaw gooppe, taani hinttenttu matappe haakkaade de'ooppekka, ayyaanan hinttenttunna de'ay; hinttenttu de'iyaa maaraanne Kiristtoosa hinttenttu minniide ammaniyaawaa be'aade nashettay.

Kiristtoosan Beettiyaa Kumentsaa De'uwaa

6 Simmi hinttenttu Godaa Kiristtoosi Yesuusa akkeeddawaadan, Aan de'ite. 7 Aan s'ap'uwaa yeddiide dic'c'ite; hinttenttu tamaareeddawaadan ammanuwaan minnite; S'oossaa ubbaa wode galatite.

8 Kiristtoosappe gidenna timirttiyaan, ha sa'aa mooddiyaa ayyaanatuwaa timirttiyaaninne, asaappe yeedda eratetsan, k'ay mela c'imuwaan hinttentta ooninne omoodenna mala naagettite. 9 Ayaw gooppe, Kiristtoosa asatetsaa bollan S'oossatetsaa med'etaa kumentsay de'ee. 10 K'ay ubbaa ayyaanatuwaa kaappotetsawunne godatetsaw ubbaw huup'e gidiyaa Kiristtoosappe kumentsaa de'uwaa demmeeddita.

11 Hinttenttu Kiristtoosanna itti asaa mala gidiide, asaa k'as's'araa mala gidennaan, hinttenttu nagaranchcha med'etaa diggiyaa k'as's'araa, hawekka ashuwaa k'as's'araa gidennaan Kiristtoosi ootseeddawaa. 12 Hinttenttu s'ammak'etteedda wode, Kiristtoosanna moogettiide, Kiristtoosa hayk'uwaappe dentseedda S'oossaa wolk'k'aa ammaneedda diraw, ooratsa de'oo s'ink'k'atan Kiristtoosanna ittippe denddeeddita.

13 Hinttenttu hinttenttu naak'uwaaninne hinttenttu ec'a asatetsaa k'as's'arettennan aggeeddawan hayk'k'iide de'iyaa wode, S'oossay hinttenttu naak'uwaa atto giide, Kiristtoosanna hinttentta pas'a wotseedda. 14 Nuuna is's'iyaa, ac'uwaa paramaa Aa c'aak'uwaanna ittippe S'oossay daakkeedda; mask'k'aliyaa bollan d'ishiide, ogiyaappe diggeedda. 15 Kiristtoosi he mask'k'aliyan kaappatuwaappenne godatuwaappe wolk'k'aa wotsi akkiide, bare s'oonuwaanne omoodetteeddawantta k'onc'c'iyaan besseedda.

16 Hewaa diraw, muussaan woy ushshaan, baalaa gallassaa woy agenay s'eeriyaa wodiyaa bonchchiyaawan, woy Sambbataa bonchchiyaawan, ooninne hinttenttu bolla pirddoppo. 17 Hawanttu sintsaappe yaana yewatoo eeshuwaa; shin tumatetsay Kiristtoosawaa. 18 Wordduwaa ashikke malatanawunne kiitanchchaw goyinnanaw koyyiyaawe, be'ibeennawaa sas'aan be'aaddi giide otorettiyaawe, asatetsaa k'ofaan c'oo ayyiyaawe, ooninne hinttenttu bolla pirddoppo. 19 Hewaa mala Asay huup'e gidiyaa Kiristtoosa minisi oyk'k'eeddawaa leppissee. Bollaa ubbay he huup'iyaappe wolk'k'aa demmiide, bollan de'iyaa kuriyaannanne s'ap'uwaanna ittippe oyk'k'ettiide, S'oossay dichchiyaa dishuwaadan dic'c'ee.

Hayk'uwaankka Pas'ankka Kiristtoosanna De'iyaawaa

20-21 Hinttenttu ha sa'aa mooddiyaa ayyaanatuwaappe haakkiide, Kiristtoosanna hayk'k'eeddita; yaatina, ayaw ha sa'aa wogaan de'iyaa asaadan de'iitee? «Oyk'k'oppa; baara be'oppa; bochchoppa» yaagiyaa higgetoo ayaw azazettiitee? 22 Ha ubbabaykka Asay med'd'eedda higgenne timirtte gidiyaa diraw, wodiyaappe guyyiyaan d'ayana. 23 Unttunttu kiitanchchaw goyinniyaawaaninne wordduwaa ashikke malatiyaawaan k'ay barenttu asatetsaa gilk'k'issiyaawan aad'd'eedda eranchcha malatiino; shin ashuwaa amuwaa digganaw go"enna.

3

1 Simmi hinttenttu Kiristtoosanna hayk'uwaappe denddeeddawaa gidooppe, S'oossaappe ushechcha baggana utteedda Kiristtoosi de'iyaa saan saluwaan de'iyaawaa minisi koyyite. 2 Saluwaan de'iyaawaa hinttenttu k'oppanaappe attin, sa'aan de'iyaawaa k'oppoppite. 3 Ayaw gooppe, hinttenttu hayk'k'eeddita; k'ay hinttenttu shemppuu S'oossaan Kiristtoosanna geemmeedda. 4 Hinttew de'o gideedda Kiristtoosi k'onc'c'iyaa wode, he wode hinttekka aanana bonchchuwaan k'onc'c'ana.

Ec'aanne Ooratsa De'uwaa

5 Hewaa diraw, hinttenttun de'iyaa ha sa'aa amotuwaa wod'ite; hewanttukka woshummiyaawaa, tunatetsaa, woshummanaw koyiyaawaa, iita amuwaa, miishshaa amottiyaawaa. Yoranchchaa gidussay eek'aw goyinniyaawaappe dummatenna. 6 Hawanttu gaasuwaan, S'oossay azazettena asatuwaa hank'k'ettanawaa. 7 Kase hinttenttu ha iita k'ofatuwaan de'iyaa wode unttunttun moodetteeddita.

8 Shin ha"i hinttenttu k'ay hank'k'uwaa, yiluwaa, is'uwaa, hinttenttu doonaappe kesiyaa c'ashshaanne yeellayiyaa haasayaa hawantta ubbaa hintteppe d'ayissite. 9 Ittuu ittoo worddotoppite; ayaw gooppe, nagaranchcha med'etaa Aa oosuwaanna hintteppe d'ayissi diggiide,* 10 S'oossay, Aa med'd'eeddawe, barena malatissanawunne barew de'iyaa eratetsaa ubbaa immanaw, ubbaa wode ooratsiyaa ooratsa med'etaa mayyeeddita.* 11 Ha ooratsa med'etaan, Giriike asaa woy Ayihuda asaa, k'as's'aretteeddawaa woy k'as's'arettibeennawaa, imatsatuwaanne ayinne tamaaribeennawaa, ayiliyaa woy womaannuwaa giide shaakkiyaabay baawa; huup'e allaallii Kiristtoosa; I ubbankka de'ee.

12 Hewaa diraw, S'oossay dooreeddawanttudan, geeshshanne siik'iyaawantta gidiide, maarotetsaa, k'aretaa, keekatetsaa, hinttenttu huup'iyaa kawushshiyaawaa, ashikketetsaanne danddayaa mayyite. 13 Ittuu ittuwaawaa danddayite; ooninne bare laggiyaa bolla hank'k'etteeddawe de'ooppe, ittuu ittoo atto yaago. Kiristtoosi hinttenttoo atto geeddawaadan, hinttekka atto giite. 14 Hewaa ubbaa bolla, ubbabaa ittippe shiishshi k'achchiyaa siik'uwaa mayyite. 15 Kiristtoosi immiyaa sarotetsay hinttentta mooddo; ayaw gooppe, S'oossay hinttentta itti asaa ootsiide, he sarotetsaw s'eeseedda S'oossaa galatite.

16 Kiristtoosa k'aalay hinttenttu wozanaan kumiide de'o; hinttenttoo de'iyaa aad'd'eedda eratetsaa ubbaan ittuu ittuwaa tamaarissitenne zorite; hinttenttu wozanaan S'oossaa galatiidde, woosaanne mazimuriyaa, S'oossaa suntsaa d'ok'k'u ootsiyaa yetsaa yes's'ite.* 17 Hintte ay haasayiyaawaa woy ay ootsiyaawaa gidooppekka, Aawuwaa S'oossaa Yesuusa baggana galatiidde, ootsiyaawaa ubbaa Godaa Yesuusa suntsan ootsite.

Ammaniyaa Asatuwaa Gollen De'anaw Bessiyaa Wogaa

18 Machchetoo, ammaniyaa asaw bessiyaawaadan, hinttenttu asinaw moodettite.*

19 Attuma asatoo, hinttenttu mac'c'a asaa siik'ite; unttunttunna woppu giide de'ite.*

20 Naatoo, hinttentta yeleeddawanttoo ubbabaan azazettite. Ayaw gooppe, hinttenttu unttunttoo azazettiyaawe S'oossaa daro nashechchee.*

21 Aawotoo, hinttenttu naanay wozanaa bayenna mala, unttuntta yiloyoppite.*

22 Ayiletoo, sa'aan hinttenttoo godaa gidiyaawanttoo ubbabaan azazettite; Godaw yayyiide, suure wozanaan ootsiteppe attin, asaa nashechchanawunne Asay be'o giyaawaan azazettiyaawantta gidoppite.* 23 Hintte ootsiyaa oosuu ubbaa asaw gidennaan Godaw ootsiyaawaadan, wozanaappe ootsite. 24 Godaa Kiristtoosaw hinttenttu ootsiyaa diraw, I barewanttoo immanaw giigissi wotseeddawaa hinttenttu laattanawaa akeekite. 25 Balabaa ootseedda uray ooninne, bare ootseedda balaadan woytaa akkana; ayaw gooppe, S'oossay pirddiidde, oonanne maaddenna.*

4

1 Godatoo, hinttewukka saluwaan Goday de'iyaawaa eriide, hinttenttu ayiletoo s'illotetsaaninne suuretetsaan koshshiyaawaa ootsite.

Zoriyaa

2 S'oossaa aggenaan woossite; k'ay woossiidde azallenan, Aa galatiidde woossite. 3 K'ay hinttenttu woossiyaa wode ubbaan, kaseedeppe asaw k'onc'c'ibeennawaa, Kiristtoosawaa nuuni odana mala, S'oossay nuw injjeyanaadan, nuwukka S'oossaa woossite; ayaw gooppe, ha"i taani k'asho golliyaan de'iyaawe hewaassa. 4 K'aykka taani bessiyaawaa keenaa k'onc'c'issaade ha yewuwaa odana mala, taw S'oossaa woossite.

5 Hinttew de'iyaa wodiyaa go"i bayinnasaan d'ayissennan, ammanennawanttu matan c'inc'c'atetsaan de'ite. 6 Hinttenttu asaa ubbaw wooti zaaranaw bessintto erana mala, hinttenttu haasayay ubbaa wode, sisanaw lo"iyaawaanne nashechchiyaawaa gidanaw bessee.

Wurssetsa Sarotaa

7 Nu siik'o ishay Tikik'oosi, taananna ittippe Godaa oosuwaan k'oomaa gideedda ammanettiyaa oosanchchay, ta de'uwaabaa hinttentta erissana. 8 Taani Aa hinttekko kiittiyaawe, nuuni waan de'intto hinttenttoo I odiide, hinttentta mentsetsana diraassa. 9 Anaasimoosi, ammanettiyaa siik'o ishay, hinttenttu gadewe, aanana ittippe hinttekko bee; unttunttu hawaan haniyaa ubbabaa hinttentta erissana.*

10 Taananna k'ashuwaan de'iyaa Ariss's'irokoosinne Barnnaabaasaw aawuwaa gideedda Mark'k'oossi hinttentta sarotiino; taani hinttentta kase azazeeddawaadan, Mark'k'oossi hinttekko booppe, wozanaappe Aa mokkite.* 11 Yoss's'oosa giyaa Yesuusikka hinttentta saro saro gee; Ayihuda asatuwaappe taananna S'oossaa kawutetsaw ootsiyaawe, ha heezzu asatuwaappe haray baawa; hawanttu taana daro maaddeeddino.

12 Eppaafiri, hinttenttu gadewe, Kiristtoosi Yesuusa k'oomay, hinttentta saro saro gee. I hinttenttu S'oossaan minniide ek'k'anaadaaninne S'oossay koyyiyaawe ubbay ayentto eriide, poli ammananaadan, ubbaa wode S'oossaa minisi woossee.* 13 Ayaw gooppe, I hinttenttoo, Lodook'iyaa asawunne Hirapoliisa giyaa katamaa asaw daro daaburiyaawaa taani markkattay.

14 Nu siik'o dottorii Luk'aasinne Deemaasi hinttentta saro de'iitee yaagiino. 15 Lodook'iyaan de'iyaa nu ishatoonne Nimppiw k'ay izi golliyaan shiik'iyaa ammaniyaa asatoo nu sarotaa odite.

16 Ha dabddaabbiyaa hinttenttu nabbabeeddawaappe guyyiyaan, Lodook'iyaa ammaniyaawanttookka nabbabissite; hinttekka Lodook'iyaa ammaniyaawanttukka hinttenttoo yeddiyaa dabddaabbiyaa nabbabite. 17 K'ay Arkkipoosaw, «Goday new immeedda oosuwaa polanawaa dogoppa» yaagiide odite.*

18 Taani P'awuloosi, ta kushiyan sarotaa s'aafeeddawaa hawaa be'ite; taani k'ashuwaan de'iyaawaa dogoppite.

S'oossaa aad'd'o keekatetsay hinttenttunna gido.

* 3:9 Efe. 4:22

* 3:10 Dom. 1:26; Efe. 4:24

* 3:16 Efe. 5:19-20

* 3:18 Efe. 5:22; 1 P'es'. 3:1

* 3:19 Efe. 5:25; 1 P'es'. 3:7

* 3:20 Efe. 6:1

* 3:21 Efe. 6:4

* 3:22 Efe. 6:5-8

* 3:25 Zar. 10:17; Efe. 6:9

* 4:9 Pilm. 10-12

* 4:10 Kit. 19:29; 27:2; Pilm. 24; Kit. 12:12, 25; 13:13; 15:37-39

* 4:12 K'ol. 1:7; Pilm. 23

* 4:17 Pilm. 2

1 Teselonk'k'e

1

2

3

4

5

P'awuloosi

Teselonk'k'e Asaw

S'aafeedda Koyro Kiitaa

Geluwaa

Teselonk'k'e Mak'idooniyaa geetettiyaa Roomaa biittaw waanna katamato. P'awuloosi Teselonk'k'en ammaniyaawanttoo shiishsheeddawe, Pilip'p'isiyoosa biittaa yeggi beeddawaappe guyyiyaana. Gidoppe attishshin, Ayihudatuwaa ammanuwaa akkanaw mateedda Ayihuda gidenna asatuu P'awuloosi tamaarissiyaa, ammanuwaa timirttiyaa doseedda diraw (1:8-10), Ayihudatuu P'awuloosa k'anaatiide, p'alk'k'etsaa dentseeddino. Hewaa diraw P'awuloosi Teselonk'k'e yeddiide, Beeriyaa geetettiyaa gadiyaa beedda. Takkiidde I K'oronttoosa gakkeedda wode, matan Aa maaddiyaa S'imootoosi Teselonk'k'e biide simmowaappe guyyiyaan ammaniyaa asaa hanotaa aw k'onc'c'issiide odeedda.

P'awuloosi koyro kiitaa Teselonk'k'e asaw s'aafeeddawe, ammaniyaawantta minisanaassanne mentsetsanaassa. I unttunttu ammanuwaabaanne siik'uwaabaa lo"o woriyaa siseedda diraw, S'oossaa galatee. Kase I unttunttu giddon heezzu saaminttaa (Kit. 17:1-9) de'eedda wode, ay mala de'uwaa de'eeddentto unttuntta akeekissee. Hewaappe guyye Kiristtoosa laa'entsuwaa yuussaa s'eelleeddawaan denddeedda ooshatoo zaaruwaa immee. He ooshatuwaappekka amareedawanttu: «Kiristtoosi ha alamiyaa simmanaappe kasetiide hayk'k'eedda ammaniyaa asay, Kiristtoosa simay immiyaa med'inaa de'uwaa shaakki akkanaw danddayii? Kiristtoosi simmiide yaanawe awudee?» yaagiyaawantta. P'awuloosikka he gaketteedda wodiyaa go"ettiide, «Kiristtoosa laa'entsuwaa yuussaa timirttiyaa hidootaan naagiidde I yaana gakkanaw woppu giide hinttenttu oosuwaa ootsite» yaagiide unttuntta zoree.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Geluwaa 1:1

P'awuloosa nashechchaanne galataa 1:2—3:13

Ammaniyaawanttu de'uwaa kaaletsiyaa ogiyaa 4:1-12

Yesuusa laa'entsuwaa yuussaa timirttiyaa 4:13—5:11

Wurssetsaa mak'k'uwaa 5:12-22

K'utiyaa 5:23-28

1

1 Nuuni P'awuloosi, Sillaasenne S'imootoosi Teselonk'k'en de'iyaa ammaniyaa asatoo ha dabddaabbiyaa s'aafeetto; hewanttu S'oossaa nu Aabbuwanttoonne Godaa Yesuusi Kiristtoosawanttoo, aad'd'o keekatetsaynne sarotetsay gido.*

Teselonk'k'e Asaa De'uwaanne Ammanuwaa

2 Nuuni woosaan S'oossaa galatiidde, ubbaa wode hinttena ubbatuwaa hassayeetto. 3 Nuuni nu S'oossaa, nu Aawuwaa sintsan ammanuwaan hinttenttu ootseedda oosuwaanne, siik'uwaan hinttenttu daabureedda daaburaa, k'ay nu Godaa Yesuusi Kiristtoosan hinttew de'iyaa hidootaan genc'c'iyaa genc'c'uwaa ubbaa wode hassayeetto.

4 Nuunaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, S'oossay hinttena siik'iyaawaanne hinttena barew naanaa ootsanaw dooreeddawaa nuuni ereetto. 5 Ayaw gooppe, nuuni wonggalaa, wolk'k'aan, Geeshsha Ayyaanaaninne he wonggelii tuma gideeddawaa wurssi ammaniyaawaan hinttenttoo aheeddawaappe attin, asaa k'aalaa s'alalaan ahibeykko. Nuuni hinttenanna de'iyaa wode, hinttenttu diraw waan de'eeddentto, hinttenttu eriita. 6 K'ay hinttenttu daro waayettooppekka, Geeshsha Ayyaanay immeedda nashechchaan kiitaa akkeeddita; hewan nu leemisuwaanne Godaawaa kaalleeddita.* 7 Hewaa diraw, Mak'idooniyaaninne Akaayiyaa giyaa gadiyaan de'iyaa ammaniyaa ubbatoo leemisuwaa gideeddita. 8 Ayaw gooppe, Godaa k'aalay hintteppe kesiide, Mak'idooniyaaninne Akaayiyaa s'alalaan sisettibeenna; shin S'oossaa hinttenttu ammaniyaawe ubba saan sisetteedda. Simmi nuuni haasayanaw koshshishshin attowe ayinne baawa. 9 Ayaw gooppe, nuuni hinttekko beedda wode, hinttenttu nuuna wooti mokkeeddenttonne k'ay hinttenttu hinttenttu eek'aw ootsiyaawaa aggiide, worddotenna de'uwaa S'oossaw ootsanaw waan S'oossaakko simmeedditentto, unttunttu barenttu huup'iyaan haasayiino. 10 K'ay S'oossaa Na'ay Yesuusi, S'oossay hayk'uwaappe dentseeddawe, nuuna sintsaappe yaana S'oossaa hank'k'uwaappe ashshiyaawe saluwaappe yaanawaa hinttenttu naagiyaawaa unttunttu haasayiino.

2

P'awuloosi Teselonk'k'en Ootseedda Oosuwaa

1 Nuunaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, nuuni hinttekko beeddawe mela gidennawaa hinttenttu hinttenttu huup'ew eriita. 2 Shin nuuni hinttekko yaanaappe kase Pilip'p'isiyoosa giyaa katamaan waayetteeddawaanne boretteeddawaa hinttenttu eriita; daro p'alk'k'etsay de'ooppekka, hinttenttoo Aa mishiraachchuwaa k'aalaa odana mala, S'oossay nuw minotetsaa immeedda. 3 Nuuni hinttena woossiyaawe baliide woy tunatetsaan woy geniyaan gidenna.

4 Shin S'oossay wonggalaa hadaraa akkanaw nuuni ammanettiyaawantta gidina, nuw he hadaraa immeedda; he immeeddawaadankka nuuni haasayeetto. K'ay nuuni nu wozanaa s'omoosiyaa S'oossaa nashechchiyaawaadan haasayeettoppe attin, asaa nashechchiyaawaadan haasayokko. 5 Nuuni hinttekko c'immiyaa haasayaanna, woy nuuni yoraa gentsiyaa hanotaan yibeennawaa hinttenttu loytsi eriita; S'oossaykka nuw markka. 6 Nuuni asaappe, woy hintteppe, woy haranttu ooppennekka bonchchuwaa akkanaw koyyibeykko. 7 Nuuni Kiristtoosi kiitteeddawantta gidiidde, bonchchuwaa hinttenttuppe oochchanaw danddayeetto. Shin aata bare naanatuwaa siik'uwaan dichchiyaawaadan, hinttenttu giddon ashikke gideeddo. 8 Hinttenttu nuw daro al"o gideedda diraw, S'oossaa wonggalaa hinttenttoo immanawaa s'alalaa gidennaan, nu de'uwaakka hinttenttoo immanaw giigi utteeddo; ayaw gooppe, hinttena nuuni loytsi siik'eeddo. 9 Nuunaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, nu oosuwaanne nu daaburaa hinttenttu akeekiita; hinttenttoo S'oossaa mishiraachchuwaa k'aalaa odiidde, hinttena ayinne waayissenna mala, k'ammanne gallassi nuuni ootseeddo.

10 Nu de'uu hinttenttu matan, ammaniyaawanttu matan, geeshsha, s'illonne borettennawaa gidiyaawoo hinttenne S'oossay markka. 11 Nuuni hinttenttoo huup'iyaan huup'iyaan aawuu bare naanaw haniyaawaadan haneeddawaa eriita. 12 Nuuni hinttena zoreeddo; mentsetseeddonne hinttenttoo markkatteeddo. Hewenneekka hinttena s'eeseedda S'oossaa nashechchiyaa de'uwaa hinttenttu de'anaadananne Aa kawutetsaanne Aa bonchchuwaa gelanaaddaana.

13 Hintte nuuppe S'oossaa k'aalaa tuma gideeddawaadan akkeedda wode, S'oossaa kiitaadan akkeeddawaappe attin, asaa kiitaadan akkibeenna diraw, S'oossaa k'aalay ammaniyaa hinttenan ootsee; he gaasuwaan nuuni S'oossaa ubbaa wode galateetto.

14 Ayaw gooppe, nuunaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, Kiristtoosi Yesuusan ittuwaa gideedda Yihudaa giyaa gadiyaan de'iyaa ammaniyaawantta, hinttenttu leemisettiita; hewanttu S'oossaa ammaniyaawantta. Ayihudatuu unttuntta waayisseeddawaadan, hinttenttu biittaa asaykka hinttena waayisseedda. 15 He Ayihudatuu Godaa Yesuusanne nabatuwaa wod'eeddino; k'ay nuuna yedersseeddino. Unttunttu S'oossaa nashechchikkino; asaa ubbaakka is's'iino. 16 Ayihuda gidenna Asay attana mala, nuuni unttunttoo k'aalaa odiyaawaa diggiino. K'ay unttunttu nagaraykka ubbaa wode dari dari bee. Shin wurssetsaan S'oossaa hank'k'uu unttunttu bolla wod'd'eedda.

P'awuloosi Teselonk'k'e Asaa laa'entsuwaa
S'omoosanaw Amotteedda Amuwaa

17 Shin nuunaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, nuuni nu k'ofaan gidennaadan, asatetsaa s'alalaan hintteppe guutsaa wodew shaaketteedda wode, hinttena daro laamotiide, ayfiyaan be'anaw loytsi koyyeeddo. 18 Ayaw gooppe, nuuni hinttekko simmiide baanaw koyyeeddo. Ubbaa taani P'awuloosi zaara zaaraade hinttekko baanaw mala be'aaddi; shin Sees'aanay nuuna diggeedda. 19 Ayaw gooppe, nu Godaa Yesuusi Kiristtoosi yiyaa wode, nuuni be'ana giide nashechchan naagiyaawe, woy nu nashechchay, woy nuuni c'eek'ettiyaa kalachchay oonee? Hinttena gidikkiteeyee? 20 Ayaw gooppe, hinttenttu nu bonchchuwaanne nu nashechchaa.

3

1 Hewaa diraw, nuw genc'c'anaw danddayettennan is's'eedda wode, Ateenaa giyaa katamaan nuurekka attanaw k'ofaa k'achcheeddo. 2 Hinttena zoranaadaaninne hinttenttu ammanuwaan hinttena minisanaadan, S'oossaw ootsiyaa nu ishaa, nuunanna ittippe Kiristtoosa mishiraachchuwaa k'aalaa odiyaa S'imootoosa hinttekko kiitteeddo. 3 Ha waayiyaa gaasuwaan hintteppe ooninne guyye simmenna mala, Aa kiitteeddo. Nuuni hewoo dooretteeddawaa hinttenttu hinttenttu huup'ew eriita. 4 Ayaw gooppe, nuuni hinttenanna de'iidde, nuuni waayettanawaa kasetiide hinttenttoo odeeddo; k'ay hinttenttu eriyaawaadankka kase hewaadan haneedda. 5 Hewaa diraw, k'ay genc'c'anaw taw danddayettennan is's'eedda wode, «Ooni eri s'alahiyaa kaappuu hinttena paac'c'ennan aggena. Nu daaburaykka mela gidennaan aggena» yaagaade hinttenttu ammanuwaa eranaw S'imootoosa hinttekko kiittaad.

6 Shin ha"i S'imootoosi hinttenttu matappe nuukko yiide, hinttenttu ammanuwaabaanne hinttenttu siik'uwaabaa hinttenttoo mishiraachchu giide nuw odeedda. K'ay nuuni hinttena be'anaw laamotiyaawaadan hinttekka nuuna be'anaw laamotiidde, ubbaa wode nuw lo"obaa k'oppiyaawaa I odeedda. 7 Hewaa diraw, nuunaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, nu waayiyaaninne nu tuggaan ubbaan hinttenttu ammanuwaa baggana hinttewaan nu minetteeddo. 8 Godan minniide hinttenttu de'ooppe, nuunikka ha"i de'eetto. 9 Ayaw gooppe, nuuni hinttebaw S'oossaa galateetto. Nuuni nu S'oossaa sintsan hinttenttu diraw de'iyaa nashechchaa ubbaw Aa daro galateetto. 10 Nuuni hinttena be'anawunne hinttenttu ammanoo pac'c'eeddawaa kuntsanaw, k'ammanne gallassi nu kumentsaa wozanaappe S'oossaa woosseetto.

11 Nu Aawuu, nu S'oossay bare huup'ew, k'ay nu Goday Yesuusi Kiristtoosi nuuni hinttekko biyaa ogiyaa nuw giigisso. 12 Nuuni hinttena loytsi siik'iyaawaadan, Goday hinttenttu ittuu ittuwaa siik'iyaa siik'uwaanne k'ay asaa ubbaa siik'iyaa siik'uwaa hinttenttoo darissonne gujjo. 13 Nu Goday Yesuusi bare geeshshatuwaa ubbaanna yiyaa wode, nu S'oossaa, nu aawuwaa sintsan hintte wozanay geeshshanne pokkuu baynnawaa ootsiide, hinttena I mentsetso.

4

S'oossaa Nashechchiyaa De'uwaa

1 Simmi wurssetsaan, nuunaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, S'oossaa nashechchanaw hinttenttu waan de'anaw bessintto, nuuppe tamaareeddita. Hewe hinttenttu kaseedeppe de'iyaa maaraa; shin ha"i hinttenttu kasewaappe loytsiide ootsanaadan, Godaa Yesuusa suntsan hinttena woosseettonne zoreetto. 2 Ayaw gooppe, nuuni Godaa Yesuusa maataa baggana hinttenttoo immeedda azazuu hak'awentto, hinttenttu eriita.

3 Ayaw gooppe, S'oossay hintteppe koyyiyaawe ayee gooppe, hinttenttu geeshsha gidanawaanne woshummiyaawaa ubbaanna agganawaa koyyee. 4 Hinttenttu huup'iyaan huup'iyaan geeshshatetsaaninne bonchchuwaan hinttenttu machchiyaanna wooti de'anentto* eranaw besseeppe attin, 5 S'oossaa erenna ammanenna asatuwaadan, loytsi amottiyaawaan akkanaw bessena. 6 Nuuni k'ay kase hinttenttoo odeeddawaadaninne hinttena minisi zoreeddawaadan, Goday hawaa malaban ubbaan haluwaa kesiyaawaa gidiyaa diraw, ooninne ha yewuwaan bare ishaa naak'k'anawunne c'immanaw bessena. 7 Ayaw gooppe, S'oossay nuuna geeshshatetsaan de'anaw s'eeseeddawaappe attin, tunatetsaan de'anaw s'eesibeenna. 8 Hewaa diraw, ha timirttiyaa is's'iyaa ooninne hinttenttoo bare Geeshsha Ayaanaa immiyaa S'oossaa is's'eeppe attin, asaa is's'enna.

9 Hintte hinttenttu huup'iyaan ittuu ittuwaa siik'anaadan, S'oossay hinttena tamaarisseedda diraw, hinttenttu hinttenttu ishatuwaa wooti siik'anaw bessintto, nuuni s'aafanaw koshshenna. 10 K'ay Mak'idooniyaa biittaa ubbaan de'iyaa ishatuwaa ubbatuwaa tumu hinttenttu siik'iita. Shin nuunaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, hinttenttu hewaappe gujji gujjiide unttuntta siik'ana mala, hinttena woosseetto.

11 Nuuni kase hinttenttoo odeeddawaadan, woppu geedda de'uwaa de'ite. K'ay hinttena koshshiyaawaa demmanaw, hintte kushiyan ootsite. 12 Hewaa gidooppe, ammanennawanttu matan hinttenttu bonchchettananne k'ay hinttena koshshiyaabaw oonanne awuddashikkita.

Goday Yiyaa Wode hayk'k'eedda
Asaynne Pas'a De'iyaa Asay Hananabaa

13 Shin nuunaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, hinttenttu hidootay baynna asatuwaadan kayyottenna mala, hayk'k'eedda asatuwaabaa hinttenttu erana mala koyeetto. 14 Nuuni Yesuusi hayk'k'eeddawaanne k'ay hayk'uwaappe I denddeeddawaa ammaneetto; hewaadankka, S'oossay Yesuusa ammaniide hayk'k'eeddawantta Yesuusanna ahanawaa ammaneetto.

15 Ayaw gooppe, nuuni hinttenttoo odiyaa Godaa k'aalay hawaa; nuuni, Godaa laa'entsuwaa yuussaa gallassay gakkanaw hawaan pas'a de'iyaawanttu, hayk'k'eeddawanttuppe kasetokko. 16 Ayaw gooppe, Goday bare huup'iyaan azazuwaana, kiitanchchatuwaa kaappuwaa kooshshaanna, S'oossaa malakataa giiretsaanna saluwaappe wod'd'ana. Kiristtoosa ammaniide hayk'k'eeddawanttu kasetiide hayk'uwaappe denddana. 17 Hewaappe guyyiyaan, nuuni he wode pas'a de'iyaawanttu, Godaanna c'arkkuwaa giddon gakkettanaw unttunttunna ittippe shaariyaan denddana. Hewaa diraw nuuni Godaanna ittippe ubbaa wode de'ana. 18 Hewoo, ha k'aalaan ittuu ittuwaa mentsetsite.

5

Godaa Yuussaa Giigiide Naagite

1 Shin nuunaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, ha yewatuu awude hananentto, wodiyaanne agenaa hinttenttoo s'aafanaw koshshenna. 2 Ayaw gooppe, Godaa gallassay kayisuu k'amma yiyaawaadan yaanawaa hinttenttu loytsi eriita. 3 Asay, «Ubbabay sara; ayaykka hanenna» giishshin, mac'c'a asaa yeluu oyk'k'iyaawaadan, bashshay unttunttu k'oppennaan unttunttu bolla yaana. Unttunttu mulekka kessi akkikkino.

4 Shin nuunaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, he gallassay hinttenttoo kayisuu yiyaawaadan yaanaw hinttenttu d'umaan de'ikkita. 5 Hintte ubbay poo'uwaa asanne gallassaa asaa; nuuni k'ammaa asaa woy d'umaa asaa gidokko. 6 Hewaa diraw, nuuni haratuu gem"ishiyaawaadan gem"ishshanaw bessena. Nuuni beegottanawunne wogaan de'anaw bessee. 7 Ayaw gooppe, gem"ishiyaawanttu k'amma gem"ishiino; matsottiyaawanttukka k'amma matsottiino. 8 Shin nuuni gallassaa asaa gidiyaawanttu wogaan de'anaw bessee. Nuuni ammanuwaanne siik'uwaa tiraan wotsiyaa olaa miishshaadan oyk'k'iide, nuuni hidootaan naagiyaa atotetsaa, birataa k'oobiyaadan, huup'iyaan wotsanaw bessee.* 9 Ayaw gooppe, S'oossay nuuna nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa baggana atotetsaa demmanaw dooreeddawaappe attin, Aa hank'k'uwaa akkanaw dooribeenna. 10 Nuuni pas'a gidina woy hayk'k'eeddawantta gidina, Kiristtoosanna ittippe de'ana mala, Kiristtoosi nu diraw hayk'k'eedda. 11 Hewaa diraw, hinttenttu k'ay ha"i ootsiyaawaadan, haratuwaa mentsetsitenne ittuu ittuwaa dichchite.

Wurssetsa Zoriyaanne Sarotaa

12 Nuunaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, hinttenttu giddon ootsiyaawantta, hinttena ammanuwaa ogiyaan kaaletsiyaawanttanne zoriyaawantta, hinttenttu bonchchana mala, hinttena woosseetto. 13 Unttunttu ootsiyaa oosuwaa diraw, unttuntta loytsi bonchchitenne siik'ite. Ittuu ittuwaanna sarotetsaan de'ite.

14 Nuunaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, nuuni hinttena zoreetto; maaray bayinna de'uwaa de'iyaawantta seerite. Yayyiyaawantta mentsetsite. Wolk'k'i baynnawantta maaddite. Asaa ubbaa danddayite. 15 Ooninne iitaa diraw iitaa zaarenna mala naagettite; shin ubbaa wode, ittuu ittoonne k'ay asaa ubbaw lo"obaa ootsanaw minnite.

16 Ubbaa wode nashettite. 17 Ubbaa wode k'ans's'ennaan S'oossaa woossite. 18 Ubbabaan galatite. Ayaw gooppe, Kiristtoosa Yesuusa baggana S'oossay hintteppe koyyiyaawe hewaa.

19 Geeshsha Ayaanaa tamaa toyissoppite. 20 Timbbitiyaa k'aalaa kad'oppite. 21 Ubbabaakka paac'c'ite. Lo"obaa oyk'k'ite. 22 Iita oosuwaa ubbaappe haakkite.

23 Sarotetsaa S'oossay bare huup'ew hinttena ubbabaan polo geeshsho; k'ay nu Goday Yesuusi Kiristtoosi yiyaa wode, S'oossay hinttenttu ayaanaa, shemppuwaanne asatetsaa ittippe borettennawaanne polo ootsiide naago. 24 Hinttena s'eesiyaawe ammanetteedawaa; k'ay hewaa I polana.

25 Nuunaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, nuw S'oossaa woossite.

26 Ishatuwaa ubbaa geeshsha yeruwaa yeriide sarotite.

27 Hintte ha dabddaabbiyaa geeshsha ishatuwaa ubbaw nabbabanaadan, Godaa suntsan hinttena woossay.

28 Nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa aad'd'o keekatetsay hinttenanna ittippe gido.

* 1:1 Kit. 17:1

* 1:6 Kit. 17:5-9

* 4:4 Geeshshatetsaaninne bonchchuwaan hinttenttu machchiyaanna wooti de'anentto: Guussay bare asatetsaa naagiide geeshshatetsaan de'anaw koshshiyaawaa bessee.

* 5:8 Isa. 59:17; Efe. 6:13-17

2 Teselonk'k'e

1

2

3

P'awuloosi

Teselonk'k'e Asaw

S'aafeedda Laa'entso Kiitaa

Geluwaa

Kiristtoosa laa'entso yuussaa s'eelliyaawaan denddeedda ooshay walassaa med'd'iidde beedda diraw, Teselonk'k'en de'iyaa ammaniyaa asaa giddon metuu dariidde beedda. P'awuloosi Teselonk'k'e asaw s'aafeedda laa'entso kiitay, «Goday yaana gallassay mateedda» yaagiyaa ammanuwaa minisiide odee. P'awuloosi unttunttoo odiidde, «Kiristtoosi yaanaappe kasetiide Kiristtoosa timirttiyaa p'alk'k'iyaa itti, ‹Makkala asaa› geetettiyaa Kiristtoosa is's'iyaawe kaaletsina alamiyaa bollan iitatetsaynne makkalay dariidde baana» yaagiide unttunttu ammanuwaa suurissanaw malee.

Yesuusi Kiitteeddawe nabbabiyaawanttoo, «Metuunne waayyii darooppekka unttunttu barenttu ammanuwaan minnanaadan, ikka aanana ittippe ootsiyaawanttukka ootsiyaawaadan, unttunttu barenttu de'oo koshshiyaawaa demmanaw, minniide ootsanaadan, hewaadankka k'ay lo"o oosuwaa ootsanaw d'ibennaadan» yaagi unttuntta minisiide zoree.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Geluwaa 1:1-2

Galataanne hadaraa 1:3-12

Yesuusa laa'entsuwaa yuussaw imetteedda timirttiyaa 2:1-17

Ammanuwaan de'uwaabaa mak'k'uwaa 3:1-15

Wurssetsaa k'utiyaa 3:16-18

1

1 Nuuni P'awuloosi, Sillaasenne S'imootoosi, Teselonk'k'en de'iyaa ammaniyaa asatoo ha dabddaabbiyaa s'aafeetto. Hewanttu S'oossaa nu Aabbuwanttanne Godaa Yesuusi Kiristtoosawantta.

2 S'oossaa nu Aawuwaappenne Godaa Yesuusi Kiristtoosappe, aad'd'o keekatetsaynne sarotetsay hinttenttoo gido.

Kiristtoosa Yuussaa Gallassi Hanana Pirddaa

3 Nuunaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, hinttenttu ammanuu loytsi dic'c'iyaa dirawunne, hinttenttu ittuu ittuwaa siik'iyaa siik'uu dariyaa diraw, nuuni hinttenttoo bessiyaawaadan, S'oossaa ubbaa wode galatanaw bessee. 4 Hewaa diraw, hinttentta yedesaynne waayiyaa ubbay gakkinakka hinttenttu genc'c'iyaawaanne ammaniyaawaa nuuni nu huup'ew S'oossaa ammaniyaawanttoo odiidde, hinttewaan c'eek'etteetto.

5 Hinttenttu waayettiyaa S'oossaa kawutetsaw bessiyaawantta gidiide paydettana mala, S'oossay pirddiyaa s'illo pirddaa bessiyaa mallaa. 6-7 S'oossay tumu pirddaa pirddana. Goday Yesuusi bare wolk'k'aama kiitanchchatuwaanna tamaa lac'uwaa giddon saluwaappe yiyaa wode, S'oossay hinttentta waayissiyaawanttu bolla waayiyaa ahana. K'ay waayettiyaa hinttenanne nuuna shemppissana. 8 K'ay S'oossay barena erennawanttanne nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa wonggalaa mishiraachchoo azazettenawantta murana. 9-10 He gallassi I bare geeshshatuwaan bonchchettanawunne k'ay barena ammaniyaa ubbatuwaan sabettanaw yiyaa wode, unttunttu Godaa sintsappenne Aa wolk'k'aa bonchchuwaappe shaakettiide, med'inaa bashshaan murettana. Gaasuunnekka, nuuni hinttenttoo odeedda kiitay ammanetteeda.*

11 Nuuni hinttenttoo ubbaa wode S'oossaa woossiyaawe hewaassa. Nu S'oossay s'eeseedda de'oo hinttentta bessiyaawantta giide paydanaadan, nuuni Aa woosseetto; hinttenttu lo"obaa ubbaa amottiyaawaanne hinttenttu ammanuwaa oosuwaa I bare wolk'k'an polo. 12 Hewaan nu S'oossaa aad'd'o keekatetsaaninne k'ay nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa aad'd'o keekatetsan, Godaa Yesuusa suntsaa hinttenttu bonchchana; hinttenakka I bonchchana.

2

Yesuusa Laa"entso Yuussaabaa

1 Ha"i nuunaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa yuussaabawunne nuuni aanana de'anaw aakko shiik'anabaw, 2 timbbitiyaa Asay hinttenttoo odiyaawaan woy hara asaappe siseedda k'aalaan, woy ooninne nuuppe yeedda kiitaadan haasayiyaawan, «Godaa gallassay gakkeedda» giide hinttenttu ellekka dagammennaadaaninne wozanaa bayennaadan, nuuni hinttentta woosseetto. 3 Hinttentta ooninne ay ogiyaaninne baletsoppo. Ayaw gooppe, kasetiide makkaliyaawenne k'ay nagaranchchay, bashshaa na'ay k'onc'c'ennaan de'ishshin, he gallassay gakkenna. 4 Asay goyinniyaa ubbabaanne Asay S'oossaa giyaa ubbabaa I is's'ana. I barena unttunttu ubbaappe d'ok'k'u ootsana. K'ay haray atto S'oossaa Geeshsha Golliyaa geli uttiidekka, «Taani S'oossaa» gaana.

5 Hinttenttu hassaykkitee? Taani hewaa hinttenttoo hinttenanna de'aadde odaaddi. 6 I bare wodiyaan yaanaappe attin, ha"i yaanawaa ayay Aa tek'k'intto, hinttenttu eriita.

7 Ayaw gooppe, s'uuraa gideedda makkalay ha"i ootsee; shin he te"iyaawe ogiyaappe kichchana gakkanaw, I k'onc'c'enna. 8 Hewaappe guyyiyaan, he makkalanchchay k'onc'c'ina, Goday Yesuusi bare doonaa peenuwaan Aa wod'ana. K'ay Yesuusi bare laa'entso bonchcho yuussaan Aa mulekka d'ayissana.* 9 He makkalanchchay Sees'aanaa oosuwaan yiide, daro wolk'k'aan worddo malaataanne maalalissiyaawaa ootsana.* 10 Hewaadankka, k'ay d'ayiyaa asatuwaa dumma dumma iita c'imuwaan baletsana. D'ayiyaawanttu attanaw tumatetsaa siik'iide akkibeenna diraw d'ayana. 11-12 Hewaa diraw, tumatetsaa ammanibeenna ubbaa asatuu, nagaraa ootsiyaawaan nashettiyaawanttu ubbay pirddettanaadaaninne worddo gidiyaabaa ammananaadan, S'oossay wolk'k'aama balaa unttunttu giddo yeddana.

Atotetsaw Dooretteedda Asatuwaa

13 Shin Goday siik'iyaa nuunaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, nuuni S'oossaa hinttenttu diraw, ubbaa wode galatanaw bessee. Ayaw gooppe, Geeshsha Ayaanaa wolk'k'aaninne tumatetsaa hinttenttu ammaniyaawaan hinttentta ashshanaw, S'oossay hinttena bayiraadan dooreedda. 14 S'oossay hinttentta nuuni hinttenttoo odeedda nu mishiraachchuwaa k'aalaa baggana s'eeseeddawe, hinttenttu nu Godaa Yesuusi Kiristtoosanna ittippe bonchchettanaassa. 15 Simmi nuunaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, minniide ek'k'ite; nuuni hinttena nu doonaan gidina, woy nu dabddaabbiyaan gidina, tamaarisseedda wogaa oyk'k'ite.

16-17 Nu Godaa Yesuusi Kiristtoosi bare huup'iyaan k'ay S'oossay, nu Aawuu nuuna siik'iide, bare aad'd'o keekatetsan nuw med'inaa danddayaanne lo"o hidootaa immeeddawe, k'ay hinttenttu lo"obaa ubbaa ootsanaadaninne haasayanaadan, hinttenttu wozanaa minisonne mentsetso.

3

P'awuloosi, «Nuw Woossite» Yaageedda

1 Wurssetsaan nuunaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, Godaa K'aalay hinttenttu giddon, ellekka aakkanaadaaninne bonchchettanaadan, nuw S'oossaa woossite. 2 K'ay Asay ubbay ammanenna diraw, S'oossay nuuna nagaranchcha asatuwaappenne iita asatuwaappe ashshana mala, nuw woossite.

3 Shin Goday ammantsiyaawaa; I hinttena mentsetsananne k'ay iitaappekka naagana. 4 Nuuni hinttena azaziyaawaa hinttenttu ha"i ootsiyaawaanne k'ay sintsappekka ootsanawaa Goday nuuna hinttewaan ammantsee.

5 Goday hinttenttu wozanaa S'oossaa siik'uwaakkonne Kiristtoosi immiyaa danddayaakko kaaletso.

Kiitaa Kiitetti De'anawe Gidde

6 Nuunaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, hinttenttu nuuppe akkeedda wogaa kaallennaan azalla de'uwaa de'iyaa ishaa ubbaappe hinttenttu shaakettanaadan, nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa suntsan hinttena azazeetto. 7 Ayaw gooppe, nuuni hinttenanna de'iyaa wode azallibeena diraw, hinttenttu nuwaadan haniide de'anaw bessiyaawaa hinttenttu hinttenttu huup'iyaan eriita. 8 Nuuni hintteppe oossinne tookuwaa gidenna mala, k'ammanne gallassi daaburiiddenne jaamiidde ootsiide de'eeddawaappe attin, ooppenne k'umaa c'oo mibookko. 9 Nuuni hewaa ootseeddawe hinttenttu nuwaadan haniide de'anaadan, nuuni hinttenttoo leemisuwaa gidanaadappe attin, hewaa hinttena oochchanaw nuw maatay d'ayina gidenna. 10 Ayaw gooppe, nuuni haray atto hinttenanna de'iiddekka, «Ootsanaw koyyenna uray ooninne mooppo» yaagiide hinttena azazeeddo.

11 Ayaw gooppe, asaa yewuwaan geliyaawaappe attin, ayinne ootsenawanttu, azalla de'uwaa de'iyaa amareeda asatuu hinttenttu giddon de'iyaawaa nuuni siseeddo. 12 Nuuni hewanttu mala asatuu maara de'uwaa de'anaadaaninne ootsiide k'umaa maanaadan, Godaa Yesuusi Kiristtoosa suntsan azazeettonne zoreetto.

13 Shin hinttenttu nuunaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, lo"o oosuwaa ootsanaw azalloppite. 14 K'ay nuuni ha dabddaabbiyaan kiitteedda kiitaw azazettena uray ooninne de'ooppe, he uraa akeekite. I yeellatana mala, aappe shaakettite. 15 Shin ishaadan Aa seeriteppe attin, morkkiyaadan s'eelloppite.

Wurssetsa Sarotaa

16 Sarotetsaa Goday bare huup'iyaan hinttenttoo ubbaa wodenne ubbaa baggana sarotetsaa immo. Goday hinttenanna ubbaanna gido.

17 Taani P'awuloosi, ha sarotaa ta kushiyan s'aafaad; ta dabddaabbiyaa ubbaw hawe ta firmaa. Hawe taani s'aafiyaa ogiyaa.

18 Nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa aad'd'o keekatetsay hinttenanna ubbaanna gido.

* 1:9-10 Isa. 2:10

* 2:8 Isa. 11:4

* 2:9 Mat. 24:24

1 S'imootoosa

1

2

3

4

5

6

P'awuloosi

S'imootoosaw

S'aafeedda Koyro Kiitaa

Geluwaa

S'imootoosa geetettiyaa, ammaniyaa yalagay, K'eeri Iisiyaa geetettiyaa sa'aan yeletteedda. I bare daay baggana Ayihude asaa; bare aabbu baggana k'ay Giriike asaa. I P'awuloosanna kiitaan ittippe zuppetiyaa asaa; mishiraachchuwaa k'aalaa kiitaakka aanana maadettiide ootsiyaawaa. P'awuloosi S'imootoosaw s'aafeedda koyro kiitay heezzu ayfe yewatuwaan shaakettee.

Ubbaappe kasetiide ha kiitay ammaniyaa asaa giddon denddeedda worddo timirttiyaabaa minisiide odee. Ha imatsaa gideedda timirttii Ayihuda asatuwaa k'ofaappe baggaanne hara asatuwaa k'ofaappe bagga oyk'k'eeddawaa; «Hawe beettiyaa alamii nagaraan hambbalaachetti diggeeddawaa gidiyaa diraw, Asay atotetsaa demmanaw dumma gideedda S'uura eratetsaa eranaw, itti itti k'umatuwaa meennaan agganawunne machchiyaa akkenaaninne asinaa gelennaan de'anaw koshshee» yaagiyaa k'ofaa baaso ootsiide oyk'k'eeddawaa. Hewaa bollaakka gujjiide Aa kiitay ammaniyaa asaa ayissuwaabaanne goynnuwaa wogaabaa tamaarissiyaa timirttiyaa; hewaadankka k'ay ammaniyaa asaa kaaletsiyaawanttunne unttuntta maaddiyaawanttu ay mala eeshshaanna de'iyaawantta gidanaw bessintto odiyaabaa oyk'k'eedda. Wurssetsaan S'imootoosi Yesuusi Kiristtoosaw ootsiyaa lo"o oosanchchaa waaniide gidanaw danddayinttonne k'ay dumma dumma ammaniyaa asaa maabaraa sintsan aw de'iyaa aawotetsaw, P'awuloosi Aa zoreedda zoriyaa be'eetto.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Geluwaa 1:1-2

Ammaniyaa asaabaanne unttunttu giddon ootsiyaa S'oossaa oosanchchatuwaabaa 1:3—3:16

S'imootoosaw Aa oosoo imetteedda timirttiyaa 4:1—6:21

1

1 Nuuna ashshiyaa S'oossaynne nuuni be'ana giide nashechchan naagiyaa Yesuusi Kiristtoosi azazeedda azazuwaadan, Yesuusi Kiristtoosi kiitteeddawaa gideedda taani P'awuloosi, 2 ammanuwaa baggana ta tumu na'aw, S'imootoosaw ha dabddaabbiyaa s'aafay.

Worddo Timirttiyaappe Naagettussa

S'oossaa nu Aawuwaappenne nu Godaa Kiristtoosa Yesuusappe aad'd'o keekatetsay, maarotetsaynne sarotetsay new gido.

3 Taani Mak'idooniyaa baade new geeddawaadan, neeni Efesoonen gam"ana mala koyaad. Itti itti asatuu wordduwaa timirttiyaa tamaarissiino; hewanttu tamaarissenna mala, aggite gaade oda. 4 Unttunttu tossaa odiyaawaanne barenttu zariyaa gayriyaawaa agganaadan oda. Ayaw gooppe, hewaa malabay palumaa kaaletsee; k'ay S'oossaa k'ofaa ammanuwaan erettiyaawaa ootsikkino. 5 Ha azazoo waanna k'ofay geeshsha wozanaappe, lo"o suure wozanaappe, Asay be'o giyaabay baynna ammanuwaappe beettiyaa siik'uwaa dentsetsanaassa. 6 Itti itti asatuu hawaa aggiide, maaddenna haasayaakko simmeeddino. 7 Unttunttu ayaa haasayinttonne woy barenttun ammanettiide odiyaabay ayentto erikkino; shin S'oossaa higgiyaa tamaarissiyaawantta gidanaw koyyiino.

8 Asay bessiyaawaadan higgiyan go"ettooppe, higgii lo"a gidiyaawaa nuuni ereetto. 9 Ittibaa akeekanaw koshshee. Higgii lo"o asaw med'ettibeenna. Shin higgiyaa mentsiyaawanttoo, azazettenawanttoo, makkalanchchatoo, nagaranchchatoo, geeshshatetsay baynnawanttoo, tunatoo, barenttu daayo woy aabba wod'iyaawanttoo, shemppuwaa wod'iyaawanttoo, 10 woshummanaw kajjeeliyaawanttoo, attuma Asay attuma asaana woshummiyaawanttoo, asaa zal"iyaawanttoo, worddanchchatoonne wordduwaan c'aak'k'iyaawanttoo, woy tumu timirttiyaanna gakettenna ay oosuwaa gidinakka ootsiyaawanttoo keseedda. 11 He tumo timirttii anjjetteedda S'oossay taani awaayana mala, taw hadaraa immeedda bonchcho wonggalaa gidduwaan de'ee.

P'awuloosi S'oossaw Shiishsheedda Galataa

12 Taani ootsiyaa kiitaan taw wolk'k'aa immeedda nu Godaa Kiristtoosa Yesuusa galatay. Taana bare oosanchchaa suntsiide, taana he oosoo bessiyaa ammanettowaa giide paydeedda dirawukka Aa galatay. 13 Taani hawaappe kase Aa boriyaawaa, Aa yederssiyaawaanne tuggayiyaawaa gidooppenne, taw hawaa I ootseedda. Shin taani erennaan ootseedda dirawunne ammanabeenna diraw, S'oossay taana maareedda. 14 K'ay nu Goday zaway baynna bare aad'd'o keekatetsaa ta bollan gussiide, Kiristtoosa Yesuusa baggana nubaa gideedda ammanuwaanne siik'uwaa taw immeedda.

15 Kiristtoosa Yesuusi nagaranchchatuwaa ashshanaw ha sa'aa yeedda giyaa haasayay ammanetteedawaanne Asay ubbay tuma giide akkanaw bessiyaawaa. Ubbaappe aad'd'iyaa nagaranchchay taana. 16 Shin med'inaa de'uwaa akkanaw Aan ammananaw bessiyaa asaw taani leemisuwaa gidanaadan, ubbaappe aad'd'iyaa nagaranchchaw taw Yesuusi Kiristtoosa daro danddayaadan, S'oossay taana maareedda. 17 Ayfiyaan beettena med'inaa S'oossaw Ittoo, med'inaa Kaatew, med'inaappe med'inaa gakkanaw galataynne bonchchuu gido. Amen"i!

18 Ta na'aa S'imootoosaa, kase nebaa timbbitiyaa odeeddawaadan, he odeeddawaadan lo"o olaa neeni olettana mala, ha azazuwaa new hadaraa immay. 19 Ammanuunne lo"o suure wozanay new de'o. Ittuu ittuu barenttu suure wozanaa yeggi aggiide, laaggiyaawe baynna markkabii bayiyaawaadan, barenttu ammanuwaa bayizzeeddinno. 20 S'oossaa boriyaawaa aggana mala, hewaa tamaaranaw taani Sees'aanaw aatsa immeedda Hemeneyoosinne Iskkinddiri unttunttu giddon de'iino.

2

Woosa Golliyaa Woosaa

1-2 Nuuni S'oossaa malatiyaawaan, geeshshatetsaa ubbaan, sarotetsaaninne ashikketetsan de'ana mala, asaa ubbaw, kaatetoonne suntsatetsay de'iyaa ubbatoo, S'oossaa oochchanaw, woossanaw, gaannatanawunne galatanaw bessiyaawaa ubbabaappe kasetaade taani neena erissay. 3-4 Asay ubbay attanaadaaninne tumatetsaa eranaadan koyyiyaa nuuna ashshiyaa S'oossaa sintsan hawe lo"iyaabaanne nashechchiyaawaa. 5 Ayaw gooppe, itti S'oossay de'ee; S'oossaappenne asaappe gidduwaan gidiide gaannatiyaa ittuu de'ee. Hewekka Kiristtoosi Yesuusa giyaa asaa. 6 I asaa ubbaa wozanaw barena ubbaw immeedda. S'oossay bare wodiyaan asaa ubbaa wozanaw koyiyaawaa bessiyaa markkay hawaa. 7 Taani S'oossaa k'aalaa odiyaawaa, Yesuusi kiitteeddawaanne k'ay ammanuwaaninne tumatetsaan Ayihuda gidenna asaa tamaarissiyaawaa gidaade suntseteeddawe hawaassa. Taani worddotikke; tumuwaa haasayay.

8 Hewaa diraw, ubba saan de'iyaa attuma Asay hank'k'uunne palumii baynnaan, bare geeshsha kushiyaa pude dentsiide, S'oossaa woossanaadan, taani koyyay.

9-10 Hewaadan k'ay mac'c'awanttukka bessiyaa mayuwaa yashshatetsaaninne barentta mooddiyaawaan mayyino. S'oossaw yayyay giyaa mac'c'a asaa bessiyaawaadan, lo"obaa ootsiyaawaanappe attin, huup'iyaa shurubbaa daddiyaawaan, work'k'aan woy ink'k'uwaan, woy daro al"o afilaan barena alleek'k'issoppino.

11 Mac'c'awunna ubbabaan moodettaadde, c'o"u gaade tamaaru. 12 Taani mac'c'awunna c'o"u gaade de'uu gayippe attin, attuma asaa tamaarissunne woy unttunttu bolla aawotuu giikke. 13 Ayaw gooppe, Addaami koyro med'etteedda; Hewaana guyyeppe med'ettaaddu.* 14 Hewaana c'imettaade S'oossaa higgiyaa mentsaadduppe attin, Addaami c'imettibeenna.* 15 Shin mac'c'awunna ammanuwaan, siik'uwaan, geeshshatetsaaninne barena mooddaade de'ooppe, naanaa yeliyaawaan attana.*

3

Woosa Golliyaa Kaaletsiyaawantta

1 Ooninne woosa golliyaa kaaletsiyaawaa gidanaw koyyooppe, lo"obaa amotteedda giyaa haasayay tuma. 2 Woosa golliyaa kaaletsiyaa uray borissennawaa, itti machchatti s'alalay de'iyaawaa, barena mooddiyaawaa, barena naagiyaawaa, barew bessiyaawaa ootsiyaawaa, imatsaa mokkiyaawaa, tamaarissanaw danddayiyaawaa,* 3 matsottennawaa, ashikketetsaappe attin walak'ettennawaa, palumettennawaa, shaluwaa siik'ennawaa, 4 naanay aw azazettiyaawaanne bonchchiyaawaa, k'ay bare golliyaa ayissanaw danddayiyaawaa gidanaw bessee. 5 Ayaw gooppe, itti uray bare golliyaa ayissanaw danddayennawaa gidooppe, S'oossaa ammaniyaawantta wooti ayissanaw danddayii?

6 Otoruwaan sugettiid, s'alahiyaa kaappuu S'oossaa pirddan kunddeeddawaadan kunddenna mala, ooratsa ammaneedda asaa gidanaw bessena. 7 S'alahiyaa kaappuwaa boriyaaninne p'iriyaan gelenna mala, he uray woosa golliyaappe karenna de'iyaa asaan nashettiyaawaa gidanaw bessee.

Woosa Gollen Maaddiyaawanttubaa

8 Hewaadan k'ay woosa golliyaa maaddiyaawanttu Asay bonchchiyaawantta, laa"u doonaa haasayennawantta, daro woyniyaa eessaa ushennawantta, miishshaw yaaretennawantta, 9 ammanuwaa s'uuraa geeshsha wozanaa k'ofaan naagiyaawantta gidanaw bessee. 10 Hewanttu kasetiide paac'ettanaw koshshee. Paac'iyaa aad'd'owaappe guyyiyaan, woosa gollen ootsiyaawantta gidiide ootsino.

11 Hewaadankka k'ay unttunttu machchatuu Asay bonchchiyaawantta, zigirennawantta, barena mooddiyaawantta, ubbabaan ammanettiyaawantta gidanaw bessee.

12 Woosa golliyaa maaddiyaawe itti machchatti s'alalay de'iyaawaanne k'ay bare naanaanne bare golliyaa loytsi ayissiyaawaa gidanaw bessee. 13 Ayaw gooppe, woosa golliyaa maaddiyaawantta gidiide, lo"o oosuwaa ootsiyaawanttu barenttu huup'ew wolk'k'aama bonchchuwaa demmiino; k'ay Kiristtoosa Yesuusan barenttoo de'iyaa ammanuwaa loytsi s'aliide haasayanaw danddayiino.

Wolk'k'aama S'uuraa

14 Taani neekko ellekka baana gaade hawaa new s'aafay. 15 Shin taani beennaan gam"ooppe, S'oossaa gollen neeni woota de'anaw bessintto erana mala s'aafay. He gollii tumatetsaw tuussaanne baaso gidiyaa de'uwaa S'oossaa woosa golliyaa. 16 Nu ammanuwaa s'uuray wolk'k'aama gidiyaawaa ooninne sid'anaw danddayenna.

Kiristtoosi ashuwaan k'onc'c'eedda;

I s'illuwaa gidiyaawaa Geeshsha Ayyaanay markkatteedda.

Kiitanchchatuukka Aa be'eeddino;

Ayihuda gidenna Asay aabaa odina siseedda.

Sa'aan de'iyaa Asay Aa ammaneedda;

bonchchuwaan I saluwaa beedda.

4

Worddo Asttamaaratuwaa

1 Itti itti Asay wurssetsaa wodiyaan ammanuwaa agganawaa Geeshsha Ayyaanay k'onc'c'iyaan odeedda. Unttunttu worddo ayyaanatoo azazettana; k'ay s'alahatuwaa timirttiyaa kaallana. 2 Hawaa mala timirttii, tilla wozanaa tamaan bonk'k'eedda birataan guuddeeddawaadan donc'c'illeedda worddo asatuwaa baggana yeedda.

3 Hawanttu mala asatuu akkiyaawaanne geliyaawaa k'ay itti itti k'ommo katsaa miyaawaa diggiino. Shin ammaniyaawanttunne tumatetsaa eriyaawanttu S'oossaa galateeddawaappe guyyiyaan maana mala, S'oossay katsaa med'd'eedda. 4 Ayaw gooppe, S'oossay med'd'eeddabay ubbabaykka lo"a. S'oossaa galatiide akkooppe, olettiyaawe ayaynne baawa. 5 Ayaw gooppe, he ubbabay S'oossaa k'aalaaninne woosan anjjetteeddawaa.

Kiristtoosaw Lo"o Oosanchchaa Gidiyaawaa

6 Hewaa diraw, neeni ishatuwaa hewaa hassayissiyaawaa gidooppe, ammanuwaanne neeni kaalleedda lo"o timirttiyaa k'aalaan ek'ooppe neeni Kiristtoosi Yesuusaw lo"o oosanchcha gidanaassa. 7 Shin ammaniyaa asaw lo"enna haasayaappenne k'ay c'ima mac'c'a asaa tossaappe bak'ata. K'ay S'oossaa malatiyaawaan neena loohissa. 8 Ayaw gooppe, Asay bare bollaa minisiyaawe laafa go"ee. Shin S'oossaa malatiyaawaan loohissiyaawe ha"ikka sintsappekka de'uwaa immana giyaa diraw, ubbabawukka go"ee. 9 Ha haasayay Asay ubbay akkanaw bessiyaa tumu haasaya. 10 Nuuni hewaa demmanaw daabureettonne loytsi ootseetto; hewoo nuuni hidootaa wotseeddawe asaa ubbaa, ubbaappe aatsiide, ammaniyaawantta ashshiyaa de'uwaa S'oossaa.

11 Hawaa azazanne tamaarissa. 12 Neeni yalaga gidiyaa diraw, neena ooninne kad'oppo. Shin ammaniyaawanttoo ne haasayan, hanotetsan, siik'uwaan, ammanuwaaninne geeshshatetsaan leemisuwaa gida. 13 Taani yaana gakkanaw asaw S'oossaa mas'aafaa nabbabiyaawaani, S'oossaa k'aalaa odiyaawaaninne tamaarissiyaawaan minna. 14 Timbbitiyaa odiyaawanttu haasayinanne c'imatuu barenttu kushiyaa ne bolla wotsina, neeni akkeedda, neenan de'iyaa Geeshsha Ayaanaa imuwaa toochchoppa.

15 Ne dichchay asaa ubbaw k'onc'c'ana mala, hewaa minisa k'oppa. Hawaa ubbaa wode ootsa. 16 Ne huup'iyaanne ne timirttiyaa naaga. Neeni hewaa ootsooppe, neenanne neeni giyaawaa sisiyaawantta ashshiyaa diraw, aggenaan ootsa.

5

Am"etuwaa Zoreedda Zoriyaa

1 C'ima asaa ne aabba bonchchiyaawaadan bonchchappe attin, toochchoppa. Yalagatuwaa ne ishaadan, 2 k'ay c'ima mac'c'a asaa ne aattiidan, yalaga mac'c'a asaa ne michchatiidan, kumentsaa geeshshatetsaan bonchcha.

3 Bare s'alalaa gideedda tumu am"etuwaa bonchcha. 4 Shin am"attiw naanay woy naanaa naanay de'ooppe, he naanay S'oossaa malatiyaawaa barenttu soy asaa bessiyaawaaninne k'ay hewaa ootsiyaawaan barentta yeleeddawanttu kushiyaa zaariyaawaa tamaarino. Ayaw gooppe, hewe S'oossaa nashechchiyaawaa.

5 Ayaa maaduukka baynna bare de'iyaa tumu am"atta S'oossay immana gaade nashechchan naaga uttaaddu. K'ay gallassinne k'amma S'oossay izo maaddana mala, woossawunne oochchaw. 6 Shin barena ishalissiyaa am"atta pas'a de'ooppekka, iza hayk'k'adiggaaddu. 7 K'ay ooninne unttuntta borenna mala, ha azazuwaa imma. 8 Shin barenttuwoo k'ay ubbaappe aatsiide, bare soy asaw k'oppenna uray oonanne gidooppe, hewe bare ammanuwaa kaddeeddawaa. Ammanenna asaappekka aad'd'iide aw iita.

9 Usuppun tammu laytsay kumibeenna am"atti suntsaa maziggobiyaan s'aafoppa. Hewaa bollan k'ay iza itti asinaappe haraa gelabeennawunno gidanaw koshshee. 10 Naanaa dichchiyaawan, imatsaa mokkiyaawaan, geeshshatuwaa gediyaa meec'c'iyaawaan, waayetteedda asaa maaddiyaawaan, lo"o oosuwaa ubbaa kaalliyaawan, ha lo"o kiitaa kiitettiyaawaan eretteeddawunno gidanaw bessee.

11 Shin yalaga am"etuwaa yekkonttu suntsaanna gatsa s'aafoppa. Ayaw gooppe, unttunttu barentta, asinaa gela gela giyaa wode, Kiristtoosa agganawantta. 12 Koyro ammanuwaa kad'eedda diraw, unttunttu pirddettana. 13 Hewe baynnaan oosuwaa d'ayiide itti golliyaappe hara golliyaa yuuyyiidde, hamettiyaawaa salalaa gidennaan, barenttoo bessenabaa haasayiidde, zigirssaanne yewuwaan c'oo geliyaawaa tamaariino. 14 Hewaa diraw, nu morkketuu nu bolla haasayiyaa iitabaa demmenna mala, yalaga am"atuu asinaa geliide, na'aa yeliide, barenttu golliyaa ayissana mala zoray. 15 Ayaw gooppe, hawaappe kase amareeda am"atuu Sees'aanaa kaallanaw aggiide guyye simmeeddino.

16 Ammaniyaa mishirattiw hak'ankka dabbo am"atuu de'ooppe, iza unttuntta maaddanaw bessee. Ammaniyaa asatuu maaduu bessiyaa tumu am"etuwaa maaddana mala, unttunttu ammaniyaawanttoo tooko gidoppino.

17 Loytsi heemmiyaa c'imatuu, k'ay ubbaappe aatsiide, k'aalaa odiyaawaaninne tamaarissiyaawaan daaburiyaawanttu, dakko bonchchuwaa akkanaw bessiino. 18 Ayaw gooppe, S'oossaa Mas'aafay, «Uddumaan katsaa yed'd'iyaa booraa doonaa k'achchoppa» k'ay, «Oosanchchay bare dirgguwaa akkanaw bessee» yaagee.*

19 Laa"u woy heezzu markkay baynnaan, woosa golliyaa c'imaa mootiyaawaa sisoppa.* 20 Haratuu yayana mala, nagaraa ootsiyaa ubbatuwaa asaa ubbaa sintsan seera.

21 Neeni ayinne asaa deemuwaa s'eellennan, ittuwaa ittuwaappe dummayennan ha azazuwaa naagana mala, S'oossaaninne Yesuusi Kiristtoosan dooretteedda kiitanchchatuwaa sintsan neena taani zoray. 22 O bollaaninne elleellaade ne kushiyaa wotsoppa. Haratuwaa nagaraan geloppa. Neena geeshshatetsaan naaga.

23 Neeni ubbaa wode sakettiyaa dirawunne ne uluwaa diraw, guutsa woyniyaa eessaa ushappe attin, haatsaa s'alalaa ushoppa.

24 Itti itti asatuwaa nagaray be'anaw k'onc'c'e; unttunttu nagaray unttuntta pirddanaw unttunttuppe sintsaw aad'd'ee. Shin haratuu nagaray guyyeppe k'onc'c'ee. 25 Hewaadankka, lo"o oosuukka k'onc'c'ee. K'onc'c'ibeennabaa gidooppenne, geemmanaw danddayenna.

6

Ayiletoo Imetteedda Zoriyaa

1 S'oossaa suntsaynne nu timirttii borettenna mala, ayiletetsaa morgge mitsaa giddon de'iyaawanttu barena mooddiyaa godatoo bonchchuu bessiyaawaa erino. 2 Ammaniyaa asaa ayiliyaa gideeddawanttoo unttunttu godatuu unttunttoo ishaa gidiyaa diraw, unttuntta kad'oppino. Shin barenttu kiitaan go"ettiyaawanttu unttunttu siik'iyaa ammaniyaawantta gidiyaa diraw, unttunttu kasewaappe aatsiide ootsanaw bessee.

Worddo Timirttiyaanne Tumu Duretetsaa

Neeni ha yewatuwaa tamaarissanawunne odanaw bessee. 3-4 Ooninne dumma timirttiyaa tamaarissiyaawaa gidooppe, k'ay nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa tumu k'aalaananne nu ammanuwaa timirttiyaanna gakettenna uray daro otorettee; ayinne erenna. K'ay k'aalaa bollan palumettanawunne walak'ettanaw unttunttoo giigenna k'ofay de'ee. Hewe k'anaatiyaa, palumaa, boriyaa, iita sid'iyaa kaaletsee. 5 K'ay unttunttu huup'ii ootsenna. Tumatetsay baynna asatuwaanakka palumaa kaaletsee. Unttunttu S'oossaa malatiyaawaan durettana giide k'oppiino. Neeni he asatuwaappe shaaketta.

6 Shin taw de'iyaabay taw gidana giyaa uraa S'oossaa malatiyaawe dureyee. 7 Ayaw gooppe, nuuni ha alamiyaa ayinne ahibeykko; k'ay aappe ayinne afokko. 8 Shin miyaabaynne mayiyaabay de'ooppe, hewe nuw gidanawaa. 9 Shin durettanaw koyyiyaawanttu paac'iyaaninne p'iriyaan geliino; k'ay daro asaa bashshawunne d'ayoo goochchi afiyaa daro eeyanne k'ohiyaa amuwaan kunddiino. 10 Ayaw gooppe, shaluwaa siik'iyaawe iitatetsaa ubbaw pulttuwaa. Ittuu ittuu hewaa amottiide, ammanuwaappe balettiide, daro metuwaan barentta k'oheeddino.

P'awuloosi S'imootoosa Zoreedda
Zoriyaanne Azazeedda Azazuwaa

11 Shin neenoo, S'oossaa asaw, hewaappe bak'ata. S'illotetsaa, S'oossaa malatiyaawaa, ammanuwaa, siik'uwaa, danddayaanne ashikketetsaa kaala. 12 Ammanuwaa baas'iyaa loytsa baas'eta. Daro asaa sintsan lo"o markkaa markkattaade, neena S'oossay s'eeseedda med'inaa de'uwaa oyk'k'a. 13 Ubbabaw de'uwaa immiyaa S'oossaa sintsaaninne, k'ay P'ens's'eenaawiyaa P'ilaas'oosa geetettiyaa gadiyaa mooddiyaawaa sintsan lo"o markkaa markkatteedda Kiristtoosi Yesuusa sintsan taani neena hawaa azazay.* 14 Nu Godaa Yesuusi Kiristtoosi k'onc'c'ana gakkanaw, k'itay bayinnaaninne borii baynnaan he azazuwaa naaga. 15 Aa k'onc'c'etsaa, Itti suntsay de'iyaa anjjetteedda S'oossay, kaatatuwaa Kaatii, godatuwaa Goday, bare bessiyaa wodiyaan bessana. 16 Hayk'k'ennawe itti Aa s'alalaa. Ooninne Aakko shiik'anaw danddayenna poo'uwaan de'ee. Ooninne Aa be'ibeenna; k'ay be'anawukka danddayenna. Bonchchuunne med'inaa wolk'k'ay aw gido. Amen"i.

17 Ha"i ha wodiyaan dure gidiyaawanttu otorettennaadaaninne k'ay nuuni nashettanaadan, ubbabaa palahissiide Nuw immiyaa de'uwaa S'oossaan ammanettanawaappe attin, aad'd'iyaa duretetsaan unttunttu ammanettennaadan, unttuntta azaza. 18 Unttunttu lo"obaa ootsanaadan, lo"o kiitaan durettanaadan, keekiyaawanttanne haratuwaanna shaakki akkiyaawantta gidanaadan azaza. 19 Hewaa yaatiyaawaan unttunttu sintsaw barenttoo mino baaso gidiyaa shaluwaa barenttoo shiishshino. Hewaappe guyyiyaan, unttunttu tumu de'uwaa akkana.

20 S'imootoosaa, itti itti Asay balaan eratetsaa giyaa eeyaa palumiyaappenne mela haasayaappe bak'ataadde, new imetteedda hadaraa naaga. 21 Ayaw gooppe, ittuu ittuu nuw eratetsay de'ee yaagiidde, ammanuwaa baleeddino.

S'oossaa aad'd'o keekatetsay hinttenanna ubbaanna gido.

* 2:13 Dom. 2:7, 21-22

* 2:14 Dom. 3:1-6

* 2:15 Naanaa yeliyaawaan attana: Naanaa yeliyaawaan naagetta de'ana guussaa.

* 3:2 Tit. 1:6-9

* 5:18 Zar. 25:4; Mat. 10:10; Luk'. 10:7

* 5:19 Zar. 17:6; 19:15

* 6:13 Yoh. 18:37

2 S'imootoosa

1

2

3

4

P'awuloosi

S'imootoosaw

S'aafeedda Laa'entso Kiitaa

Geluwaa

Hawe P'awuloosi S'imootoosaw s'aafeedda laa'entso kiitay, P'awuloosi mata barena maaddiyaanne oosuwaa barenanna ittippe ootsiyaa wodalla, S'imootoosa zoreedda zoriyaa oyk'k'eeddawaa. Aa zoriyaappe dariyaa baggay danddayaan genc'c'ana bessee giyaawaa. S'imootoosaw zoriyaanne mentsetsuwaa k'aalay imetteeddawe, Yesuusi Kiristtoosabaa ammanettiyaawaa gidiide markkattanaadan, Mishiraachchuwaa K'aalaanne Ec'a K'aalaa C'aak'uwaa timirttiyaa minisiide oyk'k'anaadaaninne metiyaabaynne ek'ettiyaabay darooppekka tamaarissiyaawaaninne Mishiraachchuwaa K'aalaa odiyaawaan minnanaassa.

S'imootoosi eeyatetsaan oosettiyaa patsenna mela palumaappe haakkana mala, dumma mino oduu aw odetteedda. Ayaw gooppe, hewaa mala oduu sisiyaawantta bayizziyaawaappe attin, hara I immiyaa go"i baawa.

Hewan ubbaan S'imootoosi hassayanaw bessiyaabay P'awuloosa de'uwaanne Aa hanotaa lo"o k'ofaa, hewaappekka Aa ammanuwaa, Aa genc'c'uwaa, Aa siik'uwaa Aa danddayaanne yedesaan Aa gakkeedda metuwaa leemisuwaan kaallanaadaana.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Geluwaa 1:1-2

S'imootoosaw imetteedda mak'k'uwaa 1:3—2:13

Asay kaddiyaa wode ammanetti beettussa 2:14—4:5

He wode de'iyaabatuwaanne koshshiyaa kaaletsiyaa ogatuwaa 4:6-18

Wurssetsaa k'utiyaa 4:19-22

1

1 Taani P'awuloosi, S'oossay immana geedda Kiristtoosi Yesuusanna nuw de'iyaa de'uwaabaa odanaw, S'oossay geeddawaadan, Kiristtoosi Yesuusi kiitteeddawe, 2 ta siik'o na'aa S'imootoosaw ha dabddaabbiyaa s'aafay.

S'imootoosaw Imetteedda Zoriyaa

S'oossaa Aawuwaappenne nu Godaa Kiristtoosi Yesuusappe, aad'd'o keekatetsay, maarotetsaynne sarotetsay new gido.

3 Ta zaratuu ootseeddawaadan, taanikka taana zoriyaa geeshsha wozanaappe ootsiyaa S'oossaa k'ammanne gallassi woossiyaa woosaan ubbaa wode neena hassayiyaa diraw, Aa galatay. 4 Taani ne afotsaa hassaya hassayaade nashettana mala, neena be'anaw daro laamotay.

5 Neenan de'iyaa worddo baynna ammanuwaa hassayay. He ammanuu beni ne daay daay Loydininne ne daay Ewuniik'in de'iyaa ammanuwaa mala; k'ay neenankka hewe de'iyaawaa eraad. 6 Hewaa diraw, taani ta kushiyaa laa"uwaa ne bolla wotseedda wode,* S'oossay new immeedda imuwaa neeni doshissenna mala, neena hassayissay. 7 Ayaw gooppe, S'oossay nuw wolk'k'aa, siik'uwaanne nu huup'iyaa naagiyaawaa immiyaa Geeshsha Ayaanaa immeeddappe attin, yashshaa ayaanaa immibeenna.

8 Simmi, nu Godaw markkattiyaawaan woy Aa diraw k'ashuwaan de'iyaa tawaankka yeellatoppa. Shin S'oossay new immiyaa wolk'k'aa keenaan taananna mishiraachchuwaa k'aalaw waayetta. 9 S'oossay bare k'ofaaninne bare aad'd'o keekatetsan nuuna ashshiide, bare asaa ootsanaw s'eesowaappe attin, nuuni ootseedda oosuwaa diraw gidenna. I ha aad'd'o keekatetsaa Kiristtoosi Yesuusa baggana wodii doomettanaappe kase nuw immeedda. 10 Shin ha"i ha aad'd'o keekatetsay nuuna ashshiyaa Kiristtoosi Yesuusa yuussaan nuw k'onc'c'eedda. K'ay hayk'uwaa wolk'k'aakka I d'ayisseedda. Wonggalaa mishiraachchuwaa baggana bayenna de'uwaa nuw k'onc'c'isseedda.

11 Taani Yesuusi kiitteeddawaanne Ayihuda gidenna asaa tamaarissiyaawaa gidaade, wonggalaa mishiraachchuwaa odana mala, S'oossay taana dooreedda. 12 K'ay taani ha metuwaa akkiyaawe hewaa diraassa. Shin taani ammaneeddawaa eriyaa diraw, yeellatikke. K'ay I taw immeedda hadaraa he gallassay gakkanaw, I naaganaw danddayiyaawaa eray.

13 Taani neena tamaarisseedda tumu k'aalaa leemisuwaa uda oyk'k'aade, Kiristtoosi Yesuusan nuw de'iyaa ammanuwaaninne siik'uwaan de'a. 14 Nu giddon de'iyaa Geeshsha Ayaanaa baggana new hadaraa immeedda lo"obaa naaga.

15 Iisiyaa giyaa biittaan de'iyaa ubbatuu taappe bak'ateeddawaa eraasa; unttunttu giddon Pigeluusinne Hermogeneesi de'iino.

16 Henesifooru taana daro wode mentsetseedda diraw, Goday Aa soy asaw maarotetsaa immo. K'ay taani k'asho gollen de'iyaawaa I yeellatibeenna. 17 Shin Roome giyaa katamaa gakkeeddasaanna taana loytsi koyyiide demmeedda. 18 He gallassi Godaappe maarotetsaa demmanaadan, Goday aw immo. K'ay Efesoona giyaa katamaan I taana ay keenaa maaddeeddenttonne neeni loytsa eraasa.

2

Kiristtoosaw Lo"o Wotaadara Gidiide Metuwaa Akkiyaawaa

1 Simmi ta na'aw, Kiristtoosi Yesuusan de'iyaa aad'd'o keekatetsan minna. 2 K'ay daro markkatuu de'iyaa saan taappe neeni siseedda yewatuwaa haratuwaa tamaarissanaw danddayiyaa ammanetteeda asatoo hadaraa imma.

3 Kiristtoosa Yesuusaw ammanetteeda wotaadaraadan, taananna waayetta. 4 Olaa biyaa wotaadaray bare kaappuwaa nashechchanaw, wotaadara gidenna Asay ootsiyaa kiitaan walakettenna. 5 K'ay wotsaan keesetiyaa uraykka wogaadan wos's'ana d'ayooppe, woytaa akkena. 6 Daro daaburiide ootseedda biittaa goshiyaa bitanii shiik'eedda katsaappe barena gakkiyaawaa koyro akkanaw bessee. 7 Neeni ubbabaa akeekanaadan, Goday neena danddayissana diraw, taani giyaawaa k'oppa.

8 Taani wonggalaa mishiraachchuwaa odiyaawaadan, hayk'uwaappe denddeedda Daawite zariyaa Yesuusi Kiristtoosa k'oppa. 9 Taani wonggalaa mishiraachchuwaa odiyaa diraw, iitabaa ootseeddawaadan, haray atto k'ashettana gakkanaw waayettay. Shin S'oossaa k'aalay k'ashettenna. 10 Hewaa diraw, taani S'oossay dooreedda asatuukka Kiristtoosi Yesuusan de'iyaa atotetsaa med'inaa bonchchuwaanna demmanaadan, unttunttu diraw, taani ubbabaan waayettay.

11 Hawe,

«Nuuni aanana ittippe hayk'k'eeddawaa gidooppe,

aanana ittippe de'ana.

12 Nuuni genc'c'ooppe,

aanana ittippe kaatetana.

Nuuni Aa kaddooppe,

ikka nuuna kaddana.

13 Nuuni ammanettennaan aggooppekka,

I ammanettiyaawaa gidiide de'anawaa.

Ayaw gooppe, I barena bare huup'ew

erikke gaanaw danddayenna»

giyaawe tumu haasaya.

Mino Oosanchchaa

14 Neeni ne asaa hawaa hassayissa; unttunttu k'aalaan palumettenna mala, S'oossaa sintsan zora. Hewe sisiyaa asaa bayizziyaawaappe attin, ayinne go"enna. 15 Neeni S'oossaa tumatetsaa k'aalaa suuretetsaan odiyaawaanne k'ay Aa oosoo yeellatenna oosanchcha gidaade, S'oossay sabbiyaa asaadan, ne huup'iyaa S'oossaw immanaw minna. 16 Shin ha sa'aw injjetiyaa maaddenna haasayaappe neena naaga. Ayaw gooppe, hewe S'oossaappe asaa haassee. 17 K'ay unttunttu tamaarissiyaawe bollaa c'ittuwaadan ubbasaa gakkanaassa. He tamaarissiyaawanttuppe laa"atuu Hemeneyoosanne Piliis'oosa. 18 Unttunttu tumuwaa ogiyaa aggiide, «Hayk'uwaappe denddiyaawe kase aad'd'idiggeedda» yaagiide amareeda ammaniyaa asatuwaa ammanuwaa bayizziino.

19 Gidooppekka, S'oossay esseedda mino tuussay k'aas's'ana danddayenna. K'ay Aa bollan, «Goday barewantta eree»; k'ay «Godaawaa gidiyaa ooninne iita oosuwaa aggo» yaagiyaa K'aalatuu s'aafetteeddino.*

20 Itti wolk'k'aama gollen work'k'aappenne biraappe med'etteedda miishshaa s'alalaa gidennaan, mitsaappenne urk'k'aappe med'etteedda miishshatuukka de'iino. Hewanttuppe baggatuu bonchcho oosuwaa unttunttun ootsanaw, k'ay baggatuu tooshettiyaabaa unttunttun ootsanaw med'etteeddino. 21 Hewaa diraw, ooninne ha iitabaa ubbaappe barena geeshshooppe, I bare Godaa go"iyaa oosuwaa ootsanaw barena immeedda diraw, bonchcho oosuwaa ootsiyaa miishshaa gidanawaa. K'ay lo"o oosuwaa ubbaa ootsanaw giigetteeddawaa gidanawaa.

22 Shin neeni iita wodallatetsaa amuwaappe bak'ata. Barentta maaddanaw geeshsha wozanaappe Godaa s'eesisiyaawanttunna ittippe, s'illotetsaa, ammanuwaa, siik'otetsaanne sarotetsaa minisaade kaala.

23 Shin eeyatuwaa palumiinne ayinne erennawanttu palumii walassaa kaaletsiyaawaa eraade aappe bak'ata. 24 Godaa k'oomay ubbaw keekiyaawaa, loytsi tamaarissiyaawaanne danddayanchcha gidanaw besseeppe attin, walak'ettanaw bessena. 25 K'ay I barena is's'iyaawantta ashikketetsan seeriyaawaa gidanaw bessee. Unttunttu barenttu nagaraappe simmiide, tumatetsaa eranaadan S'oossay ootsanentto, ooni eri. 26 K'ay unttunttu barenttu wozanaa k'ofaw simmiide, unttuntta bare koyyeeddabaw azazettana mala oyk'k'eedda s'alahiyaa kaappuwaa dabaappe kessi akkana.

3

Wurssetsa Gallassatuwaan Hananaw
De'iyaa Iita Yewatuwaa

1 Shin wurssetsa gallassi waayissiyaa wodii yaanawaa akeeka. 2 Ayaw gooppe, Asay barena siik'iyaawantta, shaluwaa siik'iyaawantta, c'eek'ettiyaawantta, ayyiyaawantta, boriyaawantta, barena yeleeddawanttoo azazettenawantta, galatennawantta, geeshshatetsay baynnawantta, 3 siik'uu baynnawantta, sigettennawantta, zigirssanchchatuwaa, barena naagennawantta, keekennawantta, lo"obaa dosennawantta, 4 ubbaa erikke giyaawantta, dirbbiyaawantta, otoruwaan sugettiyaawantta, k'ay S'oossaappe aatsiide, ishaluwaa dosiyaawantta gidana. 5 Unttunttu S'oossaw goyinniyaawaa malatiino; shin Aa wolk'k'aa kaddeeddino. Hewanttu mala asatuwaakko shiik'oppa.

6-7 Ayaw gooppe, unttunttuppe ittuu ittuu asaa golliyaa geliide, nagaray dees'eeddawantta, dumma dumma amuwaan sugettiyaawantta, ubbaa wode tamaariide, tumatetsaa era akkanaw mule danddayibeenna daaburanchcha mac'c'awantta baletsiino. 8 Yaaneesinne Yambbareesi* Muse yewuwaa p'alk'k'owaadan, hewaadan k'ay hawanttu, suure k'ofay baynnawantta ammanuwaan kunddeeddawanttu, tumatetsaabaa p'alk'k'iino.* 9 Shin Yaaneesa eeyatetsaynne Yambbareesa eeyatetsay k'ay k'onc'c'eeddawaadan, unttunttu eeyatetsaykka asaa ubbaw k'onc'c'ana diraw, unttunttu kasewaappe aad'd'iide dic'c'ikkino.

Wurssetsa Zoriyaa

10 Shin neeni ta timirttiyaa, ta hanotaanne ta k'ofaa, ta ammanuwaanne ta danddayaa, ta siik'uwaanne ta genc'c'uwaa, 11 ta yedesaanne ta waayiyaa be'aadda. Ans's'ookiyaanne, Ik'ooniyoonenne Liss's'iraa giyaa katamatuwaan taana gakkeeddabaanne taani danddayeedda yedesaa eraasa. Goday taana he ubbaappe ashsheeda. 12 Tumatetsaan Kiristtoosi Yesuusan S'oossaa malatiide de'anaw dosiyaa ubbay yederssettana. 13 Shin iita asatuunne baletsiyaawanttu haratuwaa baletsiiddenne barenttu huup'ew baliidde, kaseppe iiti iiti biino.

14 Shin neeni he tumatetsaa ooppe tamaareeddenttonne eraade, neeni tamaareeddawaaninne ereeddawaan minnaade de'a. 15 Neeni guutsa na'atetsaappe doommaade Kiristtoosi Yesuusa ammanaade, atotetsay beettiyaa aad'd'eedda eraa immanaw danddayiyaa Geeshsha Mas'aafatuwaa eraadda. 16-17 S'oossaa Mas'aafaa ubbaan S'oossaa Ayyaanay de'ee. K'ay he mas'aafatuu S'oossaw ootsiyaa Asay kumentsanne lo"o oosuwaa ubbaw giigeeddawaa gidana mala, tumatetsaa tamaarissanaw, balaa seeranaw, bayizzuwaa suurissanawunne s'illotetsaa de'oo zoriyaa immanaw maaddiino.

4

1 Taani neena S'oossaa sintsaaninne, de'uwaan de'iyaa asaanne hayk'k'eedda asaa pirddanaw de'iyaa Kiristtoosi Yesuusa sintsan, k'ay Aa yuussaaninne Aa kawutetsaan neena zoray. 2 K'aalaa oda. Wodii injjetina injjetana d'ayina, minnaade oda. Daro danddayan asaa tamaarissaadde suurissa, seeranne zora. 3 Ayaw gooppe, Asay tumu timirttiyaa sisennaan is's'iyaa wodii yaanawaa. Shin Asay barenttu amuwaa kaalliide, sisanaw nashechchiyaawaa odiyaa tamaarissiyaawantta gujji gujji shiishshana. 4 Unttunttu tumu yewuwaa sisiyaawaa aggiide, tossaa sisanaw barenttu haytsaa wora zaarana. 5 Shin neeni ubbabaan ne huup'iyaa naaganaw bessee. Waayiyaa danddaya. Wonggalaa mishiraachchuwaa odiyaawe ootsiyaa oosuwaa ootsa. S'oossaa k'oomaadan, ne ootsiyaa oosuwaa ubbaa pola.

6 Taana gidooppe, ta suutsay gukkiide yarshshettiyaa wodiinne k'ay ha de'uwaa aggaade biyaa wodii gakkeedda. 7 Taani lo"o baas'iyaa baas'etaaddi; wotsaa wos's'aadde wurssaad; ammanuwaakka naagaad. 8 Sintsappe taw s'illotetsaa kalachchay giigi utteedda. Hewaa s'illo pirddaa pirddiyaa Goday he gallassi taw immana. K'ay Kiristtoosi k'onc'c'anawaa dosiyaa ubba saappe attin, ta s'alalaassa gidenna.

Aa Buzo Allaallatuwabaa

9 Taakko ellekka yaanaw minna. 10 Ayaw gooppe, Deemaasi ha alamiyaa dosiide, taana aggiide, Teselonk'k'e giyaa katamaa beedda. K'erk'k'iisi Galaatiyaa giyaa gadiyaa biina, k'ay Tiito Dilmaas'iyaa giyaa gadiyaa beedda. 11 Luk'aasa s'alalay taananna de'ee. Mark'k'oossi taana kiitaan loytsi maaddanaw danddayiyaa diraw, Aa demmaade neenanna akkaade ya. 12 Shin taani Tikik'oosa Efesoona giyaa katamaa kiittaad. 13 Neeni yaadde, S'iro'aadaa giyaa katamaan Karppoosawan taani yeggaade yeedda ta gaabiyaanne k'ay mas'aafatuwaa taw akkaade ya. Shin dummayaade galbbaan s'aafetteedda mas'aafatuwaa ayaa giddoppenne, akkenaan yooppa.

14 Birataa k'os's'iyaa Iskkinddiri taana daro k'oheedda; Goday aw Aa oosuwaadan zaarana. 15 I nuuni odiyaawaa loytsi p'alk'k'iyaa diraw, neeni aappe neena naaga.

16 Koyro taana mootiyaa wode, ubbaykka aggeeddawaappe attin, taana ooninne maaddibeenna. S'oossay hewaa unttunttoo paydoppo. 17 Shin taani kumentsaa kiitaa Ayihuda gidenna Asay ubbay sisanaw odana mala, Goday ta matan ek'k'iide, taw wolk'k'aa immeedda. K'ay gaammuwaa doonaappekka taana ashsheeda. 18 Goday taana iitabaa ubbaappe ashshiide, bare saluwaa kawutetsaa sarotetsaan afana; aw med'i med'inaw bonchchuu gido. Amen"i.

Wurssetsa Sarotaa

19 P'irisk'k'illiw, Ak'iilassinne Henesifooru soy asaw ta sarotaa oda. 20 Erass's'oosi K'oronttoosa giyaa katamaan atteedda. Shin S'irofiimoosi saketteedda diraw, Miliis'e giyaa katamaan Aa wotsaad. 21 Balgguu wod'd'anaappe kase yaanaw minna.

Ewubuluusi, P'udeesi, Liinoosinne K'ilawude k'ay hara ishatuu ubbaykka neena saro saro giino.

22 Goday ne ayyaanaanna gido. Aad'o keekatetsay hinttenanna ubbaanna gido. Amen"i.

* 1:6 Taani ta kushiyaa laa"uwaa ne bolla wotseedda wode: Hawe bessiyaawe, ammaniyaa asaa kaaletsanaadan Geeshsha Ayyaanay oosoo doorina tumatetsaan kaaletsiyaawanttu K'aalaa odanaw woy tamaarissanaw S'oossay okkeeddawanttu bollan barenttu kushiyaa wotsiide woossiyaawaa bessee. 1 S'im. 1:4 S'eellite.

* 2:19 Pay. 16:5

* 3:8 Yaaneesinne Yambbareesi: Ha suntsatuu Ec'a C'aak'uwaa Mas'aafan baawa. Shin c'ora Asay giyaa k'ofay, «Hawanttu Muse Israa'eeliyaa asaa Gibs'eppe kessiide kaaletsanaw k'oppeedda wode, aanana ek'etteedda muruniyaawantta» yaagiyaawaana. Kes. 7:11, 12 s'eellite.

* 3:8 Kes. 7:11

Tiitoo

1

2

3

P'awuloosi

Tiitoo

S'aafeedda Kiitaa

Geluwaa

Tiito Ayihuda gidenna asaa gidiide, guyyeppe Kiristtinnaa ammanuwaan laamettiide P'awuloosi Mishiraachchuwaa K'aalaa kiitaa ootsiyaa wode, matan de'iide, he oosuwaa maaddeedda asaa. P'awuloosi ha kiitaa s'aafeeddawe, laytsaan aappe guus's'iyaa ha barenanna ootsiyaa Tiitoo gidishin, he wode Tiito ammaniyaawantta s'eellanawunne naaganaw, K'aris's'eese giyaa haatsaan dooddetteedda sa'aan atteedda. Aa kiitaa k'ofay heezzu huup'e yewatuwaa bollaanna.

Koyruu woosa golliyaa kaaletsiyaawanttu K'aris's'eese asatuwaa iitaa oosuwaa s'eelliyaawaan ay mala eeshshay de'iyaawantta gidanaw koshshintto Tiita akeekissanaassa. Laa'entsuu ammaniyaawanttu giddon de'iyaa dumma dumma c'itaa, c'ima attumawanttanne mac'c'awantta, yalaga attuma asatuwaanne Godaw ootsiyaa dumma dumma asaa wooti tamaarissanaw bessintto Tiita zoreedda. Wurssetsay k'ay ammaniyaa asaa eeshshaabaa, sarotetsaaninne siik'uwaan de'ana de'uwaabaa, ammaniyaa asaa giddoppe walassaa, palumiyaanne shaakotetsaa d'ayissanabaa Tiito zoriyaa immeedda.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Geluwaa 1:1-4

Ammaniyaa asatuwaa kaaletsiyaawantta 1:5-16

Ammaniyaa asatuwaa dumma dumma oosuwaa c'itaa 2:1-15

Mak'k'uwaanne naagettana mala imetteedda maaraa 3:1-11

Wurssetsaa k'utiyaa 3:12-15

1

1 Yesuusi Kiristtoosi kiitteedda taani P'awuloosi, S'oossaa ayili, ha dabddaabbiyaa s'aafay. S'oossay dooreedda asaw ammanuu de'anaadaaninne S'oossaa tumatetsaa eraakko unttuntta kaaletsanaadan taani doorettaade kiitettaad. 2 Worddotenna S'oossay nuw ha med'inaa de'uwaa daro wodiyaappe kase immana geedda. 3 S'oossay nuuna ashshiyaawe likke wodiyaan bare k'aalaan hawaa k'onc'c'isseedda; I hadariide taana azazeeddawaadan, taani Aa k'aalaa oday.

4 Ammanuwaa ittippetetsaan ta tumu na'aa new Tiitoo, S'oossaa Aawuwaappenne nuuna ashshiyaa Yesuusi Kiristtoosappe, aad'd'o keekatetsay, maarotetsaynne sarotetsay gido.

Tiito K'ars's'eesan Ootsiyaa Oosuwaa

5 Taani neena K'ars's'eesan aggaade yeeddawe, neeni attowaa giigissanaassanne, taani azazeeddawaadan, katamaa ubbaan woosa golliyaa c'imatuwaa dooranaassa. 6 C'imay borettennawaanne itti machchatti s'alalay de'iyaawaanne ammaniyaa naanay de'iyaawaa gidanaw bessee; Aa naanay shaluwaa bayizziyaabaaninne woy azazettenaan is's'iyaaban Asay amaassalenawantta gidanaw bessee.* 7 Ayaw gooppe, he c'imay S'oossaa oosuwaa azaziyaa kaappuwaa gidiidde, pokkissennawaa, otorettennawaanne elle hank'k'ettennawaa gidanaw bessee; k'ay matsottennawaa, sugennawaanne yorattennawaa gidanaw bessee. 8 Shin imatsaa mokkiyaawaanne lo"obaa dosiyaawaa gidanaw bessee; k'ay akeekanchchaa, s'illuwaa, geeshshaanne barena naagiyaawaa gidanaw bessee. 9 Ammanettiyaa de'uu beettiyaa timirttiyaanna giigiyaa k'aalaa I loytsi oyk'k'o. Yaatooppe haratuwaa tumu ammanuwaa tamaarissiyaawaan mentsetsanawunne k'ay hewaa is's'iyaawanttakka zoranaw danddayanawaa.

10 Ayaw gooppe, azazettenawanttu, maaddennawaa haasayiyaawanttu, haratuwaa c'immiyaawanttunne k'as's'aretteedda Ayihuda ammaniyaawanttu bagga gideedda daro asatuu de'iino. 11 Unttunttu tamaarissanaw bessena pokkiyaa ogiyaan miishshaa demmanaw tamaarissiyaawaan golliyaa ubbaa bayzziyaa diraw, unttunttu haasayaa te"ana bessee. 12 Unttunttu giddoppe ittuu, timbbitiyaa odiyaawe unttunttoo, «K'aris's'eese Asay ubbaa wode, worddatuwaa, iita du'atuwaanne yoranchchaa; k'ay azalla asaa» yaageedda. 13-14 I markkattowe tuma; hewaa diraw, neeni unttunttoo mino ammanuu de'anaadaaninne k'ay Ayihudatuwaa tossaanne tumuwaa is's'eedda asatuwaa azazuwaa unttunttu sisennaadan, unttuntta minisaade seeranaw bessee. 15 Barenttu huup'ew geeshsha gideeddawanttoo ubbabaykka geeshsha; shin tunatoonne ammanennawanttoo unttunttu wozanaa k'ofaynne unttuntta suure wozanay tuneedda diraw, unttunttoo ayaynne geeshsha gidenna. 16 Unttunttu barenttu S'oossaa eriyaawaa k'onc'c'iyaan odiino; shin unttunttu sheneyiyaawantta, azazettenawanttanne oosuwaa ubbawukka giigennawantta gidiyaa diraw, barenttu kiitaan Aa erokko giino.

2

Geeshsha Timirttiyaabaa

1 Shin neeni de'uwaa demmanaw giigiyaa timirttiyaa tamaarissanaw bessee. 2 C'ima attuma Asay ammanuwaan, siik'uwaaninne danddayan mino gidanaadan, k'ay matsottennawaa, bonchchettiyaawaanne barenakka naagiyaawaa gidanaadan zora. 3 Hewaadankka c'ima mac'c'a Asay geeshsha de'uwaa de'iyaawantta, zigirennawantta, woyniyaa eessaw moodettennawanttanne lo"obaa tamaarissiyaawantta gidanaw bessee. 4-5 Unttunttu S'oossaa k'aalay borettenna mala, barenttu asinatuwaanne barenttu naanaa siik'iyaawantta, barenttakka naagiyaawantta, geeshshatuwaa, barenttu gollen ootsiyaawantta, keekatuwaanne barenttu asinatookka azazettiyaawantta gidana mala, yalaga mac'c'awantta tamaarissa.

6 Hewaadankka yalaga attuma asatuu barentta naagana mala zora. 7 Neeni ne huup'ewukka lo"o oosuwaa ubbaan unttunttoo leemiso gida; neeni tamaarissiyaawankka ammanettiyaawaanne bonchchettiyaawaa gida. 8 Ne morkketuu nuuna zigiriyaabay unttunttoo d'ayiyaa wode unttunttu yeellatana mala, neeni borettenna lo"o haasayaa haasaya.

9 Ayiletuu barenttu godatoo azazettana malanne, unttunttunna palumettennan ubbabaan unttuntta nashechchana mala zora. 10 Unttunttu barenttu godatuwaappe wuu"enna mala, k'ay nuuna ashshiyaa S'oossawaa tamaarissiyaawaa ubbabaan galatissanaw, barenttu ootsiyaa kiitaan ubbaa wode lo"anne ammanettiyaawantta gidiyaawaa bessana mala, unttuntta zora.

11 Ayaw gooppe, S'oossay asaa ubbaa ashshiyaa bare aad'd'o keekatetsaa k'onc'c'isseedda. 12 He aad'd'o keekatetsay nagaraa oosuwaanne ha alamiyaa amuwaa nuuni agganaadaaninne nu huup'iyaa naagiide, S'oossaa malatiide, s'illotetsan de'anaadan, nuuna tamaarissee. 13 Nuuni nu wolk'k'aama S'oossay, nuuna ashshiyaa Yesuusi Kiristtoosi beettana geedda anjjetteedda bonchcho gallassaa naageetto. 14 Iita oosuwaa ubbaappe I nuuna wozanawunne lo"obaa ootsanaw amottiyaa bare geeshsha asaa kessanaw, nu diraw, bare huup'iyaa immeedda.*

15 Neeni hawaa tamaarissa, ne kumentsaa maattaani zoranne seera; ooninne neena kad'oppo.

3

S'oossaa Asay Ootsiyaa Oosuwaa

1-2 Unttunttu mooddiyaawanttoonne maatay de'iyaawanttoo moodettanaw, azazettanawunne lo"o oosuwaa ubbaa ootsanaw giigettanaadan unttuntta hassayissa; k'ay unttunttu O bollaninne iita k'aalaa haasayenna mala, oonannanne walak'ettenna mala, asaa ubbaa ashikketetsaanne sigatetsaa bessiyaawantta gidanaadan zora. 3 Ayaw gooppe, nuuni kase nu huup'ewukka eeyatuwaa, azazettenawantta, baliyaawanttanne amoonne dumma dumma nashechchaw ayiliyaadan moodettiyaawantta; k'ay iitatetsaaninne k'anaatiyaan de'iyaawantta; asaan is'ettiyaawanttanne ittuu ittuwaakka is's'iyaawantta. 4 Shin nuuna ashshiyaa S'oossaa keekatetsaynne asaa I siik'iyaa siik'uu k'onc'c'eedda wode, 5 I bare maarotetsaadankka, ooratsa yelettussaan haneedda geeyyussaaninne Geeshsha Ayyaanan ooras's'eeddawan nuuna ashsheeddawaappe attin, nuuni s'illo oosuwaa ootseeddawaanna gidenna. 6-7 S'oossay bare aad'd'o keekatetsan nuuni s'illanaadaaninne, I immana geedda med'inaa de'uwaa laattanaadan, nuuna ashshiyaa Yesuusi Kiristtoosa baggana Geeshsha Ayaanaa nu bolla darissiide tigeedda. 8 Ha haasayay ammanetteedawaa; S'oossaa asatuu lo"o oosuwaa ootsanaw giiganaadan, ha yewuwaa unttunttoo neeni minisaade odanaw koyyay; hawanttu asaw lo"anne go"iyaawantta. 9 Shin eeyatetsaa palumaappe, zariyaa paydiyaawaappe, walassaappenne higgiyaaban walak'ettiyaawaappe naagetta. Ayaw gooppe, hewanttu go"ennawanttanne maaddennawantta. 10-11 Shaakotetsaa med'd'iyaa uray geella asaa gidiyaawaanne bare huup'iyaan pirddiide nagaraa ootsiyaawaa eraade, itti gede woy laa"u gede Aa seereeddawaappe guyyiyaan, hewaa malatiyaa asaappe shaaketta.

Wurssetsa Zoriyaa

12 Taani Ars's'emaasa woy Tikik'oosa neekko kiittiyaa wode, neeni taakko Nik'oop'iliyoona yaanaw minna. Ayaw gooppe, taani balgguwaa* yaan shaac'c'anaw k'ofaa k'achchaad. 13 Higgiyaa eriyaa Zeenaasinne Ap'iloosi ogiyaa biyaa wode, unttunttoo ayaynne pac'c'enna mala, unttuntta loytsa maadda. 14 Nu asaykka maaddenna asaa gidiide attena mala, barentta loytsi koshshiyaawaa demmanaw, lo"o oosuwaa minniide ootsiyaawaa tamaarino.

15 Taananna de'iyaa ubbatuu neena saro saro geeddino. Nuuna ammanuwaan siik'iyaawantta saro saro ga. S'oossaa aad'd'o keekatetsay hinttenanna ubbaanna ittippe gido. Amen"i.

* 1:6 1 S'im. 3:2-7

* 2:14 Maz. 130:8; Kes. 19:5; Zar. 4:20; 7:6; 14:2; 1 P'es'. 2:9

* 3:12 Balgguwaa: Giriike k'aalankka iray bukkiyaa wodiyaa gidiyaawaa odee. Inggilizeetsuwaan Winter giyaawaa.

Pilimoona

P'awuloosi

Pilimoonaw

S'aafeedda Kiitaa

Geluwaa

Pilimooni eretteedda ammaniyaa asaa; I K'olaasiyaasa woosa golliyaa asaa gidennaan waayyii aggana. Pilimoonaw Anaasimoosa giyaa ayilii de'ee. He ayilii bare godaappe betiide beedda wode, k'asho gollen de'iyaa P'awuloosanna gaketteedda. Anaasimoosi P'awuloosa baggana Yesuusa ammaneedda. P'awuloosi Pilimoonaw s'aafeedda kiitay Pilimooni guyye simmi biidde de'iyaa bare k'oomaanna sigettanaadan, hewaa hassayissiyaawaa. Hewaa bollaakka ha"i Anaasimoosi ammaniyaa asaa gideedda diraw, hawaappe sintsaw ammaniyaa ishaadan Aa mokki akkanaappe attin, k'oomaadan Aa s'eellenaadan aw odee.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Geluwaa 1-3

Pilimoonaw P'awuloosa galataa 4-7

P'awuloosi Anasimoosa diraw shiishsheedda mino ooshaa 8-22

Wurssetsaa k'utiyaa 23-25

1

1 Taani P'awuloosi, Yesuusi Kiristtoosa diraw k'ashuwaan de'iyaawenne nu ishaa S'imootoosi, nuunanna ootsiyaa nuuni siik'iyaa Pilimoonaw, 2 ne gollen shiik'iyaa ammaniyaawanttoo, nu michchati Afibissinne nuunanna ittippe de'iyaa Kiristtoosa wotaadaraa Arkkipoosaw ha dabddaabbiyaa s'aafeetto.*

3 S'oossaa nu Aawuwaappenne nu Godaa Yesuusi Kiristtoosappe aad'd'o keekatetsaynne sarotetsay hinttenttoo gido.

Pilimoona Siik'uwaanne Ammanuwaa

4-5 Neeni S'oossaa asatuwaa siik'iyaawaanne Godaa Yesuusa ammaniyaawaa taani sisiyaa diraw, S'oossaa woossaade neena hassayiyaa wode ubbaan, ta S'oossaa galatay. 6 Neeni ne ammanuwaa haratuwaanna shaakkiyaawe nuw Kiristtoosi Yesuusa baggana yiyaa lo"obaa ubbaa erissana mala, taani S'oossaa woossay. 7 Ayaw gooppe, S'oossaa asatuwaa wozanay ne kiitaan minneedda diraw, ta ishaw, taani ne siik'uwaan daro nashechchaanne mentsetsuwaa demmaad.

Anaasimoosi Pilimoonakko Simmeedda Simuwaa

8 Hewaa diraw, neeni ootsanaw bessiyaawaa ootsana mala, taani neena azazanaw Kiristtoosa baggana s'alooppekka, 9 Taani P'awuloosi c'imeeddawe, Kiristtoosi Yesuusaw ha"ikka k'ashuwaan de'iyaawe, siik'uwaa diraw, neena woossay. 10 Taani k'ashuwaan de'aadde aw aawuwaa gideedda ta na'aa Anaasimoosa* diraw, neena woossay.* 11 I kase neena go"enna; shin ha"i neenakka taanakka tumu go"ee.

12-13 Taani wozanaappe dosiyaa Anaasimoosa neekko yeddowe ta wozanaa yeddowaa. Taani wonggalaa diraw k'ashetta utta de'ishshin, neena kochchiide, taana maaddana mala, ta matan Aa ashshanaw koyyay. 14 Shin neeni ne sheniyaadan ootsanaawaa koyyayippe attin, neenanna zorettennan wolk'k'an ayinne ootsanaw koyyikke.

15 Anaasimoosi guutsa wodiyaa neeppe shaaketteeddawe, ooni eri simmiide, ubbaa wodekka neenanna de'anaassenttonne. 16 Simmi hawaappe sintsaw Anaasimoosi ayiliyaa gidenna; shin ayiliyaappe I loytsi aad'd'ee; I taw ay keena siik'o ishee! K'ay I new asaa baggaanakka Godaa baggaanakka ay keena aad'd'eedda ishaa gidanddeeshsha!

17 Simmi neeni taana ne laggetsaa giyaawaa gidooppe, taana mokkiyaawaadan, Aa mokka. 18 I new bayizzeeddabay woy Aa bolla new ac'uu de'ooppe, taappe c'igaa akka. 19 He ac'uwaa taani c'iggana gaade, taani P'awuloosi ta kushiyan s'aafay. Neeni taw ne shemppuwaa ac'ota utteeddawaa taani neena hassayissanaw koshshenna.

20 Ee, ta ishaw, Godaa baggana neeppe maaduwaa demmanaw koyyay. Kiristtoosa baggana taana mentsetsa. 21 Taani geeddawaappe daruwaa neeni ootsanaawaa eraade, k'ay ne taw azazettanawaakka ammanaade, hawaa new s'aafay.

22 K'ay hinttenttu ellekka taw imatsay shemppiyaa golliyaa giigissite. Ayaw gooppe, S'oossay hinttenttu woosan taana hinttenttoo guyye zaariide immana gaade k'oppay.

Wurssetsaa Sarotaa

23 Kiristtoosi Yesuusa diraw, taananna k'ashuwaan de'iyaa Eppaafiri neena saro saro gee. 24 K'ay taananna ittippe ootsiyaa Mark'k'oossi, Ariss's'irokoosi, Deemaasinne Luk'aasi neena saro saro giino.

25 Godaa Yesuusi Kiristtoosa aad'd'o keekatetsay hinttenttu ayyaanaanna gido.

* 1:2 K'ol. 4:17

* 1:10 Anaasimoosa: Giyaa suntsaa biletsay, Giriikiyaa k'aalaan go'iyaawaa woy maaddiyaawaa guussaa.

* 1:10 K'ol. 4:9

Ibraawe

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Ibraawe Asaw

S'aafetteedda Kiitaa

Geluwaa

Hawe P'awuloosinne P'es'iroosi s'aafeeddawaadan kiitaa gidennaan timirtte gidiide s'aafetteeddawe, wolk'k'aama tuggay gakkina, ammanuwaa agganaw mateedda ammaniyaa asatuwaassa (10:32-39). Ha mas'aafaa s'aafeeddawe oonentto erettenna. Ha S'aafiyaa huup'e k'ofay koyrottiide unttunttun de'iyaa siik'uwaakko simmanaadan Yesuusa d'ok'k'atetsaa bessiidde unttuntta zoree. He s'aafii Ibraawe ammaniyaawanttoo minisi odiyaawe Yesuusi Kiristtoosi tumanne S'oossaa polo k'onc'c'etsaa gidiyaawaana. Ha ammaniyaawanttu barenttu ammanuwaan minnana mala, unttuntta mentsetsee. I hewaa ootsiidde heezzu tumatuwaa k'onc'c'issiide bessee:

1. I akkeedda metuwaa baggana bare Aawoo tumu azazetteedda Yesuusi S'oossaw med'inaa Na'aa. I S'oossaa Na'aa gideedda diraw, Ec'a K'aalaa C'aak'uwaa wodiyaan timbbitiyaa odiyaawanttuppe, kiitanchchatuwaappenne, haray attin, Museppekka loytsi aad'd'iyaawaa.

2. Yesuusi Ec'a K'aalaa C'aak'uwaa k'eesatuwaappe loytsi aad'd'iyaa, med'inaa k'eesa gidiyaawaa S'oossay bare huup'ew odeedda.

3. Yesuusa baggana ammaniyaawe nagaraappe, yashshatetsaappenne hayk'uwaappe attee. Yesuusi k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa gidiyaa diraw, kase Ibraawatuwaa ammanuwaa wogatuwaaninne mehetuwaa yarshshuwaan kuwaadan beettiyaa atotetsaa ha"i tuma gidanaadan ootseedda.

S'aafii Israa'eeliyaa asaa taarikiyaan daro eretteedda asaa ammanuwaa leemisuwaadan go"ettiide (Shemppuwaa 11), ha mas'aafaa nabbabiyaa asatuu barenttu ammanuwaan minnanaadan k'ofissee. Hewaadankka (Shemppuwaa 12) nabbabiyaawanttu barenttu ayfiyaa Yesuusa bollan tishshi ootsi wotsiide, barenttu ammanuwaan minnanaadaaninne ay mala metuunne waayyii gakkooppekka, unttunttu genc'c'anaadan zoree. Wurssetsaan k'ay zoriyaanne akeekissuwaa k'aalaa immiyaawan wurssee.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Geluwaa: S'oossay Yesuusan k'onc'c'eeddawaa 1:1-3

Kiristtoosi kiitanchchatuwaappe bolla gidiyaawaa 1:4—2:18

Kiristtoosi Museppenne Iyyaasuppe bolla gidiyaawaa 3:1—4:13

Kiristtoosa k'eesatetsaa d'ok'k'atetsaa 4:14—7:28

Kiristtoosa k'aalaa c'aak'uwaa d'ok'k'atetsaa 8:1—9:23

Kiristtoosi yarshshetteeddawe oowaappenne dariyaawaa 9:23—10:39

Ammanuwaa darotetsaa 11:1—12:29

S'oossaa nashechchussaa 13:1-19

1

S'oossay Bare Na'aa Baggana Haasayeedda

1 S'oossay beni wode, nu aawotuu nabatuwaa baggana dumma dumma ogiyaaninne daro wodiyaan haasayeedda. 2 Shin ha wurssetsa wodiyaan, ubbabaa Aa laatissiide, yeletaa Aa baggana med'd'eedda bare Na'aa baggana nuw haasayeedda. 3 Na'ay S'oossaa bonchcho poo'uwaa p'oolee; k'ay kumentsaa S'oossaa eeshshaa akkiide, bare wolk'k'aama k'aalaan ha sa'aa naagee; yaatiide asaa nagaraappe geeshshiide, Ubbaappe Bolla S'oossaappe ushechcha baggana* saluwaan utteedda.

S'oossaa Na'ay Kiitanchchatuwaappe Bolla

4 S'oossay aw immeedda suntsatetsay kiitanchchatuwaappe d'ok'k'a gidiyaawaadankka, unttunttuppe Aa loytsi d'ok'k'u ootseedda. 5 Ayaw gooppe, S'oossay bare kiitanchchatuwaappe oona,

«Neeni ta Na'aa;

taani hachche new aawuwaa gidaaddi»

geeddee? Woy k'ay oona,

«Taani aw aawuwaa gidana;

ikka taw na'aa gidana»

geeddee?* 6 K'ay S'oossay bare bayira Na'aa ha sa'aa yeddana haniidde,

«Ta kiitanchchatuwaa ubbatuukka aw goyinnino»

yaageedda.* 7 S'essay kiitanchchatuwaabaa haasayiidde,

«Taani ta kiitanchchatuwaa c'arkkuwaa kessay;

k'ay ta oosanchchatuwaakka tamaa lac'uwaa kessay»

yaagee.* 8 Shin bare Na'aawaa haasayiidde,

«S'oossaw, ne kawutetsaa oydii,

med'i med'inaw de'ee.

Ne kawutetsaa s'illotetsaan ahaassa.*

9 Neeni s'illotetsaa siik'aade;

naak'uwaa is's'aadda.

S'oossay, ne S'oossay neena,

ne laggetuwaappe aatsiide,

nashechchaan ililissiyaa zayitiyaa okkeeddawe hawaassa»

yaagee. 10 S'oossay hawaadan yaagee;

«Godaw, koyro neeni sa'aa med'd'aadda;

saluwaakka ne kushiyan med'd'aadda.*

11 Hewanttu ubbay d'ayana;

shin neeni de'ana.

Unttunttu ubbaykka afilaadan wurana.

12 Neeni unttuntta gaabiyaadan dakkoyana;

k'ay unttunttu afilaadan laamettanawantta.

Shin neeni neenakka;

ne laytsay ubbaakka wurenna»

yaagee. 13 Shin S'oossay bare kiitanchchatuwaappe ittuwaanne,

«Taani ne morkkatuwaa neeni

gediyaan yed'd'iyaawaa ootsana gakkanaw,

hawaan taappe ushechcha baggan utta»

gibeenna.* 14 Kiitanchchatuu ubbay S'oossaw ootsanawunne atotetsaa demmana asatuwaa maaddanaw S'oossay kiitteedda ayyaanatuwaa gidikkinooyee?

2

Wolk'k'aama Anjjuwaa

1 Hewaa diraw, nuuni siseedda tumu yewuwaappe sugetti wora beenna mala, he yewuwaa loytsi oyk'k'anaw bessee. 2 Ayaw gooppe, kiitanchchatuu odeedda k'aalay tuma gidiyaa diraw, naak'k'iyaa woy azazettena Asay ubbay muretteeddawaa gidooppe, 3 Yaatina, nuuni ha wolk'k'aama atotetsaa sheneko gooppe, waaniide attanee? Goday koyro bare huup'ew ha atotetsaa odeedda; k'ay I odeeddawaa siseeddawanttu nuw geeshshiide odeeddino. 4 He siseeddawanttu markkatteeddawe bolla S'oossaykka mallaa, ooratsabaanne dumma dumma malaataa kiitettiyaawaan gujji markkatteedda; k'ay Geeshsha Ayaanaa imuwaakka bare koyyeeddawaadan, gishi gatseedda.

Atotetsaw Kaaletsiyaawaa

5 Ayaw gooppe, S'oossay nuuni haasayiyaa sintsaappe yaana alamiyaa, kiitanchchatuwaa moodissibeenna. 6 Shin S'oossaa Mas'aafay ittisaan hawaadan yaagee;

«S'oossaw, neeni asaawaa k'oppanaw Asay ayee?

Woy neeni aw hirgganaw I ayee?*

7 Neeni kiitanchchatuwaappe,

amareeda wodiyaa Aa guutsaadda.

Aa huup'iyankka bonchchuwaanne,

sabaa kalachchaa wotsaadda.

8 K'ay ubbabaa Aa gediyaappe garssanna wotsaade

moodissaadda»

yaagee. Ayaw gooppe, S'oossay ubbabaakka Aa moodisseeddawaadan aan moodettibeennawe ayaynne baawa; shin ha"i ubbabay aw moodettiyaawe nuw beettena. 9 Shin nuuni Yesuusa be'eetto; Yesuusi S'oossaa aad'd'o keekatetsaa baggana asaa ubbaw hayk'k'ana mala, amareeda wodiyaa kiitanchchatuwaappe garssa gideedda. K'ay hayk'uwaa waayiyaa I waayetteedda diraw, poo'iyaa bonchchuwaanne sabaa kalachchaa wotseeddawaa ha"i nuuni be'eetto. 10 S'oossay ubbabaa med'd'eeddawe, ubbabaakka naagiyawe, Yesuusi daro naanaa ahiide, barenanna bonchchissana mala, waayiyaa baggana Yesuusa balay baynnawaa ootseeddawaa bessee; ayaw gooppe, he naanaa atotetsaw kaaletsiyaawe Yesuusa.

11 Ayaw gooppe, asaa geeshshiyaa Yesuusawukka k'ay he geeyyeedda asaa ubbawukka Aawuu ittuwaa. Yesuusi unttuntta, «Ta ishatuwaa» giide yeellatennaan s'eesiyaawe hawaassa. 12 Yesuusi,

«Taani ne suntsaa ta ishatoo awaayana.

Maabaraa shiik'uwaankka neena galatana»

yaagee.* 13 K'ay I, «Taani ta ammanuwaa S'oossaan wotsana» k'aykka, «S'oossay taw immeedda naanatuwaanna taani hawaan de'ay» yaagee.*

14 Naanaa giide I s'eesiyaawanttu, ashuwaappenne suutsaappe med'etteedda asatuwaa gidiyaa diraw, Yesuusi bare huup'ew unttuntta malatiide, unttunttu med'etaa akkeedda; k'ay I hewaa ootseeddawe, s'alahiyaa kaappuwaa hayk'uwaa bolla maatay de'iyaawaa bare hayk'uwaan d'ayissanaassa. 15 K'ay barenttu de'uwaa ubbaan hayk'oo yayyiide, hayk'oo ayiletiide de'iyaawantta ubbatuwaa ayiletetsaappe kesseedda.

16 Ayaw gooppe, Abraahaama zariyaa I maaddiyaawaappe attin, kiitanchchatuwaa maaddennawe eretteedda.* 17 Hewaa diraw, asaa nagaray atto geetettana mala, S'oossaa kiitaan ammanetteeda maariyaa k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa gidana mala, ubbabaan I bare ishatuwaa malatanaw bessee. 18 Ayaw gooppe, I bare huup'ew paac'etteedda dirawunne waayetteedda diraw, paac'ettiyaawantta maaddanaw danddayee.

3

Yesuusi Museppe Bolla

1 Hewaa diraw, S'oossay s'eeseedda geeshsha ishatoo, nu markkatetsaa S'oossay kiitteeddawaa k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa, Yesuusi Kiristtoosa k'oppite. 2 Muse bare kiitaan S'oossaa golliyaa ubbaan ammanetteedawaa gideeddawaadan, Yesuusikka barena dooriide, ha oosoo yeddeedda S'oossaw ammanetteedawaa.* 3 Ayaw gooppe, kees'ettiyaa golliyaappe kees's'iyaa bitanii bonchchettiyaawaadan, Musewaappe aad'd'iyaa bonchchuwaa I akkanaw bessiyaawe eretteeddawaa. 4 Ayaw gooppe, golliyaa ubbaa kees's'eeddawe itti asaa; shin ubbabaa kees's'eeddawe S'oossaa. 5 Muse S'oossaa golliyaa ubbaan ammanetteeda oosanchchaa gidiide, S'oossay sintsaappe gaanawaa markkatteedda. 6 Shin Kiristtoosi S'oossaa gollen na'aadan ammanetteedawaa; nuuni akkana giide nashechchaan naagiyaawaa s'alatetsaaninne ammanuwaan naagooppe, S'oossaw golliyaa gideetto.

S'oossaa Asay Shemppuwaa Demmana

7 Hewaa diraw, Geeshsha Ayyaanay hawaadan yaagee;

«S'oossaa k'aalaa hinttenttu hachche sisiyaabaa gidooppe,*

8-9 hinttenttu aawotuu taw is's'i makkaliide,

oytamu laytsaa ta oosuwaa be'eedda bazzuwaa paac'iyaa gallassaadan,

hinttenttukka zoriyaa akkenaan is's'oppite.

10 Hewaa diraw, taani,

he asaa hank'k'ettaade,

‹Unttunttu ubbaa wode barenttu wozanaan baliino.

Ta ogiyaakka eribeykkino› yaagaad.

11 Hewaadankka k'ay,

taani hank'k'etta c'aak'k'aade,

‹Taani shemppiyaa sa'aa unttunttu,

ubbakka gelikkino› yaagaad»

yaagee.

12 Taanaadan ammaniyaawanttoo, de'uwaa S'oossaappe hinttentta shaakkiyaa iita ammanenna wozanay hinttenan oonaninne de'enna mala naagettite. 13 Shin S'oossay hinttentta ubbaa gallassi hachche giide s'eesishin, hintteppe oonanne nagaray baletsina, zoriyaa akkenaan is's'enna mala, ittuu ittuwaa zorite. 14 Ayaw gooppe, nuuni koyro nuw de'iyaa ammanuwaa wurssetsay gakkanaw loytsi naagooppe, Kiristtoosanna ittippe shaakkana. 15 S'oossaa Mas'aafay,

«S'oossaa k'aalaa hinttenttu,

hachche sisiyaawaa gidooppe,

he wode unttunttu is's'i makkaleeddawaadan,

zoriyaa akkenaan is's'oppite»

yaageedda.*

16 S'oossay giyaawaa sisiide, aw makkaleedda asatuu oonee? Muse Gibs'eppe kaaletsina keseedda ubbatuwaa gidikkinooyee?* 17 S'oossay oytamu laytsaa oonan hank'k'etteeddee? Anhay woraan atteedda asatuwaa, nagaraa ootseeddawantta gidikkinooyee? 18 K'ay S'oossay barew azazettenan is's'eeddawanttu I shemppiyaa sa'aa ubbaakka gelenna mala, unttunttoo c'aak'k'eeddawaappe attin, oossi c'aak'k'eeddee? 19 Unttunttu ammanibeenna diraw, shemppiyaa sa'aa gelanaw danddayibeennawaa nuuni be'eetto.

4

1 Simmi S'oossay nuuna bare shemppiyaa saa, «Gelissana» geeddawe biraa gidooppe, hintteppe ooninne he shemppiyaa sa'aa gelennaan attena mala naagetto. 2 Ayaw gooppe, unttunttu wonggalaa mishiraachchuwaa siseeddawaadan, nuunikka siseeddo; unttunttu siseeddino, shin ammaniide akkibeenna diraw, ayinne unttuntta go"ibeenna. 3 Gidooppekka, S'oossaa kiitay sa'ay med'ettoodeppe doommina poletteeddawaa gidooppenne, S'oossay,

«Taani hank'k'etta c'aak'k'aade,

‹Unttunttu taani shemppiyaa saa

ubbaakka gelikkino› yaagaad»

geeddawaadan, nuuni ammaneeddawanttu I shemppiyaa sa'aa gelana.* 4 Ayaw gooppe, laappuntsa gallassaabaa ittisaan S'oossaa Mas'aafay, «S'oossay laappuntsa gallassan bare oosuwaa ubbaappe shemppeedda» yaageedda.* 5 K'ay he sa'aan, «Unttunttu taani shemppiyaa sa'aa ubbakka gelikkino» yaageedda.* 6 Wonggalaa mishiraachchuwaa koyro siseeddawanttu azazettibeena diraw, shemppuwaa sa'aa gelibeykkino; itti itti asatuu yaa gelanawanttu de'iino. 7 S'oossay daro wodiyaappe guyyiyaan, Daawita baggana laa'entsuwaa itti gallassaa, «Hachche» giyaa k'aalaan keeriide,

«S'oossaa k'aalaa hinttenttu hachche sisiyaawaa gidooppe,

zoriyaa akkenaan is's'oppite»

yaageedda.* 8 S'oossay shemppiyaa sa'aa asaa afiide Iyyaasu shemppisseeddawaa gidintto, S'oossay hara gallassaawaa guyye keerenna.* 9 Hewaa diraw, S'oossaa asaw Sambbataa shemppuu naagetti utteedda. 10 Ayaw gooppe, S'oossay shemppiyaa sa'aa geliyaa ooninne, S'oossay bare oosuwaappe shemppeeddawaadan, ikka bare oosuwaappe shemppana.* 11 Simmi Israa'eeliyaa Asay azazettenan is's'iide, S'oossaanna ittippe shemppiyaa sa'aa gelennaan atteeddawaadan, nuuppe ooninne hewaa mala eeno geenan is'uwaan yaa gelennaan attena mala minnoytte.

12 Ayaw gooppe, S'oossaa k'aalay med'inaw de'iyaawaannee ootsiyaawaa; laa"u baggana leefetteedda mashshaappekka aad'd'iide kuusee. He k'aalay shemppuunne ayyaanay, kuriinne kolzzii ittippe gakettiyaasaa shaakkana gakkanaw c'addee. K'ay asaa wozanaan de'iyaa koshaanne k'ofaa I shaakkee. 13 Nuuni ootsiyaawaa wochchiyaa S'oossaa sintsan ubbabaykka beettiyaawaappenne k'onc'c'iyaan de'iyaawaappe attin, Aa ayfiyaan geemmiyaa med'etay ayaynne baawa.

Yesuusi K'eesatuwaa Ubbatoo
Wolk'k'aama Kaappuwaa

14 Simmi saluwaa beedda, k'eesatuwaa ubbatuwaa wolk'k'aama kaappuu, S'oossaa Na'ay Yesuusi, nuw de'iyaa diraw, nu ammanuwaa loytsi naageetto. 15 Ayaw gooppe, nu k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuu nuuni daaburiyaa wode nuw k'arettanaw danddayee; nagaraa I ootsibeennaawaappe attin, nuunaadan ubbabankka paac'etteedda. 16 Simmi nuuna koshshiyaa wode maaddiyaa maarotetsaa akkanawunne aad'd'o keekatetsaa demmanaw, aad'd'o keekatetsay de'iyaa sa'aa S'oossaa araataakko, yayyenaan shiik'oytte.

5

1 K'eesatuwaa ubbatuwaa kaappatuu huup'iyaan huup'iyaan bare asaa giddoppe doorettiide, he asaa gishshataw S'oossaw ootsanaw, imuwaa immanawunne nagaraa yarshshuwaa yarshshanaw suntsetteeddino. 2 I bare huup'ew daaburanchcha gidiyaa diraw, tamaaribeennawanttoonne baliyaawanttoo k'arettanaw danddayee. 3 Hewaa diraw, he k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuu asaa diraw yarshshuwaa yarshshiyaawaadan, bare huup'e nagaraa dirawukka yarshshanaw bessee.*

4 S'oossay Aaroona k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa gidana mala s'eeseeddawaadan, S'oossay s'eesanaappe attin, ooninne k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa gidiyaa bonchchuwaa barew akkanaw danddayenna.* 5 Hewaadankka, Kiristtoosi k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa gidiyaa bonchchuwaa barew akkibeenna; shin S'oossay Aa,

«Neeni ta Na'aa.

Taani hachche new Aawuwaa gidaaddi»

yaageedda.* 6 Hewaadankka k'ay harasaan,

«Malkki-S'edek'k'i* k'eesa gideeddawaadan,

neenikka med'inaw k'eesa gidana»

yaageedda.*

7 Yesuusi sa'aan de'iyaa wode, barena hayk'uwaappe ashshanaw danddayiyaa S'oossaa loytsi yeekkiiddenne afos's'iidde woosseeddanne oochcheedda; S'oossay Aa woosaa siseeddawe, I barena toochcheeddawaassanne aw yayyeeddawaassa. 8 Yesuusi S'oossaa Na'aa gidooppenne, bare waayetteedda waayiyaan azazettiyaawaa tamaareedda. 9 Yesuusi bare oosuwaa poleedda wode, barew azazettiyaa ubbaw med'inaa atotetsaa demmanaw gaaso gideedda. 10 K'ay S'oossay Malkki-S'edek'k'a suntsatetsaadan, k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa gidana mala, Aa suntseedda.

Asay Balenaadan Odetteedda Mino Oduwaa

11 Nuuni ha yewuwaan haasayanabay darobay de'ee; shin hinttenttu akeekanaw azalla gidiyaa diraw, hinttenttoo odi gelissanaw waayissee. 12 Ayaw gooppe, hinttenttu ha wodiyaan tamaarissiyaawantta gidanaw bessooppekka, S'oossaa k'aalaa koyro timirttiyaa hinttentta zaari tamaarissiyaa itti uraa koshshee; hinttentta ushiyaa maatsaa koshsheeppe attin, c'oommiyaa k'umaa koshshenna. 13 Maatsaa pakettiide de'iyaa ooninne gac'ino na'aa gidiyaa diraw, s'illotetsaa timirttiyaawaa erenna. 14 Shin mino k'umay iitanne keeka de'uwaa daruwaan shaakki ereedda wozanaama asaassa.

6

1-2 Hewaa diraw, Kiristtoosa timirttiyaa biro doommiyaawaa aggiide, wozanaama asaa timirttew sintsaw boytte; koyro nuuni tamaaranaw koshshiyaa timirttiyaa wod'd'i ek'k'iide tamaaranaw nuw bessena; he timirttii ayee gooppe, maaddenna oosuwaappe simmiyaawaa, S'oossaa ammaniyaawaa, s'ink'k'atatuwaabaa,* kushiyaa wotsuwaabaa, hayk'uwaappe dendduwaabaanne med'inaa pirddaabaa. 3 S'oossay ootsite gooppe, hewaa nuuni ootsana.

4-5 Ayaw gooppe, ittoodekka poo'uu poo'eeddawanttanne saluwaa imuwaa baari be'eeddawantta, k'ay Geeshsha Ayaanaakka shaakki akkeeddawanttanne S'oossaa k'aalay lo"a gideeddawaa sisi ereeddawantta, sintsaappe yaana sa'aa wolk'k'aakka bochchi s'eelleeddawantta, 6 hewaappe guyye simmiide kaddeeddawantta nagaraappe laa'entsuwaa zaaranawe danddayettenna. Ayaw gooppe, hewanttu S'oossaa Na'aa mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishiide kak'k'iyaawanttanne asaa sintsan kawushshiyaawanttu mala.

7 Ubbaa wode bukkiyaa iraa ushina, gosheedda uraa go"iyaa katsaa mokkiyaa biittaa S'oossay anjjee. 8 Shin buluwaanne buuzzuwaa mokkooppe, ayinne go"enna; shek'aw shiik'i utteedda. K'ay wurssetsaan guudettana.*

9 Shin nu siik'atoo, nuuni hawaadan haasayiyaawaa gidooppenne, hinttenttu atotetsaw gidiyaa lo"obay hinttenttoo de'iyaawaa ereetto. 10 Ayaw gooppe, hinttenttu ootseedda oosuwaanne k'ay ammaniyaawantta maaddeeddawaaninne ha"ikka maaddiyaawaan S'oossaa siik'eedda siik'uwaa S'oossay doganaw makkala gidenna. 11 Hinttenttu huup'iyaan huup'iyaan demmana giide, hidootaan naagi utteedda kumentsaa tumatetsaa wurssetsay gakkanaw, kasewaadan minisiide ootsana mala amotteetto. 12 S'oossay immana geeddawaa ammanuwaaninne genc'c'an laattiyaawaanttu mala hinttenttu gidanawaa nuuni koyyiyaawaappe attin, azalla gidanawaa koyyokko.

S'oossay Immeedda Hidootay Sid'issennawaa

13 S'oossay Abraahaamoo immana giide c'aak'k'eedda wode, bareppe aad'd'iyaa wolk'k'aamay baynna diraw, bare huup'iyaan c'aak'k'eedda. 14 S'oossay Aa,

«Taani neena anjjana;

ne zeretsaakka c'orissana»

yaagiide c'aak'k'eedda.* 15 Hewaadankka, Abraahaamo genc'c'i naagiide, S'oossay immana geeddawaa akkeedda.

16 Ayaw gooppe, Asay bareppe d'ok'k'iyaa uraan c'aak'k'ee; k'ay he c'aak'uu palumiyaa ubbaakka te"ee. 17 Hewaa diraw, S'oossay bare immana geeddawaa laattanawanttoo bare k'ofaa ubbaakka laammennawaa geeshshi odanaw loytsi koyyiide, hewe tuma gideeddawoo c'aak'k'eedda. 18 S'oossay worddotanaw danddayenna ha laa"u laamettenna yewatuwaan, I immana geedda nu sintsan de'iyaawaa oyk'k'anaw aakko bak'ateedda nuw wolk'k'aama mentsetsuu de'ee.

19 Ha nuuni demmana giide nashechchaan naagi utteeddawe, nu shemppoo markkabiyaa oyk'k'iyaa k'aas's'enna birataa mala; he nuuni demmana giide, nashechchaan naagi utteeddawe eretteedda mino gidiide, Gaaridduwaa† giddo geeshsha sa'aa gelee.* 20 K'ay Yesuusi Malkki-S'edek'k'a suntsatetsaadan, med'inaw k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa gidiide, nu gishshataw nuuppe kasetiide, he sa'aa geleedda.*

7

K'eesaa Malkki-S'edek'k'a

1 Ha Malkki-S'edek'k'i, Saleema kaatii, Ubbaappe Bolla S'oossaa k'eesay, Abraahaamo kaatetuwaa wod'iide olaappe simmishshin, aanana gakettiide, Aa anjjeedda.* 2 Abraahaamo bare omoodeedda ubbaappe asiraataa kessiide, aw immeedda; Malkki-S'edek'k'a suntsaw koyro biletsay s'illotetsaa kaatiyaa giyaawaa; k'ay Saleema kaatiyaa I gidiyaa diraw, laa'entso biletsay sarotetsaa kaatiyaa giyaawaa. 3 Malkki-S'edek'k'aw daaya woy aawuu, woy aw zariyaa payduu baawa; k'ay Aa yeletaw doometsay woy Aa hayk'oo wurssetsay baawa; shin S'oossaa Na'aa malatiide, med'inaw k'eesa gideedda.

4 Nu aawotuwaa kaappuu Abraahaamo olaan omoodiide, aheeddawaappe asiraataa immeedda Malkki-S'edek'k'i ay keena d'ok'k'u giyaawentto be'ite. 5 K'eesaa gidiyaa Leewiyaa zaratuu Israa'eeliyaa asaappe, hewenne barenttu gade asaappe haray atto unttunttu Abraahaamo zare gidooppenne, asiraataa akkana mala, higgiyan azazetteeddino.* 6 Malkki-S'edek'k'i Leewiyaa zare gidenna; shin Abraahaamoppe asiraataa akkiide, S'oossay immana geeddawaa naagiyaa Abraahaama anjjeedda. 7 K'ay anjjiyaawe anjjettiyaawaappe d'ok'k'u giyaawe paluntsenna.

8 Itti baggana, hayk'k'iyaa Asay asiraataa kessee; shin hara baggana k'ay, hayk'k'enna giide markkattiyaa uray asiraataa kessee. 9 Hawaadan haasayanaw haray atto, asiraataa kessiyaa Leewiikka Abraahaamo baggana asiraataa immeedda. 10 Ayaw gooppe, Malkki-S'edek'k'i Abraahaamona gakettiyaa wode, Leewii biro yelettibeenna; shin bare zariyaa Abraahaama gulbbatan de'ee.

11 Israa'eeliyaa asaw higgii Leewiyaa* zeretsatuwaa k'eesetetsaa baggana imetteedda. He k'eesetetsaa kiitay balay baynnawaa gidooppe, Aaroonawaa mala gidennaan Malkki-S'edek'k'a mala hara k'eesay suntsettanaw ayaw koshshii? 12 Ayaw gooppe, k'eesetetsay laamettiyaa wode, higgiikka k'ay laamettanaw koshshee. 13 Ha yewuu haasayetteedda uray hara zarii; Aa zariyaappe ooninne yarshshiyaasaan k'eesaadan ootsibeenna. 14 Nu Goday Yihudaa zariyaappe yeeddawe eretteeddawaa gidiyaa diraw, Muse k'eesatuwaabaa haasayiidde, he zariyaabaa ayinne haasayibeenna.

Kiristtoosi Malkki-S'edek'k'a Mala K'eesaa

15 Malkki-S'edek'k'a mala hara k'eesay yeeddawaa gidintto, hawe aad'd'iide erettanawaa. 16 I asaa higgiyaaninne wogaan k'eesa gidibeenna; shin wurenna de'uwaa wolk'k'aan k'eesa gideedda. 17 Ayaw gooppe, S'oossaa Mas'aafay,

«Malkki-S'edek'k'i k'eesa gideeddawaadan,

neenikka med'inaw k'eesa gidanawaa»

yaagiide markkattee.* 18 Beni de'iyaa higgii laafanne maaddennawaa gidiyaa diraw atteedda. 19 Ayaw gooppe, Muse higgii ayaanne balay baynnawaa ootsanaw danddayenna; k'ay nuuni Aa baggana S'oossaakko shiik'ana giide nashechchaan naagi utteedda ubbaappe aad'd'iyaawe yeedda.

20 Hewaa bollan k'ay S'oossaa c'aak'uukka de'ee; haratuu k'eesa gideedda wode, hewaa mala c'aak'uu baawa. 21 Shin Yesuusi c'aak'uwaan k'eesa gideedda; S'oossay Aa,

«Goday c'aak'k'eedda; I bare k'ofaa laammenna.

‹Neeni med'inaw k'eesa gidana› geedda»

yaageedda.* 22 Hewaa diraw, Yesuusi ubbaappe aad'd'iyaa c'aak'k'oo waase gideedda.

23 Kase k'eesatuwaa payduu c'ora; ayaw gooppe, unttunttu ootsana oosuwaa hayk'uu diggeedda. 24 Shin Yesuusi med'inaw de'iyaa diraw, Aa k'eesetetsay laamettenna. 25 Hewaa diraw, I unttunttu gishshataw gaannatanaw med'inaw de'iyaa diraw, S'oossaakko bare baggana yiyaawantta ubbatuwaa ashshanaw danddayee.

26 Nuw giigiyaa hawaa mala, k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuu de'anaw koshshee; I geeshsha; aan geniinne kad'etsiyaabay baawa; nagaranchchatuwaanna I gakettenna; k'ay d'ok'k'a saluwankka I bonchchetteedda. 27 Hara k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappatuwaadan, I koyro bare huup'e nagaraw yarshshiide, k'ay guyyeppe asaa nagaraw hachche hachche yarshshanaw koshshenna; I barena yarshsheedda wode, laa'entsennaan itti gede yarshsheedda.* 28 Ayaw gooppe, Muse higgii daaburanchcha asaa k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa ootsiide suntsee; shin S'oossay immana giide c'aak'k'eedda higgiyaappe guyye yeedda k'aalay med'inaw balay baynnawaa, S'oossaa Na'aa suntsee.

8

Yesuusi Ooratsa K'aalaa C'aak'uwaa
K'eesatuwaa Ubbatuwaa Kaappuwaa

1 Nuuni haasayiyaa wolk'k'aamabay hawaa; saluwaan Ubbaappe Bolla S'oossay uttiyaa kawutetsaa oydiyaappe ushechcha baggana utteedda k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuu, hawaa malay nuw de'ee.* 2 Geeshsha Sa'aaninne tumu Dunkkaaniyaan I ootsee; he Dunkkaanii Asay esseeddawaa gidennaan, S'oossay esseeddawaa.

3 K'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuu ubbay imuwaanne yarshshuwaa S'oossaw immanaw suntsetteedda diraw, ha k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappookka yarshshanaw ittibay de'anaw koshshee. 4 Simmi sa'aan I de'iyaawaa gidooppe, ubbakka k'eesa gidenna; ayaw gooppe, higgii azaziyaawaadan, imuwaa immiyaa k'eesatuu de'iino. 5 Unttunttu k'eesatuwaadan ootsiyaa kiitay saluwaan de'iyaa oosoo tumu leemisuwaanne eeshuwaa; ayaw gooppe, Muse Dunkkaaniyaa essana hanishin, S'oossay Aa, «Akeeka; ubbabaakka taani neena deriyaa huup'iyaan besseedda leemisuwaa kaalaade ootsa» yaageedda.* 6 Shin Yesuusi gaannatiyaa c'aak'uu kasewaappe aad'd'iyaawaadankka, aw imetteedda oosuukka unttunttuwaappe aad'd'ee; ayaw gooppe, he c'aak'uu S'oossay immana geedda ubbaappe aad'd'iyaa kiitaan oosetteedda.

7 Ayaw gooppe, koyro c'aak'uwaan balay baynnawaa gidintto, laa'entso c'aak'uwaa koshshenna. 8 Shin unttuntta boriidde, Goday hawaadan yaagee;

«Taani Israa'eeliyaa asaananne Yihudaa asaana,

ooratsa c'aak'uwaa c'aak'k'etiyaa gallassatuu yaanawaa.*

9 He c'aak'uu taani Gibs'e gadiyaappe,

unttunttu aawotuwaa kushiyaa oyk'k'aade, goochcha kesseedda wode,

unttunttunna c'aak'k'eteedda c'aak'uwaa mala gidenna.

Unttunttu ta c'aak'uwaan ammanettibeenna diraw,

taanikka unttuntta aggaad.

Taani, Goday, hawaa oday.

10 Ayaw gooppe, he gallassatuwaappe guyyiyaan,

taani Israa'eeliyaa asaana c'aak'k'etana c'aak'uu hawaa:

Taani ta higgiyaa unttunttu k'ofaan wotsana;

k'ay unttunttu wozanaankka s'aafana.

Taani unttunttu S'oossaa gidana; unttunttukka ta asaa gidana.

11 Unttunttuppe ooninne bare shooruwaa,

woy bare ishaa,

‹Godaa era› yaagiide tamaarissenna.

Ayaw gooppe, unttunttu na'aappe c'imaa gakkanaw ubbay taana eriino.

12 Taani unttunttu naak'uwaa maarana;

unttunttu nagaraakka laa'entso hassaykke»

yaagee. 13 S'oossay ooratsa c'aak'uwaa giide haasayiyaawan koyrowaa ec'iseedda; k'ay ec'iyaabaynne wuriyaabay ellekka d'ayana.

9

Saluwaan Oosettiyaa Ayaanaa Oosuu Sa'aan
Oosettiyaa Ayaanaa Oosuwaappe Aad'd'ee

1 Koyro c'aak'k'oo S'oossaw goyinniyaa wogaynne Asay ootseedda Geeshsha Gollii de'ee. 2 Ayaw gooppe, koyro Dunkkaanii ek'k'eedda; Aa gidduwaan muk'aaddaa wotsiyaawe, s'arap'p'eezaynne Godaa sintsan wotsiyaa ukitsay de'ee; he sa'ay Geeshsha sa'aa giide s'eeseettee.* 3 Laa'entso gaaridduwaa guyye baggana Ubbaappe Aad'd'iyaa Geeshsha Sa'aa geetettiyaa Dunkkaanii de'ee.* 4 Aa gidduwaan is'aanaa c'uwayanaw work'k'aappe ootseedda saas'iniinne ubba saanna work'k'aan sheeshsheedda K'aalaa c'aak'uwaa Taabootay de'ee. He K'aalaa c'aak'uwaa Taabootan mannay de'iyaa work'k'aa s'aaruu, Aaroona s'am"ay aac'eeddawenne k'ay Muse higgii s'aafetteedda laa"u masetteedda shuchchatuu de'iino.* 5 He k'aalaa c'aak'uwaa Taabootaappe bolla baggana atto giyaa sa'aa k'um"iyaa barenttu k'efiyaan gentsiyaa bonchcho kiruubetuu de'iino; shin ha ubbabaa ha"i wurssi odanaw danddayokko.*

6 Hewe hewaadan giigi de'ishshin, k'eesatuu ubbaa wode, barenttu oosuwaa ootsanaw koyro Dunkkaaniyaa geliino.* 7 Shin k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa s'alalay laa'entso Dunkkaaniyaa laytsaappe itti gede geliidde bare dirawunne erennaan Asay ootseedda nagaraa diraw, S'oossaw yarshshiyaa suutsaa akkiide gelee.* 8 Koyro Dunkkaanii ek'k'ide'ishshin, ubbaappe aad'd'iyaa geeshsha sa'aa afiyaa ogii biro dooyettibeennawaa Geeshsha Ayyaanay hewan erissee.

9 He Dunkkaanii ha wodew leemisuwaa; hewaa giyaawe S'oossaw immiyaa imuunne yarshshuu goyinniyaawaa suure wozanaa balay baynnawaa ootsanaw danddaykkino. 10 Hewanttu muussaabaa, ushshaabaanne dumma dumma meechchaabaa odiyaa kare bagga wogatuwaa; unttunttu ooras's'iyaa wodii gakkanaw oosettiyaa wogatuwaa.

11 Shin Kiristtoosi hawaan de'iyaa lo"obaw k'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuwaa gidiide yi diggeedda. I geliide ootsiyaa Dunkkaanii ubbaappe aad'd'iyaawaanne balay baynnawaa; k'ay he Dunkkaaniyaa Asay ootsibeenna; ha med'etteedda sa'aabaakka gidenna. 12 Kiristtoosi Ubbaappe Aad'd'iyaa Geeshsha sa'aa geliyaa wode, deeshshaa suutsaanne galo maraa suutsaa oyk'k'iide gelibeenna; shin bare suutsaa oyk'k'iide, nuw med'inaa atotetsaa immiide, laa'etsennaan itti gede geleedda. 13 Tuneedda asaa bolla korumaa suutsaanne deeshshaa suutsaa c'ac'c'afiide, guudetteedda ussatti bidintsaa k'olina, he uraa tunatetsaappe geeshshanaw danddayooppe,* 14 Med'inaa Geeshsha Ayaanaa baggana balay baynna yarshshuwaadan, S'oossaw barena immeedda Kiristtoosa suutsay, nuuni de'uwaa S'oossaw ootsana mala, kase nu hayk'k'eedda oosuwaappe nu suure wozanaa wooti geeshshanddeeshsha!

15 Hewaa diraw, S'oossay s'eeseeddawanttu I immana geedda med'inaa anjjuwaa laattana mala, Kiristtoosi ooratsa c'aak'k'oo gaannateedda; hewe hanana danddayiyaawe, Asay koyro c'aak'uwaappe garssan de'iidde ootseedda balaa ayiletetsaappe kessiyaa hayk'uu de'iyaa diraassa.

16 Ayaw gooppe, hayk'k'iyaa uray woyteeddawe de'ooppe, he uray hayk'k'owe erettanaw koshshee. 17 Ayaw gooppe, woyteedda uray hayk'k'eedda wode, I woyteeddawe poletteedda; he woyteeddawe pas'a de'ishshin, ayinne polettenna.

18 Haray atto, koyro c'aak'uukka suutsay baynnaan injjetibeennawe hawaassa. 19-20 Ayaw gooppe, higgiyan de'iyaa azazuwaa ubbaa Muse asaa ubbaw odeedda; hewaappe guyyiyaan, galo maraa suutsaanne deeshshaa suutsaa, haatsaanna, zo'o dorssaa isikiyaannanne hisoop'p'iyaa giyaa mitsaa bonc'c'iyaanna ittippe akkiide, «Hawe hinttentta S'oossay azazeedda c'aak'uwaa suutsaa» yaagiide, higgiyaa mas'aafaa bollanne asaa ubbaa bolla c'ac'c'afeedda.* 21 Hewaadankka, Dunkkaaniyaa bollanne ootsiyaa miishshaa ubbaa bolla suutsaa Muse c'ac'c'afeedda.* 22 Higgii giyaawaadan, tumukka amareedawaappe attin, ubbabaykka suutsan geeyyee; suutsay gukkana d'ayooppe, atotetsay baawa.

Kiristtoosi Yarshshetteeddawe Nagaraa
K'uc'c'i D'ayissee

23 Hewaa diraw, saluwaan de'iyaawantta malatiyaawanttu he yarshshuwaan geeyyanaw koshshee; shin saluwaan de'iyaawanttukka barenttu huup'ew geeyyanaw aad'd'iyaa yarshshuwaa unttuntta koshshee.

24 Ayaw gooppe, Kiristtoosi tumu geeshsha san leemisettiyaa Asay ootseedda geeshsha sa'aa gelibeenna; shin I ha"i nu gishshataw S'oossaa sintsan beettanaw yaa saluwaa geleedda. 25 K'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuu laytsaan laytsaan bare suutsaa gidennawaa oyk'k'iide, Geeshsha sa'aa geliyaawaadan, Kiristtoosi barena ubbaade yarshshanaw gelibeenna. 26 Hewaa gidintto, Kiristtoosi sa'ay med'ettoodeppe doommiide daro gede waayettanaw koshshee; shin ha"i wodiyaa wurssetsaan nagaraa d'ayissanaw barena yarshshiide, laa'etsennaan itti gede beetteedda.

27 Asay ubbay itti gede hayk'k'anaw bessee; hewaappe guyyiyaan S'oossay asaa pirddana. 28 Hewaadankka, k'ay Kiristtoosi daro asaa nagaraa d'ayissanaw itti gede yarshshetteedda; k'ay I barena loytsi naagiyaawantta ashshanaw beettanaappe attin, laa'entso nagaraa tookkanaw beettena.*

10

1 Ayaw gooppe, higgew yaana lo"obaa eeshuwaa s'alalay de'ee; aw tumu leemisuu baawa. Ubbaa wode laytsan laytsan itti mala yarshshuu yarshshettee; hewaa diraw, higgii S'oossaakko shiik'iyaa asaa he yarshshuwaan balay baynna asaa ootsanaw ubbaakka danddayenna. 2 S'oossaw goyinniyaa Asay bare nagaraappe ubbaanna geeyyeeddabaa gidintto, suure wozanaan laa'entsuwaa nagaraa k'oppenna; k'ay yarshshiyaawaakka aggana. 3 Shin Asay laytsan laytsan he yarshshuwaan bare nagaraa hassayee. 4 Ayaw gooppe, korumaa suutsaynne deeshshaa suutsay nagaraa d'ayissanaw ubbaakka danddayenna.

5 Hewaa diraw, Kiristtoosi ha alamiyaa yaana haniidde, hawaadan yaageedda;

«Neeni yarshshuwaanne imuwaa koyyabeykka;

shin taw bollaa giigissaadda.*

6 Neeni s'uuggiyaa yarshshuwaaninne,

nagaraa yarshshuwaan ubbaakka nashetakka.

7 Taani he wode, ‹S'aatsa mas'aafan tabay s'aafetteeddawaadankka,

S'oossaw, taani neeni koyiyaawaa ootsanaw yaad› yaagaad»

yaageedda. 8 Yarshshuu yarshshettana mala, higgii azaziyaawaa gidooppenne, Kiristtoosi koyro, «Neeni yarshshuwaa, imotaa, s'uuggiyaa yarshshuwaanne nagaraa yarshshuwaa ubbaakka koyyabeykka; hewaanttun nashettakka» yaageedda. 9 Hewaappe guyyiyaan Kiristtoosi, «S'oossaw, taani neeni koyiyaawaa ootsanaw yaad» yaageedda. Hewaa diraw, Kiristtoosi laa'entsuwaa essanaw koyrowaa d'ayissee. 10 Yesuusi Kiristtoosi S'oossay koyyeeddawaa ootseedda diraw, bare ashuwaa laa'entsennaan itti gede yarshsheeddawaan nuuni nu nagaraappe geeyyi aggeeddo.

11 K'eesatuwaa ubbatuu hachche hachche ek'k'iide, bare oosuwaa ootsiino; k'ay nagaraa d'ayissanaw ubbaakka danddayenna itti mala yarshshuwaa zaari zaariide yarshshiino.* 12 Shin Kiristtoosi nagaraa diraw, ubbaa wodew gideedda itti yarshshuwaa yarshshiide, S'oossaappe ushechcha baggana utti aggeedda.* 13 S'oossay sintsappe Kiristtoosa morkkatuwaa Kiristtoosaw gediyaan yed'd'iyaawaa ootsana gakkanaw, yaan naagee. 14 Ayaw gooppe, I itti gede yarshsheeddawaan, nagaraappe geeyyeeddawantta med'inaw balay baynnawantta ootseedda.

15 K'ay Geeshsha Ayyaanay nuw markkattiidde, hawaadan yaagee;

16 «Taani he gallassatuwaappe guyyiyaan,

unttunttunna c'aak'k'etiyaa c'aak'uu hawaa:

Taani ta higgiyaa unttunttu k'ofaan wotsana;

k'ay unttunttu wozanaankka s'aafana»

yaagee.*

17 K'ay hewaappe guyyenna,

«Taani unttunttu nagaraanne,

unttunttu makkala oosuwaa laa'entso hassaykke»

yaagee.* 18 S'oossay he nagaraa atto geedda wode, nagaraa d'ayissanaw hawaappe sintsaw yarshshuwaa koshshenna.

S'oossaakko Shiik'anaw Koshshee

19 Simmi taanaadan ammaniyaawanttoo, nuuni Yesuusa suutsaa baggana Ubbaappe Aad'd'iyaa Geeshsha sa'aa gelanaw nuw s'alatetsay de'ee. 20 Kiristtoosi nuw ooratsa ogiyaanne de'uwaa ogiyaa gaaridduwaa baggana, hewaa guussay bare bollaa baggana dooyyeedda. 21 Nuw S'oossaa gollen suntsetteedda wolk'k'aama k'eesay de'iyaa diraw, 22 Nuuni suure wozanaanna, tumu ammanuwaanna, iita wozanaappe geeyyeedda wozanaannanne k'ay s'illo haatsaan meec'etteedda bollaanna S'oossaakko shiik'oytte.*

23 Nuw immana geedda S'oossay ammantsiyaa diraw, nuuni demmana giide nashechchaan naagi utteeddawaa loytsi oyk'k'oytte. 24 Ittuu ittuwaanna waan siik'ettanenttonne k'ay lo"o oosuwaa wooti ootsanentto, ittuu ittoo k'oppeetto. 25 Ittuu ittuu shiik'uwaa dooyaa ootsiide shiik'iyaawaadan, nuunikka ittippe shiik'iyaawaa aggokko; shin Godaa gallassay matattiyaawaa hinttenttu be'iyaa diraw, ittuu ittuwaa mentsetseetto.

26 Nuuni tumatetsaa era akki diggiide, eriidde nagaraa ootsiyaawaa gidooppe, hawaappe sintsaw nagaraa d'ayissiyaa yarshshuu ittibaynne baawa. 27 Shin yashshiyaa pirddaa naagiyaawenne S'oossaa is's'iyaa ubbaa maanaw wolk'k'aama tamay de'ee.* 28 Muse higgew azazettena uray, laa"u uray woy heezzu uray Aa bolla markkattooppe, k'areti baynnaan hayk'k'ee.* 29 S'oossaa Na'aa kad'eedda uray, barena nagaraappe geeshsheedda S'oossaa c'aak'uwaa suutsaa tunabaadan k'oppeedda uray, k'ay aad'd'o keekatetsaa Geeshsha Ayaanaa boriyaa uray, ay keena iita pirddaa akkanaw bessinttonne ane k'oppite.*

30 Ayaw gooppe, «Taani haluwaa kesananne kushiyaa zaarana» geeddawaa nuuni ereetto; k'aykka, «Goday bare asaa pirddana» yaageedda.* 31 De'uwaa S'oossaa kushiyan kunddanawe daro yashshiyaawaa.

32 Hinttenttoo S'oossaa poo'uu poo'eeddawaappe guyyiyaan, hinttenttu daroban waayettiide, wolk'k'aama wad'etaan genc'c'eedda beni wodiyaa hassayite. 33 Itti itti gede hinttentta asaa sintsan boreeddinonne pas'a kaa'eeddino; k'ay hara wode hewaadan ootseeddawanttunnanne ittippe de'eeddita. 34 Ayaw gooppe, k'ashuwaan de'iyaa asatoo hinttenttu k'aretteeddita; yaatiide hinttenttoo med'inaw wurenna ubbaappe aad'd'iyaa shaluu saluwaan de'iyaawaa hinttenttu huup'ew ereedda diraw, hinttebaa ubbaa akki diggooppe hidootaan genc'c'eeddita.

35 Hewaa diraw, wolk'k'aama woytana de'iyaa hinttenttu s'alatetsaa oloppite. 36 S'oossay koyyiyaawaa ootsiide, I hinttenttoo immana geeddawaa akkanaw genc'c'ana koshshee. 37 Ayaw gooppe, S'oossaa Mas'aafay,

«Amareeda wodii atteedda.

Yiyaawe yaanawaa; gam"enna.*

38 Ta s'illuu ammanettiide de'anawaa.

Shin ooninne guyye simmooppe,

taana nashechchenna»

yaagee. 39 Nuuni ammanettiide atteeddawanttu bagga gidiyaawaappe attin, guyye simmiide d'ayeeddawanttu bagga gidokko.

11

Ammanuwaa

1 Ammanuwaa giyaawe, demmana giide nashechchaan naagi utteeddabay ammantsiyaawaanne be'anaw danddayennabaa erissiyaawaa. 2 S'oossay beni c'ima asaw markkattawe, unttunttu ammaneeddawaana.

3 Saluunne sa'aynne S'oossaa k'aalaan med'etteeddawaa ammanuwaan nuuni ereetto; hewaa diraw, beettiyaabay beettenabaappe med'etteedda.*

4 Aabeeli K'aayeelawaappe aad'd'iyaa yarshshuwaa S'oossaw yarshsheeddawe ammanuwaana. S'oossay Aa imuwaabaa markkattiidde, I s'illuwaa gideeddawaakka markkatteedda; Aabeeli haray atto hayk'k'eeddashshinkka, bare ammanuwaan ha"i gakkanaw haasayee.*

5 Heenooki hayk'k'ennan saluwaa beeddawe ammanuwaana; S'oossay afeedda diraw, ooninne Aa be'anaw danddayibeenna. S'oossaa Mas'aafay, «Heenooki saluwaa baanaappe kase S'oossaa nashechcheedda» yaagee.* 6 Ammanuu baynnaan ooninne S'oossaa nashechchanaw danddayenna; ayaw gooppe, S'oossaakko yiyaa ooninne S'oossay de'iyaawaanne barena koyyiyaawanttoo woytaa immiyaawaa ammananaw koshshee.

7 Nohe be'anaw danddayenna sintsaappe hananabaw S'oossay, «Neena naaga» giina, S'oossaw yayyiide, barenanne bare soy asaa ashshanaw markkabiyaa med'd'eeddawe ammanuwaana; yaatiide hewaan ha sa'aa bolla pirddiide, ammanuwaan beettiyaa s'illotetsaakka S'oossaappe akkeedda.*

8 Abraahaamo laattanaadan, S'oossay barew immana geedda gadiyaa baana mala, S'oossay barena s'eeseedda wode, azazetteeddawe ammanuwaana; I bare gadiyaappe kesiide biyaa wode, hak'a binttonne erennaan kesseedda.* 9 Abraahaamo S'oossay barew immana geedda gadiyaan hara biittaa asaadan de'eeddawe ammanuwaana; S'oossay he immana geeddawaa barenanna ittippe laattana Yisaak'ananne Yak'oobanna Dunkkaaniyaan de'eedda.* 10 Ayaw gooppe, Abraahaamo S'oossay lo"o baasuwaan k'oppiide kees's'eedda katamaa naagee.

11 Saara bare huup'ew haray atto ec'aadekka, immana geedda S'oossay ammanetteedawaa gideeddawaa ereedda diraw, na'aa shahaaranaw wolk'k'aa demmeeddawe ammanuwaana.* 12 Hewaa diraw, hayk'k'eedda asaa malatiyaa itti bitaniyaappe saluwaan de'iyaa s'oolinttiyaa keena, abbaa gas'aan de'iyaa payduu baynna shafiyaa keena zaratuu yeletteeddino.*

13 He asatuu ubbatuu ammanuwaan hayk'k'eeddino; barenttoo S'oossay immana geeddawaakka akkibeykkino; shin haakuwaan hewaa be'iide, saroteeddino. K'ay unttunttu sa'aan imatsanne yederissettiide keseedda asatuwaa gideeddawaa ereeddino.* 14 Ayaw gooppe, hewaadan giyaa asatuu barenttu huup'e gadiyaa koyiyaawaa erissiino. 15 Unttunttu he yeggiide kesseedda gadiyaa simmanaw k'oppeeddawaa gidintto, guyye simmiyaa kaac'aa demmennaan aggikkino; shin 16 unttunttu hewaa aggiide, lo"iyaa gadiyaa laamotiino; hewe saluwaa gadiyaa. Hewaa diraw, S'oossay unttunttu S'oossaa geetettanaw yeellatenna. Ayaw gooppe, I unttunttoo katamaa giigissi wotseedda.

17-18 Abraahaamo Yisaak'a yarshshanentto woy yarshshenentto, S'oossay eranaw s'omooseedda wode, Abraahaamo ammanuwaan Aa yarshsheedda. S'oossay Abraahaama, «Ne zarii Yisaak'a baggana s'eesettanawaa» geeddashshinkka, Abraahaamo bare na'aa Yisaak'a yarshshanaw giigeedda.* 19 Abraahaamo S'oossay Yisaak'a haray atto, hayk'uwaappekka patsanaw danddayiyaawaa ereedda; hewaa diraw, hayk'uwaappe guyye Aa zaariide akkeedda.

20 Yisaak'i sintsappe hananabaw Yaak'oobanne Eesaa anjjeeddawe ammanuwaana.*

21 Yaak'oobi hayk'k'ana haniidde, Yooseefo naanaa huup'iyaan huup'iyaan anjjeeddawenne gatiman guufetiide, S'oossaw goyinneeddawe ammanuwaana.*

22 Yooseefo hayk'k'anaw matiidde, Israa'eeliyaa Asay Gibs'eppe kesanawaa haasayeeddawenne bare mek'etsaa ootsanabaa unttuntta azazeeddawe ammanuwaana.*

23 Muse yeletteeddawaappe guyyiyaan, aawuunne aata malaa lo"o na'aa gideeddawaa be'iide, heezzu agenaa k'oseeddawe ammanuwaana; unttunttu kaatiyaa awaayookka yayyibeykkino.*

24 Muse dic'c'eeddawaappe guyyiyaan, Gibs'e kaatiyaa naatti na'aa geetettanawaa is's'eeddawe ammanuwaana.* 25 Nagaraan Muse guutsa wodiyaa nashettanawaappe, S'oossaa asaana waayettanawaa dooreedda. 26 Wodeppe demmana woytaa I tishshi ootsiide s'eello diraw, Gibs'e gadiyaa shaluwaa ubbaappe Kiristtoosa diraw borettiyaawe daro aad'd'iyaa duretetsaa gideeddawaa k'oppeedda.

27 Kaatiyaa hank'k'oo Muse yayyenaan, Gibs'e gadiyaappe keseeddawe ammanuwaana; ayaw gooppe, beettena S'oossaa be'eeddawaadan, genc'c'iide sintsaw beedda. 28 Hayk'uwaa kiitanchchay Israa'eeliyaa asaw bayira naanaa bochchennaadan, Muse Paasigaa bonchcheeddawenne gubaniyan suutsaa c'ac'c'afisseeddawe ammanuwaana.*

29 Israa'eeliyaa Asay mela biittan hamettiyaawaadan, Zo'o Abbaa pinneeddawe ammanuwaana; shin Gibs'e asatuu paac'ew gelishshin, haatsay unttuntta mitti aggeedda.

30 Israa'eeliyaa Asay Iyyarkko giyaa katamaa shuchchaa dirssaa laappu gallassaa yuuyyi yuuyyi aad'd'owaappe guyyiyaan, he shuchchaa dirssay kunddeeddawe ammanuwaana.* 31 C'aaratta Ra'aaba yewuwaa k'oriyaawantta loytsa mokkeedda diraw, S'oossaw azazettenan is's'eedda asaana hayk'k'ennan atteeddawe ammanuwaana.

32 Simmi harabaa gujjaade ayaa odoo? Geedoonabaa, Baaraak'abaa, Samisoonabaa, Yofittaahebaa, Daawitebaanne Saameelabaa, k'ay nabatuwaabaa odanaw taw wodii gidenna.* 33 Unttunttu kaatiyaa ubbaanna olettiide s'ooneeddawenne s'illobaa ootseeddawe ammanuwaana; yaatiide S'oossay immana geeddawaa akkeeddino; gaammotuwaa doonaakka gorddeeddino.* 34 Wolk'k'aama tamaa toyisseeddino; kuussa mashshaappe atteeddino; unttunttu daaburanchcha; shin minneeddino; k'ay olaan minniide, hara gadiyaa olaa asaa yedersseeddino.* 35 Mac'c'awanttu barenttu hayk'k'eeddawantta hayk'uwaappe denddina akkeeddino.

K'ay haranttu k'ashuwaappe bilettanawaa is's'iide, keekkiyaa de'oo hayk'uwaappe denddanaw, ugatiide hayk'k'eeddino.* 36 Haratuwaa bolla Asay k'iliic'i kaa'eedda; lissuwaan shoc'etteeddinonne santsalataan k'ashettiide, k'asho golliyaa geleeddino.* 37 Shuchchaan c'adetteeddino; magaaziyan laa"u kesiide p'alk'k'etteeddino; paac'etteeddino; mashshaan hayk'k'eeddino; unttunttoo ubbabaykka d'ayina, waayettiide tuggattiide, dorssaa c'alaanne deeshshaa c'alaa mayyiide yuuyyeeddino.* 38 Unttunttoo ha alamii giigennaan is's'ina, woraan, deriyaan, gonggoluwaa giddoninne ollaa gidduwaan yuuyyeeddino.

39 S'oossay unttunttu ammanuwaa markkattooppekka, hewanttu ubbatuu I, immana geeddawaa akkibeykkino. 40 S'oossay nuw itti lo"o k'ofaa k'oppi wotseedda diraw, unttunttu nuuni baynnaan balay baynnawantta gidikkino.

12

S'oossay Nuw Aawuwaa

1 Simmi nuw hawaa keena daro asay, shaariyaadan nu matan yuuyyi aad'd'iide markkattiyaawe de'ishshin, nuuna d'ubbiyaa ubbabaanne bak'k'i oyk'k'iyaa nagaraa diggiide nu sintsan de'iyaa nuuni wos's'ana wotsaa genc'c'iide wos's'oytte. 2 Nuuni nu ammanoo ogiyaa dooyyeeddawaanne polissiyaawaa gideedda Yesuusa s'eelloyte. Yesuusi yeellaa kad'iide, sintsappe aw de'iyaa nashechchaa diraw, mask'k'aliyaa bolla misimaariyan d'ishettiide hayk'k'anawaa genc'c'iide, S'oossaa kawutetsaa oydiyaappe ushechcha baggana utteedda.

3 Hinttenttu hinttenttu wozanaa bayizziide daaburenna mala, nagaranchchatuu barena daro is's'inakka genc'c'eedda Yesuusa k'oppite. 4 Nagaraanna hinttenttu baas'etiidde, suutsaa gussana gakkanaw biro oletti diggibeykkita. 5 S'oossay bare naanaadan, hinttentta zoriyaawaa dogeedditee? S'oossay hinttentta,

«Ta na'aw, S'oossay neena muriyaa wode, laafabaadan k'oppoppa.

I neena seeriyaa wodekka yayyoppa.*

6 Ayaw gooppe, I bare siik'iyaa uraa muree;

k'ay bare na'aadan akkiyaa ubbaakka lissuwaan shoc'ee»

yaageedda. 7 S'oossay hinttentta muriyaa wode genc'c'ite. Ayaw gooppe, I hinttentta naanaadan ootsee. Aawuu seerenna na'ay de'ii? 8 Naanaa ubbaa seeriyaawaadan, hinttentta murenaan aggooppe, karen yeletteeddawantta gidiitappe attin, tumu naanaa gidikkita. 9 Hewaa bollan k'ay, nuuna yeleedda nu aawotuu nuuna mureedda wode, nuuni unttuntta bonchcheeddo. Yaatina, nuuni waaniide ayaanaa Aabboo loytsi darssi moodettiide de'okkoo? 10 Ayaw gooppe, nuuna yeleedda nu aawotuu barentta lo"owaadan, amareeda wodiyaa nuuna mureeddino; shin S'oossay nuuni Aa geeshshatetsaa akkana mala, nuuna maaddanaw muree. 11 Nuuni murettiyaa wode, ha"iw yiloyee; nashechchenna. Shin mureeddawanttoo guyyeppe he muray s'illotetsaa de'uwaa sarotetsaa woytaa immana.

Zoriyaanne Seeraa

12 Hewaa diraw, hinttenttu arggaac'eedda kushiyaanne hinttenttu daabureedda gulbbataa mentsetsite.* 13 Wobbiyaa gedii pas'anaappe attin, burk'k'enna mala, suure ogiyaan hamettite.*

14 Asaa ubbaanna saro de'anaw minnite; k'ay geeshsha de'uwaa de'ite. Ayaw gooppe, geeshshatetsay baynnaan ooninne Godaa be'anaw danddayenna. 15 S'oossaa aad'd'o keekatetsaa ooninne akkenaan attena mala naagettite; k'ay dolaade, bare marzziyaan asaa waayissiyaa c'amo mitsaadan haniide, ooninne daro asaa tunissenna mala naagettite.* 16 Woshummanaw kajjeeliyaa Asay ooninne de'enna mala, woy k'ay itti gede miyaabaw bare bayiratetsaa zal"eedda, ayaanaabaa kawushissiyaa Eesaa mala asaykka de'enna mala naagettite.* 17 Hewaappe guyyiyaan, Eesay bare aabbu anjjuwaa akkanaw koyyeeddawaa eriita; shin Aa aabbu Aa anjjenan is's'eedda; ayaw gooppe, nagaraappe simmiyaa ogiyaa I haray atto, afos's'i koyyiidekka demmanaw danddayibeenna.*

18 Hinttenttu bochchanaw danddayiyaa deriyaakkonne ees's'iyaa tamaakko, d'umaakko, shaariyaakkonne gotuwaakko,* 19 k'ay malakataa waasuwaakkonne k'aalaa kooshshaakko yibeykkita. Asay he kooshshaa siseedda wode, haraa gujji sisenna mala woosseedda. 20 Ayaw gooppe, S'oossay unttuntta, «Haray atto, do'aykka he deriyaa bochchooppe, shuchchaan c'adettiide hayk'k'o» yaageedda azazuwaa unttunttu genc'c'anaw danddayibeykkino.* 21 Ayfiyaan beettiyaawe daro dagantsiyaawaa gidiyaa diraw Muse, «Taani yashshaan kokkoray» yaageedda.*

22 Shin hinttenttu S'iyoone Deriyaa, de'o S'oossay de'iyaa katamaa, ittippe shiik'iide nashettiyaa daro sha"a kiitanchchatuwaakko saluwaa Yerusaalame yeeddita. 23 S'oossaa bayira naanatuwaakko, ittippe shiik'eeddawanttukko, unttunttu suntsay saluwaan s'aafetteeddawanttukko yeeddita; k'ay asaa ubbaa pirddiyaa S'oossaakkonne, balay baynnawantta ootseedda s'illo asatuwaa ayyaanatuwaakko yeeddita. 24 Ooratsa c'aak'k'oo gaannatiyaa Yesuusanne Aabeela suutsaappe aad'd'iyaawaa odiyaa gukkeedda suutsaakko yeeddita.*

25 Hinttenttoo odiyaa uraa yewuwaa sisiyaawaa hinttenttu is's'enna mala, hinttentta naagite. S'oossaa kiitaa sa'aan barenttoo odiyaawe odiyaawaa sisenna is's'eeddawanttu attana d'ayooppe, saluwaan, «Hinttena naagite» giyaa S'oossaappe nuuni waaniide attanee?* 26 He wode Aa kooshshay sa'aa k'aatseedda; shin I ha"i, «Taani sa'aa s'alalaa gidennaan, itti gede gujjaade saluwaakka k'aatsana» yaageedda.* 27 «Itti gede gujjaade» giyaa k'aalay k'aas's'ennabay minniide de'ana mala, med'etteeddabay k'aas's'anawaanne kichchanawaa geeshshiide bessee.

28 Nuuni k'aas's'anaw danddayenna kawutetsaa akkiyaa diraw, ane S'oossaa galatoyttenne Aa nashechchoytte; aw bessiyaawaadan bonchchuwaaninne yashshatetsaan aw goyinnoytte. 29 Ayaw gooppe, nu S'oossay tumu bayizziyaa tamaa.*

13

S'oossaa Nuuni Wooti Nashechchanaw Bessintto

1 Hinttenttu ishatuwaa siik'iyaawaa aggoppite. 2 Imatsaa mokkiyaawaakka dogoppite. Ayaw gooppe, yaatiyaawaan itti itti Asay erennaan kiitanchchatuwaa mokkeedda.* 3 K'asho gollen de'iyaawanttubaa hinttenttukka unttunttunna ittippe k'asho gollen de'iyaawaadan k'oppite; k'ay hinttenttu hinttenttu huup'ew waayettiyaawaadan, waayettiyaawanttubaa k'oppite.

4 Akkiyaawaanne geliyaawaa Asay ubbay bonchchanaw bessee; k'ay asinaynne machchata ittuu ittoo ammanettanaw bessee; ayaw gooppe, S'oossay woshummanaw kajjeeliyaawanttanne woshummiyaawantta pirddana.

5 Miishshaa siik'uwaappe hinttentta naagite; hinttenttoo de'iyaawe hinttenttoo gido. Ayaw gooppe, S'oossay bare huup'ew,

«Taani neena ubbaakka yeggikke

woy aggikke»

yaageedda.*

6 Hewaa diraw, nuuni s'aliide,

«Goday taana maaddiyaawaa;

taani yayyikke.

Asay taana ay ootsii?»

yaageetto.*

7 S'oossaa k'aalaa hinttenttoo odeedda hinttentta kaaletseeddaawantta hassayite; unttunttu waan de'eeddinonttonne hassayite; k'ay unttunttuwaadan ammanite.

8 Yesuusi Kiristtoosi zinokka hachchekka med'inawukka laamettenna. 9 Dumma dumma ooratsa timirttiyaan wora booppite. Nu wozanay S'oossaa aad'd'o keekatetsan minnooppe lo"o gidiyaawaappe attin, k'umaa wogatoo azazettiyaawaa gidenna; hewoo azazetteeddawanttukka maadettibeykkino.

10 Nuw yarshshiyaasay de'ee; Dunkkaaniyaa giddon ootsiyaawanttu he yarshshiyaa saappe maanaw unttunttoo maatay baawa. 11 K'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuu nagaraa diraw, mehiyaa suutsaa yarshshanaw Ubbaappe Aad'd'iyaa Geeshsha sa'aa afee; shin he mehiyaa ashuwaa k'ay dirssaappe karenna guuddee.* 12 Hewaa diraw, Yesuusikka k'ay nagaraappe asaa bare suutsan geeshshanaw, katamaa penggiyaappe karenna waayetteedda. 13 Simmi nuuni I boretteedda boriyaa akkiide, dirssaappe kare aakko kesoytte. 14 Ayaw gooppe, nuw hawaan med'inaw de'iyaa katamay baawa; shin nuuni yaana katamaa naageetto.

15 Simmi S'oossaw Yesuusa baggana ubbaa wode galataa yarshshuwaa immoytte; hewaa giyaawe mettershshay Aa suntsaw immiyaa galataa giyaawaa. 16 Lo"obaa ootsiyaawaanne ittuu ittuwaa maaddiyaawaa dogoppite. Ayaw gooppe, S'oossaa nashechchiyaawe hewaa mala yarshshuwaa.

17 Hinttena kaaletsiyaawanttoo azazettite; k'ay unttunttu azaziyaawaakka ootsite. Unttunttu barenttu ootseeddawaa S'oossaw odana diraw, hinttenttu shemppuwaa loytsi naagiino; hinttenttu unttunttoo azazettooppe, barenttu oosuwaa nashettiidde ootsana; hewe d'ayooppe, unttunttu yilotiidde ootsana; hewe hinttentta ayinne maaddenna.

18 Nuw S'oossaa woossite. Nuuni ubbaa wode lo"obaa ootsanaw koyyiyaa diraw, nuuna zoriyaa lo"o wozanay nuw de'ee. 19 S'oossay taana hinttenttukko ellekka zaarana mala, S'oossaa hinttenttu loytsi woossanaadan, taani hinttentta loytsa woossay.

Woosaa

20 Sarotetsaa S'oossay, nu Godaa Yesuusa, dorssatuwaa hentsanchchaa wolk'k'aama, med'inaa c'aak'uwaa suutsan hayk'uwaappe dentseedda. 21 S'oossay Yesuusi Kiristtoosa baggana bare sintsan barena nashechchiyaawaa hinttentta oosissiidde, hinttenttukka I koyyeeddawaa ootsana mala, lo"o oosuwaa ubbaan hinttentta I giigisso; S'oossay med'i med'inaw bonchchetto. Amen"i.

K'utetsaa K'aalaa

22 Taanaadan ammaniyaawanttoo, taani ha dabddaabbiyaa hinttenttoo k'antsaan s'aafeedda diraw, hinttenttu ha zoriyaa salettenaan sisana mala, taani hinttentta woossay.

23 Nu ishay, S'imootoosi k'ashuwaappe biletteeddawaa erite. Elleelli I haa yooppe, taani aanana baade hinttentta be'ana.

24 Hinttena kaaletsiyaa ubbatuwaanne S'oossaa asatuwaa ubbaa saro saro giite. S'aaliyaappe yeedda ammaniyaawanttu hinttentta saro saro giino.

25 Aad'o keekatetsay hinttenanna ubbaanna ittippe gido. Amen"i.

* 1:3 Ushechcha baggana: Bonchchuwaanne wolk'k'aassa gidiyaawaa bessee.

* 1:5 Maz. 2:7; 2 Sam. 7:14; 1 Od. 17:13

* 1:6 Zar. 32:43

* 1:7 Maz. 104:4

* 1:8 Maz. 45:6-7

* 1:10 Maz. 102:25-27

* 1:13 Maz. 110:1

* 2:6 Maz. 8:4-6

* 2:12 Maz. 22:22

* 2:13 Isa. 8:17, 18

* 2:16 Isa. 41:8-9

* 3:2 Pay. 12:7

* 3:7 Maz. 95:7-11

* 3:15 Maz. 95:7-8

* 3:16 Pay. 14:1-35

* 4:3 Maz. 95:11

* 4:4 Dom. 2:2

* 4:5 Maz. 95:11

* 4:7 Maz. 95:7-8

* 4:8 Zar. 31:7; Iya. 22:4

* 4:10 Dom. 2:2

* 5:3 Wog. 9:7

* 5:4 Kes. 28:1

* 5:5 Maz. 2:7

* 5:6 Malkki-S'edek'k'i: Ha suntsay Ec'a C'aak'uwaan s'eesetteeddawe, I K'eesaa Aarooneppe kasenna de'eeddawe eretto diraassa. Aa guyye zariyaabawunne Aa hayk'uwaabaw ayinne geetettowe baawa. 7:3; Dom. 14:17-20 s'eellite.

* 5:6 Maz. 110:4

* 6:1-2 S'ink'k'atatuwaabaa: Meechchatuwaaba giyaawaa gidiide geeshshatetsaabaa Giriiken dumma dumma wogaa gidiyaawaa bessee.

* 6:8 Dom. 3:17-18

* 6:14 Dom. 22:16-17

† 6:19 Gaaridduwaa: Hawe dunkkaaniyaa gidduwaan goynaw maaddiyaawaa. Hewekka «Geeshshassaa» geetetteeddawaappe «Geeshshaappe Geeshshassaa» shaakkanaw go"iyaawaa gidiide k'eesatuwaa kaappo s'alalay gelanaw danddayiyaasaa.

* 6:19 Wog. 16:2

* 6:20 Maz. 110:4

* 7:1 Dom. 14:17-20

* 7:5 Pay. 18:21

* 7:11 Leewiyaa: Ha suntsaa s'eesettiyaawanttu k'eesatuwaappenne unttuntta maaddiyaawanttuppe dooretteeddawantta.

* 7:17 Maz. 110:4

* 7:21 Maz. 110:4

* 7:27 Wog. 9:7

* 8:1 Maz. 110:1

* 8:5 Kes. 25:40

* 8:8 Erm. 31:31-34

* 9:2 Kes. 26:1-30; 25:31-40; 25:23-30

* 9:3 Kes. 26:31-33

* 9:4 Kes. 30:1-6; 25:10-16; 16:33; Pay. 17:8-10; Zar. 10:3-5

* 9:5 Kes. 25:18-22

* 9:6 Pay. 18:2-6

* 9:7 Wog. 16:2-34

* 9:13 Wog. 16:15-16; Pay. 19:9, 17-19

* 9:19-20 Kes. 24:6-8

* 9:21 Wog. 8:15

* 9:28 Isa. 53:12

* 10:5 Maz. 40:6-8

* 10:11 Kes. 29:38

* 10:12 Maz. 110:1

* 10:16 Erm. 31:33

* 10:17 Erm. 31:34

* 10:22 Wog. 8:30; Hiz. 36:25

* 10:27 Isa. 26:11

* 10:28 Zar. 17:6; 19:15

* 10:29 Kes. 24:8

* 10:30 Zar. 32:35, 36

* 10:37 Imb. 2:3-4

* 11:3 Dom. 1:1; Maz. 33:6, 9; Yoh. 1:3

* 11:4 Dom. 4:3-10

* 11:5 Dom. 5:21-24

* 11:7 Dom. 6:13-22

* 11:8 Dom. 12:1-5

* 11:9 Dom. 35:27

* 11:11 Dom. 18:11-14; 21:2

* 11:12 Dom. 18:11-14; 21:2

* 11:13 Dom. 23:4; 1 Od. 29:15; Maz. 39:12

* 11:17-18 Dom. 22:1-14

* 11:20 Dom. 27:27-29, 39-40

* 11:21 Dom. 47:31

* 11:22 Dom. 50:24-25; Kes. 13:19

* 11:23 Kes. 2:2; 1:22

* 11:24 Kes. 2:10-12

* 11:28 Kes. 12:21-30

* 11:30 Iya. 2:1-21; 6:22-25

* 11:32 Dan. 6:11—8:27; Dat. 4:6—5:31; Dat. 13:2—16:31; Dat. 11:1—12:7; 1 Sam. 16:1—1 Kat. 2:11; 1 Sam. 1:1—25:1

* 11:33 Dan. 6:1-27

* 11:34 Dan. 3:1-30

* 11:35 1 Kat. 17:17-24; 2 Kat. 4:25-37

* 11:36 1 Kat. 22:26-27; 2 Od. 18:25-26; Erm. 20:2; 37:15; 38:6

* 11:37 2 Od. 24:21

* 12:5 Yob. 5:17; Lem. 3:11-12

* 12:12 Isa. 35:3

* 12:13 Lem. 4:26

* 12:15 Zar. 29:18

* 12:16 Dom. 25:29-34

* 12:17 Dom. 27:30-40

* 12:18 Kes. 19:16-22; 20:18-21; Zar. 4:11-12; 5:22-27

* 12:20 Kes. 19:12-13

* 12:21 Zar. 9:19

* 12:24 Dom. 4:10

* 12:25 Kes. 20:22

* 12:26 Hag. 2:6

* 12:29 Zar. 4:24

* 13:2 Dom. 18:1-8; 19:1-3

* 13:5 Zar. 31:6, 8; Iya. 1:5

* 13:6 Maz. 118:6

* 13:11 Wog. 16:27

Yaak'ooba Kiitaa

1

2

3

4

5

Yaak'oobi

S'aafeedda Kiitaa

Geluwaa

Ha kiitaa s'aafeedda Yaak'oobi Godaa Yesuusa ishaappe attin tammanne laa"u Yesuusa kaalliyaawanttuppe ittuwaa gidenna. Ikka Yerusaalamen de'iyaa ammaniyaa asaa kaaletsiyaa c'imaa (Gal. 2:9). Ha kiitay s'aafetteeddawe itti woosa gollattiw gidennaan Roome kawutetsaa giddon laaletteedda Ayihuda ammaniyaawanttu ubbatuwaassa gideedda, nuunakka hachche hachche de'uwaa kaaletsiyaa k'ofatuwaa oyk'k'eedda. S'aafetteeddawekka «Alamiyaa ubbaan laaletteedda S'oossaa asaassa». Ha mas'aafaa s'aafeeddawe aad'd'eedda eratetsaa nuuni oosuwaan peeshshiyaa hiillaanne ammaniyaa asaa eeshshaanne hanotaa tamaarissiyaa ogiyaa kaalesuwaa immiyaa yewatuwaa misiliyaadan k'onc'c'iyaan bessee.

Hiyyeesatetsaabaa, duretetsaabaa, paac'c'iyaabaa, lo"o eeshshaabaa, k'anaatiyaabaa, ammanuwaabaanne lo"o oosuwaabaa, ins's'arssaa maaduwaabaanne k'ohuwaabaa, aad'd'eedda eratetsaabaa, ittuu ittuwaanna walak'ettiyaabaa, otoruwaabaanne ashikketetsaabaa, hara asaa bolla pirddiyaawaa, c'eek'uwaabaa woy ayyuwaabaa, genc'c'aabaanne woosaabaa, ammaniyaa Asay de'anaw bessiyaa ogiyaa ubbaa s'aafeedda.

Kiitaykka kiristtinnaa de'uwaan ammanuu oosuwaan peeshshana hanotaabaa k'onc'c'issiide bessee.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Geluwaa 1:1

Ammanuwaanne aad'd'eedda eratetsaa 1:2-8

Hiyyeesatetsaabaanne duretetsaa 1:9-11

Paac'iyaa 1:12-18

S'oossaa k'aalaa sisussaanne oosuwaa bolla peeshussaa 1:19-27

Hanenna ogiyaan ittuu haraw maaddenna mala imetteedda oduwaa 2:1-13

Ammanuwaanne oosuwaa 2:14-26

Ammaniyaa asaanne ins's'arssaappe kesiyaa haasayaa 3:1-18

Ammaniyaa asaanne ha alamiyaa 4:1—5:6

Dumma dumma yewoo imetteedda mak'k'uwaa 5:7-20

1

1 Taani Yaak'oobi S'oossaa ayiliinne Godaa Yesuusi Kiristtoosa ayilii, biittaa ubbaan laaletteedda tammanne laa"u zeretsatoo* sarotaa kiittay.

Danddayaa, Ammanuwaa, Aad'd'eedda Eratetsaa

2-3 Taanaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, hintte ammanuu paac'ettiyaawe hinttenttoo danddayaa immanawaa eriide, dumma dumma paac'ii hinttena gakkiyaa wode, hewaa kumentsaa nashechchaadan paydite. 4 Hintte danddayay ayinne bali baynnaan hinttena minneeddawanttanne pac'i bayinnawantta ootsiide, bare oosuwaa polo. 5 Shin hintteppe ooninne barew aad'd'eedda eratetsay d'ayooppe, kad'ennaan ubbaw keekatetsan immiyaa S'oossaa woosso. I aw immana. 6 Shin I ayaaninne sid'ennaan ammanuwaan S'oossaa woosso. Ayaw gooppe, sid'iyaa uray c'arkkuu sugina k'aas's'iyaa abbaa beetaa mala. 7-8 Ayaw gooppe, laa"u k'ofay de'iyaa uray, bare ogiyaa ubbaan bare k'ofaa k'achchennawe, he uray Godaappe ayinne demmanaw k'oppoppo.

Hiyyeesaa Asaanne Dure Asaa Nashechchaa

9 Shin hiyyeesaa ishay S'oossay Aa d'ok'k'u ootseedda wode nashetto. 10 K'ay dure ishaykka S'oossay Aa kawushisseedda wode nashetto. Ayaw gooppe, dure bitanii maataa giddon dic'c'iyaa c'iishshaadan d'ayana.* 11 Ayaw gooppe, away bare seelaanna kesiide, maataa melissina, c'iishshay d'ayee; k'ay Aa malaa lo"otetsaykka d'ayee; hewaadankka k'ay dure bitanii barewaa ootsiidde d'ayana.

Asaa Bolla Gakkiyaa Paac'iyaa

12 Waayiyaan genc'c'iyaa uray anjjetteeddawaa; ayaw gooppe, he waayiyaa s'ooneeddawaappe guyyiyaan, S'oossay barena siik'iyaawanttoo immana geedda de'uwaa kalachchaa† I akkana. 13 Ooninne paac'etteedda wode, «Taana S'oossay paac'c'ee» gooppo. Ayaw gooppe, S'oossay iitan paac'ettanaw danddayenna; k'ay I bare huup'ew oonanne paac'c'enna. 14 Shin Asay huup'iyaan huup'iyaan bare huup'e iita amuwaan gooshettiyaa wodenne c'imettiyaa wode paac'ettee. 15 Hewaappe guyyiyaan, amuu shahaariide, nagaraa yelee; k'ay nagaray dic'c'iide, hayk'uwaa yelee.

16 Taanaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, c'imettoppite. 17 Lo"o imuwaa ubbaynne kumentsaa woytaa ubbay saluwaappe yee. Saluwaa poo'uwaa med'd'eedda Aawuwaappe yee; S'oossay bare huup'ew dummatennanne woy bare kuwaa laammenna. 18 Nuuni I med'd'eedda med'etatuwaa giddon d'ok'k'asaa akkanaadan, nuuna bare sheniyaan tumu k'aalaan yeleedda.

Siseeddawaa Oosuwaan Peeshshiyaawaa

19 Taanaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, hawaa hassayite; Asay ubbay sisanaw elleello; shin haasayanawunne hank'k'ettanaw elleelloppo. 20 Ayaw gooppe, asaa hank'k'uu S'oossay koyyiyaa s'illotetsaa ahenna. 21 Hewaa diraw, tuna hanotaa ubbaanne iitatetsaa ubbaa hintteppe d'ayissiide, S'oossay hintte wozanaan tookkeedda hintte shemppuwaa ashshanaw danddayiyaa k'aalaa ashikketetsan akkite.

22 Shin S'oossaa k'aalaa oosuwaan peeshshiteppe attin, sisa s'alalaan hintte huup'iyaa c'immoppite. 23 Ayaw gooppe, k'aalaa sisiide ootsenna uray de'ooppe, I bare malaa masttootiyaa s'eelliyaa uraa mala. 24 I barena s'eelliide bee; ellekka I ay malenttonne dogi aggee. 25 Shin ooninne ayiletetsaappe kessiyaa bali bayinna higgiyaa s'eelliide, aan ak'iyaawe k'ay Aa naagiyaawe, siseeddawaakka dogennawe, he uray bare ootsiyaa oosuwaan anjjettana.

26 Bare ins's'arssaa naagennan barena c'immiidde, barew S'oossaa goyinniyaawaa malatiyaa uray de'ooppe, Aa goynay mela. 27 S'oossaa Aawuwaa sintsan pokkuu bayinna geeshsha goynay hawaa; hewe hak'awe gooppe, aata aawuu bayinna naanatuwaanne waayettiyaa am"etuwaa maaddanawaanne sa'aa nagaraa k'itaappe bare huup'iyaa naaganawaa.

2

Hiyyeesaa Kad'anaw Bessena

1 Taanaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, hintte nu bonchcho Godaa Yesuusi Kiristtoosa ammani de'iidde, deemuwaa s'eelliide, asaa bonchchoppite. 2 Ayaw gooppe, work'k'aa migiduwaa wotsiide, lo"o mayuwaa mayyeedda itti Asay hintte shiik'uwaa yooppe, k'ay c'urk'k'a mayuwaa mayyeedda hiyyeesaa asikka yooppe, 3 lo"o mayuwaa mayyeedda bitaniyaa hintte aatsi bonchchiidde Aa, «Neeni hawaan ubbaappe lo"iyaa oydiyaan utta» giide k'ay hiyyeesaa bitaniyaa, «Neeni hininna ek'k'ashsha; woy hawaan ta gediyaa matan sa'aan utta» gooppe, 4 yaatina hintte hintte giddon shaakotetsaa med'd'iyaawanttanne iita k'ofaanna de'iyaa daannatuwaa gidikkiteeyee?

5 Taanaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, sisite; S'oossay ha sa'aan de'iyaa hiyyeesaa Asay ammanuwaan durettanawunne barena siik'iyaawanttoo immana geedda saluwaa kawutetsaa laattanaw dooribeenneyee? 6 Shin hintte hiyyeesatuwaa toochcheeddita. Duretuu hinttena tuggayiyaawantta gidikkinooyee? Unttunttu hinttena daannan mootiyaawantta gidikkinooyee? 7 Hinttew imetteedda lo"o suntsaa boriyaawanttu unttuntta gidikkinooyee?

8 Shin S'oossaa Mas'aafan, «Ne shooruwaa ne huup'iyaadan siik'a» geetettiide s'aafetteedda kaatiyaa higgiyaa* hintte polooppe, lo"obaa ootsiita.* 9 Shin hintte asaa deemuwaa s'eelliide bonchchooppe, nagaraa ootsiita; k'ay higgii hintte bolla, higgiyaa mentseeddawanttudan pirddana. 10 Ayaw gooppe, ooninne higgiyaa ubbaa naagiide, ittinno mentsiyaawaa gidooppe, he uray higgiyaa ubbaa mentsee. 11 Ayaw gooppe, «Woshummoppa» geeddawe k'ay «Wod'oppa» geedda; shin neeni woshummana d'ayooppekka, wod'eeddawaa gidooppe, higgiyaa mentsaadda.* 12 Asaa ayiletetsaappe kessiyaa higgiyan, pirddaa akkana asatuwaadan haasayitenne unttunttuwaadan ootsite. 13 Ayaw gooppe, asaa maaribeenna uraa S'oossay maarennan pirddana; maarotetsay pirddaa s'oonee.

Ammanuwaanne Oosuwaa

14 Taanaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, itti uray barew ammanuu de'ee gooppe, k'ay Aa ammanuwaa Aa oosuu erissana d'ayooppe, Aa ay go"anee? Aa ammanuu Aa ashshanaw danddayii? 15 Itti ishay, woy itti michchata kallottooppe, k'ay unttunttoo ubbaa gallassi miyaabay d'ayooppe, 16 hintteppe itti uray unttuntta, «Saro biite. Tamaa ho"ite. Kalliide miite» giide, unttunttoo koshshiyaawaa immana d'ayooppe, unttuntta ay go"anee? 17 Hewaa diraw, ammanuu oosuu baynnaan barekka de'ooppe hayk'k'eeddawaa.

18 Shin itti uray, «New ammanuu de'ee; k'ay taw oosuu de'ee. Neeni ne ammanuwaa ne oosuwaappe shaakkaade taana bessa; taanikka ta ammanuwaa ta oosuwaan neena bessana» gaana. 19 Neeni itti S'oossay de'iyaawaa ammanaasa; hewe lo"a. S'alahetuukka k'ay ammaniino; yashshaan kokkoriino. 20 Neeni eeyay! Ammanuu oosuwaappe shaakettiide go"ennawaa† eranaw koyyay? 21 Nu aabbu Abraahaamo bare na'aa Yisaak'a yarshshiyaa sa'aa bolla wotseedda wode, bare oosuwaan s'illibeennee?* 22 Aa ammanuunne Aa oosuu ittippe ootseeddawaanne Aa ammanuu Aa oosuwaan poletteeddawaa be'ikkii? 23 S'oossaa Mas'aafay «Abraahaamo S'oossaa ammaneedda. S'oossaykka hewaa aw s'illotetsan paydeedda» geeddawe poletteedda; k'ay S'oossaa dabbo geetettiide I s'eesetteedda.* 24 Asay ammano s'alalaana gidennaan, oosuwaan s'illiyaawaa hintte be'iita.

25 Hewaadankka k'ay c'aaratta Ra'aaba kiitettowantta mokkaade hara ogiyaanna unttuntta moyzzeedda wode, bare oosuwaan s'illabeykkee?*

26 Ayaw gooppe, shemppuu shaaketteedda bollay hayk'k'eeddawaa gidiyaawaadan, hewaadankka k'ay oosuu shaaketteedda ammanuu hayk'k'eeddawaa.

3

Ins's'arssaa Naagiyaawaa

1 Taanaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, nuuni haratuwaappe aad'd'iyaa pirddaa akkanawaa hintte eriyaa diraw, hintteppe c'oratuu tamaarissiyaawantta gidoppite. 2 Nuuni ubbaykka daroban baleetto; itti uray bare haasayan mulekka balana d'ayooppe, I barena naaganaw danddayiyaa bali bayinna asaa. 3 Paratuu nuw azazettana mala, bis'aalaa barssiide, nuuni koyyiyaasaa ubbaa unttuntta afeetto. 4 Be'ite, markkabatuukka k'ay hewaa keenaa wolk'k'aama gidiidde, gotuwaa c'arkkuwaan laagettoopekka, unttuntta laaggiyaawe barewaa koyyiyaasaa zaariide laaggiyaa k'eeri guutsaa mitsaan laagettiide biino. 5 Hewaadan ins's'arssay bollaa giddon guutsa asatetsaa gidooppekka, daro wolk'k'aamaban c'eek'ettee.

Guutsa tamay waaniide wolk'k'aama wora guuddii! Akeekite. 6 Ins's'arssaykka tamaa mala. I nu asatetsaa giddon iitabaa ubbaa ootsana danddayee; asatetsaa ubbaa tunissee. K'ay nu de'uwaa wotsaakka tamaan guuddee; Gaannamiyaa tamaan I guudettanawaa. 7 Ayaw gooppe, do'atuwaa, kafatuwaa zariyaa, tiraan gooshettiyaa shooshshatuu zariyaanne abbaan de'iyaa med'etatuwaa zariyaa ubbaa Asay aadisseedda; k'ay unttunttukka aadeeddino. 8 Shin ooninne ins's'arssaa aadissanaw danddayibeenna; ins's'arssay wod'iyaa marzzii kumeedda c'o"u geena iita med'etaa. 9 Nuuni ins's'arssan nu Godaanne Aawuwaa galateetto; k'ay aanikka S'oossaa malatiide med'etteedda asaa shek'k'eetto.* 10 Itti doonaappe galataynne shek'ay kesee. Taanaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, hewe hewaadan hananaw bessena. 11 Pulttuu itti ollaappe mal"iyaa haatsaanne c'ammiyaa haatsaa pulttanaw danddayii? 12 Taanaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, balasiyaa giyaa mitsay wogaraa ayifanaw danddayii? Woy woyniyaa turay balasiyaa giyaa mitsaa ayifanaw danddayii? Mas'ine mas'ine giyaa haatsaappekka mal"o haatsay kesana danddayenna.

Saluwaa Aad'd'eedda Eraanne
Sa'aa Aad'd'eedda Eraa

13 Hintte giddon aad'd'eedda eranchchaynne akeekanchchay oonee? Bare lo"o de'uwaan oosetteedda bare oosuwaa aad'd'eedda eratetsaappe yiyaa ashikketetsaan besso. 14 Shin hintte wozanaan c'ammiyaa k'anaatiinne yirggii de'oppo. K'ay tumatetsaa bollaakka worddotoppitenne otorettoppite. 15 Hewaa mala aad'd'eedda eratetsay saluwaappe wod'd'iyaawaa gidenna; shin hewe sa'aabaa, asaawaa, s'alahatuwaa. 16 Ayaw gooppe, k'anaatiinne yirggii de'iyaa saan walassaynne iita ooso ubbay de'ee. 17 Shin bollappe yiyaa aad'd'eedda eratetsay ubbaappe kase geeshsha. K'ay sarotetsaa dosiyaawaa, ashikkenne eeno giyaawaa; k'ay maarotetsaynne lo"o ayfii kumeeddawaa. Sid'iinne lo"o malatiyaa iitatetsay bayinnawaa. 18 S'illotetsaa ayfii sarotetsaa ootsiyaawanttu sarotetsaan zereedda zeretsaappe beetteedda.

4

Ha Alamiyaa Iitatetsaa Dosennan Agganawaa

1 Olaynne walassay hintte gidduwaa hak'appe yii? Unttunttu yeeddasay hintte bollaa giddon olettiyaa hintte nashettanaw wolk'k'aama amuwaa amottiyaawaappe gidennee? 2 Hintte amottiita; shin demmikkita; wod'iita. Loytsi koyyiita; shin demmanaw danddaykkita; walak'ettiitanne olettiita. Shin S'oossaa woossenna diraw, hintte koyiyaawaa demmikkita. 3 S'oossaa woossiita, shin demmikkita; gaasuukka balaa ogiyaan woossiita. Hewaa hinttena nashechchiyaawaan peeshshanaw koyyiyaa diraassa. 4 Simmi woshummiyaawanttoo, ha alamiyaanna dabbotiyaawe S'oossaw morkke gidiyaawaa erikkitee? Ayaw gooppe, ha alamiyaanna dabbotanaw koyyiyaawe ooninne S'oossaanna morkkettee. 5 Woy S'oossaa Mas'aafay, «S'oossay nuunan wotseedda Ayyaanay wolk'k'aama amuwaa nuw amottee» giyaawaa hinttenttoo c'oo giyaawaa malatii? 6 Shin S'oossay aad'd'o keekatetsaa aatsiide immee. Hewaa diraw, S'oossaa Mas'aafay, «S'oossay otorettiyaawantta is's'ee; shin barena kawushshiyaawanttoo aad'd'o keekatetsaa immee» yaagee.*

7 Simmi, hintte S'oossaw moodettite. Yaatiide s'alahiyaanna ek'ettite; I hintteppe bak'atana. 8 S'oossaakko shiik'ite; ikka hinttekko shiik'ana. Hinttenoo nagaranchchatoo, hintte kushiyaa meec'ettite. Laa"u k'ofay de'iyaawanttoo, hintte wozanaa geeshshite. 9 Tuggattite; kayyottitenne yeekkite. Hintte miichchaa yeekoo laammite; hintte nashechchaakka kayyoo laammite. 10 Godaa sintsan hintte huup'iyaa toochchite; k'ay I hinttena d'ok'k'u d'ok'k'u ootsana.

Asaa Bolla Pirddennaan Agganawaa

11 Taanaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, ittuu ittuwaa zigiroppite. Bare ishaa zigiriyaawenne Aa bolla pirddiyaawe higgiyaa zigireenne higgiyaa bolla pirddee. Neeni higgiyaa bolla pirddooppe, higgiyaa bolla pirddiyaawaa gidaasappe attin, higgew azazettiyaawaa gidakka. 12 Higgiyaa immiyaawenne pirddiyaawe S'oossaa s'alalaa; I ashshanawunne d'ayissanaw danddayee; shin ne shooruwaa bolla pirddiyaawe neeni oonee?

C'eek'ettennaadan Imetteedda Zoriyaa

13 Hinttenoo, «Nuuni hachche woy wontti he katamaa baana; hewan laytsaa uttana; zal"ananne k'ay miishshaa wod'isana» giyaawanttoo, be'ite.* 14 Wontti hintte de'uu ayaa hananenttonne erikkita; guutsa wodew hintte beettiide, guyyeppe d'ayiyaa peenuwaa mala. 15 Hewaa aggiide, «Goday gooppe, nuuni de'ana; hawaa woy hewaa ootsana» gaanaw bessee. 16 Shin hintte ha"i hinttenttu d'ok'k'atetsaan c'eek'ettiita; hewaa mala c'eek'uu ubbay iita.

17 Hewaa diraw, lo"obaa ootsanaw eriidde ootsenna uraw hewe nagaraa.

5

Dure Asaassi Imetteedda Mino Zoriyaa

1 Ha"ikka hinttenoo dure asatoo, hintte bolla yiyaa tuggaw «Aayye! Aayye!» yaagiide yeekkitenne zilaalite. 2 Hintte duretetsay bay diggeedda; k'ay hintte afilaakka bil"ay mi diggeedda. 3 Hintte work'k'aynne hintte biray shi'i diggeedda. K'ay he shi'ay hintte bolla markkattana; hintte bollaakka tamaadan maana. Hintte hintte miishshaa sintsaw dagayi de'iita. 4 Akeekite; hintte gaden katsaa k'oyc'eedda asatoo c'iggibeenna kiraa miishshay waassee; unttunttu waasuu wolk'k'aama Godaa haytsaan sisetteedda.* 5 Hinttew injjetina, sa'aan ishaliide de'eeddita; shukaa gallassaw d'iikkiyaawaadan, hintte bollaa d'iikkeeddita. 6 S'illo asaa bolla pirddeeddita; k'ay Aa wod'eeddita; I hinttenanna ek'ettenna.

Godaa laa'entso Yuussaa Danddayan Naagiyaawaa

7 Hewaa diraw, taanaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, Goday yaana gakkanaw genc'c'ite; biittaa goshiyaawe adilliyaa iraynne assuuraa iray yaana gakkanaw genc'c'iide, al"o katsaa I wooti naagiide gatsi akkintto be'ite. 8 Hinttekka k'ay genc'c'ite; hintte wozanaa minisite. Ayaw gooppe, Godaa yuussay matatteedda.

9 Taanaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, S'oossay hintte bolla pirddenna mala, ittuu ittuwaa bolla zuuzummoppite. Be'ite, pirddiyaawe penggiyaan ek'k'eedda. 10 Taanaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, waayiyaassinne genc'c'aw leemisuwaa gideeddawantta, Godaa suntsan haasayeedda nabatuwaa hassayite. 11 Be'ite, danddayiide genc'c'eeddawantta nuuni anjjetteeddawantta geetto. Iyyooba genc'c'aa hintte siseeddita; k'ay Goday aw wurssetsaan immeeddawaakka beeddita. Ayaw gooppe, Goday maarotaynne k'aretay kumeeddawaa.*

12 Shin ubbaappe kase, taanaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, saluwaan gidina, woy sa'aan gidina, woy hara c'aak'uwaan gidina, ayankka c'aak'k'oppite. Shin S'oossaa pirddan hintte gelennaadan, hintte yewuu Ee giyaawaa gidooppe, «Ee» giite; gidenna giyaawaa gidooppe, «Gidenna» giite.

13 Hintte giddon waayettiyaa uray ooninne de'ooppe, S'oossaa woosso; nashettiyaa uray ooninne de'ooppe, yes's'iide galato. 14 Hintteppe sakettiyaa uray ooninne de'ooppe, ammaniyaa asaa kaaletsiyaa c'imatuwaa barekko s'eeso; unttunttu Godaa suntsan zayitiyaa Aa okkiide, aw S'oossaa woossino. 15 Ammanuwaan S'oossaa woosseedda woosay hargganchchaa patsana; Godaykka Aa harggiyaappe dentsana; k'ay nagaraa I ootseeddawaa gidooppekka Goday aw atto gaana. 16 Hewaa diraw, hintte pas'ana mala, hintte nagaraa ittuu ittoo paas'itenne ittuu ittoo S'oossaa woossite; s'illo asaa woosay wolk'k'aama oosuwaa ootsee. 17 Eelaas nu mala asaa. Iray sa'aan bukkennaadan, I minisiide, S'oossaa woossina heezzu laytsanne usuppun agenaa sa'aan iray bukkibeenna.* 18 Laa'entsuwaa S'oossaa I woossina, saluwaappe iray bukkeedda; sa'aykka bare katsaa mokkeedda.*

19 Taanaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, hintteppe ooninne tumuwaappe wora booppe, k'ay ittuu Aa guyye he tumuwaakko zaarooppe, 20 nagaranchchaa Aa balaa ogiyaappe zaariyaa ooninne Aa shemppuwaa hayk'uwaappe ashshanawaanne daro nagaraa kammanawaa ero.*

* 1:1 Biittaa ubbaan laaletteedda tammanne laa"u zeretsatoo: Yaak'oobi giidde de'iyaa k'ofay, Godaa kaalliyaa ammaniyaawantta gidiide tammanne laa"u Israa'eeliyaa zeretsatuwaadan barenttu morkkatuwaan biittaa ubbaa laaletti gakkeeddawantta guussaa.

* 1:10 Isa. 40:6-7

† 1:12 De'uwaa kalachchaa: Bonchchetteedda de'uwaa guussaa.

* 2:8 Kaatiyaa higgiyaa: Ubbaappe aad'uwaan go"iyaa higgiyaa; hawaa biletsay, kaatiyaappe imetteeddawaa guussaa. Kaatii oonee gooppe S'oossaappe imetteedda higgiyaa.

* 2:8 Wog. 19:18

* 2:11 Kes. 20:13, 14; Zar. 5:17, 18

† 2:20 Go"ennawaa: Hawaa guussay hayk'k'eeddawaa guussaa.

* 2:21 Dom. 22:1-14

* 2:23 Dom. 15:6; 2 Od. 20:7; Isa. 41:8

* 2:25 Iya. 2:1-21

* 3:9 Dom. 1:26

* 4:6 Lem. 3:34

* 4:13 Lem. 27:1

* 5:4 Zar. 24:14-15

* 5:11 Yob. 1:21-22; 2:10; Maz. 103:8

* 5:17 1 Kat. 17:1; 18:1

* 5:18 1 Kat. 18:42-45

* 5:20 Lem. 10:12; 1 P'es'. 4:8

1 P'es'iroosa Kiitaa

1

2

3

4

5

P'es'iroosi

S'aafeedda Koyro Kiitaa

Geluwaa

Yesuusi kiitteedda P'es'iroosi s'aafeedda koyro kiitay s'aafetteeddawe, he kiitaa giddon «Dooretteedda S'oossaa asatuwaa» geetettiide s'eesettiyaanne K'eeri Iisiyaan huup'issa bagga shaakuwaan laaletteedda ammaniyaawanttussa. Ha kiitaa waanna k'ofay, ammanuwaa gaasuwaan metuunne waayyii gakkeeddawantta minisanaassanne mentsetsanaassa. S'aafii hawaa ootsiyaawe Aa hayk'uwaa, Aa dendduwaa, Aa laa'entso yuussaa odiyaa Yesuusi Kiristtoosa mishiraachchuwaa k'aalaa nabbabiyaawantta hassayissiyaawaana. Unttunttu Yesuusi Kiristtoosa de'uwaa leemisuwaadan akkiide, metuwaa genc'c'iide aad'd'anaadan hassayissee. Hawaanna ittippe gatsiyaa wode, metuu unttunttu ammanuwaa s'alttatetsaa paac'c'iyaawaanne Yesuusi Kiristtoosi k'onc'c'iyaa gallassi unttunttu bessiyaa gatiyaa akkanaw de'iyaawaa unttuntta hassayissee.

S'aafii, unttunttu metuwaan genc'c'ana mala mentsetsiyaawaa bollaakka, Kiristtoosa kaalliyaawanttu de'iyaawaadan unttunttu de'anaadan k'ofissee.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Geluwaa 1:1-2

S'oossaa ashshuwaabaa 1:3-12

Geeyyeedda de'uwaa de'anaadan imetteedda mak'k'uwaa 1:13—2:10

Metuwaa wode ammaniyaa Asay ootsana bessiyaa aawotetsaa 2:11—4:19

Ammaniyaa asaa ashikketetsaanne oosuwaa 5:1-11

Wurssetsaa k'utiyaa 5:12-14

1

1 Taani, Yesuusi Kiristtoosi kiitteedda P'es'iroosi, S'oossay dooreedda asatoo P'ans's'oosa gadiyaan, Galaatiyaa gadiyaan, K'ap'p'adook'iyaa gadiyaan, Iisiyaa biittaaninne Biitaaniyaa gadiyaan betiyaan de'iyaawanttoo dabddaabbiyaa s'aafay. 2 Yesuusi Kiristtoosaw hintte azazettana malanne Aa suutsan geeyyana mala, S'oossay Aawuu dooreedda hinttenttoo bare Ayyaanan geeshsheeddawanttoo, aad'd'o keekatetsaynne sarotetsay gido.

De'uwaa Immana Geedda Hidootaa

3 Nuuni S'oossaa, nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa Aawuwaa, bare maarotetsaa daruwaadankka nuuna laa'entsuwaa yeleeddawaa, Yesuusi Kiristtoosa hayk'uwaappe dentseeddawaan nuw de'uwaa hidootaa immeeddawaa galateetto. 4 K'ay S'oossay hinttenttoo immana daro laatay wook'k'ennawe, bayennawenne d'ayennawe saluwaan naagee. 5 Hewekka hinttenttoo, S'oossaa wolk'k'aan ammanuwaan naagetti uttiide, atotetsaw giigeeddawanttoo wurssetsaa wodiyaan k'onc'c'anawaa.

6 Ha"i guutsaa wodew haray atto dumma dumma paac'iyaan hintte paac'ettanaw koshshooppekka, hawaan daro nashettite. 7 Hewe haray atto, tamaan yeggina d'ayiyaa work'k'aappekka hintte ammanuu daro al"onne bali bayinnawaa gidiyaawaa bessanaassa; yaatiide Yesuusi Kiristtoosi beettiyaa wode, galataa, bonchchuwaanne sabaa hintte akkana. 8-9 Hintte Aa erana d'ayooppekka, siik'iita; hintte ha"i Aa be'ana d'ayooppekka, ammaniita. K'ay hintte hintte ammanoo polo gidiyaa hintte shemppuwaa atotetsaa akkiyaa diraw, odanaw danddayettenna bonchchuu kumeedda nashechchaa nashettiita.

10 S'oossay hinttenttoo immana aad'd'o keekatetsaabaw timbbitiyaa odeedda nabatuu loytsi biddiide, ha atotetsaabaa koyyeeddino. 11 Unttunttun de'iyaa Kiristtoosa Ayyaanay Kiristtoosa tuggaabaanne hewaappe guyyiyaan yaana bonchchuwaabaa kasetiide markkattiidde, awude woy waaneedda wodiyaan yaanenttonne akeekisseeddawaadan, unttunttu koyyeeddino. 12 He timbbitiyaa odiyaawanttu ootseedda oosuu hinttessappe attin, unttunttu huup'iyaassa gidennawaa S'oossay unttunttoo k'onc'c'isseedda; ha"i hintte siseedda mishiraachchuwaa k'aalaa hinttenttoo odeedda asatuu, barew saluwaappe kiitetteedda Geeshsha Ayaanaa wolk'k'an odeeddino. Hewaa kiitanchchatuukka be'anaw amottiino.

Geeshshatetsaan De'iyaawaa

13 Hewaa diraw, oosuwaa ootsanaw hintte wozanaan k'ofaa giigissiidde hintte huup'iyaa naagite. Yesuusi Kiristtoosi k'onc'c'iyaa wode aad'd'o keekatetsaa hintte akkiyaa diraw, kumentsaa hidootaan naagite. 14 S'oossaw azazettiyaa naanaadan; hintte kase erennaan amotteedda amuwaa kaalloppite. 15-16 Shin hinttena s'eeseedda S'oossay geeshsha gideeddawaadan, hinttekka hintte oosuwaa ubbaan geeshsha gidite. S'oossaa Mas'aafan, «Taani geeshsha gidiyaa diraw, hinttekka geeshsha gidite» geetettiide s'aafetteedda.*

17 Asaa huup'iyaan huup'iyaan deemuwaa s'eellennan Aa oosuwaadan pirddiyaa S'oossaa woossiidde hintte, «Nu Aabboo» giide Aa s'eesiyaawaa gidooppe, ha alamiyaan bete gidiide hintte de'iyaa wodiyaan yashshatetsaan de'ite. 18-19 Hintte hintte aawotuwaappe laatteedda patsenna de'uwaappe wozetteeddawe, d'ayiyaa biraa woy work'k'aa malaana gidennawaa eriita; borisiyaabay woy k'itay bayinna dorssaa suutsaadan, al"o Kiristtoosa suutsan hintte wozetteeddita. 20 S'oossay sa'ay med'ettanaappe kase Kiristtoosa doori wotseedda; shin hintte diraw, ha wodiyaa wurssetsaan I beetteedda. 21 Hintte ammanuunne hintte akkana giide nashechchan naagi utteeddabay S'oossaan de'ana mala, S'oossay hayk'uwaappe Aa dentsiide, aw bonchchuwaa immeeddawaa aan ammaniita.

22 Tumatetsaw hintte azazettiyaawan, lo"a malatiyaa iitatetsay bayinnaan hintte ishatuwaa siik'anaw hintte huup'iyaa geeshshiide, ittuu ittuwaanna minisiide wozanaappe siik'ettite.

23 Hintte hayk'k'iyaa zeretsaappe laa'entsuwaa yelettibeykkita; shin med'inaw de'iyaawaanne sintsawukka de'ana S'oossaa k'aalaan hayk'k'enna zeretsaappe yeletteeddita. 24 Ayaw gooppe, S'oossaa Mas'aafay, «Asay ubbay maataa mala; Aa bonchchuu ubbaykka maataa c'iishshaa mala. Maatay melee; c'iishshaykka k'ok'k'ofettee.* 25 Shin Godaa k'aalay med'inaw de'ee» yaagee. Hawe hinttenttoo Goday odeedda mishiraachchuwaa k'aalaa.

2

De'uwaa Shuchchaanne Geeshsha Asaa

1 Hewaa diraw, hintteppe iitatetsaa ubbaa, c'immiyaawaa ubbaa, lo"a malatiyaa iitatetsaa, k'anaatiyaanne zigirssaa ubbaa diggite. 2-3 Goday keeka gideeddawaa hintte de'uwaan be'eeddawaa gidooppe, ha"i yeletteedda gac'ino naanatuwaadan, ushiidde dic'c'anawunne attanaw s'illo gideedda ayaanaa maatsaa laamotite.*

4 Godaakko de'o shuchchaakko shiik'ite. Asay Aa is's'eedda; shin S'oossaa matan I dooretteedda al"o. 5 Hinttekka k'ay de'o shuchchaadan, geeshsha k'eesaa gidiide, Yesuusi Kiristtoosa baggana S'oossaa nashechchiyaa ayaanaa yarshshuwaa S'oossaw yarshshanaw, hintte hintte huup'ew ayaana keetsaadan kees'ettite. 6 Ayaw gooppe, S'oossaa Mas'aafay, «Be'ite, taani S'iyoone giyaa katamaan golliyaa godaa s'ap'uwaa minisiyaa, dooretteedda, al"o shuchchaa wotsay; aan ammaniyaa ooninne yeellatenna» yaagee.* 7 Hewaa diraw, ha shuchchay hinttenttoo ammaniyaawanttoo daro al"a; shin ammanennawanttoo, «Gimbbiyaawanttu kad'eedda shuchchay godaa s'ap'uwaa minisiyaa, ubbaappe aad'd'iyaa shuchchaa gideedda» yaagee. 8 K'aykka, «Ha shuchchay asaa d'ubbiyaa shuchchaanne asaa kunddissiyaa zaallaa» yaagee; unttunttu S'oossaa k'aalaa ammanenna diraw, unttunttoo kasenna k'ofetteeddawaadan d'ubetteeddino.*

9 Shin S'oossay d'umaappe maalalissiyaa bare poo'oo hinttena s'eeseedda; hintte Aa ooratsa oosuwaa odanaw dooretteedda zare; hintte kaatiyaa k'eesatuwaa; geeshsha asanne S'oossaw buzo asaa.* 10 Hintte kase S'oossaa asaa gidikkita; shin ha"i hintte Aa asaa; hintte kase maarotetsaa akkibeykkita; shin ha"i maarotetsaa akkeeddita.*

S'oossaa Ayilatuwaa

11 Ta dabbatoo, hintte ha sa'aan imatsaanne bete gidiide de'iyaawantta gideeddawaadan, ubbaa wode hintte shemppuwaanna olettiyaa asatetsaa amuwaappe hintte haakkana mala, taani hinttena woossay. 12 Amanenna Asay hinttena iitabaa ootsiyaawanttudan zigiriyaa wode, Kiristtoosi yiyaa gallassi hintte lo"o oosuwaa unttunttu akeekiide, S'oossaa galatana mala, hintte de'uwaa unttunttu giddon loytsi naagite.

13 Godaa diraw, asaa higgiyaa ubbaw moodettite; kaatiikka ubbaappe bolla gidiyaa diraw, aw moodettite. 14 K'ay gadiyaa mooddiyaawanttookka moodettite. Ayaw gooppe, unttunttu iitabaa ootsiyaawantta muranawunne lo"obaa ootsiyaawantta galatanaw kaatiyaappe kiitetteeddino. 15 Ayaw gooppe, S'oossay hintte hintte lo"o oosuwaan kad'iyaa eeyaa asatuwaa haasayaa c'o"u udanawaa koyyee. 16 Ayiletetsaappe kesiide, S'oossaa ayiliyaadan de'iteppe attin, he ayiletetsaappe keseeddawaa iitatetsaa gentsiyaawaa ootsoppite. 17 Asaa ubbaa bonchchite. Hintte ishatuwaa siik'ite. S'oossaw yayyite. Kaatiyaa bonchchite.

Kiristtoosa Gakkeedda Metuwaa Leemisuwaa

18 Ayilatoo, hintte lo"o godatuwaa s'alalawunne ashikke godatuwaa s'alalaw gidennaan, iitatookka daro yayyiide moodettite. 19 Ayaw gooppe, Asay naak'k'iyaa wode waayettiyaa uray S'oossaa k'oppiide, oge baynnaan naak'ettooppe S'oossay Aa anjjana. 20 Ayaw gooppe, hintte nagaraa ootsina, hinttena dechchiyaa wode, hintte danddayooppe, hinttenttoo ay galatay de'ii? Shin lo"obaa ootsiide waayiyaa hintte danddayooppe, S'oossay hinttena hewoo anjjana. 21 S'oossay hinttena s'eeseeddawe hewaa diraassa; ayaw gooppe, Kiristtoosi hinttenttoo waayettee; hintte Aa k'atamaa kaallana mala, hinttenttoo leemisuwaa gideedda. 22 Nagaraa I ootsibeenna; bare doonaappe wordduwaa haasayibeenna.* 23 Asay barena boriyaa wode, zaariide boribeenna; waayettiyaa wodekka manddibeenna. Shin s'illuwaa pirddiyaa S'oossaw barena aatsiide immeedda.* 24 Nuuni nagaraw hayk'k'iide, s'illotetsaw de'ana mala, Kiristtoosi bare huup'ew bare ashuwaan nu nagaraa mask'k'aliyan tookkeedda; hintte Aa maytsaan pas'eeddita.* 25 Ayaw gooppe, hintte ogii baleedda dorssaa mala; shin ha"i hintte shemppuwaa heemmiyaawaakkonne naagiyaawaakko simmeeddita.*

3

Asinaabaanne Machchiyaabaa

1-2 Hewaadankka machchetoo, hintte asinatuwaappe S'oossaa k'aalaw azazettena ittuu ittuu de'ooppekka, hintte palumettennan, unttunttu hintte yashshatetsaanne hintte geeshsha de'uwaa be'iide s'oonettana mala, unttunttoo moodettite. 3 Hintte hintte huup'iyaa al"obaan giigissiyaawaaninne work'k'aa wotsiyaawaan woy al"o mayuwaa mayiyaawaan hinttenttu bolla bagga loytsoppite. 4 Shin hintte garssan k'osetteedda asatetsaa lo"otetsay S'oossaa sintsan hinttenttoo daro al"o gidiide, d'ayenna ashikkenne woppu geedda ayaanaa gido. 5 Ayaw gooppe, hewaadan S'oossaan hidooteedda geeshsha mac'c'a asatuu beni wode barenttu asinaw moodettiide, barentta daro loytseeddino. 6 Hewaadan Saara Abraahaama, «Ta godaw» yaaga s'eesaadde, aw azazettaaddu; hinttekka ittibawunne yayyenaan lo"obaa ootsooppe, I naanatuwaa.*

7 Hewaadan asinatoo, hintte mac'c'a asatuwaana akeekan ittippe de'ite. Unttunttoo daaburanchcha asatetsay de'iyaa diraw, unttuntta bonchchite; hintte woosay d'ubettenna mala, S'oossay immeedda de'uwaa aad'd'o keekatetsaa unttunttu hinttenanna ittippe laattino.

Lo"obaa Ootsiidde Metuwaa Akkiyaawaa

8 Wurssetsaan, ubbay itti k'ofaan de'ite. Ittuu ittoo k'arettite; ishatuwaadan siik'ettite; k'ay ittuu ittoo keekiyaawanttanne hintte huup'iyaa kawushshiyaawantta gidite. 9 Iitaa diraw iitaa woy shek'aa diraw shek'aa zaaroppite; hewaa aggiide, S'oossay hinttenttu anjjuwaa laattanaadan hinttena s'eeseedda diraw, anjjite. 10 Ayaw gooppe, S'oossaa Mas'aafay hawaadan yaagee; «De'uwaa dosiyaawenne lo"o gallassaa be'anaw koyyiyaawe oona gidooppenne bare ins's'arssan iitabaa haasayiyaawaanne wordduwaa odiyaawaa aggo.*

11 «Iitabaa ootsiyaawaa aggiide, lo"obaa ootso; sarotetsaakka loytsi koyyonne kaallanaw baas'eto.

12 «Ayaw gooppe, Godaa ayfii s'illotuwaakko s'eellee; k'ay Aa haytsay ubbaa wode unttunttu woosaw dooyaa de'ee. Shin Goday iitabaa ootsiyaawantta bare hank'k'uwaa som"iyaan s'eellee» yaagee.

13 Hintte lo"obaa ootsanaw amottooppe, hinttena k'ohanawe oonee? 14 Shin haray atto, s'illotetsaa diraw hintte waayettooppekka, anjjetteeddawantta. Asaw yayyoppitenne hirggoppite.* 15 Shin Kiristtoosa hintte wozanaan bonchchitenne Aa hintte Godaa ootsite. S'oossay hinttenttoo hidooteedda de'oo gaasuwaa oochchiyaa oossinne zaaruwaa immanaw ubbaa wode giigi uttite; 16 shin hewaa ashikketetsaaninne yashshatetsaan ootsite. K'ay Kiristtoosan hintte de'iyaa lo"o de'uwaa iitabaa ootseeddawaadan, hintte bollan iitabaa haasayiyaa Asay bare zigiriyaawaan yeellatana mala, hintte wozanay geeshsha gido. 17 Ayaw gooppe, S'oossay geeddawaa gidooppe, iitabaa ootseedda diraw waayettiyaawaappe, lo"obaa ootseedda diraw waayettiyaawe keeka. 18 Ayaw gooppe, Kiristtoosi nuuna S'oossaakko afanaw, barew s'illo gidiidde, makkalanchchatuwaa diraw, itti gede ubbaa nagaraw hayk'k'eedda; I bare asatetsan hayk'k'eedda; shin ayyaanan pas'eedda. 19 K'ay he Ayyaanan, k'ashuwaan de'iyaa ayyaanatuwaakko biide, unttunttoo k'aalaa odeedda. 20 He ayyaanatuu amareeda, hosppun asatuu haatsaan atteedda markkabiyaa Nohe kees's'ishshin, S'oossay danddayiide gam"eedda wode, S'oossaw azazettibeena asaa ayyaanatuwaa.* 21 Hewe s'ink'k'ataw leemisuwaa gidiide, hinttena ha"i ashshee; suure wozanaappe S'oossaa woossiyaawaappe attin, bollaa k'itaa meec'c'iyaawaa gidenna; hewe hinttena Yesuusi Kiristtoosi hayk'uwaappe denddeeddawaan ashshee. 22 Saluwaa biide S'oossaappe ushechcha baggan I uttiide, kiitanchchaa ubbaa, maataanna de'iyaawanttanne wolk'k'aamatuwaa mooddee.

4

Geeshshatetsaan De'ana De'uwaabaa

1 Hewaa diraw, Kiristtoosi bare ashuwaan nuw waayetteedda diraw, hinttekka he k'ofaan danc'c'ettite. Ayaw gooppe, bare ashuwaan waayetteedda uray nagaraa ootsiyaawaa aggeedda. 2 Hawaappe sintsan, ha sa'aan shemppuwaanna de'anaw atteedda wodiyaan, S'oossay koyyiyaawaadan de'anaw bessiyaawaappe attin, asaa amuwaadan de'anaw bessena. 3 Ayaw gooppe, ammanenna Asay ootsanaw dosiyaawaa hintte ootsiidde, woshummanaw kajjeeliyaawaan, amuwaan, matsuwaan, yetsaan, ushshaan, pokkiyaa eek'aw goyinniyaawan, de'eedda kase aad'd'eedda wodii hinttenttoo gidanawaa. 4 Ammanenna asaana hintte shoray bayinna oosuwaa ittippe ootsenna diraw maalalettiide, hinttena boriino. 5 Shin unttunttu pas'a de'iyaa asaa bollanne hayk'k'eedda asaa bolla pirddanaw giigi utteedda S'oossaw zaaruwaa immana. 6 Hayk'k'eedda asay* bare asatetsan Asay pirddettiyaawaadan pirddettanawunne k'ay ayyaanan S'oossay de'iyaawaadan de'anaw, wonggalaa mishiraachchuu unttunttoo hewoo odetteedda.

S'oossay Immeedda Imotatuwaa Loytsi Ayissiyaawaa

7 Ubbabawukka wurssetsay matatteedda. Hewaa diraw, S'oossaa woossanaw k'ofaan geeyyiide, hinttena naagitenne minnite. 8 Siik'uu daro nagaraa kammiyaa diraw, ubbabaappe aatsiide ittuu ittuwaanna wozanaappe siik'ettite.* 9 Zuuzummennan ittuu ittuwaa imatsatetsaan mokkite. 10 Hintte huup'iyaan huup'iyaan S'oossaappe dumma dumma aad'd'o keekatetsaa akkeeddawaadankka, S'oossaa dumma imuwaa hadaraa loytsi kesiyaawanttudan, ittuu ittoo ootsite. 11 Yesuusi Kiristtoosa baggana ubbabaan S'oossay galatettana mala, ooninne odiyaawaa gidooppe, k'aalaa S'oossaappe akkiide odiyaawaadan odo. K'ay ooninne maaddiyaawaa gidooppe, S'oossay aw immiyaa wolk'k'an maaddo. Bonchchuunne godatetsay S'oossaw med'inaappe med'inaw gido. Amen"i.

Metuwaa Wode Minniyaawaa

12 Ta siik'atoo, hintte giddon tamaadan guuddiidde paac'c'iyaa waayyii yiyaawaa ooratsabay haniyaawaadan malalettoppite. 13 Shin Kiristtoosa bonchchuu beettiyaa wode hintte nashettana mala, aanana waayettiyaawaan nashetite. 14 Asay hinttena Kiristtoosa suntsaa diraw boriyaawaa gidooppe, hintte anjjetteeddawantta; ayaw gooppe, bonchcho Ayyaanay, S'oossaa Ayyaanay, hintte bolla shemppana. 15 Hintteppe ooninne shemppuwaa wod'eeddawaadan, woy kayisuwaadan, woy iitabaa ootseedda asaadan, woy hara asaa yewuwaa geleeddawaadan waayettoppo. 16 Shin ooninne Kiristtaaniyaa gidiyaa diraw waayettooppe, Kiristtoosa suntsaa diraw, S'oossaa galatanaappe attin, yeellatoppo.

17 Ayaw gooppe, pirdday S'oossaa golliyaan doomettiyaa wodii gakkeedda. K'ay he pirdday koyiro nu bolla doomettiyaawaa gidooppe, Aa wonggalaw azazettenawanttu wurssetsay ayaa gidanee? 18 S'illo Asay tuggaan attiyaawaa gidooppe, makkalanchchaynne nagaranchchay yaatina waananee?* 19 Hewaa diraw k'ay, S'oossay geeddawaadan waayettiyaawanttu lo"obaa ootsiidde, barenttu shemppuwaa hadaraa barena med'd'eedda ammanettiyaa S'oossaw immino.

5

S'oossaa Asaa Ayissanaw Imetteedda Zoriyaa

1 Simmi taani woosa golliyaa c'imatuwaanna c'ima gidiyaawenne, Kiristtoosa waayiyaa markkattiyaawe, k'ay k'onc'c'ana bonchchuwaa shaakkanawe hintte giddon de'iyaa c'imatuwaa zoray. 2 Hintte giddon de'iyaa S'oossaa wudiyaa S'oossay koyyiyaawaadan heemmite. Dosuwaanappe attin, wolk'k'an gidenna. K'ay hintte go"a s'alalaa s'eellennan, lo"o k'ofaan heemmite. 3 Wudew hintte leemisuwaa giditeppe attin, hintte heemmiyaawantta wolk'k'aan heemmoppite. 4 K'ay heemmiyaawanttu kaappuu k'onc'c'iyaa wode, bayenna bonchcho kalachchaa hintte akkana.

5 Hewaadankka yalaga asatoo, c'imatoo moodettite. Ubbaykka ittuu ittoo ootsanaw hintte huup'iyaa kawushshiyaawaa afilaadan mayyite. Ayaw gooppe, S'oossay otorettiyaawantta is's'ee; shin barena kawushshiyaawanttoo aad'd'o keekatetsaa immee.* 6 S'oossay bare lo"o wodiyaan hinttena d'ok'k'u ootsana mala, wolk'k'aama S'oossaa kushiyaappe garssanna hinttena toochchite. 7 I hinttenttoo k'oppiyaa diraw, hinttena hirggissiyaa ubbabaa Aa bolla olite.

8 S'alahiyaa kaappuu, hintte morkkii, mittiyaa uraa koyyiide, gudiyaa gaammuwaadan hintte yuushshuwaan yuuyyiyaa diraw naagettitenne beegottite. 9 Sa'aan de'iyaa hintte ishatuu hewaadan waayettiyaawaa eriide, ammanuwaan minniide, aanana ek'ettite. 10 Aad'o keekatetsaa ubbaa S'oossay, bare med'inaa bonchchoo Kiristtoosi Yesuusa baggana hinttena s'eeseeddawe, amareeda wodiyaa hintte waayetteeddawaappe guyyiyaan, I bare huup'ew hinttena shiri ooratsananne minisana. K'ay I hinttena maaddananne baasi essana. 11 Wolk'k'ay med'inaappe med'inaa gakkanaw aw gido. Amen"i.

Wurssetsa Sarotaa

12 Hawe S'oossaa tumu aad'd'o keekatetsaa gidiyaawaa taani hinttenttoo markkattaaddenne hinttena zoraadde, hinttenttoo k'antsaan s'aafeedda dabddaabbiyaa ammanettiyaa ishaa gaade taani k'oppiyaa Sillaase bolla kiittaad; he aad'd'o keekatetsan minneeddita.

13 Hinttenana ittippe dooretteedda Baabloonen* de'iyaa woosa golliyaa asaynne ta na'ay Mark'k'oossi hinttena «Saro saro» giino. 14 Siik'uwaa yeretaa yerettiidde, ittuu ittuwaa sarotite.

Hinttew, Kiristtoosanna ittuwaa gideeddawanttoo ubbatoo sarotetsay gido. Amen"i.

* 1:15-16 Wog. 11:44-45; 19:2

* 1:24 Isa. 40:6-8

* 2:2-3 Maz. 34:8

* 2:6 Isa. 28:16

* 2:8 Isa. 8:14-15

* 2:9 Kes. 19:5-6; Isa. 43:20, 21; Zar. 4:20; 7:6; 14:2; Tit. 2:14; Isa. 9:2

* 2:10 Hos. 2:23

* 2:22 Isa. 53:9

* 2:23 Isa. 53:7

* 2:24 Isa. 53:5

* 2:25 Isa. 53:6

* 3:6 Dom. 18:12

* 3:10 Maz. 34:12-16

* 3:14 Mat. 5:10; Isa. 8:12-13

* 3:20 Dom. 6:1—7:24

* 4:6 Hayk'k'eedda asay: Yesuusa ammananaappe kasenna hayk'k'eeddawantta woy Nohe wode asatuwaa. 3:19 s'eellite.

* 4:8 Lem. 10:12

* 4:18 Lem. 11:31

* 5:5 Lem. 3:34

* 5:13 Baabloone: Sas'aa Mas'aafaa k'ofaadan, ha suntsay Roome guussaa gidennaan aggena.

2 P'es'iroosa Kiitaa

1

2

3

P'es'iroosi

S'aafeedda Laa'entso Kiitaa

Geluwaa

Yesuusi kiitteedda P'es'iroosi s'aafeedda laa'entso kiitay s'aafetteeddawe, dumma dummasaan de'iyaa, beni ammaniyaa asatuwaassa. Kiitaw huup'e k'ofay worddo asttamaaratuwaa iita oosuwaanne unttunttu timirttiyaa gaasuwaan med'etteedda pokko de'uwaa ek'ettiyaawaa. Med'etteedda metatuwaa k'aaranaw maado gidiyaawe Yesuusa barenttu ayifiyaan be'eeddanne I tamaarissiyaa wode barenttu haytsaan siseedda asatuu tamaarisseedda timirttiyaa baggana S'oossaabaanne Godaa Yesuusi Kiristtoosawaa ammantsiyaa eraa demmiyaawaa. S'aafii dumma naagiide odeeddabay, «Kiristtoosi laa'entso yeenna» yaagiyaa wordduwaa timirttiyaabaa. Hewaa s'eelliyaawaan haasayiidde, «Kiristtoosi simmiide yeennaan gam"eeddawe, S'oossay, Asay ubbay bare nagaraappe simmanawaappe attin, ooninne d'ayanawaa koyyenna diraassa» yaagee.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Geluwaa 1:1-2

Ammaniyaa asaa s'eessaa 1:3-21

Worddo Asttamaaratuwaa 2:1-22

Yesuusa laa"entso yuussaa 3:1-18

1

1 Taani Simooni P'es'iroosi, Yesuusi Kiristtoosa s'illotetsaa baggana nuwaa mala ammanuwaa akkeeddawanttoo, ha dabddaabbiyaa s'aafay.

2 S'oossaanne nu Godaa Yesuusa hintte eriyaawan aad'd'o keekatetsaynne sarotetsay hinttenttoo palahiide gido.

S'oossaa S'eessaanne Aa Dooruwaa

3 Nuuni S'oossaa bonchchuwaanne lo"otetsaa laattana mala, nuuna s'eeseeddawaa nuuni eriyaawan, de'uwaassinne S'oossaa malatussaw nuuna koshshiyaawaa ubbaa S'oossaa wolk'k'ay nuw immeedda. 4 Hintte Aa imuwaa baggana sa'aan de'iyaa bayizziyaa amuwaappe kessi akkanaaddaaninne S'oossaa S'oossatetsaa laattanaadan, I bare immana geedda daro wolk'k'aamanne al"o imuwaa nuw immeedda. 5 Hewaa diraw, hinttena bessiyaawaa ubbaa min ootsiidde, hintte ammanuwaa bolla lo"otetsaa, lo"otetsaa bolla eratetsaa, 6 eratetsaa bolla hinttena naagiyaawaa, hinttena naagiyaawaa bolla genc'c'aa, genc'c'aa bolla S'oossaa malatiyaawaa, 7 S'oossaa malatiyaawaa bolla ishatetsaa siik'uwaa, ishatetsaa siik'uwaa bolla siik'uwaa gujjite. 8 Ayaw gooppe, hawanttu hinttenttoo loytsi dariyaawaa gidooppe, hinttena Godaa Yesuusi Kiristtoosa eratetsan tishshanne ayifiyaana de'iyaawantta ootsana. 9 Shin hewanttu baynna uray bare matan de'iyaawaa s'alalaa demmee; k'ay I k'ook'aa; I kase ootseedda nagaray atto geetetteeddawaa dogeedda.

10 Hewaa diraw, taanaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, hinttena S'oossay s'eeseeddawaanne dooreeddawaa loytsi erissanaw, kasewaappe aad'd'i minnite; ayaw gooppe, hintte hewaa ootsiyaawaa gidooppe, d'ubettikkita.* 11 Hewaadan k'ay nu Godaanne nuuna ashshiyaa Yesuusi Kiristtoosa med'inaa kawutetsaa geliyaa kumentsaa maatay hinttenttoo imettana.

12 Hewaa diraw, hintte ha yewatuwaa eriyaawaa gidooppekka, k'ay hintte oyk'k'eedda tumuwaan minneeddawantta gidooppekka, taani hinttena ha yewatuwaa ubbaa wode hassayissiyaawaa aggikke. 13 Taani pas'a de'eedda keenan, hinttena hassayissaade k'aasetsanaw koshshiyaawaa taw malatee. 14 Nu Goday Yesuusi Kiristtoosi taw k'onc'c'iyaan odeeddawaadan, taani ha hayk'k'iyaa asatetsaa gam"ennan k'aara olanawaa eray. 15 Taani hayk'k'eeddawaappe guyyiyaan gidinakka, hintte ha yewatuwaa ubbaa wode k'oppanaw danddayana mala, taw danddayetteeddawaa ubbaa ootsana.

Kiristtoosa Bonchchuwaa Bare Ayifiyaan Be'eedda Markkatuwaa

16 Nuuni Aa wolk'k'aama bonchchuwaa nu ayfiyaan be'iide odettooppe attin, med'd'i akkeedda tossaan nu Godaa Kiristtoosa wolk'k'aanne yuussaa hinttenttoo odibeykko. 17 Ayaw gooppe, daro wolk'k'aama bonchchuwaappe, «Taani aan daro nashettiyaa ta siik'o Na'ay hawaa» yaagiyaa kooshshay yeedda wode, S'oossaa Aawuwaappe bonchchuwaanne galataa I akkeedda. 18 K'ay nuunikka geeshsha deriyaa bollan aanana de'iidde, he kooshshay saluwaappe yeeddawaa siseeddo.

19 Asay hewaappe loytsi aad'd'iyaa timbbitiyaa odiyaawanttu haasayeedda nuuna loytsi ammantsiyaa k'aalay nuw de'ee; hintte he k'aalaa naagiyaawaa gidooppe loytseeddita. Ayaw gooppe, hewe sa'ay wonttana gakkanaassinne wontta s'oolinttiyaa poo'uu hintte wozanaan poo'ana gakkanaw, d'umaan poo'iyaa poo'uwaa mala. 20 Ubbaappe kasetiide, hawaa erite; S'oossaa Mas'aafan s'aafetteedda timbbitiyaa odeeddawaa ooninne barekka billanaw danddayenna. 21 Ayaw gooppe, timbbitiyaa odeeddawe ubbay geeshsha asatuu Geeshsha Ayyaanay kaaletsina, S'oossaa k'aalaa haasayeeddinoppe attin, asaa sheniyaan haasayettibeenna.

2

Worddo Asttamaaratuwaa

1 Shin timbbitiyaa odiyaa worddatuu asaa giddon kase de'iyaawaadan, hintte giddonkka wordduwaa tamaarissiyaawanttu de'ana. Unttunttu barena wozeedda, Godaa kaddiide, bayizziyaa worddo timirttiyaa ahana; k'ay unttunttu akeekena bashshaa barenttu bolla ahana. 2 K'ay daro Asay yeellayiyaa unttunttu iita ogiyaa kaallana; unttunttu gaasuwaan tumuwaa ogii borettana. 3 Wordduwaa tamaarissiyaa hewanttu shaloo yaaretiyaawaan barenttu med'd'i akkeedda tossaan hinttena bonk'k'ana; benippe doommiide, unttunttu pirdday giigi utteedda; unttuntta d'ayissiyaawe beegottiide naagee.

4 Nagaraa ootseedda kiitanchchatoo S'oossay k'arettennaan, pirddaa gallassay gakkanaw d'uma ollaan unttunttu k'ashetti utteedda Gaannamiyan yeggeedda. 5 S'oossay nagaranchchatuwaa bolla bashshaa haatsaa yeddeeddappe attin, beni asaw keekibeenna; shin s'illotetsaabaa odeedda Nohanne hara laappu asatuwaa ashsheeda.* 6 S'oossay Sodoomaanne Gamoora giyaa katamatuwaa biittaa bidintsaa ootsiide, guuddi d'ayissiide, nagaranchcha gidiyaawantta gakkanabaw leemisuwaa ootseedda.* 7 Higgew azazettena tunatetsaa ootsiyaa asatuwaa giddon tuggattiide de'iyaa s'illuwaa Loos'a S'oossay ashsheeda.* 8 He lo"o bitanii unttunttu giddon de'iidde, unttunttu ootsiyaa iita oosuwaa gallassi gallassi be'eedda wodenne siseedda wode Aa lo"o wozanay un"etteedda. 9-10 Hewaa gidooppe, Goday S'oossaw goyinniyaa asatuwaa paac'iyaappe wooti ashshanentto eree; nagaranchchatuwaa k'ay ubbaappe aatsiide, tuna amuwaan ashuwaa amuwaa kaalliyaawanttanne k'ay S'oossaa wolk'k'aa kad'iyaawantta, pirddaa gallassay gakkanaw Goday muriidde wotsanawaakka eree.

Wordduwaa tamaarissiyaa hewanttu s'alanne otoranchcha gideeddawaan, bollan de'iyaa bonchcho med'etaa boriinoppe attin, bonchchikkino. 11 He wordduwaa tamaarissiyaa asatuwaappe daro minonne wolk'k'aama gidiyaa kiitanchchatuukka unttuntta Godaa sintsan boriyaan mootanaw koyyikkino. 12 Shin he asatuu oyk'k'ettiide d'ayanaw yeletteedda barenttu med'etaan wozanay bayinna wora do'atuwaadan haniino; unttunttu erennabaa boriino; k'ay barenttu bayizzuwan, unttunttu c'oo d'ayana. 13 Unttunttu barenttu med'd'eedda metuwaan metootana; gallassi yes's'iidde duriyaawaa nashechchiyaabaa giide k'oppiino; unttunttu kawushissiyaawanttanne tunatuwaa gidi uttiide, hinttenanna miyaa k'umaa muussaan nashettiino. 14 C'aaratiyaa mac'c'a asaa s'eelliyaawaa aggena ayfii unttunttoo de'ee; k'ay nagaraa ootsiyaawaakka aggikkino. Ammanuwaan minnibeenna asaa c'immiino. Amuwaa dooyeedda wozanay unttunttoo de'ee; unttunttu shek'etteeddawantta. 15 Suure ogiyaa aggiide baleeddino. Bi'oora na'aa Balaama ogiyaanna beeddino; Balaami makkalaan miishshaa akkanaw koyyeedda.* 16 I timbbitiyaa odiyaawaa; shin Aa nagaraa diraw, Aa harii asaadan haasayan seeriide, gooshshaa mala hanuwaappe Aa te"eedda.

17 He asatuu meli diggeedda pulttuwaa mala; k'ay gotuu tookkiide afiyaa shaariyaa mala; S'oossay unttunttoo sakkana d'umaa giigissi wotseedda. 18 Ayaw gooppe, unttunttu melanne otoro haasayaa haasayiino; baliidde de'iyaa asaappe kesi yeeddawantta wolk'k'aama ashuwaa amuwaan c'immiino. 19 Unttunttu barew bashshaa amuwaanna de'iidde unttuntta, «Hintte ayiletetsaappe kesana» yaagiino; ayaw gooppe, itti Asay barena s'ooneeddabaw ayawunne ayiliyaa. 20 Unttunttu nu Godaanne nuuna ashshiyaa Yesuusi Kiristtoosa eratetsan ha sa'aa tunatetsaappe kessi akkeeddawaappe guyyiyaan, guyye simmiide, aan d'ubettiide s'oonettiyaawaa gidooppe, kase de'iyaa de'uwaappe guyyewe unttunttoo iitana. 21 Ayaw gooppe, unttunttoo imetteedda geeshsha azazuwaa eriidde aggiyaawaappe unttunttu s'illotetsaa ogiyaa erennaan aggintto lo"a shin. 22 «Kanay bare c'ooshshaakko guyye simmee» giyaa leemisuunne k'ay, «Meec'etteedda guduntsay guyye simmiide, urk'k'aan gonddorettee» giyaa leemisuu tuma gidiyaawaa unttuntta gakkeeddawe bessee.*

3

Goday Yesuusi Yaana Nashechchaa

1 Ta siik'atoo, hawe taani hinttenttoo s'aafeedda laa'entso dabddaabbiyaa; taani he laa"u dabddaabbetuwaakka hintte suure k'ofaa k'oppanaadan dentsetsanaw hinttena hassayissanaadan s'aafaad. 2 Geeshsha gideedda nabatuu beni odeedda k'aalaa hintte hassayana malanne Goday hinttena ashshiyaawe, bare kiitteeddawanttu baggana hinttena azazeedda azazuwaa hintte hassayana mala koyyay. 3 Wodiyaa wurssetsaan, asaa toochchiyaa barenttu amuwaadan de'iyaawanttu asaa toochchiidde denddanawaa ubbaappe kasetiide erite. 4 Unttunttu, «I ‹Yaana› yaageedda. Gibeennee? Yaatina hak'an de'ii? Ayaw gooppe, nu aawotuu hayk'k'i diggeeddino; shin ubbabaykka sa'ay med'ettoodeppe doommiide de'iyaawaadankka de'ee» yaagana. 5 Daro wodiyaappe kase S'oossay haasayina, saluunne sa'ay med'etteeddawaa eriide, unttunttu akeekenaan is's'eeddino. Sa'ay haatsaappenne haatsaan med'etteedda.* 6 K'ay hewaa gaasuwaan, he wode de'iyaa sa'ay he haatsaan mitetti d'ayeedda.* 7 Shin ha"i de'iyaa saluunne sa'ay, S'oossaw goyinnenna asatuu pirddettiyaa gallassaynne d'ayiyaa gallassay gakkanaw takkiide, he k'aalaan tamaa naagiino.

8 Shin ta siik'atoo, ha itti yewatto dogoppite; Godaa matan, itti gallassay sha"a laytsaa mala gidiyaawaanne, k'ay sha"a laytsay itti gallassaa mala gidiyaawaa dogoppite.* 9 Ittuu ittuu k'oppiyaawaadan, Goday bare ootsana geeddawaa ootsanaw takkenna; shin ooninne bare nagaraappe simmanaadan koyyeeppe attin, ooninne d'ayana mala koyyenna diraw, hinttew giide danddayaan gam"ee.

10 Shin Godaa gallassay kayisuwaadan yaana. He gallassi salotuu wolk'k'aama guntsan d'ayana; saluwaa med'etatuu wolk'k'aama seelaan siilana; sa'aynne Aa bollan de'iyaa ubbabay d'ayana. 11 Ubbabaykka hewaadan d'ayiyaawaa gidooppe, hintte ay mala asaa gidanaw bessii? Hintte de'uu geeshshanne S'oossaa malatiyaawaa gidanaw koshshee. 12 Hintte S'oossaa gallassaa naagishina, he gallassay ellekka gakkanaadan, hinttenttoo danddayettiyaawaa ootsite; he gallassi salotuu guudettiide d'ayananne saluwaa med'etatuukka wolk'k'aama seelaan siilana. 13 Shin nuuni S'oossay immana geedda ooratsa saluwaanne ooratsa sa'aa s'illuu de'anasaa naageetto.*

14 Hewaa diraw, ta siik'atoo, he gallassaa naagiidde, pokkuunne yeellayiyaabay bayinnawantta gidiide, aanana sarotetsaan de'ana mala lo"obaa ubbaa ootsite. 15 Godaa danddayay atotetsaa gidiyaawaa hintte wozanaan k'oppite; hewaadan k'ay nu siik'o ishay P'awuloosi, S'oossay barew immeedda aad'd'eedda eratetsan hinttenttoo s'aafeedda. 16 Bare s'aafiyaa dabddaabbiyaan, he yewuwaabaa s'aafiyaa wode, tamaaribeenna asatuunne minnibeenna asatuu hara S'oossaa Mas'aafatuwaa geellayiyaawaadankka, he dabddaabbiyaa giddon de'iyaa akeekanaw waayissiyaa yewuwaa geellayiino. Unttunttu hewaa ootsiyaawaan barenttu bolla bashshaa ahiino.

17 Hewaa diraw, ta siik'atoo, hintte hewaa eriyaa diraw, makkalanchchatuwaa balaan c'imettiide, wora beenna malanne, k'ay minniide de'iyaa sa'aappe kunddenna mala naagettite. 18 Shin hintte nu Godaa, nuuna ashshiyaa Yesuusi Kiristtoosa aad'd'o keekatetsaaninne eratetsan dic'c'ite. Aw ha"inne med'inaa gallassay gakkanaw galatay gakko. Amen"i.

* 1:10 D'ubettikkita: Nagaraan kunddikkita.

* 2:5 Dom. 6:1—7:24

* 2:6 Dom. 19:24

* 2:7 Dom. 19:1-16

* 2:15 Pay. 22:4-35

* 2:22 Lem. 26:11

* 3:5 Dom. 1:6-9

* 3:6 Dom. 7:11

* 3:8 Maz. 90:4

* 3:13 Isa. 65:17; 66:22; Sas'. 21:1

1 Yohaannisa Kiitaa

1

2

3

4

5

Yohaannisi

S'aafeedda Koyro Kiitaa

Geluwaa

Yesuusi kiitteedda Yohaannisi s'aafeedda koyro kiitay, laa"u huup'e k'ofatuwaa oyk'k'eedda; hewanttukka: nabbabiyaawanttoo S'oossaannanne Aa na'aa Yesuusi Kiristtoosanna ittippetetsay de'anaadan mentsetsanaassanne ha ittippetetsaa d'ayissanaw danddayiyaa worddo timirttiyaappe unttunttu haakkana mala, minisiide akeekissanaassa. He wode denddeedda worddo timirttii «Iitatetsay pulttiyaawe ha nuuni de'iyaa wolk'k'aama alamiyaanna gakettiyaa gaketsaanna gidiyaa diraw, S'oossaa Na'ay Yesuusi mulekka asaa gidanaw woy, asatetsaa eeshshay aw de'anaw danddayenna» yaagiyaawaa. He asttamaaratuu, «Atotetsaa guussay alamiyaa de'oo un"ettiyaawaappe la"a kesiyaawaa» yaagiino. Hewaa bollaakka k'ay «Iitaanne keekaa shaakkiide oyk'k'iyaawaa woy, hara asaw siik'uwaa bessiyaawaa gidooppekka, atotetsaana unttuntta gatsiyaabay baawa» yaagiino.

S'aafii ha timirttiyaa ek'ettiide, «Yesuusi Kiristtoosi polo asaa; Yesuusan ammaniyaawanttunne S'oossaa siik'iyaawanttu ubbay barenttu giddonkka ittuu ittuwaanna siik'ettanaw bessee» yaagiide odeedda.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Geluwaa 1:1-4

Poo'uwaanne d'umaa 1:5—2:29

S'oossaa naanaanne s'alahiyaa naanaa 3:1-24

Tumuwaanne baletsuwaa 4:1-6

Siik'uwaa oosuwaa 4:7-21

S'ooniyaa ammanuwaa 5:1-21

1

De'uwaa K'aalaa

1 Nuuni koyiruwaappe doommiide de'iyaa, nu ayifiyaan be'iide, nu kushiyan Aa bochchi be'eedda de'uwaa k'aalaabaa hinttenttoo s'aafeetto. Nuuni Aa be'eeddo; nu kushiikka Aa bochchi be'eedda.* 2 He de'uu k'onc'c'ina, nuuni Aa be'iide, aabaa hinttenttoo markkatteetto; k'ay S'oossaa Aawuwaa matan de'iyaa nuw k'onc'c'eedda med'inaa de'uwaabaa hinttenttoo odeetto.* 3 K'ay nuunanna hinttenttoo ittippetetsay de'ana mala, nuuni be'eeddawaanne siseeddawaa hinttenttoo odeetto; nuw Aawuwaananne Aa Na'aa Yesuusi Kiristtoosanna ittippetetsay de'ee. 4 Nuuni nu nashechchay polettana mala, hawaa hinttenttoo s'aafeetto.

S'oossay Poo'uwaa

5 Nuuni S'oossaa na'aappe sisiide, hinttenttoo odiyaa kiitay, «S'oossay poo'uwaa; aan d'umay mulekka baawa» yaagiyaawaa. 6 Nuuni nuw aanana ittippetetsay de'ee giide d'umaan de'ooppe, nu haasayaaninne nu oosuwaan worddoteetto. 7 Shin poo'uwaan I de'iyaawaadan, nuunikka poo'uwaan de'ooppe, nuw ittoo ittuwaanna ittippetetsay de'ee; k'ay Aa Na'aa, Yesuusi Kiristtoosa suutsay nagaraa ubbaappe nuuna geeshshee.

8 Nuuni nagaraa ootsibeykko gooppe, nuurekka nuuna c'immeetto; nuunan tumatetsaykka baawa. 9 Shin nuuni S'oossaw nu nagaraa paas'ooppe, I nu nagaraa atto gaanawunne nu bayizzo oosuwaa ubbaappe nuuna geeshshanaw, ammanettiyaawaanne tumuwaa ootsiyaawaa. 10 Nuuni nagaraa ootsibeykko gooppe, S'oossaa wordduwaa geetto; Aa k'aalaykka nu wozanaan de'enna.

2

Kiristtoosi Nuw Gaannatiyaawaa

1 Ta naatoo, nagaraa hintte ootsennaadan, taani hawaa hinttenttoo s'aafay; shin ooninne nagaraa ootsooppe, Aawuwaa matan nuw gaannatiyaa Yesuusi Kiristtoosi, S'illuu, de'ee. 2 K'ay nuuni nu nagaraa atto geetettussaa Kiristtoosa baggana demmeetto; Kiristtoosi yarshshetteeddawe asaa ubbaa nagaraa digganaassappe attin, nu nagaraa s'alalaa digganaassa gidenna.

3 Nuuni S'oossaa azazuwaa naagooppe, tumu Aa eriyaawaa hewan shaakkanaw danddayeetto. 4 Itti uray, «Taani Aa eray» giide, k'ay Aa azazuwaa naagennan aggooppe, he uray wordduwaa; tumatetsaykka aan baawa. 5 Shin Aa k'aalaw azazettiyaa oona gidooppenne, he uray S'oossaa siik'iyaawe tumu poletteedda. Nuuni S'oossaan de'iyaawaa hawe nuuna erissee. Hewekka, 6 «Taani, S'oossaan de'ay» giyaa ooninne Kiristtoosi de'eeddawaadan de'anaw bessee.

Ooratsa Azazuwaa

7 Ta siik'atoo, taani hinttenttoo koyiruwaappe de'iyaa ec'a azazuwaa s'aafayppe attin, ooratsa azazuwaa s'aafikke; he ec'a azazuu hintte siseedda k'aalaa.* 8 Gidooppekka, taani hinttenttoo laa'entsuwaa ooratsa azazuwaa s'aafay; he azazuwaa tumatetsaykka Kiristtoosaninne hinttenan beettee. Ayaw gooppe, d'umay d'ayee; tumu poo'uu ha"i poo'ee.

9 Poo'uwaan de'ay giidde, bare ishaa is's'iyaa ooninne hanno gakkanawukka d'umaan de'ee. 10 Bare ishaa siik'iyaa ooninne poo'uwaan de'ee; he uran hara uraa d'ubbiyaabay ayaynne baawa. 11 Shin bare ishaa is's'iyaa ooninne d'umaan de'ee; d'umaan hamettee. D'umay Aa ayfiyaa k'ook'issi wotseedda diraw, hak'a binttonne erenna.

12 Ta naatoo, S'oossay Kiristtoosa suntsaa diraw,

hintte nagaraa atto yaageedda diraw,

taani hinttenttoo s'aafay.

13 Aawotoo, koyiruwaappe de'iyaawaa hintte ereedda diraw,

hinttenttoo s'aafay.

Yalagatoo,

s'alahiyaa kaappuwaa hintte s'ooneedda diraw,

hinttenttoo s'aafay.

Guutsa naatoo, S'oossaa Aawuwaa hintte ereedda diraw,

hinttenttoo s'aafay.

14 Aawotoo, koyiruwaappe de'iyaawaa hintte ereedda diraw,

hinttenttoo s'aafay.

Yalagatoo,

hintte mino gidiyaa dirawunne

S'oossaa k'aalay hinttenan de'iyaa diraw,

k'ay s'alahiyaa kaappuwaa hintte s'ooneedda diraw,

hinttenttoo s'aafay.

15 Ha alamiyaa woy alamiyaan de'iyaa ayaanne siik'oppite. Hintte ha alamiyaa siik'ooppe, S'oossaa siik'uu hinttenan baawa. 16 Ayaw gooppe, ha alamiyaan de'iyaa ubbabay, hewekka: asatetsaa amuu, ayifiyaan s'eelliide kajjeeliyaawenne bare de'iyaawaan c'eek'ettiyaawe ha alamiyaappe yeeddawaappe attin, S'oossaappe yibeenna. 17 Ha alamiinne ha alamiyaan Asay amottiyaa ubbabay aad'd'ana. Shin S'oossay geeddawaa ootsiyaa uray med'inaw de'ana.

Kiristtoosa Ek'ettiyaawaappe Naagettiyaawaa

18 Ta naatoo, wodiyaa wurssetsay matatteedda; Kiristtoosa ek'ettiyaawe sintsaappe yaanawaa hintte siseeddawaadan, haray atto ha"ikka Aa ek'ettiyaawanttu c'oratuu denddeeddino. Hewaa diraw, wodiyaa wurssetsay matatteeddawaa nuuni hewan ereetto. 19 Ha ek'ettiyaawanttu nu bagga gidenna diraw, nu giddoppe keseeddino; ayaw gooppe, unttunttu nu bagga gidiyaabaa gidinttonne, nu giddon de'ana; shin unttunttuppe ooninne nu bagga gidennawe erettana mala, nu giddoppe keseeddino.

20 Shin Kiristtoosi hintte bolla Geeshsha Ayaanaa gusseedda; k'ay hintte ubbay tumuwaa eriita. 21 Tumuwaa hintte eriyaa dirawunne k'ay tumuwaan wordduu ayaynne bayinnawaa hintte eriyaa diraw, taani hinttenttoo s'aafayppe attin, tumuwaa hintte erenna diraw s'aafikke.

22 Yesuusi Oketteedda Kiristtoosa gidiyaawaa erikke giyaa uraappe attin, wordduu oonee? Hewe S'oossaa Aawuwaanne Na'aa erikke giyaawe Kiristtoosa ek'ettiyaawaa. 23 S'oossaa Na'aa erikke giyaa oonanne S'oossaa Aawuukka erenna; S'oossaa Na'aa eray giyaa oonanne k'ay S'oossaa Aawuukka eree.

24 Hewaa diraw, koyiruwaappe hintte siseeddawaa hintte wozanaan minisiide naagite. Koyiruwaappe siseeddawaa hintte naagooppe, hinttenttoo k'ay S'oossaa Na'aannanne S'oossaa Aawuwaana ittippetetsay de'ana. 25 K'ay Kiristtoosi bare huup'ew nuw immana geeddawe med'inaa de'uwaa.

26 Taani hawaa hinttenttoo he hinttena baletsiyaa asatuwaa diraw s'aafaad. 27 Shin Kiristtoosi hintte bolla bare Geeshsha Ayaanaa gusseedda. Geeshsha Ayyaanay hinttenan de'iyaa diraw, ooninne hinttena tamaarissana koshshenna; ayaw gooppe, Aa Geeshsha Ayyaanay hinttena ubbabaa tamaarissee. I tamaarissiyaawe tumuwaappe attin wordduwaa gidenna. Hewaa diraw Ayaanaa Geeshsha timirttew azazetiidde, Kiristtoosanna ittipetetsaan de'ite.

28 Ta naatoo, k'ay I k'onc'c'iyaa wode, nuuni yashshi bayinnawantta gidanaadaaninne, Aa yuussaa gallassi Aa sintsan nuuni yeellatennaadan, aanana ittippetetsaan de'ite. 29 Kiristtoosi s'illo gidiyaawaa hintte erooppe, s'illobaa ootsiyaa ubbay S'oossaa na'aa gidiyaawaa eranaw bessee.

3

S'oossaa Naanatuwaa

1 Nuuni S'oossaa naanatuwaa geetettiide s'eesettana mala, S'oossay nuuna ay keenaa siik'eeddenttonne be'ite. Nuuni tumukka Aa naanatuwaa. Ha alamii S'oossaa erenna diraw, nuunakka erenna.* 2 Ta siik'atoo, ha"i nuuni S'oossaa naanatuwaa; nuuni ayaa hananentto biro erettibeenna; shin Kiristtoosi k'onc'c'iyaa wode, nuuni Aa malatanawaa ereetto. Ayaw gooppe, I tumu Aa gidiyaawaa nuuni kumentsan be'ana. 3 K'ay Kiristtoosa be'ana giide nashechchan naagiyaa ooninne Kiristtoosi geeshsha gideeddawaadan, barena geeshshee.

4 Nagaraa ootsiyaa ubbay S'oossaa higgiyaa mentsee; ayaw gooppe, nagaray S'oossaa higgiyaa mentsussaa. 5 Kiristtoosi asaa nagaraa d'ayissanaw k'onc'c'eeddawaa hintte eriita; aan nagaray baawa.* 6 Kiristtoosan de'iyaa ooninne nagaraa ootsiidde de'enna; k'ay nagaraa ootsiidde de'iyaa ooninne Aa be'ibeenna woy eribeenna.

7 Ta naatoo, ooninne hinttena baletsoppo. Kiristtoosi s'illo gidiyaawaadan, s'illobaa ootsiyaa uray s'illuwaa. 8 S'alahiyaa kaappuu koyiruwaappe nagaraa ootseedda diraw, nagaraa ubbaa wode ootsiyaa uray s'alahiyaa kaappuwaassa; hewaa diraw, S'oossaa Na'ay s'alahiyaa kaappuwaa oosuwaa d'ayissanaw k'onc'c'eedda. 9 S'oossaa naanatuwaa gidiyaa ubbay S'oossaa med'etay unttunttun de'iyaa diraw, nagaraa ubbaa wode ootsikkino; k'ay S'oossay unttunttu Aawuwaa gidiyaa diraw, nagaraa ootsanaw danddaykkino. 10 S'oossaa naanatuu gidduwaaninne s'alahiyaa kaappuwaa naanatuwaa giddon de'iyaa dummatetsay hawaan erettee; s'illobaa ootsennawanttunne woy bare ishaa siik'ennawanttu ooninne S'oossaa naanatuwaa gidikkino.

Ittuu Ittuwaanna Siik'ettiyaawaa

11 Ayaw gooppe, koyiruwaappe hintte siseedda kiitay, «Ittuu ittuwaanna siik'ettanaw bessee» yaagiyaawaa.* 12 Nuuni K'aayeela mala gidanaw bessena. K'aayeeli s'alahiyaa kaappuwaassa; hewaa gido diraw, bare ishaa wod'eedda. I bare ishaa ayaw wod'eeddee? I ootseedda oosuu iita gidina, Aa ishay ootseedda oosuu lo"a gideedda diraw wod'eedda.*

13 Taanaadan S'oossaa kaalliyaawanttoo, ha sa'aa Asay hinttena is's'ooppe, ooratsabaa gooppite. 14 Nuuni ammaniyaawantta siik'iyaa diraw, hayk'uwaappe de'oo pinneeddawaa ereetto; ammaniyaawantta siik'enna uray ooninne hayk'uwaa giddon de'ee. 15 Ammaniyaawantta is's'iyaa ooninne shemppuwaa wod'eeddawaa; k'ay shemppuwaa wod'eeddawaan med'inaa de'uu bayinnawaa hintte eriita. 16 Kiristtoosi bare shemppuwaa nu diraw aatsiide immeeddawaan siik'uu ayentto nuuni ereeddo; nuunikka ammaniyaawanttu diraw, nu shemppuwaa aatsiide immanaw bessee. 17 Shin dure Asay ooninne bare ishay metootiyaawaa be'iide, aw k'arettennaan is's'ooppe, bare wozanaan S'oossaa siik'ay gaanaw waan danddayii? 18 Ta naatoo, nuuni oosuwaaninne tumatetsaan siik'ettoytteppe attin, c'oo haasayan woy bolla doonaan siik'ettanaw bessena.

S'oossaa Sintsan Ammanettiide Ek'k'iyaawaa

19-20 Nuuni tumuwaa baggan de'iyaawaa hewan erana; k'ay nu wozanay nu bolla pirddiyaa wode ubbaan, S'oossaa sintsan tumatetsaa nuuna hewan erissee. Ayaw gooppe, S'oossay nu wozanaappe wolk'k'aama; k'ay I ubbabaa eree.

21 Ta siik'atoo, nu wozanay nu bolla pirddennawaa gidooppe, nuuni S'oossaa sintsan yayyokko. 22 Nuuni Aa azazuwaa naagiyaa dirawunne Aa nashechchiyaabaa ootsiyaa diraw, woossiyaa ubbabaa aappe akkeetto. 23 S'oossaa azazuu hawaa: Kiristtoosi nuuna azazeeddawaadankka, S'oossaa Na'aa Yesuusi Kiristtoosa suntsan nuuni ammananaadaaninne ittuu ittuwaanna siik'ettanaadan S'oossay nuuna azazeedda. 24 S'oossaa azazuwaa naagiyaa ooninne S'oossaa giddon de'ee; S'oossaykka Aa giddon de'ee; S'oossay nuw immeedda Aa Ayaanaa baggana I nu giddon de'iyaawaa nuuni ereetto.

4

Tumanchcha Ayyaanaanne Worddo Ayaanaa

1 Ta siik'otoo, S'oossaa Ayyaanay taanan de'ee giyaa ubbaa ammanoppite; shin unttunttun de'iyaa ayyaanay S'oossaappeeyye woy gidennentto paac'c'ite. Ayaw gooppe, c'ora worddo nabatuu ubbasaa beeddino. 2 S'oossaa Ayaana gidiyaawaa hintte hawaan erana; «Yesuusi Kiristtoosi asaa gidiide yeeddawaa ammanay» giyaa oonaninne de'iyaa ayyaanay ubbay S'oossaappe yee. 3 K'ay Kiristtoosi asaa gidiide yeeddawaa ammanay geenawaa ayyaanay ubbay S'oossaappe yibeenna; aan Kiristtoosa ek'ettiyaa ayyaanay de'ee. Hintte hewe yaanawaa kase siseeddita; I haray atto ha"ikka ha alamiyaan de'ee.

4 Ta naatoo, hintte S'oossawantta; hintte giddon de'iyaa Geeshsha Ayyaanay ha alamiyaan de'iyaa ayyaanaappe daro wolk'k'aamiyaa diraw, worddo nabatuwaa hintte s'ooneeddita. 5 Unttunttu ha alamiyaa asaa gidiyaa diraw, ha alamiyaabaa haasayiino; ha alamiyaa asaykka unttunttu haasayaa sisee. 6 Nuuni S'oossawantta; S'oossaa eriyaa ooninne nuuni giyaawaa sisee. S'oossaa erenna ooninne nuuni giyaawaa sisenna. Nuuni tumu ayyaanaanne worddo ayaanaa hewan shaakkeetto.

S'oossay Siik'uwaa

7 Ta siik'atoo, siik'uu S'oossaappe yiyaa diraw, ane ittuu ittuwaanna siik'ettoytte. Siik'ettiyaa ooninne S'oossaa naanaa; S'oossaakka eriino. 8 S'oossaa eeshshay siik'o gidiyaa diraw, siik'enna uray ooninne S'oossaa erenna. 9 S'oossay nuuna bare siik'uwaa hawaan besseedda; nuuni Aa baggana de'uwaa demmana mala, bare itti Na'aa ha alamiyaa kiitteedda. 10 Siik'uwaa giyaawe hawaa; S'oossay nuuna siik'iide, nuuni nu nagaraappe maarotetsaa demmeedda bare Na'aa nuw kiitteeddappe attin, nuuni Aa siik'eeddawaanna gidenna.

11 Ta siik'otoo, S'oossay nuuna hawaadan siik'eeddawaa gidooppe, nuunikka ittuu ittuwaanna siik'ettanaw bessee. 12 S'oossaa ooninne mulekka be'ibeenna; nuuni ittuu ittuwaanna siik'ettooppe, S'oossay nu giddon de'ee; Aa siik'uukka nu giddon poletteedda.

13 S'oossay bare Ayaanaa nuw immeedda diraw, nuuni S'oossaa giddon de'iyaawaanne ikka nu giddon de'iyaawaa ereetto. 14 S'oossaa Aawuu bare Na'aa ha alamiyaa ashshiyaawaa gidanaw kiitteeddawaa nuuni be'iide markkatteetto. 15 Yesuusi S'oossaa Na'aa gidiyaawaa markkattiyaa O gidduwaaninne S'oossay de'ee; ikka S'oossaa giddon de'ee. 16 S'oossay nuuna siik'iyaawaa nuuni nu huup'ew ereettonne ammaneetto.

S'oossay siik'uwaa. Siik'uwaan de'iyaa ooninne S'oossaa giddon de'ee; S'oossaykka Aa giddon de'ee. 17 Nu de'uu ha alamiyaan Kiristtoosi de'eeddawaa mala gidiyaa diraw, pirddaa gallassi nuuni yayyena mala, siik'uu nu giddon poletteedda. 18 Siik'uwaan yashshi baawa; gaasuukka tumu siik'uu yashshaa kessi olee. Yashshaynne muray ittippe biyaa diraw, yayyiyaa uraa siik'uu kumentsaa gidenna.

19 S'oossay koyro nuuna siik'eedda diraw, nuuni Aa siik'eeddo. 20 Ooninne, «Taani S'oossaa siik'ay» giidde bare ishaa is's'ooppe, I wordduwaa. Ayaw gooppe, be'eedda bare ishaa siik'ennawe be'ibeenna S'oossaa siik'anaw waan danddayii? 21 K'ay Kiristtoosi nuw immeedda azazuu hawaa; S'oossaa siik'iyaa uray bare ishaakka siik'anaw bessee.

5

Ha Alamiyaa S'ooniyaawaa

1 Oketteedda Kiristtoosa yaagiide, Yesuusa ammaniyaa ubbay S'oossaa naanaa; k'ay S'oossaa Aawuwaa siik'iyaa ooninne Aa naanatuwaakka siik'ee. 2 Nuuni S'oossaa siik'iyaawaaninne Aa azazuwaa naagiyaawaan, S'oossaa naanatuwaa siik'iyaawaa ereetto. 3 Ayaw gooppe, nuuni S'oossaa siik'iyaawe Aa azazuwaa naagiyaawaa; Aa azazuukka dees'o gidenna. 4 Ayaw gooppe, S'oossaa Na'aa gidiyaa ooninne ha alamiyaa s'oonanaw danddayee; nuunikka ha alamiyaa s'oonanawe nu ammanuwaana. 5 Ha alamiyaa s'oonanaw danddayiyaawe oonee? Yesuusi S'oossaa Na'aa gidiyaawaa ammaniyaawaa s'alalay s'oonana.

Kiristtoosawaa Markkatteeddawaa

6 S'ink'k'ataa haatsaannanne hayk'uwaa suutsaanna yeeddawe hawaa; ikka Yesuusi Kiristtoosa; haatsaannanne suutsaanna* I yeeddawaappe attin, haatsaa s'alalaanna yibeenna. Geeshsha Ayyaanay tuma gidiyaa diraw, hewe tuma gidiyaawaa I bare huup'ew markkattee. 7 Ayaw gooppe, heezzu markkatuu de'iino. 8 Hewanttu, S'oossaa Ayaanaa, haatsaanne suutsaa; ha heezzatuu ittuu ittuwaawaa p'alk'k'ikkino. 9 Nuuni Asay markkattiyaawaa ammanooppe, S'oossay markkattiyaawe asaawaappe loytsi aad'd'ee; ayaw gooppe, S'oossay bare Na'aabaa markkatteedda markkatetsay hawaa. 10 S'oossaa Na'aa ammaniyaa uraa wozanaan ha markkatetsay de'ee. S'oossaa ammanenna uray ooninne S'oossay bare Na'aw markkatteedda markkatetsaa ammanibeenna diraw, S'oossaa wordduwaa gee.

11 Simmi markkatetsay hawaa; S'oossay nuw med'inaa de'uwaa immeedda; hewekka Aa Na'aan de'ee. 12 S'oossaa Na'ay de'iyaa oossinne de'uu de'ee; S'oossaa Na'ay baynna oossinne de'uu baawa.

Med'inaa De'uwaa

13 S'oossaa Na'aa suntsan ammaniyaa hinttenttoo med'inaa de'uu de'iyaawaa hintte erana mala, hawaa hinttenttoo s'aafaad. 14 S'oossay koyyiyaawaadan, ayinne nuuni Aa woossooppe, I sisiyaawaa nuuni eriyaa diraw, Aa sintsan yayyokko. 15 Nuuni woossiyaa ubbaan I sisiyaawaa erooppe, nuuni Aa woosseeddawaa I zaareeddawaa ereetto.

16 Ooninne hayk'uu bessena nagaraa bare ishay ootsishshin be'ooppe, S'oossaa woossanaw bessee; hayk'uu bessena nagaraa ootseeddawanttoo S'oossay de'uwaa immana. Hayk'uu bessiyaa nagaray de'ee; taani hinttena hewoo S'oossaa woossite giikke. 17 Bayizzo oosuu ubbay nagaraa; shin hayk'uu bessena nagaray de'ee.

18 S'oossaa naanay ooninne nagaraa ubbaa wode ootsennawaa nuuni ereetto. Ayaw gooppe, S'oossaa Na'ay unttuntta naagee; K'ay s'alahiyaa kaappuukka unttuntta k'ohanaw danddayenna. 19 Nuuni S'oossawantta gidiyaawaanne ha alamii ubbay s'alahiyaa kaappuwaan moodetteeddawe ereetto.

20 Nuuni tumu S'oossaa eranaadan, S'oossaa Na'ay yeeddawaanne nuw akeekaa immeeddawaa ereetto. Nuuni tumu S'oossaa giddon, Aa Na'aa Yesuusi Kiristtoosa giddon de'eetto; I tumu S'oossaanne med'inaa de'uwaa.

21 Ta naatoo, eek'atuwaappe hintte huup'iyaa naagite.

* 1:1 Yoh. 1:1

* 1:2 Yoh. 1:14

* 2:7 Yoh. 13:34

* 3:1 Yoh. 1:12

* 3:5 Yoh. 1:29

* 3:11 Yoh. 13:34

* 3:12 Dom. 4:8

* 5:6 Haatsaannanne suutsaanna: Yesuusi ha alamiyaa yiidde s'ink'k'ataa haatsaa s'alalaana gidennaan bare hayk'uwaa suutsaan yeedda. Hewaa guussay I asaa kushiyaan s'ammak'ettussa s'alalaa gidennaan, ha alamiyaan hayk'k'eedda guussaa.

2 Yohaannisa Kiitaa

Yohaannisi

S'aafeedda Laa'entso Kiitaa

Geluwaa

Yohaannisa laa'entso kiitaa, Yesuusi kiitteedda ammaniyaawantta kaaletsiyaa c'imaa Yohaannisi s'aafeedda. S'aafetteeddawekka, dooretteedda genniwunne izi naanatuwaassa. Izakka he wode de'iyaa ammaniyaa asaa shiik'uwaa bessaw. Ha k'antsa kiitay s'aafetteeddawe unttunttu ittuu ittuwaanna siik'ettanaadan hassayissanaassanne worddo asttamaaratuwaappenne unttunttu timirttiyaappe naagettanaadan k'ofissanaassa.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Geluwaa 1-3

Siik'uu ubbaappe bollaa 4-6

Worddo timirttiyaappe naagettanaadan odettowaa 7-11

Wurssetsaa k'utiyaa 12-13

1

1-2 Taani ammaniyaawantta kaaletsiyaa c'imay, hinttenttoo, dooretteedda genniwunne izi naanaw* ha dabddaabbiyaa s'aafay; nu giddon de'iyaa k'ay nuunanna med'inaw de'ana tumatetsaa diraw, taani hinttena tumu siik'ay. K'ay ta s'alalaa gidennaan, tumatetsaa eriyaa ubbatuu hinttena siik'iino.

3 S'oossaa nu Aawuwaanne Aa Na'aa Yesuusi Kiristtoosa aad'd'o keekatetsay, maarotetsaynne sarotetsay tumatetsaaninne siik'uwaan nuunanna ittippe gido.

Tumuwaabaanne Siik'uwaabaa

4 S'oossaa Aawuu nuuna azazeeddawaadan, ne naanatuwaappe amareedawanttu, tumatetsaan de'iyaawaa be'aade taani daro nashettaaddi. 5 Siik'o gennee, ha"ikka nuuni ubbay ittuu ittuwaanna siik'ettana mala, taani neena woossay; ha azazuu kaseedeppe nuunanna de'iyaa azazuwaappe attin, taani new ooratsa azazuwaa s'aafikke.* 6 Siik'uwaa giyaawe nuuni S'oossaa azazuwaa naagiidde de'iyaawaa giyaawaa. K'ay koyiruwaappe hintte siseeddawaadankka, Aa azazuu ayee gooppe, hintte ubbay siik'uwaan de'anawaa.

7 Ayaw gooppe, Yesuusi Kiristtoosi asaa gidiide yeeddawaa ammanokko giyaawanttu, baletsiyaa daro asatuu, gade giddo geleeddino. Hewaa mala uray ooninne asaa baletsiyaawaanne Kiristtoosa ek'ettiyaawaa. 8 Hintte ootseeddawoo kumentsaa woytaa akkanaappe attin, nuuni† ootseeddawaa bayizzenna mala, hinttena naagite.

9 Kiristtoosa timirttiyaappe haakkiyaa urawunne k'ay Aa timirttiyaan de'enna uraw S'oossaanna ittippetetsay baawa. Kiristtoosa timirttiyaan de'iyaa uraw S'oossaa Aawuwaananne Aa Na'aanna ittippetetsay de'ee. 10 Ooninne hinttekko yiide, ha timirttiyaa ahennaan aggooppe, hintte golle Aa gelissoppite; sarokka gooppite. 11 Ayaw gooppe, Aa saro giyaa uray Aa iita oosuwaa aanana gishettee.

Wurssetsa Sarotaa

12 Taani hinttenttoo s'aafanaw koyyeedda darobay de'ee; shin warak'ataaninne k'alamiyaan s'aafanaw koyyabeykke; shin nu nashechchay polettana mala, hinttenanna doonaan haasayanaw hinttekko baana gaade k'oppay.

13 Siik'o gennee, S'oossay dooreedda ne michchati naanay neena saro saro yaagiino.

* 1:1-2 Dooretteedda genniwunne izi naanaw: Ooni eri hawe s'aafetteeddawe, woosa gollewunne izin de'iyaa Godaa kaalliyaa ammaniyaawanttoo gidennaan aggena. 13 s'eellite.

* 1:5 Yoh. 13:34; 15:12, 17

† 1:8 Nuuni: Itti itti Geeshsha Mas'aafaa biletsay, «Hinttenttu» yaagee.

3 Yohaannisa Kiitaa

Yohaannisi

S'aafeedda Heezzentso Kiitaa

Geluwaa

Yohaannisa heezzentso kiitaa, Yesuusi kiitteedda ammaniyaa asaa kaaletsiyaa c'imaa Yohaannisi s'aafeedda. I s'aafeeddawekka Gaayoosa giyaa itti woosa golliyaa kaaletsiyaawaassa. S'aafii, Gaayoosi hara ammaniyaawantta maaddeedda diraw Aa galatee; hara baggana k'ay Diyootiraafisa geetettiyaa metuwaa med'd'iyaa bitaniyaappe naagettana mala akeekissee.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Geluwaa 1-4

Gaayoosi galatettowaa 5-8

Diyootiraafise naagettanaadan odettowaa 9-10

Dimes'iroosi galatettowaa 11-12

Wurssetsaa k'utiyaa 13-15

1

1 Taani ammaniyaawantta kaaletsiyaa c'imay, tumu siik'iyaa ta siik'uwaa Gaayoosaw ha dabddaabbiyaa s'aafay.* 2 Ta siik'oo, neeni S'oossaanna de'iyaa de'uu lo"a gidiyaawaa taani eriyaawaadan, neena ayaynne waayissenna malanne k'ay ne asatetsay pas'a gidana mala, S'oossaa woossay. 3 Ayaw gooppe, amareeda ishatuu yiide, ubbaa wode neeni tumatetsaan de'iyaawaanne ne tumatetsaabaa markkatteedda wode, taani daro nashettaaddi. 4 Ta naanay* tumatetsaan de'iyaawaa sisiyaawaappe aad'd'iide, taana nashechchiyaabay baawa.

Gaayoosabaa Asay Markkattee

5 Ta siik'oo, nu ishatuu imatsaa gidooppekka, neeni unttunttoo ootsiyaa oosuwaa ubbaan ammanetteeda oosuwaa ootsaadda. 6 K'ay unttunttu ne siik'uwaabaa ammaniyaa asatoo markkatteeddino; unttunttu k'ans's'ennaan bare ogiyaa baana mala S'oossay dosiyaawaadan, neeni lo"obaa ootsaade unttuntta maaddaarikkii. 7 Ayaw gooppe, S'oossaa ammanennawanttuppe ayinne akkenaan, Kiristtoosa suntsaa diraw keseeddino. 8 Hewaa diraw, nuuni tumatetsaa unttunttunna ittippe ootsana mala, hawanttu mala asatuwaa maaddanaw bessee.

Diyootiraafise Seeretteedda; Dimes'iroosi Sabetteedda

9 Taani ammaniyaawanttoo, dabddaabbiyaa s'aafaad; shin unttunttu kaappuwaa gidanaw koyyiyaa Diyootiraafise nuuni giyaawaa akkena. 10 Hewaa diraw, taani yaa biyaa wode, I nu bollan haasayiyaa iita haasayaanne I ootseedda oosuwaa hinttenttoo odana; k'ay I hewe guus's'eedda giide, nu ishatuu yiyaa wode mokkenna; haray atto unttuntta mokkanaw koyyiyaawanttakka diggiide, ammaniyaawanttu giddoppe kessee.

11 Ta siik'oo, lo"obaappe attin, iitabaa malatoppa. Lo"obaa ootsiyaa ooninne S'oossaa asaa; shin iitabaa ootsiyaa ooninne S'oossaa erenna.

12 Dimes'iroosi lo"a gidiyaawaa Asay ubbay markkattee; tumatetsay bare huup'iyankka aabaa markkattee. Nuunikka k'ay aabaa markkatteetto; nu markkatetsay tuma gidiyaawaa hinttekka eriita.

Wurssetsaa Sarotaa

13 Taani new s'aafanaw koyyeedda darobay de'ee; shin warak'ataaninne k'alamiyaan s'aafanaw koyyikke. 14 Shin taani matan neenanna gakkettanaw k'oppay; he wode nuuni gakettiide haasayana.

15 Sarotetsay neenanna gido.

Ne dabbattuu neena saro saro yaagiino. Nu dabbatuwaa ubbaa unttunttu suntsaa suntsaa s'eesaade, taana saro saro geedda yaaga.

* 1:1 Kit. 19:29; Rom. 16:23; 1 K'or. 1:14

* 1:4 Ta naanay: Godaa ammaniide kaalliyaawantta guussaa.

Yihudaa Kiitaa

Yihuday

S'aafeedda Kiitaa

Geluwaa

Yihudaa kiitay s'aafetteeddawe, ammanennaan de'iidde ammaniyaa asaa malatiide, worddo timirttiyaa laaliyaa asatuwaappe ammaniyaa Asay naagettana mala, odanaassa. Ha k'antsa kiitay bare giddon oyk'k'eeddawan laa'entso P'es'iroosa malatee. S'aafii nabbabiyaawanttoo odiidde, «Laa'etsenna hanotaan S'oossay bare naanaatoo itti kaallakka immeedda ammanoo minniide baas'etanaadan» minisiide k'ofissee.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Geluwaa 1-2

Worddo asttamaaratuwaa timirttiyaa eeshshaanne kunddetsaa 3-16

Ammanuwaa naaganaadan imetteedda zoriyaa 17-23

Wurssetsaa anjjuwaa 24-25

1

1 Taani Yesuusi Kiristtoosa k'oomay Yihuday, Yaak'ooba ishay, S'oossay s'eeseeddawanttoo, S'oossay Aawuu siik'iyaawanttoo, k'ay Yesuusi Kiristtoosi naagiyaawanttoo, ha dabddaabbiyaa s'aafay.

2 Maarotetsay, sarotetsaynne siik'otetsay hinttenan kumo.

Worddo Asttamaaratuwaa

3 Ta siik'atoo, nuuni ittippe shaakki akkana atotetsaabaa hinttenttoo s'aafanaw taani daro daaburiyaa wode, S'oossay bare naanaatoo laa'etsennaan itti gede immeedda ammanoo hintte baas'etana mala, hinttena zoraade s'aafanaw koshshiyaawaa akeekaad. 4 Ayaw gooppe, S'oossaa erenna itti itti asatuu ooninne be'ennaan hintte giddo geleeddino. Hewanttu nu S'oossaa aad'd'o keekatetsaabaa odiyaa kiitaa iita tunatetsaw geellay tamaarisiino; unttunttu nu itti Kaatiyaa, nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa erokko yaagiino; k'ay unttunttu pirddaa akkanawaa S'oossaa Mas'aafatuu daro wodiyaappe kase odeeddino.

5 Shin hintte ha ubbabaa eriyaawaa gidooppekka, Goday Israa'eeliyaa asaa Gibs'e gadiyaappe wooti ashsheeddenttonne k'ay ammanibeennawantta guyyeppe wooti d'ayisseeddentto, taani hinttena hassayissanaw koyyay.* 6 K'ay barenttu de'iyaasaa aggiide, barenttoo imetteedda kaappotetsaa naagibeenna kiitanchchatuu pirddaa akkiyaa wolk'k'aama gallassay gakkanaw S'oossay unttuntta naagiyaasan, d'umaappe garssan med'inaw k'achchi wotsee.* 7 Hewaadan Sodoomaanne Gamoora giyaa katamatuwaaninne unttunttu heeraan de'iyaa katamatuwaan de'iyaa Asay he kiitanchchatuwaadan woshummeeddinonne woshummanaw loytsi kajjeeleeddino; hewanttu med'inaa tamaan ees's'iide, haratoo leemisuwaa gideeddino.*

8 Hewaadan k'ay he akumettiyaa asatuu barenttu asatetsaa tunissiino; S'oossaa godatetsaa kad'iino; bonchcho med'etatuwaakka boriino. 9 Shin kiitanchchatuwaa kaappuu Mikaa'eeli Muse anhaabaa* s'alahiyaanna palumetteedda wode, «Goday neena seero» geeddawaappe attin, boriyaa k'aalaan Aa bolla pirddanaw koyyibeenna.* 10 Shin he asatuu barew akeekenabaa ubbaa boriino; k'ay unttunttu yuushshi k'oppenna do'atuwaadan, med'etaa eratetsan eriyaa yewatuu unttuntta d'ayissiyaawantta. 11 Unttunttoo aayyeero! Ayaw gooppe, unttunttu K'aayeeli hametteedda ogiyaa† hametteeddino. Shaluwaa diraw giide, Balaami ootseeddawaa‡ mala bayizzuwaa ootseeddino. K'ay K'oore§ giyaa bitanii makkaliide d'ayeeddawaadan, unttunttukka makkaliide d'ayeeddino.*

12 Hewanttu siik'uwaan shoobbiyaa hintte miyasaan hinttenanna yashshi bayinnaan miyaa wode, k'osetteedda d'ubuwaa mala. Unttunttu barenttu s'alalaa naagiino. Unttunttu c'arkkuu afiyaa iray bayinna shaariyaa mala; k'ay unttunttu boniyaan ayfiyaa ayifena, s'ap'uwaanna shodettiide, mulekka meleedda mitsaa mala. 13 Unttunttu barenttu pokkuwaa gentsenna hoommotiyaa, iita abbaa beetaa mala. Unttunttu, S'oossay, med'inaw sakkana d'umaan sa'aa giigissi wotseedda yuuyyiyaa s'oolinttatuwaa mala.

14-15 Heenooki Addaamappe doommina, laappuntsa yeletaa gidiyaawe, daro wodiyaappe kase unttunttuwaa timbbitiyaa odiidde, hawaadan yaageedda;

«Akeekite; S'oossaa erenna nagaranchcha asatuu ootseedda,

iita oosuwaa ubbawunne,

K'ay S'oossaa erenna he iita asatuu,

S'oossaa bolla haasayeedda iita haasayaa ubbaw,

Goday unttunttu ubbaa bolla pirddanaw,

bare c'ora sha"a geeshshatuwaanna ittippe yaana»

yaageedda.* 16 He asatuu ubbaa wode zuuzummiinonne haratuwaa amaassaliino; k'ay barenttu iita amuwaa kaalliino; barenttu huup'ew go"a demmanaw haratuwaa sabbiinonne barenttu kooshshaa wogaappe aatsiide, d'ok'k'u ootsi haasayiino.

Mino Akeekissuwaanne Zoriyaa

17 Shin ta siik'atoo, nu Godaa Yesuusi Kiristtoosi kiitteeddawanttu hinttenttoo beni haasayeedda k'aalaa akeekite. 18 Unttunttu hinttenttoo, «Wurssetsaa wodiyaan, barenttoo S'oossay bayinnawanttu, barenttu amuwaa kaalliyaawanttu, k'ay hintte bolla k'iliic'iyaawanttu yaana» yaageeddino. 19 Hewanttu asaa giddon shaakotetsaa med'd'iyaawanttanne, barenttu iita amoo moodetteeddawantta; k'ay Geeshsha Ayyaanay baynnawantta.

20 Shin ta siik'atoo, ubbaappe aad'd'iyaa geeshsha ammanuwaan hintte huup'iyaa kees's'ite; k'ay Geeshsha Ayaanaa wolk'k'aan S'oossaa woossite. 21 K'ay nu Goday Yesuusi Kiristtoosi bare maarotetsaan hinttenttoo immana med'inaa de'uwaa naagiidde, hintte huup'iyaa S'oossaa siik'uwaan wotsite.

22 Itti itti sid'ii de'iyaa asatoo k'arettite. 23 Ittuwaa ittuwaa tamaappe dafi kessiide ashshite. K'ay haray atto unttunttu iita amuwaan tuneedda mayuwaa is's'iiddekka, ittoo ittoo yashshatetsaan k'arettite.

Galataa Woosaa

24-25 Hintte kunddennaadan, hinttena naaganawunne pokkuu baynnawantta ootsiide, bare bonchchuwaa sintsa wolk'k'aama nashechchaan shiishshanaw danddayiyaa nuuna ashshiyaa itti S'oossaw, nu Godaa Yesuusi Kiristtoosa baggana bonchchuu, gitatetsay, wolk'k'aynne maatay, aad'd'eedda wode ubbaappenne ha"inne med'inaa gakkanaw gido. Amen"i.

* 1:5 Kes. 12:51; Pay. 14:29-30

* 1:6 Dom. 6:2

* 1:7 Dom. 19:1

* 1:9 Mikaa'eeli Muse anhaabaa: Hawe bessiyaawe, beni koyrottiide Ayihudatuwaa mas'aafaan Musebaw s'aafetteeddawaa.

* 1:9 Dan. 10:13, 21; 12:1; Sas'. 12:7; Zar. 34:6; Zak. 3:2

† 1:11 K'aayeeli hametteedda ogiyaa: K'aayeeli bare ishaa Aabeela wod'eedda. Dom. 4:3-8 s'eellite.

‡ 1:11 Balaami ootseeddawaa: Geeshsha K'aalaa payduwaa maaraadan, bolla gujja demmana giide Israa'eeliyaa asaa shek'k'ikke giide is's'eedda gaasuwaan unttunttu S'oossaw azazettenaadan de'ana ogiyaa tamaarisseedda. Pay. 22:18; 24:13; 25:1-3; 31:16 s'eellite.

§ 1:11 K'oore: Daataanenna ittippe gidiide Musewunne Aaroonew makkaleeddawaadan, makkalaa asaa tamaarisseeddino. Pay. 16:1-35; 26:9, 10 s'eellite.

* 1:11 Dom. 4:3-8; Pay. 22:1-35; 16:1-35

* 1:14-15 Dom. 5:18, 21-24

Yohaannisa Sas'aa

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

Yohaannisaw

Yeedda Sas'aa

Geluwaa

Yohaannisaw yeedda sas'ay s'aafetteeddawe, ammaniyaa asatuu Yesuusi Kiristtoosa barenttu Godaa ootsiide, geeshshatetsaan de'eedda diraw, unttuntta metuunne waayyii gakkeedda wodiyaanna. S'aafiyaa huup'e k'ofay, nabbabiyaawanttu hidootay kumentsaa gidanaadan, unttuntta mentsetsanaassanne barentta gakkeedda yedesaanne metuwaa giddon barenttu ammanuwaan minnanaadan, unttuntta minisanaassa.

Mas'aafaa giddon dariyaa baggay daranne kaalli kaalliide k'onc'c'eedda sas'atuwaa oyk'k'eeddawaa. Sas'atuu he laytsan de'iyaa ammaniyaa asaw geliyaawantta. Shin haratoo S'uura gidiide k'onc'c'enna haasayan shiik'eeddino. Mazimuriyaa azimaachchi zaaretsettiyaawaadan, ha mas'aafaa giddon de'iyaa huup'e yewatuwaa dumma dumma sas'atuu baggana dumma dumma malaaninne dumma dumma misiliyaa paydatuwaan zaari zaariide shiik'eeddino. Ha mas'aafaa s'eelliyaawaan dumma dumma k'ofay de'ooppenne aw giddo k'ofay k'onc'c'ee. Hewenne, «S'oossay Godaa gideedda Kiristtoosa baggana laa'etsenna hanotaan, bare morkkatuwaa, Sees'aanaannakka ittippe, itti gede wurssetsaa s'oonuwaa s'oonana. Poleeddawaappe guyyiyaan barew ammanettiide de'eedda, bare baggatuwaa ooratsa saluwaanne ooratsa sa'aa anjjuwaa laatissana» yaagiyaawaa.

Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa

Geluwaa 1:1-8

Sas'aa doyaanne Laappu Woosa Golletoo kiitetteedda kiitaa 1:9—3:22

Mas'aafaanne Laappu Maatafatuwaa 4:1—8:1

Laappu Malakkatatuwaa 8:2—11:19

Dawiyaanne Laa"u Mehetuwaa 12:1—13:18

Dumma dumma sas'atuwaa 14:1—15:8

S'oossaa hank'k'uwaa laappu s'uu'atuwaa 16:1-21

Baabloone Bashshaa, Du'aa, Worddo nabiyaanne Sees'aanay s'oonettiyaawaa 17:1—20:10

Wurssetsaa pirddaa 20:11-15

Ooratsa saluwaa, ooratsa sa'aanne ooratsa Yerusaalamo 21:1—22:5

Wurssetsaa k'utiyaa 22:6-21

1

1 Elleelli hananaw bessiyaawaa bare oosanchchatuwaa bessana mala, S'oossay Yesuusi Kiristtoosaw immeedda sas'ay hawaa; Yesuusi bare kiitanchchaa kiittiide, ha sas'aa bare oosanchchaa Yohaannisa erisseedda. 2 Yohaannisi be"iide tumatetsaan odeedda ubbabay, S'oossaa k'aalaanne Yesuusi Kiristtoosa markkatetsaa. 3 Ha mas'aafaa nabbabiyaa uray* anjjetteeddawaa; k'ay ha timbbitiyaa mas'aafaa sisiyaawanttunne ha mas'aafan s'aafetteeddawaa naagiyaawanttu anjjetteeddawantta; ayaw gooppe, ha yewuu polettanaw wodii matatteedda.

Iisiyaan De'iyaa Laappu Woosa Golletoo Kiitetteedda Sarotaa

4 Taani Yohaannisi, Iisiyaa gadiyaan† de'iyaa laappu woosa golletoo yaagay;

kase de'iyaa S'oossaappe,

ha"ikka de'iyaa S'oossaappe,

sintsappekka yaana S'oossaappe,

K'ay Aa kawutetsaa oydiyaa sintsan de'iyaa laappu ayyaanatuwaappe,

aad'd'o keekatetsaynne sarotetsay,

hinttenttoo gido.*

5 K'ay ammanetteeda markkaa,

hayk'uwaappe koyro denddeedda Na'aappe,

sa'aa kaatatuwaa mooddiyaa Yesuusi Kiristtoosappe,

aad'd'o keekatetsaynne sarotetsay,

hinttenttoo gido.

I nuuna siik'eenne,

k'ay nu nagaraa ayiletetsaappekka,

bare suutsan nuuna kesseedda.*

6 Nuuna bare S'oossawunne Aawoo ootsana mala,

I nuuna kaatatuwaanne,

k'eesatuwaa ootseedda;

aw med'inaappe med'inaa gakkanaw, bonchchuunne

mooddiyaa wolk'k'ay gido. Amen"i.*

7 Be'ite,

Yesuusi shaariyaani yee.

Asay ubbay, haray atto,

Aa c'addeeddawanttukka, Aa be'ana;

sa'aan de'iyaa Asay ubbay,

Aa gaasuwaan yeekkanawantta.

Hawe tumuppe hananawaa. Amen"i.*

8 Kase de'iyaawe, ha"ikka de'iyaawe, sintsappekka yaana Goday, Ubbaappe Wolk'k'aama S'oossay, «Ubbabaw Alfaynne Omeegay, koyruunne wurssetsay Taana»‡ yaagee.*

Kiristtoosi Sas'aan K'onc'c'eeddawaa

9 Taani Yohaannisi, hinttenttu ishay, hinttenana Yesuusi Kiristtoosa waayiyaanne Aa kawutetsaa k'ay Aa danddayaa ittippe shaakettiyaawe, S'oossaa k'aalaa odeedda dirawunne Yesuusawaa markkatteedda diraw, Piis'imo giyaa haatsay dooddo biittaan de'aaddi. 10 Godaa gallassan taani Ayyaanan de'ay; taani taappe guyyenna malakataa waasuwaa mala wolk'k'aama kooshshaa sisaad. 11 He kooshshay taana, «Neeni be'iyaawaa mas'aafan s'aafa; Iisiyaan de'iyaa laappu woosa golletoo, Efesoona, Samirineesa, P'erggaamoona, Tiyaas'iroona, Sarddeesa, Pilaadelifiyaa, Lodook'iyaa woosa golletoo yeedda» yaageedda.

12 Taani taw odiyaa kooshshaa be'anaw guyye simmaaddi; s'omppiyaa wotsiyaa laappu work'k'aa ballatuwaa be'aaddi. 13 He ballatuwaa giddon Asaa Na'aa malatiyaawaa be'aaddi; adussa afilaa bare gediyaa gatsi mayyiide, work'k'aa danc'c'uwaa bare tiraan yuushshi aatseedda.* 14 Aa huup'iinne Aa huup'iyaa binnaanay bootsa dorssaa isikiyaanne hewaappekka aad'd'iide shachchaa malatee; Aa ayfiikka tamaa lac'uwaa malatee.* 15 Aa gediikka c'ooc'iyaa tamaan teeriide p'ooliyaa nahaasiyaa giyaa birataa malatee; Aa kooshshaykka wolk'k'aama shaafaa guntsaa mala.* 16 I bare ushechcha kushiyan laappu s'oolinttatuwaa oyk'k'eedda. Aa doonaappe laa"u baggana k'aaretteedda mashshay keseedda. Aa deemuukka loytsi poo'iyaa awayfiyaa malatee.

17 Taani Aa be'eedda wode hayk'k'eeddawaadan hanaade, Aa gediyaa matan kunddaad. Bare ushechcha kushiyaa ta bolla wotsiide, taana hawaadan yaageedda; «Yayyoppa; koyruukka wurssetsaykka taana.* 18 Taani de'uwaan de'iyaawaa. Taani hayk'k'aaddi; shin be'a, med'i med'inawukka de'uwaan de'ay. Hayk'uwaa k'ulppiinne Si'ooliyaa k'ulppii ta kushiyan de'ee. 19 Simmi neeni be'eeddabaanne ha"i de'iyaawaa, k'ay sintsappe hananabaa s'aafa. 20 Neeni ta ushechcha kushiyan be'eedda laappu s'oolinttatuwaa biletsaynne k'ay s'omppatuwaa wotsiyaa laappu work'k'aa ballatuwaa biletsay hawaa; laappu s'oolinttatuu laappu Woosa Golletuwaa kiitanchchatuwaa;§ woosa golliyaa laappu work'k'aa ballatuu laappu woosa golliyaa.»

2

(1) Yesuusi Efesoonen De'iyaa Woosa Gollew Goowaa

1 Efesoonen de'iyaa woosa golle kiitanchchaw hawaadan yaagaade s'aafa:

«Bare ushechcha kushiyan laappu s'oolinttiyaa oyk'k'eeddawe, s'omppatuwaa wotsiyaa laappu work'k'aa ballatuwaa gidduwaanna hamettiyaawe hawaadan yaagee. 2 Taani ne kiitaa, ne daaburaanne ne genc'c'uwaa eray. K'ay neeni iita asatuwaa genc'c'anaw danddayabeennawaakka taani eray; Yesuusi kiitteeddawantta gidennaan de'iidde barentta, ‹Nuuni Yesuusi kiitteeddawantta› giyaawantta neeni s'omoosaade, unttunttu worddo gidiyaawaa demmeeddawaakka eray. 3 Neeni genc'c'aadda; k'ay ta suntsaa dirawukka metuwaa danddayaadda; daaburabeykka. 4 Shin taani neena kad'iyaabay de'ee; ayaw gooppe, neeni kase ne siik'uwaa aggaada. 5 Simmi neeni hak'appe kunddaaddintto akeeka. Ne nagaraappe simma; neeni kase ootsiyaa oosuwaa ootsa. Hewe d'ayooppe, taani neekko yaana; yaade neeni ne nagaraappe simmana d'ayooppe, neeni s'omppiyaa wotsiyaa ne ballaa Aa sa'aappe akka diggana. 6 Shin ittibaa loytsaadda; Niik'oolaawatuwaa oosuwaa, taani is's'iyaawaa neenikka is's'aadda.

7 «Sisanaw haytsay de'iyaa uray Geeshsha Ayyaanay woosa golletoo giyaawaa siso; Taani s'ooniyaa uraw S'oossaa gennetiyaan mokkiyaa de'uwaa mitsaa ayfiyaa maanaw immana yaagee»

yaagaade s'aafa.*

(2) Yesuusi Samirineesan De'iyaa Woosa Gollew Goowaa

8 Samirineesan de'iyaa woosa golle kiitanchchaw hawaadan yaagaade s'aafa:

«Hayk'k'eeddawe, hayk'uwaappekka denddeeddawe, koyruunne wurssetsay hawaadan yaagee.* 9 Taani ne waayiyaanne ne hiyyeesatetsaa eray; shin neeni dure. Ayihuda gidennaan de'iidde barentta, Nuuni Ayihuda giyaawanttu boriyaawaa taani eray; shin unttunttu Sees'aanaa maabaran de'iino. 10 Neeni waayettana waayyew yayyoppa. Be'a, s'alahiyaa kaappuu hintteppe amareedawantta s'omoosanaw k'asho gollen yeggana; tammu gallassaa gakkanaw hinttenttu waayettana. Hayk'k'ana gakkanaassikka ammanetteedawaa gida; taani new de'uwaa kalachchaa* immana.

11 «Haytsay de'iyaa uray Geeshsha Ayyaanay woosa golletoo giyaawaa siso!

«S'ooniyaa uray laa'entsuwaa hayk'uwaan† k'ohettenna yaagee»

yaagaade s'aafa.

(3) Yesuusi P'erggaamoonan De'iyaa Woosa Gollew Goowaa

12 P'erggaamoonan de'iyaa woosa golle kiitanchchaw hawaadan yaagaade s'aafa:

«Laa"u baggana leefetteedda mashshay de'iyaawe hawaadan yaagee. 13 ‹Taani neeni de'iyaa sa'aa eray. Neeni Sees'aanaa kawutetsaa oydii de'iyaa sa'aan‡ de'aassa; ta suntsaa minisa naagaasa. Haray atto, Sees'aanay de'iyaa sa'aan hinttenttu matan Asay wod'eedda taani ammaniyaa markkay Anttip'aasi de'iyaa wodekka taana ammaniyaawaa agga beyikka. 14 Shin taani neena boriyaa guutsabay de'ee; Israa'eeliyaa Asay eek'aw yarshsheedda k'umaa maanaadaaninne woshummanaadan unttuntta nagaraa oosisseedda Baalaak'a tamaarisseedda Balaama timirttiyaa tamaariyaa amareeda asatuu neenanna de'iino.* 15 Hewaadankka, k'ay Niik'oolaawatuwaa timirttiyaa tamaariyaa asatuu neenanna de'iino. 16 Hewaa diraw, neeni ne nagaraappe simma; hewe d'ayooppe, taani neekko ellekka yaana; he asatuwaana ta doonaappe kesiyaa mashshaan olettana.

17 « ‹Haytsay de'iyaa uray Geeshsha Ayyaanay woosa golletoo giyaawaa siso. S'ooniyaa uraw taani geeman de'iyaa mannaappe amareedawaa immana. K'ay taani bootsa shuchchaakka aw immana; akkiyaa uraappe attin, ooninne erenna ooratsa suntsay he shuchchaa bolla s'aafetti utteedda› yaagee»

yaagaade s'aafa.*

(4) Yesuusi Tiyaas'iroonen De'iyaa Woosa Gollew Goowaa

18 Tiyaas'iroonen de'iyaa woosa golliyaa kiitanchchaw hawaadan yaagaade s'aafa:

«S'oossaa Na'ay, tamaa lac'uwaa malatiyaa ayfii de'iyaawe, k'ay c'ooc'iyaa tamaan teeriide p'ooliyaa nahaasiyaa geetettiyaa birataa malatiyaa gedii de'iyaawe, hawaadan yaagee. 19 Taani ne oosuwaa, ne siik'uwaa, ne ammanuwaa, ne maaduwaanne ne genc'c'uwaa eray; neeni koyro ootsiyaawaappe ha"i darissaade ootsiyaawaa taani eray. 20 Shin taani neena kad'iyaabay de'ee; barena, Taani nabatto yaagiyaa mishiratto Elzzaabeelo sheneko gaadda; he mishiratta ta oosanchchatuu woshummanaadaaninne eek'aw yarshsheedda k'umaa maanaadan, tamaarissawunne baletsaw.* 21 Iza bare nagaraappe simmana mala, taani iziw wodiyaa immaaddi; shin woshummanaw kajjeeliyaawaappe iza simmanaw koyyabeykku. 22 Be'ite, taani izo gisuwaan kunddissina; sakuwaan iza waayettana. Izinna woshummiyaawanttu he izinna ootsiyaa nagaraappe simmana d'ayooppe, unttunttakka wolk'k'aama waayiyaan yeggana. 23 Taani izi naanaakka wod'ana; k'ay woosa golliyaa ubbaykka taani asaa k'ofaanne amuwaa eriyaawaa gidiyaawaa erana; taani hinttenttoo hinttenttu kiitaa malaa immana.*

24 «Tiyaas'iroonen de'iyaa haratoo, ha iita timirttiyaa tamaaribeennawanttoo, haratuu, Sees'aanaa c'iimmo yewuwaa giyaawaa hinttenttu tamaaribeeykkita; taani hinttentta hara dees'uwaa toossikke gay. 25 Shin taani yaana gakkanaw hinttenttoo de'iyaawaa loytsi naagite.

26 «S'ooneeddawoonne wurssetsay gakkanaw, ta kiitaa naageeddawoo, asaa zariyaa ubbaa mooddana mala, taani ta Aawuwaappe akkeedda maataa malaa aw immana;

27 «I asaa zariyaa ubbaa birataa s'am"aan mooddananne,

urk'k'aappe med'etaa miishshaa mentsiyaawaadan mentsana.*

28 K'ay taani aw bakkaaliyaa s'oolinttiyaa immana. 29 Sisanaw haytsay de'iyaa uray Geeshsha Ayyaanay woosa golletoo giyaawaa siso yaagee»

yaagaade s'aafa.

3

(5) Yesuusi Sarddeesan De'iyaa Woosa Gollew Goowaa

1 Sarddeesan de'iyaa woosa golliyaa kiitanchchaw hawaadan yaagaade s'aafa:

«S'oossaa ayaana laappunatuunne laappu s'oolinttatuu de'iyaawe hawaadan yaagee. Taani ne kiitaa eray; Asay neena shemppuwaanna de'aassa ginttokka, neeni hayk'k'aadda. 2 Beegotta! Atteeddawaanne hayk'k'anaw mateeddawaa mentsetsa. Ayaw gooppe, ne kiitay ta S'oossaa sintsan polo gidennawaa taani demmad. 3 Simmi neeni akkeeddawaanne siseeddawaa akeeka; naaga; ne nagaraappekka simma. Neeni beegottenawaa gidooppe, taani neekko kayisuwaadan yaana; taani woysaade yaanentto neeni erakka. 4 Shin barenttu mayuwaa k'itissibeenna amareeda asatuu Sarddeesan neenanna de'iino. Unttunttu bootsa mayuwaa mayyiide taananna hamettana; ayaw gooppe, unttunttu bootsa mayuwaa mayyanaw bessiyaawantta. 5 S'ooniyaawe hewaaddankka bootsa mayuwaa mayyana. Taani Aa suntsaa de'uwaa mas'aafaappe* k'uc'c'ikke; taani ta Aabbu sintsaaninne Aa kiitanchchatuwaa sintsan I tawaa gidiyaawaa markkattana.*

6 «Sisanaw haytsay de'iyaa uray Geeshsha Ayyaanay woosa golletoo giyaawaa siso yaagee»

yaagaade s'aafa.

(6) Yesuusi Pilaadelifiyaan De'iyaa Woosa Gollew Goowaa

7 Pilaadelifiyaan de'iyaa woosa golliyaa kiitanchchaw hawaadan yaagaade s'aafa:

«Daawite k'ulppiyaa† oyk'k'eeddawe, ooninne gorddanaw danddayennaadan dooyyiyaawee, k'ay ooninne dooyyanaw danddayennaadan gorddiyaawe geeshshaynne, tumanchchay hawaadan yaagee.* 8 Taani ne kiitaa eray. Be'a, taani ne sintsan ooninne gorddanaw danddayenna penggiyaa wotsaad; ayaw gooppe, ne wolk'k'ay guutsa gidooppenne, ta k'aalaa naagaaddanne ta suntsaakka erikke gabeykka. 9 Be'a, Ayihuda gidikkino shin barena, ‹Nuuni Ayihuda› giide worddotiyaa Sees'aana Ayihuda woosa golliyaa taani ahaade, ne sintsan goynissananne neena siik'iyaawaakka unttuntta erissana.* 10 Neeni genc'c'uwaan ta azazuwaa naageedda diraw, sa'aan de'iyaa asaa paac'c'anaw kumentsaa sa'aa bolla yiyaa waayiyaa wodiyaappe taanikka neena naagana. 11 Taani ellekka yaana; ooninne ne kalachchaa akkena mala, new de'iyaawaa minisa oyk'k'a. 12 Taani s'ooniyaa uraa ta Aawuwaa Geeshsha Golliyaan tuussaa ootsana; I hewaappe ubbaakka kessenna. Taani ta S'oossaa suntsaa, ta S'oossaa katamaa suntsaanne ta S'oossaa mataappe wod'd'ana ooratsa Yerusaalame suntsaa Aa bolla s'aafana. K'ay taani ta ooratsa suntsaakka Aa bolla s'aafana. 13 Sisanaw haytsay de'iyaa uray Geeshsha Ayyaanay woosa golletoo giyaawaa siso yaagee»

yaagaade s'aafa.

(7) Yesuusi Lodook'iyaan De'iyaa Woosa Gollew Goowaa

14 Lodook'iyaan de'iyaa woosa golliyaa kiitanchchaw hawaadan yaagaade s'aafa:

«Ammanetteeda tumanchcha markkay, S'oossay med'd'eeddawaa koyruu, Amen"i giyaawe hawaadan yaagee. 15 Taani ne kiitaa eray. Neeni irs's'a gidakka; woy seelliyaawaa gidakka; irs's'a woy seelliyaawaa gidaarikkii. 16 Neeni irs's'a woy seelliyaawaa gidennaan, dombboloola gidiyaa diraw, taani neena ta doonaappe c'uchchana hanay. 17 Ayaw gooppe neeni, ‹Taani dure; miishshaanna de'ay; taana ayinne koshshenna› yaagaasa. Shin neeni metootiyaa asaa, k'aretsiyaa asaa, hiyyeesaa, k'ook'anne kallotteedda asaa gidiyaawaa erakka. 18 Hewaa diraw, neeni durettana mala, tamaan geeyyeedda work'k'aa, neena yeellayiyaa ne kalluwaa kammanaw bootsa mayuwaanne k'ay loytsa s'eellanaw ne ayfiyaa okkiyaa d'aliyaa taappe shammanaadan, taani neena zoray. 19 Taani siik'iyaa ubbaa seeraynne muray; simmi loytsa seeletta; ne nagaraappekka simma.* 20 Be'a, taani karen ek'k'aade s'eesay. Ooninne taani s'eesiyaawaa sisiide, kariyaa dooyyooppe, taani aakko gelaade aanana ittippe kawuwaa maana; ikka taananna ittippe maana. 21 K'ay taani s'oonaade ta Aawuwaana Aa kawutetsaa oydiyaan utteeddawaadan, s'ooniyaa uraw taananna ta kawutetsaa oydiyaan uttiyaa maataa immana.

22 «Sisiyaa haytsay de'iyaa uray Geeshsha Ayyaanay woosa golletoo giyaawaa siso yaagee yaagaade s'aafa»

yaageedda.

4

S'oossay Yohaannisa Bare Kawutetsaa
Oydiyaa Sintsa Aheedda

1 Hewaappe guyyiyaan, taani saluwaan dooyaa penggiyaa be'aaddi; k'ay taw malakataadan odishin, taani siseedda koyro kooshshay taana; «Hawaappe guyyiyaan, hananaw bessiyaawaa taani neena bessana; haa kesa» yaageedda. 2 Ellekka taani Geeshsha Ayaanaa mooduwaa giddo gelaa aggaad. Be'ite, saluwaan kawutetsaa oydii de'ee; he oydiyaan ittuu utteedda.* 3 He utteeddawaa malay al"o Iyyaasip'p'iidiyaa shuchchaadaaninne al"o Serddinoone shuchchaadaan p'oolee. Kawutaa oydii zuluwaan yuuyyi aad'd'iide ubbaa baggana al"o marggidiyaa shuchchaadan p'oolee. 4 He kawutetsaa oydiyaa yuuyyi aad'd'iide, hara laatamanne oyddu kawutetsaa oydetuu de'iino; unttunttun bootsa mayuwaa mayyiide, huup'iyaan work'k'aa kallachchaa wotseedda laatamanne oyddu c'imatuu utteeddino. 5 Kawutetsaa oydiyaappe walk'k'antsay, kooshunchchaynne guuguntsaa guntsay keseedda; k'ay kawutetsaa oydiyaa sintsan laappu s'omppatuu poo'iino. Hewanttu S'oossaa laappu ayyaanatuwaa.* 6 Kawutetsaa oydiyaa sintsan birilliyaa malatiyaa burc'c'ukkuwaa abbay de'ee.*

He kawutetsaa oydiyaappe sintsannanne guyyenna Aa matan yuuyyi aad'd'iide, ayfii kumeedda oyddu de'uwaan de'iyaa med'etatuu de'iino. 7 Koyro de'uwaan de'iyaa med'etay gaammuwaa malatee; laa'entsuu miizzaa maraa malatee; heezzentsuwaa som"i asaa deemuwaa malatee; k'ay oyddentsuu paalliyaa arggantsaa malatee. 8 Oyddu de'uwaan de'iyaa med'etatoo huup'iyaan huup'iyaan usuppun k'efii de'ee; unttunttoo bollan garssankka ubba saan ayfii kumeedda. Unttunttu k'ammanne gallassi,

«Geeshshaw, geeshshaw, geeshshaw,

kase de'iyaawoo, ha"ikka de'iyaawoo,

k'ay sintsappe yaanawoo,

Godaw, Ubbaappe Wolk'k'aama S'oossaw»

giyaawaa aggikkino.* 9 He med'etatuu kawutetsaa oydiyaan utteedda med'i med'inaw de'uwaan de'iyaawaa mazimuriyaan sabbeedda wode, bonchcheedda wodenne galateedda wode, 10 laatamanne oyddu c'imatuu kawutetsaa oydiyaan utteedda med'i med'inaw de'iyaawaa sintsan guufanniide, aw goyinniino; barenttu kallachchaa kawutetsaa oydiyaa sintsan wotsiide hawaadan yaagiino.

11 «Nu Godaw S'oossaw,

neeni bonchchuwaa,

sabaanne wolk'k'aa akkanaw bessaasa.

Ayaw gooppe, ubbabaa neeni med'd'aadda;

k'ay ubbabaykka, neeni koyyeeddawaadan haneeddanne de'eedda»

yaagiino.

5

Mas'aafaanne Dorssaa

1 Itti s'aas'etto mas'aafay* kawutetsaa oydiyaan utteeddawaa ushechcha kushiyan de'iyaawaa be'aaddi; he s'aas'etto mas'aafay laa"u bagganakka s'aafetti utteedda; k'ay laappu maatafay Aa bolla attametteedda.* 2 Taani itti wolk'k'aama kiitanchchay bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, «Maatafaa dooyyiide, s'aas'etto mas'aafaa billanaw bessiyaa uray oonee?» yaagiide, awaayiyaawaa be'aaddi. 3 Saluwaan gidina woy sa'aan gidina, woy sa'aappe garssan† gidina, he s'aas'etto mas'aafaa billanaw woy Aa gidduwaa s'eellanaw ooninne bessiyaawe baawa.

4 S'aatsa mas'aafaa billanaw woy Aa gidduwaa s'eellanaw bessiyaa uray baynna diraw, taani daro yeekkaad. 5 C'imatuwaappe ittuu taana, «Yeekkoppa; be'a, Yihudaa zariyaa gideedda Gaammuu, Daawite zarii s'ooneedda. I maatafaa dooyyanawunne s'aas'etto mas'aafaa billanaw bessee» yaageedda.*

6 Taani kawutetsaa oydiyaappe, de'uwaan de'iyaa oyddu med'etatuwaappenne k'ay c'imatuwaappe gidduwaan, shuketteedda Dorssaa malatiide ek'k'eeddawaa be'aaddi; aw laappu kac'etuunne laappu ayfetuu de'iino. Hewanttu alamiyaa ubbaa kiitetteedda S'oossaa laappu ayyaanatuwaa.* 7 He Dorssay biide, kawutetsaa oydiyaa bolla utteeddawaa ushechcha kushiyaappe s'aas'etto mas'aafaa akkeedda. 8 I he s'aas'etto mas'aafaa akkeedda wode, de'uwaan de'iyaa oyddu med'etatuunne laatamanne oyddu c'imatuu Aa sintsan kunddeeddino. Unttunttu huup'iyaan huup'iyaan diitsaanne is'aanay kumeedda work'k'aa miishshaa oyk'k'eeddino. He is'aanay geeshshatuu S'oossaa woossiyaawaa.* 9 Unttunttu,

«S'aatsa mas'aafaa akkanawunne,

maatafaa dooyaade,

s'eellanaw new bessee.

Ayaw gooppe, neeni shukettaadda.

Neeni k'ommuwaa ubbaappe,

dumma dumma gadiyaa k'aalaa ubbaappe,

yaraa ubbaappenne, zariyaa ubbaappe,

ne suutsan, S'oossaw asaa wozaadda.*

10 Nu S'oossaw ootsana mala,

unttuntta neeni, kaatatuwaanne,

k'eesatuwaa ootsaadda.

K'ay unttunttu sa'ankka mooddana»

yaagiide ooratsa mazimuriyaa yes's'iino.*

11 Hewaappe guyyiyaan, taani s'eellaade, kawutetsaa oydiyaa, de'uwaan de'iyaa oyddu med'etatuwaanne c'imatuwaa yuuyyi aad'd'iide ek'k'eedda daro kiitanchchatuwaa kooshshaa sisaad; unttunttu sha"aaninne miilooniyan paydetteeddino.* 12 He kiitanchchatuu barenttu k'aalaa d'ok'k'u ootsiide,

«Shuketteedda Dorssay

wolk'k'aa, duretetsaa,

aad'd'eedda eraa,

minotetsaa,

bonchchuwaa, sabaa,

galataa akkanaw bessee!»

yaageeddino.

13 Hewaappe guyyiyaan, sa'aan, saluwaan, sa'aappe garssaaninne abbaa gidduwaan de'iyaa med'etaa ubbaynne k'ay hewaanttun de'iyaa med'etaa ubbay,

«Kawutetsaa oydiyaa bolla,

utteeddawoonne Dorssaw,

galatay, bonchchuu,

sabaynne wolk'k'ay,

med'i med'inaw gido!»

yaagiide yes's'ishin sisaad.

14 De'uwaan de'iyaa oyddu med'etatuu, «Amen"i» yaagina, c'imatuu guufanniide goyinneeddino.

6

He S'aas'etsa Mas'aafaa Maatafaa Dooyaa

1 Dorssay laappu maatafatuwaappe ittuwaa dooyyishshin be'aaddi; k'ay shemppuwaanna de'iyaa oyddu med'etatuwaappe ittuu guuguntsaa guntsaa malatiyaa kooshshaan, «Haaya!» yaagiyaawaa, taani sisaad. 2 Taani itti bootsa paraa be'aaddi. He paraa toggeeddawe wonddaafiyaa oyk'k'eedda; k'ay aw kalachchay imetteedda. Olaa I s'ooniiddinne k'aykka s'oonanaw keseedda.*

3 Dorssay laa'entso maatafaa dooyyeedda wode, shemppuwaanna de'iyaa med'etatuwaa laa'entsuu, «Haaya!» yaagiyaawaa, taani sisaad. 4 K'ay hara daama paray keseedda. Asay ittuu ittuwaanna shukettana mala, he paraa toggeeddawoo sa'aan sarotetsaa diggiyaa wolk'k'ay imetteedda. Wogga mashshay aw imetteedda.*

5 Dorssay heezzentso maatafaa dooyyeedda wode, de'uwaan de'iyaa med'etatuwaa heezzentsuu, «Haaya!» yaagiyaawaa, taani sisaad. Yaataade karetsa paray keseeddawaa be'aaddi; k'ay he paraa toggeeddawe bare kushiyan miizaniyaa oyk'k'eedda.* 6 Taani de'uwaan de'iyaa oyddu med'etatuwaa giddoppe kooshshaa malatiyaabaa sisaad. He kooshshay, «Itti gallassaa oosoo dirgguu bagga kiiluwaa zarggaa; k'ay itti gallassaa oosoo dirgguu itti kiiluwaa bagga banggaa. Shin zayitiyaanne woyniyaa eessaa k'ohoppa» yaagiyaawaa sisaad.

7 Dorssay oyddentso maatafaa dooyyeedda wode, de'uwaan de'iyaa med'etatuwaa oyddentsuu, «Haaya!» yaagiyaawaa, taani sisaad. 8 Taani giraac'e paray keseeddawaa be'aaddi. He paraa toggeeddaawaa suntsay Hayk'uwaa; Aa geeduwaa Si'oolii kaalleedda. Hayk'uunne Si'oolii sa'aappe oyddentso kushiyaa olaan, koshaan, harggiyaan, do'aan wod'isana mala, unttunttoo maatay imetteedda.*

9 Dorssay ichcheshentso maatafaa dooyyeedda wode, unttunttu S'oossaa k'aalaa odeedda dirawunne barenttu markkatetsan ammanetteeda diraw, shukkeedda asaa shemppuwaa yarshshuwaa yarshshiyaa saappe garssan be'aaddi. 10 Unttunttu barenttu k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, «Ubbaa Mooddiyaa Godaw, geeshshaw, tumanchchaw, sa'aan de'iyaa asaa bolla awude pirdday? K'ay nu suutsaa awude c'igetay?» yaageeddino. 11 Unttunttoo huup'iyaan huup'iyaan bootsa mayuu imetteedda. Unttunttuwaadan hayk'k'anaw bessiyaa unttunttu laggetsaa oosanchchatuwaa payduunne unttunttu ishatuwaa payduu kumana gakkanaw, unttunttu amareeda wodiyaa takkishshana mala, unttunttoo odetteedda.

12 Dorssay usuppuntsa maatafaa dooyyeedda wode, taani be'aaddi; biittay loytsi k'aas's'eedda. Awayifii karetsa mayuwaadan kares's'eedda; agenaykka mule suutsaa malateedda. 13 Balasiyaa giyaa mitsatti gam"e ayfii, wolk'k'aama c'arkkuu k'aatsina, sa'aan k'ok'k'ofettiyaawaadan, s'oolinttatuu saluwaappe sa'aan k'ok'k'ofetteeddino.* 14 Saluu s'aas'etto mas'aafay s'aas'ettiyaawaadan, s'aas'ettiide d'ayi aggeeda; deri ubbatuunne haatsaan dooddetteedda sa'ay ubbay barenttu de'iyaasaappe kichchi aggeeddino. 15 Hewaappe guyyiyaan, sa'aa kaatatuu, deriyaa mooddiyaawanttu, shaalak'atuu, duratuu, wolk'k'aamatuu, k'ay hara Asay ubbay, ayiletuu, womaanatuu, deriyaa kessiide, gonggoluwaa giddoninne deriyaan de'iyaa zaallaa guyye baggan k'osetteeddino.* 16 Yaatiide deretuwaanne shuchchaa, «Kawutetsaa oydiyaan utteeddawaa ayfiyaappenne Dorssaa hank'k'uwaappe nu bolla kunddiide, nuuna gentseerikkiteeshsha!* 17 Ayaw gooppe, unttunttoo wolk'k'aama hank'k'uwaa gallassay gakki kichcheedda; he hank'k'uwaa danddayanawe oonee?» yaageeddino.*

7

Israa'eeliyaa Asaappe 144,000 Asatuwaa Som"iyaan Maatafay Wod'd'eedda

1 Hewaappe guyyiyaan, taani oyddu kiitanchchatuu oyddu bagga sa'aa gas'aan ek'k'eeddawantta be'aaddi. He kiitanchchatuu sa'aa bollan, woy abbaa bollan, woy ay mitsaa bollan, c'arkkuu c'arkkennaadan te"eeddino.* 2 K'aykka de'uwaa S'oossaa maatafaa oyk'k'iide hara kiitanchchay away mokkiyaasaappe kesiyaawaa taani be'aaddi. He kiitanchchay bare kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, sa'aanne abbaa k'ohanaw wolk'k'ay imetteedda oyddu kiitanchchatuwaa 3 s'eesiide, «Nu S'oossaa oosanchchatuwaa deemuwaan nuuni maatafaa wotsana gakkanaw, sa'aa gidina woy abbaa gidina, woy mitsaa gidinakka k'ohoppite» yaageedda.*

4 Taani S'oossaa maatafaa deemuwaan wotseeddawanttu payduwaa sisaad. Israa'eeliyaa zariyaa ubbaappe itti s'eetanne oytamanne oyddu sha"a asatuwaa deemuwaan maatafay wod'd'eedda.

5 Yihudaa zariyaappe,

tammanne laa"u sha"aa deemuwaan maatafay,

wod'd'eedda.

Roobeela zariyaappe,

tammanne laa"u sha"aa.

Gaade zariyaappe,

tammanne laa"u sha"aa.

6 Aaseera zariyaappe,

tammanne laa"u sha"aa.

Nifttaaleeme zariyaappe,

tammanne laa"u sha"aa.

Minaase zariyaappe,

tammanne laa"u sha"aa.

7 Simoona zariyaappe

tammanne laa"u sha"aa.

Leewiyaa zariyaappe

tammanne laa"u sha"aa.

Yisaakoora zariyaappe

tammanne laa"u sha"aa.

8 Zaabiloona zariyaappe,

tammanne laa"u sha"aa.

Yooseefo zariyaappe,

tammanne laa"u sha"aa.

Biiniyaama zariyaappe,

tammanne laa"u sha"aa

deemuwaan maatafay,

wod'd'eedda.

Bootsa Mayuwaa Mayyeedda C'ora Asatuwaa

9 Hewaappe guyyiyaan, zariyaa ubbaappe, k'ommuwaa ubbaappe, yaraa ubbaappenne dumma dumma gadiyaa k'aalaa ubbaappe ooninne paydanaw danddayenna zaway baynna c'ora asaa taani be'aaddi. He Asay bootsa mayuwaa mayyiide, zambbaa haytsaa barenttu kushiyan oyk'k'iide, kawutetsaa oydiyaa sintsaninne Dorssaa sintsan ek'k'eedda. 10 Unttunttu barenttu k'aalaa d'ok'k'u ootsiide,

«Nu atotetsaykka,

kawutetsaa oydiyaan utteedda,

nu S'oossaappenne Dorssaappe yee»

yaageeddino.

11 Kiitanchchatuu ubbay kawutetsaa oydiyaa, c'imatuwaanne de'uwaan de'iyaa oyddu med'etaa yuuyyi aad'd'iide ek'k'eeddino. Unttunttu kawutetsaa oydiyaa sintsan barenttu deemuwaan guufanniide S'oossaw goyinniidde,

12 «Amen"i!

Anjjuu, bonchchuu,

aad'd'eedda eratetsay,

galatay, sabay,

wolk'k'ay, minotetsay,

med'inaappe med'inaa gakkanaw nu S'oossaw gido.

Amen"i!»

yaageeddino.

13 C'imatuwaappe ittuu taana, «Ha bootsa mayuwaa mayyeedda asatuu oonee? Unttunttu hak'appe yeeddinoo?» yaagiide oochcheedda.

14 Taani, «Ta Godaw, neeni eraasa» yaagaad. I taana hawaadan yaageedda:

«Hawanttu daro waayiyaa waayettiide yeeddawantta.

Unttunttu barenttu mayuwaa Dorssaa suutsan meec'c'iide,

boos's'eeddawantta.*

15 Hewaa diraw,

unttunttu S'oossaa kawutetsaa oydiyaa sintsan ek'k'iide,

k'ammanne gallassi, Aa Geeshsha Golliyaan,

aw ootsiino.

K'ay I bare kawutetsaa oydiyaan utteeddawe,

unttunttu gidduwaan de'ana.

16 Hawaappe sintsanaw ubbakka,

unttunttu koshattikkino;

woy saamettikkino.

Away unttuntta meenna;

k'ay ay seelaykka unttuntta guuddenna.*

17 Ayaw gooppe, kawutetsaa oydew,

gidduwaan utteedda Dorssay,

unttuntta heemmana.

De'uwaa haatsaa pulttuwaakkokka,

unttuntta kaaletsana.

S'oossaykka unttunttu ayfiyaa afotsaa ubbaa k'uc'c'i diggana»

yaageedda.*

8

S'aas'etsa Mas'aafaa Laappuntsa
Maatafay Dooyetteedda

1 Dorssay laappuntsa maatafaa dooyyeedda wode, bakka saatiyaa gidiyaawaa keenaa saluu c'o"u geedda.

2 Hewaappe guyyiyaan, taani laappu kiitanchchatuwaa S'oossaa sintsan ek'k'iyaawantta be'aaddi; unttunttoo laappu malakatay imetteedda.

3 Is'aanaa c'uwayiyaa work'k'aa miishshaa oyk'k'eedda hara kiitanchchay yiide, yarshshiyaa sa'aa matan ek'k'eedda. Work'k'aappe med'etteedda yarshshiyaasay kawutetsaa oydiyaa sintsan de'ee; he yarshshiyaa sa'aa bolla geeshsha ubbatuwaa woosaa gujjana mala, kiitanchchaw daro is'aanay imetteedda.* 4 Is'aanaa c'uway geeshshatuwaa woosaanna ittippe he kiitanchchaa kushiyaappe pude S'oossaakko beedda. 5 Hewaappe guyyiyaan, kiitanchchay is'aanaa c'uwayiyaawaa akkiide, yarshshiyaa saappe tamaa bonk'k'uwaa akkiide, aan kuntseedda. He is'aanaa c'uwayiyaawaa duge sa'aa olina, guuguntsay guummeedda. Walk'k'antsay wolk'k'aameedda; k'ay biittaykka k'aas's'eedda.*

Malakatatuu Punetteeddino

6 K'ay laappu malakataa oyk'k'iide laappu kiitanchchatuu malakataa punnanaw giigeeddino.

7 Koyro kiitanchchay bare malakataa punnina suutsaanna walaketteedda shachchaynne tamay sa'aan bukkeedda. Sa'aappe heezzentso kushii guudetteedda; mitsaappekka heezzentso kushii guudetteedda; maataa ubbaykka guudetteedda.*

8 Laa"entso kiitanchchaykka bare malakataa punneedda. Wolk'k'aama deriyaa malatiyaabay taman ees's'iidde, abbaan yegetteedda; yaatina, abbaappe heezzentso kushii suutsaa gideedda. 9 Abbaan de'uwaan de'iyaa med'etatuwaa heezzentso kushii hayk'k'eedda; markkabetuwaappekka heezzentso kushii d'ayeedda.

10 Heezzentso kiitanchchay bare malakataa punnina shaafaappenne pulttuwaa haatsaappe heezzentso kushiyaa bolla saluwaappe s'omppiyaadan ees's'iyaa wolk'k'aama s'oolinttii wod'd'eedda.* 11 He s'oolinttiyaa suntsay C'amuwaa geetettee. Haatsaappe heezzentso kushii c'ammeedda; k'ay haatsay c'ammeedda diraw, daro Asay he haatsaa ushiidde hayk'k'eedda.*

12 Oyddentso kiitanchchay bare malakataa punneedda. Awaappe, agenaappenne s'oolinttiyaappe heezzentso kushii deshetteedda; unttunttu poo'uwaappekka heezzentso kushii d'umeedda. Hewaa diraw, gallassaappe heezzentso kushii, k'ammaappekka heezzentso kushii d'umeedda.*

13 Itti arggantsay saluwaan paalliyaawaa taani be'aaddi. He arggantsay bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, «Heezzu kiitanchchatuu punnana bessiyaa yekko malakatay punettiyaa wode, sa'aan de'iyaa asaw aayyeero! Aayyeero! Aayyeero!» yaagiyaawaa sisaad.

9

1 Hewaappe guyyiyaan, ichcheshentso kiitanchchay bare malakataa punnina saluwaappe duge sa'aa kunddeedda s'oolinttiyaa be'aaddi. He s'oolinttew c'iimmo ollaa* k'ulppii imetteedda. 2 S'oolinttii c'iimmo ollaa dooyyeedda; aako c'ooc'iyaappe kesiyaa c'uwaa mala c'uway he c'iimmo ollaappe kesseedda. K'ay awaynne sa'ay he c'iimmo ollaappe keseedda c'uwaan d'umeeddino.*

3 C'uwaappe boolii duge sa'aa yeedda. Sa'aan de'iyaa soggatoo de'iyaa wolk'k'aa mala wolk'k'ay boolewukka imetteedda.* 4 S'oossaa maatafay deemuwaan baynna asaa s'alalaa k'ohanaappe attin, sa'aan de'iyaa maataa woy aac'iya mitsaa gidina woy ay mitsaa gidinakka k'ohenna mala, boolew odetteedda.* 5 Boolii he asaa ichcheshu agenaa gidiyaawaa pas'a kaa'ana mala, maatay imetteeddawaappe attin, aw asaa wod'anaw maatay imettibeenna. Sogguu asaa dukkiide seelissiyaawaa keenaa boolii seelissee. 6 He gallassatuwaan Asay hayk'uwaa koyyana; shin demmenna. K'ay hayk'k'anawukka amottana; shin hayk'uu asaappe bak'atana.*

7 Boolii olaw giigi utteedda paraa malatee. Booliyaa huup'iyaan work'k'aa malatiyaa kalachchay de'ee; Aa deemuukka asaa deemuwaa malatee.* 8 Aa binnaanaykka mac'c'a asaa binnaanaydaa aduk'k'ee; Aa achchaykka gaammuwaa achchaa malatee.* 9 Aa tiray birataan ootseedda gonddalliyaa malatiyaawaan goozetti utteedda; k'ay Aa k'efiyaa kooshshay olaa baanaw piriis'iyaa paratuu goochchiyaa gaariyaa kooshshaa mala.* 10 Aw sogguwaa dufiyaa malatiyaa dufii de'ee; Aa dufiyaan dukkiyaabay de'ee. He dufiyaan ichcheshu agenaa gidiyaawaa asaa k'ohanaadan, aw maatay imetteedda. 11 Aa mooddiyaa kaatii de'ee. He kaatii c'iimmo ollaa kiitanchchaa. Aa suntsaykka Ibraayiss's'e k'aalaan Abddoona; k'ay Giriike k'aalaan Ap'oliyoona geetettee. Ap'oliyoona giyaawoo biletsay, d'ayissiyaawaa giyaawaa.

12 Koyro aayyeero giyaawe aad'd'eedda; be'a, biro hara laa"u aayyeero giyaawe yaanawaa.

13 Usuppuntsa kiitanchchay bare malakataa punneedda. S'oossaa sintsan ek'k'eedda work'k'aappe med'd'eedda yarshshiyaasaan de'iyaa oyddu gas'aa kac'etuwaappe itti kooshshaa sisaad.* 14 He kooshshay malakatay de'iyaa usuppuntsa kiitanchchaa, «Efiraas'iisa giyaa wogga shaafaan k'ashetteedda oyddu kiitanchchatuwaa billa» yaageedda. 15 Asaa zariyaappe heezzentso kushiyaa wod'anaw, ha saatiyaw, gallassaw, agenawunne laytsaw giigissi wotseedda, oyddu kiitanchchatuu biletteeddino. 16 Olaa paraa toggiyaa asaa payduu laa"u s'eetu miiloone gidiyaawaa taani sisaad.

17 K'aykka taani sas'aan paratuwaanne he paratuwaa toggeedda asaa be'aaddi. Asaw tiraan wotsiyaa birataa gonddalliyaa malay de'ee. He tiraan wotsiyaa birataa gonddalliyaa malay tamaadan zo'o; samaayiyaa; k'ay ees's'iyaa diiniyaa mala. Paratuwaa huup'ii gaammuwaa huup'iyaa mala. Unttunttu doonaappe tamay, c'uwaynne adilliyaa c'iishshaa malatiyaa ees's'iyaa diiniyaa tamay keseedda. 18 Paratuwaa doonaappe keseedda taman, c'uwaaninne ees's'iyaa diiniyan ha heezzu boshatuwaan asaa zariyaappe heezzentso kushii hayk'k'eedda. 19 Ayaw gooppe, paratoo wolk'k'ay doonaaninne dufiyaan de'ee. Unttunttu dufiikka huup'iyaanna de'iyaa shooshshaa malatee; hewan unttunttu asaa k'ohiino.

20 Ha boshatuwaan hayk'k'ennan atteedda Asay bare kushiyan ootsiyaawaa aggibeenna. K'ay work'k'aappe, biraappe, nahaasiyaa geetettiyaa birataappe shuchchaappenne mitsaappe oosetteedda, s'eellanaw woy sisanaw woy hamettanaw danddayenna eek'awunne s'alahiyaw goyinniyaawaakka aggibeenna.* 21 Asay eriid wod'eeddawaa, woy bare biteeddawaa, woy bare woshummeeddawaa, woy bare wuu"eeddawaa aggiide, bare nagaraappe simmibeenna.

10

Kiitanchchaanne Guutsa Mas'aafaa

1 K'aykka taani hara wolk'k'aama kiitanchchay saluwaappe kesiide, duge wod'd'iyaawaa be'aaddi. Shaariyaa I mayyi utteedda; k'ay zuluu Aa huup'iyaa yuuyyi aad'd'i utteedda. Aa deemuukka aawaa mala; Aa gediikka tamaa tuussaa mala. 2 He kiitanchchay dooyaa de'iyaa itti guutsa s'aas'etto mas'aafaa bare kushiyan oyk'k'eedda. Bare ushechcha gediyaa abbaa bolla essiide, bare haddirssa gediyaa biittaa bolla esseedda. 3 Gudiyaa gaammuwaadan, wolk'k'aappe gudeedda. I gudeeddawaappe guyyiyaan, laappu guuguntsatuu aananna guntsan haasayeeddino.

4 Unttunttu guummeedda wode taani s'aafanaw k'oppaad. Shin saluwaappe, «Laappu guuguntsatuu haasayeeddawaa asaw k'aattoppanne s'aafoppa» yaagiyaa kooshshay taw sisetteedda.

5 Hewaappe guyye, abbaa bollaaninne biittaa bollan ek'k'ide'ishshin taani be'eedda kiitanchchay, bare ushechcha kushiyaa saluwaa pude mic'c'eedda.* 6 Saluwaanne saluwaan de'iyaa ubbabaa, sa'aanne sa'aan de'iyaa ubbabaa, abbaanne abbaan de'iyaa ubbabaa, med'd'eedda med'i med'inaw de'iyaa S'oossaa suntsan c'aak'k'eedda. Yaatiide, «Wodii wuranaw gam"enna. 7 Shin laappuntsa kiitanchchay bare malakataa punniyaa wode, S'oossay nabatuwaa gideedda bare k'oomatoo k'aalaa odi wotseeddawaadankka, I s'uureedda k'ofay polettana» yaageedda.

8 Hewaappe guyyiyaan, saluwaappe haasayishshin taani siseedda kooshshay laa'entsuwaa zaariide taana, «Abbaa bollaaninne biittaa bollan ek'k'eedda kiitanchchaa kushiyan dooyaa de'iyaa s'aas'etto mas'aafaa baade akka» yaagiyaawaa sisaad.*

9 Taani he kiitanchchaakko baade, guutsa s'aas'etto mas'aafaa taw immana mala, Aa oochchaad. I taana, «Akkaade ma; mas'aafay ne uluwaa c'amissanawaa; shin ne doonaan eessaadan, I mal"anawaa» yaageedda.

10 Hewaappe guyye, taani kiitanchchaa kushiyaappe he guutsa s'aas'etto mas'aafaa akkaade maaddi; ta doonaan mas'aafay eessaadan mal"eedda. Shin taani meeddawaappe guyyiyaan, ta ulo gidduu c'ammeedda. 11 K'aykka taana, «Yaraa ubbaa, zariyaa ubbaa, dumma dumma biittaa k'aalaanne kaatatuwaabaa neeni timbbitiyaa k'ans's'ennaan haasayanaw bessee» yaageedda.

11

Laa"u Markkatuwaa

1 Hewaappe guyye, mak'k'aa malatiyaa likkiyaa s'am"ay taw imetteedda; taana geeddawe hawaa; «Baade S'oossaa Geeshsha Golliyaanne yarshshiyaa sa'aa likka. Hewan goyinniyaawaanttakka payda.* 2 Shin Geeshsha Gollew kare bagga agga basha; hewaa likkoppa. Ayaw gooppe, he sa'ay Ayihuda gidenna asaw imetteedda. Ayihuda gidenna Asay geeshsha katamaa oytamanne laa"u agenaw yed'd'ana.* 3 Taani gaabiyaa mayyeedda ta laa"u markkatuwaa kiittana; unttunttu itti sha"anne laa"u s'eetanne usuppun tammu gallassan S'oossaa kiitaa odana» yaageedda.

4 He laa"u markkatuu ha sa'aa Godaa sintsan ek'k'iyaa s'omppiyaa wotsiyaa laa"u ballatuwaa.* 5 Ooninne unttuntta k'ohanaw koyyooppe, unttunttu doonaappe tamay kesiide unttunttu morkkatuwaakka d'ayissee. K'ay ooninne unttuntta k'ohanaw koyyooppe, hewaaddankka hayk'k'ana. 6 Unttunttu S'oossaa kiitaa odiyaa wodiyaan iray bukkennaadan, saluwaa gorddanaw unttunttoo maatay de'ee. Unttunttoo haatsaa suutsaa kessiyaa maataykka de'ee; k'ay unttunttu barena koshshiyaa wode, sa'aa dumma dumma boshaan shoc'anaw unttunttoo maatay de'ee.*

7 Unttunttu barenttu markkatetsaa wursseeddawaappe guyyiyaan, c'iimmo ollaappe pude kesiyaa do'ay unttunttunna olettana. He do'ay unttuntta s'ooniide wod'ana.* 8 Unttunttu Goday mask'k'aliyaa bollan misimaariyan d'ishettiide suletteedda katamaa wogga ogiyaan unttunttu anhay gisanawaa. He katamay leemisuwaan Sodoomaa woy Gibs'e geetettiide s'eesettee.* 9 K'ay yaraa ubbaappe, k'ommuwaa ubbaappe, dumma dumma biittaa k'aalaappenne zariyaa ubbaappe yeedda Asay unttunttu anhaa heezzu gallassanne bagga be'ana. Anhay moogettenna mala, he Asay diggana. 10 Sa'aan de'iyaa Asay ha timbbitiyaa odiyaa laa"u asatuwaa hayk'uwaan nashettana. Asay unttunttu hayk'uwaa ittuu ittuwaanna imotaa laamettiidde bonchchanawaa; Ayaw gooppe, sa'aan de'iyaa asaa unttunttu darssi metootseeddino.

11 Heezzu gallassaanne baggappe guyyiyaan, de'uwaa shemppuwaa S'oossay unttunttun shemppina, unttunttu denddi ek'k'eeddino. Unttuntta be'eedda ubbay iita yashshaa yayyeedda.* 12 Hewaappe guyyiyaan, he timbbitiyaa odiyaa laa"u asatuu saluwaappe, «Haa pude kesite» giyaa wolk'k'aama kooshshaa siseeddino. Barenttu morkketuu barentta s'eellishshin, unttunttu shaariyaan geliide, pude saluwaa beeddino.*

13 He saatiyaan biittay loytsi k'aas's'ina katamaappe tammuntsa kushii d'ayeedda. K'ay biittaa k'aatsaan laappu sha"a Asay hayk'k'eedda. Atteedda Asay loytsi kokkori yayyiide, saluwaa S'oossaa gitatetsaa sabbeedda.

14 Laa'entso aayyeero giyaawe aad'd'eedda. Shin akeekite; heezzentso aayyeero giyaawe ellekka yaanawaa.

Laappuntsa Malakataa

15 Hewaappe guyyiyaan, laappuntsa kiitanchchaykka bare malakataa punneedda. Saluwaan,

«Alamiyaa kawutetsay

ha"i nu Godaassanne

Kiristtoosassa;

k'ay med'inaappe med'inaa gakkanaw

I mooddana»

yaagiyaa wolk'k'aama kooshshay sisetteedda.*

16 Barenttu oydiyaan utteedda laatamanne oyddu c'imatuu S'oossaa sintsan duge guufanniide, S'oossaw goyinniidde hawaadan yaageeddino;

17 «Ha"i de'iyaawoo,

kaseppekka de'iyaawoo, Godaw,

Ubbaappe Wolk'k'aama S'oossaw,

new wolk'k'aama wolk'k'ay de'iyaa dirawunne,

neeni mooddanaw doommeedda diraw,

nuuni neena galateetto.

18 Ayihuda gidenna Asay hank'k'etteedda;

ne hank'k'uukka yeedda.

Hayk'k'eeddawanttu pirddettiyaa wodii ha"a;

k'ay neeni ne oosanchchatoo, nabatoo,

geeshshatoo, ne suntsaw yayyiyaawanttoo,

d'ok'k'atoonne laafatoo unttunttu oosuwaadan,

immiyaa wodiikka ha"a.

Sa'aa d'ayissiyaawanttakka neeni d'ayissiyaa wodii ha"a»

yaageeddino.*

19 Saluwaan de'iyaa S'oossaa Geeshsha Gollii dooyetteedda; Aa Geeshsha Golliyaan S'oossaa K'aalaa c'aak'uwaa Taabootay beetteedda. K'ay walk'k'antsay wolk'k'aameedda; guntsay sisetteedda; guuguntsay guummeedda; biittay k'aas's'eedda; wolk'k'aama shachchaykka shac'c'eedda.

12

Taani Mishiratto, Na'aanne Dawiyaa Be'aaddi

1 Hewaappe guyyiyaan, saluwaan wolk'k'aama mallay beetteedda. Awaa mayyeedda itti mishiratta, agenaa bolla ek'k'eeddawunna, tammanne laa"u s'oolinttiyaa kalachchaa bare huup'iyaan wotseeddawunna hewaan de'aw. 2 He mishiratta shahaara; izo yeluwaa oytsay, un"etsina waassaaddu.

3 Hara itti wolk'k'aama mallay saluwaan beetteedda. Tammu kac'iyaanna de'iyaa laappu huup'iyaan kalachchaa wotseedda itti wolk'k'aama zo'o dawii de'ee.* 4 He dawii bare dufiyaan heezzentso kushe s'oolinttiyaa saluwaappe dafiide, sa'aan oleedda. He dawii yeletti wod'd'osaannakka na'aa maanaw yelana haniyaa mishiratti sintsan ek'k'eedda.*

5 Mishiratta attuma na'aa, Ayihuda gidenna asaa ubbaa birataa s'am"aan mooddanawaa yelaaddu. Shin na'ay S'oossaakkonne Aa araataakko, pude ellekka aketeedda.* 6 Mishiratta itti sha"anne laa"u s'eetanne usuppun tammu gallassaw miziiddenne ushshiidde wotsanaw S'oossay giigissi wotseedda sa'aa bazzuwaa bak'ataaddu.

7 Hewaappe guyyiyaan, saluwaan olay denddeedda. Mikaa'eeli bare kiitanchchatuwaanna ittippe dawiyaa oletteedda; dawiikka bare kiitanchchatuwaanna gidiide, zaari oletteedda.* 8 Shin dawii s'oonettina dawiyaasinne Aa kiitanchchatoo saluwaan sa'ay d'ayeedda. 9 Wolk'k'aama dawii, s'alahiyaa kaappuwaa woy Sees'aanaa giyaawe, beni shooshshay, alamiyaa ubbaa baletsiyaawe oletteedda; I bare kiitanchchatuwaanna ittippe duge sa'aw oletteedda.

10 Hewaappe guyyiyaan, taani saluwaappe hawaadan yaagiyaa kooshshaa sisaad;

«S'oossaa atotetsay ha"i yeedda.

S'oossay barew Kaate gidiyaawaadankka,

bare wolk'k'aa besseedda;

Aa Kiristtoosi bare maataa besseedda.

Ayaw gooppe,

k'ammanne gallassi S'oossaa sintsan ek'k'iide,

nu ishatuwaa mootiyaawe,

saluwaappe duge oletteedda.*

11 Nu ishatuu Dorssaa suutsaaninne,

barenttu tumu markkatetsan

dawiyaa olettiide s'ooneeddino.

K'ay unttunttu barenttu shemppuwaa aatsi immiyaawoo,

k'arettibeykkino.

12 Hewaa diraw,

saluunne saluwaa giddon de'iyaawanttu,

nashettite.

Shin sa'awunne abbaw aayyeero!

Ayaw gooppe,

s'alahiyaa kaappuu,

barew guutsa wodii atteeddawaa eriyaa diraw,

wolk'k'aama hank'k'uwaan,

duge hinttenttukko wod'd'eedda»

yaageedda.

13 K'ay dawii barena duge sa'aa oleeddawaa be'eeddawaappe guyyiyaan, he attuma na'aa yeleedda mishiratto yederssuwaa doommeedda. 14 Mishiratto shooshshay k'ohenna mala, heezzu laytsaanne bagga maadenne ushaadde iza naagettiyasaa bazzuwaa paallaade baana mala, laa"u wolk'k'aama arggantsaa k'efii iziw imetteedda.*

15 Hewaappe guyyiyaan, mishiratto di'uu di"iide afana mala, shooshshay shaafaa haatsaa keena haatsaa bare doonaappe mishiratti geeduwaan gusseedda. 16 Shin biittay mishiratto maaddeedda; biittay bare doonaa dooyyiide, dawiyaa doonaappe keseedda haatsaa mitti aggeedda. 17 Dawii mishirattiw darssi hank'k'ettiide, izi zeretsaa S'oossaa azazuwaa naagiyaa ubbatuwaanne Yesuusi k'onc'c'isseedda tumu ammanettiyaawantta olanaw, 18 biide abbaa doonaan de'iyaa shafiyaan ek'k'eedda.

13

Taani Abbaappe Kesiyaa Laa"u Do'atuwaa Be'aaddi

1 Hewaappe guyyiyaan, itti do'ay abbaappe kesishshin, taani be'aaddi. Aw tammu kac'iinne laappu huup'ii de'ee; Aa tammu kac'iyaa bollan tammu kalachchay de'ee. Aa huup'iyankka boriyaa suntsay s'aafetti utteedda.* 2 Taani be'eedda do'ay maahiyaa malatee; Aa gedii babbantsaa geetettiyaa iita du'aa gediyaa malatee; Aa doonay gaammuwaa doonaa malatee. Dawii bare wolk'k'aa, bare kawutetsaa oydiyaanne bare wolk'k'aama maataa he do'aw immeedda.*

3 He do'aa huup'etuwaappe ittuu hayk'k'eeddawaa malaatiyaawaa taani be'aaddi; shin wod'iyaa maytsay pas'eedda. Sa'aa Asay ubbay maalalettiide, he du'aa geeduwaa kaalleedda. 4 Dawii bare maataa do'aw immeedda diraw, Asay ubbay dawiyaw goyinneedda. K'ay he asay, «Do'aa malay oonee? Aanana olettanaw ooni danddayii?» yaagiidde, do'aw goyinneedda.

5 He do'aw pala yewuwaanne boriyaa haasayiyaa doonay imetteedda. Oytamanne laa"u agenaw ootsana mala, aw maatay imetteedda.* 6 He do'ay S'oossaa, Aa suntsaa, I de'iyaasaanne saluwaan de'iyaa ubbatuwaa boriyaa doommeedda. 7 He do'ay S'oossaa asatuwaana olettiide, unttuntta s'oonana mala, aw maatay imetteedda. K'ommuwaa ubbaa, yaraa ubbaa, dumma dumma biittaa k'aalaa ubbaanne zariyaa ubbaa mooddiyaa maatay aw imetteedda.* 8 Sa'ay med'ettanaappe kase shuketteedda Dorssaa de'uwaa mas'aafan suntsay s'aafettibeenna asay, sa'aan de'iyaawe ubbay, he do'aw goyinnana.*

9 Sisiyaa haytsay de'iyaa uray siso.

10 Omoodettana Asay de'ooppe,

ooninne omoodettanawaa.

Mashshaan shukettana Asay de'ooppe,

ooninne mashshaan shukettanawaa.

Geeshshatuwaa danddayaynne,

ammanuu hawaan erettanawaa.*

Taani Sa'aappe Kesiyaa Do'aa Be'aaddi

11 Hewaappe guyyiyaan, hara do'ay sa'aappe kesiyaawaa taani be'aaddi. Dorssaa kac'iyaa malatiyaa laa"u kac'ii aw de'ee; shin he do'ay dawiyaadan haasayeedda. 12 He do'ay koyro do'aa wolk'k'aama maataa ubbaa Aa sintsan ootseedda. Sa'aynne sa'aan de'iyaa Asay ubbay Aa wod'iyaa maytsay pas'eedda koyro do'aw goyinnana mala, he do'ay godatteedda. 13 He laa'entso do'ay wolk'k'aama malaatatuwaa ootseedda; haray atto tamaa saluwaappe asaa ubbaa sintsa sa'aa wotsana gakkanaw malaatatuwaa ootseedda. 14 Koyro do'aa sintsan ootsanaw, aw imetteedda malaatatuwaan sa'aan de'iyaa asaa ubbaa I baletseedda. Mashshaan maytsattooppenne pas'a de'iyaa koyro do'aa bonchchoo misiliyaa giigissanaadan, sa'aa asaa ubbaw laa'entso do'ay odeedda. 15 K'ay koyro do'aa misilii haasayanaadaaninne barew goyinnenna ubbaa wod'anaadan, laa'entso do'ay bare shemppuwaa koyro do'aa misiliyaan shemppuwaa gelissanaw azazetteedda.

16 Asay ubbay woggaynne k'eeray, mank'k'uunne durii, womaannuunne ayilii bare ushechcha kushiyan woy bare deemuwaan mallaa wotsanaadan, he laa'entso do'ay godatteedda. 17 He do'aa suntsay woy Aa suntsaa payduu de'iyaa mallay baynna Asay ooninne zal"anawunne shammanaw danddayenna.

18 Aad'd'eedda eratetsay hawaan de'ee. Eray de'iyaa ooninne he do'aa payduwaa biletsaa ero; ayaw gooppe, he payduu itti asaa suntsaa. Aa payduu usuppun s'eetanne usuppun tammanne usuppuna.

14

Taani Dorssaanne 144,000 Asatuwaa Be'aaddi

1 Hewaappe guyyiyaan, taani be'aaddi. Be'ite, Dorssay S'iyoone Deriyaa bolla ek'k'eedda. Aa suntsaynne Aa Aabbu suntsay deemuwaan s'aafetteedda, itti s'eetanne oytamanne oyddu sha"a asatuu aanana ittippe de'iino.* 2 Saluwaappe kuntso haatsaa guntsaanne dadaa guntsaa malatiyaa wolk'k'aama kooshshaa taani sisaad. K'ay taani siseedda kooshshay diitsaa diis's'iyaawanttu barenttu diitsaa diis's'ina sisetiyaa kooshshaa malatee. 3 Itti s'eetanne oytamanne oyddu sha"a asatuu kawutetsaa oydiyaa sintsan, oyddu pas'a de'iyaa med'etatuwaa sintsaaninne c'imatuwaa sintsan ek'k'eeddino. Sa'aappe wozetteedda unttunttuppe attin, haray ooninne tamaaranaw danddayenna ooratsa mazimuriyaa yes's'eeddino. 4 Hawanttu geeshsha asatuwaa gidiyaa diraw, mac'c'awanttunna gakettiide barena tunissibeykkino. Dorssay* biyaasaa ubbaa unttunttu kaalliino. Unttunttu S'oossawunne Dorssaw bayira gidanaw, sa'aa asaa giddoppe wozetteeddawantta. 5 Unttunttu ubbaakka worddoti erikkino; unttunttun bayizzuu baawa.*

Taani S'oossaa Kiitanchchaa Be'aaddi

6 Sa'aan de'iyaa asaa ubbaw, zariyaa ubbaw, k'ommuwaa ubbaw, dumma dumma biittaa k'aalaa ubbawunne yaraa ubbaw med'inaa wonggalaa mishiraachchuwaa awaayanaw, bolla saluwaan paalliyaa hara kiitanchchaa taani be'aaddi. 7 He kiitanchchay bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, «S'oossaw yayyite; Aa bonchchite. Ayaw gooppe, sa'aa asaa I pirddiyaa saatii gakkeedda. Saluwaa, sa'aa, abbaanne haatsaa pulttuwaa med'd'eedda S'oossaw goyinnite» yaageedda.

8 Hara laa'entso kiitanchchay, «Wolk'k'aama Baabloona kunddaaddu; iza kunddeedda gaasuunnekka asaa zariyaa ubbaa iita oosuwaa oosissiyaa diraassa» yaagiidde, koyro kiitanchchaa kaalleedda.*

9 Heezzentso kiitanchchay bare kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, hawaadan yaagiidde, koyro laa"u kiitanchchatuwaa kaalleedda; «Do'awunne Aa misilew goyinniyaa ooninne k'ay Aa mallaa bare deemuwaan woy bare kushiyan wotsiyaa ooninne de'ooppe, 10 S'oossay bare wolk'k'aama hank'k'uwaa burc'c'ukkuwaan kuntseedda hank'k'uwaa woyniyaa eessaa I ushana. Hewaa ootseedda ubbay geeshsha kiitanchchatuwaa sintsaaninne Dorssaa sintsan, tamaaninne ees's'iyaa diiniyan pas'a kaa'ettana.* 11 Unttuntta pas'a kaa'iyaa tamaa c'uway med'i med'inaw c'uwattana. Do'awunne he do'aa misilew goyinniyaa oossinne k'ay he do'aa suntsaa malaataanna de'iyaa oossinne k'ammanne gallassi shemppuu baawa» yaageedda.*

12 S'oossaw azazettiyaanne Yesuusaw ammanettiyaa geeshshatuu danddayiyaa danddayay hawaana.

13 Hewaappe guyyiyaan saluwaappe, «Hawaa s'aafa; hawaappe sintsaw Godan hayk'k'iyaawanttu anjjetteeddawantta» yaagiyaa kooshshaa taani sisaad.

Ayyaanay, «Tuma; unttunttu barenttu daaburaappe shemppana; ayaw gooppe, unttunttu lo"o kiittaw, S'oossay lo"uwaan zaarana» yaagee.

Taani K'oychchaa Wodiyaa Be'aaddi

14 K'aykka taani be'aaddi. Be'ite, bootsa shaarii de'ee. Shaariyaa bollan Asaa Na'aa malatiyaawe utteedda; Aa huup'iyaan work'k'aa kalachchay, k'ay Aa kushiyan k'ara baac'ay de'ee.* 15 Hara kiitanchchay Geeshsha Golliyaappe kesiide, shaariyaa bollan utteeddawoo bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, «K'oychchaa saatii gakkeedda diraw, ne baac'aa yeddaade katsaa k'oyc'a; ayaw gooppe, sa'aa katsay meleedda» yaageedda.* 16 Shaariyaa bollan utteeddawe, bare baac'aa sa'aa yeddiide, sa'aa katsaa c'akkeedda.

17 K'aykka saluwaan de'iyaa Geeshsha Golliyaappe hara kiitanchchay kesseedda; awukka kuussa baac'ay de'ee.

18 Tamaw kaappo gideedda hara kiitanchchay yarshshiyaa saappe kesiide, kuussa baac'ay de'iyaa kiitanchchaw bare k'aalaa d'ok'k'u ootsiide, «Woynniyaa ayfii teereedda diraw, ne kuussa baac'aa yeddaade, sa'aan de'iyaa woyniyaa turaappe honddodda ayfiyaa k'ans's'a!» yaageedda. 19 He kiitanchchay bare baac'aa sa'aa yeddiide, sa'aan de'iyaa woyniyaappe honddodda ayfiyaa k'ans's'eedda; S'oossaa wolk'k'aama hank'k'uwaa he woyniyaa gumi"iyaa ollaan yeggeedda. 20 Katamaappe gas'aan de'iyaa woyniyaa ayfiyaa gumi"iyaa ollaan woyniyaa ayfii gumi"ettee. Suutsay kesiide, he woyniyaa gumi"iyaa ollaappe heezzu s'eetu kiilo miitiriyaa keenaa haakkiide, paraw puuluwaa gakkiyaawaa keenaa d'ok'k'u giide eelleedda.*

15

Taani Burc'c'ukkuwaa Abbaa Bee'aad

1 Taani saluwaan hara wolk'k'aamanne maalalissiyaa mallaa be'aaddi. S'oossaa hank'k'uu unttunttu bollan polettiyaa diraw, wurssetsa laappu boshaanna de'iyaa laappu kiitanchchatuu de'iino.

2 K'aykka taani burc'c'ukkuwaa abbaa malatiyaawaa tamaanna walaketteeddawaa be'aaddi. K'ay do'aa, Aa misiliyaanne Aa suntsaa payduwaa s'ooneeddaawantta be'aaddi. S'oossay unttunttoo immeedda diitsatuwaa oyk'k'iide, burc'c'ukkuwaa malatiyaa abbaa matan unttunttu ek'k'eeddino. 3 Unttunttu, S'oossaa oosanchchaa Muse mazimuriyaanne Dorssaa mazimuriyaa hawaadan yes's'eeddino.

«Godaw, Ubbaappe Wolk'k'aama S'oossaw,

ne kiitay gitanne maalalissiyaawaa.

Asaa zariyaa ubbaa Kaatew,

ne ogii s'illuwaanne tumuwaa.*

4 Godaw, new yayyenawenne

ne suntsaa bonchchennawe oonee?

Ayaw gooppe, geeshshay ne s'alalaa.

Asaa zariyaa ubbay yiide,

ne sintsan goyinnana;

ayaw gooppe, ne s'illo kiitay

ubbaw k'onc'c'eedda»

yaagiide yes's'iino.*

Laappu Boshaanna De'iyaa Laappu Kiitanchchatuwaa

5 Hewaappe guyyiyaan, taani saluwaan de'iyaa Geeshsha Gollii dooyettowaa hewekka markkatetsaa dunkkaaniyaa be'aaddi.* 6 Laappu boshaanna de'iyaa laappu kiitanchchatuu Geeshsha Golliyaappe keseeddino. Unttunttu p'ooliide boos's'iyaa laynuwaa mayuwaa mayyeeddino; barenttu tiraa work'k'aa danc'c'uwaan yuushshi aatsiide k'achcheeddino. 7 De'uwaan de'iyaa oyddu med'etatuwaappe ittuu, med'i med'inaw gakkanaw de'iyaa S'oossaa hank'k'uu kumeedda laappu work'k'aa keretuwaa laappu kiitanchchatoo immeedda. 8 S'oossaa bonchchuwaappenne Aa wolk'k'aappe yeedda c'uway Geeshsha Golliyaa kumeedda. Laappu kiitanchchatuu aheedda laappu boshatuu polettana gakkanaw, Geeshsha Golliyaa ooninne gelanaw danddayibeenna.*

16

S'oossaa Hank'k'uu Kumeedda Keretuwaa

1 Hewaappe guyyiyaan, laappu kiitanchchatoo, «Biide S'oossaa hank'k'uwaa laappu keriyaappe sa'aan gussite» yaagiide, Geeshsha Golliyaappe haasayiyaa wolk'k'aama kooshshaa taani sisaad.

2 Koyro kiitanchchay biide, bare keriyaan de'iyaawaa sa'aan gussina, do'aa mallay de'iyaawanttu bollanne he do'aa misilew goyinniyaawanttu bolla loytsi sakkiyaa maytsaa keseedda.*

3 Laa'entso kiitanchchay bare keriyaan de'iyaawaa abbaan gussina abbaa haatsay hayk'k'eedda asaa suutsaa malateedda. K'ay abbaan de'iyaa med'etaa ubbaykka hayk'k'i aggeedda.

4 Heezzentso kiitanchchay bare keriyaan de'iyaawaa shaafatuuwaaninne pulttatuwaan gussina unttunttu suutsaa gideeddino.* 5 Haatsaw aawotiyaa kiitanchchay hawaadan yaagiyaawaa, taani sisaad;

«Kasekka ha"ikka de'iyaa Godaw,

Geeshshaw, ha pirddaa pirddeedda diraw,

neeni s'illuwaa.

6 Unttunttu geeshshatuwaa suutsaanne,

nabatuwaa suutsaa gusseedda diraw,

neeni unttuntta ushshanaw,

suutsaa unttunttoo immaadda.

Unttunttu barenttoo,

bessiyaawaa akkeeddino»

yaageedda.

7 Yarshshuwaa yarshshiyaa saappe,

«Godaw, Ubbaappe Wolk'k'aama S'oossaw,

ne pirdday tumuwaanne s'illuwaa!»

yaagiyaa kooshshaa taani sisaad.

8 Oyddentso kiitanchchay bare keriyaan de'iyaawaa awayfiyaa bollan gussina bare tamaa seelaan asaa guuddanaw, awayfew maatay imetteedda. 9 Asay wolk'k'aama seelaan guudettiide ha boshatuwaa bollan maatay de'iyaa S'oossaa suntsaa boreedda. Shin bare nagaraappe simmibeennanne S'oossaa gitatetsaakka bonchchibeenna.

10 Ichcheshentso kiitanchchay bare keriyaan de'iyaawaa do'aa kawutetsaa oydiyaa bolla gussina, he do'aa kawutetsay d'umeedda. Asay bare seelaa diraw, bare ins's'arssaa sa"eedda.* 11 K'ay Asay bare seelaa dirawunne bare maytsaa diraw saluwaa S'oossaa shek'k'eedda. Shin bare ootseedda nagaraappe simmibeenna.

12 Usuppuntsa kiitanchchay bare keriyaan de'iyaawaa wogga Efiraas'iisa geetettiyaa shaafaan gussina away doliyaa baggappe yaana kaatatoo ogii giiganaadan, haatsay meleedda.* 13 Hewaappe guyyiyaan, taani sheed'd'iyaa malatiyaa heezzu tuna ayyaanatuu dawiyaa doonaappe, du'aa doonaappenne wordduwaa timbbitiyaa odiyaawaa doonaappe kesishshin be'aaddi. 14 Unttunttu mallatuwaa ootsiyaa s'alahatuwaa ayyaanatuwaa. He heezzu iita ayyaanatuu Ubbaappe Wolk'k'aama S'oossaa wolk'k'aama gallassan, sa'aa kaatatuwaa ubbaa olaw shiishshanaw baana.

15 «Be'a, taani kayisuwaadan yaana. Asaa sintsan kallo hamettiidde yeellatenna mala, gem"ishennaan bare mayuwaa mayyiide naagiyaa uray anjjetteeddawaa!» yaageedda.

16 He iita ayyaanatuu kaatetuwaa Ibraayiss's'e k'aalaan Arimaagedoona* geetettiyaa sa'aa shiishsheeddino.*

17 Laappuntsa kiitanchchay bare keriyaan de'iyaawaa c'arkkuwaan gussina, Geeshsha Golliyaan de'iyaa araataappe, «Poletteedda» yaagiyaa wolk'k'aama kooshshay yeedda. 18 Hewaappe guyyiyaan, walk'k'antsay wolk'k'aameedda; guntsay sisetteedda; guuguntsaykka guummeedda. K'ay biittay pala k'aatsaa k'aas's'eedda. Asay sa'aan med'ettoodeppekka biittay hewaa mala k'aatsaa k'aas's'i erenna; hewe ubbaappe aad'd'eedda k'aatsaa. 19 Wolk'k'aama katamay heezzu kesiide za"eedda. Biittaa ubbaan de'iyaa katamatuu d'ayeeddino. S'oossay wolk'k'aama Baabloono k'oppiide, bare iita hank'k'uwaa woyniyaa eessay kumeedda burc'c'ukkuwaappe woyniyaa eessaa Baabloono ushsheedda.* 20 Abbaan dooddetteedda biittay ubbay d'ayeedda; deriikka beettibeenna. 21 Asaa bolla oytamu kiilo keenaa dees'iyaa wolk'k'aama shachchay saluwaappe wod'd'eedda. Asay he shachchaa boshaa diraw, S'oossaa boreedda; ayaw gooppe, boshay daro wolk'k'aama.*

17

Baabloone Bolla Yaana Muraa

1 Hewaappe guyyiyaan, laappu keretuu de'iyaa laappu kiitanchchatuwaappe ittuu taakko yiide, taana hawaadan yaageedda; «Haaya; daro shaafatuwaa gas'aan de'iyaa woshummiyaa, wolk'k'aama katamata, waana murettanentto, taani neena bessana. 2 Sa'aan de'iyaa kaatatuu izinna woshummeeddino; sa'aan de'iyaa asaykka izi woyniyaa eessaa ushi matsottiide izinna woshummeedda» yaageedda.*

3 He kiitanchchay taana Ayyaanan bazzuwaa afeedda. Hewan taani itti mishiratto boriyaa suntsay bollaa ubbaan s'aafetti utteedda zo'o do'aa toggeeddawunno be'aaddi; he do'aw laappu huup'iyaan tammu kac'ii de'ee. 4 He mishiratta teeraa ochchaa malatiyaa mayuwaanne zo'o mayuwaa mayyaaddu; iza k'ay work'k'aan, bonchcho shuchchaaninne ink'k'uwaa geetettiyaa al"o shuchchaan alleek'k'aaddu. Iza woshummiyaa tunabaynne sheneyiyaabay kumeedda work'k'aa burc'c'ukkuwaa bare kushiyan oyk'k'aaddu.* 5 Izi deemuwaan S'uura yewuwaa biletsay de'iyaa suntsay,

«Wolk'k'aama Baabloono;

Sa'aan De'iyaa

Woshummiyaawanttoonne

Sa'aan De'iyaa

Sheneyiyaabaw Aatto»

yaagiyaawe s'aafetti utteedda.

6 K'ay he mishiratta geeshshatuwaa suutsaanne Yesuusaw markkattishshin wod'eeddawanttu suutsaa ushaade matsotteeddawunno taani be'aade malalettaaddi.

7 Kiitanchchay taana, «Neeni ayaw hawaadan maalalettaaddii? Taani new mishiratti S'uura yewuwaanne iza tookkeedda laappu huup'iyaan tammu kac'ii de'iyaa du'aa S'uura yewuwaa odana. 8 Neeni be'eedda do'ay kase de'ee; shin ha"i baawa. He do'ay c'iimmo ollaappe elle kesiide, bashshaw baanawaa. Alamii med'ettoodeppe doommiide, de'uwaa mas'aafan unttunttu suntsay s'aafettibeenna sa'aan de'iyaa Asay do'aa be'iide malalettana. Ayaw gooppe, I kase de'ee; ha"i baawa; shin sintsappe yaanawaa.*

9 «Hawe aad'd'eedda eratetsaanne akeeka koyyee. Laappu huup'ii mishiratta uttiyaa laappu deretuwaa; hewanttu k'ay laappu kaatatuwaa. 10 Unttunttuppe ichcheshu kaatatuu kunddeeddino. Ittuu ha"i gakkanaassikka mooddee; yekko kaatii yibeenna. I yiide, guutsa wodiyaa takkanaw bessee. 11 Kase de'eedda do'ay, ha"i baynnawe, I bare huup'ew hosppuntsa du'aa. I laappu do'atuwaappe ittuwaa; I d'ayanaw bee.

12 «Neeni be'eedda tammu kac'etuu mooddanaw doommibeenna tammu kaatetuwaa. Shin unttunttu do'aana ittippe itti saatew kaatetuwaadan mooddanaw unttunttoo maatay imettana.* 13 Unttunttoo ubbaw itti k'ofay de'ee; unttunttu barenttu wolk'k'aanne barenttu maataa do'aw immana. 14 Unttunttu Dorssaanna olettana; shin dorssaynne dorssaanna de'iyaawanttu, I s'eegeeddawanttunne dooreeddawanttu, Aa kaalliyaa ammanetteedawanttu, he kaatetuwaa s'oonana; ayaw gooppe, I godatuwaa Godaanne kaatetuwaa Kaatiyaa» yaageedda.

15 Kiitanchchay k'aykka taana hawaadan yaageedda; «C'aaratta utteedda he neeni be'eedda haatsay yaratuwaa, c'ora asaa, asaa zaratuwaanne dumma dumma biittaa k'aalaa. 16 K'ay neeni be'eedda tammu kac'iinne do'ay woshummewunno is's'anawantta. Unttunttu iziw de'iyaa ubbabaa akki diggana. K'ay izo kallo ashshananne izi ashuwaa mi diggana; yaatiide unttunttu izo taman guuddana. 17 Ayaw gooppe, S'oossaa k'aalay tumattana gakkanaw, unttunttu k'ofay ittuwaa gidanaadan, unttunttu barenttu mooddiyaa wolk'k'aa do'aw immanaadaaninne S'oossay k'oppeeddawaa unttunttu ootsanaadan, unttunttu wozanaan S'oossay amuwaa wotseedda.

18 «He neeni be'eedda mishiratta sa'aa kaatetuwaa mooddiyaa wolk'k'aama katamato» yaageedda.

18

Baablooni Kunddetsaa

1 Hewaappe guyyiyaan, wolk'k'aama maatay de'iyaa hara kiitanchchay saluwaappe wod'd'ishin, taani be'aaddi. He kiitanchchaa bonchchuu sa'aa poo'isseedda.

2 He kiitanchchay bare kooshshaa d'ok'k'u ootsiide,

«Iza kunddaaddu!

Wolk'k'aama Baabloona kunddaaddu!

Baabloona s'alahatuu ak'iyaasaa gidaaddu;

iita ayyaanatuu ubbatuunne,

is'ettiyaa iita kafatuu ubbatuu iini de'iino.*

3 Ayaw gooppe, asaa zariyaa ubbaa,

bare matsoyiyaa woyniyaa eessaa ushshina,

izinna woshummeeddino.

K'aykka sa'aa kaatatuu,

izinna woshummeeddino.

Izi ishalo wolk'k'aa gaasuwaan,

sa'aan de'iyaa zal"anchchatuu duretteeddino»

yaageedda.*

4 Hewaappe guyyiyaan,

taani saluwaappe,

hawaadan yaagiyaa hara kooshshaa sisaad;

«Ta asaw, iippe kesite!

Izi nagaraa izinna kos's'oppite!

Izi muraa gishettoppite.

5 Ayaw gooppe, izi nagaray,

saluwaa gakkanaw dooretti utteedda.

S'oossay izi iita bayizzuwaa, hassayeedda.*

6 Iza immeeddawaa keenaa zaariide,

iziw immite. Iza ootseeddawoo,

laa"u kushiyaa iziw k'ans's'ite.

Iza hinttenttoo giigisseedda ushshaappe,

laa"u kushiyaa ushshaa,

izi burc'c'ukkuwaa kuntsite.*

7 Iza bonchchetteeddawaanne,

ishaleeddawaa keenaa,

izo tuggayitenne kayyoyite.

Iza bare wozanaan,

‹Taani kaatattiidan uttay;

taani asinay baynna mac'c'awuno gidikke;

k'ay ubbaakka kayyottikke› yaagaw.*

8 Hewaa diraw, izi boshaa ubbay,

harggii, kayyuunne koshay,

izo itti gallassi oyk'k'ana.

K'ay iza taman guudettana;

ayaw gooppe,

izi bolla pirddiyaa Godaa S'oossay, Wolk'k'aama»

yaageedda.

9 Sa'aa kaatatuu, izina woshummiidde ishaleeddawanttu he katamata guudettina, kesiyaa c'uwaa be'eedda wode, katamatiw unttunttu waassananne yeekkana.* 10 Unttunttu he katamati ugaw yayyeedda diraw, haakki ek'k'iide, «Ha wolk'k'aama katamatee! Wolk'k'aama katamatee! Baabloonee, new aayyeero! Neeni ay mala tuggattaniishsha. Neeni itti saatiyaa giddon ne pirddaa akkaada» yaagana.

11 Unttunttu markkabiyaa c'aanaa hawaappe sintsanaw shammiyaabay baynna diraw, sa'aan de'iyaa zal"anchchatuu he katamatiw waassananne kayyottana.* 12 Unttunttu work'k'aa, biraa, bonchcho shuchchaa, ink'k'uwaa geetettiyaa al"o shuchchaa, teeraa oochcha malatiyaa mayuwaa, suufiyaa mala mayuwaa, hariyaa geetettiyaa mayuwaa, zo'o mayuwaa, ubbaa k'ommo sawiyaa mitsaa, ubbaa k'ommuwaan ootseedda danggarssaa achchaa, al"o mitsaappe med'etteeddabaa, nahaasiyaa, birataa, Ibineberediyaa geetettiyaa shuchchaa,* 13 k'arafaa, k'imaamiyaa, is'aanaa, shittuwaa, sawiyaa is'aanaa d'iiliyaa, woyniyaa eessaa, wogaraa zayitiyaa, liik'eedda d'iiliyaa, zarggaa, miizzaa, dorssaa, paraanne paray goochchiyaa gaariyaa, unttunttu ayiletuwaanne haray atto asaa shemppuunne shammiyaabaykka baawa.

14 Zal"anchchatuu mishirattiw,

«Neeni amotteedda,

lo"obay ubbay neeppe hali diggeedda.

Ne de'uunne,

alleek'k'ettiyaabay ubbay d'ayidiggeedda.

Neeni laa'entso unttuntta ubbaakka demmakka»

yaageeddino.

15 He katamatin zal"iide duretteedda zal"anchchatuu izi ugaw yayyiide, iippe haakkiide ek'k'ana. Unttunttu yeekkananne kayyottana.* 16 K'ay,

«Suufiyaa geetettiyaa,

kiriyaan dadetteedda mayuwaa,

teera ochchaa malatiyaa,

mayuwaanne zo'o mayuwaa mayyaade,

work'k'aa alleek'k'uwaan,

bonchcho shuchchaaninne,

ink'k'uwaa geetettiyaa al"o shuchchaan alleek'k'eedda,

he wolk'k'aama katamatiw aayyeero!

17 Hawaa keena wolk'k'aama mas'uu ubbay,

itti saatiyaa giddon, dippi gi d'ayi aggeedda»

yaageeddino.

Markkabiyaa laaggiyaa ubbatuu, markkabiyaan biyaa ubbatuu, markkabiyaan ootsiyaa ubbatuunne abbaan ootsi go"ettiyaa ubbatuu haakki ek'k'eeddino.* 18 He katamata guudettina kesiyaa c'uwaa be'eedda wode barenttu kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, «Ha wolk'k'aama katamato malatiyaa katamay ubbaakka baawa» yaageeddino.*

19 Unttunttu barenttu huup'iyaan baana k'oliide, waasseeddinonne kayyotteeddino;

«Abbaan markkabatuu de'iyaa ubbaa,

bare mak'uwaan dureyeedda,

wolk'k'aama katamatiw aayyeero!

K'ay iziw de'iyaabay ubbay

itti saatiyaa giddon d'ayi aggeeda.*

20 He katamata d'ayeedda diraw,

saloo, nashetta!

Geeshshatoo, Yesuusi kiitteeddawanttoo,

nabatoo, nashettite!

Ayaw gooppe,

iza hinttentta ootseeddawaa diraw,

S'oossay izo pirddeedda» yaageedda.*

21 Hewaappe guyyiyaan,

wolk'k'aama kiitanchchay,

wos'aa malatiyaa wolk'k'aama shuchchaa,

dentsi abbaan oliide hawaadan yaageedda;

«Wolk'k'aama katamata,

Baabloona, sugina hawaadan kunddana;

iza hachcheppe sintsaw, ubbaakka beettukku.*

22 Diitsaa diis's'iyaawanttunne,

mazimuriyaa yes's'iyaawanttu,

suusulliyaanne malakataa punniyaawanttu,

kooshshay hawaappe hini baggan,

ne giddon ubbakka sisettenna.

Kushiyaa hiillaa eriyaa ooninne,

laa'entso ubbakka de'enna.

Wos'aa kooshshaykka

hawaappe sintsaw ne giddon sisettenna.**

23 S'omppiyaa poo'uukka laa'entsuwaa ne giddon poo'enna.

Akkiyaawaa kooshshaynne gelewunni kooshshay,

sintsaw ne giddon sisettenna.

Ne zal"anchchatuu sa'aa ubbaan,

eretteedda wolk'k'aamatuwaa.

Ne bitiyaawan asaa zariyaa ubbay c'imetteedda.

24 Nabatuwaa suutsay,

geeshshatuwaa suutsaynne,

sa'aan hayk'k'eedda ubbatuwaa suutsay,

izin beetteedda diraw,

Baabloona, murettaaddu»

yaageedda.*

19

1 Hewaappe guyyiyaan, saluwaan c'ora asaa kooshshaadan kooshummiyaa wolk'k'aama kooshshay hawaadan yaagiyaawaa taani sisaad;

«S'oossaa galatay gakko.

Atotetsay, bonchchuunne wolk'k'ay,

nu S'oossaassa.

2 Aa pirdday tumuwaanne s'illuwaa.

C'aarataade sa'aa tunisseedda,

wolk'k'aama c'aaratto S'oossay pirddeedda;

S'oossaa oosanchchatuwaa iza wod'eedda diraw,

S'oossay izo mureedda»

yaageedda.*

3 Asay laa'entsuwaa bare kooshshaa d'ok'k'u ootsiide,

«S'oossaa galatay gakko.

He katamata med'i med'inaw c'uwattana»

yaageeddino.*

4 Laatamanne oyddu c'imatuunne shemppuwaanna de'iyaa oyddu med'etatuu kawutetsaa oydiyaan utteedda S'oossaw guufanniide, «Amen"i. S'oossaa galatay gakko» yaagiide goyinneeddino.

Dorssaa Bullachchaw S'eesiyaa S'eessaa

5 Hewaappe guyyiyaan,

«S'oossaa ayilatuu ubbay,

S'oossaw yayyiyaa guutsay,

daruu ubbay nu S'oossaa galatite»

yaagiyaa kooshshay kawutetsaa oydiyaappe keseedda.*

6 Hewaappe guyyiyaan, c'ora asaadan kooshummiyaa, wolk'k'aama shaafaadan guummiyaa, wolk'k'aama guuguntsaadan guugummiyaa kooshshaa taani sisaad. He kooshshay,

«S'oossaa galatay gakko.

Ayaw gooppe, nu Goday,

Ubbaappe Wolk'k'aama S'oossay kawuteedda.*

7 Dorssaa bullachchaa gallassay gakkeedda dirawunne,

gelewunnakka bullachchaw barena giigisseedda diraw,

nuuni pashikkoyttenne nashettoytte;

k'ay Dorssaa bonchchoytte.

8 Gelewunniw mayyanaw,

suufiyaa geetettiyaa kiriyaan dadetteedda,

p'ooliyaa bootsa mayuu imetteedda.

Suufiyaa geetettiyaa kiriyaan dadetteedda mayuu,

geeshshatuwaa s'illo oosuwaa»

yaagiyaawaa, taani sisaad.

9 Hewaappe guyyiyaan, kiitanchchay taana, « ‹Dorssaa bullachchaw s'eesetteeddawanttu anjjetteeddawantta› yaagaade s'aafa» yaageedda. He kiitanchchay k'aykka taana, «Hawe S'oossaa tumu k'aalaa» yaageedda.

10 Hewaappe guyye taani aw goyinnanaw Aa gediyaan kunddaad. Shin I taana, «Hewaa ootsoppa. Taani ne malanne Yesuusi unttunttoo k'onc'c'isseedda tumatetsaa oyk'k'eedda ne ishatuwaa ubbaa mala ayiliyaa. S'oossaw goyinna. Ayaw gooppe, Yesuusi k'onc'c'isseedda tumatetsay timbbitiyaa odiyaawoo dentsetsiyaawaa» yaageedda.

Bootsa Paraa Toggeeddawaa

11 Yaatina, saluu dooyetteeddawaa taani be'aaddi. Hewan bootsa paray de'ee; he paraa toggeeddawe ammanettiyaawaanne tumanchchaa giide s'eesettee. Toggeeddawe s'illotetsaan pirddeenne bare olaakka olettee.* 12 Aa ayfii tamaa lac'uwaa malatee; k'ay I bare huup'iyaan daro kalachchaa wotseedda. Aa bolla s'aafetti utteedda suntsay de'ee; shin he suntsay ayenttonne aappe attin, ooninne erenna.* 13 I mayyeedda mayuu suutsan naak'k'i kesseeddawaa. Aa suntsaykka S'oossaa K'aalaa. 14 Saluwaa wotaadaratuu bootsa geeshsha suufiyaa geetettiyaa kiriyaan dadetteedda mayuwaa mayyiide, bootsa paratuwaa toggiide, Aa geeduwaa kaalliino. 15 Asaa zeretsaa I d'ayissiyaa kuussa mashshay Aa doonaappe kesee. Birataa s'am"aan asaa I mooddana. Ubbaappe Wolk'k'aama S'oossay bare hank'k'uwaa woyniyaa eessay gumi"ettiyaasan, gumi"iide bessana.* 16 Aa mayuwaa bollanne Aa wodiriyaa bolla, «Kaatatuwaa Kaatiyaanne godatuwaa Godaa» yaagiyaa suntsay s'aafetti utteedda.

17 Hewaappe guyyiyaan, taani itti kiitanchchay awaan ek'k'eeddawaa be'aaddi. He kiitanchchay saluwaan d'ok'k'iide paalliyaa kafuwaa ubbatoo bare kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, «Haa yiite. S'oossaa kawoo ittisaa shiik'ite.* 18 Yiide kaatatuwaa ashuwaa, shaalak'atuwaa ashuwaakka wotaadaratuwaa ashuwaa miite; paratuwaa ashuwaakka paratuwaa toggeeddawanttu ashuwaakka miite; k'ay asaa ubbaa ashuwaa ayiliyawaanne womaannuwaa, d'ok'k'aawaanne hokaawaa miite» yaageedda.

19 Paraa toggeeddawaannanne Aa wotaadaratuwaanna olettanaw, do'aynne sa'aa kaatatuu k'ay unttunttu wotaadaratuu itti sa'aa shiik'i utteeddawantta taani be'aaddi. 20 He do'ay Aa sintsaan malaataa ootseedda worddo nabiyaanna ittippe oyk'etteedda. Do'aa mallay de'iyaawanttanne do'aa misilew goyinneeddawaantta I baletseeddawe he ootsiyaa malaatatuwaana. Do'aynne wordduwaa timbbitiyaa odiyaawe laa"atuukka diiniyaan ees's'iyaa tamaa abbaan pas'a yegetteeddino. 21 Unttunttu wotaadaratuu paraa toggeeddaawaa doonaappe kesiyaa mashshaan hayk'k'eeddino. Kafatuu ubbatuu unttunttu ashuwaappe barenttoo danddayeeddawaa keenaa meeddino.

20

Sha"a Laytsaa Kawutetsaa

1 C'iimmo ollaa k'ulppiyaanne wolk'k'aama santsalataa bare kushiyan oyk'k'eedda itti kiitanchchay saluwaappe yiyaawaa taani be'aaddi. 2 Kiitanchchay dawiyaa, he beni shooshshaa, s'alahiyaa kaappuwaa woy Sees'aanaa giyaawaa oyk'k'eedda; yaatiide sha"a laytsaw k'achcheedda.* 3 Kiitanchchay c'iimmo ollaan Aa yeggiide, sha"a laytsay wuranaw, asaa zeretsaa laa'entsuwaa balettena mala, he c'iimmo ollaa k'ulppi gorddiide attameedda. Hewaappe guyyiyaan, dawii amareeda wodiyaa bilettanaw bessee.

4 Hewaappe guyyiyaan, taani araatatuwaanne unttunttun utteeddawantta be'aaddi; unttunttoo pirddiyaa maatay imetteedda. Yesuusi k'onc'c'isseedda tumuwaanne S'oossaa k'aalaa awaayeedda diraw, barenttu k'ood'iyaa k'ans's'etteedda asaa shemppuwaakka taani be'aaddi. Unttunttu do'aw woy do'aa misilew goyinnibeykkino. Unttunttu do'aa mallaa barenttu deemuwaan woy barenttu kushiyan wotsibeeykkino. Unttunttu hayk'uwaappe denddiide, Kiristtoosanna ittippe kaatetuwaadan sha"a laytsaw mooddeeddino.* 5 Hayk'k'eeddawanttuppe c'oratuu sha"a laytsay wurana gakkanaw, hayk'uwaappe denddibeykkino. Hewe koyro dendduwaa. 6 Koyro dendduwaan denddeeddawanttu anjjetteeddawanttanne S'oossaa asatuwaa. Unttunttu bolla laa'entso hayk'oo wolk'k'ay baawa. Unttunttu S'oossawunne Kiristtoosaw k'eesatuwaa gidana; unttunttu aanana ittippe sha"a laytsaw mooddana.

Sees'aanay S'oonetteedda

7 Sha"a laytsay wureeddawaappe guyyiyaan, Sees'aanay k'ashuwaappe bilettana. 8 I Sa'aan ubba saan de'iyaa asaa zeretsaa baletsanaw kessana; hewe Googanne Maagooga geetettiyaawaa. Sees'aanay abbaa shafiyaa keena zeretsaa olaw shiishshana.* 9 He zaratuu biittaa ubbaa mayyiide geeshshatuwaa heeraanne S'oossay siik'iyaa katamato yuuyyi aad'd'i ek'k'eeddino. Shin tamay saluwaappe wod'd'iide, unttuntta meedda.

10 Do'aynne worddo nabii yegetteedda ees's'iyaa diiniyaa tamaa abbaan s'alahiyaa kaappuu, asaa zeretsaa baletseeddawe, yegetteedda. Unttunttu k'ammanne gallassi med'i med'inaw pas'a kaa'ettana.

Wurssetsa Pirddaa

11 Hewaappe guyyiyaan, taani wolk'k'aama bootsa araataanne he araataan utteeddawaa be'aaddi. Sa'aynne saluu Aa sintsappe bak'ateeddino; laa'entso beettibeykkino.* 12 Hayk'k'eeddawanttu, d'ok'k'u giyaawanttunne guutsatuu araataa sintsan ek'k'eeddawantta taani be'aaddi. Mas'aafatuu dooyetteeddino; hara mas'aafay, de'uwaa mas'aafaykka dooyetteedda. Hayk'k'eeddawanttu barenttu oosuwaadan, mas'aafatuwan s'aafetti utteeddawaadankka pirddetteeddino. 13 Abbay bare giddon de'iyaa hayk'k'eeddawantta immeedda; hayk'uunne Si'oolii barenttu giddon de'iyaa hayk'k'eeddawantta immeeddino. Ubbaykka barenttu oosuwaadan pirddetteeddino. 14 Hewaappe guyyiyaan, hayuunne Si'oolii tamaa abbaan yegetteeddino. He tamaa abbay laa'entso hayk'uwaa. 15 De'uwaa mas'aafan bare suntsay s'aafettibeenna Asay ooninne tamaa abban yegetteedda.

21

Ooratsa Saluwaanne Ooratsa Sa'aa

1 Hewaappe guyyiyaan, taani ooratsa saluwaanne ooratsa sa'aa be'aaddi. Koyro saluunne koyro sa'ay d'ayeedda. Abbaykka d'ayeedda.* 2 Geeshsha katamata ooratsa Yerusaalame, bare asinaw mayyaade giigeedda geliyaa wodoro naattiidan, giiga utteeddawunna saluwaappe S'oossaa matappe duge wod'd'ewunno taani be'aaddi.*

3 Wolk'k'aama kooshshay araataappe hawaadan yaagiidde, haasayishshin, taani sisaad; «S'oossaa gollii asaana de'ee; S'oossay asaana ittippe de'ana. Unttunttu Aa asaa gidana; S'oossay bare huup'ew unttunttunna de'ana. I unttunttu S'oossaa gidana.* 4 S'oossay unttunttu ayfiyaa afotsa ubbaa k'uc'c'ana. Hawaappe sintsanaw hayk'uunne kayyuu woy waasuunne sakuu baawa. Ayaw gooppe, ec'abay d'ayeedda» yaageedda.*

5 Araatan utteeddawe, «Taani ubbabaa ooras's'isay» yaageedda. K'aykka gujjiide taana, «Taani haasayiyaawe ammanettiyaawaanne tuma gidiyaa diraw s'aafa» yaageedda. 6 K'aykka taana hawaadan yaageedda; «Poletteedda. Taani Alfaanne Omeegaa; Doometsaanne Poluwaa. Saametteedda oonanne Taani de'uwaa haatsaa pulttuwaappe c'oo ushshana. 7 S'ooniyaa uray ooninne hawaa ubbaa laattana. Taani aw S'oossaa gidana; ikka ta na'aa gidana.* 8 Shin yayyiyaawanttu, ammanennawanttu, tunatuu, shemppuwaa wod'iyaawanttu, woshummiyaawanttu, bitiyaawanttu, eek'aw goyinniyaawanttunne worddotiyaawanttu ubbay de'iyaa sa'ay tamaynne ees's'iyaa diinii ees's'iyaa abbaa gidanawaa. Hewe laa'entso hayk'uwaa» yaageedda.

Ooratsa Yerusaalamo

9 Laappu wurssetsa boshatuu kumeedda laappu keretuwaa oyk'k'eedda laappu kiitanchchatuwaappe ittuu taakko yiide taana, «Haaya. Taani neena gelewunno Dorssaa machchatto bessana» yaageedda. 10 Kiitanchchay taana daro d'ok'k'a deriyaa huup'iyaa Ayyaanan kessiide geeshsha katamata, Yerusaalama saluwaappe S'oossaa matappe duge wod'd'ewunno taana besseedda.* 11 He katamata S'oossaa bonchchuwaan poo'aw. He katamati poo'uu yasp'p'iidiyaa geetettiyaa al"o shuchchaa mala; birilliiyaadan p'oolaw. 12 He katamatiw tammanne laa"u penggetuunne he penggetuwaan tammanne laa"u kiitanchchatuu naagiyaa wolk'k'aama adussa dirssay de'ee. Penggetuwaan tammanne laa"u Israa'eeliyaa zaratuwaa suntsay s'aafetti utteedda.* 13 Away doliyaa baggana heezzu penggetuu de'iino. K'ay hirkki baggana heezzu penggetuunne huup'issa baggana heezzu penggetuu de'iino. Away wulliyaa baggaanakka heezzu penggetuu de'iino. 14 Katamati dirssay Dorssay kiitteedda tammanne laa"atuwaa suntsay s'aafetteedda tammanne laa"u shuchchatuwaa bolla gimbbetteedda.

15 Taananna haasayeedda kiitanchchaw katamato, izi penggetuwaanne izi dirssaa likkiyaa work'k'aa gatimay de'ee.* 16 Katamatiw oyddu gas'ay de'ee; katamati geesaynne gomppay itti mala. Kiitanchchay katamato bare gatiman likkeedda. Katamata laa"u sha"anne laa"u s'eetu kiilo miitiriyaa gidaaddu; katamati geesay, gomppaynne d'ok'k'atetsay itti mala. 17 Kiitanchchay k'ay dirssaakka likkeedda. Asaa kushiyan itti s'eetanne oytamanne oyddu wad'aa gideedda. Hewe ooninne likkiyaa ogiyaan kiitanchchay likkinaada.

18 Katamati dirssay yasp'p'iidiyaa geetettiyaa shuchchaan diretteedda. Katamata birilliiyaadan p'ooliyaa geeshsha work'k'aan med'ettaaddu.* 19 Katamati dirssaw hiis'etteedda shuchchay bonchchetteedda shuchchaa ubbaan alleek'k'etteedda; koyro hiis'etteedda shuchchay yasp'p'iidiyaa; laa'entsuu samppeeriyaa; heezzentsuu kelk'k'edooniyaa; oyddentsuu baluuriyaa; 20 ichcheshentsuu sarddonkkisa; usuppuntsuu sarddiyoona; laappuntsuu kiristtilooba; hosppuntsuu biralli; udduppuntsuu toop'aaziyooniyaa; tammuntsuu kirisp'p'iraasiisa; tammanne ittentsuu yaakinttiyaa; tammanne laa'entsuu ametess's'inoosiyaa.

21 Tammanne laa"u penggetuu tammanne laa"u ink'k'uwaa geetettiyaa al"o shuchchaa; itti itti penggii itti ink'k'uwaan oosetteedda. Katamati ogii birilliyaa mala geeshsha work'k'aa.

22 Goday, Ubbaappe Wolk'k'aama S'oossaynne Dorssay katamati Geeshsha Golliyaa gidiyaa diraw, taani he katamatin Geeshsha Golliyaa be'abeykke. 23 Katamatiw poo'iyaa away woy agenay koshshenna. Ayaw gooppe, S'oossaa bonchchuu he katamatin poo'ee; Dorssaykka he katamatiw s'omppiyaa.* 24 Asaa zeretsay katamati poo'uwaan hamettana. Sa'aa katatuukka barenttu bonchchuwaa he katamattikko ahana.* 25 Katamati penggetuu ubbaa gallassikka dooyaa de'ana; ubbakka gorddettikkino. Ayaw gooppe, hewan k'ammay baawa. 26 Asaa zeretsaa gitatetsaynne bonchchuu he katamattikko shiik'ana. 27 Shin tunabay woy kawushshabaa ootsiyaawe, woy worddotiyaawe ooninne he katamato gelenna. K'ay Dorssaa de'uwaa mas'aafan suntsay s'aafetteeddawanttu s'alalay he katamato gelana.*

22

1 Hewaappe guyyiyaan, kiitanchchay taana S'oossaa kawutetsaa oydiyaappenne Dorssaa kawutetsaa oydiyaappe goggiyaa birilliiyaadan p'ooliyaa de'uwaa haatsaa shaafaa besseedda.* 2 He shaafay katamaa ogiyaa gidduwaanna duge goggee. Shaafaappe hefintsa baggannanne hafintsa baggana agenaan itti gedenne laytsan tammanne laa"u gede ayfiyaa de'uwaa mitsay de'ee. He mitsaa bonchchuu de'iyaawe, zariyaa ubbaa harggiyaappe patsanaassa.*

3 He katamaan S'oossaa shek'ay ayinne baawa. S'oossaa kawutetsaa oydiinne Dorssaa kawutetsaa oydii he katamaan de'ana. S'oossaa oosanchchatuu S'oossaw goyinnana.* 4 Unttunttu Aa deemuwaa be'ana; Aa suntsay unttunttu deemuwaan s'aafettana. 5 Hewaappe sintsaw hara k'ammay baawa. Unttunttoo s'omppiyaa woy aawaa poo'uwaa koshshenna; ayaw gooppe, Goday S'oossay unttunttoo s'omppiyaa gidanawaa. Unttunttu med'i med'inaw kaatetana.*

Yesuusa Yuussaa

6 Hewaappe guyyiyaan, kiitanchchay taana hawaadan yaageedda; «Ha taani haasayiyaawe tumuwaanne ammanettiyaawaa. Nabatoo bare Geeshsha Ayaanaa immiyaa Goday S'oossay, matan hananaw bessiyaawaa bare oosanchchatuwaa bessanaw bare kiitanchchaa kiitteedda» yaageedda.

7 Yesuusi, «Be'a! Taani ellekka yaana. Ha mas'aafan de'iyaa timbbitiyaa naagiyaawanttu anjjetteeddawantta» yaageedda.

8 Taani Yohaannisi, ha ubbabaa sisaaddinne be'aaddi. Taani hawaa siseedda wodenne be'eedda wode, hewaa taana besseedda kiitanchchaw goyinnanaw, Aa gediyaan kunddaad. 9 Shin kiitanchchay taana, «Hewaa ootsoppa. Taani neenaadaaninne nabe gideedda ne ishatuwaadan, k'ay mas'aafan de'iyaabaw azazettiyaa ubbatuwaadan ayiliyaa. S'oossaw goyinna» yaageedda.

10 Hewaappe guyyiyaan, kiitanchchay taana, «Hanana geedda ha mas'aafaa k'aalaa maatafaan gorddoppa. Ayaw gooppe, ha ubbabay polettiyaa wodii matatteedda. 11 Iitabaa ootsiyaawe gujjiidekka iitabaa ootso; tunay gujjiidekka tuno. Lo"obaa ootsiyaawe gujjiidekka lo"obaa ootso; geeshshaynne gujjiidekka geeshsha gido» yaageedda.*

12 Yesuusi, «Be'a! Taani ellekka yaana. Asaa ubbaw Aa oosuwaadan immanaw, ta woytaa akkaa yaana.* 13 Taani Alfaanne Omeegaa; Koyruwaanne Wurssetsaa; Doometsaanne Poluwaa» yaageedda.*

14 Barenttu mayuwaa geeshshi meec'c'iyaawanttu anjjetteeddawantta. De'uwaa mitsaa ayfiyaa maanawunne katamaa penggiyaanna gelanaw unttunttoo maatay imetteedda.* 15 Shin kanatuu, bitiyaawanttu, woshummiyaawanttu, shemppuwaa wod'iyaawanttu, eek'aw goyinniyaawanttunne barenttu haasayaaninne barenttu kiitaan worddotiyaawanttu karenna de'iino.

16 «Taani Yesuusi, ha yewuwaa hinttenttoo woosa golletuwaan markkattana mala, ta kiitanchchaa kiittaad. Taani Daawita Golliyaa Yeletaa. Taani poo'issiyaa Wontta Bakkaaliyaa» yaageedda.*

17 Geeshsha Ayyaanaynne gelewunna, «Haaya» yaagiino. K'ay hawaa sisiyaawe ooninne, «Haaya» yaago. Saametteedda Asay ooninne haa yo. De'uwaa haatsaa koyyiyaa Asay ooninne c'oo akko.*

18 Taani ha mas'aafan s'aafetteedda hanana geedda k'aalaa sisiyaa oonanne zoray. Ooninne ha k'aalaa bolla ittibaa gujjooppe, S'oossay ha mas'aafan s'aafetteedda boshaa Aa bolla gujjana. 19 Ooninne mas'aafan de'iyaa timbbitiyaa k'aalaappe ayaanne pac'issooppe, ha mas'aafaa giddon k'onc'c'isseedda de'uwaa mitsaa ayfiyaappenne geeshsha katamaappe Aa gakkiyaa gishuwaa S'oossay pac'issana.*

20 Ha ubbabaw markkattiyaawe, «Tuma! Taani ellekka yaana» yaagee.

Amen"i. Godaa Yesuusaa, neeni haaya.

21 Godaa Yesuusi Kiristtoosa aad'd'o keekatetsay hinttenanna* ubbaanna gido. Amen"i.

* 1:3 Nabbabiyaa uray: Hawaa guussay ubbaa Asay ittippe S'oossaa goshetiyaa woden hewanttoo k'aalaa nabbabiyaa uray anjjetteeddawaa guussaa.

† 1:4 Iisiyaa gadiyaa: 1:4—3:22De'iyaawe dabddaabbiyaa gidiide s'aafetteedda. Iisiyaa gadii awayifii doliyaa baggana de'iyaa Roome kawutetsaa gidiide ha"i ha wodiyaan Turike gadiyaa giide s'eesettiyaawaa.

* 1:4 Kes. 3:14; Sas'. 4:5

* 1:5 Isa. 55:4; Maz. 89:27

* 1:6 Kes. 19:6; Sas'. 5:10

* 1:7 Dan. 7:13; Mat. 24:30; Mar. 13:26; Luk'. 21:27; 1 Tes. 4:17; Zak. 12:10; Yoh. 19:34, 37

‡ 1:8 Alfaynne Omeegay: Hawaa guussay Ooratsa C'aak'uu koyro Giriike K'aalaan s'aafetteedda diraw, koyruunne wurssetsay gaanaw koyyiide, Alfaa giyaa Giriike koyro pidoliyaa akkiide wurssetsaw k'ay Omeegaa giyaa wurssetsaan de'iyaa pidoliyaa akkeeddino. Hawantta guussay leemisuwaan Dawurootsuwaa pidolatuwaa akkintto [A, Z] yaagiyaawaa mala guussa.

* 1:8 Sas'. 22:13; Kes. 3:14

* 1:13 Dan. 7:13; 10:5

* 1:14 Dan. 7:9; 10:6

* 1:15 Hiz. 1:24; 43:2

* 1:17 Isa. 44:6; 48:12; Sas'. 2:8; 22:13

§ 1:20 Kiitanchchatuwaa: Hawantta guussay ammaniyaawantta kaaletsiyaa c'imatuwaa woy ammaniyaawanttoo kiitetteeddawantta.

* 2:7 Dom. 2:9; Sas'. 22:2; Hiz. 28:13; 31:8

* 2:8 Isa. 44:6; 48:12; Sas'. 1:17; 22:13

* 2:10 De'uwaa kalachchaa: Bonchchetteedda de'uwaa.

† 2:11 Laa'entsuwaa hayk'uwaa: Koyro hayk'uu ashuu shemppuwaappe shaakettiyaawaa gidoode, laa'entso hayk'uu shemppuu med'inaw metootiidde de'iyaa hayk'uwaa.

‡ 2:13 Sees'aanaa kawutetsaa oydii: Hawaa biletsay loytsiide k'onc'c'e gidenna, shin hawe bessiyaawe S'oossaa erennaan is's'eeddawanttu goyinniyaa goynaa sa'aa gaana danddayettee.

* 2:14 Pay. 25:5, 7; 31:16; Zar. 23:4; Pay. 25:1-3

* 2:17 Kes. 16:14-15; 16:33-34; Yoh. 6:48-50; Isa. 62:2; 65:15

* 2:20 1 Kat. 16:31; 2 Kat. 9:22, 30

* 2:23 Maz. 7:9; Erm. 17:10; Maz. 62:12

* 2:27 Maz. 2:8-9

* 3:5 De'uwaa mas'aafaa: S'oossaa asatuwaa suntsay s'aafettiyaa mas'aafaa.

* 3:5 Kes. 32:32-33; Maz. 69:28; Sas'. 20:12; Mat. 10:32; Luk'. 12:8

† 3:7 Daawite k'ulppiyaa: Hawaa guussay Daawite kawutetsaa ayissuwaa maataa odiyaawaa.

* 3:7 Isa. 22:22; Yob. 12:14

* 3:9 Isa. 49:23; 60:14; 43:4

* 3:19 Lem. 3:12; Ibr. 12:6

* 4:2 Hiz. 1:26-28; 10:1

* 4:5 Kes. 19:16; Sas'. 8:5; 11:19; 16:18; Hiz. 1:13; Sas'. 1:4; Zak. 4:2

* 4:6 Hiz. 1:5-10; 10:14

* 4:8 Hiz. 1:18; 10:12; Isa. 6:2-3

* 5:1 S'aas'etto mas'aafaa: Hawaa guussay warak'atan woy galbbaan s'aafetteedda s'aas'ettiyaa mas'aafaa gidiide, daro kare baggana itti woy laa"u bolla bagga galbbaan maatafay attamettee.

* 5:1 Hiz. 2:9-10; Isa. 29:11

† 5:3 Sa'aappe garssan: Hayk'k'eeddawantta guussaa.

* 5:5 Dom. 49:9; Isa. 11:1, 10

* 5:6 Isa. 53:7; Zak. 4:10

* 5:8 Maz. 141:2

* 5:9 Maz. 33:3; 98:1; Isa. 42:10

* 5:10 Kes. 19:6; Sas'. 1:6

* 5:11 Dan. 7:10

* 6:2 Zak. 1:8; 6:3, 6

* 6:4 Zak. 1:8; 6:2

* 6:5 Zak. 6:2, 6

* 6:8 Hiz. 14:21

* 6:13 Isa. 34:4

* 6:15 Isa. 2:19, 21

* 6:16 Hos. 10:8; Luk'. 23:30

* 6:17 Iyu. 2:11; Mil. 3:2

* 7:1 Erm. 49:36; Dan. 7:2; Zak. 6:5

* 7:3 Hiz. 9:4, 6

* 7:14 Dan. 12:1; Mat. 24:21; Mar. 13:19

* 7:16 Isa. 49:10

* 7:17 Maz. 23:1, 2; Hiz. 34:23; Isa. 49:10; 25:8

* 8:3 Amo. 9:1; Kes. 30:1, 3

* 8:5 Sas'. 11:19; 16:18; Wog. 16:12, 18; Hiz. 10:2; Kes. 19:16

* 8:7 Kes. 9:23-25; Hiz. 38:22

* 8:10 Isa. 14:12

* 8:11 Erm. 9:15

* 8:12 Isa. 13:10; Hiz. 32:7; Iyu. 2:10, 31; 3:15

* 9:1 C'iimmo ollaa: Hawaa guussay garssa bagga biittaan darssi c'iimmatiide de'iyaa iita ayyaanatuu barenttu wurssetsaa muraa gallassay gakkanaw k'ashettiide de'iyaasaa.

* 9:2 Dom. 19:28

* 9:3 Kes. 10:12-15

* 9:4 Hiz. 9:4

* 9:6 Yob. 3:21; Erm. 8:3

* 9:7 Iyu. 2:4

* 9:8 Iyu. 1:6

* 9:9 Iyu. 2:5

* 9:13 Kes. 30:1-3

* 9:20 Maz. 115:4-7; 135:15-17; Dan. 5:23

* 10:5 Kes. 20:11; Zar. 32:40; Dan. 12:7; Amo. 3:7

* 10:8 Hiz. 2:8—3:3

* 11:1 Hiz. 40:3; Zak. 2:1-2

* 11:2 Luk'. 21:24

* 11:4 Zak. 4:3, 11-14

* 11:6 1 Kat. 17:1; Kes. 7:17-19; 1 Sam. 4:8

* 11:7 Dan. 7:7, 21; Sas'. 13:5-7; 17:8

* 11:8 Isa. 1:9-10

* 11:11 Hiz. 37:10

* 11:12 2 Kat. 2:11

* 11:15 Kes. 15:18; Dan. 2:44; 7:14, 27

* 11:18 Maz. 2:5; 110:5; 115:13

* 12:3 Dan. 7:7

* 12:4 Dan. 8:10

* 12:5 Isa. 66:7; Maz. 2:9

* 12:7 Dan. 10:13, 21; 12:1; Dan. 9

* 12:10 Yob. 1:9-11; Zak. 3:1

* 12:14 Dan. 7:25; 12:7

* 13:1 Dan. 7:3; Sas'. 17:3, 7-12

* 13:2 Dan. 7:4-6

* 13:5 Dan. 7:8, 25; 11:36

* 13:7 Dan. 7:21

* 13:8 Maz. 69:28

* 13:10 Erm. 15:2; 43:11

* 14:1 Hiz. 9:4; Sas'. 7:3

* 14:4 Dorssaa: Yesuusaw imetteedda suntsaa.

* 14:5 Sof. 3:13

* 14:8 Isa. 21:9; Erm. 51:8; Sas'. 18:2

* 14:10 Isa. 51:17; Dom. 19:24; Hiz. 38:22

* 14:11 Isa. 34:10

* 14:14 Dan. 7:13

* 14:15 Iyu. 3:13

* 14:20 Isa. 63:3; Sel. 1:15; Sas'. 19:15

* 15:3 Kes. 15:1

* 15:4 Erm. 10:7; Maz. 86:9

* 15:5 Kes. 38:21

* 15:8 Kes. 40:34; 1 Kat. 8:10-11; 2 Od. 5:13-14; Isa. 6:4

* 16:2 Kes. 9:10

* 16:4 Kes. 7:17-21; Maz. 78:44

* 16:10 Kes. 10:21

* 16:12 Isa. 11:15

* 16:16 Arimaagedoona: Ha k'aalaw koyrotti de'iyaa Ibraayiss's'iyaa med'etay, «Har-Maagido» yaagiyaawaa gidiide, «Har-Maagido» giyaawoo de'iyaa biletsay, «Meegido-Zooziyaa» yaagiyaawaa. Hawaa guussay beni wodiyaan Asay c'ora olaa oletteedda sa'aa guussaa.

* 16:16 2 Kat. 23:29; Zak. 12:11

* 16:19 Isa. 51:17

* 16:21 Kes. 9:23; Sas'. 11:19

* 17:2 Isa. 23:17; Erm. 51:7

* 17:4 Erm. 51:7

* 17:8 Dan. 7:7; Sas'. 11:7; Maz. 69:28

* 17:12 Dan. 7:24

* 18:2 Isa. 13:21; 21:9; Erm. 50:39; 51:8; Sas'. 14:8

* 18:3 Isa. 23:17; Erm. 51:7

* 18:5 Dom. 18:20-21; Erm. 51:9

* 18:6 Maz. 137:8; Erm. 50:29

* 18:7 Isa. 47:7-9

* 18:9 Hiz. 26:16-17

* 18:11 Hiz. 27:31, 36

* 18:12 Hiz. 27:12, 13, 22

* 18:15 Hiz. 27:31, 36

* 18:17 Isa. 23:14; Hiz. 27:26-30

* 18:18 Hiz. 27:32

* 18:19 Hiz. 27:30-34

* 18:20 Zar. 32:43; Erm. 51:48

* 18:21 Erm. 51:63-64; Hiz. 26:21

* 18:22 Hiz. 26:13; Isa. 24:8

* 18:22 Erm. 7:34; 25:10

* 18:24 Erm. 51:49

* 19:2 Zar. 32:43; 2 Kat. 9:7

* 19:3 Isa. 34:10

* 19:5 Maz. 115:13

* 19:6 Hiz. 1:24; Maz. 93:1; 97:1; 99:1

* 19:11 Hiz. 1:1; Maz. 96:13; Isa. 11:4

* 19:12 Dan. 10:6

* 19:15 Maz. 2:9; Isa. 63:3; Iyu. 3:13; Sas'. 14:20

* 19:17 Hiz. 39:17-20

* 20:2 Dom. 3:1

* 20:4 Dan. 7:9, 22

* 20:8 Hiz. 7:2; 38:2, 9, 15

* 20:11 Dan. 7:9-10

* 21:1 Isa. 65:17; 66:22; 2 P'es'. 3:13

* 21:2 Isa. 52:1; 61:10; Sas'. 3:12

* 21:3 Hiz. 37:27; Wog. 26:11, 12

* 21:4 Isa. 25:8; 35:10; 65:19

* 21:7 2 Sam. 7:14; Maz. 89:26-27

* 21:10 Hiz. 40:2

* 21:12 Hiz. 48:30-35

* 21:15 Hiz. 40:3

* 21:18 Isa. 54:11-12

* 21:23 Isa. 60:19-20

* 21:24 Isa. 60:3

* 21:27 Isa. 52:1; Hiz. 44:9

* 22:1 Hiz. 47:1; Zak. 14:8

* 22:2 Dom. 2:9; Hiz. 47:12

* 22:3 Zak. 14:11

* 22:5 Isa. 60:19; Dan. 7:18

* 22:11 Dan. 12:10

* 22:12 Isa. 40:10; 62:11; Maz. 28:4; Erm. 17:10

* 22:13 Sas'. 1:8, 17; 2:8; Isa. 44:6; 48:12

* 22:14 Dom. 2:9; 3:22

* 22:16 Isa. 11:1, 10

* 22:17 Isa. 55:1

* 22:19 Zar. 4:2; 12:32

* 22:21 Hinttenanna: C'ora hara biletsatuwaan, S'oossaa asaa ubbaanna yaagee.